Kryebashkiaku i Nju Jorkut: Po shqyrtoj arrestimin e Netanyahut nëse vjen në Nju Jork
Në shtator, Benjamin Netanyahu mund të gjendet përballë një situate të pazakontë: të hyjë në selinë e Kombeve të Bashkuara për të marrë pjesë në Asamblenë e Përgjithshme, ndërsa ndaj tij ekziston një urdhër arresti dhe një kryebashkiak që po shqyrton nëse ai mund të zbatohet.
Kryebashkiaku i ri demokrat i Nju Jorkut, Zohran Mamdani, ka njoftuar se po verifikon nëse ekzistojnë mjete ligjore për të zbatuar urdhrin e arrestimit të lëshuar ndaj kryeministrit izraelit nga Gjykata Penale Ndërkombëtare (GJPN).
âBesoj se kryeministri Netanyahu duhet tĂ« gjykohet nĂ« HagĂ«â, deklaroi Mamdani gjatĂ« njĂ« interviste pĂ«r New York Times, duke iu referuar liderit izraelit si ânjĂ« kriminel lufte i akuzuar nga Gjykata Penale NdĂ«rkombĂ«tareâ.
Netanyahu dhe ish-ministri izraelit i Mbrojtjes, Yoav Gallant, akuzohen nga GJPN për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit të kryera gjatë konfliktit në Rripin e Gazës pas sulmeve të 7 tetorit 2023.
Mes akuzave janë përdorimi i urisë si metodë lufte, përmes mohimit të furnizimeve të domosdoshme për mbijetesën e popullsisë civile, si dhe akuza për vrasje, përndjekje dhe akte të tjera çnjerëzore.
Precedentët
Kjo nuk është hera e parë që Mamdani shprehet në këto terma ndaj liderit izraelit. Qëndrimet e tij janë pjesë e një linje që ai ka mbajtur prej vitesh.
Mamdani, i pari mysliman dhe i pari amerikan me origjinë nga Azia Jugore (i lindur në Ugandë nga prindër me origjinë indiane) që u zgjodh kryebashkiak i Nju Jorkut në janar 2026, prej kohësh është ndër zërat më kritikë në politikën amerikane ndaj qeverisë së Netanyahut.
Kur ishte deputet i shtetit tĂ« Nju Jorkut, nĂ« vitin 2023 ai promovoi projektligjin âNot on Our Dime!: Ending New York Funding of Israeli Settler Violence Actâ, i cili synonte tĂ« ndalonte financimin e vendbanimeve izraelite nĂ« Bregun PerĂ«ndimor pĂ«rmes organizatave bamirĂ«se tĂ« regjistruara nĂ« shtetin e Nju Jorkut.
Gjatë fushatës zgjedhore, ai kishte deklaruar gjithashtu se Netanyahu duhet të arrestohej nëse do të mbërrinte në qytet pas urdhrit të arrestimit të lëshuar nga Gjykata Penale Ndërkombëtare më 21 nëntor 2024.
Problemi i marrëdhënieve mes GJPN-së dhe SHBA-ve
Kryebashkiaku i Nju Jorkut ka pranuar se nuk e di nĂ«se ka autoritetin ligjor pĂ«r tâi urdhĂ«ruar Departamentit tĂ« PolicisĂ« sĂ« Nju Jorkut arrestimin e njĂ« kreu qeverie tĂ« huaj.
âJemi nĂ« njĂ« proces diskutimi aktivâ me zyrĂ«n ligjore tĂ« qytetit, tha ai. âDo tĂ« bĂ«jmĂ« atĂ« qĂ« ligji mĂ« lejon tĂ« bĂ«j, por nuk do tĂ« hartojmĂ« ligje tĂ« posaçme vetĂ«m pĂ«r kĂ«tĂ« qĂ«llim.â
Megjithatë, deklaratat e tij mund të mbeten vetëm në nivel politik. Shtetet e Bashkuara nuk e kanë ratifikuar traktatin themelues të Gjykatës Penale Ndërkombëtare në Hagë dhe për këtë arsye nuk janë të detyruara ligjërisht të zbatojnë vendimet e saj.
Kështu, edhe nëse Netanyahu do të udhëtojë në Nju Jork për Asamblenë e OKB-së, një arrestim i mundshëm nuk do të varej vetëm nga vullneti i administratës së qytetit, por do të përfshinte qeverinë federale amerikane dhe një sërë çështjesh komplekse të së drejtës së brendshme dhe ndërkombëtare.
Faktori Trump
QĂ«ndrimi i Mamdanit Ă«shtĂ« krejtĂ«sisht i kundĂ«rt me atĂ« tĂ« administratĂ«s Trump. Presidenti amerikan e ka cilĂ«suar urdhrin e GjykatĂ«s Penale NdĂ«rkombĂ«tare si âtĂ« paligjshĂ«mâ.
Në përputhje me këtë qëndrim, Trump i ka garantuar Netanyahut mbështetje të plotë, pasi kryeministri izraelit ka udhëtuar gjashtë herë drejt Shteteve të Bashkuara pas lëshimit të urdhrit të arrestimit, duke u pritur në Shtëpinë e Bardhë dhe në rezidencën Mar-a-Lago, pa asnjë pasojë nga vendimi i GJPN-së.
Në vijim të kësaj politike, më 6 shkurt 2025, pak pas vizitës së Netanyahut në Shtëpinë e Bardhë, Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që autorizonte qeverinë amerikane të vendoste sanksione ndaj zyrtarëve, gjyqtarëve, prokurorëve dhe punonjësve të Gjykatës Penale Ndërkombëtare që përfshihen në hetime ndaj qytetarëve amerikanë ose të vendeve aleate, si Izraeli.
Nëse deklaratat e Mamdanit do të mbeten një deklaratë politike apo do të shndërrohen në një çështje diplomatike, pritet të shihet në shtator, kur liderët botërorë do të mblidhen në Nju Jork për Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së.
Por një gjë është e sigurt: urdhri i arrestimit i Gjykatës Penale Ndërkombëtare do të vazhdojë ta shoqërojë çdo udhëtim ndërkombëtar të Netanyahut, duke e kthyer çdo vizitë zyrtare të tij në një çështje jo vetëm diplomatike, por edhe ligjore.
Sinjali â aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!
The post Kryebashkiaku i Nju Jorkut: Po shqyrtoj arrestimin e Netanyahut nëse vjen në Nju Jork appeared first on Sinjali.