Apple njihet për prezantimin e modeleve të reja të iPhone gjatë vjeshtës, kryesisht në fillim të shtatorit por kjo do të ndryshojë.
Sipas disa burimeve për mediat e huaja, Apple po shqyrton mundësinë e ndarjes së prezantimit të serisë iPhone 18 në dy faza të ndryshme, çka mund të çojë në shtyrjen e lansimit të iPhone 18 standard deri në vitin 2027. Analisti i njohur i industrisë, Ming-Chi Kuo, ka bërë të ditur se kompania planifikon t’i shpërndajë lansimet mes vjeshtës dhe pranverës.
Sipas kësaj strategjie, Apple do të prezantojë modelet iPhone 18 Pro dhe iPhone 18 Pro Max në vjeshtën e vitit 2026, duke respektuar traditën e deritanishme. Ndërkohë, modeli bazë i iPhone 18 nuk pritet të publikohet në të njëjtën kohë, por do të dalë në treg gjatë pranverës së vitit 2027.
Si pasojë, iPhone 17 do të mbetet modeli standard më i ri i Apple për rreth një vit e gjysmë. Edhe raportime të tjera kanë përforcuar këtë pretendim, duke theksuar se ndryshimi lidhet ngushtë me zgjerimin e vazhdueshëm të linjës së produkteve të Apple.
Gazeta Si – Moti i keq i ditëve të fundit, ka krijuar problematika të shumta në disa qarqe të vendit, duke ndikuar në qarkullimin rrugor (për shkak të ujit, ngricave, dëborës apo rrëshqitjes së dherave e inerteve), furnizimin me energji elektrike dhe sigurinë e banorëve, kryesisht në zonat malore dhe pranë lumenjve.
Pikërisht për këtë arsye, autoritetet i kanë bërë thirrje banorëve të tregohen të kujdesshëm, ndërsa Ministria e Mbrojtjes ka publikuar të dhëna me qaqet më problematike.
“U bëhet thirrje banorëve të zonave të prekura të shmangin lëvizjet e panevojshme, të respektojnë udhëzimet e autoriteteve dhe të raportojnë çdo emergjencë pranë strukturave përkatëse”, – thuhet në njoftimin e Ministrisë.
Mjetet dhe punonjësit e Emergjencave Civile, Policisë së Shtetit, Forcave të Armatosura dhe shërbimet bashkiake janë në terren për normalizimin e situatës.
SITUATA NË VEND
Qarku Gjirokastër paraqet situatën më problematike.
Në Bashkinë Gjirokastër ka prezencë dëbore në njësinë administrative Picar, ndërsa lumi Drino në aksin Gjirokastër–Tepelenë i është afruar trupit të rrugës, gjë që ka kërkuar ndërhyrje të menjëhershme për forcimin e argjinaturës. Në disa fshatra: Odrie, Lunxhëri dhe Zagori po ndërhyhet në disa akse rrugore të bllokuara dhe në një urë të vogël në aksin Krinë–Tranoshisht–Saraqinishtë.
Në Bashkinë Dropull, ura e Glinës mbetet problematike, ndërsa po punohet për lirimin e akseve: Pogon–Dropull, Zagori-Libohovë të bllokuar nga dëbora.
Puna e forcave në terren po vijon edhe në aksin Përmet–Dogana e Tre Urave është i bllokuar si dhe në njësinë administrative Frashër dhe disa fshatra përreth, ku ka problematika për shkak të reshjeve të dëborës.
Në Bashkinë Memaliaj ka problematika të shkaktuar nga lumi Vjosë në tokat bujqësore, ndërsa në Tepelenë qarkullimi në aksin Tepelenë–Gjirokastër realizohet vetëm me një korsi në zonën “Shkalla e Zezë”.
Qarku Lezhë është përfshirë nga reshje dëbore edhe në zona të ulëta, përfshirë qytetin e Lezhës. Strukturat përgjegjëse janë në gatishmëri për mbajtjen hapur të akseve rrugore. Është përfunduar riparimi i argjinaturës së dëmtuar në lumin Drojë.
Qarku Vlorë paraqet një përmirësim sa i përket rënies së prurjeve në lumin Vjosë. Nënkalimi në fshatin Bishan është i bllokuar, por nuk raportohen banesa të përmbytura, vetëm prezencë uji në oborre.
Qarku Elbasan po përballet me dëborë dhe ngrica në zonat malore të bashkive Elbasan dhe Peqin, ku disa akse rurale janë bllokuar nga dëbora dhe rrëshqitjet e dherave. Mjetet dhe punonjësit janë në terren për normalizimin e situatës.
Qarku Dibër mbetet një nga zonat më të prekura gjithashtu. Forcat e emergjencave civile po punojnë në disa akse me prezencë të akullit apo rrëshqitje dherash. Ekipet e OSHEE po punojnë për rikthimin e energjisë në njësitë administrative Bulqizë, Klos, Dibër dhe Lurë. Disa segmente rrugore janë aktualisht të pakalueshme, por forcat e policisë janë në terren për të orientuar qarkullimin.
Forcat e Armatosura, strukturat e mbrojtjes civile, policia e shtetit, shërbimet bashkiake, nën koordinimin e Agjencisë Kombëtare të Mbrojtjes Civile dhe Ministrisë së Mbrojtjes janë të angazhuara në terren me mjete dhe personel për përballimin e situatës dhe rikthimin e normalitetit.
Gazeta Si – Disa rajone në Francë dhe Mbretërinë e Bashkuar po përballen me pasojat e stuhisë “Goretti”, e cila ka sjellë erëra të forta, reshje të rrëmbyeshme shiu dhe reshje dëbore në disa vende evropiane që nga e enjtja.
Qindra mijëra shtëpi janë pa energji elektrike: 380,000 në Francë, përfshirë 226,000 në Normandi (një rajon në Kanalin Anglez, në veriperëndim të Parisit).
Që nga mëngjesi i së premtes, energjia elektrike u rikthye në 148,000 shtëpi në Mbretërinë e Bashkuar, ku ishte ndërprerë natën e kaluar, ndërsa 44,000 të tjera mbeten pa energji, pothuajse të gjitha në Anglinë qendrore dhe jugperëndimore.
Transporti rrugor, hekurudhor dhe ajror në të dy vendet po përjetojnë gjithashtu ndërprerje të përhapura.
Skocia dhe pjesë të Anglisë Qendrore janë më të prekura, ku qindra shkolla do të mbyllen, ndërsa autoritetet paralajmërojnë për kushte të rrezikshme në rrugë.
Operatorët hekurudhorë në zonat e prekura u kanë kërkuar qytetarëve të shmangin udhëtimet, ndërsa një pjesë e linjave është pezulluar për shkak të dëmtimit të rrjetit dhe pemëve të rrëzuara mbi shtylla dhe shina treni.
Edhe Franca është goditur rëndë nga e njëjta stuhi. Rreth 380 mijë familje kanë mbetur pa energji elektrike, kryesisht në Normandi dhe Bretanjë.
Autoritetet në të dy vendet u bëjnë thirrje qytetarëve të qëndrojnë në banesa, të shmangin udhëtimet e panevojshme dhe të respektojnë udhëzimet e sigurisë, ndërsa ekipet po punojnë për rikthimin e energjisë dhe normalizimin e transportit.
Gazeta “SI”- Gustavo Petro mendoi javën e kaluar se në çdo moment një forcë sulmuese mund të zbarkonte mbi çatinë e Casa de Nariño, rezidencës presidenciale kolumbiane, dhe të futej me forcë në zyrën e tij. Ai nuk ka një bunker ku të vrapojë, siç u përpoq të bënte Nicolás Maduro një javë më parë, përpara se të kapej dhe të transportohej në një helikopter drejt Shteteve të Bashkuara.
Presidenti 65-vjeçar kolumbian ndihej i kërcënuar nga aludimet e Donald Trump se diçka e ngjashme mund t’i ndodhte. Presidenti amerikan e ka quajtur Petron disa herë drogaxhi, bandit, trafikant droge dhe një njeri fasadë për Maduron. Ai e ka shtuar atë në Listën Clinton – një listë e kuqe individësh dhe kompanish të lidhura nga Uashingtoni me trafikun e drogës – dhe i ka revokuar vizën.
Ndërkohë, Petro thotë se iu përkushtua “popullit” si mburojë kundër ushtrisë me fuqinë më të madhe të zjarrit në histori, dhe shpatës së Simón Bolívar , të mbajtur si një relike pranë tij.
Një telefonatë ndryshoi gjithçka. Petro dhe Trump folën për një orë të mërkurën dhe në fund të saj, ata shprehën kënaqësi për bisedën dhe u ndanë miqësisht. Ishte në të njëjtën frymë që Petro u shfaq për intervistën me EL PAÍS të enjten vonë pasdite, në një nga dhomat në Pallatin Nariño.
Retorika e tij anti-imperialiste është zbutur. Ai madje shkon aq larg sa thotë se qëndrimet e tij në luftën kundër trafikut të drogës ose nevojën për një tranzicion në Venezuelë që kulmon me zgjedhje nuk janë shumë larg atyre të Trump. Petro madje gjen disa ngjashmëri midis tyre.
“Ai bën atë që mendon, njësoj si unë. Ai është gjithashtu pragmatist, megjithëse më shumë se unë. Më pëlqen të flas”, bën shaka ai. Petro nuk dëshiron më konflikt me Trumpin, për momentin.
A kishit vërtet frikë se mos do të vuanit të njëjtin fat si Maduro?
Pa dyshim. Nicolás Maduro ose çdo president në botë mund të shkarkohet nëse nuk përputhet me interesa të caktuara.
A e përforcuat sigurinë tuaj në ndonjë mënyrë?
Këtu nuk ka asnjë mbrojtje ajrore. Nuk është blerë kurrë sepse luftimet janë të brendshme. Guerilët nuk kanë avionë luftarakë F-16 dhe ushtria nuk e ka atë lloj mbrojtjeje.
A ju paralajmëruan shërbimet tuaja të inteligjencës për ndonjë rrezik real?
Nuk ka qenë e nevojshme. Trump e ka thënë këtë për muaj të tërë. Por ajo që ne përdorim këtu është mbrojtja popullore, dhe kjo është arsyeja pse bëra thirrje për rezistencë popullore të mërkurën [në tubime që mbushën sheshet në të gjithë Kolumbinë.
A është zvogëluar kërcënimi?
Mendoj se ishte pezulluar, por mund të gabohem. Nuk e dinim se çfarë veprimi ushtarak po planifikohej, vetëm se ai ishte duke u zhvilluar.
Si e dini?
Trump më tha gjatë telefonatës se po mendonte të bënte gjëra të këqija në Kolumbi. Mesazhi ishte se ata tashmë po përgatisnin diçka, po e planifikonin atë, një operacion ushtarak.
Si ishte ajo bisedë?
Biseda konsistoi në mundësinë time për të shprehur mendimin tim. Ai kishte marrë informacion nga opozita vetëm nëpërmjet shtetit të Floridës – ku ndodhet krahu më radikal republikan. Ajo opozitë gënjen në lidhje me luftën tonë kundër trafikut të drogës. Lexoni çfarë thotë (ish-presidenti kolumbian) Álvaro Uribe, dhe ai praktikisht duket sikur po mbron sulmet kundër nesh.
Presidenti i Kolumbisë ,Gustavo Petro.
Çfarë përshtypjeje ju la Trump si person?
Ai bën atë që mendon, njësoj si unë. Është gjithashtu pragmatist, megjithëse më shumë se unë. Më pëlqen të flas. Pikëpamjet e tij për shumë çështje janë shumë të ndryshme nga të miat. Por për shembull, për trafikun e drogës, nuk kemi dallime. Ai më tha diçka që më pëlqeu: ‘E di që janë shpikur shumë gënjeshtra për ty, ashtu siç janë shpikur për mua.’
Ju keni folur gjithashtu me Delcy Rodríguez , presidenten e re të Venezuelës në mungesë të Maduros. Çfarë hapësire manovrimi keni, me Trumpin që ju flet dhe thotë se është “në krye” të Venezuelës?
Unë jam një mik i saj. Ajo është nën presion si nga brenda ashtu edhe nga jashtë. Është akuzuar si tradhtare. Ajo sheh nevojën për të forcuar unitetin e Amerikës Latine, por detyra e saj qendrore duhet të jetë bashkimi i popullit të Venezuelës. Nëse populli është i ndarë, do të ketë kolonizim . Nëse ata bashkohen dhe kërkojnë një zgjidhje politike për problemin e dukshëm, ata mund të ecin përpara.
A ju ka kërkuar ndihmë? Ministri juaj i Brendshëm, Armando Benedetti, ka thënë se kur ju u ofruat të ndërmjetësoni, Trump e ndryshoi temën.
Benedetti ishte dëshmitar, por nuk e di nëse i dëgjoi fjalët e Trumpit. Mua nuk më dukej kështu. Biseda në thelb konsistoi në prezantimin e argumenteve të mia për 40 minuta, dhe ai, për 15 minuta, duke folur për mënyrën se si komunikojmë. E gjithë kjo po ndodh sepse ne nuk komunikojmë.
A keni frikë tani se Diosdado Cabello mund të jetë një element destabilizues brenda vetë qeverisë?
Të gjitha forcat politike që ekzistojnë sot në Venezuelë duhet të ekzistojnë. Eliminimi i disa prej tyre me mjete të dhunshme do të sjellë më shumë dhunë.
Midis këtyre forcave është María Corina Machado, udhëheqësja e opozitës.
Ajo duhet të ndryshojë retorikën e saj. Çdo gjë që ka bërë kohët e fundit është e gabuar, përfshirë edhe fitimin e Çmimit Nobel ndaj Trump.
Le të themi se nuk jeni një mbështetës i madh i saj, por si e pranoni veten me idenë se nuk do të jetë ajo ose Edmundo González që do të qeverisin kur janë ata që fituan zgjedhjet?
Unë nuk i konsideroj ato si zgjedhje të lira.
Diçka e ngjashme me atë që tha Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio…
Qëndrimi i Shteteve të Bashkuara në lidhje me Venezuelën nuk është shumë larg nga i imi. Ideja e një tranzicioni drejt zgjedhjeve të lira dhe një qeverie të përbashkët është ngritur nga të tjerë, si Rubio, dhe përkon me propozimin tim. Por nuk mund të imponohet nga jashtë; duhet të lindë nga dialogu venezuelian. Roli i Shteteve të Bashkuara duhet të jetë lehtësimi i këtij dialogu, së bashku me Amerikën Latine. Para zgjedhjeve në Venezuelë, unë propozova një qeveri të përbashkët, i frymëzuar nga përvoja e Frontit Kombëtar në Kolumbi. Në Venezuelë, kjo mund të zbatohej shkurtimisht për të krijuar kushte për zgjedhje vërtet të lira. Unë gjithashtu propozova një plebishit, por nuk u pranua nga Shtetet e Bashkuara dhe as nga Maduro. Tani mund të rishikohet.
Kjo është shumë larg asaj që ndodhi në të vërtetë.
Unë isha një ndërmjetës de facto, së bashku me Meksikën, Norvegjinë dhe vende të tjera. Para zgjedhjeve, ne kërkuam një marrëveshje për të mbajtur zgjedhje të lira. Fola me ish-presidentin amerikan Joe Biden dhe me Maduron rreth këtij opsioni. Takimi i fundit me qeveritë evropiane, Shtetet e Bashkuara, disa qeveri të Amerikës Latine dhe tonën u zhvillua në Bogota. Ideja ishte t’i jepej fund bllokadës dhe të ndalej shtypja, por Maduro tha: “Si mund të ketë zgjedhje të lira nëse ata kanë vënë një çmim për kokën time ?” Shtetet e Bashkuara ranë dakord, por shtypja nuk u çmontua, nuk pati amnisti, bllokada nuk u hoq dhe gjithçka dështoi.
A çoi refuzimi i Maduros për të dhënë dorëheqjen pas akuzave për mashtrim në gjithçka që ka ndodhur që atëherë?
Unë nuk i njoha ato zgjedhje. As Brazili dhe as Meksika nuk i njohën. Dhe pas kësaj, nuk munda të shkoja në Venezuelë. Dhe me Trumpin, aq më pak; çdo mundësi ndërmjetësimi ka mbaruar. Administrata Trump donte ta bënte vetë.
Cila është ajo rrugë?
Çështja qendrore është se ekziston një përplasje vizionesh: ligji amerikan i lejon ata të hyjnë në një vend tjetër nëse ka aktivitet kriminal si trafiku i drogës, por ligji ndërkombëtar jo. Nëse kjo përhapet gjerësisht, mund të çojë në një luftë botërore. Çështja nuk është Venezuela, çështja është Kina : Shtetet e Bashkuara kanë frikë nga konkurrenca me Kinën dhe po kërkojnë energji për të konkurruar komercialisht, por kjo do të çojë në luftë.
Kur do të vijë Delcy Rodríguez në Bogota?
Ajo më ka kërkuar dy javë. Duhet të shohë se çfarë po ndodh në vendin e saj dhe të mos bëjë ndonjë gabim.
Dhe kur do të shkoni në Shtëpinë e Bardhë?
Së pari, ministrat e jashtëm do të shkojnë në Uashington për të përcaktuar datën.
Pavarësisht telefonatës me Trumpin, ka pasur lëshime dhe negociata për çështjet e sigurisë, të tilla si shpërthimet me bomba dhe ekstradimet. A ju ka kërkuar Trump të revokoni statusin politik të grupeve kriminale që tani po negociojnë paqen?
Në fakt, unë nuk ua njoh atë status sepse janë grupe të nxitura nga lakmia. Ka diçka me të cilën Trump mund të ndihmojë, dhe kjo është se prokuroria duhet të merret me negociatat, por ata nuk kanë dashur ta bëjnë këtë nga frika. Por Shtetet e Bashkuara negociojnë me grupet kriminale gjatë gjithë kohës. Shtetet e Bashkuara negociojnë me baronët e drogës që ne ekstradojmë.
A mendoni se Iván Cepeda , kandidati i krahut të majtë për zgjedhjet presidenciale të këtij viti, ka forcën e mjaftueshme për t’ju pasuar?
Nuk mund të përfshihem në politikë. Është e ndaluar.
Çfarë lloj ish-presidenti do të jeni? A do të përfshiheni aktivisht në politikë si Álvaro Uribe?
Nuk jam një plak i lodhshëm. Nuk jam aq i vjetër sa ai. Preferoj t’i përkushtohem leximit dhe shkrimit të librave. Gjithçka ka shkuar keq për Uriben.
Keni thënë se jeni ndjerë i vetmuar dhe i keqkuptuar si president. Tani që po fillon muzgu i presidencës suaj…
Çfarë muzgu? Fakti që kaq shumë njerëz po dalin në sheshe në kaq pak kohë që ka mbetur tregon forcë. Ndihem shumë i kënaqur nga mbështetja e njerëzve.
Nga Gazeta Si – Eintracht Frankfurt pret Borussia Dortmund në ndeshjen hapëse të javës së 16-të.
Dy nga ekipet më në formë të Bundesligës me stile loje kontrastuese përplasen në një përballje që premton të jetë shumë interesante…
Ka qenë një sezon i turbullt për Frankfurtin, i cili e nisi kampionatin me 3 humbje në 6 ndeshjet e para të Bundesligës.
Pas humbjeve Rradhazi ndaj Bayer Leverkusen dhe Union Berlin në shtator, ekipi i Dino Toppmöller u mposht 3-0 në shtëpi nga Bayern në javën e 6-të.
Një forcë për t’u marrë parasysh në “Deutsche Bank Park”, Frankfurt ka grumbulluar më shumë pikë në 4 ndeshjet e fundit në shtëpi (10) sesa çdo skuadër tjetër, përveç Hoffenheim (12).
“Die Adler” kanë Rregjistruar fitore me portën e paprekur ndaj St. Pauli-t, Mainz dhe Augsburg, ndërsa penalltia e Michy Batshuayi në minutën e 5 shtesë, ruajti një pikë të vlefshme kundër Wolfsburg në javën e 12-të.
Përballja e sotme është takimi i 105-të mes dy klubeve, dhe Dortmundi ka rregjistruar 51 fitore kundrejt 32 të Frankfurtit.
Në fakt “Die Schwarzgelben” kanë më shumë fitore kundër kundërshtarëve të javës së 16-të sesa kundër çdo klubi tjetër të Bundesligës, duke shënuar mesatarisht pothuajse dy gola për ndeshje ndaj ekipit nga Hessa.
Ndërkohë që Dortmund ka triumfuar në 6 nga 8 përballjet e fundit të Bundesligës me Frankfurtin, ishte Frankfurt ai që fitoi në takimin e fundit, 2-0 në javën e 18-të të sezonit 2024/25.
Ajo fitore ndihmoi Frankfurtin të kualifikohej në UEFA Champions League për herë të parë në histori, pasi skuadra e Toppmöller për herë të parë që nga viti 2008, u rendit në vendin e 3 përpara Dortmundit.
Gazeta Si – Kuba është gjithashtu midis vendeve të kërcënuara nga presidenti i SHBA-ve, Donald Trump pas sulmit ndaj Venezuelës dhe kapjes së presidentit Nicolás Maduro.
Në orët pas operacionit në Karakas, Trump tha se nuk do të kishte kuptim të ndërhynte kundër regjimit kuban, sepse “duket se është afër rënies”.
Sekretari i Shtetit, Marco Rubio ishte më kërcënues: “Nëse do të jetoja në Havana dhe do të isha pjesë e qeverisë, do të shqetësohesha”. Rubio është me prejardhje kubaneze dhe gjithmonë ka qenë shumë aktiv kundër qeverisë komuniste të ishullit.
Kuba ka qenë në vështirësi të rënda ekonomike për vite me radhë. Ajo mbështetet shumë në importet e naftës venezueliane, të cilat i shlyen me shërbime të tilla, si dërgimi i mjekëve, trajnerëve sportivë, rojeve të sigurisë dhe spiunëve jashtë vendit.
Furnizimi është bërë më kompleks në javët e fundit dhe nëse do të ndalet plotësisht, kriza mund të përkeqësohet dhe të çojë në pasoja të paparashikueshme, megjithëse nuk është e sigurt se do të çojë në rrëzimin e regjimit kuban.
Presidenti Miguel Diáz-Canel (majtas) me Raul Castron në paradën e 1 majit 2025
Për më tepër, administrata amerikane aktualisht nuk ka një plan të qartë për ta menaxhuar atë: efekti i parë mund të jetë një rritje e emigrimit drejt Shteteve të Bashkuara.
Kriza aktuale është më e keqja që nga revolucioni i udhëhequr nga Fidel Castro, gjatë 67 viteve të sundimit komunist në ishull.
Shkaqet janë të ndryshme dhe të thella: qeveritë kubaneze kanë fajësuar kryesisht embargon e SHBA-ve prej dekadash, e cila është sigurisht një faktor i rëndësishëm, por joefikasiteti dhe korrupsioni i regjimit, luajnë gjithashtu një rol.
Liberalizimi i pjesshëm i sipërmarrjes private, i nisur në vitin 2021, ka dhënë rezultate minimale, i penguar nga burokracia dhe kufizimet.
Presidenti aktual, Miguel Díaz-Canel përsëriti së fundmi qëllimet e vetëmjaftueshmërisë ushqimore dhe përmirësimit të sipërmarrjes publike, por edhe sistemi themelor shoqëror, dikur i garantuar, nuk funksionon më në vend.
Një pjesë e popullsisë vuan nga uria: edhe kjo është e re, pavarësisht se mungesa e disa ushqimeve ka qenë konstante për dekada të tëra.
Në këtë situatë, nafta është një burim që ndikon në më shumë sektorë të jetës publike dhe private sesa mund të mendohet.
Shumica e termocentraleve të vjetra dhe të mirëmbajtura keq në Kubë funksionojnë me naftë: Venezuela furnizonte rreth 35,000 fuçi në ditë, nga 100,000 të kërkuara; Kuba prodhon 40,000 të vetat, të rënda dhe me cilësi të ulët; një pjesë më e vogël vjen nga Rusia dhe Meksika.
Punëtorët e mbledhjes së mbeturinave shtyjnë një kamion në Havana, 2025
Qeveria kubaneze nuk ka valutë të huaj për ta blerë atë diku tjetër, dhe nëse qeveria venezueliane dështon, ajo do të varet nga ndihma nga vende politikisht të mira, si Angola, Algjeria, Brazili ose Kolumbia.
Ishulli tashmë nuk ka naftë të mjaftueshme për të prodhuar të gjithë energjinë që i nevojitet: ndërprerjet e energjisë janë një dukuri e përditshme, që zgjasin shumë orë në ditë dhe kanë pasoja të gjera.
Për shembull, prodhimi industrial i kufizuar, por i nevojshëm është ndalur; pompat që lejojnë qarkullimin e ujit në sistemin e ujit janë bllokuar dhe ajri i kondicionuar, thelbësor në vapën shpesh mbytëse, është fikur.
Pa naftë, nuk ka karburant të mjaftueshëm, as për të furnizuar me energji kamionët e mbeturinave, të cilët janë grumbulluar me frekuencë gjithnjë e në rritje në rrugët kubaneze për muaj të tërë.
Kushtet e dobëta të higjienës favorizojnë zhvillimin dhe përhapjen e sëmundjeve të transmetuara nga mushkonjat, të tilla si dengu, oropouche dhe chikungunya.
Edhe individët privatë po përpiqen të gjejnë benzinën që u nevojitet: ekziston një aplikacion për të kërkuar një mbushje, por ka radhë virtuale me mijëra njerëz.
Raportet e mbledhura nga “New York Times”, përshkruajnë pritje prej rreth tre javësh për të caktuar një takim në stacionin e benzinës.
Benzina është gjithashtu e nevojshme për të furnizuar me energji gjeneratorët, të cilët në disa raste zëvendësojnë rrjetin e pasigurt të energjisë elektrike.
Edhe furnizimi me ujë nuk po funksionon në mënyrë të besueshme dhe pothuajse të gjitha shtëpitë kanë rezervuarë që ruajnë ujë sa herë që nevojitet, vetëm për t’u racionuar më pas.
Midis korrikut dhe shtatorit 2024, prodhimi i brendshëm bruto i Kubës ra me 4 përqind të tjerë, një shenjë se gjërat nuk po shkojnë siç kishte shpresuar qeveria.
Bizneset e vogla private, veçanërisht në sektorin e bujqësisë, po performojnë më mirë. Megjithatë, ato përballen me vështirësi burokratike dhe vështirësi në marrjen e materialeve të nevojshme (siç është rasti për projektet e vogla të ndërtimit), pasojë e mungesës së valutës së huaj dhe embargos.
Barnat bazë duhet të dërgohen nga jashtë, dhe madje edhe përsosmëria historike e vendit, sektori spitalor, përballet me mungesë të furnizimeve bazë: mjekët mbeten shumë të kualifikuar, por duhet të punojnë në kushte të tmerrshme.
Një punonjës që kujdeset për zhdukjen e mushkonjave në banesa në Havanën e Vjetër, 6 janar 2026
Eksporti i personelit mjekësor mbetet një nga burimet kryesore të të ardhurave për qeverinë kubane, e cila mban një pjesë të pagave që ata marrin jashtë vendit.
Sektori i turizmit nuk u rikuperua kurrë nga mbyllja gjatë pandemisë Covid-19 dhe humbi një pjesë të konsiderueshme të vizitorëve nga Shtetet e Bashkuara, pjesërisht, sepse Trump, gjatë mandatit të tij të parë (2017-2021), e bëri më të vështirë vizitën e ishullit për turizëm.
Qeveria kubaneze kishte investuar shumë në hotele dhe vendpushime, të cilat tani janë afërsisht 30 përqind të zëna.
Ekziston turizmi i organizuar nga Kina dhe Rusia, me paketa gjithëpërfshirëse, por këto nuk sjellin valutë të huaj shtesë jashtë rrjetit të paketave turistike.
Në vitin 2019, kishte 4 milionë turistë; në vitin 2025, kjo shifër ishte më pak se gjysma: vështirësitë e përgjithshme (ndërprerje të energjisë elektrike, ndërprerje të furnizimit me ujë, mungesa e benzinës, transporti i dobët i brendshëm), kanë ndikuar gjithashtu.
Shumë familje kubaneze jetojnë me para nga jashtë dhe ata që kanë qasje në dollarë, mund të gjejnë pothuajse çdo artikull në supermarkete private, të cilat i pranojnë vetëm ato.
Një burrë në rrugët e Havanës së Vjetër, 6 janar 2026
Çmimet janë të papërballueshme për punonjësit publikë ose pensionistët (një pension është rreth 7 dollarë në muaj, ose 6 euro).
Kështu, brenda shoqërisë kubane janë zhvilluar pabarazi në rritje: kjo është një situatë mjaft e re, e cila mund të rrisë tensionet.
Që nga viti 2020, më shumë se 2.7 milionë kubanë, kryesisht që i përkasin brezave të rinj, të cilët janë të aftë dhe aktivë në tregun e punës, janë larguar nga ishulli: rreth një e katërta e popullsisë.
Popullsia tani vlerësohet në rreth 8 milionë dhe shkalla e lindjeve është më e ulëta që nga viti 1899, kur vendi po rimëkëmbej nga një luftë trevjeçare për pavarësi. Disa ekspertë vënë në dyshim mbijetesën e vendit nëse kjo prirje vazhdon.
Qeveria kubaneze dënoi sulmin e SHBA-ve ndaj Venezuelës dhe shpalli dy ditë zie kombëtare për 32 kubanezët që ofronin siguri për Maduron dhe u vranë në sulmin e SHBA-ve ndaj Karakasit.
Krahasuar me regjimin venezuelian, ai kubanez është më pak personalist, më koheziv dhe më i rrënjosur: ideja që SHBA-të të eliminojnë udhëheqësit e saj, gjë që do t’i lejonte asaj të ndikonte në një fraksion më bashkëpunues, duket jopraktike.
Për dekada të tëra, në vend nuk ka ekzistuar asnjë formë demokracie apo shprehjeje të lirë politike jashtë Partisë Komuniste dhe është e vështirë të imagjinohet edhe një model alternativ qeverisjeje nëse administrata Trump do të arrinte përfundimisht të përmbyste regjimin.
Mburrja e Donald Trump se do ta “drejtojë” Venezuelën dhe se paratë nga shitja e miliona fuçive nafte “do të kontrollohen nga unë, si President”, e ka shtyrë botën drejt një epoke të re gjeopolitike. Megjithatë, përdorimi i fuqisë ushtarake amerikane për të marrë kontrollin e naftës venezueliane nuk ngjan shumë me një hap drejt së ardhmes, por me një rikthim në të kaluarën.
Për qindra vjet, bota ka qenë e ndarë në sfera influence, ku konkurrenca për burime, nga erëzat dhe ari, te goma dhe nafta, çoi në kolonizimin e kombeve dhe përcaktimin e kufijve shtetërorë. Vetëm në periudhën pas Luftës së Dytë Botërore, e drejta ndërkombëtare dhe rregullat e tregtisë globale arritën të vendosin një rend relativisht të qëndrueshëm. Sot, ky rend duket se po shpërbëhet dhe po kthehet drejt një epoke të vjetër, të karakterizuar nga imperializmi i burimeve.
“Papritur, shekulli i 19-të dhe periudha para dy luftërave botërore po dëgjohen gjithnjë e më fort, ndërsa bota largohet nga besimi te globalizimi, kufijtë e hapur dhe tregtia relativisht e lirë,” thotë Daniel Yergin, historian i energjisë dhe nënkryetar i S&P Global. “Kemi lënë pas epokën ku kishte besim themelor se tregjet do të funksiononin mirë dhe kemi hyrë në një fazë ku dora e dukshme e qeverive është shumë më e pranishme.”
Natyra ekstreme e veprimit amerikan, përfshirë rrëmbimin e jashtëzakonshëm të udhëheqësit të Venezuelës, Nicolás Maduro, ka pak precedentë të afërt. Megjithatë, ajo ka përqendruar vëmendjen globale mbi dy ndryshime thelbësore, por të ndërlidhura, në politikën e jashtme amerikane.
Ndryshimi i parë lidhet kryesisht me kapitalizmin shtetëror të Kinës, veçanërisht suksesin e saj në ndërtimin e një monopoli pothuajse të plotë mbi mineralet e rralla, të domosdoshme për industrinë e gjysmëpërçuesve dhe mbrojtjes, si dhe me pozicionin dominues në minerale si kobalti dhe nikeli, të nevojshme për tranzicionin energjetik.
Si reagim, Trump po kërkon të zgjerojë politikën industriale amerikane përtej kufijve, me qëllim sigurimin e aksesit të SHBA-së në energjinë dhe mineralet që nevojiten për të fuqizuar ekonominë, industrinë e mbrojtjes dhe zhvillimin e inteligjencës artificiale.
Ndërgjegjësimi i ngadaltë në Uashington për ndjekjen e pamëshirshme të Kinës ndaj mineraleve strategjike mori, sipas Yergin, një “goditje elektrike” në prill të vitit të kaluar, kur Pekini, si kundërpërgjigje ndaj tarifave të Trump, vendosi kufizime mbi eksportin e tokave të rralla.
“Mendimi i vjetër për atë që unë e quaj ‘globalizim i lehtë’ po del gjithnjë e më shumë jashtë loje,” thotë Yergin. “Shtetet dhe qeveritë, përfshirë Shtetet e Bashkuara, po përqendrohen shumë më tepër te qëndrueshmëria, cënueshmëria dhe kontrolli.”
Ndryshimi i dytë në politikë është riafirmimi nga Trump i Doktrinës Monroe të vitit 1823, tashmë e quajtur me ironi “Doktrina Donroe”, cila fillimisht paralajmëronte Europën të qëndronte larg “oborrit” latino-amerikan të Uashingtonit. Strategjia amerikane e sigurisë kombëtare për vitin 2025 e riktheu këtë doktrinë, që e lidh ndikimin e SHBA-së në hemisferën perëndimore me kontrollin e burimeve natyrore.
Sipas strategjisë, hemisfera duhet të mbetet “e lirë nga ndërhyrja ose pronësia armiqësore e aseteve kyçe”. Duke iu referuar Alexander Hamilton-it, Sekretarit të parë të Thesarit të SHBA-së dhe një proteksionist i fortë, dokumenti thekson se “Shtetet e Bashkuara nuk duhet të varen kurrë nga ndonjë fuqi e jashtme për komponentët thelbësorë, nga lëndët e para te pjesët dhe produktet e gatshme, të nevojshme për mbrojtjen ose ekonominë kombëtare”.
Një pikturë e vitit 1912 nga Clyde Osmer DeLand me titullin “Lindja e Doktrinës Monroe”, tregon Presidentin James Monroe duke mbajtur një mbledhje kabineti në vitin 1823 për të diskutuar politikën e shquar të jashtme.
Nuk është vetëm në Amerikën Latine ku ndihen efektet e ndjekjes agresive të burimeve nga Uashingtoni. Në prill të vitit të kaluar, administrata Trump nënshkroi një marrëveshje me Ukrainën për të krijuar një fond rindërtimi që do të merrte 50 për qind të të drejtave të fituara nga projektet e reja minerale dhe të naftës. Ideja është që, në mungesë të garancive të sigurisë, Uashingtoni të motivohet nga interesat tregtare për të mbrojtur Ukrainën nga agresioni i mundshëm rus në të ardhmen.
Republika Demokratike e Kongos gjithashtu ra dakord në dhjetor që t’u jepte kompanive amerikane akses preferencial në minerale, në këmbim të ndihmës së Uashingtonit për të ndërmjetësuar një marrëveshje të brishtë paqeje me Ruandën. Si pjesë e marrëveshjes, qeveria amerikane dhe tregtari zviceran Mercuria angazhuan secili deri në 1 miliard dollarë fonde të reja për projekte minerale në vend, i cili zotëron të paktën gjysmën e rezervave botërore të kobaltit dhe është prodhuesi më i madh i bakrit pas Kilit.
Peter Pham, i emëruar special i Trump për rajonin e Liqeneve të Mëdha në Afrikë, thotë se ideja është që një pjesë e mineraleve kongoleze të shkëputet nga zinxhiri i furnizimit kinez. Ai shton se kompanitë private kanë nevojë për këtë mbështetje nga Uashingtoni kur konkurrojnë drejtpërdrejt me rivalë të fuqishëm nga Kina ose shtetet e Gjirit, të cilët mund të mendojnë afatgjatë dhe të operojnë me humbje nëse është e nevojshme. “Ne nuk jemi gjithmonë në botën perfekte të Adam Smith-it,” thotë ai.
Qindra punëtorë nxjerrin kobalt dhe bakër në minierën artizanale Shabara, në provincën Lualaba, Republika Demokratike e Kongos.
Komentet e fundit të Trump dhe këshilltarëve të tij sugjerojnë se përkufizimi i hemisferës perëndimore po zgjerohet. Trump ka kërcënuar se mund të marrë Groenlandën, një territor gjigant arktik nën kontrollin e Danimarkës, edhe me forcë nëse është e nevojshme. Përveç rëndësisë strategjike, veçanërisht me hapjen e rrugëve detare për shkak të ngrohjes globale, Groenlanda ka edhe rezerva premtuese mineralesh dhe tokash të rralla që SHBA-ja i konsideron jetike.
Daniel Drezner, profesor i politikës ndërkombëtare në Universitetin Tufts, thotë se një normë që u ruajt deri në aneksimin e Krimesë nga Rusia në vitin 2014 ishte ideja se “kufijtë nuk mund të ndryshohen me forcë”. “Kjo normë shpesh u shkel, dhe kritikët theksonin hipokrizinë e rendit liberal, si në rastin e pushtimit të Irakut në vitin 2003,” thotë ai. “Por tani kemi arritur në një pikë ku përjashtimet po e përmbytin rregullin.”
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, duke mbrojtur ndërhyrjen ushtarake në Venezuelë, e lidhi hapur kontrollin territorial me dominimin mbi burimet. “Ajo që nuk do të lejojmë është që industria e naftës në Venezuelë të kontrollohet nga armiqtë e Shteteve të Bashkuara,” tha ai. “Pse i duhet Kinës nafta e tyre? Pse i duhet Rusiëë? Pse i duhet Iranit? Kjo është hemisfera perëndimore. Këtu jetojmë ne.”
Pavarësisht referencave ndaj shekullit të 19-të, paralelizmat më të afërta me veprimet e Trump në Venezuelë janë Irani i vitit 1953 dhe Guatemala e vitit 1954. Në Iran, CIA, së bashku me shërbimin sekret britanik MI6, organizoi një grusht shteti për të rrëzuar kryeministrin Mohammad Mosaddegh, pasi ai guxoi të nacionalizonte interesat britanike të naftës. Në Guatemalë, CIA mbështeti një tjetër grusht shteti për të rrëzuar presidentin Jacobo Árbenz, pasi qeveria e tij nacionalizoi tokat e kompanisë amerikane United Fruit.
Paralelizmi më i afërt me veprimet e Trump në Venezuelë mund të shihet në Iranin e vitit 1953, ku CIA-ja, së bashku me shërbimin sekret britanik MI6, organizoi një grusht shteti për të rrëzuar kryeministrin Mohammad Mosaddegh, i cili kishte guxuar të nacionalizonte interesat britanike të naftës.
Përdorimi i forcës amerikane për të mbrojtur interesat tregtare në Venezuelë i ngjan këtyre ndërhyrjeve, edhe pse, ndryshe nga Mosaddegh dhe Árbenz, Maduro nuk ishte zgjedhur në mënyrë legjitime. Trump e paraqiti hapur ndërhyrjen si hakmarrje për konfiskimin e interesave amerikane të naftës gjatë presidencës së Hugo Chávez-it, i cili në vitin 2007 zgjeroi kontrollin shtetëror mbi fushat e naftës të operuara nga ConocoPhillips dhe ExxonMobil.
“Ne do të nxjerrim një sasi të jashtëzakonshme pasurie nga toka,” tha Trump në një konferencë për shtyp në Mar-a-Lago. “Ata na morën të gjitha të drejtat tona energjetike; na morën gjithë naftën… dhe ne e duam mbrapsht.”
Edhe pse SHBA ka fituar njëfarë kontrolli mbi naftën venezueliane, mbetet e paqartë se çfarë synon të bëjë konkretisht Trump me të. Ai ka inkurajuar kompanitë amerikane të naftës të investojnë miliarda dollarë në Venezuelë, e cila prodhon naftë të rëndë, të përshtatshme për disa rafineri amerikane.
Megjithatë, sektori i naftës në Venezuelë, i cili prodhonte gati 3.5 milionë fuçi në ditë në fund të viteve ’90, sot është një hije e vetvetes, me prodhim të rënë në rreth 800 mijë fuçi në ditë. Infrastruktura është në gjendje shokuese dhe analistët vlerësojnë se do të duhen të paktën pesë vite investimesh masive për të rikthyer prodhimin në nivele domethënëse. Për më tepër, nafta venezueliane nuk është aq e lirë për t’u nxjerrë sa ajo e Guajanës fqinje.
“Vlerësimi im i drejtpërdrejtë është se Marco Rubio donte largimin e Maduros dhe përdori naftën si pretekst,” thotë Drezner. “Trump mund të mendojë se gjithçka ka të bëjë me naftën, por ai gabon.”
Edhe Stephanie Junger-Moat, drejtuese e Karcsi Global, shpreh skepticizëm: “Nafta mund të ketë qenë një përfitim dytësor, narkotrafiku justifikimi, por kjo kishte të bënte me fuqinë amerikane dhe shumë pak me gjithçka tjetër.”
Ajo paralajmëron se konkurrenca me Kinën për burime në “oborrin” amerikan vetëm do të ashpërsohet. Kompanitë kineze kanë interesa të mëdha në naftë dhe minerale në Amerikën Latine, përfshirë “Trekëndëshin e Litiumit” dhe industrinë e bakrit dhe hekurit.
Strategjia amerikane po shtrihet edhe në Ukrainë dhe Afrikë, ku SHBA ka lidhur mbështetjen politike dhe të sigurisë me aksesin në minerale kritike, përfshirë kobaltin, bakrin dhe litiumin, në përpjekje për të shkëputur zinxhirët e furnizimit nga Kina.
“Zinxhirët e furnizimit nuk kanë më të bëjnë vetëm me efikasitetin,” përfundon Yergin. “Tani ata kanë të bëjnë drejtpërdrejt me politikën dhe sigurinë.”/FinancialTimes
Nga Theo Bosanquet – Tashmë në dekadën e saj të katërt, vënia në skenë e La traviata nga Richard Eyre, e realizuar në vitin 1994, është ndër produksionet operistike më të qëndrueshme dhe më të dashura të kohëve moderne. Kjo ishte hfaqja e 585-të në Royal Opera House.
Më kishin siguruar se kjo është një pikënisje e shkëlqyer për ata që janë në hapat e parë të udhëtimit të tyre në botën e operës, dhe është e lehtë të kuptosh pse. Historia e kurtizanes së sëmurë nga tuberkulozi, Violettës, dhe dashurisë së saj të penguar me fisnikun e ri Alfredo, është ndër më të drejtpërdrejtat, gjë që është fat i madh, sepse produksioni i Eyre është kaq madhështor në dizajn (nga Bob Crowley), saqë është shumë e lehtë që vëmendja të të shpërqendrohet vazhdimisht nga radhët e skenografive luksoze.
Pavarësisht madhështisë së saj, gjithçka nis thjesht: telat e butë të uverturës shoqërohen nga fotografi të zbehta të kurtizaneve të së kaluarës, të cilat dalëngadalë i lënë vendin Violettës së Ermonela Jahos, që shfaqet në një vignete pas një perdeje garze. Ajo duket e përhumbur, e zymtë, dhe së shpejti do të zbulojmë arsyen.
Fillimisht e rrëmbyer nga romanca në sallonin e saj parizian nga Alfredo i hijshëm (Giovanni Sala), ajo shpejt rikthehet me këmbë në tokë nga babai i tij autoritar, Giorgio (Aleksei Isaev), i cili shfaqet në Aktin II në strehën e tyre në fshat për të kërkuar ndarjen e tyre në emër të dinjitetit familjar. Violetta pranon me stoicizëm, çka çon në një përballje dramatike në Paris dhe në një pajtim të fundit me Alfredon (dhe babain tashmë të penduar) në Aktin III, pak para vdekjes së saj të shkaktuar nga tuberkulozi.
Opera e Verdit e vitit 1853, e bazuar në La Dame aux camélias të Alexandre Dumas (biri) , është e mbushur me melodi të famshme, përfshirë këngën e fuqishme të pijes “Brindisi” dhe “Korinin e Ciganëve”, të interpretuara nga një ansambël i madh mbi skena që ngjajnë me piktura vaji të gjalla, si dhe aria përmbyllëse e Violettës, “Addio, del passato”.
Të gjitha interpretohen dhe luhen bukur nga orkestra e Royal Opera Huse nën dirigjimin dinamik, por të ndjeshëm, të Antonello Manacordës.
Jaho, e cila rikthehet në rolin kryesor pasi e ka interpretuar më parë në vitet 2008 dhe 2019, është veçanërisht mbresëlënëse, me një aftësi të jashtëzakonshme për t’i lënë notat e larta të buta të pluskojnë me një delikatesë që sfidon gravitetin. Dueti i saj me Salën gjatë romancës së tyre, “Un dì, felice, eterea”, është përkufizimi i përkryer i zogjve dashnorë që cicërojnë, dhe ajo krijon gjithashtu një kundërpeshë efektive me baritonin e plotë të Isaevit në “Dite alla giovine” të Aktit II.
Por Jaho nuk këndon vetëm mrekullisht, ajo edhe aktron me bindje. Skena finale, në të cilën ajo duhet të kollitet dhe të këndojë njëkohësisht ndërsa përjeton minutat e saj të fundit në një dhomë pariziane të mobiluar nga një kornizë e madhe bosh (një motiv i vazhduar nga Akti II), është një kulm tronditës që ajo e mishëron plotësisht; përqafimi i saj i fundit me Alfredon është një moment që të rrënqeth.
Sala dhe Isaev gjithashtu lënë përshtypje, dhe ka mbështetje shumë të mirë, përfshirë Veena Akama-Makia si shërbëtorja e dhembshur Annina, Ellen Pearson si kurtizania Flora dhe Sam Hird si rivali në dashuri, Baroni Douphol.
Produksioni i Eyre mund të mos jetë më revolucionari që do të shihni, por është i qartë dhe i drejtuar me një sy teatror drejt detajit.
Është e qartë pse është shndërruar në një shtyllë kaq të dashur të repertorit, dhe historia e La traviata tingëllon veçanërisht domethënëse në një epokë të hendeqeve gjithnjë e më të mëdha të pasurisë, politikave të paqëndrueshme dhe varfërisë së rëndë.
Vendimi i Violettës për t’iu nënshtruar vullnetit shoqëror dhe për t’i dhënë fund romancës së saj mund të duket, në njëfarë kuptimi, si një vetëflijim i panevojshëm, por ka gjithashtu një heroizëm të pazakontë në përpjekjen e saj të ndershme për të balancuar dashurinë dhe realitetin.
Nga Gazeta Si- Zjarri që përfshiu mbrëmjen e 8 janarit tregun e rrobave të përdorura në zonën “5 maji” në Tiranë, ka lënë pas dëme të konsiderueshme materiale, trishtim dhe tensione mes tregtarëve të cilët janë përplasur me menaxherin e magazinave.
Flakët masive përfshinë kapanonet 1 dhe 2 ku vlerësohet se janë rreth 100 magazina të djegura.
Shkak i zjarrit dyshohet të ketë qenë një shkëndijë elektrike por pritet vlerësimi përfundimtar ndërkohë që një tregtar ka bërë fajtor përgjegjësin e tregut. Debatet mes tyre kanë agravuar aq sa është dashur ndërhyrja e policisë, e cila i ka shoqëruar në komisariat për sqarimet.
Dëmet materiale që ka lënë pas zjarri masiv janë kolosale. Një tregtar i cili thotë se tregtonte çorape, geta dhe streçe, ka dëme mbi 200 milionë lekë, ndërkohë që shton se ai kishte më pak hapësirë se të gjithë, duke shtuar se dëmi për të tjerët është akoma më i madh.
“Jemi në qiell të hapur. Asnjëherë nuk na kanë kërkuar të iknim. Nuk i kemi pasur të siguruara bizneset. Ka plas zjarri tek panelet, nuk është për fajin tonë. E gjithë jeta jonë ishte këtu. Nuk kam ku të shkoj”, thotë një nga tregtarët.
Për ngjarjen ka reaguar edhe dhoma e Tregtisë dhe Industrisë, duke thënë kjo ngjarje është një goditje për familjet dhe sipërmarrjen e vogël.
Institucioni thotë në një deklaratë të postuar në rrjetet sociale se ngjarja duhet të shërbejë si kambanë alarmi për sigurimin e bizneseve në raste fatkeqësish natyrore e aksidentale, siç është standardi i Bashkimit Europian ku Shqipëria synon të anëtarësohet.
“Kjo ngjarje përbën një goditje të fortë për dhjetëra familje që siguronin jetesën përmes këtyre aktiviteteve, si dhe për sipërmarrjen e vogël, e cila është një shtyllë e rëndësishme e ekonomisë lokale. Njëkohësisht, kjo situatë duhet të shërbejë si një kambanë alarmi për të gjitha bizneset, mbi domosdoshmërinë e sigurimit të aktiviteteve të tyre, në mënyrë që të kenë mundësi reale për t’u rikuperuar pas fatkeqësive natyrore apo aksidentale, si zjarret dhe përmbytjet, me të cilat po përballet Shqipëria ditëve të fundit”, shkruan dhoma e tregtisë.
Nga Gazeta ‘Si’- 2026 do të jetë një vit kthese. Burimi më i madh i paqëndrueshmërisë globale nuk do të jetë Kina, Rusia, Irani apo ndonjë nga rreth 60 konfliktet që po ziejnë në mbarë planetin (më shumë se në çdo moment që nga Lufta e Dytë Botërore).
Do të jenë Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Ky përfundim përshkon të gjithë raportin Top Risks 2026të Eurasia Group. Vendi më i fuqishëm në botë dhe arkitekti i rendit global të pasluftës tani po e çmonton aktivisht atë rend, i udhëhequr nga një president që është më i përkushtuar – dhe më i aftë – për të riformatuar rolin ndërkombëtar të Amerikës sesa çdo paraardhës modern i tij.
Fundjava e kaluar ofroi një parashije të qartë të asaj se çfarë do të thotë kjo në praktikë. Pas muajsh presioni në rritje – sanksione, një dislokim masiv naval dhe një bllokadë të plotë të naftës – forcat speciale amerikane kapën sundimtarin venezuelian Nicolás Maduro në Karakas dhe e transportuan në Nju Jork për t’u përballur me akuza penale.
Një diktator i rrëzuar dhe i vënë para drejtësisë pa asnjë viktimë amerikane – ishte fitorja ushtarake më “e pastër” e presidentit Donald Trump deri tani.
Trump e ka quajtur tashmë qasjen e tij ndaj Hemisferës Perëndimore “Doktrina Donroe” – versioni i tij i doktrinës së shekullit XIX të presidentit James Monroe, që afirmonte primatin amerikan në kontinentet amerikane.
Por, ndryshe nga Monroe, i cili paralajmëronte fuqitë europiane të mos ndërhynin në “lagjen” e Amerikës, Trump po përdor presion ushtarak, shtrëngim ekonomik dhe larje hesapesh personale për ta nënshtruar rajonin ndaj vullnetit të tij. Dhe kjo është vetëm fillimi.
Kjo nuk është aspak izolacionizëm i tipit “America First”. Paralelisht, SHBA po përfshihet gjithnjë e më shumë – jo më pak – me Izraelin dhe me shtete të ndryshme të Gjirit. Gatishmëria e Trump për të goditur Iranin vitin e kaluar dhe për të ndërhyrë në politikën evropiane nuk përçon aspak idenë e tërheqjes strategjike.
As korniza e “sferave të influencës” nuk e shpjegon plotësisht atë që po bën. Ky koncept nënkupton një ndarje të botës mes fuqive rivale, secila duke qëndruar në “territorin” e vet. Por administrata e tij sapo i dërgoi Tajvanit paketën më të madhe ndonjëherë të armëve, dhe qëndrimi amerikan në Indo-Paqësor nuk tregon asnjë dëshirë për t’ia lënë Azinë Kinës.
Politika e jashtme e Trump nuk funksionon sipas boshtesh tradicionale si aleatë kundrejt kundërshtarëve, demokraci kundrejt autokracive apo konkurrencë strategjike kundrejt bashkëpunimit.
Një llogari shumë më e thjeshtë është në lojë: A mund t’i kundërpërgjigjesh mjaftueshëm fort për ta lënduar njeriun në krye? Nëse përgjigjja është jo dhe ke diçka që ai dëshiron, je shënjestër. Nëse përgjigjja është po, ndoshta mund të bësh një marrëveshje.
Në rastin e Venezuelës, Trump donte ta rrëzonte Maduron dhe nuk kishte asgjë që Maduro mund të bënte për ta ndalur. Ai nuk kishte aleatë të gatshëm për të vepruar, as një ushtri që mund të hakmerrej, as ndonjë levë ndikimi mbi diçka që Trump e konsideronte të rëndësishme. Kështu që u hoq nga pushteti.
Nuk ka rëndësi që e gjithë struktura e regjimit venezuelian mbetet e paprekur, apo që çdo tranzicion drejt një qeverie demokratike stabile do të jetë i ndërlikuar, i kontestuar dhe kryesisht në dorën e vetë Venezuelës për ta menaxhuar – ose keqmenaxhuar.
Trump është i kënaqur që Venezuela të vazhdojë të drejtohet nga i njëjti regjim represiv, për sa kohë që ai i bindet urdhrave të tij (madje, ai e zgjodhi këtë skenar përpara një qeverie të udhëhequr nga opozita). Kërcënimi i heshtur “ose ndryshe” duket se po funksionon deri tani.
Trump sapo ka njoftuar se autoritetet “e reja” të Venezuelës do t’i dorëzojnë SHBA-së 30–50 milionë fuçi nafte, me të ardhurat “të kontrolluara nga unë, si president”. Për më tepër, çdo sukses i mëtejshëm në Venezuelë – sado i kufizuar të jetë – do ta inkurajojë Trumpin të dyfishojë këtë qasje dhe të shkojë më tej, qoftë në Kubë, Kolumbi, Nikaragua, Meksikë apo edhe Groenlandë.
Në skajin tjetër të spektrit është Kina. Kur Trump rriti tarifat vitin e kaluar, Kina u kundërpërgjigj me kufizime eksporti për mineralet e rralla dhe elementët kritikë – përbërës thelbësorë për një gamë të gjerë produktesh civile dhe ushtarake të shekullit XXI. Me dobësitë amerikane të ekspozuara, Trump u detyrua të tërhiqej.
Tani ai synon të sigurojë një marrëveshje me çdo kusht.
Ajo me të cilën po përballemi nuk është një strategji e madhe, por ligji i xhunglës.
Amerika po ushtron pushtetin e saj në mënyrë të njëanshme, kudo që Trump mendon se mund t’ia dalë pa pasoja, e shkëputur nga normat, proceset burokratike, strukturat e aleancave dhe institucionet shumëpalëshe që dikur i jepnin legjitimitet udhëheqjes amerikane.
Ndërsa kufizimet shtohen diku tjetër – votues të zemëruar për koston e jetesës përpara zgjedhjeve të mesmandatit, për shembull, dhe tkurrje e levave tregtare amerikane – Trump është i etur të çimentojë trashëgiminë e tij. Gatishmëria e tij për të marrë rreziqe në fushën e sigurisë, ku mbetet relativisht i pakufizuar, vetëm sa do të rritet.
Hemisfera Perëndimore rezulton të jetë një habitat veçanërisht i pasur me “pre”, ku SHBA ka avantazh asimetrik që askush nuk mund ta kundërshtojë. Trump mund të shënojë fitore të lehta me kosto minimale dhe rezistencë të pakët.
Por qasja e Trump nuk kufizohet vetëm në fqinjësinë e afërt të Amerikës. Nëse nuk ishte tashmë e qartë, kërcënimet e administratës ndaj Groenlandës tregojnë se edhe Europa është në shënjestër. Tre ekonomitë më të mëdha të kontinentit – Mbretëria e Bashkuar, Franca dhe Gjermania – e nisën vitin e ri me qeveri të dobëta, jopopullore dhe të rrethuara nga populistë brenda vendit.
Me Rusinë në prag, administrata Trump po mbështet hapur parti të ekstremit të djathtë që do ta fragmentonin edhe më tej kontinentin. Nëse evropianët nuk gjejnë shpejt mënyra për të fituar levë ndikimi dhe për të vendosur kosto që Trump i merr seriozisht, ata do të ndiejnë të njëjtin presion që ai po ushtron në Hemisferën Perëndimore.
Për shumicën e vendeve, reagimi ndaj një SHBA-je të paparashikueshme, të pasigurt dhe të rrezikshme është tani një prioritet urgjent. Disa do të dështojnë, disa do të kenë sukses. Për Evropën mund të jetë tashmë tepër vonë për t’u përshtatur, por Kina ndodhet në një pozicion më të fortë, e kënaqur të lejojë rivalin e saj kryesor të dëmtojë vetveten. Presidenti kinez Xi Jinping mund ta përballojë lojën afatgjatë. Ai do të jetë në pushtet edhe shumë kohë pas përfundimit të mandatit të Trump në vitin 2029.
Dëmi ndaj vetë fuqisë amerikane do të zgjasë përtej kësaj administrate. Aleancat, partneritetet dhe besueshmëria nuk janë thjesht “shtesa luksi”. Ato janë shumëfishues force, që i japin SHBA-së ndikim që fuqia e zhveshur ushtarake dhe ekonomike nuk mund ta mbajë e vetme.
Trump po e shpenzon me shpejtësi këtë trashëgimi, duke e trajtuar si pengesë dhe jo si aset. Ai qeveris sikur fuqia amerikane të ekzistojë jashtë kohës dhe sikur bota të mund të riformësohet me forcë, pa pasoja afatgjata.
Por aleancat që ai po shkatërron nuk do të rindërtohen automatikisht kur presidenti i ardhshëm të marrë detyrën. Besueshmëria e humbur e Amerikës do të kërkojë një brez të tërë për t’u rindërtuar – nëse mund të rindërtohet ndonjëherë.
Pikërisht për këtë arsye 2026 është një vit kthese: jo sepse e dimë se si do të përfundojnë gjërat, por sepse tashmë po shohim se çfarë ndodh kur vendi që shkroi rregullat vendos se nuk dëshiron më të luajë sipas tyre.
Nga Gazeta Si – Erling Haaland shënoi një gol historik në barazimin 1-1 të Manchester City-t ndaj Brighton & Hove Albion të mërkurën në mbrëmje, i 35000-ti në historinë e “Premier League”.
Penalltia e Haaland në minutën e 41-të zhbllokoi rezultatin në “Etihad Stadium”, përpara se Kaoru Mitoma të barazonte në pjesën e dytë për Brighton.
Nga pika e bardhë ishte goli i 150-të i Haaland në 173 ndeshje për Manchester City-n në të gjitha kompeticionet – 28 sfida më shpejt se çdo lojtar tjetër që ka arritur kuotën e 150 golave për një klub të “Premier League” që nga themelimi i kompeticionit në sezonin 1992/93.
Alan Shearer i shënoi 150 gola në 201 ndeshje në të gjitha kompeticionet.
Ky ishte momenti historik i rradhës për gola në sezonin e 33-të të kompeticionit që nga krijimi i tij.
Goli i 35000-të u shënua 4 vjet dhe 131 ditë pasi Chris Wood (Burnley) shënoi golin e 30000-të kundër Leeds United në Gusht të vitit 2021.
Golin e parë në historinë e Premier League e shënoi Brian Deane në Gusht të vitit 1992, në minutën e pestë të fitores 2-1 të Sheffield United ndaj kampionëve të ardhshëm të atij sezoni, Manchester United.
Gola historikë në “Premier League”…
Goli i 1’rë – Brian Deane (Sheffield United vs Manchester United) 15 Gusht 1992 Goli i 100’të – Eric Cantona (Leeds United vs Tottenham Hotspur) 25 Gusht 1992 Goli i 500’të – Lawrie Sanchez (Wimbledon vs Norwich City) 5 Dhjetor 1992 Goli i 1.000’të – Mike Newell (Blackburn Rovers vs Nottingham Forest) 7 Prill 1993 Goli i 2.000’të – Mick Quinn (Coventry City vs Manchester City) 19 Shkurt 1994 Goli i 3.000’të – Klas Ingesson (Sheffield Wednesday vs Everton) 26 Dhjetor 1994 Goli i 4.000’të – Alan Shearer (Blackburn Rovers vs West Ham United) 2 Dhjetor 1995 Goli i 5.000’të – Andy Townsend (Aston Villa vs Southampton) 7 Dhjetor 1996 Goli i 6.000’të – Nathan Blake (Bolton Wanderers vs Wimbledon) 29 Nëntor 1997 Goli i 7.000’të – Dennis Bergkamp (Arsenal vs Aston Villa) 13 Dhjetor 1998 Goli i 8.000’të – Gustavo Poyet (Chelsea vs Sunderland) 4 Dhjetor 1999 Goli i 9.000’të – Trevor Sinclair (West Ham United vs Southampton) 25 Nëntor 2000 Goli i 10.000’të – Les Ferdinand (Tottenham Hotspur vs Fulham) 15 Dhjetor 2001 Goli i 15.000’të – Moritz Voltz (Fulham vs Chelsea) 30 Dhjetor 2006 Goli i 20.000’të – Marc Albrighton (Aston Villa vs Arsenal) 21 Dhjetor 2011 Goli i 25.000’të – Zlatan Ibrahimovic (Manchester United vs Swansea City) 6 Nëntor 2016 Goli i 30.000’të – Chris Wood (Burnley vs Leeds United) 29 Gusht 2021 Goli i 35.000’të – Erling Haaland (Manchester City vs Brighton) 7 Janar 2026
Nga Gazeta ‘Si’- Teksa kërkoi sërish shpalljen e fatkeqësisë natyrore në vend, Berisha iu bëri thirrje qytetarëve që kudo që shohin ministra, t’i gjuajnë me vezë dhe me domate.
Sipas kreut të PD, ata janë sot shkaktarët kryesorë të fatkeqësive të qytetarëve.
Berisha tha se hidrovorët e Durrësit dhe Hamallës sipas tij nuk kishin asnjë pompë në funksion, gjë që referuar tij, u bë shkak për përmbytjet në Durrës.
Ai tha se Rama nuk shpall gjendjen e jashtëzakonshme, sepse gjendja e jashtëzakonshme në ligjet e vendit, në Kushtetutë, e detyron pastaj t’u përgjigjet qytetarëve me dëmshpërblim.
Megjithatë përkundër fjalëve të Berishës, sjellim ndërmend se më herët sot Rama premtoi dëmshpërblim të drejtë për të gjithë qytetarët e prekur nga kjo situatë.
“Durrësi është përmbytur në mënyrë apokaliptike. Të mos harrojmë se aty ka qenë kënetë, dhe nëse ujërat nuk hiqen, aty nuk jetohet më.
Dhe ky, me shpifje thotë, nuk shpall gjendjen e jashtëzakonshme, sepse gjendja e jashtëzakonshme në ligjet e vendit, në Kushtetutë, ajo e detyron pastaj t’u përgjigjet qytetarëve.
E detyron që fondin rezervë ta çojë drejt tyre në radhë të parë. Po jo, thotë, po na përçajnë thotë…
Mund të rri dhe të numëroj shumë më shumë, por duhet të them këtu se kjo qeveri nuk ka asnjë orë legjitimitet.
Është faktuar se ka ardhur nga zgjedhje farsë elektorale. Është e provuar kjo. Në Parlamentin Europian, kryetari i delegacionit të PE që monitoroi zgjedhjet, deklaroi se në Shqipëri krimi i organizuar nuk lejon rrotacionin politik. Pra, mban në pushtet Edi Ramën”, tha Berisha.
Nga Gazeta Si – Çerekfinalet e Kupës së Kombeve të Afrikës “Marok 2025” sjellin së bashku një grup përfaqësuesesh, trashëgimia e përbashkët e të cilave nënvizon madhësinë e sfidës që i pret. 8 kombëtaret e mbetura kanë fituar titullin continental, 22 herë së bashku.
Shtatë nga 8 çerekfinalistet janë ish-kampione të Afrikës, një përqendrim historik që rrallëherë shihet në këtë fazë të kompeticionit dhe që vendos tonin për një rrugëtim jashtëzakonisht konkurrues drejt Finales.
Egjipti (7 herë kampion) kryeson sërish listen e pretendentëve, shoqëruar nga Kameruni (5 herë fitues),
Bregu i Fildishtë (3) dhe Nigeria (3), si dhe ish-kampionët e Algjerisë, Senegalit dhe vendasit e Marokut.
Përjashtimi bën vetëm është Mali, që ende është në kërkim të trofeut të parë kontinental, por që ka fituar admirimin për qëndrueshmërinë dhe vazhdimësinë e treguar në edicionet e fundit.
Vlen të theksohet se të gjashtë fituesit e grupeve — Maroku, Bregu i Fildishtë, Senegali, Egjipti, Algjeria dhe Nigeria — u kualifikuan drejtpërdrejt në ¼ finale, duke përforcuar idenë se pretendentët kryesorë të turneut janë afirmuar në momentin vendimtar.
Kameruni dhe Mali, që zunë vendin e 2 në grupe e tyre, gjithashtu avancuan, ndërsa të gjitha skuadrat që u kualifikuan si vendet e 3-ta më të mira u eliminuan në fazën e 1/8 të finaleve.
Edhe faza e 1/8-ve theksoi peshën e përvojës që mbajnë çerekfinalistet.
Mali eliminoi pas penalltive kampionen e vitit 2004, Tunizinë.
Egjipti avancoi pas kohës shtesë; Nigeria rregjistroi një fitore deklarative; Algjeria u kualifikua falë dramës së minutave të fundit; ndërsa vendasit e Marokut dhe kampionët në fuqi të Bregut të Fildishtë, kaluan përballje tepër të tensionuara nën presion të lartë.
Një nga përballjet kryesore është çerekfinalja mes Egjiptit dhe kampionëve në fuqi Bregut të Fildishtë, që do të luhet të shtunën.
Organizatorët e Marokut përballen me pesë herë kampionët e Kamerunit, në një ndeshje që pritet të jetë ndër më të fortat e kësaj faze.
Çerekfinalja e parë sjell një duel tërësisht afrikano-perëndimor që vë përballë kampionët në fuqi të Senegalit dhe një Mali të vendosur e plot talente.
Dy nga fuqitë tradicionale të kontinentit Nigeria dhe Algjeria, do të përballen në ndeshjen e pare të së shtunës.
Me trashëgimi dhe ambicie të dukshme në çdo skuadër, ¼ finalet premtojnë një seri përballjesh tërheqëse ndërsa turneu i afrohet përfundimit të tij.
Me kaq shumë histori të përqendruar në 8-en e fundit, ¼ finalet garantojnë një nivel intensiteti dhe cilësie taktike që i shkon për shtat fazave përfundimtare të kompeticionit më prestigjioz të futbollit afrikan.
Historia, pritshmëritë dhe ambicia tani bashkohen, teksa ekipet e mbetura ndjekin supremacinë kontinentale në Marok.
22 Tituj kampionë mes ¼ finalistëve
7 – Egjipti 5 – Kameruni 3 – Bregu i Fildishtë, Nigeria 2 – Algjeria 1 – Senegali, Maroku
¼ finalet në “AFCON 2025”
E premte 9 Janar 16:00 – Mali vs Senegal 19:00 – Kamerun vs Marok
E shtunë 10 Janar 16:00 – Algjeri vs Nigeri 19:00 – Egjipt vs Bregu i Fildishtë
Nga Gazeta ‘Si’- Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha thekson se të gjithë opozitarët duhet të bëhet bashkë për të bërë të mundur largimin e qeverisë së Edi Ramës.
Në tryezën që PD po mban me aleatët politikë dhe anëtarë të shoqërisë civile, Berisha tha se krimi i organizuar në vend sipas tij nuk lejon rrotacion politik.
Sipas tij duhet të dilet me një forum, me një opozitë të zgjeruar, në mënyrë që Rama të largohet.
“Kërkojmë qeveri teknike, thjesht me dy objektiva.
Së pari, përgatitjen e zgjedhjeve të lira e të ndershme. Ne forca politike opozitare nuk vijmë në pushtet me dhunë, por me vullnetin e shqiptarëve. Ne jemi të sigurt se ne i fitojmë zgjedhjet. Nëse nuk do të falte 2 mld euro gjoba e kamata dy ditë para zgjedhjeve. Nëse nuk do të shpërndante 100 euro për 700 mijë votues..etj. Pra çfarë kërkojmë ne? Të votojmë të lirë e të qetë.
Kërkojmë që krimi elektoral të shpallet krim i rëndë”,tha ai ndërsa shtoi se historia ka provuar se zgjedhjet e lira dhe demokrcia është i vetmi sistem që krijon e ndërton të ardhmen.
“Ju bëj thirrje të gjithë atyre që na ndjekin, të përmbushim misionin tonë: Përmbysja e kësaj qeverie dhe zhvillimi i zgjedhjeve të lira. Së dyti, kemi detyrë të mos pengojmë drejtësinë. Drejtësia nuk është e pagabueshme por drejësia nuk pengohet”, tha Berisha.
Gazeta Si – Në një postim në X, zëvendëspresidenti i SHBA-ve, J.D. Vance mbrojti veprimet e agjentit të ICE-së, i identifikuar si Jonathan Ross nga mediat amerikane, i cili qëlloi dhe vrau një grua amerikane të mërkurën, më 7 janar, gjatë një proteste në Minneapolis, Minnesota.
Vance e quajti atë një “tragjedi për të cilën gruaja dhe të gjithë ekstremistët, të mësojnë se emigracioni është i vetmi ligj në të cilin mund të ndërhyjnë protestuesit”.
Zëvendëspresidenti i SHBA-ve, iu përgjigj analizës së incidentit nga një avokat, duke argumentuar se “agjentët nuk po e kontrollojnë rastësisht; ata po i afrohen automjetit të saj, sepse ajo po shkel ligjin: konkretisht, ajo po pengon një operacion të zbatimit të ligjit”.
Zëvendëspresidenti amerikan foli gjithashtu për vetëmbrojtje, duke iu referuar incidentit: “Edhe një herë, nuk lejohet të ndërprisni një operacion të zbatimit të ligjit, gjë që është pikërisht ajo që po bënte kjo grua”.
Kur agjenti qëlloi, përfundoi Vance, “ajo e kishte drejtuar automjetin nga ai dhe kishte shtypur pedalin e gazit. Ai qëlloi për vetëmbrojtje, dhe kënde të tjera në video tregojnë qartë gruan duke goditur oficerin me makinën e saj. Ai po bënte punën e tij. Ajo u përpoq ta ndalonte. Kur ai iu afrua makinës së saj, ajo u përpoq ta godiste atë”.
Por ish-Sekretarja e Shtetit, Hillary Clinton, nuk është dakord, duke e konsideruar ngjarjen një “vrasje” dhe duke lavdëruar të gjithë protestuesit që dolën në rrugë kundër “dhunës së paligjshme” të administratës Trump.
“Mbrëmë, në cepin ku një agjent i ICE, vrau Renee Good, mijëra banorë të Minesotës u mblodhën në errësirën e acartë për të protestuar për vrasjen e saj”, shkroi ish-Sekretarja e Shtetit.
“Përballë dhunës së paligjshme të kësaj administrate, solidariteti është përgjigjja. Ata duan ta formësojnë Amerikën sipas mizorisë së tyre. Ne refuzojmë”, shtoi Clinton.
Ndërkohë, protestat vazhdojnë në Minneapolis kundër vdekjes së Renee Good: të enjten, më 8 janar, agjentët federalë përdorën gaz lotsjellës për të shpërndarë një demonstratë, siç u vu re nga një ekip i CNN në vendngjarje.
Tensionet janë përshkallëzuar në qytet, me përleshje midis demonstruesve dhe forcave të rendit: plumba gome u qëlluan drejt turmës jashtë një ndërtese federale, dhe agjentët përdorën gjithashtu një substancë të ngjashme me gazin për të shpërndarë të pranishmit.
Një re tymi mbushi zonën, dhe, siç tregon videoja nga vendi i ngjarjes, disa protestues filluan të kolliten dhe të gulçojnë, duke pasur qartë vështirësi në frymëmarrje.
Nga Gazeta ‘Si’- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve të Kosovës përfundoi numërimin e plotë të votave për zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit.
Zyra e shtypit e KQZ saktësoi se në orët e para të kësaj të premteje, u mbyll numërimi i fletëve të fundit që kishin mbërritur me postë nga jashtë Kosovës.
Kjo përbën edhe mbylljen përfundimtare të procesit të numërimit, i cili i lë vendin tashmë shpalljes së rezultatit e më tëj certifikimit të tij.
Sipas Ligjit subjektet politike kanë të drejtë të dërgojnë ankesa brenda 48 orësh nga ndodhja e shkeljes së supozuar, ndërsa deri më tani është regjistruar vetëm një e tillë nga PDK.
Ndërkohë, organi që administron zgjedhjet, përditësoi edhe rezultatet, sipas të cilave Lëvizja Vetëvendosje ka dalë fituese me shumicën e votave dhe ulëseve në Kuvend.
Partia Lëvizja Vetëvendosje, ishte fituesi i ditur i zgjedhjeve, ndërsa me përfundimin e procesit ka thelluar rezultatin. Sipas të dhënave të fundit partia e Albin Kurtit, ka arritur 57 mandate pasi mori 51.11 për qind të votave, konkretisht 486,994 vota.
PDK renditet e dyta me 22 deputetë dhe 20.19 për qind të votave, ose 192,407 vota. Kurse LDK do të dërgojë në parlament 15 deputetë pasi mori 13.23% mbështetje të votave, përkatësisht 126,102 vota, një rezultat shumë më i dobët në raport me zgjedhjet e 9 shkurtit.
AAK e Ramush Haradinaj do të përfaqësohet në parlament me 6 deputetë pas 5.50% të votave të siguruara, specifikisht 52,370 të tilla.
Lista Serbe ka siguruar 9 karriget e rezervuara për komunitetin serb në Parlament, ndërsa 1 prej tyre i shkon deputetit Nenad Rashiç. Ndërkohë 10 të tjera do të shpërndahen për partitë joserbe duke plotësuar 120 vendet.
Në votimet për zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, raportoi se morën pjesë 45 % e qytetarëve me të drejtë vote
Hulumtimet e reja sugjerojnë se personat që humbin peshë dhe që heqin dorë nga injeksionet për humbje peshe, mund të rifitojnë kilogramët e humbur katër herë më shpejt se ata që ndalojnë dietat dhe ushtrimet.
Të dhënat e publikuara në British Medical Journal sugjerojnë se njerëzit mbipeshë humbasin sasi të mëdha peshe kur përdorin injeksione, rreth një të pestën e peshës së trupit të tyre, por sapo i lënë, ata rifitojnë mesatarisht 0.8 kg çdo muaj.
Kjo do të thotë se ata kthehen në peshën e tyre para trajtimit brenda një viti e gjysmë.
“Njerëzit që i blejnë këto duhet të jenë të vetëdijshëm për rrezikun e rifitimit të shpejtë të peshës kur mbaron trajtimi”, paralajmëron studiuesja Dr. Susan Jebb, nga Universiteti i Oksfordit.
Ajo theksoi se gjetjet vijnë nga provat mjekësore dhe jo nga jeta reale dhe më shumë studime mbi efektet afatgjata të injeksioneve të reja për dobësim do të ishin të dobishme.
Studiuesit shqyrtuan 37 studime me mbi 9,000 pacientë për të krahasuar injeksionet e suksesshme për humbje peshe me dieta ose pilula të tjera.
Rreziku i rikthimit
NHS rekomandon injeksionet për njerëzit që janë mbipeshë me rreziqe shëndetësore të lidhura me obezitetin, jo për njerëzit që duan vetëm të dobësohen pak.
Dhe mjekët duhet gjithashtu të përshkruajnë ndryshime në stilin e jetës që përfshijnë të ngrënit shëndetshëm dhe të bërit të ushtrimeve të mjaftueshme për të ndihmuar njerëzit të mbajnë peshën.
Shumë thonë se trajtimi duhet të konsiderohet gjatë gjithë jetës, duke pasur parasysh rrezikun e rikthimit.
Dr. Adam Collins, ekspert i të ushqyerit, thotë se mënyra se si funksionojnë injeksionet në tru dhe trup mund të shpjegojë pse rifitimi i peshës amplifikohet pasi të ndalosh së marri ato.
Ato imitojnë një hormon natyror të quajtur GLP-1, i cili rregullon urinë.
“Ofrimi artificial i niveleve të GLP-1 disa herë më të larta se normalja gjatë një periudhe të gjatë mund të bëjë që ju të prodhoni më pak nga GLP-1 tuaj natyral, dhe gjithashtu mund t’ju bëjë më pak të ndjeshëm ndaj efekteve të tij.
“Ky nuk është problem kur merrni ilaçet, por sapo të ndërprisni këtë ‘dozë’ të GLP-1, oreksi nuk mbahet më nën kontroll dhe ka shumë më tepër gjasa të hani më shumë.”
Të ndalosh së ngrëni është një sfidë e vërtetë, thotë ai.
Nga Gazeta ‘SI’ – Qeveria ka parashikuar një fond prej 50 mln eurosh për situatën e përmbytjeve në vend.
Ministri i Financave, Petrit Malaj, tha se 15 mln do të shkojnë për dëmshpërblimin e familjeve dhe bizneseve të prekura, ndërsa 10 mln euro për fondin e emergjencave civile.
Malaj tha se për këtë rast do të vihet në punë edhe Fondi Rezervë.
“Nga ana tjetër, kemi edhe fondin rezervë të Këshillit të Ministrave në vlerën rreth 25 milionë euro që do të vendoset në dispozicion në varësi edhe të vlerësimeve që do të bëhen nga strukturat përkatëse përsa i përket dëmeve të shkaktuara. Sikundër, kemi edhe fondin për digat dhe rezervuarët, i cili është një fond për shpenzimet kapitale dhe lidhet me financimin e projekteve që lidhen me sigurimin e digave dhe të rezervuarëve. Ky fond është rreth 5 milionë euro”, tha ministri.
Deklarata e Malajt erdhi pas fjalës së kryeministrit Edi Rama, i cili premtoi dëmshpërblim për çdo dëm të krijuar si pasojë e reshjeve.
Rama bëri një bilanc të përmbytjeve dhe raportoi se janë nën ujë 13.211 ha tokë bujqësore, 1.587 banesa dhe janë evakuuar 339 persona dhe 51 familje.
Nga Gazeta ‘Si’- Tre autorë shqiptarë janë vlerësuar me çmime kombëtare letrare për kontributet e tyre në fusha të ndryshme të letërsisë, duke sjellë në vëmendje rolin e përkthimit, studimit kritik dhe prozës artistike në kulturën bashkëkohore.
Çmimi për përkthim i është akorduar Romeo Çollakut për veprën “Retorika” të Aristotelit, botuar nga Albas. Juria ka vlerësuar përkthimin si një punë të kujdesshme dhe të rëndësishme për pasurimin e fondit të teksteve themelore filozofike në gjuhën shqipe.
Në kategorinë studime letrare, çmimi i është dhënë Anila Mullahit për librin “Krijimi letrar në proces”, botim i Pegi, për qasjen analitike dhe reflektuese mbi procesin krijues dhe marrëdhënien mes autorit dhe veprës.
Ndërkohë, çmimi për roman i ka shkuar Eni Karafilit për veprën “Epope intime”, botuar nga Pegi.
Gjatë ceremonisë u ndanë edhe çmime mirënjohjeje për poetin Lulzim Tafa dhe Hamit Aliajn ( pas vdekjes) si vlerësim për kontributin e tyre afatgjatë në letërsinë shqipe dhe në jetën kulturore.
Juria përbëhej nga Besnik Mustafaj ( kryetar) Elsa Skënderi, Fatmira Nikolli, Maklena Nika dhe Dhurata Shehri.
Gazeta Si – Rusia goditi “objektiva strategjikë” në Ukrainë gjatë natës duke përdorur raketën hipersonike “Oreshnik”, njoftoi Ministria Ruse e Mbrojtjes në një deklaratë. Sipas autoriteteve ukrainase, u vranë 4 persona dhe u plagosën 19 të tjerë.
Sulmet, numri i saktë dhe objektivat e të cilave nuk u specifikuan, u kryen “në përgjigje të sulmit terrorist të kryer nga regjimi i Kievit” kundër rezidencës së Vladimir Putinit në fund të dhjetorit, të cilin Ukraina e pretendon se ishte një “gënjeshtër”. Sipas autoriteteve lokale, Kievi mbeti pa energji elektrike dhe ujë.
“Mbrëmë, një dron rus dëmtoi gjithashtu ndërtesën e Ambasadës së Katarit,” deklaroi Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenski në Telegram.
Sulmet ruse gjatë natës, shtoi Zelenski u kryen “me 242 dronë, një raketë balistike me rreze të mesme veprimi “Orekhnik” dhe 22 raketa lundrimi” kundër “infrastrukturës civile dhe objekteve të energjisë”, duke rezultuar në katër vdekje dhe dhjetëra të plagosur në të gjithë Ukrainën.
Sulmi, i cili filloi në orën 23:45 sipas kohës lokale, u krye me raketa balistike dhe dronë. Kryetari i bashkisë së Kievit, Vitali Klitschko, tha se midis të vdekurve ishte një punonjës mjekësor i cili u vra ndërsa ndihmonte të tjerët me kolegët e tij. Kryetari i bashkisë tha gjithashtu se 14 nga 19 të plagosurit u shtruan në spital.
Gjatë sulmit, u goditën zona banimi në disa lagje të qytetit, duke i vënë flakën disa ndërtesave. Në disa zona, bombardimet shkaktuan gjithashtu ndërprerje të furnizimit me ujë të rrjedhshëm dhe energji elektrike.
Login
