Normal view

Një çip i ri fotonik i programueshëm mund të menaxhojë shpejtësinë e dritës sipas nevojës

By: admin
26 July 2026 at 07:31

Një ekip studiuesish ka zhvilluar një çip optik të programueshëm që i lejon inxhinierët të ngadalësojnë dritën kur u nevojitet, duke ofruar kështu një kontroll shumë më të saktë mbi përhapjen e sinjaleve optike nëpër qarqe. Kjo risi mund të sigurojë mekanizmat e nevojshëm për vonesën, sinkronizimin dhe ruajtjen e përkohshme të sinjaleve, duke e afruar kompjuterizimin me bazë dritën drejt zbatimit praktik. Në të ardhmen, një çip i vetëm do të mund të përmbushë funksione që sot kërkojnë pajisje të shumta, duke ulur potencialisht konsumin e energjisë, kostot dhe ndërlikueshmërinë në serverat e inteligjencës artificiale dhe në qendrat e të dhënave.

Lulëzimi i modeleve gjeneruese të AI-së dhe sistemeve të mëdha të inteligjencës artificiale po rrit kërkesat për fuqi llogaritëse në qendrat e të dhënave dhe serverat. Gjysmëpërçuesit elektronikë tradicionalë po e kanë të vështirë të përballojnë këtë rritje, pasi harxhojnë shumë energji dhe kanë shpejtësi të kufizuar të transmetimit të të dhënave. Këto sfida kanë nxitur interesin për kompjuterizimin optik, ku informacioni përpunohet me anë të dritës në vend të sinjaleve elektrike, duke mundësuar shpejtësi jashtëzakonisht të larta dhe konsum më të ulët energjie. Megjithatë, vetë drita paraqet një pengesë: ajo lëviz me një shpejtësi konstante, çka e bën të vështirë vonimin ose mbajtjen e përkohshme të sinjaleve në një pikë të caktuar, aftësi këto thelbësore për krijimin e memories dhe buferave në kompjuterat optikë.

Studiuesit nga Universiteti Kombëtar i Seulit dhe Universiteti i Seulit, nën drejtimin e profesorëve Namkyoo Park dhe Sunkyu Yu nga Departamenti i Inxhinierisë Elektrike dhe Kompjuterike, si dhe profesorit Xianji Piao nga Shkolla e Inxhinierisë Elektrike dhe Kompjuterike në Universitetin e Seulit, kanë krijuar një qark të integruar fotonik të programueshëm që zgjidh këtë problem. Ata kanë projektuar një pajisje që kontrollon njëkohësisht shpejtësinë dhe formën e sinjaleve optike, duke ofruar një fleksibilitet më të madh mbi të ashtuquajturën “dritë e ngadaltë” sesa metodat e mëparshme.

Qarqet fotonike të integruara po shihen si një teknologji premtuese për përpunimin e shpejtë dhe efikas të të dhënave me anë të dritës. Në rrjetet e komunikimit dhe sistemet e ardhshme kompjuterike, nuk mjafton që sinjalet të lëvizin shpejt; ato duhet gjithashtu të mbërrijnë në momentin e duhur. Ndonjëherë, një impuls drite duhet vonuar që të qëndrojë në sinkron me pjesën tjetër të informacionit që përshkon sistemin. Një mënyrë për të krijuar këto vonesa është fenomeni i transparencës së induktuar nga rezonatorët e çiftuar (CRIT), i cili shfrytëzon interferencën mes shumë rezonatorëve optikë për të transmetuar në mënyrë selektive dritën, duke ia ulur njëkohësisht shpejtësinë.

Pajisjet tradicionale CRIT kanë një kufizim të madh: karakteristikat e tyre mbesin të pandryshueshme pas fabrikimit. Nëse një inxhinier do një vonesë më të gjatë ose një interval tjetër frekuencash, ai detyrohet të projektojë dhe prodhojë një pajisje tërësisht të re. Kjo mungesë adaptimi e ndërlikon infrastrukturën e komunikimit optik dhe shton kostot e afatet e zhvillimit, duke u bërë pengesë kryesore për serverat e AI-së dhe qendrat e të dhënave të së ardhmes.

Ekipi hulumtues propozoi një strategji të re duke trajtuar dy gjendjet optike në sistemet CRIT — mënyrën e ndritshme dhe atë të errët — si një shkallë të vetme lirie. Ata shtuan gjithashtu dy bashkues unazë të rregullueshëm, duke krijuar një parim të ri dizajni për qarqet fotonike. Parametrat e rezonatorëve, dikur të ngurtësuar gjatë prodhimit, tani mund të rregulloheshin për qëllime të ndryshme. Falë kësaj strukture, lëvizja e dritës mund të vonohej dhe kontrollohej sipas dëshirës.

Studiuesit vërtetuan teorikisht se këta bashkues unazë mund të rregullonin gjerësinë e brezit, formën e impulsit, kohën e vonesës dhe efikasitetin e transmetimit të sinjaleve. Kjo aftësi për të rikonfiguruar shpejtësinë dhe sjelljen e sinjaleve shtrihej në sisteme të tëra me shumë rezonatorë, jo vetëm brenda një të vetmi. Simulimet numerike konfirmuan gjithashtu se shpejtësia e pulseve optike mund të ndryshohej në mënyrë dinamike edhe gjatë veprimit të qarkut, pa cenuar performancën, dhe se frekuenca e dritës mund të konvertohej pa nevojë për komponentë shtesë.

Për të testuar realizueshmërinë praktike, ekipi përdori simulime elektromagnetike tredimensionale mbi një platformë qarku fotonik me nitrid silici (Si₃N₄). Ata morën parasysh probleme reale si humbjet materiale, variacionet e cilësisë së rezonatorëve, shpërndarjen prapa të dritës, luhatjet e bashkimit, gabimet fazore dhe ndërhyrjen termike. Simulimet treguan se pajisja do të mbetej e besueshme edhe në këto kushte.

Hulumtimi paraqet një platformë fotonike që kontrollon në kohë reale si aspektet kohore ashtu edhe ato spektrale të sinjaleve të dritës. Dizajni i ri tejkalon kufizimet e pajisjeve tradicionale të vonesës optike dhe tregon se disa funksione të rëndësishme — sikurse sinkronizimi i sinjaleve, linjat e rregullueshme të vonesës, buferat optikë dhe konvertimi i frekuencës — mund të integrohen në një qark të vetëm. Studiuesit besojnë se e njëjta filozofi projektimi mund të aplikohet gjerësisht në qarqet fotonike të bazuara në rezonatorë, duke hedhur bazat për teknologji më të adaptueshme të përpunimit optik.

Nëse komercializohet, një çip i tillë optik i programueshëm do të kryente disa detyra njëherësh, duke përfshirë kontrollin e shpejtësisë së sinjaleve dhe kalimin ndërmjet funksioneve të ndryshme, ngjashëm me një sistem të përcaktuar nga softueri. Ky fleksibilitet do t’i ndihmonte qendrat e të dhënave dhe serverat e AI-së të përpunonin informacionin më me efikasitet e me më pak energji. Integrimi i shumë funksioneve në një çip të vetëm do t’i bënte edhe pajisjet e komunikimit optik dhe sensorët më kompakte dhe më pak të kushtueshme. Në planin afatgjatë, teknologjia mund të mbështesë industri që kërkojnë përpunim tejet të shpejtë, si drejtimi autonom, komunikimet e gjeneratës së ardhshme dhe aplikimet kuantike.

Profesori Namkyoo Park, bashkautor korrespondues i studimit, theksoi rëndësinë e punës duke thënë se ajo propozon një parim të ri dizajni që mundëson rikonfigurimin sipas nevojës të rrjedhës së dritës në qarqet fotonike, duke rritur në mënyrë thelbësore fleksibilitetin. Ai shtoi se ekipi synon ta zgjerojë këtë teknologji drejt qarqeve fotonike të programueshme në shkallë të gjerë, të bazuara në fotonikën e silikonit dhe AI-në fotonike. Nga ana e tyre, autorët e parë të përbashkët, Dr. Seungkyun Park dhe studenti i doktoraturës Beomjoon Chae, të cilët udhëhoqën kornizën teorike dhe analizën numerike, vunë në dukje se riinterpretimi i fizikës tradicionale të rezonatorëve nga një perspektivë tjetër mund të shërbejë si pikënisje për zbulimin e funksioneve të reja në qarqet e integruara fotonike. Ata konfirmuan planet për vazhdimin e kërkimit drejt zbatimit praktik dhe verifikimit eksperimental.

The post Një çip i ri fotonik i programueshëm mund të menaxhojë shpejtësinë e dritës sipas nevojës appeared first on Albeu.com.

Meta do të njoftojë prindërit kur adoleshentët flasin për vetëvrasje ose vetëlëndim në bisedat me AI

By: admin
26 July 2026 at 07:31

Prindërit që kanë adoleshentë përdorues të asistentit të inteligjencës artificiale në Facebook ose Instagram do të marrin sinjalizime nga kompania Meta, në rast se sistemet zbulojnë biseda rreth vetëvrasjes apo dëmtimit të vetes.

Gjigandi teknologjik, pronar i këtyre rrjeteve sociale, theksoi se synon t’i mbajë prindërit të përditësuar “kur të marrim dijeni se fëmija i tyre mund të jetë në një situatë shqetësuese”.

Masa e re, e cila prek vetëm llogaritë me mbikëqyrje prindërore të aktivizuar, pason vendimin e shkurtit, kur Meta njoftoi se do të paralajmërojë prindërit nëse adoleshenti kërkon vazhdimisht terma të lidhur me vetëvrasjen ose vetëlëndimin në një hark të shkurtër kohor.

Të enjten, kompania dha lajmin e radhës, duke specifikuar se prindërit do të sinjalizohen edhe kur tema të tilla trajtohen përmes Meta AI, asistenti i saj virtual i bisedave.

Megjithatë, fondacioni Molly Rose, i angazhuar për sigurinë në hapësirën dixhitale, ripohoi shqetësimin se këto sinjalizime “do t’i mbajnë prindërit në ankth” dhe këmbënguli që Meta të fokusohet te “rregullimi i çështjeve themelore të sigurisë në produktet e veta”.

Andy Burrows, drejtori i fondacionit, e cilësoi masën si “një hap të rrezikshëm që detyron ekspozimin e të dhënave të të rinjve në një moment kur atyre u duhet këshillim dhe përkrahje e specializuar”.

Ai shtoi se edhe pse çdo prind do të donte ta dinte nëse fëmija po kalon sfida, “një mesazh i tillë i menjëhershëm do t’i shkaktojë alarm, prandaj është thelbësore të ofrohet mbështetje e fuqishme për t’i ndihmuar ata të zhvillojnë bisedat delikate që pasojnë”.

Sipas tij, hulumtimet tregojnë se platformat e Metës vazhdojnë të jenë burim i madh rreziqesh për sa i përket vetëvrasjes dhe vetëlëndimit në internet, ndaj kompania duhet të përqendrohet në adresimin e defekteve të sigurisë në thelb të shërbimeve të saj.

Fondacioni mban emrin e Molly Russell, e cila ishte 14 vjeç kur i dha fund jetës më 2017, pas ekspozimit ndaj materialeve të dëmshme në rrjet.

Meta e pranoi se sinjalizimet e tilla mund të jenë shqetësuese për prindërit, por siguroi se do të tregojë “kujdesin më të madh” gjatë vendimmarrjes manuale për nisjen e tyre.

Kompania sqaroi se të gjitha bisedat e raportuara nga inteligjenca artificiale do të kalojnë nëpër një rishikim njerëzor përpara se prindi të marrë njoftimin, ndërsa sistemi i zbulimit vijon të përmirësohet.

“Në rastet kur qëllimi i adoleshentit mbetet i dykuptueshëm, ne do të anojmë nga kujdesi dhe do të njoftojmë prindin,” deklaroi Meta, duke pranuar se kjo mund të çojë herë pas here në sinjalizime edhe kur nuk ka një rrezik real.

Kompania e sheh këtë si një pikënisje të drejtë dhe premtoi se do të vazhdojë të monitorojë funksionimin e sistemit për t’u siguruar që po veprohet siç duhet.

Shërbimi i sinjalizimeve është aktualisht funksional në Shtetet e Bashkuara, Britaninë e Madhe, Australi dhe Kanada, dhe pritet të shtrihet globalisht deri në fund të vitit.

The post Meta do të njoftojë prindërit kur adoleshentët flasin për vetëvrasje ose vetëlëndim në bisedat me AI appeared first on Albeu.com.

VIDEO/ Joshua quickly finishes, knocking out Prenga in the second round in Jeddah

By: admin
26 July 2026 at 01:24

British boxer Anthony Joshua quickly ended the bout against Kristian Prenga, defeating the Albanian by knockout in the second round of the match held in Jeddah, Saudi Arabia.

The fight started at high intensity and it was Prenga who showed more aggression in the first round, repeatedly hitting the British opponent and taking an early advantage.

However, the turnaround came quickly from Joshua, who landed a powerful knockout punch in the second round, forcing Prenga to lose the challenge prematurely.

The post VIDEO/ Joshua quickly finishes, knocking out Prenga in the second round in Jeddah appeared first on Albeu.com.

VIDEO/ Joshua e mbyll shpejt, nokauton Prengën në raundin e dytë në Xhedah

By: admin
26 July 2026 at 00:57

Boksieri britanik Anthony Joshua i dha fund shpejt përballjes me Kristian Prengën, duke e mposhtur shqiptarin me nokaut që në raundin e dytë në takimin e zhvilluar në Xhedah të Arabisë Saudite.

Ndeshja nisi me intensitet të lartë dhe ishte Prenga ai që tregoi më shumë agresivitet në raundin e parë, duke e goditur në mënyrë të përsëritur kundërshtarin britanik dhe duke marrë një avantazh fillestar.

Sidoqoftë, përmbysja erdhi shpejt nga ana e Joshuas, i cili në raundin e dytë vendosi një grusht të fuqishëm nokauti, duke e detyruar Prengën të humbiste sfidën përpara kohe.

The post VIDEO/ Joshua e mbyll shpejt, nokauton Prengën në raundin e dytë në Xhedah appeared first on Albeu.com.

Vehicle strikes participants at Berlin Pride Parade, injuries reported

By: admin
25 July 2026 at 23:55

A vehicle plowed into the crowd during the Pride Parade being held in the German capital, Berlin.

The incident occurred just moments ago, and official sources have confirmed that there are people who have been injured.

At the moment, details about the circumstances of this event and the exact number of injured remain unclear. Investigations are ongoing and German authorities are expected to provide additional information later.

The post Vehicle strikes participants at Berlin Pride Parade, injuries reported appeared first on Albeu.com.

Middle East War / Houthi Rebels Claim Attack on Saudi Arabia

By: admin
25 July 2026 at 23:55

Yemen’s Iran-backed Houthi rebels claimed they carried out a missile attack on Saudi Arabia on July 25, hours after vowing retaliation for Saudi airstrikes on targets in Yemen a day earlier.

Houthi rebel media, Ansarollah, said “a Yemeni aerial attack” caused fires in Jizan, southern Saudi Arabia, as Riyadh issued and then retracted civil defense warnings for the cities of Jizan and Janub, but did not comment on the rebel claim.

The escalation follows Saudi strikes on July 24 targeting Houthi military facilities in Hodeida, including attacks on the Ras al-Kathib naval base, a military camp on Kamaran Island, and a telecommunications building near a port, Yemeni security sources said.

Media linked to the Houthi rebels reported that two civilians were wounded. Riyadh said it struck targets that posed a threat to commercial shipping, after the Yemeni rebels said they had imposed a naval blockade on Saudi vessels and attacked ships in the Red Sea.

On July 20, the Houthi rebels warned they would strike vessels “belonging to the Saudi enemy” if they disregarded the blockade.

Earlier this week, they claimed to have attacked two Saudi ships. On July 24, Saudi Arabia confirmed that a Saudi-owned vessel in the Red Sea, the NCC MASA, sustained minor damage but continued its voyage.

The latest escalation has heightened concerns over oil supplies, as Saudi Arabia increasingly relies on export routes through the Red Sea while the intensified conflict with Iran has hampered shipping through the Strait of Hormuz.

The latest exchange of attacks also raises the possibility of renewed cross-border fighting between Saudi Arabia and the Houthi rebels, jeopardizing the de facto ceasefire, which has been largely respected since it expired in October 2022. The United Nations-brokered ceasefire is between the Houthi rebels and the internationally recognized government of Yemen.

Saudi Arabia has backed Yemen’s government against the Houthi rebels since leading a military intervention in 2015, although cross-border clashes have largely diminished in recent years./REL

The post Middle East War / Houthi Rebels Claim Attack on Saudi Arabia appeared first on Albeu.com.

56-Day Popular Resistance: Citizens Refuse to Surrender – ‘All Albania Is Here! Rama, Resign!’

By: admin
25 July 2026 at 23:54

On its 56th day, the popular protest displayed spectacular resistance and unwavering solidarity, as thousands of citizens joined the square from the early evening hours until near midnight.

Chanting for revolution, system change, and the resignation of Prime Minister Edi Rama and the government, they marched for nearly two hours through the streets of Tirana.

Today’s destination was Police Station No. 3, where they demanded the release of two arrested protesters, a young man and a young woman, detained on Thursday in front of Parliament.

“Free the Albanians,” “All of Albania is here with you,” “Down with the patronage system,” “Arrest Rama” were their chants in chorus.

On its 56th day, the popular protest displayed spectacular resistance and unwavering solidarity, as thousands of citizens joined the square from the early evening hours until near midnight.

Chanting for revolution, system change, and the resignation of Prime Minister Edi Rama and the government, they marched for nearly two hours through the streets of Tirana.

Today’s destination was Police Station No. 3, where they demanded the release of two arrested protesters, a young man and a young woman, detained on Thursday in front of Parliament.

“Free the Albanians,” “All of Albania is here with you,” “Down with the patronage system,” “Arrest Rama” were their chants in chorus.

After standing there for many minutes expressing support for the detainees, they continued toward “Mine Peza” street and “Durrës Road.”

During the march, protesters continued with chants:

“Rama is embarrassed,” “Arrest Rama,” “System change,” “Down with dictatorship,” “March on,” “Join us,” “Parliament of crime,” “Albania of the Albanians,” “Revolution,” “Down with the patronage system,” “Rama, resign.”

Today’s gathering took place as part of the daily protests against the government, while participants declared they will continue the civic action until their political demands are met.

After standing there for many minutes expressing support for the detainees, they continued toward “Mine Peza” street and “Durrës Road.”

During the march, protesters continued with chants:

“Rama is embarrassed,” “Arrest Rama,” “System change,” “Down with dictatorship,” “March on,” “Join us,” “Parliament of crime,” “Albania of the Albanians,” “Revolution,” “Down with the patronage system,” “Rama, resign.”

Today’s gathering took place as part of the daily protests against the government, while participants declared they will continue the civic action until their political demands are met.

The post 56-Day Popular Resistance: Citizens Refuse to Surrender – ‘All Albania Is Here! Rama, Resign!’ appeared first on Albeu.com.

Interesimi i Barcelonës për talentin francez, Deco projekton të ardhmen pas epokës Lewandowski

By: admin
25 July 2026 at 23:51

Barcelona duket se ka rifokusuar vëmendjen te sulmuesi i Bournemouth, Eli Junior Kroupi, në kuadër të planeve për të gjetur një zëvendësues të denjë dhe afatgjatë për Robert Lewandowskin.

Sipas gazetës SPORT, drejtuesit e klubit katalanas kanë riaktivizuar bisedimet e brendshme për të afruar lojtarin 20-vjeçar, pasi rruga për të siguruar shërbimet e Julian Alvarez u bllokua për shkak të mosgatishmërisë së Atletico Madridit për të hyrë në bisedime.

Pavarësisht se Bournemouth ka sinjalizuar qartë se sulmuesi francez nuk është në treg, emri i Kroupi qëndron lart në listën e alternativave të përgatitur nga departamenti sportiv i Barçës.

Talenti i ri francez shkëlqeu në sezonin e tij të parë në Premier Ligë, pas kalimit nga Lorient për shumën e 13 milionë eurove, duke shënuar 13 gola në 35 ndeshje dhe duke u konsoliduar si një nga sulmuesit më premtues në kontinent.

Përformancat e tij nuk kanë kaluar pa u vënë re, pasi gjigantë të tjerë si Chelsea, Paris Saint-Germain, Arsenal, Bayern Munich dhe Manchester City po monitorojnë gjithashtu situatën e tij.

Drejtori sportiv Deco ndan një admirim të thellë për profilin e lojtarit, duke e konsideruar atë si figurën ideale për të komanduar sulmin e Barcelonës në vitet në vazhdim.

Megjithatë, qëndrimi i Bournemouth mbetet i prerë: ata janë të vendosur të ruajnë një prej xhevahireve më të çmuar të ekipit të tyre.

The post Interesimi i Barcelonës për talentin francez, Deco projekton të ardhmen pas epokës Lewandowski appeared first on Albeu.com.

Mjeti godet pjesëmarrësit në Paradën e Krenarisë në Berlin, ka të lënduar

By: admin
25 July 2026 at 23:44

Një automjet është futur mes turmës gjatë Paradës së Krenarisë që po mbahej në kryeqytetin gjerman, Berlin.

Incidenti ndodhi vetëm pak çaste më parë, dhe burimet zyrtare kanë pohuar se ka njerëz që kanë pësuar lëndime.

Për momentin, detajet mbi rrethanat e kësaj ngjarjeje dhe numri i saktë i personave të plagosur mbeten të paqarta. Hetimet po vazhdojnë dhe pritet që organet gjermane të ofrojnë informacione shtesë në vijim.

The post Mjeti godet pjesëmarrësit në Paradën e Krenarisë në Berlin, ka të lënduar appeared first on Albeu.com.

Dominim absolut dhe tre gola, Flamurtari shkatërron Bylisin në miqësore

By: admin
25 July 2026 at 23:39

Flamurtari ka marrë një fitore të thellë 3-0 ndaj Bylisit në një ndeshje miqësore, duke dhënë një paraqitje shumë autoritare.

Skuadra vlonjate kontrolloi çdo fazë të lojës dhe tregoi një paraqitje të fuqishme në repartin e avancuar. Keneth, Pjeshka dhe Diane ishin protagonistët që shënuan golat e suksesit, me këtë të fundit që vulosi rezultatin përfundimtar.

Ky triumf bindës shërben si një injeksion i fortë besimi për ekipin kuqezi, i cili po punon intensivisht për të qenë konkurrues dhe për të synuar rikthimin në elitën e futbollit shqiptar, Kategorinë Superiore.

The post Dominim absolut dhe tre gola, Flamurtari shkatërron Bylisin në miqësore appeared first on Albeu.com.

❌