Derisa rinumërimi i votave të zgjedhjeve të parakohshme të dhjetorit po vijon në gjithë Kosovën dhe tashmë ka arritur në gjysmë të rrugës, dyshimet dhe hetimet për manipulim të votave janë duke u zgjeruar njëherazi edhe në pjesë të tjera të vendit.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve njoftoi të shtunën, 24 janar, se janë rinumëruar mbi 55% të votave në 2.557 vendvotime në mbarë vendin. Rinumërimi nisi më 13 janar, fillimisht pjesërisht, pasi komisioni kishte gjetur mospërputhje në votat për kandidatët për deputetë të Kuvendit të Kosovës.
Por, kur mospërputhjet në vota u vërtetuan dhe dyshimet sa vinin e shtoheshin, autoritetet për zbatim të ligjit filluan të ndërmarrin masa. Të shtunën, prokurorët i kërkuan gjykatës në Prizren të urdhërojë paraburgim për 23 të dyshuar për keqpërdorim të votave, një ditë pasi mbi 100 persona u arrestuan në këtë rajon.
ĂfarĂ« solli rinumĂ«rimi deri tani?
Nga rinumërimi i votave në mbi gjysmën e vendvotimeve deri tani, rreth 80 mijë vota të kandidatëve kanë rezultuar të pasakta dhe të numëruara gabimisht në Qendrat Komunale të Numërimit, sipas Eugen Cakollit nga organizata joqeveritare, Instituti Demokratik i Kosovës.
âPrej tyre, pas rinumĂ«rimit, 47.619 vota u janĂ« hequr kandidatĂ«ve (sepse u ishin shtuar gjatĂ« numĂ«rimit fillestar), ndĂ«rsa 32,018 vota u janĂ« shtuar kandidatĂ«ve pas rinumĂ«rimit (sepse u ishin hequr nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« parregullt mĂ« herĂ«t)â, shkroi Cakolli nĂ« Facebook tĂ« premten. Sipas tij, nga rreth 80 mijĂ« vota tĂ« prekura, afĂ«rsisht 40 mijĂ« i takojnĂ« kandidatĂ«ve tĂ« PartisĂ« Demokratike tĂ« KosovĂ«s (DPK), rreth 15 mijĂ« partisĂ« nĂ« pushtet LĂ«vizja VetĂ«vendosje (LVV), rreth 11 mijĂ« Lidhjes Demokratike tĂ« KosovĂ«s (LDK) dhe rreth 4 mijĂ« AleancĂ«s pĂ«r ArdhmĂ«rinĂ« e KosovĂ«s (AAK).
Mbi 80% e këtyre votave vijnë vetëm nga komuna e Prizrenit, ndërsa pjesa tjetër nga Malisheva dhe Podujeva (në këtë të fundit janë rinumëruar vetëm 10% të votave), shtoi Cakolli. Rinumërimi i deritanishëm solli edhe veprime të autoriteteve për zbatimin e ligjit në vend, pasi përveç Prizrenit, ato kanë zgjeruar hetimet edhe në Ferizaj dhe Malishevë.
Në ditët e fundit, prokurorët në Ferizaj dhe Gjakovë autorizuan Policinë të ndërmarrë të gjitha veprime, përfshirë identifikimin e personave përgjegjës, grumbullimin e të dhënave dhe sigurimin e provave në Ferizaj dhe Malishevë, lidhur me dyshimet për manipulim të votave. Aksioni në Prizren Autoritetet e kryen një aksion të premten në Prizren, komunën ku dyshohet se kishte më së shumti keqpërdorim të votave, duke i ndaluar 109 të dyshuar.
Marcel Lekaj , zëdhënës i Gjykatës Themelore në Prizren, tha për media të shtunën se prokurorët kanë kërkuar paraburgim për 22 komisionerë dhe një vëzhgues të zgjedhjeve të 28 dhjetorit. Gjykata pritet të vendosë më vonë gjatë ditës, sipas tij.
Kryeprokurori i Prokurorisë Themelore në Prizren, Petrit Kryeziu, ka deklaruar se të ndaluarit në rajonin jugor të vendit dyshohen për falsifikim të rezultateve zgjedhore, presion dhe kanosje dhe për dhënie e marrje të ryshfetit.
Sipas Kryeziut, një manipulim i tillë i votave nuk ka mundur që të ndodhë pa një kompromis mes komisionerëve të katër partive më të mëdha politike.
âPo flasim pĂ«r komunĂ«n e Prizrenit qĂ« janĂ« shtuar hiç mĂ« pak se 40 497 vota dhe janĂ« hequr hiç mĂ« pak se 27 520 vota. Pra, diferenca totale e keqpĂ«rdorimeve Ă«shtĂ« 68.017 votaâ, tha Kryeziu.
Reagimet
Teksa shumica e liderëve të partive të mëdha kishin reaguar pak pasi kishin dalë në sipërfaqe dyshimet për keqpërdorim të votave javë më parë, kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, njëherësh lider i partisë në pushtet, reagoi tek të shtunën. Kurti bëri thirrje për hetim gjithëpërfshirës dhe ndëshkim për personat e dyshuar për manipulim të votave brenda partive politike.
Kurti â i cili paraprakisht ishte kritikuar pĂ«r mosreagim â tha tĂ« shtunĂ«n nĂ« Facebook se âkomisionerĂ« e individĂ«, qĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« klandestine, janĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« manipulime votash brenda subjekteve politike duke dĂ«mtuar kolegĂ« e subjekte politike nuk kanĂ« amnistiâ.
MĂ« herĂ«t, kryetari i PDK-sĂ«, Bedri Hamza, e kishte pĂ«rshkruar rinumĂ«rimin si âhap tĂ« domosdoshĂ«m dhe tĂ« drejtĂ«â pĂ«r mbrojtjen e integritetit tĂ« procesit zgjedhor. UdhĂ«heqĂ«sit e LDK-sĂ« dhe AAK-sĂ«, Lumir Abdixhiku dhe Ramush Haradinaj, kishin kĂ«rkuar mĂ« herĂ«t gjithashtu rinumĂ«rim tĂ« plotĂ«, duke theksuar se vetĂ«m ashtu mund tĂ« garantohej legjitimiteti i rezultateve.
Ndërkohë, edhe shumica e kandidatëve për deputetë të cilëve u janë hequr më së shumti vota gjatë rinumërimit, e kanë mohuar të kenë pasur gisht në keqpërdorim dhe kanë thënë se e dënojnë këtë dukuri. Në Kosovë manipulimi i votave është vepër penale e dënueshme me burgim.
MegjithatĂ«, sĂ« fundmi organizata joqeveritare, ĂOHU, publikoi njĂ« hulumtim qĂ« tregoi se mbi 90% e rasteve pĂ«r manipulime zgjedhore pĂ«rfundojnĂ« me dĂ«nime me kusht ose gjoba./MarrĂ« nga REL