Teksa forcat amerikane po grumbullohen pranë kufijve të Iranit dhe në kohën kur Teherani po paralajmëron për pasoja nëse shpërthen lufta, po zhvillohet një përpjekje diplomatike për të shmangur një përshkallëzim rajonal, pasi Uashingtoni ka kërcënuar me veprim ushtarak për shkak të shtypjes vdekjeprurëse të protestave antiqeveritare në Iran.
MĂ« 1 shkurt, ministri i JashtĂ«m iranian, Abbas Araqchi, sinjalizoi njĂ« hapje tĂ« mundshme, duke deklaruar se njĂ« âmarrĂ«veshje e drejtĂ« dhe e barabartĂ«â qĂ« do tĂ« siguronte Republika Islamike tĂ« mos posedojĂ« armĂ« bĂ«rthamore mund tĂ« arrihet, duke i bĂ«rĂ« jehonĂ« me qĂ«llim formulimit tĂ« pĂ«rdorur nga presidenti amerikan, Donald Trump.
VetĂ« Trump e konfirmoi kĂ«tĂ« ndryshim, duke u thĂ«nĂ« gazetarĂ«ve se Irani po âbisedon seriozishtâ me Shtetet e Bashkuara.
KĂ«to zhvillime vijnĂ« pas njĂ« jave intensive tĂ« diplomacisĂ« fluturuese: shefi i sigurisĂ« i Iranit, Ali Larijani, u takua me presidentin rus, Vladimir Putin, nĂ« MoskĂ« mĂ« 30 janar, ndĂ«rkaq Araqchi udhĂ«toi drejt TurqisĂ« pĂ«r tâu konsultuar me presidentin, Recep Tayyip Erdogan, dhe ministrin e JashtĂ«m, Hakan Fidan.
Vrulli vazhdoi edhe në ditën pasuese në Teheran, ku të dy zyrtarët u takuan me kryeministrin e Katarit, Sheik Muhammad bin Abdulrahman al-Thani, për të cilin gjerësisht u spekulua se po përçonte një mesazh nga Uashingtoni.
Pas kĂ«tyre takimeve, Larijani shkroi nĂ« X se kishte pasur âpĂ«rparim nĂ« formimin e njĂ« kornizeâ pĂ«r bisedime. Raportimet e mediave iraniane tani sugjerojnĂ« se njĂ« takim kokĂ« mĂ« kokĂ« nĂ« Ankara mes tĂ« dĂ«rguarit tĂ« posaçëm tĂ« ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, Steve Witkoff, dhe diplomatĂ«ve tĂ« lartĂ« iranianĂ« mund tĂ« ndodhĂ« ânĂ« ditĂ«t nĂ« vijimâ.
Irani po përballet me trazira që nga 28 dhjetorit, kur protestuesit paqësorë nisën të dalin nëpër rrugët e Teheranit duke kërkuar nga autoritetet që të veprojnë për të ndalur inflacionin në rritje dhe zhvlerësimin e valutës kombëtare.
Për shkak të kufizimeve në qasjen në shërbimet e internetit në Iran, është e vështirë që të vlerësohet sesa protestues janë vrarë gjatë demonstratave masive, që duket se janë fashitur në ditët e fundit.
Organizata për të drejtat e njeriut me seli në SHBA, HRANA, shifrat e të cilave Radio Evropa e Lirë i ka cituar vazhdimisht që nga nisja e shtypjes së dhunshme në Iran më herët gjatë muajit, thotë se numri i vdekjeve të konfirmuara, përfshirë edhe të forcave të sigurisë, tani është 6.563, ndërkaq numri i vdekjeve që ende po hetohen është 17.091. Më shumë se 49.000 persona janë arrestuar.
Disa media, duke cituar zyrtarë të paidentifikuar, kanë raportuar se numri i viktimave është shumë më i lartë.
NĂ« fund tĂ« muajit tĂ« kaluar, Trump njoftoi se njĂ« âflotĂ« masiveâ po lĂ«vizte drejt Iranit, duke paralajmĂ«ruar se mund tĂ« veprojĂ« âme shpejtĂ«siâ nĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme. Ai po ashtu tha se shpreson qĂ« njĂ« âmarrĂ«veshje e drejtĂ«â do tĂ« linte Iranin pa armĂ« bĂ«rthamore.
Ushtria amerikane ka dislokuar në afërsi të brigjeve të Iranit një grup sulmues detar, të udhëhequr nga aeroplanmbajtësi USS Abraham Lincoln.
Disa nĂ« Iran kanĂ« sugjeruar po ashtu pĂ«r njĂ« marrĂ«veshje tĂ« mundshme e cila do tĂ« parashihte qĂ« rezervat e Iranit me uranium tĂ« pasuruar nĂ« nivel tĂ« lartĂ« â qĂ« raportohet se janĂ« tĂ« fshehura nĂ«ntokĂ« pas sulmeve ajrore amerikane qershorin e vitit tĂ« kaluar â tĂ« transferohen nĂ« njĂ« shtet tjetĂ«r.r
Pavarësisht optimizmit publik, analistët kanë paralajmëruar se rruga drejt një marrëveshjeje është e mbushur me rreziqe të brendshme për Teheranin.
Analisti me seli nĂ« SpanjĂ«, Ata Mohamed-Tabriz, i tha Radios Farda tĂ« Radios Evropa e LirĂ« se pĂ«rderisa Ministria e Jashtme po jep sinjale tĂ« fleksibilitetit, elementĂ«t e linjĂ«s sĂ« ashpĂ«r brenda GardĂ«s Revolucionare Islamike i shohin kĂ«to bisedime si njĂ« âlojĂ« mashtrueseâ dhe si njĂ« âhelm vdekjeprurĂ«sâ.
Pyetja kryesore Ă«shtĂ«: si duket nĂ« realitet njĂ« marrĂ«veshje âe drejtĂ«â? PĂ«rderisa Trump pohon se sulmet amerikane tĂ« kryera nĂ« qershor âshkatĂ«rruanâ programin bĂ«rthamor tĂ« Iranit, kĂ«rkesat e tij kanĂ« shkuar pĂ«rtej çështjes sĂ« pasurimit tĂ« uraniumit.
Aktivisti me seli nĂ« Gjermani, Mehdi Fatapour, argumentoi se pĂ«r çdo marrĂ«veshje qĂ« vĂ«rtetĂ« do tĂ« plotĂ«sonte kĂ«rkesat e administratĂ«s Trump dhe do tĂ« shmangte luftĂ«n, do tĂ« kĂ«rkonte me shumĂ« gjasa atĂ« qĂ« mund tĂ« cilĂ«sohet si âdorĂ«zim strategjikâ.
Duke folur për Radion Farda, Fatapour tha se Uashingtoni mund të kërkojë një ndryshim total në identitetin rajonal të Iranit, duke përfshirë përfundimin e armiqësive me Izraelin dhe heqjen dorë nga bashkëpunëtorët e tij rajonalë.
Për Republikën Islamike këto nuk janë thjesht pika politike, ato janë shtylla ideologjike të shtetit dhe autoritetet iraniane e kanë përjashtuar mundësinë e negociatave për çfarëdo çështje që shkon përtej programit bërthamor.
Edhe nĂ«se njĂ« kornizĂ« arrihet nĂ« Ankara, ajo mund tĂ« shĂ«rbejĂ« vetĂ«m si njĂ« lehtĂ«sim i pĂ«rkohshĂ«m. Mohamed-Tabriz sugjeroi se njĂ« âmarrĂ«veshje minimaleâ mund tĂ« blejĂ« kohĂ«, por nuk zgjidh âgrumbullimin masiv tĂ« kĂ«rkesave shoqĂ«roreâ dhe pakĂ«naqĂ«sinĂ« e brendshme qĂ« aktualisht mbretĂ«ron brenda Iranit.
AnalistĂ«t argumentojnĂ« se kĂ«rcĂ«nimi pĂ«r njĂ« âluftĂ« rajonaleâ mbetet karta kryesore e Teheranit pĂ«r negocim. Duke e paraqitur konfliktin si njĂ« katastrofĂ« ekzistenciale qĂ« do tĂ« pĂ«rfshijĂ« tĂ«rĂ« Lindjen e Mesme, Teherani ka arritur tĂ« ushtrojĂ« presion ndaj ndĂ«rmjetĂ«sve rajonalĂ« si Katari dhe Turqia pĂ«r tĂ« ndĂ«rhyrĂ«.
Megjithatë, sipas Fatapour, nëse Republika Islamike zgjedh rrugën e reformave të ngadalta dhe të koncesioneve të vogla diplomatike, ajo ende mund të përballet me një reagim të ashpër nga publiku, i cili gjithnjë e më shumë është i lodhur nga sanksionet dhe kërcënimi i një lufte./REL
The post Vrull diplomatik mes tensioneve në rritje SHBA-Iran appeared first on Albeu.com.
Login
