❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Shkrepjet më të bukura të zogjve të artë, Oriole

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Oriole është një zog i vogël e mesëm, shumëngjyrësh dhe shumë i bukur, i njohur për ngjyrat e ndezura dhe këngën e tij të këndshme.

Oriolet jetojnë kryesisht në pyje, kopshte dhe zonat me pemë të dendura. Ata ushqehen me fruta, fara dhe insekte dhe shpesh ndihmojnë në kontrollin e insekteve. Janë zogj shumë të gjallë dhe të zgjuar, të njohur për aftësinë e tyre për të kënduar melodikisht, sidomos gjatë pranverës dhe verës.

Sipas njohësve të fushës, Oriole në shqip njihet si Bengu.

Këtu janë disa foto nga një prej llojeve më të veçanta të zogjve në botë.

The post Shkrepjet më të bukura të zogjve të artë, Oriole appeared first on Gazeta Si.

↗

Vatikani hyn nĂ« bursĂ«: Krijon indekset e aksioneve qĂ« ‘pĂ«rputhen me vlerat katolike’

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Banka e Vatikanit ka lançuar dy indekse aksionesh që përzgjedhin aksionet bazuar në parimet katolike, ku besimtarët mund të investojnë.

Indekset Morningstar IOR Eurozone Catholic Principles Index dhe Morningstar IOR US Catholic Principles Index “janĂ« krijuar pĂ«r tĂ« shĂ«rbyer si njĂ« pikĂ« reference pĂ«r investimet katolike nĂ« mbarĂ« botĂ«n,” tha Instituti pĂ«r Veprat e FesĂ«, siç njihet zyrtarisht banka, nĂ« njĂ« deklarat. TĂ« dy pĂ«rbĂ«hen nga 50 kompani me kapital mesatar dhe tĂ« madh, pĂ«rfshirĂ« aksione tĂ« teknologjisĂ« sĂ« madhe dhe sektorit financiar.

Lançimi i indekseve të para të IOR-së vjen në një periudhë të vështirë për produktet e investimeve që marrin parasysh faktorë mjedisorë, socialë dhe të qeverisjes (ESG). Fondet me qëllime investimi ESG panë dalje prej 84 miliardë dollarësh vitin e kaluar, hera e parë që tregu global për këto produkte pësoi tërheqje neto, sipas një raporti të Morningstar Inc. javën e kaluar.

Indekset e IOR-së përballen me konkurrencë të fortë për investitorët katolikë. Një fond i tregtuar në bursë (ETF) i Global X me mbi 1 miliard dollarë asete ndjek S&P 500 Catholic Values Index, i cili u lançua në 2015 dhe përjashton aksionet që nuk janë në përputhje me udhëzimet e Konferencës Amerikane të Ipeshkvijve Katolikë. Kompanitë kryesore përfshijnë Nvidia Corp. dhe Apple Inc. ETF-ja u rrit 16% vitin e kaluar, përafërsisht në linjë me S&P 500.

Sipas burimeve, kompanitë kryesore në indeksin e ri për Amerikën janë Meta Platforms Inc. dhe Amazon.com Inc., ndërsa pesha më e madhe në treguesin e Europës i takon ASML Holding NV dhe Deutsche Telekom AG.

IOR, që ofron shërbime bankare tradicionale dhe mbikëqyr investimet për institucionet e lidhura me kishën, ka punuar prej vitesh për të larguar reputacionin e menaxhimit të dobët që erdhi nga një seri skandalesh financiare. Papa Leo XIV ka ndërmarrë hapa për të kufizuar rolin e IOR-së, përfshirë miratimin e rregullave në tetor të kaluar që shpërndajnë përgjegjësinë për investimin e fondeve të Vatikanit mes institucioneve të ndryshme./Bloomberg

The post Vatikani hyn nĂ« bursĂ«: Krijon indekset e aksioneve qĂ« ‘pĂ«rputhen me vlerat katolike’ appeared first on Gazeta Si.

↗

Akcizë e diferencuar për prodhuesit e birrës, Braçe mbështet Tabakun. Financa: Problematike!

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Deputetja demokrate Jorida Tabaku paraqiti nĂ« Komisionin e EkonomisĂ« propozimin e saj pĂ«r tĂ« rikthyer skemĂ«n e akcizĂ«s sĂ« diferencuar pĂ«r prodhuesit e vegjĂ«l tĂ« birrĂ«s dhe argumentoi se njĂ« skemĂ« e tillĂ« tatimi mbron prodhimin vendas “Made in Albania.

Ajo u shpreh se shpesh taksat përdoren si gjoba ndaj bizneseve, për shkak të efektit negativ që japin.

Eksportet shqiptare praktikisht po vdesin, mes tyre edhe produktet “Made in Albania”, duke pĂ«rfshirĂ« edhe produktin e birrarive tĂ« vogla. Kjo vjen si rezultat i dy elementĂ«ve kryesorĂ«. I pari lidhet me zhvlerĂ«simin e Euros, çka Ă«shtĂ« diskutuar gjerĂ«sisht nĂ« kĂ«tĂ« komision. ZhvlerĂ«simi i Euros Ă«shtĂ« duke nxjerrĂ« sot nga tregu biznese tĂ« tĂ«ra qĂ« tradicionalisht kanĂ« operuar nĂ« ShqipĂ«ri. Po lidhet me politikĂ«n e gabuar tĂ« taksave. Taksa tĂ« cilat shpesh herĂ« vendosen si gjobĂ« ndaj bizneseve tĂ« vogla. NdĂ«rkohĂ« pĂ«r oligarkĂ«t, kanĂ« favore fiskale. KĂ«to janĂ« gjoba pĂ«r bizneset qĂ« prodhojnĂ« nĂ« ShqipĂ«ri

Janë gjithsej 9 birrari artizanale që prodhojnë 3985 hekto litra. Duhet që kjo të ishte bazë për turizmin vendas.

Ndryshimet e akcizĂ«s pĂ«r prodhuesit e vegjĂ«l, nuk Ă«shtĂ« privilegj, por standard europian. PĂ«r mua kjo Ă«shtĂ« taksĂ« fiskale qĂ« u vihet bizneseve”, tha ajo.

Deputeti socialistr Erion Braçe, mbështeti propozimin e Tabakut, duke thënë se skema aktuale ka favoizuar klientelizmin në prodhimin e birrës në vend.

“Kjo historia e birrĂ«s Ă«shtĂ« edhe histori korrupsioni, edhe histori klientelizmi. Niveli ndryshoj nĂ«n 200.000 hektolitra dhe mbi 200.000 hektolitra nĂ« varĂ«si tĂ« korrupsionit dhe klientelizmit me prodhues birrĂ«s. Kur s’kemi me vete e mbajmĂ« regjimin. Kur s’kemi me vete e prishim regjimin. Ndodhi qĂ« ua abuzuan me vendin, qĂ« ishte vlerĂ«suar 200,000 hektolitrave, pĂ«r shkak tĂ« korrupsionit. Sepse ishte agjenci kryesore zbatuese qĂ« merrte atĂ« inspektimin e akcizĂ«s, se bĂ«ni sikur nuk shikoni qĂ« prodhimi ishte mbi 200,000 hektolitra. Propozimi Ă«shtĂ« komplet i arsyeshĂ«m, nĂ« qoftĂ« se nuk pĂ«rton tĂ« mendosh. E dyta gjĂ«, kjo s’ka lidhje fare me Bashkimin Europian. Ne nuk jemi vend anĂ«tar i Bashkimit Europian. Ne vazhdojmĂ« t’i shesim turizmit, birrĂ« nĂ« italiane, birrĂ« nĂ« greke, birrĂ« nĂ« serbe, birrĂ« nĂ« maqedonase, birrĂ«n malazeze”, thotĂ« Braçe.

Nga ana tjetër, Ministria e Financave argumentoi kundër projektligjit dhe komisioni e hodhi poshtë propozimin e demokratëve.

 “Aplikimi i akcizĂ«s me dy nivele ka shfaqur probleme tĂ« jashtĂ«zakonshme mĂ« parĂ«, pĂ«r kĂ«tĂ« arsye ne nuk e mbĂ«shtesim”, tha zĂ«vendĂ«sministri i Financave Endrit Yzeiraj.

Më tej, Yzeiraj deklaroi se brenda vitit, qeveria do të rishikojë edhe TVSH-në edhe akcizë, për të parë cilës sektorë mund të përfitojnë reduktim dhe cilat përjshatime tatimore do të hiqen.

The post Akcizë e diferencuar për prodhuesit e birrës, Braçe mbështet Tabakun. Financa: Problematike! appeared first on Gazeta Si.

↗

Bota s’ka mĂ« tenorë 

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Koncerti i Taunton Madrigal Society nĂ« nĂ«ntor tĂ« vitit 1926 ishte njĂ« triumf. Salloni nĂ« jugperĂ«ndim tĂ« AnglisĂ« ishte “i mbushur deri nĂ« mbipopullim”, shkruante njĂ« gazetĂ« lokale. Duartrokitjet ishin tĂ« shumta. MegjithatĂ«, ngjarja pĂ«rfundoi me njĂ« nuancĂ« tĂ« vogĂ«l negative. Kori kishte nevojĂ« urgjente pĂ«r tenorĂ«, shpjegoi njĂ« nga anĂ«tarĂ«t e tij. Ndoshta disa nga pjesĂ«marrĂ«sit nĂ« audiencĂ« do tĂ« donin tĂ« bashkoheshin?

“GjithĂ« jetĂ«n time, tenorĂ«t kanĂ« qenĂ« grupi mĂ« i vogĂ«l,” thotĂ« Will Todd, njĂ« kompozitor britanik. Por mungesa e tenoreve po bĂ«het gjithnjĂ« e mĂ« shqetĂ«suese. Mungesa e zĂ«rave tĂ« lartĂ« meshkuj, qĂ« shtojnĂ« ngjyrĂ« dhe harmoni nĂ« shumĂ« vepra korale, Ă«shtĂ« njĂ« problem nĂ« rritje pĂ«r koret amatore dhe ato kishtare. Duke qenĂ« se kori Ă«shtĂ« kaq i pĂ«rhapur, kjo Ă«shtĂ« njĂ« problem pĂ«r muzikĂ«n nĂ« pĂ«rgjithĂ«si.

Gjermania ka të paktën 45,000 kore, rreth 60% e të cilave janë të lidhura me kishat. Një sondazh për Këshillin Muzikor Gjerman zbuloi se 8% e të rriturve këndojnë në një grup ose publikisht, më shumë se sa luajnë në banda ose orkestre. Gratë janë dy herë më shumë se burrat. Rreth i njëjti raport gjinor mbizotëron në Europë, Amerikë dhe madje edhe në Nigeri.

Kur burrat bashkohen me grupe kĂ«ngĂ«sh, shpesh shmangin seksionin e tenorĂ«ve. ZĂ«ri i tenorĂ«ve Ă«shtĂ« “njĂ« tingull i kultivuar,” thotĂ« John Potter, autor i njĂ« libri mbi kĂ«tĂ« temĂ«. NjĂ« burrĂ« pa trajnim vokal ka mĂ« shumĂ« gjasa tĂ« ketĂ« diapazon baritoni (njĂ« bas i lartĂ«). Nuk ndihmon as fakti qĂ« zĂ«ri i tenorĂ«ve lidhet me yje operistikĂ« si Luciano Pavarotti, qĂ« mund tĂ« kĂ«ndonte nota tĂ« larta fuqishĂ«m, tĂ« cilat njĂ« amator nuk mund t’i arrijĂ« lehtĂ«. Dhe linja e tenorĂ«ve nĂ« muzikĂ«n klasike korale mund tĂ« jetĂ« e vĂ«shtirĂ«, me shumĂ« nota tĂ« papritura dhe kĂ«rcime tĂ« befasishme.

Sonja Greiner, drejtoreshë e Përgjithshme e European Choral Association, këndon në një kor gjerman që ka katër ose pesë tenorë nga rreth 45 këngëtarë, gjysma e sa do të ishte ideale. Edhe korët amatorë më prestigjiozë, që mund të zgjedhin këngëtarët e tyre, janë bërë të pabalancuar. Orpheus Choir, i themeluar në Glasgë në vitin 1906 me 66 këngëtarë, përfshirë 15 tenorë, sot ka 79 këngëtarë duke përfshirë 14 tenorë. Të gjithë përveç njërit janë mbi 60 vjeç.

“Tubimi” i ri i tenorĂ«ve Ă«shtĂ« shqetĂ«sues. ShumĂ« tĂ« rritur mĂ«suan tĂ« kĂ«ndojnĂ« nĂ« shkollĂ« ose nĂ« kishĂ«. Por korĂ«t shkollorĂ« janĂ« po aq tĂ« pabalancuar sa ata tĂ« tĂ« rriturve: njĂ« studim i madh i shkollave amerikane nga Kenneth Elpus i Universitetit tĂ« Maryland-it gjeti njĂ« raport gjinor prej shtatĂ« vajza ndaj tre djemve. Matt Hill nga Universiteti Creighton, qĂ« drejton disa kore nĂ« Nebraska, thekson se shumĂ« kisha kanĂ« hequr korĂ«t dhe i kanĂ« zĂ«vendĂ«suar me “grupe lavdĂ«rimi” me instrumente elektrike dhe mikrofonĂ«.

Në shumë kore, disa gra këndojnë pjesën e tenorëve. Kjo nuk ngjall më habi apo revoltën që dikur shkaktonte. Por dirigjentët rrallë e shohin këtë si zëvendësim të përsosur. Kur këndohet nga gratë, notat e ulëta të tenorëve mund të duken të errëta dhe të dobëta. Disa dirigjentë, përfshirë Hill-in, kërkojnë që alto gratë të ndihmojnë tenorët me notat e larta dhe basët meshkuj të ndihmojnë me ato të ulëta. Ai mund të kërkojë gjithashtu nga sopranot, shpesh seksioni më i madh në një kor,  të zvogëlojnë volumet e tyre.

Një zgjidhje më drastike është të rishkruhet muzika ose të shkruhet ndryshe. Formati standard i muzikës korale është SATB (soprano, alto, tenor, bas). Botuesit kanë rregulluar edhe vepra të respektuara si Requiem-i i Mozart-it për zëra SAB (soprano, alto, bas) ose SAM (soprano, alto, meshkuj). Todd, që pyet korët që i porosisin vepra për balancën e zërave, përpiqet të shmangë ndarjen e linjës së tenorëve në një pjesë më të lartë dhe një më të ulët, siç bënin kompozitorët e mëparshëm.

Kjo Ă«shtĂ« e mençur, duke marrĂ« parasysh vĂ«shtirĂ«sitĂ« demografike tĂ« korĂ«ve. Por mungesa e njĂ« zĂ«ri ndihet gjithsesi. NĂ« njĂ« moment, kori i Greiner-it nĂ« Gjermani kishte vetĂ«m tre tenorĂ«,  shumĂ« pak pĂ«r t’u pĂ«rballur me njĂ« grip tĂ« zakonshĂ«m. Kori provonte tĂ« pĂ«rdorte rregullimet SAB, por i gjeti tĂ« pakĂ«naqshme. PjesĂ«t dukeshin shumĂ« tĂ« ulĂ«ta pĂ«r tenorĂ«t e mbetur, por shumĂ« tĂ« larta pĂ«r basĂ«t. Pasi situata u pĂ«rmirĂ«sua pak, u kthyen me gĂ«zim te rregullimet tradicionale. KatĂ«r ose pesĂ« tenorĂ« janĂ« minimalisht tĂ« mjaftueshĂ«m./TheEconomist

The post Bota s’ka mĂ« tenorë  appeared first on Gazeta Si.

↗

Rënia e Bitcoin po afron dhe do të jetë e dhimbshme!

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

“ËshtĂ« historia e njĂ« burri qĂ« po bie nga njĂ« ndĂ«rtesĂ« 50-katĂ«she. NĂ« çdo kat, ndĂ«rsa bie, ai qetĂ«sohet duke pĂ«rsĂ«ritur: jusqu’ici tout va bien (deri kĂ«tu gjithçka mirĂ«), jusqu’ici tout va bien, jusqu’ici tout va bien.”

Kështu nis filmi kult francez i vitit 1995, La Haine. Këto fjalë, ky  imazh, janë ngulitur në mendjen time përgjithmonë. Ato më qetësojnë kur ndihem e shqetësuar ose kam dyshime për aftësitë e mia. Sugjerojnë që, duke parë që deri tani më ka shkuar mirë, ndoshta do të vazhdoj kështu.

Deri tani, edhe në botën e Bitcoin, entuziastët e saj kanë arritur të dalin pa pasoja. Sigurisht, Bitcoin ka pasur disa rënie të mëdha, qindra kompani kripto kanë falimentuar, shumë njerëz kanë humbur kursimet e jetës së tyre, por sa herë që bie, gjithmonë është rikuperuar. Ata që mund ta përballojnë, mbajnë pozicionet (ata që nuk mund, humbasin gjithçka), dhe përvoja e fituar nga rikthimi i çon të besojnë se monedha e tyre e shenjtë kripto do të jetojë përgjithmonë.

Le të jem e sinqertë: nuk do të ndodhë. Vetëbesimi i tepruar i Bitcoin-erëve, ose më saktë, besimi që ata projektojnë, i domosdoshëm për funksionimin e gjithë skemës, ka qenë gjithmonë i pabazë, i papërgjegjshëm dhe i rrezikshëm. Që nga krijimi i saj, Bitcoin ka qenë në një udhëtim që do të përfundojë, të shkatërruar në tokë.

Këtë javë, ajo tokë u duk për herë të parë, dhe shpejt. Bitcoin pësoi rënien më të madhe që nga viti 2022, duke rënë deri rreth 60.000 dollarë një moment të premten, duke fshirë të gjitha fitimet që kishte bërë që nga rizgjedhja e Donald Trump në 2024 dhe duke shënuar një rënie mbi gjysmën nga rekordi mbi 127.000 dollarë në tetor të kaluar. Rreth 1.25 miliardë dollarë pozicione bitcoin u likuiduan brenda vetëm 24 orëve, nga e enjtja në të premten, sipas të dhënave të Coinglass.

DĂ«shpĂ«rimi dhe pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« mbajtur moralin, siç do tĂ« thoshte njĂ« “bro”, qĂ« nĂ«nkupton dikĂ« qĂ« Ă«shtĂ« i zhytur nĂ« deluzion dhe i vĂ«shtirĂ« pĂ«r tĂ« pranuar njĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« dhimbshme, janĂ« tĂ« dukshme. “Nuk kam qenĂ« kurrĂ« mĂ« i optimist pĂ«r kripto-n,” shkruante Balaji Srinivasan, njĂ« evangjelist i njohur i kriptos dhe ish-shef teknologjie nĂ« Coinbase, tĂ« enjten. “Sepse rendi i bazuar nĂ« rregulla po shembet dhe rendi i bazuar nĂ« kod po ngrihet. Pra, çmimi afatshkurtĂ«r nuk ka rĂ«ndĂ«si.”

Disa e morĂ«n me humor ose ironi. “NĂ«se doni tĂ« mĂ« blini njĂ« dhuratĂ« pĂ«r ditĂ«lindje, blini pak Bitcoin pĂ«r veten,” postoi Michael Saylor, njeriu qĂ« e ktheu kompaninĂ« e tij, Strategy, nĂ« njĂ« bast tĂ« madh mbi Bitcoin (mban mbi 713,000 BTC, rreth 3.4% tĂ« qarkullimit total), tĂ« mĂ«rkurĂ«n. Miliarderi i vogĂ«l i ditĂ«lindjes.

Dita tjetĂ«r, gjatĂ« njĂ« thirrjeje pĂ«r raportin e fitimeve pĂ«r tremujorin e katĂ«rt tĂ« 2025, para rĂ«nies mĂ« tĂ« madhe, por ku Strategy pĂ«soi humbje 12.4 miliardĂ« dollarĂ« , Saylor pĂ«rdori taktika tĂ« tjera bindjeje. “Nuk mendoj se mund tĂ« nĂ«nvlerĂ«sohet rĂ«ndĂ«sia e mbĂ«shtetjes pĂ«r industrinĂ« dhe kapitalin digjital nga nivelet mĂ« tĂ« larta tĂ« strukturĂ«s politike,” insistoi ai, duke theksuar se Amerika ka njĂ« “president Bitcoin” qĂ« synon ta bĂ«jĂ« vendin “kryeqytetin kripto tĂ« botĂ«s”.

Por kĂ«tu nis problemi pĂ«r planetin e kriptove. Sepse Saylor ka tĂ« drejtĂ«, Amerika ka mĂ« afĂ«r se kurrĂ« njĂ« “president Bitcoin”, me interesa familjare nĂ« kripto. Dhe megjithatĂ«, pavarĂ«sisht krijimit tĂ« njĂ« “rezervĂ« strategjike Bitcoin”, faljes sĂ« kripto-kriminelĂ«ve tĂ« dĂ«nuar, lejes pĂ«r amerikanĂ«t tĂ« investojnĂ« kripto nĂ« llogaritĂ« pensionale 401(k) dhe pretendimit pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund “luftĂ«s sĂ« Biden-it ndaj kriptos” nĂ« 200 ditĂ«t e para, prania e Trump nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ« nuk ka arritur tĂ« ndalĂ« shitjet. NĂ«se Bitcoin nuk mund tĂ« lulĂ«zojĂ« kĂ«tu, kur mundet?

Nuk mund të themi saktësisht se kur do të ndodhë spirala e fundit e vdekjes së bitcoin-it. Të parashikosh fundin e një manie spekulative bazuar vetëm mbi besimin, ose më saktë mbi besimin e të tjerëve, është e vështirë. Bitcoin mund të ketë edhe disa rikthime të tjera (në kohën e shkrimit ishte rritur rreth 70,000 dollarë).

Por besimi po fillon tĂ« shterojĂ«. Kjo javĂ« tregoi se burimi i “budallenjve mĂ« tĂ« mĂ«dhenj” mbi tĂ« cilĂ«t mbĂ«shtetet Bitcoin po pakĂ«sohet. Tregimet fantastike qĂ« e mbajnĂ« kripton nĂ« ajĂ«r po shfaqen si tĂ« rreme. NjerĂ«zit po kuptojnĂ« se nuk ka asnjĂ« bazĂ« reale pĂ«r njĂ« vlerĂ« qĂ« mbĂ«shtetet vetĂ«m nĂ« ajĂ«r tĂ« pastĂ«r. Pyesni veten: a do tĂ« ekzistojĂ« kjo gjĂ« pas 100 vitesh? Dhe mos harroni: “çfarĂ« vĂ«rtet ka rĂ«ndĂ«si nuk Ă«shtĂ« si bie, por si pĂ«rfundon.” Jusqu’ici tout va bien, jusqu’ici tout va bien


Shkruar nga Jemimma Kelly, kolumniste e “Financial Times”

The post Rënia e Bitcoin po afron dhe do të jetë e dhimbshme! appeared first on Gazeta Si.

↗

Makinat e reja që pritet të dalin së shpejti në treg

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Një listë me modelet e makinave më premtuese që pritet të dalin në treg në periudhën 2026-2030.

Alfa Romeo Stelvio (gjenerata e dytë, 2027)
Alfa Romeo Stelvio po rishikohet tërësisht për të krijuar gjeneratën e dytë. Fillimisht pritej në 2026, por debutimi është shtyrë të paktën deri në 2027. SUV-i do të ruajë stilin sensual tipik të markës dhe do të ofrohet me motor hibrid ose elektrik. Stelvio do të kalojë në platformën STLA Large, duke e bërë më të madh dhe më afër kategorisë mesatare. Një variant i performancës, Quadrifoglio, mund të përdorë motorin Hurricane twin-turbo me gjashtë cilindra në linjë, të njëjtin që do të përdorë Dodge Charger në të njëjtën platformë.

Audi TT EV (2028)
Audi po zhvillon një sportiv elektrik bazuar në konceptin Concept C, midis modeleve TT dhe R8. Do të ketë një dizajn të ri me drita të guximshme, sipërfaqe të pastra dhe kabinë luksoze. Do të ndajë platformën me Porsche 718 EV dhe do të ofrohet me një motor dhe tërheqje pasme ose dy motorë dhe tërheqje në të katër rrotat. Pritet të mbërrijë në 2027 me çmim rreth 100.000 dollarë.

BMW 3-Series dhe M3 (2026)
Modeli i ri i 3-Series do të vijë me variante motor me djegie të brendshme dhe elektrik. Versioni elektrik, i3, do të përdorë një platformë EV me 800 volt. Nga ky do të lindë edhe M3 elektrik me katër motorë. i3 pritet në 2026 dhe iM3 në 2027.

Chevy Corvette SUV (2026)
Corvette do të zgjerohet me një SUV performancë. Ai do të përdorë platformën Alpha të GM dhe motorët do të jenë nga katërcilindër turbo tek V8 supercharged 6.2 litër në variantin më të fuqishëm. Data e debutimit nuk është konfirmuar.

Dodge Charger Hellcat V-8 (2027)
Motorët Hemi V8 rikthehen te Dodge Charger, pas dështimit të modelit elektrik Daytona. Motorët do të jenë 5.7 litër, 6.4 litër dhe Hellcat supercharged 6.2 litër, me fuqinë mbi 700 kuaj fuqi. Debutim i pritur në 2026.

Ferrari EV SUV (2026)
Ferrari do tĂ« prezantojĂ« njĂ« SUV elektrik performancĂ«, duke ruajtur motorĂ«t e famshĂ«m V12 pĂ«r ata qĂ« duan traditĂ«n. SUV-i do tĂ« ketĂ« 4 vende, dhe tĂ« gjithĂ« motorĂ«t dhe baterinĂ« do t’i zhvillojĂ« vetĂ« Ferrari. Çmimi fillestar mbi 500,000 dollarĂ«, prezantimi nĂ« fillim tĂ« 2026.

Ford Mustang Dark Horse SC (2026)
Ky model Ă«shtĂ« pasardhĂ«s i Shelby GT500 dhe ka motor V8 supercharged 5.2 litĂ«r, me rreth 800 kuaj fuqi. ËshtĂ« optimizuar pĂ«r pistĂ« me aerodinamikĂ« tĂ« pĂ«rmirĂ«suar. DorĂ«zimet fillojnĂ« kĂ«tĂ« verĂ«.

Ford Mustang Raptor (2026)
Version off-road me motor V8 natyralisht aspiruar, tĂ«rheqje nĂ« tĂ« katĂ«r rrotat dhe pezullim tĂ« ngritur me amortizatorĂ« Fox Live Valve. Çmim fillestar rreth 90.000 dollarĂ«.

Genesis GV90 (2026)
SUV elektrik i madh me 3 rreshta ulĂ«sesh, tĂ«rheqje nĂ« tĂ« katĂ«r rrotat, autonomi rreth 250 milje dhe interier luksoz si sedan G90. Çmimi nĂ« gjashtĂ« shifra.

Genesis GV60 Magma (2027)
SUV elektrik performancë me 601 kuaj fuqi, me funksion boost deri në 641 kuaj fuqi dhe çift rrotullimi 583 lb-ft. Shitjet fillojnë në SHBA në 2026.

Genesis Magma GT (2028)
Coupe me motor V8 twin-turbo mes motorëve me mbi 600 kuaj fuqi, opsional V6 hibrid, variant cabrio dhe për pistë. Prodhimi fillon në fund të 2027.

Toyota GR GT (2027)
Model i parĂ« i pavarur nĂ«n markĂ«n GR, motor twin-turbo V8 4.0 litĂ«r me sistem hibrid, fuqia 641 kuaj fuqi, 627 lb-ft, shpejtĂ«si maksimale 199 mph. Çmimi fillestar rreth 300.000 dollarĂ«.

Infiniti Q50 (2028)
Sedan sportiv me motor twin-turbo V6 mbi 400 kuaj fuqi dhe opsion pĂ«r kutinĂ« manuale. Çmimi fillestar rreth 60.000 dollarĂ«, debutim nĂ« 2027.

Jaguar I-Type (2027)
Grand tourer katër-dyer EV me autonomi 430 milje, dizajn i bazuar te koncepti Type 00, çmim fillestar afërsisht 200.000 dollarë, debutim në fund të 2026.

Kia Telluride (2027)
SUV me motor hibrid: katërcilindër turbo 2.5 litër + dy motorë elektrikë, 329 kuaj fuqi dhe afërsisht 35 mpg. Debutim në tremujorin e parë të 2026.

Lexus LFA (2029)
EV performancë i lartë me autonomi mbi 430 milje, mundësi transmetimi manual, debutim në disa vite.

Mazda CX-5 (2027)
SUV me motor hibrid, katërcilindër 2.5 litër, mbi 30 mpg.

Mitsubishi Montero (2028)
SUV off-road me motor V6 twin-turbo ose hibrid plug-in. Çmimi fillestar rreth 60,000 dollarĂ«, debutim nĂ« 2027.

Nissan Xterra (2028)
SUV off-road me motor V6 hibrid dhe tĂ«rheqje nĂ« tĂ« katĂ«r rrotat. Çmimi rreth 40,000 dollarĂ«. Polestar 6 (2030)
Cabrio elektrik me 884 kuaj fuqi, 0-60 mph në 3.2 sekonda dhe shpejtësi maksimale 155 mph, platformë e përbashkët me Polestar 5, debutim 2030.

Porsche 718 Boxster dhe Cayman EV (2027)
Modele mid-engine elektrike me performancë të lartë dhe tingull dinamik, debutim në 2027.

Ram 1500 SRT TRX (2027)
Motor Hellcat V8 supercharged 6.2 litĂ«r, 777 kuaj fuqi, 680 lb-ft, 0-60 mph nĂ« 3.5 sekonda. Çmimi fillestar 102,590 dollarĂ«, debutim gjysma e dytĂ« e 2026.

Ram Dakota (2028)
Rikthim në segmentin mid-size me platformë body-on-frame STLA, motor turbo katërcilindër, opsion hibrid ose Hurricane inline-six. Prodhim 2027.

Rivian R2 (2026)
SUV kompakt elektrik me tre opsione motori, autonomi mbi 300 milje, çmim nën 50,000 dollarë, debutim mes 2026.

Toyota MR2 (2027)
Coupe me motor katërcilindër dhe opsional hibrid, mid-engine, debutim si model GR pa emblemën Toyota.

The post Makinat e reja që pritet të dalin së shpejti në treg appeared first on Gazeta Si.

↗

Kreditë e këqija në nivelin më të ulët historiK

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – NĂ« fund tĂ« vitit 2025, stoku i kredive tĂ« kĂ«qija preku nivelin mĂ« tĂ« ulĂ«t historik, 3.8%, duke reflektuar njĂ« pĂ«rmirĂ«sim tĂ« dukshĂ«m tĂ« shĂ«ndetit financiar tĂ« sistemit bankar.

Normat relativisht të ulëta të interesit kanë kontribuar në uljen e kredive me probleme, ndërsa Banka e Shqipërisë raporton një përmirësim të aftësisë paguese të huamarrësve, si për individët ashtu edhe për bizneset. Ky zhvillim tregon se presionet mbi bilancet familjare dhe ato të kompanive janë zbutur krahasuar me vitet e mëparshme.

Gjatë vitit, Banka e Shqipërisë fshiu nga bilancet bankare një vlerë të konsiderueshme kredish me probleme, përmes proceseve të ristrukturimit dhe pastrimit të portofolit, duke ndikuar drejtpërdrejt në uljen e stokut total të këtij treguesi.

Nga ana tjetër, bankat kanë shtrënguar kriteret e kreditimit, veçanërisht për kreditë për blerjen e banesave. Ky segment ka qenë prej kohësh në fokus të Bankës Qendrore, e cila vendosi kufizime në financim, duke përcaktuar që vlera maksimale e kredisë të mos tejkalojë 80% të çmimit të pronës. Masa synon të kufizojë rrezikun e mbinxehjes së tregut të pasurive të paluajtshme dhe të ruajë stabilitetin financiar në afat të gjatë.

The post Kreditë e këqija në nivelin më të ulët historiK appeared first on Gazeta Si.

↗

Shqipëria bën hapa pas në luftën kundër korrupsionit. Shqetësime për projektin e Sazanit

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – ShqipĂ«ria ka shĂ«nuar hapa pas nĂ« luftĂ«n kundĂ«r korrupsionit, duke u vlerĂ«suar mĂ« dobĂ«t krahasuar me njĂ« vit mĂ« parĂ«, sipas Indeksit tĂ« Perceptimit tĂ« Korrupsionit tĂ« publikuar nga Transparency International.

Në raportin për vitin 2025, Shqipëria grumbullon 39 pikë, ose 3 pikë më pak se në vitin 2024, duke reflektuar përkeqësim të perceptimit për korrupsionin në sektorin publik. Në renditjen globale prej 182 vendesh, Shqipëria mban vendin e 91, duke mbetur në gjysmën e poshtme të listës. Vendi jonë mbetet i fundit në rajon.

Raporti evidenton se mungesa e transparencës në vendimmarrjen për projekte investimi me vlerë të lartë është një problem i përhapur në të gjithë Ballkanin Perëndimor. Për Shqipërinë, përmendet konkretisht projekti i zhvillimit të ishullit të Sazanit, i cilësuar si një investim madhor që ngre shqetësime serioze për rrezikun e degradimit mjedisor dhe dëmtimin e faunës në zonë.

Po ashtu, Transparency International nënvizon se në disa vende të rajonit, përfshirë Ballkanin Perëndimor, reagimi i dobët i gjyqësorit mbetet një nga pengesat kryesore për luftën efektive kundër korrupsionit. Situata rëndohet më tej nga fakti se gjyqtarët dhe prokurorët po kthehen gjithnjë e më shpesh në objekt sulmesh dhe presioni nga ana e qeverive, çka minon pavarësinë e drejtësisë dhe besimin e publikut tek institucionet.

Raporti paralajmëron se pa forcimin e transparencës, llogaridhënies dhe mbrojtjes së institucioneve të pavarura, përpjekjet kundër korrupsionit rrezikojnë të mbeten formale, duke penguar progresin demokratik dhe zhvillimin afatgjatë të vendit.

Transparency përshkruan një botë që po bën regres në luftën me korrupsionin, nga vendet më të pasura tek ato më të varfra.

ÇfarĂ« po ndodh nĂ« botĂ«

Tetë vende në rajonin e Azisë dhe Paqësorit kanë përmirësuar performancën që nga viti 2012; megjithatë, ekzistojnë dallime të thella brenda këtij rajoni të larmishëm, ku shumë vende vazhdojnë të përballen me korrupsion të përhapur. Elitat e lidhura fort me pushtetin shpesh blejnë ndikim politik dhe shumë ligje nuk zbatohen siç duhet, duke bërë që shumica e udhëheqësve në këtë pjesë të botës të mos përmbushin angazhimet e tyre.

Në Amerikë, vite të tëra mosveprimi nga qeveritë në adresimin e korrupsionit kanë dobësuar demokracinë dhe kanë lejuar rritjen e krimit të organizuar, me pasoja serioze për të drejtat e njeriut dhe sigurinë.

Europa Lindore dhe Azia Qendrore mbeten ndër rajonet me performancën më të dobët në botë, ku pandëshkueshmëria e përhapur për korrupsion nxitet nga interesa të ngulitura që dominojnë shumicën e qeverive dhe institucioneve të tyre.

Demokracia e dobët në pjesën më të madhe të Afrikës Subsahariane,  shpesh e shoqëruar me konflikte të armatosura, pasiguri dhe trazira civile të përshkallëzuara , vazhdon të minojë qeverisjen, stabilitetin ekonomik dhe përpjekjet për zhvillim.

Qeveritë e Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut vazhdojnë të dështojnë në trajtimin e korrupsionit në sektorin publik, duke reflektuar angazhim të paqëndrueshëm nga ana e liderëve dhe dobësinë e institucioneve që duhet të mbajnë pushtetin përgjegjës.

Vendet e Europës Perëndimore përbëjnë nëntë nga dhjetë shtetet më të mira në nivel global në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit. Megjithatë, përpjekjet kundër korrupsionit kanë ngecur kryesisht vitet e fundit, ndërsa rezultati mesatar i rajonit në këtë indeks ka rënë më shpejt se në çdo rajon tjetër.

The post Shqipëria bën hapa pas në luftën kundër korrupsionit. Shqetësime për projektin e Sazanit appeared first on Gazeta Si.

↗

Tabaku propozon rikthimin e akcizës së diferencuar për prodhuesit e birrës. PS e rrëzon

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Deputetja e opozitĂ«s, Jorida Tabaku paraqiti sot nĂ« Komisionin pĂ«r EvropĂ«n dhe PunĂ«t e Jashtme rikthimin e skemĂ«s sĂ« akcizĂ«s sĂ« diferencuar pĂ«r prodhuesit e vegjĂ«l tĂ« birrĂ«s, njĂ« masĂ« qĂ« synon tĂ« mbĂ«shtesĂ« prodhuesit vendas, tĂ« rrisĂ« konkurrueshmĂ«rinĂ« dhe tĂ« nxisĂ« investimet nĂ« industrinĂ« artizanale tĂ« birrĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri.

Sipas saj, nĂ« projektligjin “PĂ«r njĂ« ndryshim nĂ« ligjin nr. 61/2012 “PĂ«r akcizat nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, tĂ« ndryshuar, parashikohet ndryshimi i njĂ« tatimi pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar disa kritere tĂ« reja sa i takon birrave artizanale, me qĂ«llim mbrojtjen e prodhimeve “Made in Albania”, nga rĂ«nia e euros apo dhe ekonomia informale.

Sipas saj, propozimi ligjor ka një bazë të krahasuar me praktikat e BE-së.

“Ky projektligj propozon rikthimin e njĂ« skeme tĂ« diferencuar tĂ« tatimit, qĂ« mbĂ«shtet prodhuesit e vegjĂ«l vendas dhe harmonizohet me praktikat e mira tĂ« Bashkimit Europian,” tha Tabaku, duke vĂ«nĂ« nĂ« dukje se kjo masĂ« Ă«shtĂ« nĂ« pĂ«rputhje me DirektivĂ«n 92/83/KE dhe 92/84/KE.

Sipas Tabakut, ndryshimet e fundvitit 2022 që unifikuan tarifën në 710 lekë/HL për shkallë alkoolometrike dhe hoqën trajtimin e veçantë për prodhuesit nën 200,000 HL/vit, sollën pasoja të padëshiruara: rritje të kostove për prodhuesit vendas, ulje të konkurrueshmërisë dhe dobësim të trendit të investimeve në industrinë artizanale të birrës, një sektor me potencial zhvillimi, punësimi dhe turizëm kulinar.

Ajo tha se taksat e larta e kanë ulur me 11% prodhimin vendas ashtu siç e ka ulur prodhimin bujqësor TVSH-ja , apo rënia e eksporteve të fasonerisë nga politikat e larta fiskale.

Projektligji parashikon dy nivele të akcizës: Për prodhuesit deri në 200,000 HL/vit, tarifa reduktohet në 372,2 lekë/HL për shkallë alkoolometrike. Për prodhuesit mbi 200,000 HL/vit, vazhdon të zbatohet tarifa 744,4 lekë/HL për shkallë alkoolometrike.

“Kthimi i skemĂ«s sĂ« diferencuar nuk dĂ«mton administrimin fiskal, lejon monitorim efektiv dhe redukton hapĂ«sirat pĂ«r shmangie. Projektligji synon tĂ« vendosĂ« njĂ« balancĂ« tĂ« arsyeshme ndĂ«rmjet objektivave fiskale dhe nevojave tĂ« zhvillimit ekonomik tĂ« sektorit tĂ« birrĂ«s” tha Tabaku.

Sipas deputetes, rikthimi i akcizës së diferencuar do të rrisë konkurrueshmërinë, punësimin dhe formalizimin e industrisë së birrës, duke mbështetur prodhuesit vendas dhe zhvillimin e sektorit artizanal.

Relatori i projektligjit pĂ«r rikthimin e skemĂ«s sĂ« akcizĂ«s sĂ« diferencuar pĂ«r birrĂ«n, deputeti Erion Malaj, deklaroi se iniciativa e propozuar nga deputetja Jorida Tabaku nuk Ă«shtĂ« parashikuar nĂ« Planin KombĂ«tar pĂ«r Integrimin Evropian 2024–2026 dhe se nuk Ă«shtĂ« konsultuar me qeverinĂ« dhe grupet e interesit.

“Projektligji nuk Ă«shtĂ« pjesĂ« e planit kombĂ«tar dhe synon diferencimin e akcizĂ«s pĂ«r birrĂ«n. Rikthimi diferencial nuk cenon administrimin fiskal deri nĂ« 200,000 HL/vit, por çdo ndryshim ka impakt financiar” tha Malaj.

Ai shtoi se, sipas Kushtetutës, çdo projektligj joqeveritar që kërkon ndryshime në shpenzimet e buxhetit duhet të marrë miratimin e Këshillit të Ministrave brenda 30 ditëve nga paraqitja, si dhe të shqyrtohet me grupet e interesit.

“Projektligji nuk Ă«shtĂ« i shoqĂ«ruar me tabelĂ« pĂ«rputhshmĂ«rie me legjislacionin e Bashkimit Evropian, ndaj nuk e mbĂ«shtesim miratimin e tij”, tha Malaj.

Në fund të diskutimeve, propozimi i Tabakut nuk u miratua.

The post Tabaku propozon rikthimin e akcizës së diferencuar për prodhuesit e birrës. PS e rrëzon appeared first on Gazeta Si.

↗

Filmi ‘Taxi Driver’ i Scorceses mbush 50 vjeç dhe ende mbetet pasqyrĂ« shqetĂ«suese e realitetit

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Filmi “Taxi Driver” i Martin Scorsese, i nominuar pĂ«r katĂ«r çmime Oscar dhe fitues i PalmĂ«s sĂ« ArtĂ« nĂ« Festivalin e KanĂ«s 1976, Ă«shtĂ« njĂ« portret i ashpĂ«r dhe i alienizimit urban, dhe konsiderohet gjerĂ«sisht si njĂ« nga filmat mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m amerikanĂ« tĂ« tĂ« gjitha kohĂ«rave.

Njëkohësisht, është padyshim edhe një nga më shqetësuesit.

“Taxi Driver” kanalizon zemĂ«rimin, paranojĂ«n dhe ndarjen sociale tĂ« njĂ« dekade amerikane tĂ« formĂ«suar nga kriza ekonomike, dhuna imperialiste dhe skandalet politike. I vendosur nĂ« degradimin e njĂ« NeĂ« York-u nĂ« deindustrializim tĂ« shpejtĂ«, filmi ofron njĂ« portret tĂ« dĂ«shpĂ«ruar tĂ« njĂ« shoqĂ«rie qĂ« po shpĂ«rbĂ«het.

Në thelbin e tij qëndron një vizion tepër shqetësues i maskulinitetit, i lidhur me racizmin dhe mizogjinë.

Forcat sociale dhe psikologjike qĂ« “Taxi Driver” nxori nĂ« pah nuk janĂ« zhdukur. NĂ« fakt, ato thjesht janĂ« zhvendosur, duke gjetur shprehje tĂ« reja nĂ« kulturat digjitale tĂ« formĂ«suara nga shprehja e pakĂ«naqĂ«sive, mllefi estetik dhe monetizimi i zemĂ«rimit mashkullor.

Egzistencializmi amerikan

Travis Bickle, interpretuar me intensitet shqetĂ«sues nga Robert De Niro, Ă«shtĂ« krijim i skenaristit Paul Schrader, i cili u frymĂ«zua shumĂ« nga pĂ«rvojat e tij personale tĂ« izolimit dhe krizĂ«s emocionale. Schrader gjithashtu u referua nĂ« letĂ«rsi, duke pĂ«rmendur “Njeriun e NĂ«ntokĂ«s” tĂ« Fyodor Dostoevskit si njĂ« ndikim formues.

Duke vendosur heronjtĂ« ekzistencialĂ« europianĂ« nĂ« kontekst amerikan, Schrader shpjegoi: “Zbuloni se ai bĂ«het mĂ« injorant, i pashpjegueshĂ«m ndaj natyrĂ«s sĂ« problemit tĂ« tij. Problemi i Travis Ă«shtĂ« i njĂ«jtĂ« si ai i heroit ekzistencial: a duhet tĂ« ekzistoj? Por Travis nuk e kupton qĂ« ky Ă«shtĂ« problemi i tij, ndaj dhe fokusohet diku tjetĂ«r, dhe kjo Ă«shtĂ« njĂ« shenjĂ« e pjekurisĂ« sĂ« pamjaftueshme dhe rinisĂ« sĂ« vendit tonĂ«.”

Schrader gjithashtu u frymĂ«zua nga ngjarjet bashkĂ«kohore, pĂ«rfshirĂ« atentatin e dĂ«shtuar ndaj politikani tĂ« djathtĂ« George Ëallace nga Arthur Bremer. Rezultati ishte njĂ« personazh qĂ« kristalizoi konfuzionet e dhunshme tĂ« epokĂ«s.

Si Bremer, Travis mban një ditar. Shikojmë pjesë nga ai ditar gjatë filmit dhe dëgjojmë fragmente në zë:

“TĂ« gjitha kafshĂ«t dalin natĂ«n. Prostituta, homoseksualĂ«, tĂ« sĂ«murĂ«, tĂ« korruptuar. NjĂ« ditĂ«, njĂ« shi i vĂ«rtetĂ« do tĂ« vijĂ« dhe do tĂ« lajĂ« gjithĂ« kĂ«tĂ« papastĂ«rti nga rrugĂ«t.”

Travis, një tregues i pasigurt dhe i paqëndrueshëm, pretendon se ka shërbyer në Vietnam dhe merr një punë si taksist sepse ka probleme me gjumin. Ai punon kryesisht natën dhe, i tensionuar, lëviz në qytet në një gjendje shqetësimi të vazhdueshëm.

Një mëngjes, pas një turni të gjatë, ai vë re një grua të re përmes dritares së një zyre në Midtoën Manhattan. Kjo është Betsy (Cybill Shepherd), një punonjëse ambicioze e një fushate presidenciale.

Betsy shpejt bëhet objekti i fiksimit të Travis. Ai qëndron afër taksisë së saj, duke e vëzhguar nga larg, dhe më vonë arrin ta bindë të dalë me të, por takimi nuk shkon mirë.

Socialisht jo i aftë, ideja e Travis për argëtim është një vizitë në një kinema pornografike në Times Square. Ai duket i habitur kur Betsy vendos të largohet dhe ndërpret çdo kontakt me të, gjë që vetëm e thellon zemërimin e Travis dhe çon në një konfrontim të dhunshëm në zyrën e saj.

Travis fillon tĂ« pĂ«rkeqĂ«sohet, duke i rrĂ«fyer njĂ« kolegu taksist se ka “disa ide tĂ« kĂ«qija” nĂ« kokĂ«. Ai vendos njĂ« plan veprimi. Hyrjet nĂ« ditarin e tij bĂ«hen edhe mĂ« shqetĂ«suese.

Ai fillon të stërvitet, mbush taksinë me armë dhe planifikon vrasjen publike të shefit të Betsy. Dhuna politike bëhet një mënyrë për të formësuar pakënaqësinë e tij, duke e kthyer zemërimin në një ëndërr të jashtëzakonshme. Ai praktikon të shtënat përpara pasqyrës në apartamentin e tij të zymtë.

Fjalia e improvizuar e De Niro, “You talkin’ to me?”, u bĂ« sipas studimit tĂ« filmave “ndoshta skena mĂ« e cituar nĂ« historinĂ« e kinemasĂ«â€.

Kur plani i vrasjes sĂ« Palantine dĂ«shtoi, Travis drejton vĂ«mendjen tek Iris, njĂ« vajzĂ« 12-vjeçare prostitutĂ« interpretuar nga Jodie Foster. Ai vendos ta “ndihmojĂ«â€ tĂ« largohet nga tutori, duke besuar se veprimi i tij Ă«shtĂ« moral.

Filmi përfundon me një notë ironike dhe të paqartë.

Një trashëgimi e errët

“Taxi Driver” ndau kritikĂ«t, por pati sukses tĂ« menjĂ«hershĂ«m tek publiku. Fuqia e tij shqetĂ«suese nuk u dobĂ«sua me kohĂ«n; madje, pasardhĂ«sia e tij ka qenĂ« po aq shqetĂ«suese sa vetĂ« filmi.

Në 1981, John Hinckley Jr., i fiksuar me filmin, tentoi të vrasë Ronald Reaganin për të impresionuar Jodie Foster. Ky incident tronditi Scorsese, i cili për një kohë të shkurtër mendoi të linte kinemanë.

Travis Bickle Ă«shtĂ« ngritur herĂ« pas here nĂ« statusin e anti-hero. Personazhi ka lĂ«nĂ« njĂ« hije tĂ« madhe kulturore, mĂ« dukshĂ«m nĂ« “Joker” tĂ« Todd Phillips (2019).

NjĂ« serial dokumentar i vitit 2025 pĂ«r karrierĂ«n e Scorsese rikthehet tek ky pyetje e trashĂ«gimisĂ«. Regjisorja Rebecca Williams i thotĂ« Schrader-it se ka pĂ«rshtypjen se “ka shumĂ« Travis Bickles, sidomos tani”. Schrader pĂ«rgjigjet prerĂ«:

“TĂ« gjithĂ« po flasin me njĂ«ri-tjetrin nĂ« internet. Kur i shkrova pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, ai nuk po fliste me askĂ«nd. NĂ« atĂ« moment ishte Njeriu i NĂ«ntokĂ«s. Tani Ă«shtĂ« Njeriu i Internetit.”

Një mendim që të bën të reflektosh thellë./theconversation

The post Filmi ‘Taxi Driver’ i Scorceses mbush 50 vjeç dhe ende mbetet pasqyrĂ« shqetĂ«suese e realitetit appeared first on Gazeta Si.

↗

Qeveria i hap rrugë krijimit të portofolit për kriptomonedhat e sekuestruara nga grupet kriminale

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – NjĂ« projektligj i ri pĂ«r administrmimin e pasurive tĂ« konfiskuara nga krimi, i hap rrugĂ« krijimit tĂ« njĂ« portofoli digjital pĂ«r kriptomonedhat e vĂ«na nĂ«n sekuestro.

Një draft i propozuar nga ministrja e Brendshme, Albana Koçiu,  që tashmë i ka shkuar deputetëve për shqyrtim, thotë se Agjencia e Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe të Konfiskuara, AAPSK, do të ketë në përgjegjësi edhe kriptomonedhat që sekuestrohen. 

Rregullat dhe procedurat e administrimit tĂ« kĂ«tyre monedhave, do t’i pĂ«rcaktojĂ« qeveria, thotĂ« drafti.

Ligji i ri i jep fuqi AAPSK-sĂ« dhe drejtuesit tĂ« saj tĂ« nxjerrin nĂ« shitje apo tĂ« japin me qira pasuritĂ« e konfiskuara, pa nevojĂ«n e “bashkĂ«punimit” me institucionet.

Po ashtu, Agjencia do të menaxhojë edhe konfiskimet nga organet administrative edhe organe të pushtetit vendor, pra jo vetëm vendime të gjykatave, por edhe të institucioneve, duke zgjeruar ndjeshëm fushën e aktivitetit të kësaj agjencie.

Kriptomonedhat kanĂ« qenĂ« njĂ« shqetĂ«sim pĂ«r ProkurorinĂ« e Posaçme, pasi ShqipĂ«ria nuk ka njĂ« portofol digjital, pĂ«r t’i ruajtuar ato.

Pak para se tĂ« linte mandatin, ish-kreu i SPAK, Altin Dumani tha se nĂ« 2024-n, Prokuroria ka sekuestruar mbi 11 mln euro kriptomonedha, por nuk ka njĂ« hapĂ«sirĂ« digjitale pĂ«r t’i ruajtuar.

“Nuk kemi njĂ« portofol pĂ«r tĂ« ruajtur kriptomonedhat e sekuestruara. As Agjencia e Administrimit te Pasurive te Sekuestruara dhe te Konfiskuara nuk ka portofol dixhital. VetĂ«m nĂ« 2024 kemi sekuestruar mbi 11 milionĂ« euro vlerĂ« tĂ« kriptovalutave dhe kemi hasur nĂ« vĂ«shtirĂ«si. Problemin e zgjidhĂ«m duke bashkĂ«punuar ngushtĂ« me njĂ« vend tĂ« BE qĂ« na u vetĂ«ofrua, ishte njĂ« sforco shumĂ« e madhe. Jemi nĂ« proces ngrirje tĂ« njĂ« shume mĂ« tĂ« madhe se 11 milionĂ« euro, janĂ« tĂ« ngrira”, u shpreh nĂ« tetor 2025, Altin Dumani.

The post Qeveria i hap rrugë krijimit të portofolit për kriptomonedhat e sekuestruara nga grupet kriminale appeared first on Gazeta Si.

↗

Po pakësoni kafenë? Ja pse ëndrrat mund të bëhen më intensive

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Disa persona raportojnĂ« se pĂ«rjetojnĂ« Ă«ndrra mĂ« tĂ« gjalla vetĂ«m disa ditĂ« pasi reduktojnĂ« marrjen e kafeinĂ«s. ÇfarĂ« po ndodh?

A e keni ulur së fundmi konsumin e kafeinës dhe ndiheni sikur po shihni ëndrra që duken si të vërteta?

Edhe pse ulja e kafeinës ka disa përfitime të mundshme, si dhëmbë më të bardhë dhe më pak nevojë për të shkuar në tualet, shpesh përmendet edhe një anë negative: shfaqja e ëndrrave shumë realistike (dhe ndonjëherë të frikshme).

ËshtĂ« njĂ« efekt i çuditshĂ«m dhe specifik, pĂ«r tĂ« cilin shumĂ« njerĂ«z thonĂ« se shfaqet brenda pak ditĂ«sh nga ulja e konsumit tĂ« kafeinĂ«s.

Por a ka vërtet bazë shkencore? Le të shohim çfarë thotë kërkimi shkencor.

Si ndikon kafeina në gjumë

Kafeina është një stimulues që na bën të ndihemi vigjilentë dhe zgjuar. Ajo vepron duke bllokuar një substancë kimike në tru të quajtur adenozinë.

Adenozina grumbullohet gjatë ditës, ndërsa jemi zgjuar dhe aktivë. Në mbrëmje, rritja e adenozinës në tru na ndihmon të ndihemi të përgjumur. Gjatë gjumit, adenozina pastrohet dhe zgjohemi idealisht të freskët, gati që cikli të fillojë sërish.

Kur konsumojmĂ« kafeinĂ«, ajo bllokon sinjalin e adenozinĂ«s. Pra, edhe pse adenozina Ă«shtĂ« ende e pranishme, ne nuk e ndiejmĂ« aq fort pĂ«rgjumjen. Kur efekti i kafeinĂ«s mbaron, dĂ«shira pĂ«r tĂ« fjetur rritet ndjeshĂ«m (i ashtuquajturi “crash” nga kafeina).

Kafeina ka një gjysmë-jetë rreth tre deri në gjashtë orë, që do të thotë se gjysma e sasisë së konsumuar mbetet ende në trup pas kësaj kohe dhe vazhdon të ndikojë në adenozinë. Kjo shpjegon pse për shumë njerëz kafeina në pasdite ose mbrëmje e bën më të vështirë rënien në gjumë.

Cilësia e gjumit dhe ëndrrat janë të lidhura ngushtë. Duke ndërhyrë në sinjalizimin e adenozinës, kafeina mund ta bëjë gjumin më të fragmentuar dhe të reduktojë sasinë totale të tij, veçanërisht gjumin e thellë dhe rigjenerues jo-REM (NREM). Studimet tregojnë qartë se sa më vonë gjatë ditës të konsumohet kafeina dhe sa më e madhe të jetë sasia, aq më negativ është ndikimi në gjumë.

Nuk ka shumë studime direkte që tregojnë nëse ulja e kafeinës i bën ëndrrat më të gjalla. Shumica e kërkimeve fokusohen te ndikimi i kafeinës në gjumë, jo te përmbajtja e ëndrrave. Por kjo nuk do të thotë se nuk ka lidhje.

Pse më pak kafeinë mund të nënkuptojë ëndrra më të gjalla?

Edhe pse nuk ka prova të drejtpërdrejta, shumë njerëz raportojnë të njëjtën përvojë: sapo ulin kafeinën, brenda disa netësh ëndrrat bëhen më të detajuara, më intensive ose thjesht më të çuditshme.

Edhe pse ulja e kafeinĂ«s nuk i shkakton drejtpĂ«rdrejt Ă«ndrrat e gjalla, ekziston njĂ« lidhje e besueshme. MeqĂ« kafeina redukton sasinĂ« totale tĂ« gjumit dhe rrit zgjimet gjatĂ« natĂ«s, sidomos kur konsumohet vonĂ«, ulja e saj mund tĂ« krijojĂ« njĂ« efekt “rikuperimi”. Kur flemĂ« mĂ« shumĂ«, rritet edhe sasia e gjumit REM (lĂ«vizje e shpejtĂ« e syve).

ÇfarĂ« janĂ« Ă«ndrrat e gjalla?

Ëndrrat e gjalla janĂ« Ă«ndrra qĂ« duken shumĂ« reale. Ato janĂ« jashtĂ«zakonisht tĂ« detajuara, me imazhe intensive dhe emocione tĂ« forta, dhe shpesh mbahen mend edhe shumĂ« kohĂ« pas zgjimit.

Gjumi REM Ă«shtĂ« faza kur trupi Ă«shtĂ« i relaksuar, por truri shumĂ« aktiv. ËshtĂ« edhe faza kryesore e Ă«ndrrave. MĂ« shumĂ« gjumĂ« REM do tĂ« thotĂ« mĂ« shumĂ« mundĂ«si qĂ« truri tĂ« prodhojĂ« Ă«ndrra tĂ« gjalla dhe komplekse. Studimet kanĂ« treguar se personat me pĂ«rqindje mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« gjumit REM kanĂ« mĂ« shumĂ« gjasa tĂ« raportojnĂ« Ă«ndrra tĂ« gjalla.

Gjumi REM Ă«shtĂ« gjithashtu faza nga e cila zgjohemi mĂ« shpesh gjatĂ« natĂ«s. Kur zgjohemi nga REM-i, kemi mĂ« shumĂ« gjasa t’i kujtojmĂ« Ă«ndrrat, sepse ato janĂ« ende “tĂ« freskĂ«ta” nĂ« kujtesĂ«.

Kështu, ulja e kafeinës mund të çojë në më shumë gjumë REM, që do të thotë më shumë ëndrra dhe më shumë kujtime të tyre.

Sigurisht, gjumi është kompleks dhe ëndrrat po ashtu. Jo të gjithë do të kenë menjëherë ëndrra të gjalla pasi ulin kafeinën, dhe efekti mund të zgjasë vetëm disa ditë ose javë.

PĂ«rfundimi

Nuk ka shumë prova të forta që lidhin drejtpërdrejt uljen e kafeinës me ëndrrat e gjalla, por një lidhje e mundshme ekziston. Kafeina ndikon në gjumë, gjumi ndikon në ëndrrat dhe, kur kafeina reduktohet ose hiqet, truri mund të ketë më shumë kohë për të kaluar në fazën REM.

Gjithçka varet nga koha

Kur mendojmë për kafeinën, zakonisht na vijnë ndër mend kafeja dhe pijet energjike. Por kafeina gjendet edhe në pijet e gazuara, çokollatë, çaj, suplemente para stërvitjes dhe disa medikamente.

Kafeina ka përfitime të shumta, përfshirë për funksionin njohës dhe shëndetin mendor. Disa studime tregojnë se konsumuesit e kafesë kanë rrezik më të ulët për depresion, ndërsa kafeina është lidhur me uljen e rrezikut për sëmundje neurodegjenerative si Parkinsoni. Kafeja përmban gjithashtu vitamina B dhe antioksidantë, të rëndësishëm për një dietë të shëndetshme.

Për punëtorët me turne, sidomos ata që punojnë natën, kafeina shpesh është mënyra kryesore për të përballuar lodhjen. Edhe për ata që nuk punojnë me turne, dita shpesh nuk nis pa filxhanin e parë, ose të dytë, të kafesë.

NĂ«se nuk dĂ«shironi ta hiqni plotĂ«sisht kafeinĂ«n, por doni tĂ« pĂ«rmirĂ«soni gjumin, çelĂ«si Ă«shtĂ« koha e konsumit. Shmangni kafeinĂ«n tĂ« paktĂ«n tetĂ« orĂ« para gjumit dhe evitoni dozat e larta brenda 12 orĂ«ve para se tĂ« flini. Gjumi juaj mund t’ju falĂ«nderojĂ«, dhe Ă«ndrrat mund t’ju befasojnĂ«./bbc

The post Po pakësoni kafenë? Ja pse ëndrrat mund të bëhen më intensive appeared first on Gazeta Si.

↗

DIVA/ Si mund të aplikoni për kompensimin e shpenzimeve të fëmijëve

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Administrata Tatimore ka hapur aplikimet pĂ«r kompensimin e shpenzimeve pĂ«r arsimin e fĂ«mijĂ«ve. TĂ« drejtĂ«n e kanĂ« tĂ« gjithĂ« ata individĂ« qĂ« kanĂ« plotĂ«suar DeklaratĂ«n Individuale tĂ« tĂ« Ardhurave, DIVA 2025, dhe kanĂ« rezultuar me tatim tĂ« mbipaguar pas zbritjes sĂ« shpenzimeve pĂ«r fĂ«mijĂ«t me vlerĂ« 48,000 ose 100,000 lekĂ« nĂ« vit.

Tatimi i mbipaguar është diferenca midis shumës së taksave që një individ ka paguar dhe shumës që i takonte realisht sipas ligjit. Kjo shumë mund të rimbursohet ose kompensohet nga shteti.

Aplikimi kryhet online përmes sistemit e-Filing të administratës tatimore. Pas dorëzimit të kërkesës, kompensimi transferohet direkt në llogarinë bankare që individi deklaron gjatë aplikimit.

Pasi tĂ« hyni nĂ« sistemin e-Tax, duhet tĂ« zgjidhni modulin e-Filing dhe mĂ« pas â€œĂ‡Ă«shtjet e mia” pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« çështje tĂ« re. NĂ« formularin qĂ« hapet, zgjidhet opsioni “Pyetje tĂ« pĂ«rgjithshme” dhe plotĂ«sohet kĂ«rkesa pĂ«r rimbursim sipas shumĂ«s sĂ« tatimit tĂ« mbipaguar qĂ« tregohet nĂ« DIVA. Aplikuesi duhet tĂ« bashkĂ«ngjisĂ« gjithashtu dokumentet pĂ«rkatĂ«se, si tĂ« dhĂ«nat e llogarisĂ« bankare, certifikatĂ«n familjare dhe dokumentacionin qĂ« vĂ«rteton shpenzimet pĂ«r arsimin e fĂ«mijĂ«ve, pĂ«r shembull kontratat me shkollat dhe faturat e pagesave.

Afati për të paraqitur kërkesën për kompensimin e tatimit të mbipaguar është deri në 3 muaj pas plotësimit të DIVA 2025. Vlera e kompensimit llogaritet automatikisht nga sistemi, edhe për ata që nuk kanë detyrim ligjor për të dorëzuar deklaratën.

The post DIVA/ Si mund të aplikoni për kompensimin e shpenzimeve të fëmijëve appeared first on Gazeta Si.

↗

Uniformat më të bukura të Lojërave Dimërore Olimpike 2026

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Me trashĂ«giminĂ« e dizajnit italian dhe me markat kryesore qĂ« veshin ekipet nga e gjithĂ« bota, uniformat e lojĂ«rave olimpike tĂ« vitit 2026 duken sikur do tĂ« ishin po aq tĂ« pĂ«rshtatshme pĂ«r t’u veshur dhe nĂ« pasarelat e javĂ«ve ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« modĂ«s, sa edhe pĂ«r podiumin olimpik. NdĂ«rsa LojĂ«rat Olimpike DimĂ«rore Milano 2026 zbresin nĂ« arenat e dĂ«borĂ«s sĂ« EuropĂ«s nga 6 deri mĂ« 22 shkurt, gara jashtĂ« akullit dhe pistave po shndĂ«rrohet gjithashtu nĂ« njĂ« spektakĂ«l mode.

Ashtu si në edicionet e fundit të Lojërave, veshjet e ekipeve këtë vit duken më pak si uniforma sportive standarde dhe më shumë si deklarata elegante kulturore. Veshjet ceremoniale pasqyrojnë trashëgiminë kombëtare përmes prizmit të stilistëve të mëdhenj dhe markave ikonike si Ralph Lauren, Emporio Armani dhe Moncler, ndërsa pajisjet e performancës nga gjigantë si Adidas dhe Lululemon janë projektuar posaçërisht për sfidat e akullit, lartësisë dhe shpejtësisë.

Mbretëria e Bashkuar: Adidas & Ben Sherman

Itali: Emporio Armani EA7

Australia: Karbon

Kanada: Lululemon

Brazil: Moncler

Haiti: Stella Jean

SHBA: Ralph Lauren

Mongolia: Goyol Cashmere

The post Uniformat më të bukura të Lojërave Dimërore Olimpike 2026 appeared first on Gazeta Si.

↗

Nga Korça në Francë, 45 ikona të artit shqiptar do të shfaqen në Muzeun e Arteve në Chambery

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – ShqipĂ«ria dhe kultura e saj do tĂ« jenĂ« kryefjalĂ« tĂ« jetĂ«s kulturore nĂ« qytetin Shamberi (ChambĂ©ry) tĂ« FrancĂ«s pĂ«r vitin 2026.

Nga marrĂ«veshjet midis qyteteve tĂ« ShamberisĂ« dhe Korçës, njĂ« program special do t’i kushtohet kĂ«tĂ« vit kulturĂ«s, arteve, muzikĂ«s dhe letrave shqipe.

Lajmi Ă«shtĂ« publikuar nĂ« faqen zyrtare tĂ« bashkisĂ« Shambari ku njĂ« ndĂ«r ngjarjet kyç tĂ« kĂ«saj stine kulturore shqiptare do tĂ« jetĂ« ekspozita “Ikona tĂ« ShqipĂ«risĂ«â€, qĂ« do tĂ« zhvillohet nga maji deri nĂ« nĂ«ntor nĂ« Muzeun e Arteve tĂ« Bukura tĂ« ShamberisĂ«.

Në këtë ekspozitë do të shfaqen 45 vepra arti të rëndësishme nga trashëgimia kombëtare e Shqipërisë së shekujve XIV deri në XX, pjesë e fondit të Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar të Korçës.

Krahas kësaj ekspozite do të mbahen edhe evente të tjera si konferenca si pjesë e Muajit të Evropës, prania e partnerëve shqiptarë në Tregun e Kontinenteve, pjesëmarrja e artistëve dhe grupeve folklorike nga Korça në Festivalin e Kulturave Botërore, si dhe projekte krijimi artistik dhe teatral që bashkojnë të rinj dhe profesionistë nga të dy vendet.

Lidhja midis Korçës dhe FrancĂ«s Ă«shtĂ« historike dhe veçanĂ«risht e fortĂ«. E quajtur “Parisi i VogĂ«l” pĂ«r tĂ« kaluarĂ«n e saj frankofone, Korça Ă«shtĂ« e njohur pĂ«r traditĂ«n dhe dinamizmin e saj kulturor, arkitekturĂ«n dhe rolin e saj historik nĂ« zgjimin kombĂ«tar shqiptar.

Midis dy luftërave botërore, Liceu Francez në Korçë ishte djep i elitave intelektuale dhe kulturore shqiptare, dhe kujtimi i tij do të ringjallet me hapjen së afërmi të liceut të ri franko-shqiptar të Korçës, projekt i përbashkët mes Shqipërisë dhe Francës me sytë nga shkencat dhe e ardhmja.

The post Nga Korça në Francë, 45 ikona të artit shqiptar do të shfaqen në Muzeun e Arteve në Chambery appeared first on Gazeta Si.

↗

Parashikimi i ‘SI’ pĂ«r bursat gjatĂ« javĂ«s: Forcohet Bitcoin

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – PĂ«r sa kohĂ« EUR/USD do tĂ« tregtohet nĂ«n vlerĂ«n 1.183, trendi do tĂ« mbetet negativ, me objektiv 1.174. Tregtimi mbi nivelin 1.183 hap rrugĂ«n pĂ«r njĂ« avancim drejt rezistencĂ«s 1.187.

Për sa kohë GBP/USD do të tregtohet nën vlerën 1.3625, trendi do të jetë rënës, me objektiv 1.35. Tregtimi mbi nivelin 1.3625 pritet të shoqërohet me përpjekje për testimin e rezistencës 1.369.

Për sa kohë BTC/USD do të tregtohet mbi vlerën 70,500, trendi i fillimjavës do të jetë pozitiv, me objektiv 73,500. Tregtimi nën nivelin 70,509 do të pasohej nga rënie të mëtejshme drejt suportit 67,300.

The post Parashikimi i ‘SI’ pĂ«r bursat gjatĂ« javĂ«s: Forcohet Bitcoin appeared first on Gazeta Si.

↗

PasuritĂ« e konfiskuara tĂ« krimit do t’i kalojnĂ« OJF-ve, ministrja Koçiu: Do t’i kthejmĂ« nĂ« qendra rehabilimit

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Ministrja e PunĂ«ve tĂ« Brendshme, Albana Koçiu, ka njoftuar se pasuritĂ« e konfiskuara nga krimi, do t’i kalojnĂ« organizatave jofitimprurĂ«se, me qĂ«llim shndĂ«rrimin e tyre nĂ« projekte dedikuar komunitet.

Më konkretisht, ministria bashkë me Agjencinë e Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe të Konfiskuara (AAPSK), kanë hapur Thirrjen për Financim Projektesh, ku OJF-të mund të aplikojnë dhe të parashrtrojnë projektin e tyre.

“Para e prona, qĂ« burojnĂ« nga droga, mashtrimi apo forma tĂ« tjera tĂ« kriminalitetit nuk janĂ« mĂ« simbol fuqie apo privilegji, por do tĂ« rikthehen aty ku u pĂ«rkasin, tek fĂ«mijĂ«t, familjet, komunitetet nĂ« nevojĂ« dhe viktimat e dhunĂ«s”, tha ministrja duke theksuar se nĂ« kĂ«tĂ« drejtim do tĂ« disrbursohet njĂ« fond prej 15 mln lekĂ«sh.

Qëllimi i mbështetjes financiare është parandalimi i kriminalitetit dhe rehabilitimi social, kulturor dhe shëndetësor i shtresave në nevojë, veçanërisht i personave dhe grupeve të prekura ose të rrezikuara nga krimi i organizuar, trafikimi dhe forma të tjera të kriminalitetit.

Koçiu fton të gjitha organizatat e shoqërisë civile, të aplikojnë e të bëhen pjesë e një përpjekjeje të përbashkët me fokus tek rehabilitimi social e shëndetësor, riintegrimin e personave të prekur nga krimi, rehabilitim të viktimave të trafikimit e krimit të organizuar, rehabilimit të përdoruesve të drogës dhe mbrojtje të familjarëve të Policisë së Shtetit të rënë në krye të detyrës.

Afati për dorëzimin e aplikimeve është data 9 mars 2026.

The post PasuritĂ« e konfiskuara tĂ« krimit do t’i kalojnĂ« OJF-ve, ministrja Koçiu: Do t’i kthejmĂ« nĂ« qendra rehabilimit appeared first on Gazeta Si.

↗

QKB thirrje subjekteve për deklarimin e pronarëve/ Kush duhet dhe kush përjashtohet

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Qendra KombĂ«tare e Biznesit i ka bĂ«rĂ« thirrje subjekteve qĂ« operojnĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, tĂ« deklarojnĂ« pronarĂ«t pĂ«rfitues.

Sipas QKB-së, këtë detyrim e kanë shoqëritë me përgjegjësi të kufizuar, shoqëritë aksionare, shoqëritë kolektive dhe komandite. Po ashtu, përfshihen edhe zyrat e përfaqësimit dhe degët e shoqërive të huaja që zhvillojnë aktivitet në vend. Në listë bëjnë pjesë edhe shoqëritë e kursim-kreditit dhe unionet e tyre dhe të ngjashme.

Edhe OJF-të, fondacionet e shoqatat kanë detyrim të deklarojnë pronarët.  

Nga ky detyrim përjashtohen personat fizikë tregtarë, si dhe subjektet ku aksionari i vetëm është një institucion qendror ose vendor. Po ashtu, nuk përfshihen bashkësitë fetare dhe partitë politike.

Autoritetet bëjnë thirrje që subjektet të verifikojnë të dhënat dhe të kryejnë regjistrimin, për të shmangur penalitetet dhe masat administrative.

Sipas të dhënave zyrtare të QKB, gjatë vitit të kaluar 5,356 subjekte kanë kryer deklarimin e pronarëve përfitues në Regjistrin përkatës, duke shënuar një rritje prej 27% krahasuar me vitin 2024.

Ligji parashikon gjoba të kripura ndaj atyre bizneseve që nuk depozitojnë në kohë të dhënat me pronarët apo aksionerët e tyre. Masat administrative nisin nga 500 dollarë për rastet e mosrespektimit të afateve, për të shkuar deri në 6 mijë dollarë kur autoritetet konstatojnë se ato bëhen me qëllim për të fshehur të dhëna të rëndësishme mbi burimet financiare të pronarëve apo aksionerëve të tyre.

The post QKB thirrje subjekteve për deklarimin e pronarëve/ Kush duhet dhe kush përjashtohet appeared first on Gazeta Si.

↗

Si ta festoni vetëm ditën e Shën Valentinit!

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Të jesh beqar në Ditën e Shën Valentinit mund të jetë pak e rëndë. Marketingu rozë, menu-t me çmim fiks, fotot e pafundme me çifte që të mbushin telefonin është shumë, sidomos nëse je sapo i ndarë, e mërzishme. Nëse kjo ditë po të prek më shumë këtë vit, nuk po ekzagjeron; je thjesht njeri.

Ekspertja e marrĂ«dhĂ«nieve, Adrienne Michelle, shpjegon se Dita e ShĂ«n Valentinit vendos “shumĂ« presion mbi njerĂ«zit beqarĂ«, veçanĂ«risht ata qĂ« po kalojnĂ« njĂ« ndarje,” kryesisht sepse fokusohet tek dashuria romantike si e vetmja qĂ« ka rĂ«ndĂ«si.

Por kjo nuk Ă«shtĂ« nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« ajo pĂ«r çfarĂ« duhet tĂ« jetĂ« dita. “Dashuria ekziston nĂ« shumĂ« forma – miqĂ«si, familje, dashuri pĂ«r veten – dhe ato gjithashtu meritojnĂ« tĂ« festohen,” thotĂ« ajo.

Të jesh beqar në Shën Valentin nuk do të thotë se duhet të qëndrosh pasiv, të bësh sikur je në humor të mirë, ose të mërzitesh për atë që nuk ke.

Mund tĂ« jetĂ« gjithashtu njĂ« arsye pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« pikĂ«risht atĂ« qĂ« dĂ«shiron, pa kompromis, pa pritshmĂ«ri, pa trĂ«ndafila. Ti mund tĂ« zhvendosĂ«sh fokusin tek dashuria qĂ« tashmĂ« ekziston nĂ« jetĂ«n tĂ«nde: “Festoni atĂ« qĂ« keni nĂ« vend qĂ« tĂ« dĂ«shironi qĂ« tĂ« ishte ndryshe. Do tĂ« kesh mĂ« shumĂ«, ndoshta jo kĂ«tĂ« vit. Dhe kjo Ă«shtĂ« nĂ« rregull.”

Sido qĂ« tĂ« jetĂ« Dita e ShĂ«n Valentinit pĂ«r ty, tĂ« rrish brenda, tĂ« dalĂ«sh, tĂ« takosh miqtĂ«, tĂ« pĂ«rkujdesesh pĂ«r veten, ose ta injorosh plotĂ«sisht, nuk ka mĂ«nyrĂ« tĂ« gabuar pĂ«r ta kaluar. MĂ« poshtĂ«, kemi mbledhur idetĂ« mĂ« tĂ« mira pĂ«r tĂ« kaluar ditĂ«n si beqar, tĂ« gjitha tĂ« dizajnuara pĂ«r t’u ndjerĂ« mirĂ«, tĂ« qetĂ« dhe pa shqetĂ«sime.

Përkujdesu për veten me një ditë Spa
AsgjĂ« nuk tregon mĂ« shumĂ« dashuri pĂ«r veten se njĂ« ditĂ« spa pa kufizime. Rezervo disa shĂ«rbime qĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« tĂ« ndihesh si mbretĂ«resha/mbreti qĂ« je, masazhe, manikyr, trajtime fytyre, rroba tĂ« buta dhe prosecco falas, e meriton. NĂ«se ke buxhet tĂ« kufizuar, kthe shtĂ«pinĂ« nĂ« njĂ« spa me dush me flluska, maska fytyre dhe ujĂ« me kastravec. ÇfarĂ«do qĂ« zgjedhĂ«sh, le tĂ« jetĂ« njĂ« ditĂ« shijimi.

Provo një recetë të re që ke ruajtur
Ka të paktën disa receta nga TikTok që ke ruajtur. Nxirrini dhe bëj një mbrëmje prej tyre! Shko në dyqan, blej gjithçka që të duhet dhe fillo të gatuash. Bëj diçka të shijshme që të kënaq plotësisht dhe ta bëjë natën tënde perfekte. (Bonus nëse kërkon kombinimin më të mirë të verës ose përgatit një version të koktejleve të preferuara në shtëpi.)

Dil vetëm për darkë
Të shkosh vetëm për darkë shpesh nënvlerësohet. Asgjë nuk krahasohet me rezervimin në restorantin tënd të preferuar, veshjen për veten dhe porositjen e çdo gjëje që të shijon, thjesht sepse mundesh. Merr një libër të mirë dhe shijo ndjesinë e të kujdesurit për veten siç dëshiron (madje, meriton) të trajtohesh.

Planifiko njĂ« Galentine’s Day (ShĂ«n Valentin me shoqet)
Edhe nĂ«se je beqare, nuk do tĂ« thotĂ« qĂ« duhet tĂ« jesh vetĂ«m. Edhe nĂ«se miqtĂ« e tu janĂ« nĂ« marrĂ«dhĂ«nie, bĂ«j plane tĂ« veçanta me ta pĂ«r tĂ« festuar llojin mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« festimit: Galentine’s Day. Pijini pijet e preferuara, hani snack-e tĂ« shijshme dhe shijo miqĂ«sitĂ« e mrekullueshme qĂ« ke me gratĂ« nĂ« jetĂ«n tĂ«nde.

Nis një aventurë
Nuk ka asnjĂ« rregull qĂ« thotĂ« se duhet tĂ« presĂ«sh “personin tĂ«nd” pĂ«r tĂ« udhĂ«tuar apo eksploruar. Dita e ShĂ«n Valentinit Ă«shtĂ« njĂ« mundĂ«si perfekte pĂ«r njĂ« udhĂ«tim solo. QoftĂ« njĂ« qytet i bukur francez ose njĂ« kafe artistike nĂ« lagjen trendy tĂ« qytetit, bota Ă«shtĂ« gati pĂ«r ty.

Telefono nënën tënde
Ose babanë, motrën, shoqen më të mirë ose një anëtar të familjes së zgjedhur. Kjo ditë ka të bëjë me dashurinë, në të gjitha format.

Lexo romanin tënd të preferuar romantik
Rivendos dashurinë duke lexuar romanin tënd të preferuar romantik ose një të ri. (Ose disa letra të dashurisë të jetës reale.)

Bëj një lexim Tarot
Pavarësisht se si ndihet statusi yt beqar, të jesh i lirë në V-Day mund të të bëjë të mendosh për të ardhmen romantike. Një mënyrë për të kuptuar më shumë: bëj një lexim tarot.

Organizoi një maratonë filmi solo
Kthe shtëpinë në një kinema personale me jastëkë, batanije dhe snacks të pafund. Qoftë thriller-e apo filma romantikë, bëj një festë për shijen tënde të shkëlqyer në film.

Krijo një Vision Board
Merr revista, shkopinj me shkëlqim dhe krijo një tablo me qëllimet dhe dëshirat e tua. Përfshi udhëtime, citate inspiruese dhe çdo gjë që të motivon.

Nis një kurs të ri
Mëso diçka që gjithmonë ke dashur. Mund të jetë gatim, gjuhë, sport apo çfarëdo tjetër. Fokusohu tek vetja dhe zhvillo një aftësi të re.

Bëj pak shopping për veten
TĂ« jesh beqar do tĂ« thotĂ« qĂ« mund t’i blini vetes gjĂ«rat qĂ« do tĂ« duash pa u pĂ«rpjekur tĂ« pĂ«lqesh dikĂ« tjetĂ«r. Bizhuteri, veshje, makeup – njĂ« dhuratĂ« pĂ«r veten.

Fokusohu tek objektivat e Vitit të Ri
Shfrytëzo energjinë e beqarit për të rikthyer në vëmendje objektivat e fillimvitit: shëndet më të mirë, hobi të rinj, lexime, etj.

Bëj pastrim para pranverës
Rregullo dollapin, bĂ«j njĂ« pile “dhuro”, hedh gjĂ«rat e skaduara dhe pĂ«rgatis njĂ« hapĂ«sirĂ« tĂ« pastĂ«r dhe tĂ« re.

Merr një ditë pushimi nga Instagrami
Nëse pamjet e dhuratave dhe darkave romantike të bëjnë të ndihesh keq, hiq app-in ose shfrytëzo kohën me kujdes.

Komuniko me miqtë beqarë
Festo miqësitë. Organizoni darka ose takime me të tjerët beqarë dhe shijo humorin dhe mbështetjen e tyre.

The post Si ta festoni vetëm ditën e Shën Valentinit! appeared first on Gazeta Si.

↗

Gjykata Kushtetuese lë në fuqi pezullimin e Belinda Ballukut

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’- Gjykata Kushtetuese ka marrĂ« sot vendimin nĂ« lidhje me kĂ«rkesĂ«n e kryeministrit Edi Rama kundĂ«r masĂ«s sĂ« sigurisĂ« “pezullim nga detyra” tĂ« vendosur ndaj zĂ«vendĂ«skryeministres dhe ministres sĂ« InfrastrukturĂ«s Belinda Balluku.

8 gjyqtarët janë ndarë në barazim 4-4 duke bërë që të rrëzohet kerkesa e kryeministrit Edi Rama pasi kërkesa e tij nuk ka mundur dot të shumicën e votave. Kjo do të thotë se mbetet në fuqi pezullimi i Ballukut nga detyra, vendim i marrë nga GJKKO pas kërkesës së SPAK. 

Në vendimin e shpallur nga kryetarja e gjykatës Fiona Papajorgji rezulton se kërkesa nuk ka marrë korumin e votave, duke u ndarë 4 në favor të kryeministrit dhe 4 në favor të SPAK. Duhet të ishte arritur korumi me 5 veta. Kështu, për Ballukun është rikthyer masa e pezullimit nga funksionet publike.

Por si u ndanë gjyqtarët? Katër gjyqtarët që kanë vendosur kundër kërkesës së Ramës janë: Ilir Toska, Asim Vokshi, Marsida Xhaferrllari dhe Gent Ibrahimi.

Ndërsa gjyqtarët që kanë votuar pro kërkesës së tij janë: Fiona Papajorgji, Sonila Bejtja, Sandër Beci dhe Marjana Semini.

Vendimi i GJKKO-së për pezullimin e Ballukut u mor me kërkesë të SPAK, pasi ajo u mor zyrtarisht e pandehur për dyshime mbi shkelje ligjore në procedurat e tenderimit për ndërtimin e tunelit të Llogarasë.

Kryeministri Edi Rama reagoi menjëherë ndaj këtij vendimi, duke e konsideruar atë si një tejkalim të kompetencave dhe ndërhyrje në pushtetin ekzekutiv.

Pikërisht mbi këtë argument, kreu i qeverisë iu drejtua Gjykatës Kushtetuese, duke kërkuar zgjidhjen e konfliktit institucional të krijuar mes Kryeministrisë dhe Këshillit të Ministrave, nga njëra anë, dhe GJKKO-së, nga ana tjetër, lidhur me të drejtën për pezullimin e një anëtari të kabinetit qeveritar.

Seanca dëgjimore ku morën pjesë të gjitha palët u zhvillua më 22 janar 2026. Ndërkohë, SPAK ka ndërmarrë një tjetër hap procedural, duke i dërguar Kuvendit (më 16 dhjetor 2025) një kërkesë për heqjen e imunitetit parlamentar të Belinda Ballukut. Prokuroria e Posaçme synon të marrë autorizimin e nevojshëm për vendosjen e një mase sigurie më të rëndë ndaj saj.

Pavarësisht se fillimisht u caktua data 19 dhjetor e vitit të shkuar për mbledhjen e Këshillit për Mandatet dhe Imunitetin, mazhoranca socialiste vendosi ta shtyjë duke argumentuar se duhet pritur fillimisht vendimi i Gjykatës Kushtetuese.

Nga ana tjetër, opozita e ka kundërshtuar vazhdimisht këtë qëndrim, duke theksuar se kërkesa e SPAK për masë sigurie nuk lidhet me pezullimin nga detyra dhe se vonesa e mazhorancës nuk ka bazë ligjore.

Tanimë, radhën e ka pikërisht ky Këshill, ndërsa duhet theksuar se më 16 mars skadon afati për Kuvendin. Nëse deri atë ditë nuk ka një vendim nga salla e Parlamentit për çështjen, rrëzohet automatikisht kërkesa e SPAK.

Belinda Balluku është e pandehur për shkelje të dyshuara në tenderin me vlerë 190 milionë euro për tunelin e Llogarasë, ndërsa paralelisht po hetohet edhe për shtatë procedura të tjera prokurimi që lidhen me ndërtimin e segmenteve të Unazës së Madhe.

Sipas SPAK, qëndrimi i saj në detyrë përbën rrezik për hetimin, pasi mund të ndikojë në prishjen e provave ose në ushtrimin e presionit ndaj dëshmitarëve.

The post Gjykata Kushtetuese lë në fuqi pezullimin e Belinda Ballukut appeared first on Gazeta Si.

❌