Kryetari i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha ka zhvilluar ditĂ«n e sotme njĂ« konferencĂ« pĂ«r mediat. Berisha Ă«shtĂ« shprehur kundĂ«r projektit âSmart Cityâ, pasi sipas tij cenon privatĂ«sinĂ« e shqiptarĂ«ve dhe survejon lĂ«vizjen e tyre.
Ndër të tjera shtoi se ky projekt është vjedhje në përmasa madhore dhe me çmime të fryra. Kryedemokrati është shprehur se PD do ta ngrejë çështjen e këtij projekti edhe në institucione ndërkombëtare.
âJam para jush pĂ«r tĂ« denoncuar projektin âSmart Cityâ. Synon survejimin e plotĂ« tĂ« çdo qytetari.  Me kĂ«tĂ« projekt Ed Rama kompleton survejimin mĂ« tĂ« paligjshĂ«m tĂ« shqiptarĂ«ve dhe privatĂ«sisĂ« sĂ« tyre. Ky projekt Ă«shtĂ« vendosje e qytetarĂ«ve nĂ« kontroll dhe Ă«shtĂ« fund e krye korruptiv. Sistemi âSmart Cityâ regjistron jo vetĂ«m vendodhjen por dhe imazhin e plotĂ« tĂ« qytetarĂ«ve. Ămimet e ofruara pĂ«r realizimin Ă« kĂ«tij projekti janĂ« nga 10 deri ne 30-fishin e çmimeve pĂ«r kĂ«to aparatura nĂ« treg. NĂ«qoftĂ«se se ka kamera e trupit tĂ« policit kushton nĂ« kĂ«tĂ« projekt 15 700 euro, ajo blihet kudo me 1500 euro.
NĂ« rast se kamera e rrugĂ«s kushton 52 mijĂ« euro, kjo kamerĂ« blihet lirshĂ«m me 2 mijĂ« euro. Pra Ă«shtĂ« 25 herĂ« mĂ« e shtrenjtĂ«. Vjedhje nĂ« pĂ«rmasa madhore, ky projekt ka kushtuar 157 milion euro, 15 fish mĂ« shumĂ« se nĂ« Indi. DĂ«noj mĂ« forcĂ«n mĂ« tĂ« madhe njĂ« projekt tĂ« tillĂ« si njĂ« vjedhje tĂ« pĂ«rmasave tĂ« papĂ«rmbajtura, si njĂ« dhunim dhe cĂ«nim i mad hi sigurisĂ« dhe privatĂ«sisĂ« sĂ« shqiptarĂ«ve. Ata nuk mund tĂ« shkojnĂ« mĂ« te njĂ«ri-tjetri pa Syrin e Ciklopit mbrapa. PD do ta ngrejĂ« kĂ«tĂ« çështje edhe nĂ« institucionet ndĂ«rkombĂ«tare pasi Ă«shtĂ« shkelje e tĂ« drejtave tĂ« njeriutâ,tha Berisha. /Kb
E hĂ«na, 19 janar, njihet shpesh si âE hĂ«na Bluâ dhe konsiderohet dita mĂ« e trishtuar e vitit. MegjithatĂ«, nuk ka prova shkencore qĂ« e vĂ«rtetojnĂ« kĂ«tĂ« pohim, dhe ai mbetet mĂ« shumĂ« njĂ« koncept popullor sesa njĂ« fakt i bazuar nĂ« kĂ«rkime.
Termi âE hĂ«na Bluâ u krijua pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« vitin 2005 nga psikologu Cliff Arnall pĂ«r kompaninĂ« britanike tĂ« udhĂ«timeve Sky Travel, si njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« promovuar pushimet dimĂ«rore.
Arnall e llogariti kĂ«tĂ« datĂ«, zakonisht tĂ« hĂ«nĂ«n e tretĂ« tĂ« janarit duke kombinuar disa faktorĂ«, si moti dimĂ«ror, borxhet pas festave, koha qĂ« ka kaluar qĂ« nga Krishtlindjet, nivelet e motivimit dhe vendimet e Vitit tĂ« Ri. MegjithatĂ«, formula e tij nuk ka mbĂ«shtetje shkencore dhe konsiderohet mĂ« shumĂ« njĂ« ide marketingu sesa njĂ« matje reale e lumturisĂ«. PavarĂ«sisht nga kjo, stina e dimrit dhe fundi i vjeshtĂ«s shpesh sjellin njĂ« âsezon bluâ mĂ« tĂ« gjerĂ«, qĂ« mund tĂ« ndikojĂ« te humori dhe energjia e njerĂ«zve, duke e bĂ«rĂ« perceptimin e âE hĂ«nĂ«s Bluâ mĂ« tĂ« kuptueshĂ«m nĂ« kontekstin e ndryshimeve sezonale tĂ« motit dhe aktivitetit shoqĂ«ror.
Trishtimi dimĂ«ror dhe Ărregullimi Afektiv Sezonal (ĂAS)
Shumë njerëz përjetojnë trishtimin dimëror, një ulje sezonale dhe e përkohshme e humorit dhe energjisë gjatë stinës së ftohtë dhe më të errët.
Simptomat më të zakonshme përfshijnë:
Humor të ulët
Vështirësi përqendrimi
Ndjenjë lodhjeje
Humbje interesi për aktivitetet që zakonisht i shijojnë.
Shkaku i saktĂ« i ĂAS nuk Ă«shtĂ« plotĂ«sisht i njohur, por ekspertĂ«t e lidhin me mungesĂ«n e dritĂ«s natyrore, e cila ndikon te kimikatet e trupit, si serotonina dhe melatonina, tĂ« cilat rregullojnĂ« humorin dhe energjinĂ«.
Si të përmirësojmë gjendjen gjatë dimrit
Sipas Stephanie Davies, eksperte e lumturisë, për të kapërcyer trishtimin dimëror nuk duhen ndryshime drastike, por veprime të vogla dhe të qëllimshme që mbështesin mirëqenien mendore.
Mbajtja e njĂ« ore gjumi tĂ« rregullt (7â9 orĂ«)
Ambient sa më i ndriçuar dhe, kur është e mundur, terapia me dritë.
Bashkëveprimi shoqëror është gjithashtu një antidot i fuqishëm kundër izolimit dhe ndjenjës së trishtimit gjatë muajve të ftohtë. Një bisedë e shkurtër, një mesazh ose telefonatë mund të përmirësojnë ndjeshëm humorin.
PĂ«rfundimi
Edhe pse âE hĂ«na Bluâ Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« njĂ« koncept marketingu, ndikimi i dimrit te humori i njerĂ«zve Ă«shtĂ« real. Veprime tĂ« thjeshta si lĂ«vizja, ekspozimi ndaj dritĂ«s natyrore dhe lidhja me tĂ« tjerĂ«t ndihmojnĂ« nĂ« ruajtjen e energjisĂ« dhe mirĂ«qenies mendore gjatĂ« muajve mĂ« tĂ« errĂ«t./Kb
E ndĂ«rsaopozitakishtekohĂ«qĂ«pristereagime âproâ sajngapĂ«rtejAtlantikut, duket se ka ndodhurajoqĂ«nukpritej,sidomosngaSali Berisha. Nga pĂ«rtejAtlantikut, ka ardhurFtesa, jo e ndonjĂ«zyrtaritĂ«thjeshtĂ«, por ngavetĂ« Donald Trump, pĂ«r Edi RamĂ«n. IshtenjĂ«FtesĂ« e sinqertĂ«, kushpreheshintĂ«gjitha. IshtenjĂ«FtesĂ« e hapur, e cilavleresontekryeministrinRama, por vleresonteedhepunĂ«ndhearritjet e deritashmetĂ«qeverisjestijdheShqipĂ«risĂ«. Nukishte e papritur, por habiamĂ« e madhengjau (edhepsenukduan ta japinvehten) tekseliablu. IshtesinjĂ«âtornadoâ e fuqishme, e cilashkundiPartinĂ«Demokratike, dheikujtoiasaj force politike se âDonald Trump punonvĂ«rtetĂ«pĂ«rinteresat e SHBA, por punonjashtĂ«saj me njerĂ«ztĂ«aftĂ«, vleresues, dhedinjitozĂ«â. Kjopasi, ndryshe Edi Rama kurrĂ«nuk do tĂ«ishtevleresuardhekurrĂ«nuk do tĂ«kishtemarrĂ«FtesĂ«nnga Donald Trump. DhenukĂ«shtĂ« e vetmja, nukĂ«shtĂ«hera e parĂ«qĂ« Edi Rama (kiinatindhejepihakunSali) merrvleresimeexelentengaburrashteti, kryeministradhepresidentĂ«vendeshEuropiane apo dhenga SHBA. HabiamĂ« e madhethonĂ«, â3 ditĂ«zgjatâ, por besoj se Ftesa do ta shkundĂ«dhehabisĂ«derinĂ«moskuptim,pĂ«rnjĂ«kohĂ«tĂ«gjatĂ«opozitĂ«n e braktisurngafaktorinderkombetar. Mungesa e reagimitnga Edi Rama, e atyre âpalo-akuzaveâ ndajqeverisjesdhekryeministrit, tanimĂ« e ka njĂ«pĂ«rgjigjengapĂ«rtejAtlantikut. AmerikanĂ«t apo dheeuropianĂ«t, janĂ« me njeriun e punĂ«s, me tĂ«aftin, me liderinqĂ«gĂ«zonpopullaritetdheintegritet, dhe jo me tĂ«akuzuaritngadrejtesiapĂ«rkorrupsiondheaferatĂ«tjera. Ai qĂ«nuk e ka kuptuarakoma, le ta mĂ«sojĂ«tani. Amerika dhe Europa, nukbĂ«henkurrĂ«palĂ«, dhenukmbĂ«shtesinkurrĂ«liderĂ«tĂ«konsumuarngapaditĂ«penale, liderĂ«tĂ«hetuar, dhegjykuar, pasiatajanĂ«besnikĂ«tĂ«lirivedhedemokracivefunksionale. Pas vajtjesnĂ« SPAK, kufirmos 2 herĂ«nĂ«muaj, vajtja e fundit e BerishĂ«s, ishtejoentuziaste, dhekjo u konstatuakur ai doliprejandej. IshteimĂ«rzitur, izhgĂ«njyer, dukejjo âoptimist pĂ«rfitoren e PDâ, madjenuk e zgjatishumĂ«, edhekur u pyetngagazetarjapĂ«rFtesĂ«n e Trump pĂ«r Edi RamĂ«n. Politikaniinjohurrumun NestorPompiliu ka thĂ«nĂ« se âsamĂ«shumĂ«tĂ«hiqeshnaivnĂ«politikĂ«, aqmĂ«shumĂ«tĂ«largohetfitorja dhemundĂ«siapĂ«rtĂ«fituarzemrat e popullitâ. KjovlenpĂ«rBerishĂ«n, icilindryshengarealiteti, apo domosdoshmĂ«ria e disarrugĂ«timevepolitike, ka zgjedhurtĂ«hiqetsikurnuk ka ndodhurasgjĂ«deri sot, as nĂ« PD dhe as nĂ«ShqipĂ«ri. Ai ka zgjedhurrrugĂ«n e tij, âmbretĂ«rimin e pĂ«rjetshĂ«mâ nĂ«PartinĂ«Demokratike, kurse Edi Rama mbetetkonseguentnĂ«misioninhistorik, pĂ«rShqipĂ«rinĂ«dinjitozenĂ«NATO dhe BE
Për rreth 12 vite qeveria e Shqipërisë ka shmangur krijimin e një regjistri në formën e një inventari për asetet fizike pronë publike.
Donatorët dhe Banka e Botërore e kanë asistuar Ministrinë e Financave prej vitesh për të krijuar një regjistër bashkëkohor të pronës publike, por Ministria e Financave po dështon viti pa viti.
Të dhënat e fundit mbi inventarin e aseteve publike i përkasin vitit 2014, me një vlerë totale 353 miliardë lekë ( shiko linkun https://financa.gov.al/pasqyrat-financiare/). Mirëpo që nga ajo kohë miliarda euro janë injektuar për shtimin dhe mirëmbajtjen e pronës publike nga financimet buxhetore nëpërmjet investimeve kapitale dhe shpenzimeve operative të mirëmbajtjes.
Ministria e Financave në një raport monitorim për Strategjinë e Menaxhimit të Financave në 2025 referoi se, inventari i pronave nuk po krijohet për shkak të vonesave në mbledhjen e të dhënave dhe verifikimin e inventarit, veçanërisht në institucionet me kapacitete të kufizuara administrative.
âLlogaritĂ« KombĂ«tare tĂ« QeverisĂ« po pĂ«rballen me sfida tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta, si mbĂ«shtetja e kufizuar buxhetore, vonesat nĂ« mbledhjen dhe strukturimin e tĂ« dhĂ«nave, si dhe mungesa e sistemeve tĂ« integruara pĂ«r shkĂ«mbimin ndĂ«rinstitucional tĂ« informacionit. PĂ«r tĂ« pĂ«rparuar, kĂ«rkohet sigurimi i financimit pĂ«r infrastrukturĂ«n e Web Service, zbatimi i mekanizmave tĂ« raportimit nĂ« pĂ«rputhje me SNKSP dhe forcimi i bazĂ«s sĂ« tĂ« dhĂ«nave pĂ«r PPP-tĂ« dhe koncesionet, pĂ«rmes bashkĂ«punimit mĂ« tĂ« ngushtĂ« me ATRAKO-n dhe institucionet pĂ«rkatĂ«seâ argumenton Ministria e Financave.
Por ndërkohë që buxheti në dy vitet e fundit është mbyllur me suficit dhe miliona euro hidhen në projekte që nuk ekzistojnë (inceneratorët) krijimi i regjistrit të pronave publike ka vështirësi në financim.
Regjistri i aseteve është jetik për transparencën e qeverisë, pasi pa këtë inventar shteti nuk di realisht çfarë zotëron, ku ndodhen asetet, sa vlejnë dhe si përdoren.
Regjistri u jep institucioneve mbikëqyrëse, Kuvendit, KLSH-së dhe publikut mundësinë të verifikojnë ekzistencën, vlerën dhe përdorimin e pronave publike dhe kjo ul hapësirat për abuzime dhe keq-menaxhim.
Mungesa këtij regjistrit krijon rrezik për humbje, përdorim pa autorizim ose transferime informale të pasurisë publike, ndërkohë që regjistri vepron si mekanizëm kontrolli.
Në mungesë të regjistrit qytetarët nuk kanë mundësi të dinë se çfarë zotëron qeveria, si menaxhohet kjo pasuri dhe nëse ajo përdoret në interes publik.
Asetet që nuk janë të regjistruara dhe të publik janë më të ekspozuara ndaj humbjes, përdorimit pa transparencë, dhënies me koncesion ose transferimeve joformale, shpesh pa një vlerësim të qartë të kostos dhe përfitimit për publikun.
Praktikat kanë treguar se pa një pasqyrë të saktë të aseteve, qeveria mund të investojë në mënyrë joefikase, të ndërtojë infrastrukturë të panevojshme, ose të shesë pasuri publike nën vlerë, duke transferuar kosto te taksapaguesit.
Mungesa e regjistrit ka bërë që qytetarët jo vetëm të humbasin kontrollin mbi pasuritë publike, por edhe një informacion formal për pronat publike të vendit ku jetojnë./ Monitor/kb
Ministrja e Jashtme, Elisa Spiropali ka zhvilluar njĂ« konferencĂ« pĂ«r mediat lidhur me ftesĂ«n e presidentit amerikan, Donald Trump qĂ« ShqipĂ«ria tâi bashkohet âBordit tĂ« Paqesâ pĂ«r GazĂ«n.
Spiropali tha se ndërsa Shqipëria mori këtë ftesë nga aleati i saj më i madh, opinioni publik u sulmua nga brenda me ato që ajo i quajti fantazi të opozitës.
âNdĂ«rkohĂ« qĂ« ShqipĂ«ria ftohet si njĂ« bashkĂ«ndĂ«rtuese e njĂ« mekanizmi tĂ« ri ndĂ«rkombĂ«tar qĂ« synon paqen e qĂ«ndrueshme nĂ« botĂ«, opinion publik shqiptar sulmohet nga brenda mĂ« fantazi tĂ« kundĂ«rshtarĂ«ve tĂ« kĂ«saj qeverie. Periferia e skenĂ«s tonĂ« politike ndizet a thua se ShqipĂ«ria u pĂ«rjashtua me turp, jo se u ftua me nder. AftĂ«sia pĂ«r ti kontribuar paqes dhe sigurisĂ«, çka ShqipĂ«risĂ« ja çmojnĂ« prej vitesh, nĂ« TiranĂ« plas marazi e marrin dhenĂ« lloj lloj tregimesh qĂ« do paguakemi pĂ«r bordin, me palestinezĂ« qĂ« do sillkemi nĂ« ShqipĂ«ri nĂ« kĂ«mbim tĂ« prezencĂ«s nĂ« Bordin e Paqes. Tamam kur kjo ftesĂ« e Trump pĂ«r kryeministrin konfirmon besimin e ndĂ«rsjellĂ« nĂ« partneritetin strategjik SHBA-ShqipĂ«ri, nĂ« TiranĂ« pasqyrat mediatike mbushen me shĂ«mbĂ«lltyrat e dĂ«shpĂ«rimit a thua sĂ« nĂ« tryezĂ« do tĂ« ulet ShqipĂ«ria e njĂ« partie dhe jo ShqipĂ«ria e gjithĂ« shqiptarĂ«ve. ShqipĂ«ria po vlerĂ«sohet si njĂ« aleate e çmuar nga aleati i saj i madh, SHBA. TĂ« gjithĂ« ata qĂ« pa asnjĂ« pĂ«rgjegjshmĂ«ri publike u turrĂ«n tĂ« helmojnĂ« publikun, e morĂ«n pĂ«rgjigjen direkt nga presidenti Trump, i cili ka nĂ«nshkruar se ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« njĂ« partner i mrekullueshĂ«m dhe Edi Rama Ă«shtĂ« njĂ« udhĂ«heqĂ«s i respektuar botĂ«rishtâ, u shpreh Spiropali. /Kb
Vendimi i Ryanair pĂ«r tĂ« anashkaluar WiFi-n e Starlink Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« sherr tĂ« madh publik mes Elon Musk dhe drejtorit ekzekutiv tĂ« Ryanair, Michael OâLeary.
PĂ«rplasja shpĂ«rtheu nĂ« publik pasi OâLeary e hodhi poshtĂ« Musk dhe biznesin e tij tĂ« internetit satelitor nĂ« njĂ« intervistĂ« radiofonike nĂ« âNewstalk tĂ« IrlandĂ«sâ.
Duke iu pĂ«rgjigjur Musk-ut qĂ« e quajti atĂ« âtĂ« keqinformuarâ pĂ«r refuzimin e Ryanair pĂ«r tĂ« instaluar Starlink Wi-Fi, OâLeary u tha dĂ«gjuesve se nuk do tâi kushtonte aspak vĂ«mendje Elon Musk.
âAi Ă«shtĂ« njĂ« idiot shumĂ« i pasur, por prapĂ«seprapĂ« njĂ« idiotâ, tha OâLeary. Ai gjithashtu e pĂ«rshkroi platformĂ«n e mediave sociale X tĂ« Musk si njĂ« pus uji.
Musk iu kundĂ«rpĂ«rgjigj X, duke shkruar: âCEO i Ryanair Ă«shtĂ« njĂ« idiot i madh. Pushojeni nga puna kĂ«tĂ« budallaâ
Ryanair nĂ« platformĂ«n X u bashkua gjithashtu nĂ« kĂ«tĂ« debat, duke tallur Musk gjatĂ« njĂ« ndĂ«rprerjeje tĂ« raportuar nĂ« platformĂ«n e tij, duke u pĂ«rgjigjur: ândoshta ke nevojĂ« pĂ«r Wi-Fi?â
Pas fyerjeve qëndron një mosmarrëveshje thelbësore në lidhje me kostot dhe performancën e avionëve. Ryanair ka përjashtuar publikisht instalimin e Starlink në më shumë se 600 Boeing 737 të saj, duke argumentuar se antenat e jashtme do të rrisnin rezistencën ndaj ajrit dhe konsumin e karburantit.
OâLeary ka thĂ«nĂ« se teknologjia do tĂ« impononte njĂ« gjobĂ« prej rreth 2 pĂ«rqind pĂ«r karburantin dhe mund tâi kushtonte linjĂ«s ajrore qindra miliona dollarĂ« nĂ« vit, njĂ« kompromis qĂ« ai thotĂ« se nuk ka shumĂ« kuptim nĂ« fluturimet me distanca tĂ« shkurtra ku pasagjerĂ«t nuk ka gjasa tĂ« paguajnĂ« pĂ«r lidhje.
Musk i kundërshton këto shifra, duke iu referuar linjave ajrore që tashmë fluturojnë me avionë të pajisur me Starlink dhe duke argumentuar se interneti i shpejtë do të formësojë gjithnjë e më shumë zgjedhjen e pasagjerëve.
Teksa pĂ«rplasjet vijonin nĂ« platformĂ«n X njĂ« pĂ«rdorues sugjeroi qĂ« Musk thjesht tĂ« blinte Ryanair dhe tĂ« pushonte nga puna CEO, ndĂ«rsa Musk u pĂ«rgjigj: âIde e mirĂ«â. /Kb
Një ngjarje e rëndë është regjistruar në Sarandë, ku një çift i moshuar kanë plagosur me thikë një të mitur.
Burime zyrtare nga policia bënë me dije se pas hekurave ranë shtetasit me inicialet L. B., 79 vjeç, dhe P. B., 73 vjeçe, bashkëshortë, banues në Sarandë, pasi dyshohen se për motive të dobëta, kanë dëmtuar me mjet prerës (thikë), në pjesën e dorës. Po ashtu ka nisur procedimi për djalin e tyre 37-vjeçar.
âSpecialistĂ«t pĂ«r Hetimin e Krimeve nĂ« Komisariatin e PolicisĂ« SarandĂ« arrestuan nĂ« flagrancĂ« shtetasit L. B., 79 vjeç, dhe P. B., 73 vjeçe, bashkĂ«shortĂ«, banues nĂ« SarandĂ«, pasi dyshohen se pĂ«r motive tĂ« dobĂ«ta, kanĂ« dĂ«mtuar me mjet prerĂ«s (thikĂ«), nĂ« pjesĂ«n e dorĂ«s, njĂ« shtetas tĂ« mitur, si dhe nuk janĂ« bindur urdhrit tĂ« punonjĂ«sve tĂ« PolicisĂ« pĂ«r shoqĂ«rim. NĂ« kuadĂ«r tĂ« kĂ«tij rasti Ă«shtĂ« proceduar penalisht edhe shtetasi E. B., 39 vjeç, (djali i çiftit tĂ« bashkĂ«shortĂ«ve), pasi dyshohet se ka kanosur gjithashtu tĂ« miturin me mjet prerĂ«sâ, sqaron policia./kb
Mbledhja e Konferencës së Kryetarëve është zhvilluar me debate mes opozitës dhe mazhorancës.
Deputetja e PD-së, Ina Zhupa ka akuzuar mazhorancën se asnjë nga projektligjet e propozuara nga opozita nuk janë marrë parasysh për shqyrtim.
Sipas deputetes, është qeveria ajo që e pëngon këtë.
âDuhet tĂ« kesh guxim tĂ« tepruar dhe pafytyrĂ«si tĂ« thuash qĂ« sesioni i kaluar ishte sukses dhe dhĂ«nie hapĂ«sire pĂ«r deputetĂ«t e opozitĂ«s. Treguesi kohor qĂ« citon Balla, ku opozita ka folur 48 orĂ« dhe mazhoranca 40 orĂ«, tregon qĂ« paskeni folur shumĂ«. Sepse Edi Rama ju trajtoi si kartona dhe ushtarĂ« pa personalitet, teksa ju tha: ju mos diskutoni, por vetĂ«m miratoni projektligje. Edhe nĂ« kĂ«tĂ« porosi, ku askush nga ju sâe kundĂ«rshtoi, ju ftoj qĂ« kĂ«tĂ« sesion tĂ« flisni 4 orĂ« gjithsej, sepse atĂ« rol ua kanĂ« dhĂ«nĂ«: si kartona.
Opozita kĂ«rkon mbledhjen e KĂ«shillit tĂ« Mandateve sipas rregullores, ju e shkelni. Opozita kĂ«rkon mocion me debat pĂ«r problemet e shqiptarĂ«ve, ju e mohoni. Opozita kĂ«rkon interpelanca me kryeministrin, ju sâi lejoni. PĂ«r çfarĂ« flisni atĂ«herĂ«?
Mjafton të shikosh edhe këtë projekt-kalendar: asnjë nga projektligjet e deputetëve të opozitës nuk ka një datë për shqyrtim. Zero, asnjë, sa për sy e faqe. Data kanë vetëm projektligjet e qeverisë dhe ato të deputetëve tuaj, që nuk i kanë bërë as vetë, por i sjellin të qeverisë për të shmangur procesin e konsultimit public
Sâkeni as guxim tâi fusni dhe tâi rrĂ«zoni, sepse nuk thoni dot publikisht qĂ« kundĂ«rshtoni interesin qytetar. Rri nĂ« sirtar projektligji im pĂ«r pagat e mĂ«suesve, heqja e 5-mijĂ« lekĂ«shit tĂ« kategorisĂ«. Nuk e fusni, sepse nuk e rrĂ«zoni dot, por as nuk e miratoni, sepse sâju lĂ« qeveria. Ky Ă«shtĂ« realiteti i njĂ« parlamenti qĂ« nuk respekton asgjĂ« dhe nuk ka asnjĂ« rol pĂ«rtej dĂ«shirave dhe vullnetit tĂ« Edi RamĂ«sâ, tha ajo./kb
Ditën e sotme është mbledhur Konferenca e Kryetarëve, ndërsa janë zbardhur edhe diskutime nga brenda takimit.
Lidhur me bojkotin e opozitës në komisionet e posaçme për Reformën Territoriale dhe Reformën Zgjedhore, kreu i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, Taulant Balla, është shprehur se ata nuk mund të bllokojnë punën.
Duke iu drejtuar opozitës, Balla ka paralajmëruar se punimet për reformat do të vazhdojë pa ata, nëse do të zgjedhin të tërhiqen nga komisionet.
âMos humbisni kohĂ« kot me thirrje dhe pĂ«rbetime revolucionesh qĂ« nuk kanĂ« pĂ«r tĂ« ndodhur. Mos humbisni kohĂ« kot as me âshtrimin e tapetitâ tĂ« alibisĂ« pĂ«r humbjen e radhĂ«s. Jemi tĂ« gatshĂ«m tĂ« bashkĂ«punojmĂ« me ju plotĂ«sisht pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« ShqipĂ«risĂ« njĂ« Kod tĂ« ri Zgjedhor sipas standardeve mĂ« tĂ« mira zgjedhore, Ndarje Administrative Territoriale funksionale, e gjithçka tjetĂ«r.
Duhet ta fiksoni mirë në mendje se ju nuk mund të bllokoni reformat. Kemi bërë një marrëveshje në sesionin e kaluar për ngritjen e komisioneve. Nese ju sot thoni tërhiqeni nga komisionet kjo është shkelje e marrëveshjes në mënyrë te njëanshme. Ne do të detyrohemi të vazhdojmë punën edhe pa ju.
Komisioni i Posaçëm i Reformës Zgjedhore duhet të adresojë rekomandimet e OSBE-ODIHR-it ku përparësi të veçantë ka depolitizimi i plotë i administratës zgjedhore. Duhet të marrë fund kjo qasje e papranueshme për një vend anëtar të BE, partitë votohen, partitë numërojnë.
Gjithashtu të gjithë ia themi njëri-tjetrit majtas-djathtas, në ato netët pafund të numërimit në pallatet e sportit apo palestrat e shkollave, sa herë kemi zgjedhje. Dhe këtu duhet ta ripërsërisim me zë të lartë nevojën e nxjerrjes së rezultatit të zgjedhjeve në një kohë më të shkurtër, pse jo të mos kryhet numërimi në qendrat e votimit.
Fakti është se qoftë për komisionet zgjedhore partiake, qoftë për vonesën në nxjerrjen e rezultatit zgjedhor, koha nuk pret më as për zgjedhjet vendore 2027. Reforma zgjedhore sa i përket Kodit Zgjedhor kërkon të paktën 84 vota në Kuvend. Por ne e kemi bërë publike ambicien tonë për një reformë më të thellë e cila të përfshijë edhe zvogëlimin e numrit të deputetëve të Kuvendit të Shqipërisë në të paktën 100 apo 101 deputetë.
DĂ«gjova zotin Gjekmarkaj se opozitĂ«s i Ă«shtĂ« mohuar e drejta e fjalĂ«s. Ka njĂ« indikator shumĂ« domethĂ«nĂ«s nga sesioni i kaluar. Koha e diskutimeve. Opozita ka marrĂ« 48 orĂ« diskutime, shumica bashkĂ« me QeverinĂ« 40 orĂ« diskutime nĂ« seancĂ« plenareâ, Ă«shtĂ« shprehur Balla. /Kb
Ftesa e Presidentit amerikan, Donald Trump, drejtuar Kryeministrit Edi Rama për të qenë pjesë e Bordit të Paqes së Gazës nuk është thjesht një akt protokollar. Ajo përfaqëson një fitore diplomatike për Shqipërinë dhe përbën një zhvillim me rëndësi të veçantë strategjike për vendin tonë.
Dhe jo vetĂ«m pĂ«r marrĂ«dhĂ«niet ShqipĂ«riâSHBA, por edhe pĂ«r pozicionimin ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« vendit, nĂ« njĂ« nga çështjet mĂ« delikate tĂ« sigurisĂ« globale. Ka disa arsye pse kemi dalĂ« tĂ« fituar. SĂ« pari, kjo ftesĂ« Ă«shtĂ« njĂ« njohje e drejtpĂ«rdrejtĂ« e rolit dhe besueshmĂ«risĂ« sĂ« ShqipĂ«risĂ« si njĂ« aktor i pĂ«rgjegjshĂ«m nĂ« politikĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare. NjĂ« vend i vogĂ«l nĂ« pĂ«rmasa, por i qĂ«ndrueshĂ«m nĂ« orientimin e tij euroatlantik, ShqipĂ«ria shihet si palĂ« qĂ« kontribuon nĂ« paqe, dialog dhe stabilitet.
Përfshirja e Kryeministrit Rama në një strukturë që synon paqen në Gaza tregon se Tirana zyrtare konsiderohet një zë i moderuar dhe konstruktiv në arenën globale. Së dyti, ftesa e Presidentit Trump thekson marrëdhënien strategjike mes Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Historikisht, Shqipëria ka qenë një nga aleatët më të besueshëm të SHBA-së në Ballkan, duke mbështetur iniciativat amerikane në NATO, në luftën kundër terrorizmit dhe në misionet ndërkombëtare të paqes.
Ky hap konfirmon vazhdimësinë e këtij partneriteti dhe besimin politik që Uashingtoni ka ndaj udhëheqjes shqiptare. Së treti, përfshirja e Kryeministrit Rama në bordin e Paqes së Gazës rrit profilin diplomatik të Shqipërisë përtej rajonit të Ballkanit. Gaza dhe konflikti izraelito-palestinez janë çështje me ndikim global, ku përfshihen interesa të mëdha gjeopolitike. Prania e një përfaqësuesi shqiptar në këtë tryezë e vendos vendin tonë në një nivel më të lartë të diplomacisë shumëpalëshe dhe e bën Shqipërinë pjesë të diskutimeve, ku merren vendime me rezonancë ndërkombëtare.
Ftesa nuk ka asnjë detyrim financiar për buxhetin e Shtetit tonë, as edhe nuk kushtëzohet me kontribute financiare, pasi dihen kufizimet dhe mundësitë financiare të Shqipërisë. Së katërti, kjo ftesë ka edhe një dimension simbolik dhe moral. Vendi ynë njihet ndërkombëtarisht për traditën e tij të tolerancës fetare dhe bashkëjetesës paqësore. Ky model shoqëror përbën një vlerë të shtuar në çdo nismë që synon paqen në zona konfliktesh të thella, si Gaza. Ftesa e Trump mund të shihet edhe si një përpjekje për të sjellë në tryezë këtë përvojë unike shqiptare. Në fund, ftesa e Presidentit Trump për Kryeministrin Rama nuk është vetëm një ngjarje protokollare, por një sinjal i qartë politik.
Ajo dëshmon se Shqipëria po fiton hapësirë dhe peshë në diplomacinë ndërkombëtare dhe se lidershipi i saj po perceptohet si pjesë e zgjidhjeve, jo e problemeve. Në një botë të trazuar nga konflikte dhe tensione, ky është një kapital politik dhe diplomatik që i shërben interesave afatgjata të vendit. Së pesti, vendi ynë nuk paraqitet thjesht si përfitues i sigurisë ndërkombëtare, por si kontribuues aktiv. Anëtarësimi në Bordin e Paqes së Gazës e shfaq vendin si faktor dialogu, ndërmjetësimi dhe zëri i moderuar në konflikte të ndërlikuara, duke ndërtuar një imazh pozitiv dhe afatgjatë. Angazhimi në misione paqeruajtëse dhe forume ndërkombëtare rrit kredibilitetin e Shqipërisë edhe në sytë e Bashkimit Europian. Kontributi për stabilitet global është një element i rëndësishëm politik që forcon argumentin se Shqipëria është gati të marrë përgjegjësi si vend anëtar i ardhshëm i BE-së.
Së gjashti, pjesëmarrja në këtë bord krijon mundësi për kontakte të reja diplomatike, bashkëpunim shumëpalësh dhe rol më aktiv në iniciativat ndërkombëtare për rindërtim, ndihmë humanitare dhe zhvillim ekonomik në rajone konflikti. Së shtati, ftesa e Presidentit Trump për Shqipërinë është gjithashtu një mesazh për Ballkanin: vendet që mbështesin paqen, stabilitetin dhe aleancat perëndimore shpërblehen me rol dhe besim. Kjo e veçon Shqipërinë pozitivisht nga vendet që ndjekin politika të paqarta dhe që pjellin tension. Ftesa rrit peshën ndërkombëtare të vendit, forcon aleancën me SHBA-të dhe e pozicionon Shqipërinë si një aktor të përgjegjshëm në skenën globale të paqes dhe të sigurisë. Në një botë të trazuar, Shqipëria fiton zë, rol dhe respekt./kb
Në deklaratën për mediat pas daljes nga SPAK-u, kryetari i PD-së, Sali Berisha, foli sërish lidhur me vendimin e Gjykatës Kushtetuese për ankimimin e tij për arrestin shtëpiak.
Berisha akuzoi GjykatĂ«n si ânjĂ« seksion tĂ« PartisĂ« Socialisteâ, ndĂ«rsa shtoi se ajo çështje u trajtua me shumĂ« vonesĂ«. Sipas tij, gjykata shpalli jokushtetues vendimin, por nuk e shfuqizoi. Ai theksoi se ai vendim ishte i turpshĂ«m.
âGjykata Kushtetuese Ă«shtĂ« njĂ« seksion i PartisĂ« Socialiste. AtĂ« çështje Gjykata Kushtetuese e trajtoi pas 8 muajsh paraqitje, ndĂ«rkohĂ« qĂ« nĂ« rastin e zyrtarĂ«ve duhet trajtuar pas dy ose tri javĂ«sh. Gjykata shpalli jokushtetues vendimin ndaj meje, por nuk e shfuqizoi. Ai vendim ka pasoja edhe sot. Nuk e shfuqizoi duke pretenduar se nuk Ă«shtĂ« mĂ« nĂ« fuqi, por janĂ« nĂ« fuqi pasojat e tij. Vendimi Ă«shtĂ« i turpshĂ«mâ, tha Berisha. /Kb
Kreu i PD-sĂ«, Sali Berisha, ka folur pĂ«r operacionin nĂ« âcall centerâ duke hedhur akuza ndaj policisĂ« se kanĂ« marrĂ« para pĂ«r tĂ« mbyllur sytĂ« para njĂ« veprimtarie tĂ« tillĂ« qĂ« ka vjedhur dhe mashtruar qytetarĂ«t e vendeve tĂ« huaja. Ai shtoi se operacioni u dekonspirua.
âDekonspiruan operacionin dyvjeçar tĂ« njĂ« grupi gazetarĂ«sh hetimorĂ« ndĂ«r mĂ« tĂ« shkĂ«lyqerit nĂ« EuropĂ«. Ky treg Ă«shtĂ« njĂ« nga tregjet mĂ« kriminale nĂ« Ballkan, EuropĂ« dhe botĂ«.
MashtrojnĂ« qytetarĂ«t dhe âcall centerâ-i i cili u kontrollua sipas hetimit qĂ« kanĂ« bĂ«rĂ« me agjentĂ«t e vet vidhte nĂ« muaj tĂ« paktĂ«n 30 milionĂ« euro me mashtrim. Kjo veprimtari kriminale Ă«shtĂ« e tĂ«ra nĂ« mbikĂ«qyrjen e narkopolicisĂ«.
NjĂ«lloj si dikur pĂ«r çdo rrĂ«njĂ« kanabis paguhej tarifa 300 euro kur ishin tĂ« shĂ«ndetshĂ«m, çdo qendĂ«r pĂ«r çdo kompjuter u paguan tarifa zyrtarĂ«ve tĂ« policisĂ« qĂ« mbyllin sytĂ« para njĂ« veprimtarie tĂ« tillĂ«. NĂ« kĂ«to qendra ushtrohet njĂ« mashtrim masiv i qytetarĂ«ve fatkĂ«qijâ, tha Berisha./Kb
Presidenti amerikan, Donald Trump, ka intensifikuar kĂ«rcĂ«nimet e tij pĂ«r marrjen e GroenlandĂ«s. NĂ« njĂ« postim nĂ« platformĂ«n âTruth Socialâ, Trump Ă«shtĂ« shprehur se NATO prej 20 vjetĂ«sh ka paralajmĂ«ruar DanimarkĂ«n qĂ« tĂ« largojĂ« kĂ«rcĂ«nimin rus nga Groenlanda.
Sipas tij, Danimarka nuk e ka bërë këtë, por tani është momenti që ta bëjnë vetë Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
âNATO i ka thĂ«nĂ« DanimarkĂ«s, pĂ«r 20 vjet, se âduhet ta largoni kĂ«rcĂ«nimin rus nga Groenlandaâ. FatkeqĂ«sisht, Danimarka nuk ka qenĂ« nĂ« gjendje tĂ« bĂ«jĂ« asgjĂ« nĂ« lidhje me kĂ«tĂ«. Tani Ă«shtĂ« koha, dhe do tĂ« bĂ«het!!!â, thuhet nĂ« reagimin e Trump-it.
Prej javësh, Trump ka argumentuar se Shtetet e Bashkuara kanë nevojë për Groenlandën e pasur me minerale. Ndërkohë, vendet europiane, që janë anëtare të NATO-s, ditëve të fundit kanë shprehur mbështetjen e tyre për Danimarkën dhe Groenlandën, pas kërcënimeve në rritje nga Trump, përfshirë edhe duke dërguar trupa në këtë territor strategjik. /Kb
Këshilli i Ambasadorëve Shqiptarë (KASH) mëson se projektligji i ri për Shërbimin e Jashtëm, i përpiluar rreth dy vite më parë nga Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme (MEPJ), i është përcjellë për të disatën herë Kuvendit të Shqipërisë për shqyrtim në komisionet përkatëse dhe për miratim të mëpasshëm në seancë plenare.
Mesa mësohet, këtij projektligji nuk i është bërë asnjë ndryshim nga varianti i parë i para dy viteve, duke mos marrë në konsideratë asnjë nga sugjerimet e propozuara nga KASH dhe nga aktorë të tjerë gjatë procesit të konsultimit publik. Projektligji mbetet në formën e propozuar nga politika dhe nuk ka asgjë të përbashkët me karrierën profesionale në diplomaci.
Në qëndrimet e saj publike, KASH është shprehur që në gusht 2024 se një projektligj i tillë është antikushtetues, anti-administrativ dhe shkatërron nga themelet karrierën diplomatike, të ndërtuar me mund dhe sakrifica për më shumë se një çerek shekulli.
NĂ« letrĂ«n drejtuar Ministrit pĂ«r EvropĂ«n dhe PunĂ«t e Jashtme, KASH jo vetĂ«m e konsideron tĂ« dĂ«mshĂ«m kĂ«tĂ« projektligj pĂ«r karrierĂ«n diplomatike, por ka paraqitur edhe njĂ« sĂ«rĂ« sugjerimesh dhe amendimesh konkrete, nĂ« germĂ« dhe nĂ« frymĂ«, pĂ«r tâi shĂ«rbyer diplomacisĂ« shqiptare dhe politikĂ«s sĂ« jashtme tĂ« vendit. AsnjĂ« prej kĂ«tyre sugjerimeve nuk Ă«shtĂ« marrĂ« nĂ« konsideratĂ« nga MEPJ.
Për të shprehur qëndrimin e saj mos-pajtues, KASH i ka kërkuar Komisionit për Evropën dhe Punët e Jashtme të Kuvendit të Shqipërisë organizimin e një seance dëgjimore me KASH dhe aktorë të tjerë të interesuar, përpara marrjes së çdo vendimi për kalimin e projektligjit në seancë plenare.
Këshilli i Ambasadorëve Shqiptarë i përmbahet qëndrimit se diplomacia shqiptare ka nevojë për një ligj që forcon karrierën profesionale, pas dëmit të shkaktuar nga Ligji nr. 23/2015, por kurrsesi nga projektligji aktual, i cili e varros përfundimisht diplomacinë e karrierës duke e lënë atë në duart e ndërhyrjeve politike dhe partiake.
KASH mendon se sistemi i karrierës diplomatike nuk duhet të përcaktohet nga politika e radhës, por nga vetë diplomacia e karrierës, përmes komisioneve profesionale, të drejtuara nga Sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë, si nëpunësi më i lartë civil. Duhet të forcohen procedurat e vlerësimit në punë, kompetencat drejtuese, sistemi i gradave diplomatike dhe përgjegjshmëria profesionale.
Në përfundim, Këshilli i Ambasadorëve Shqiptarë i kërkon Kuvendit të Republikës së Shqipërisë të mos e miratojë këtë projektligj dhe ta rikthejë atë për një përmirësim thelbësor, ku KASH është i gatshëm të kontribuojë, në mbrojtje të diplomacisë së karrierës dhe interesave kombëtare të vendit./kb
Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, ka deklaruar se Evropa nuk do të shantazhohet nga kërcënimet e Presidentit amerikan Donald Trump për vendosjen e tarifave lidhur me Groenlandën.
Frederiksen, sĂ« bashku me udhĂ«heqĂ«s tĂ« tjerĂ« evropianĂ«, lĂ«shoi tĂ« dielĂ«n njĂ« deklaratĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t ku paralajmĂ«ruan se njĂ« plan i tillĂ« rrezikon tĂ« krijojĂ« njĂ« âspirale tĂ« rrezikshme pĂ«rkeqĂ«simiâ tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve me Shtetet e Bashkuara.
MĂ«ngjesin e sĂ« hĂ«nĂ«s, Trump deklaroi se NATO i ka thĂ«nĂ« DanimarkĂ«s prej 20 vitesh se âduhet tĂ« largojĂ« kĂ«rcĂ«nimin rus nga Groenlandaâ, duke shtuar se âtani Ă«shtĂ« koha dhe kjo do tĂ« bĂ«hetâ. Ai ka paralajmĂ«ruar vendosjen e taksave tĂ« reja ndaj tetĂ« aleatĂ«ve tĂ« SHBA-sĂ« nĂ« muajin shkurt, nĂ«se ata kundĂ«rshtojnĂ« propozimin e tij pĂ«r marrjen e territorit autonom danez.
Presidenti amerikan këmbëngul se Groenlanda është kritike për sigurinë e SHBA-së dhe nuk e ka përjashtuar mundësinë e marrjes së saj me forcë, një qëndrim që ka shkaktuar kritika të gjera ndërkombëtare.
NĂ« njĂ« postim nĂ« Truth Social, Trump pĂ«rsĂ«riti se NATO i ka kĂ«rkuar DanimarkĂ«s âtĂ« largojĂ« kĂ«rcĂ«nimin rus nga Groenlandaâ pĂ«r dy dekada, duke shtuar se Kopenhaga ânuk ka qenĂ« nĂ« gjendje tĂ« bĂ«jĂ« asgjĂ« pĂ«r kĂ«tĂ«â.
Tarifat e reja, sipas Trump, do të vendosen ndaj Danimarkës, Finlandës, Francës, Gjermanisë, Holandës, Norvegjisë, Suedisë dhe Mbretërisë së Bashkuar.
NĂ« deklaratĂ«n e tyre tĂ« pĂ«rbashkĂ«t, tetĂ« vendet theksuan se âkĂ«rcĂ«nimet me tarifa dĂ«mtojnĂ« marrĂ«dhĂ«niet transatlantikeâ dhe riafirmuan se âqĂ«ndrojnĂ« nĂ« solidaritet tĂ« plotĂ« me MbretĂ«rinĂ« e DanimarkĂ«s dhe popullin e GroenlandĂ«sâ. Ato nĂ«nvizuan gjithashtu pĂ«rkushtimin pĂ«r forcimin e sigurisĂ« sĂ« Arktikut si njĂ« interes i pĂ«rbashkĂ«t transatlantik, nĂ« kuadĂ«r tĂ« NATO-s.
âNe jemi tĂ« gatshĂ«m tĂ« angazhohemi nĂ« dialog, tĂ« bazuar nĂ« parimet e sovranitetit dhe integritetit territorial, tĂ« cilat i mbĂ«shtesim fuqimishtâ, thuhet nĂ« deklaratĂ«.
NĂ« njĂ« postim tĂ« veçantĂ« nĂ« Facebook, Frederiksen shkroi se Danimarka dĂ«shiron bashkĂ«punim dhe jo konflikt, duke shtuar se mesazhet nga pjesa tjetĂ«r e kontinentit janĂ« tĂ« qarta: âEvropa nuk do tĂ« shantazhohetâ. Ajo theksoi se Ă«shtĂ« edhe mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« vendet evropiane tĂ« qĂ«ndrojnĂ« tĂ« vendosura nĂ« vlerat themelore mbi tĂ« cilat Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar komuniteti evropian.
Ndërkohë, kryeministri britanik Sir Keir Starmer bëri të ditur se të dielën ka zhvilluar biseda telefonike me Frederiksen, me presidenten e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, përpara se të fliste me Presidentin Trump./kb
Dy ditë më parë Kryeministri i Greqisë, Kyriakos Mitsotakis, komentoi deklaratat e kryeministrit shqiptar Edi Rama në Abu Dhabi, të cilat shkaktuan polemika në Greqi për origjinën e grekëve.
âE njoh shumĂ« mirĂ« zotin Rama, ka njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« veçantĂ« tĂ« tĂ« shprehurit dhe shpesh i shpĂ«tojnĂ« gjĂ«ra qĂ« nuk duhej tâi thoshte. KĂ«tĂ« herĂ« tha njĂ« tĂ« gabuar dhe e kuptoi gabimin e tij. Mbaj nĂ« konsideratĂ« korrigjimin; ishte njĂ« deklaratĂ« e pafat, mĂ« mirĂ« ta lĂ«mĂ« pasâ, u shpreh Mitsotakis.
Reagimi vjen pas kritikave në mediat greke lidhur me komentin e Edi Ramës ndaj gazetarit greko-amerikan John Defterios, gjatë një paneli të zhvilluar në Abu Dhabi, duke u përfshirë në një debat historik dhe kulturor mes të dy vendeve.
âMendoni se keni monopol mbi filozofinĂ« dhe jeni trashĂ«gimtarĂ« tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« tĂ« Platonit dhe Aristotelit, por nuk jeniâ, Ă«shtĂ« kjo deklarata e shkĂ«putur nga Edi Rama, i cili iu drejtua gazetarit greko-amerikan John Defterios pasi ky i fundit i shqiptoi emrin gabim dhe mĂ« pas Rama reagoi duke thĂ«nĂ« se tonet e tij nuk kanĂ« qenĂ« aspak tendencioze, por vetĂ«m humor miqĂ«sor.
Por sot në këtë polemikë ndërhyn edhe avokati Spartak Ngjela, duke mbrojtur idenë se grekët nuk ishin pasardhësit as të Platonit, as të Aristotelit, por se erdhën nga Anadolli në Greqi dhe aty gjetën shqiptarët.
Reagimi i Ngjelës:
Grekët kanë ardhur nga Anadolli në Greqi në shekullin e VIII, aty gjetën shqiptarët që quheshin arbanë ose arbanitas; me lagjen e tyre kryesote në Athinë poshtë Aktopolit, që quhej e që quhet ende sot Plaka.
Kot po lodhen kĂ«ta injorantĂ« shekullorĂ«, sepse shqiptatĂ«t dhe gjuhĂ«n shqipe nuk e ka mposhtur dot askush nĂ« historinĂ« tonĂ«: Iliri- ArbĂ«ri â ShqipĂ«ri â Dardani (KosovĂ«)
Dhe mbajeni mend: Edhe Greqia arvanitase ka qenë, është e do të jetë, se edhe ata i ka mbajtur dhe mbrujtur në histori formimi shqiptar që nga Teuta e Madhe e deri sot.
Autoktonë në Greqi janë arvanitasit, kryesorët në formimin e Eladhës, të cilët edhe sot jetojnë në lagjen Plaka në Athinë, të tjetër janë të ardhur shumë vonë, dhe kuptohet se nuk janë racë e bardhë, sepse këta i ka sjellë nga Mesdheu mbreti i parë i Greqisë së pavarur: gernani Otto, sepse ashtu quhej ai.
Askush nuk e ka mposhtur dhe nuk e mposht dot shqiptarinë, sepse tani është e provuar në Oxford e në Kembrige, edhe në Harvard që, gjuha shqipe, është gjuha e parë e Evropës.
Dhe këtu mbaron çdo diskutim, por ne shqiptarët e Shqipërisë kemi vuajtur nga makinacionet shekullore të Serbisë dhe të Greqisë, sepse të dy këta shtete janë ngritur mbi shtypjen barbare të shqiptarisë, e cila ka qenë autoktone në trojete veta.
Por koha erdhi te historia reale nĂ« vitin 2008 me pavarĂ«sinĂ« e KosovĂ«s. Kurse koha sot po thĂ«rret sĂ«rish pĂ«r ĂamĂ«rinĂ«. Dhe thirrja e kohĂ«s gjithmonĂ« ka krijuar histori tĂ« re pĂ«r popullin, tĂ« cilit ajo i Ă«shtĂ« drejtuar./kb
NĂ« intervistĂ«n e saj pĂ«r emisionin âAromĂ« gruajeâ nĂ« RTSH, Linda Rama ka bĂ«rĂ« njĂ« skaner tĂ« hollĂ«sishĂ«m tĂ« jetĂ«s publike nĂ« ShqipĂ«ri, duke analizuar raportin delikat mes politikĂ«s, filozofisĂ« dhe medias.
Zonja Rama bëri një ndarje të qartë mes filozofisë, që kërkon kohë dhe jep ligjshmëri, dhe politikës, që është arti i të përditshmes dhe veprimit.
âDinamika e politikĂ«s Ă«shtĂ« tjetĂ«r nga ajo filozofike. Aq i larmishĂ«m sa Ă«shtĂ« realiteti, aq tĂ« larmishme janĂ« edhe vendimmarrjet apo mĂ«nyrat qĂ« politika gjen. ĂshtĂ« kollaj tĂ« kritikosh nga jashtĂ«. Jeta pranĂ« Edit mĂ« ka mĂ«suar gradualisht se vĂ«rtet nuk i di tĂ« gjitha. NjĂ« njeri duhet tâi japĂ« mundĂ«si vetes qĂ« tĂ« mos e çojĂ« gjykimin deri nĂ« ekstrem. Thjesht e kam mĂ«suar: ti nuk i di tĂ« gjitha. Tani e kam bĂ«rĂ« timen. Gjykimi i padrejtĂ« Ă«shtĂ« ngarkesĂ« negative.â, tha ajo.
Sipas saj, kalimi nga bota e ideve në atë të vendimmarrjes shpesh shoqërohet me kompromise të dhimbshme për integritetin e mendimtarit.
âKam parĂ« filozofĂ« qĂ« kanĂ« hyrĂ« nĂ« politikĂ«, por qĂ« janĂ« zhveshur si filozofĂ«. Ata pranojnĂ« deformimin pĂ«r hir tĂ« politikĂ«s,â tha ajo, duke shtuar se personalisht nuk e justifikon kĂ«tĂ« qasje as âpĂ«r njĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« madheâ.
Pushteti, OJQ-të dhe Media
NĂ« analizĂ«n e saj pĂ«r aktorĂ«t shoqĂ«rorĂ«, Linda Rama e cilĂ«soi pushtetin si tĂ« dominuar nga egoja, ndĂ«rsa shoqĂ«rinĂ« civile si ândjeshmĂ«ri e shtuarâ dhe njĂ«Â âzileâ qĂ« pushteti duhet ta dĂ«gjojĂ«. Ndryshe nga shoqĂ«ria civile, pĂ«r median ajo u shpreh:
âShoqĂ«ria civile ka nevojĂ« pĂ«r pushtetin, sepse ajo Ă«shtĂ« ndjeshmĂ«ri e shtuar. Kurse pushteti Ă«shtĂ« i pushtuar nga egoja. ShoqĂ«ria civile Ă«shtĂ« njĂ« zile qĂ« duhet ta dĂ«gjojĂ« pushteti. Ata mund tĂ« bashkĂ«jetojnĂ« duke u dĂ«gjuar njĂ«ri me tjetrin. Nuk mund ta them kĂ«tĂ« pĂ«r median. Media, si pushtet, nuk Ă«shtĂ« e zhveshur nga egoja. Media e ka raportin me tĂ« vĂ«rtetĂ«n. Por janĂ« edhe pĂ«rgjegjĂ«sitĂ«, si kodi nĂ« raport me ligjin, mjedisin, lirinĂ«; dhe nĂ«se ti i ke plotĂ«suar kĂ«to, liria ka kuptimâ, tha zonja Rama./kb
Presidenti kilian Gabriel Boric ka shpallur gjendje katastrofe në dy rajone ku zjarret kanë shkaktuar 18 viktima.
MĂ« shumĂ« se 50,000 njerĂ«z janĂ« evakuuar gjithashtu nĂ« rajonet Ăuble dhe BiobĂo, rreth 500 km nĂ« jug tĂ« kryeqytetit Santiago.
Boriç tha se numri i viktimave pritet të rritet. Zjarri më i rrezikshëm ka përfshirë pyjet e thata që kufizohen me qytetin bregdetar të Concepción. Rreth 250 shtëpi janë shkatërruar, thanë zyrtarët e fatkeqësive natyrore.
Mediat lokale kanĂ« treguar pamje tĂ« makinave tĂ« djegura nĂ« rrugĂ«. Agjencia pyjore e Kilit, Conaf, tha se zjarrfikĂ«sit po luftonin me 24 zjarre nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin tĂ« dielĂ«n. MĂ« kĂ«rcĂ«nueset, shtoi ajo, ishin nĂ« Ăuble dhe BiobĂo. Zjarret kanĂ« djegur 8,500 hektarĂ« (21,000 akra) nĂ« tĂ« dy rajonet deri mĂ« tani.
Në një gjendje katastrofe, forcat e armatosura të Kilit mund të dislokohen për të ndihmuar. Pjesa më e madhe e evakuimeve u kryen në qytetet Penco dhe Lirquen, pak në veri të Concepción, të cilat kanë një popullsi prej 60,000 banorësh.
ErĂ«rat e forta kanĂ« pĂ«rhapur flakĂ«t, tĂ« pĂ«rkeqĂ«suara nga temperaturat e larta tĂ« verĂ«s, duke rrezikuar komunitetet dhe duke penguar pĂ«rpjekjet e shuarjes sĂ« zjarreve. Pjesa mĂ« e madhe e Kilit Ă«shtĂ« nĂ«n alarm pĂ«r vapĂ«, me temperaturat qĂ« pritet tĂ« arrijnĂ« 38 gradĂ« Celsius midis Santiagos dhe BiobĂos nĂ« ditĂ«t nĂ« vijim.
Kili ka përjetuar një seri zjarresh shkatërruese vitet e fundit, të përkeqësuara nga thatësira afatgjatë./Kb
Ministri i Jashtëm i Gjermanisë, Johann Wadephul ka nënvizuar nevojën për një përgjigje evropiane ndaj tarifave të reja të shpallura nga presidenti i SHBA-së Donald Trump.
Në një intervistë televizive ai shprehu njëkohësisht dyshime serioze nëse ratifikimi dhe zbatimi i marrëveshjes ekzistuese tregtare midis Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara është tani i realizueshëm.
Wadephul vuri në dukje se marrëveshja ekzistuese tregtare BE-SHBA nuk është ratifikuar ende, megjithëse procesi përkatës pritej të përfundonte javën e ardhshme në Parlamentin Evropian.
âShumĂ« besojnĂ« se tarifat janĂ« gjithmonĂ« pĂ«rgjigja e gabuar. Epo, marrĂ«veshja ekzistuese tregtare nuk Ă«shtĂ« ratifikuar. NĂ« kĂ«tĂ« pikĂ«, nuk mund ta imagjinoj se si mund tĂ« ndodhĂ« kjoâ, tha ai.
Duke iu referuar njoftimeve të Donald Trump për të vendosur tarifa ndaj vendeve që dërguan ushtarë në Grenlandë, Ministri i Jashtëm gjerman e bëri të qartë se Evropa nuk mund të mbetet joaktive.
âNĂ«se SHBA-tĂ« dĂ«shirojnĂ« absolutisht masa tĂ« mĂ«tejshme ekonomike, duhet tĂ« ketĂ« njĂ« pĂ«rgjigje evropianeâ, theksoi ai, duke shtuar se ka ardhur koha pĂ«r njĂ« diskutim tĂ« hapur brenda AleancĂ«s nĂ« lidhje me kufijtĂ« dhe opsionet pĂ«r pĂ«rgjigje.
Wadephul sqaroi se çështja e Groenlandës ka të bëjë, nga njëra anë, me vazhdimin e sigurimit të Arktikut, por nga ana tjetër, është absolutisht e qartë se sovraniteti danez dhe pavarësia e Groenlandës mbeten të panegociueshme.
âE ardhmja e GroenlandĂ«s vendoset nga banorĂ«t e GroenlandĂ«s dhe çdo çështje territoriale ka tĂ« bĂ«jĂ« me DanimarkĂ«n. Ne evropianĂ«t qĂ«ndrojmĂ« nĂ« solidaritet me DanimarkĂ«n dhe GroenlandĂ«nâ, theksoi ai.
Së fundmi, ministri gjerman hodhi poshtë kategorikisht çdo skenar përçarjeje të aleancës së NATO-s, duke siguruar se Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të mbështesin plotësisht Aleancën dhe mbrojtjen evropiane.
âNuk ka absolutisht asnjĂ« dyshim se SHBA-tĂ« e mbĂ«shtesin plotĂ«sisht NATO-n dhe mbrojtjen e EvropĂ«s. NĂ« EvropĂ«, ne nuk duhet tĂ« diskutojmĂ« çështje tĂ« tilla, por tĂ« punojmĂ« sĂ« bashku pĂ«r njĂ« aleancĂ« tĂ« fortĂ«â, pĂ«rfundoi ai. /Kb
Ka diçka unike në vjedhjen e kriptomonedhës. Të gjitha transaksionet regjistrohen në një regjistër digjital, të njohur si blockchain, kështu që edhe nëse dikush merr paratë tuaja dhe i vendos në portofolin e tij të kriptomonedhave, ato janë ende të dukshme në internet.
âMund tâi shihni paratĂ« tuaja atje nĂ« blockchain-in publik, por nuk ka asgjĂ« qĂ« mund tĂ« bĂ«ni pĂ«r tâi rimarrĂ« atoâ, thotĂ« Helen, e cila humbi rreth 315,000 dollarĂ« (250,000 paund) nga hajdutĂ«t.
Ajo e krahason këtë me të shikuarit e një hajduti që grumbullon sendet e tua të çmuara në anën tjetër të një humnere të pakapërcyeshme.
Për shtatë vjet, Helen dhe bashkëshorti i saj Richard (jo emri i tij i vërtetë), të dy banorë të Mbretërisë së Bashkuar, kishin blerë dhe grumbulluar kriptomonedha të quajtura Cardano.
Atyre u pĂ«lqeu ideja e investimit nĂ« njĂ« aset digjital qĂ« kishte potencialin tĂ« rritej ndjeshĂ«m nĂ« vlerĂ«, ndryshe nga fondet e kursyera nĂ« mĂ«nyra mĂ« konvencionale. Ata e dinin se ishte mĂ« e rrezikshme, por ishin tĂ« kujdesshĂ«m qĂ« tâi mbanin çelĂ«sat e tyre digjitalĂ« tĂ« sigurt.
Por disi hakerat hynë në llogarinë e tyre të ruajtjes në cloud, ku ruanin informacione rreth portofoleve të tyre të kriptovalutave dhe u qasën në to.
Në shkurt të vitit 2024, pas një transferimi të vogël prove, kriminelët i dërguan të gjitha monedhat e çiftit në portofolet e tyre digjitale në një sulm të shpejtë dhe të heshtur.
Ăifti mĂ« pas pa pĂ«r muaj tĂ« tĂ«rĂ« teksa paratĂ« e tyre lĂ«viznin nga njĂ« portofol nĂ« tjetrin, tĂ« pafuqishĂ«m pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« asgjĂ«. (Kontradikta e natyrshme me kriptovalutĂ«n Ă«shtĂ« se tĂ« gjitha transaksionet janĂ« tĂ« gjurmueshme publikisht, por pĂ«rdoruesit mund tĂ« jenĂ« tĂ« pagjurmueshĂ«m publikisht nĂ«se dĂ«shirojnĂ«.)
Helen dhe Richard nuk janë të pasur. Ajo është asistente personale, ai është kompozitor dhe ata kishin shpresa të mëdha për investimet e tyre në Cardano.
âNe i kishim blerĂ« kĂ«to monedha pĂ«r kaq shumĂ« kohë⊠PĂ«rdorĂ«m çdo qindarkĂ« qĂ« mundĂ«m tĂ« gjenim pĂ«r tĂ« blerĂ« mĂ« shumĂ«â, thotĂ« Richard. âPĂ«rveç vdekjes sĂ« prindĂ«rve tĂ« mi, kjo vjedhje Ă«shtĂ« gjĂ«ja mĂ« e keqe qĂ« mĂ« ka ndodhur.â
QĂ« atĂ«herĂ«, Helen ka qenĂ« nĂ« mision pĂ«r tĂ« rikuperuar paratĂ« e saj. Ajo mori raporte tĂ« hollĂ«sishme nga forca tĂ« ndryshme policore dhe zhvilluesit e Cardanos. Tani, edhe pse ajo ka adresĂ«n e portofolit tĂ« kriminelĂ«ve, askush nuk mund tĂ« bĂ«jĂ« asgjĂ« pĂ«r tâi demaskuar ata.
Plani i tyre është të kursejnë mjaftueshëm para për të angazhuar hetues privatë në përpjekje për të gjurmuar hakerat. «Të lë me një ndjenjë pafuqie», thotë ajo, «por unë do të vazhdoj të përpiqem».
Një shpërthim në krimin e kriptovalutave
Një anketë e kryer për Autoritetin e Sjelljes Financiare (FCA) në gusht 2024, sugjeroi se afërsisht 12% e të rriturve britanikë zotëronin kripto-asete ekuivalente me rreth shtatë milionë njerëz.
Globalisht, është vlerësuar se 560 milionë njerëz tani janë pronarë të kriptovalutave. Por, ndërsa pronësia u rrit, u rrit edhe vjedhja. Pandemia solli një rritje të vlerës së kriptomonedhave dhe bashkë me të një shpërthim sulmesh ndaj industrisë.
Dhe viti 2025 ishte një tjetër vit i suksesshëm për kriminelët e kriptomonedhave, me vjedhje totale që arritën në më shumë se 3.4 miliardë dollarë (2.5 miliardë paund), sipas hetuesve në firmën e analizës së blockchain-it Chainalysis. Shifra vjetore ka mbetur në të njëjtin nivel që nga viti 2020.
Pjesa më e madhe e parave po vidhet në sulme masive kibernetike ndaj kompanive të kriptomonedhave. Për shembull, hakerat e Koresë së Veriut vodhën 1.5 miliardë dollarë (1.1 miliardë paund) nga bursa e kriptomonedhave Bybit në shkurt të vitit 2025.
Humbjet në këtë rast dhe në shumicën dërrmuese të rasteve të tjera mbulohen nga firmat e kriptovalutave me xhepa të thellë, me pak ndikim tek individët. Por viti 2025 pa gjithashtu një rritje të numrit të sulmeve ndaj investitorëve individualë të kriptovalutave.
Hulumtimi i Chainalysis thotë se këto sulme individuale u rritën nga 40,000 në vitin 2022 në 80,000 vitin e kaluar.
Hakerimi, mashtrimi ose shtrëngimi i individëve përbënin rreth 20% të të gjithë vlerës së kriptovalutave të vjedhura, e vlerësuar në 713 milionë dollarë (532 milionë paund).
Por kompania shton se numri mund të jetë shumë më i lartë pasi jo të gjitha viktimat do të zgjedhin të raportojnë vjedhjet publikisht. Kur kjo të ndodhë, ju mund të mbeteni vetëm.
Shumë vjedhje ose mashtrime në financat tradicionale mbulohen nga bankat ose kompanitë e kartave. Në Mbretërinë e Bashkuar mund të ankoheni te shërbimi i ombudsmanit financiar dhe mund të kompensoheni nga skema e kompensimit të shërbimeve financiare.
âKriptomonedhat mbeten kryesisht tĂ« parregulluara nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar dhe me rrezik tĂ« lartĂ«â, thotĂ« FCA. âNĂ«se diçka shkon keq, nuk ka gjasa qĂ« tĂ« jeni tĂ« mbrojtur, kĂ«shtu qĂ« duhet tĂ« jeni tĂ« pĂ«rgatitur tĂ« humbni tĂ« gjitha paratĂ« tuaja.â
NjĂ« kujtesĂ« e fortĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« vjen nĂ«se kĂ«rkoni nĂ« internet pĂ«r âLlogaria Binance Ă«shtĂ« hakuarâ â Binance Ă«shtĂ« bursa mĂ« e madhe e kriptomonedhave nĂ« botĂ« me njĂ« numĂ«r tĂ« raportuar prej 1.4 milionĂ« pĂ«rdoruesish nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar, por faqja nĂ« faqen e saj tĂ« internetit qĂ« ofron kĂ«shilla pĂ«r viktimat e vjedhjes Ă«shtĂ« bllokuar nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar.
Kompania nuk ka pranuar klientë të rinj në Mbretërinë e Bashkuar që nga viti 2023, sepse nuk është e autorizuar të operojë nga FCA. Megjithatë, kriminelëve nuk u intereson se ku janë viktimat dhe njerëzit po shënjestrohen në të gjithë botën pa dallim.
Chainalysis i ka pĂ«rshkruar kĂ«to sulme ndaj individĂ«ve si âkufiri i padokumentuar pĂ«r krimin kriptoâ. Ata ia atribuojnĂ« vĂ«llimin e krimeve numrit tĂ« njerĂ«zve qĂ« hyjnĂ« nĂ« botĂ«n e kriptovalutave si investitorĂ«, ndĂ«rsa vlera e monedhave Ă«shtĂ« rritur dhe argumentojnĂ« se praktikat e pĂ«rmirĂ«suara tĂ« sigurisĂ« nĂ« shĂ«rbimet kryesore mund tâi kenĂ« shtyrĂ« âsulmuesit drejt individĂ«ve qĂ« perceptohen si objektiva mĂ« tĂ« lehtĂ«â.
Pastaj Ă«shtĂ« fakti qĂ« sa mĂ« shumĂ« kriptovaluta tĂ« keni dhe sa mĂ« publik tĂ« jeni rreth tyre, aq mĂ« shumĂ« ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« jeni nĂ« shĂ«njestĂ«r â mbajtĂ«sit e vegjĂ«l tĂ« monedhave (ose mbajtĂ«sit, siç i quan komuniteti) kanĂ« shumĂ« mĂ« pak tĂ« ngjarĂ« tĂ« preken.
Vjedhje me thyerje, grabitje dhe sulme
Sa për hajdutët, ata mund të jenë kudo.
Në tetor, studiuesit e blockchain nga Elliptic, një kompani analizash kriptomonedhash, paralajmëruan se hakerat e sponsorizuar nga shteti i Koresë së Veriut po synojnë gjithnjë e më shumë pronarët e pasur të kriptomonedhave. Ka shumë mashtrues dhe hakerë të rinj nga vende të tjera gjithashtu.
Në dhjetor në SHBA, 22-vjeçari Evan Tangeman u deklarua fajtor për pjesëmarrjen në një grup hajdutësh kriptovalutash që e quajnë veten Ndërmarrja e Inxhinierisë Sociale, të cilët akuzohen për vjedhjen e më shumë se 260 milionë dollarëve (194 milionë paund) midis tetorit 2023 dhe majit 2025.
Prokurorët pretendojnë se ata shënjestruan të pasurit me kriptovaluta duke përdorur baza të dhënash të hakuara, duke i mashtruar viktimat duke i bërë të mendonin se ishin bursa kriptovalutash dhe duke i bindur ata të transferonin monedha.
Anëtarët e bandës, të cilët ishin të gjithë të rinj kryesisht në SHBA, thuhet se i kishin shpenzuar monedhat e vjedhura për avionë privatë, makina të shtrenjta dhe çanta luksoze që i dhuronin në klubet e natës.
NĂ« disa raste, thonĂ« prokurorĂ«t, banda organizoi vjedhje nĂ« shtĂ«pi pĂ«r tĂ« vjedhur pajisje qĂ« pĂ«rmbanin çelĂ«sat e depove tĂ« kriptovalutave. Vjedhjet me thyerje dhe grabitjet janĂ« bĂ«rĂ« aq tĂ« zakonshme saqĂ« tani ekziston njĂ« term pĂ«r to nĂ« komunitetin e kriptovalutave âsulme me çelĂ«sâ  tĂ« quajtura kĂ«shtu sepse kriminelĂ«t njihen se i kĂ«rcĂ«nojnĂ« viktimat me çelĂ«sa.
Prillin e kaluar, kriminelët e kriptomonedhave në Spanjë u përpoqën të detyronin një burrë dhe një grua të hiqnin dorë nga kriptomonedha e tyre.
Policia spanjolle tha se burri u qëllua në këmbë dhe ai, së bashku me partnerin e tij, u mbajtën rob për disa orë, ndërsa kriminelët përpiqeshin të hynin në portofolet e tyre të kriptovalutave. Përfundimisht, gruaja u lirua, por partneri i saj mbeti i zhdukur, me trupin e tij që u gjet më vonë në pyll.
Pesë persona u arrestuan në Spanjë në lidhje me rastin, ndërsa katër të tjerë u akuzuan në Danimarkë.
Ka pasur disa raste të ngjashme në Francë, përfshirë një rast kur një tentativë rrëmbimi u filmua. Një rast tjetër në fillim të vitit 2025 pa David Balland, bashkëthemelues i Ledger, një kompani sigurie për kriptomonedha, të rrëmbehej së bashku me gruan e tij nga shtëpia e tyre në Francën qendrore.
Disa ditë më vonë, policia i shpëtoi ata, por gishti i Ballandit u pre gjatë përpjekjes për zhvatje. Pastaj, muajin e kaluar, policia e Mbretërisë së Bashkuar arrestoi gjashtë persona pasi burra të maskuar ndaluan një makinë që udhëtonte midis Oksfordit dhe Londrës dhe detyruan njërin prej pasagjerëve të transferonte kriptomonedhë me vlerë 1.5 milion paund.
Phil Ariss, drejtor i Marrëdhënieve me Sektorin Publik në Mbretërinë e Bashkuar në firmën e inteligjencës blockchain TRM Labs, ka thënë më parë se grupet kriminale që tashmë janë të kënaqura me përdorimin e dhunës për të arritur qëllimet e tyre, kanë gjithmonë të ngjarë të migrojnë drejt kriptovalutave.
âPĂ«r sa kohĂ« qĂ« ekziston njĂ« rrugĂ« e zbatueshme pĂ«r tĂ« pastruar ose likuiduar asetet e vjedhura, nuk ka shumĂ« rĂ«ndĂ«si pĂ«r shkelĂ«sin nĂ«se objektivi Ă«shtĂ« njĂ« orĂ« dore me vlerĂ« tĂ« lartĂ« apo njĂ« portofol kriptovalutash.
âKriptomonedha tani Ă«shtĂ« vendosur fort nĂ« rrjedhĂ«n kryesore, dhe si rezultat, kuptimi ynĂ« tradicional i kĂ«rcĂ«nimit fizik dhe grabitjes duhet tĂ« evoluojĂ« nĂ« pĂ«rputhje me rrethanat.â
ĂshtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« pĂ«rcaktohet saktĂ«sisht se sa tĂ« pĂ«rhapura janĂ« sulmet, pasi pak prej tyre raportohen publikisht. Por duket sikur kĂ«to lloje vjedhjesh janĂ« njĂ« pjesĂ« e vogĂ«l e problemit nĂ« rritje tĂ« vjedhjeve tĂ« kriptovalutave personale. Dhe shumĂ« kriminelĂ« mbĂ«shteten nĂ« teknika tĂ« provuara dhe tĂ« besueshme tĂ« hakerimit ose mashtrimit qĂ« po bĂ«hen mĂ« tĂ« lehta falĂ« bollĂ«kut tĂ« tĂ« dhĂ«nave tĂ« vjedhura nĂ« sulmet masive kibernetike ndaj kompanive.
Milionerët e Bitcoin po bëhen kaq të shpeshtë
âTĂ« dhĂ«nat janĂ« njĂ« problem i zakonshĂ«m, pasi milionerĂ«t e Bitcoin po bĂ«hen kaq tĂ« shpeshtĂ« dhe ka baza tĂ« dhĂ«nash tĂ« vjedhura qĂ« po pasurojnĂ« listĂ«n e objektivave gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«sâ, thotĂ« Matthew Jones, themelues i Haven, njĂ« firmĂ« sigurie pĂ«r kriptovalutat.
Një shkelje e të dhënave në Kering, kompania mëmë e markave luksoze, përfshirë Gucci dhe Balenciaga, është një rast konkret, sipas një hakeri të intervistuar nga BBC. Përveç miliona emrave dhe detajeve të kontaktit të klientëve, bazat e të dhënave tregojnë se sa para kanë shpenzuar njerëzit në dyqane. Hakeri me të cilin foli BBC thotë se i bleu fletëllogaritjet për 300,000 dollarë (224,000 paund) me qëllim që të shënjestronte shpenzuesit më të mëdhenj.
Ai pretendon se ka përdorur informacionin së bashku me detaje nga një bazë të dhënash tjetër e vjedhur për të mashtruar shumë përdorues të Coinbase duke u marrë të paktën 1.5 milion dollarë (1.1 milion paund) në kripto. Krimineli dha konfirmim se ai ishte në posedim të të dhënave të vjedhura dhe i provoi BBC-së se zotëronte 700,000 dollarë (522,000 paund) në Bitcoin, të cilat ai thotë se vinin nga një viktimë.
âBlej baza tĂ« dhĂ«nash tĂ« hakuara dhe i krahasoj ato me tĂ« tjerĂ«t pĂ«r tĂ« kontrolluar pĂ«r njerĂ«z tĂ« pasur dhe pĂ«r numra telefoni dhe email-e tĂ« azhurnuara. Ende po e shqyrtoj listĂ«n dhe i trefishova paratĂ« e mia shumĂ« shpejtâ, pohoi ai.
Hakeri nuk dha asnjĂ« detaj rreth vetes pĂ«rveç faktit se Ă«shtĂ« student nĂ« njĂ« universitet amerikan. Kur e pyetĂ«n nĂ«se e konsideronte veten haker apo mashtrues, ai tha: âAsnjĂ«ra, unĂ« jam i interesuar vetĂ«m tĂ« fitoj paraâ.
Kering nuk iu përgjigj një kërkese për koment në lidhje me këtë, por më parë i ka thënë BBC-së se sistemet e saj të IT-së ishin siguruar pas shkeljes së të dhënave dhe theksoi se gjatë sulmit nuk ishin vjedhur numra llogarie bankare, informacione të kartave të kreditit ose numra identifikimi të lëshuar nga qeveria.
Matthew Jones nga Haven më tregon se atij vetë i janë vjedhur kriptovaluta dhe kjo përvojë e shtyu të zhvillonte një portofol kriptovalutash me veçori shtesë sigurie.
Ai thotĂ« se tani nevojiten veçori si kontrolli i vazhdueshĂ«m biometrik pĂ«r tâu siguruar qĂ« vetĂ«m pronari mund tĂ« dĂ«rgojĂ« monedha dhe gjeo-gardhimi pĂ«r tĂ« bllokuar çdo transaksion jashtĂ« shtĂ«pisĂ« ose punĂ«s sĂ« dikujt. Ai gjithashtu po ndĂ«rton njĂ« buton paniku nĂ« portofolin dixhital.
âNjerĂ«zit po ecin me miliona dollarĂ« nĂ« kriptovaluta kĂ«to ditĂ« dhe portofolet nuk kanĂ« njĂ« kufi pĂ«r shumĂ«n qĂ« mund tĂ« mbahet â ose sa mund tĂ« vidhet menjĂ«herĂ«â, thotĂ« ai.
TĂ« jesh banka jote
Portofoli kripto i Matthew Jones ka tĂ« bĂ«jĂ« tĂ«rĂ«sisht me atĂ« qĂ« industria e quan âvetĂ«kujdesjeâ.
Aplikacioni i Haven Ă«shtĂ« i ngjashĂ«m me ato tĂ« Metamask dhe Trustwallet. Kompani tĂ« tjera si Trezor dhe Ledger ofrojnĂ« pajisje fizike si memorie USB, por ideja Ă«shtĂ« e njĂ«jtĂ«: mund tĂ« jesh banka jote. Por me kĂ«tĂ« liri tĂ« shtuar vjen edhe rreziku i shtuar pasi nuk keni asnjĂ« mbrojtje fare. NĂ«se monedhat tuaja vidhen nga portofoli juaj personal, nuk mund tĂ« shkoni as nĂ« njĂ« bursĂ« kriptomonedhash pĂ«r tâu ankuar.
I pyetur nĂ«se liria e âtĂ« qenit banka joteâ i tejkalon rreziqet nĂ« rritje, Jones kĂ«mbĂ«ngul se po.
âBankat nuk janĂ« vĂ«rtet pĂ«rgjegjĂ«se ndaj klientĂ«ve tĂ« tyre dhe ato kanĂ« fuqinĂ« pĂ«r tĂ« ngrirĂ« ose mbyllur llogarinĂ« tuaj bazuar nĂ« arsye tĂ« gjera, shpesh tĂ« paqartaâ, argumenton ai.
Ai gjithashtu thotë se kundërshtonte kur institucionet financiare tradicionale i pyesnin gjëra të tilla si pse po zhvendoste paratë nga një llogari. Helen dhe Richard humbën të gjitha monedhat e tyre pasi zgjodhën të kishin bankën e tyre. Faktori që e bëri këtë veçanërisht të dhimbshme ishte fakti se shumica e parave vinin nga shitja e shtëpisë së nënës së Richardit, pas vdekjes së saj.
âParatĂ« e nĂ«nĂ«s sime kanĂ« shkuar,â thotĂ« Richard. âI gjithĂ« ai kursim qĂ« kishte bĂ«rĂ« pĂ«r tĂ« ardhmen time dhe u vodh. Na Ă«shtĂ« dashur tĂ« shesim instrumente muzikore dhe makinĂ«n tonĂ«, dhe mbetĂ«m pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« shkurtĂ«r pa strehĂ«.â
Megjithatë, ata nuk po heqin dorë plotësisht nga kriptomonedha. Nëse i marrin mbrapsht paratë e humbura ose grumbullojnë mjaftueshëm kursime, ata planifikojnë të rikthehen menjëherë në investimet në kriptomonedha./BBC/kb
Login
