Një kërcënim nga presidenti i SHBA-së, Donald Trump, për të vendosur tarifa të reja ndaj tetë aleatëve që kundërshtuan planin e tij për marrjen nën kontroll të Grenlandës, ka nxitur reagime dhe dënime të forta nga liderët evropianë.
Kryeministri i MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar, Keir Starmer, e quajti kĂ«tĂ« veprim âplotĂ«sisht tĂ« gabuarâ, ndĂ«rsa presidenti francez, Emmanuel Macron, tha se Ă«shtĂ« âi papranueshĂ«mâ.
Këto reagime erdhën pasi Trump njoftoi se një tarifë prej 10 për qind ndaj mallrave nga Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda do të hyjë në fuqi më 1 shkurt, por mund të rritet më vonë në 25 për qind dhe të zgjasë deri në arritjen e një marrëveshjeje, njofton bbc, transmeton Sinjali.
Trump këmbëngul se territori autonom danez është jetik për sigurinë e SHBA-së dhe nuk e ka përjashtuar marrjen e tij edhe me forcë. Pas këtyre kërcënimeve, Bashkimi Evropian thirri një takim urgjent për të dielën në orën 17:00 në Bruksel (16:00 GMT). Në takim do të marrin pjesë ambasadorët e 27 vendeve anëtare të BE-së, sipas agjencisë Reuters.
Ndërkohë, mijëra persona dolën në rrugë në Grenlandë dhe Danimarkë të shtunën për të protestuar kundër planit amerikan për marrjen nën kontroll të territorit.
Grenlanda është pak e populluar, por e pasur me burime natyrore dhe pozicioni i saj mes Amerikës së Veriut dhe Arktikut e bën strategjike për sistemet e paralajmërimit të hershëm në rast sulmesh raketore dhe për monitorimin e lëvizjeve detare në rajon.
Trump ka deklaruar mĂ« herĂ«t se Uashingtoni do ta marrĂ« territorin ânĂ« mĂ«nyrĂ«n e lehtĂ«â ose ânĂ« mĂ«nyrĂ«n e vĂ«shtirĂ«â. Vendet evropiane janĂ« rreshtuar nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« DanimarkĂ«s, duke argumentuar se siguria e rajonit tĂ« Arktikut duhet tĂ« jetĂ« pĂ«rgjegjĂ«si e pĂ«rbashkĂ«t e NATO-s.
Franca, Gjermania, Suedia, Norvegjia, Finlanda, Holanda dhe Mbretëria e Bashkuar kanë dërguar një numër të vogël trupash në Grenlandë në kuadër të një misioni të ashtuquajtur zbulues.
Duke shpallur tarifat e reja pĂ«rmes njĂ« postimi nĂ« platformĂ«n e tij Truth Social, Trump tha se kĂ«to vende po luanin ânjĂ« lojĂ« shumĂ« tĂ« rrezikshmeâ. NĂ« rrezik, sipas tij, Ă«shtĂ« âsiguria dhe mbijetesa e planetit tonĂ«â.
Ai shtoi se tarifa prej 10 pĂ«r qind pĂ«r mallrat e eksportuara drejt SHBA-sĂ« do tĂ« rritet nĂ« 25 pĂ«r qind nĂ« qershor dhe do tĂ« mbetet nĂ« fuqi âderisa tĂ« arrihet njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r blerjen e plotĂ« dhe totale tĂ« GrenlandĂ«sâ.
NĂ« reagimin e tij, Starmer tha: âVendosja e tarifave ndaj aleatĂ«ve pĂ«r shkak tĂ« ndjekjes sĂ« sigurisĂ« kolektive tĂ« NATO-s Ă«shtĂ« plotĂ«sisht e gabuar. Ne do ta trajtojmĂ« kĂ«tĂ« çështje drejtpĂ«rdrejt me administratĂ«n amerikaneâ.
Edhe liderĂ«t opozitarĂ« nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar e kritikuan njoftimin e Trump. Kryetarja e PartisĂ« Konservatore, Kemi Badenoch, i quajti tarifat ânjĂ« ide tĂ« tmerrshmeâ, ndĂ«rsa lideri i Reform UK, Nigel Farage, tha se ato âdo tĂ« na dĂ«mtojnĂ«â.
Presidenti francez Emmanuel Macron deklaroi: âKĂ«rcĂ«nimet me tarifa janĂ« tĂ« papranueshme nĂ« kĂ«tĂ« kontekst⊠Ne nuk do tĂ« ndikohemi nga asnjĂ« formĂ« intimidimiâ.
Kryeministri suedez, Ulf Kristersson, tha: âNe nuk do tĂ« lejojmĂ« tĂ« shantazhohemiâ. Ai shtoi se Suedia po zhvillon diskutime intensive me vendet e tjera tĂ« BE-sĂ«, NorvegjinĂ« dhe MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar pĂ«r tĂ« gjetur njĂ« pĂ«rgjigje tĂ« pĂ«rbashkĂ«t.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, shkroi nĂ« X se âintegriteti territorial dhe sovraniteti janĂ« parime themelore tĂ« sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tareâ, duke paralajmĂ«ruar se tarifat do tĂ« minonin marrĂ«dhĂ«niet transatlantike dhe do tĂ« rrezikonin njĂ« spiralĂ« tĂ« rrezikshme pĂ«rshkallĂ«zimi.
Shefja e politikĂ«s sĂ« jashtme tĂ« BE-sĂ«, Kaja Kallas, tha se âKina dhe Rusia po pĂ«rfitojnĂ« nga kjo situatĂ«â, duke shtuar se ndarjet mes aleatĂ«ve u shĂ«rbejnĂ« vetĂ«m atyre.
Presidenti i KĂ«shillit Evropian, Antonio Costa, deklaroi se Bashkimi Evropian do tĂ« jetĂ« âshumĂ« i vendosur nĂ« mbrojtjen e sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tareâ, duke theksuar se kjo nis nga territori i shteteve anĂ«tare tĂ« BE-sĂ«.
Ministri i JashtĂ«m i DanimarkĂ«s, Lars LĂžkke Rasmussen, tha se kĂ«rcĂ«nimi kishte ardhur âsi befasiâ.
Ndërkohë, eurodeputeti gjerman Manfred Weber, kreu i grupit konservator PPE në Parlamentin Evropian, tha se veprimi i Trump ngre pikëpyetje për marrëveshjen tregtare BE-SHBA, e cila ende nuk është ratifikuar.
Sipas kësaj marrëveshjeje, SHBA-ja do të vendoste tarifa prej 15 për qind ndaj mallrave të BE-së, ndërsa blloku evropian do të hapte tregjet për eksportuesit amerikanë me tarifa zero për disa produkte.
âPPE Ă«shtĂ« pro marrĂ«veshjes BE-SHBA, por pĂ«r shkak tĂ« kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« Donald Trump lidhur me GrenlandĂ«n, miratimi nuk Ă«shtĂ« i mundur nĂ« kĂ«tĂ« fazĂ«â, shkroi Weber nĂ« X, duke shtuar se tarifat zero pĂ«r produktet amerikane duhet tĂ« pezullohen.
Nga ana tjetĂ«r, ambasadori i SHBA-sĂ« nĂ« OKB, Mike Waltz, tha se Danimarka ânuk ka burimet apo kapacitetet e nevojshmeâ pĂ«r rajonin verior, duke shtuar se jeta e banorĂ«ve tĂ« GrenlandĂ«s do tĂ« ishte âmĂ« e sigurt, mĂ« e fortĂ« dhe mĂ« e begatĂ« nĂ«n ombrellĂ«n e Shteteve tĂ« Bashkuaraâ.
Trump ka deklaruar shpesh se âtarifaâ Ă«shtĂ« fjala e tij e preferuar dhe e sheh atĂ« si njĂ« mjet presioni pĂ«r tĂ« detyruar vendet tĂ« pĂ«rshtatin politikat e tyre sipas interesave tĂ« ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«.
Megjithatë, ky njoftim përfaqëson një përshkallëzim të madh të përpjekjeve të tij për të marrë Grenlandën, pavarësisht kundërshtimeve.
Nuk është e qartë se çfarë e nxiti menjëherë këtë vendim, i cili u përmend për herë të parë nga Trump të premten gjatë një deklarate për gazetarët në Shtëpinë e Bardhë.
Kjo ndodhi vetëm pak ditë pasi zyrtarë amerikanë dhe danezë ranë dakord për krijimin e një grupi të nivelit të lartë pune për të diskutuar të ardhmen e ishullit, një zhvillim që në qarqet diplomatike u pa si skenari më i mirë i mundshëm për Danimarkën dhe aleatët e saj evropianë.
Në vend të kësaj, tarifat e fundit kanë shtuar urgjencën e çështjes dhe kanë tensionuar marrëdhëniet me aleatët e NATO-s dhe partnerët tregtarë.
Gregory Meeks, demokrati mĂ« i lartĂ« nĂ« Komitetin pĂ«r PunĂ« tĂ« Jashtme tĂ« DhomĂ«s sĂ« PĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« SHBA-sĂ«, tha se do tĂ« propozojĂ« njĂ« rezolutĂ« pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund menjĂ«herĂ« kĂ«tyre âtarifave tĂ« paligjshme dhe absurdeâ.
Ai shtoi se Trump po krijon një krizë të rreme të jashtme, ndërkohë që po injoron shqetësimin kryesor të amerikanëve: koston e jetesës.
Sipas sondazheve, 85 për qind e banorëve të Grenlandës kundërshtojnë bashkimin me SHBA-në.
Protesta kundĂ«r planeve tĂ« Trump u mbajtĂ«n tĂ« shtunĂ«n nĂ« qytete daneze dhe nĂ« kryeqytetin e GrenlandĂ«s, Nuuk, ku u panĂ« pankarta me mbishkrimet âDuart larg GrenlandĂ«sâ dhe âGrenlanda pĂ«r grenlandezĂ«tâ.
Sinjali â aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!
/GazetaSinjali/
The post Udhëheqësit evropianë thonë se kërcënimi i Trumpit me tarifa për Grenlandën është i papranueshëm appeared first on Sinjali.