❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Shoferi testues i Bugatti Veyron tregon momentet kur iu desh të frenonte derisa po lëvizte me 400 km/h



Jemi me fat që jemi bashkëkohës të Bugatti Veyron, një makinë rekordthyese që u hodh me guxim në të panjohurën në vitet 2000.

Asgjë e ngjashme me të nuk kishte ekzistuar më parë, dhe është e vështirë të imagjinohet një supermakinë tjetër që të ketë një ndikim kaq të thellë, të paktën në jetën tonë.

Edhe pse shumica prej nesh nuk do të ngasin kurrë një të tillë, entuziastët vazhdojnë ta vendosin përbindëshin W16 në një piedestal për aftësitë e tij teknike dhe arritjet e shpejtësisë së lartë, transmeton Telegrafi.

Kohët e fundit, Bugatti i kërkoi ish-ekspertit të testimit të shpejtësisë së lartë, Loris Bicocchi, të kujtonte se si ishte të ngasje prototipa Veyron.

Ai kishte qenë tashmë pjesë e programeve të testimit për EB110 GT dhe EB110 SS midis viteve 1990 dhe 1995, përpara se grupi Volkswagen të merrte kontrollin e markës Molsheim.

Në vitin 2001, katër vjet para se Veyron të hynte në prodhim, piloti italian i testimit mori një telefonatë nga Bugatti dhe iu kërkua të punonte në një makinë të re.

Detyra e tij e parë ishte të hipte pas timonit të një prototipi kuq e zi në pistën e testimit Michelin në Ladoux, pranë Clermont-Ferrand: "Nuk dija çfarë të prisja. Nuk guxoja të shtoja shpejtësinë maksimale. Ishte kaq mbresëlënëse - e çmendur, pothuajse e pashpjegueshme. E kuptoje menjëherë se çfarë përfaqësonte kjo makinë".

Bicocchi shpjegon se nga 300 km/orë, "gjithçka ndryshon". Ai duhej të rivendoste "të gjitha referencat" që kishte ndërtuar gjatë gjithë karrierës së tij deri në atë pikë.

Kjo pavarĂ«sisht faktit se ai tashmĂ« kishte arritur 344.7 km/orĂ« nĂ« njĂ« EB110 GT nĂ« NardĂČ, Itali, nĂ« vitin 1994. Ai gjithashtu kujton qartĂ« testimin e Veyron nĂ« pistat e testimit Ehra-Lessien tĂ« grupit VW: "Mbaj mend qĂ« mĂ« kĂ«rkuan tĂ« pĂ«rshpejtoja plotĂ«sisht dhe pastaj tĂ« aplikoja frenim tĂ« plotĂ« me mĂ« shumĂ« se 400 kilometra nĂ« orĂ«. Ishte tepĂ«r stresuese dhe emocionuese nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«â€.

Ndërsa retrospektiva e Bugatti-t përqendrohet kryesisht në përvojat pozitive të Bicocchi-t me prototipat Veyron, nuk ishte vetëm diell dhe ylber.

NĂ« njĂ« video tĂ« vitit 2017 tĂ« bashkangjitur mĂ« poshtĂ«, njĂ« qĂ« duhet ta shikoni nĂ«se nuk e keni parĂ« ende, ish-piloti i provĂ«s detajoi aksidentin e tmerrshĂ«m qĂ« pĂ«soi nĂ« NardĂČ.

Një shpërthim i gomës së përparme të majtë me 398 km/orë tingëllon absolutisht tmerrues, megjithatë ai jetoi për të treguar historinë.

Dështimi i gomës çau parakolpin e përparmë dhe dëmtoi kapakun e motorit, duke bërë që ai të hapej shpejt dhe të përplasej në xhamin e përparmë.

Xhami u thye para se makina të godiste parmakun mbrojtës, gjë që më pas shkaktoi një shpërthim të gomës së pasme të majtë ndërsa pezullimi u thye.

Në atë pikë, frenat nuk funksiononin më dhe Bicocchi nuk mund të shihte asgjë përpara. Mendimi i tij i shpejtë me shumë mundësi i shpëtoi jetën, pasi kuptoi se e vetmja mënyrë për të ndaluar makinën ishte duke e mbështetur atë në parmakun mbrojtës.

U deshën 1.8 kilometra për të ecur përgjatë barrierës që Veyron të ndalonte më në fund. Bugatti mbuloi kostot e riparimit dhe Bicocchi më vonë vazhdoi të testonte edhe Chiron-in.

Bugatti u tërhoq nga përpjekjet për rekord shpejtësie në vitin 2019, pasi piloti i testimit Andy Wallace arriti 490.4 km/orë në të njëjtin oval Ehra-Lessien.

Megjithatë, në fund të vitit 2024, CEO aktual Mate Rimac la të kuptohej se kompania një ditë mund të përpiqet të thyejë barrierën prej 500 km/orë, duke supozuar se do të jenë në dispozicion goma të përshtatshme të afta të përballojnë shpejtësi të tilla.

Megjithatë, kjo përpjekje do të duhej të bëhej diku tjetër, pasi Bugatti nuk ka më qasje në fushat e provave të grupit VW. /Telegrafi/

- YouTube www.youtube.com

Nintendo Switch 2 shet 3.7 milionë njësi në Japoni vitin e kaluar, duke përbërë më shumë se gjysmën e shitjeve të konsolave



Nintendo Switch 2 vazhdon të jetë konsola me shitjen më të shpejtë në historinë e Japonisë, duke arritur në 3.78 milionë njësi në vitin 2025.

Kjo sipas të dhënave të mbledhura nga Famitsu (nëpërmjet VGC), të cilat zbuluan se Switch 2 përbënte mbi gjysmën e të gjitha konsolave shtëpiake të shitura në vend vitin e kaluar, transmeton Telegrafi.

Switch origjinal u rendit i dyti me 1.52 milionë njësi të shitura, i ndjekur nga PlayStation 5 (879,204 njësi), Xbox Series X|S (31,226 njësi) dhe PlayStation 4 (1,807 njësi).

Shitjet e PS5 ranë me 60% në vitin 2025, pavarësisht lansimit të një versioni më të lirë të konsolës, vetëm për Japoninë.

Switch 2 arriti pothuajse një milion njësi të shitura në të gjithë Japoninë brenda javës së parë të lansimit, duke e bërë atë lansimin më të madh të konsolës në vend deri më sot.

Shitjet e konsolës arritën shifrën më të lartë globale të çdo platforme Nintendo në katër muajt e parë të lansimit, duke tejkaluar 10.36 milionë njësi.

Duke parë lojërat fizike, lojërat e Nintendo zunë nëntë nga dhjetë vendet e para në tabelën e Famitsu për të 21-in vit radhazi.

Mario Kart World doli në krye me 2.66 milion njësi të shitura, i ndjekur nga Pokémon Legends Z-A me një total të kombinuar prej 2.5 milion njësish në Switch dhe Switch 2.

Monster Hunter Wild i Capcom ishte i vetmi titull jo-Nintendo në 5 më të mirët duke shitur 838,319 njësi në PS5, i ndjekur nga Super Mario Party Jamboree në Switch me 498,397 njësi.

Ekskluziviteti i dytë i konsolës së Switch 2, Donkey Kong Bananza, u rendit në vendin e 6-të me 435,206 njësi të shitura.

Tregu vendas i lojërave në Japoni vlerësohet të jetë rritur me 38.8% nga 301.32 miliardë jen (1.9 miliardë dollarë) në vitin 2024 në 418.13 miliardë jen (2.64 miliardë dollarë) në vitin 2025.

Pjesa më e madhe e kësaj rritjeje vjen nga shitjet e pajisjeve, duke u rritur me 49.3% nga 189.4 miliardë jen (1.19 miliardë dollarë) në 282.69 miliardë jen (1.74 miliardë dollarë).

Rezultatet e fundit financiare të Nintendo raportuan një rritje prej 110% të shitjeve në 1.1 trilion jen (6.9 miliardë dollarë) dhe një rritje prej 19.5% të fitimeve operative në 145.1 miliardë jen (916 milionë dollarë). /Telegrafi/

Këputet rrota e aeroplanit në momentin që fluturakja prekë në pistë në aeroportin e Orlandos, nuk raportohet për të lënduar



Pamje të tmerrshme kanë kapur momentin kur rrota e përparme e një aeroplani të United Airlines u këput plotësisht ndërsa ulej ashpër në një aeroport në Orlando, Florida.

Fluturimi 2323 i United Airlines pĂ«rjetoi njĂ« 'problem mekanik' gjatĂ« uljes nĂ« Aeroportin NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« Orlandos tĂ« dielĂ«n, rreth orĂ«s 12:35 pas nisjes nga Aeroporti NdĂ«rkombĂ«tar i Çikagos, O'Hare, tha linja ajrore nĂ« njĂ« deklaratĂ« pĂ«r Fox 35.

Pamjet tronditëse treguan Airbus A321neo, i cili mbante 200 pasagjerë dhe gjashtë anëtarë të ekuipazhit, duke zbritur drejt pistës me ingranazhin e uljes që dukej se ishte në rregull.

Duket të jetë një ulje rutinë derisa rrotat e pasme prekën, duke përplasur pjesën e përparme të aeroplanit mbi rrotat nën hundën e tij, transmeton Telegrafi.

Pas kamerës, një çift që shikonte uljen mund të dëgjohet duke reaguar ndërsa aeroplani u ul ashpër, një burrë dëgjohet të thotë: 'O Zot i madh'.

Aeroplani u lëkund përpara se një rrotë të shihej duke u rrëshqitur në anën e djathtë të fluturakes.

United Airlines i tha People se incidenti u shkaktua nga një 'problem mekanik gjatë uljes'.

Për fat të mirë, askush nuk u lëndua; megjithatë, Administrata Federale e Aviacionit (FAA) i tha medias se "aeroplani u çaktivizua pasi bëri një ulje të fortë".

Pasagjerët u detyruan të transportoheshin me autobus nga aeroplani i çaktivizuar në terminal. FAA i konfirmoi People se po hetojnë incidentin. /Telegrafi/

Trump ndan një hartë të SHBA-së të bërë me inteligjencë artificiale, përfshirë Grenlandën, Kanadanë dhe Venezuelën



Presidenti amerikan Donald Trump ka ndarë një imazh, me sa duket të modifikuar nga inteligjenca artificiale, që e tregon atë të ulur pranë një harte të SHBA-së që përfshin Grenlandën, Kanadanë dhe Venezuelën, ndërsa flet me udhëheqësit evropianë.

Fotografia, të cilën Trump e postoi në Truth Social, duket të jetë një version i modifikuar i një fotografie të bërë kur udhëheqësit - përfshirë presidentin Francez Emmanuel Macron, kryeministrin britanik Keir Starmer dhe presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen - shkuan në Uashington, D.C, në gusht 2025.

Që kur u kthye në detyrë në janar 2025, Trump ka komentuar vazhdimisht për aneksimin e Kanadasë si shteti i 51-të. Më herët këtë muaj, ai postoi një imazh në mediat sociale që e përshkruante atë si "presidenti në detyrë i Venezuelës", pas kapjes së udhëheqësit Nicolås Maduro nga SHBA-të, transmeton Telegrafi.

Postimi i fundit i Trump vjen mes pretendimit të tij të gjatë se SHBA-të duhet të fitojnë Grenlandën, një territor danez vetëqeverisës, për arsye sigurie kombëtare.

Presidenti nuk ka pranuar të përjashtojë përdorimin e forcës ushtarake për të fituar kontrollin e ishullit Arktik, dhe ka kërcënuar me tarifa për aleatët evropianë që i rezistojnë një pushtimi të tillë.

Ndërsa udhëheqësit evropianë janë zotuar për solidaritet me Danimarkën dhe Grenlandën, postimi në mediat sociale nënvizon zgjerimin e përçarjes diplomatike midis Uashingtonit dhe Kontinentit. /Telegrafi/

Peticioni danez për të blerë Kaliforninë nga Trumpi është nënshkruar nga mijëra njerëz



NjĂ« peticion satirik qĂ« i bĂ«n thirrje DanimarkĂ«s tĂ« “blejĂ«â€ KaliforninĂ« ka kaluar mbi 200,000 nĂ«nshkrime, si njĂ« pĂ«rgjigje e dukshme ndaj thirrjeve tĂ« ripĂ«rtĂ«rira tĂ« administratĂ«s Trump qĂ« SHBA-tĂ« tĂ« blejnĂ« GrenlandĂ«n.

Fushata - e organizuar nĂ« Denmarkification.com - imagjinon njĂ« botĂ« ku Danimarka blen shtetin mĂ« tĂ« populluar tĂ« AmerikĂ«s, e riemĂ«rton atĂ« “Danimarka e Re” dhe madje e riemĂ«rton Disneylandin si “Hans Christian Andersenland”, transmeton Telegrafi.

Presidenti amerikan Donald Trump ka lĂ«shuar pĂ«rsĂ«ri njĂ« paralajmĂ«rim nĂ« lidhje me rĂ«ndĂ«sinĂ« strategjike tĂ« GrenlandĂ«s, duke thĂ«nĂ« se SHBA-tĂ« kanĂ« nevojĂ« pĂ«r ishullin pĂ«r t'iu kundĂ«rvĂ«nĂ« ndikimit rus dhe duke pohuar se “tani Ă«shtĂ« koha” pĂ«r tĂ« vepruar, megjithĂ«se komentet e tij janĂ« kritikuar ashpĂ«r nga udhĂ«heqĂ«sit evropianĂ«.

Të shtunën, mijëra banorë të Grenlandës marshuan nëpër kryeqytetin Nuuk, në protestë kundër kërcënimeve në rritje të qeverisë Trump për të blerë territorin vetëqeverisës.

Në përgjigje, Trump ka kërcënuar të vendosë tarifa prej 10 përqind duke filluar nga 1 shkurti, duke u rritur në 25 përqind më 1 qershor për vendet që kundërshtojnë përpjekjen e Uashingtonit për të kontrolluar Groenlandën - përfshirë Danimarkën dhe disa nga aleatët e saj më të ngushtë evropianë - dhe t'i mbajë këto tarifa në fuqi derisa të arrihet një marrëveshje për Grenlandën.

Udhëheqësit në të gjithë Evropën kanë reaguar fort ndaj kërcënimit të Trump për të vendosur tarifa ndaj vendeve aleate që kundërshtojnë përpjekjet e Amerikës për të marrë kontrollin e Grenlandës, duke paralajmëruar se ky veprim rrezikon të minojë bashkëpunimin e NATO-s dhe të tendosë lidhjet transatlantike, ndërsa mbron të drejtën e Grenlandës për të përcaktuar të ardhmen e saj. /Telegrafi/

Presidentja e Komisionit Evropian thotë se tarifat amerikane janë gabim, ndërsa premton paketën e sigurisë në Arktik



Ursula von der Leyen ka kritikuar kërcënimin e Donald Trump, për të vendosur tarifa ndaj tetë vendeve evropiane që kundërshtuan përpjekjet e tij për të blerë Grenlandën.

"Siguria në Arktik mund të arrihet vetëm së bashku dhe kjo është arsyeja pse tarifat shtesë të propozuara janë një gabim", tha presidentja e Komisionit të BE-së në Forumin Ekonomik Botëror në Davos.

Ata po minonin një marrëveshje të mëparshme tarifore, sugjeroi ajo, duke thënë: "Kur miqtë shtrëngojnë duart, kjo duhet të nënkuptojë diçka", transmeton Telegrafi.

Von der Leyen gjithashtu përshkroi se cila do të ishte strategjia e Komisionit të saj për t'u marrë me çështjen:

Solidaritet i plotë me Grenlandën dhe Danimarkën në mbështetje të sovranitetit të territorit;

"Një rritje masive e investimeve evropiane në Grenlandë" për të mbështetur infrastrukturën dhe biznesin lokal;

Investime në sigurinë e Arktikut me SHBA-në dhe partnerë të tjerë si Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja, Norvegjia dhe Islanda;

Një strategji e re sigurie e BE-së, duke përfshirë një përmirësim të strategjisë së sigurisë në Arktik. /Telegrafi/

UNRWA thotë se përballet me 'sulm të paparë' ndërsa Izraeli shemb ndërtesën në selinë qendrore në Jerusalemin lindor



Buldozerët izraelitë filluan demolimin në selinë e agjencisë së OKB-së për refugjatët palestinezë në Jerusalemin lindor të martën, në atë që organizata e quajti një "sulm të paparë".

Zëdhënësi i UNRWA-së, Jonathan Fowler, tha në një deklaratë për agjencinë e lajmeve AFP se forcat izraelite "sulmuan" në kompleks pak pas orës 7 të mëngjesit dhe nxorën rojet e sigurisë nga vendi, përpara se buldozerët të hynin dhe të fillonin prishjen e ndërtesave.

"Ky është një sulm i paparë kundër UNRWA-së dhe ambienteve të saj. Dhe gjithashtu përbën një shkelje serioze të ligjit ndërkombëtar dhe privilegjeve dhe imuniteteve të Kombeve të Bashkuara", tha Fowler.

"Kjo duhet të jetë një thirrje zgjimi. Ajo që i ndodh sot UNRWA-së mund t'i ndodhë nesër çdo organizate tjetër ndërkombëtare ose misioni diplomatik në të gjithë botën", shtoi ai.

Fotografitë dhe video nga vendi i ngjarjes treguan makineri të rënda që shkatërronin strukturat në kompleks, ku një flamur izraelit valëvitej sipër.

Një fotograf i AFP-së raportoi se Ministri i Sigurisë Kombëtare i ekstremit të djathtë, Itamar Ben Gvir, kishte bërë një vizitë të shkurtër në vend.

"Kjo është një ditë historike, një ditë feste dhe një ditë shumë e rëndësishme për qeverisjen në Jerusalem", citohet të ketë thënë Ben Gvir në një deklaratë.

"Për vite me radhë, këta mbështetës të terrorizmit ishin këtu dhe sot po largohen që këtej së bashku me gjithçka që ndërtuan në këtë vend. Kjo është ajo që do t'i ndodhë çdo mbështetësi të terrorizmit", shtoi ai.

Izraeli e ka akuzuar vazhdimisht UNRWA-n se ofron mbulim për militantët e Hamasit, duke pretenduar se disa nga punonjësit e saj morën pjesë në sulmin e grupit më 7 tetor 2023 ndaj Izraelit, i cili shkaktoi luftën në Gaza.

Një sërë hetimesh, përfshirë një të udhëhequr nga ish-ministrja e jashtme e Francës, Catherine Colonna, gjetën disa "çështje që lidhen me neutralitetin" në UNRWA, por theksuan se Izraeli nuk kishte ofruar prova bindëse për akuzën e tij kryesore. /Telegrafi/

Prishet teleferiku, qindra turistĂ« mbetĂ«n te ‘varur’ nĂ« acar nĂ« Lanzhou tĂ« KinĂ«s



Mbi 100 turistë mbetën të varur në temperatura të ulëta për orë të tëra pasi një teleferik u prish.

Skiatorët, kryesisht turistë, mbetën të bllokuar në teleferikun e dëmtuar për gati tre orë. Një person tha se ishte "i ngrirë".

Teleferiku u prish në resortin ndërkombëtar të skive Longshan në Lanzhou, Kinë, rreth orës 16:00 të shtunën.

Një zëdhënës i resortit tha se problemi u shkaktua fillimisht nga një ndërprerje e energjisë elektrike, transmeton Telegrafi.

Energjia elektrike u rikthye pas rreth 20 minutash, por kutia e shpejtësisë së teleferikut u bllokua, duke bllokuar 104 skiatorë në ajër.

Pamjet filmike treguan turistët e bllokuar në ajër ndërsa një punëtor u tha atyre përmes altoparlantit: "Ju lutem mos i hapni kangjellat mbrojtëse dhe qëndroni të qetë".

Deri në orën 18:47, turistët e bllokuar ishin shpëtuar dhe operacionet normale rifilluan. Ata konfirmuan se askush nuk ishte lënduar rëndë. /Telegrafi/

Trump kërcënon me tarifa 200 për qind për verën franceze nëse Parisi nuk i bashkohet 'Bordit të Paqes' në Gaza



Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka kërcënuar të vendosë një tarifë prej 200% për verën dhe shampanjën franceze, pasi një ndihmës i presidentit francez, Emmanuel Macron, tha se Franca "nuk ka ndërmend" të pranojë një ftesë për t'u bashkuar me "Bordin e Paqes" për Gazën.

"Askush nuk e do atë sepse ai do të largohet nga detyra shumë shpejt", tha Trump pasi dëgjoi nga një gazetar se Macron ka të ngjarë të mos i bashkohet bordit.

"Do të vendos një tarifë prej 200% për verërat dhe shampanjat e tij dhe ai do të bashkohet, por nuk është i detyruar të bashkohet", tha ai, transmeton Telegrafi.

Mandati pesëvjeçar presidencial i Macron do të përfundojë në maj 2027 dhe ai nuk mund të kandidojë përsëri për një mandat të tretë në përputhje me ligjin francez.

"Bordi i Paqes" ishte një ide e propozuar fillimisht nga Trump shtatorin e kaluar si pjesë e planit të tij për t'i dhënë fund luftës në Gaza, megjithëse iniciativa tani duket se synon ndërmjetësimin e konflikteve globale në një kuptim më të gjerë.

Një draft statuti i dërguar rreth 60 vendeve nga SHBA-të u bën thirrje anëtarëve të kontribuojnë 1 miliard dollarë në para të gatshme nëse duan që anëtarësimi i tyre të zgjasë më shumë se tre vjet, sipas dokumentit të parë nga Reuters.

Karta sugjeron që Trump do të shërbejë si kryetar inaugurues i bordit dhe do të kryesojë vendimet e anëtarësimit.

Presidenti rus Vladimir Putin është ftuar të bashkohet me bordin, si dhe kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, udhëheqësi bjellorus Alexander Lukashenko, kryeministri indian Narendra Modi dhe të tjerë.

Ekzistojnë frika se Bordi mund të minojë kornizën e Kombeve të Bashkuara, dhe numri i madh i ftesave që janë dërguar gjithashtu ngre pyetje në lidhje me mandatin e bordit dhe proceset e vendimmarrjes.

Presidenti amerikan publikoi gjithashtu një mesazh privat me tekst nga Macron në platformën e tij Truth Social, në të cilin presidenti francez e ftoi Trumpin të darkonte në Paris të enjten.

Në mesazhe, Macron i tha Trumpit se mund të ftonte ukrainasit, danezët, sirianët dhe rusët të merrnin pjesë në margjinat e një takimi të G7 të enjten.

Presidenti francez i tha gjithashtu Trump se nuk e kuptonte se çfarë po "bënte" oresidenti i SHBA-së në Grenlandë.

Uashingtoni njoftoi se tetë vende evropiane do të përballen me një tarifë prej 10% mbi eksportet e tyre amerikane nga 1 shkurti, nëse nuk mbështesin propozimin e SHBA-së për të blerë territorin gjysmë-autonom danez. Kjo normë do të rritet në 25% në qershor nëse nuk arrihet një marrëveshje.

Në mënyrë specifike, kërcënimi synon Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Mbretërinë e Bashkuar, Holandën dhe Finlandën. /Telegrafi/

Spanja do të mbajë tri ditë zie për viktimat e aksidentit të trenave



Kryeministri spanjoll Pedro Sanchez ka shpallur tre ditë zie kombëtare për viktimat e një aksidenti treni me shpejtësi të lartë që ia mori jetën të paktën 40 personave.

Sanchez gjithashtu premtoi të zbulojë arsyen pse dy trenat me shpejtësi të lartë u përplasën në Spanjën jugore, ndërsa ekipet e shpëtimit vazhdojnë të kërkojnë rrënojat.

Më shumë se 120 persona të tjerë u lënduan ndërsa vagonët e një treni që shkonte në Madrid dolën nga shinat dhe kaluan në shinat e kundërta, duke u përplasur me një tren që vinte përballë në Adamuz të dielën në mbrëmje.

Aksidenti është më i keqi që vendi ka parë në më shumë se një dekadë, transmeton Telegrafi.

Operatori i rrjetit hekurudhor Adif tha se përplasja ndodhi në orën 19:45 të dielën, rreth një orë pasi njëri prej trenave u nis nga Malaga duke u drejtuar në veri të Madridit, kur doli nga shinat në një pjesë të drejtë të binarëve pranë qytetit të Kordobës.

Forca e pĂ«rplasjes i shtyu vagonĂ«t e trenit tĂ« dytĂ« nĂ« njĂ« argjinaturĂ«, sipas Ministrit tĂ« Transportit Óscar Puente. Ai shtoi se shumica e tĂ« vrarĂ«ve dhe tĂ« plagosurve ishin nĂ« vagonĂ«t e parĂ« tĂ« trenit tĂ« dytĂ«, i cili po udhĂ«tonte nĂ« jug nga Madridi pĂ«r nĂ« Huelva.

Ekipet e shpëtimit thanë se rrënojat e shtrembëruara të trenave e bënë të vështirë nxjerrjen e njerëzve të bllokuar brenda vagonëve.

Sanchez vizitoi vendin e aksidentit me zyrtarë të lartë të hënën pasdite.

"Kjo është një ditë pikëllimi për të gjithë Spanjën, për të gjithë vendin tonë", u tha ai gazetarëve.

"Do të arrijmë në të vërtetën, do të gjejmë përgjigjen dhe kur kjo përgjigje në lidhje me origjinën dhe shkakun e kësaj tragjedie të dihet, pasi nuk mund të ishte ndryshe, me transparencë absolute dhe qartësi absolute, do ta bëjmë publike", shtoi ai.

Puente tha se një hetim mund të zgjasë të paktën një muaj, duke e përshkruar incidentin si "jashtëzakonisht të çuditshëm". /Telegrafi/

Parlamenti australian voton për kontroll më të rreptë të armëve pas të shtënave në Sidnei



Dhoma e ulët e parlamentit të Australisë ka votuar në favor të një programi kombëtar për blerjen e armëve, reformave në lidhje me armët e zjarrit dhe gjuhën e urrejtjes, një muaj pas të shtënave vdekjeprurëse në plazhin Bondi.

Ministri i Punëve të Brendshme, Tony Burke, tha se personat e armatosur nuk do të kishin pasur ligjërisht qasje në armë zjarri nëse një legjislacion i tillë do të ishte në fuqi para sulmit.

Individët që vranë 15 persona më 14 dhjetor kishin "urrejtje në zemrat e tyre dhe armë në duart e tyre", i tha Burke parlamentit, transmeton Telegrafi.

Babë e bir që dyshohet se qëndron pas sulmit zotëronte ligjërisht gjashtë armë zjarri, ndërsa djali i tij kishte qenë në radarin e agjencive të inteligjencës.

Të dy projektligjet tani do të kalojnë në Senat dhe pritet të miratohen më vonë të martën.

Projektligji për reformën e armëve, i cili u miratua nga Dhoma e Përfaqësuesve me 96 vota pro dhe 45 kundër, përfshin kontrolle më të rrepta të importit të armëve të zjarrit dhe dispozita për të përmirësuar shkëmbimin e informacionit midis agjencive të inteligjencës mbi njerëzit që përpiqen të marrin licenca armësh.

Skema e blerjes do të synojë "armët e zjarrit të tepërta dhe të kufizuara rishtazi", tha Burke, duke zvogëluar katër milionë armë të regjistruara në vend.

Burke shtoi se "është një tronditje për shumicën e australianëve" të dinë se vendi ka më shumë armë zjarri sesa kishte para sulmit në Port Arthur të vitit 1996, në të cilin një person i armatosur vrau 35 persona në Tasmani.

Ky sulm, më i rëndi i vrasjeve masive në vend, e kishte shtyrë qeverinë e atëhershme të prezantonte disa nga kontrollet më të rrepta të armëve në botë.

Dhoma e ulët e parlamentit gjithashtu miratoi të martën reforma për gjuhën e urrejtjes që synonin luftimin e antisemitizmit.

Reformat për gjuhën e urrejtjes fillimisht ishin përfshirë në një projektligj omnibus me reformat për armët, por qeveria e ndau legjislacionin javën e kaluar pasi si koalicioni opozitar Liberal-Nacional ashtu edhe të Gjelbrit thanë se do të votonin kundër tyre.

Ndërsa qeveria laburiste ka një shumicë të rehatshme në dhomën e ulët, ajo ka nevojë për mbështetjen e partive të tjera në Senat.

Deputetët e koalicionit përmendën shqetësime në lidhje me lirinë e fjalës dhe thanë se legjislacioni nuk ishte përcaktuar qartë ndër të tjera, ndërsa të Gjelbrit thanë se nuk mund ta mbështesnin atë nëse nuk bëheshin ndryshime për të mbrojtur të gjitha pakicat dhe protestat legjitime.

Por të martën, udhëheqësja e liberalëve, Sussan Ley, e cila javën e kaluar tha se projektligji ishte "i pashërueshëm", tha se partia e saj kishte arritur një marrëveshje me qeverinë për një version të zbutur. /Telegrafi/

iPhone 18 Pro dhe Pro Max do të kenë ekrane OLED të përparuara LTPO+



Një raport i ri që vjen nga burimet e zinxhirit të furnizimit të ETNews, thotë se Apple po planifikon të prezantojë panele të përparuara LTPO+ OLED me modelet e ardhshme iPhone 18 Pro dhe 18 Pro Max.

Përveç natyrës së supozuar më efikase nga ana e energjisë të ekraneve LTPO+, ato do t'i lejojnë gjithashtu Apple të vendosë skanerin IR, të përdorur për Face ID, pas ekranit.

Për më tepër, disa njerëz të njohur me çështjen dyshojnë se Apple do ta zhvendosë edhe kamerën selfie pas ekranit pa bërë kompromis me cilësinë, transmeton Telegrafi.

ËshtĂ« interesante se kjo do ta nxirrte prodhuesin kinez tĂ« paneleve BOE nga zinxhiri i furnizimit tĂ« Apple pĂ«r modelet Pro, pasi vetĂ«m LG dhe Samsung mund tĂ« prodhojnĂ« ekrane LTPO+ OLED.

Megjithatë, BOE mund të prodhojë ende panele për modelet jo-Pro.

Raporti gjithashtu sugjeron që Apple do të përfshijë panele LTPO+ në M6 MacBook Pro të ridizajnuar. /Telegrafi/

Pse Gjermania po pĂ«rpiqet tĂ« ndĂ«rtojĂ« “ushtrinĂ« mĂ« tĂ« fortĂ« konvencionale tĂ« EvropĂ«s?”



Në fillim të vitit, burrat gjermanë të moshës 18 vjeç filluan të merrnin një pyetësor të detyrueshëm, që regjistronte përshtatshmërinë e tyre për shërbimin ushtarak sipas një ligji të miratuar muajin e kaluar.

Bashkimi me ushtrinë është vullnetar për momentin, por ligji i lejon qeverisë të prezantojë shërbimin e detyrueshëm për të përmbushur qëllimin e saj për të ndërtuar atë që ajo thotë se do të jetë ushtria më e fortë në Evropë, për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore.

NĂ« nĂ«ntorin e kaluar, personeli aktiv nĂ« detyrĂ« ishte 184,000 trupa, njĂ« rritje prej 2,500 qĂ« nga maji, kur kancelari Friedrich Merz i tha pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« parlamentit se ushtria, ose Bundeswehr, “duhet tĂ« bĂ«het ushtria mĂ« e fortĂ« konvencionale e EvropĂ«s”.

“ËshtĂ« mĂ« e madhja qĂ« kanĂ« pasur pĂ«r njĂ« kohĂ« shumĂ« tĂ« gjatĂ« dhe Ă«shtĂ« tashmĂ« forca mĂ« e fortĂ« qĂ« kemi pasur qĂ« nga viti 2021”, tha pĂ«r Al Jazeera, Timo Graf, njĂ« studiues i lartĂ« nĂ« QendrĂ«n Bundeswehr tĂ« HistorisĂ« Ushtarake dhe Shkencave Sociale nĂ« Potsdam.

Qeveria po josh anëtarët e shërbimit vullnetar me kontrata 23-mujore, me paga dhe përfitime bujare. Këto kontrata mund të zgjaten më pas deri në shërbim profesional të pacaktuar, transmeton Telegrafi.

"Paga është 2,600 euro (3,000 dollarë), dhe për shkak se strehimi është falas, sigurimi mjekësor është falas, ata do të përfundojnë duke pasur diçka si 2,300 euro (2,700 dollarë) pas taksave dhe zbritjeve. Janë shumë para për të rinjtë", tha Graf.

Gjermania është zotuar në NATO për të arritur 260,000 personel aktiv deri në vitin 2035 dhe për të dyfishuar rezervistët e saj në 200,000. Kjo do ta sillte atë afër ushtrisë prej gjysmë milioni ushtarësh që kishte në fund të Luftës së Ftohtë. Lajmi e ka shqetësuar Moskën.

"Qeveria e re e Gjermanisë po përshpejton përgatitjet për një përballje ushtarake në shkallë të plotë me Rusinë", tha ambasadori i Rusisë në Gjermani, Sergey Nechayev, për portalin gjerman të lajmeve Apolut në një intervistë muajin e kaluar.

Megjithatë, nga pikëpamja gjermane, është refuzimi i Rusisë për t'u tërhequr nga Ukraina që ka nxitur vullnetin politik për të shpenzuar 108 miliardë euro (125 miliardë dollarë) për të rindërtuar forcat e armatosura këtë vit, ekuivalente me 2.5 përqind të produktit të brendshëm bruto (GDP), dhe më shumë se dyfishi i buxhetit të vitit 2021 prej 48 miliardë eurosh (56 miliardë dollarë).

"Vetëm brenda një viti, kemi kaluar nga 58 përqind në 65 përqind mbështetje për një rritje të shpenzimeve për mbrojtjen", tha Graf.

Deri në vitin 2030, Gjermania do të shpenzojë 3.5 përqind të GDP-së së saj për mbrojtje.

Sipas një sondazhi të dhjetorit nga Politbarometer, një sondazh zgjedhor dhe program televiziv gjerman, tetë nga 10 gjermanë tani janë të bindur se presidenti rus Vladimir Putin nuk është serioz në lidhje me ndjekjen e një marrëveshjeje paqeje në luftën në Ukrainë, dhe shumë kanë filluar t'u besojnë paralajmërimeve të zyrtarëve të inteligjencës se Rusia planifikon ta zgjerojë përfundimisht luftën e saj në vendet e NATO-s.

Viti "2029 është paraqitur si një datë e mundshme për Rusinë për të sulmuar NATO-n, dhe kjo është bërë data e referencës për njerëzit", tha Graf.

"Mund të shohim gjatë katër viteve të fundit të kësaj lufte se kemi ecur në gjumë, duke mos e kuptuar seriozitetin e situatës. E ardhmja e Evropës është në lojë këtu", shtoi ai.

Gjermanët humbin besimin në SHBA-në e Trumpit

Perceptimi i kërcënimit nga Rusia është vetëm njëra anë e ekuacionit. Shoqëria gjermane e ka gjetur humbjen e besimit në Shtetet e Bashkuara gjatë vitit të kaluar po aq transformuese.

Një sondazh i kryer nga kanali shtetëror ZDF në qershor 2025 i pyeti gjermanët: "A do të vazhdojnë SHBA-të të garantojnë sigurinë e Evropës si pjesë e NATO-s?" Shtatëdhjetë e tre përqind thanë jo. Deri në dhjetor, kjo shumicë ishte rritur në 84 përqind.

Nëntë nga 10 gjermanë tani e shohin ndikimin politik të SHBA-së në Evropë si të dëmshëm, duke pasur frikë nga inkurajimi i hapur i partive të ekstremit të djathtë, miqësore me Rusinë, siç ndodhi në zgjedhjet federale të Gjermanisë në shkurt të vitit të kaluar.

Strategjia e SigurisĂ« KombĂ«tare e presidentit tĂ« SHBA-sĂ«, Donald Trump, e publikuar nĂ«ntorin e kaluar, i mĂ«soi EvropĂ«s se ajo pĂ«rballet me “zhdukje qytetĂ«rimi”, pĂ«r shkak tĂ« rregullimit tĂ« tepĂ«rt nga Brukseli dhe “politikave tĂ« migracionit qĂ« po transformojnĂ« kontinentin dhe po krijojnĂ« konflikte, censurĂ« tĂ« fjalĂ«s sĂ« lirĂ« dhe shtypje tĂ« opozitĂ«s politike, ulje tĂ« lindjeve dhe humbje tĂ« identiteteve kombĂ«tare dhe vetĂ«besimit” – pozicione nativiste tĂ« mbajtura nga e djathta ekstreme e EvropĂ«s.

“Ata e kanĂ« kuptuar, Trump nuk ka asnjĂ« interes tĂ« ndihmojĂ« GjermaninĂ« fare”, tha gjenerali Ben Hodges, i cili dikur komandonte forcat amerikane nĂ« EvropĂ«.

“Strategjia e SigurisĂ« KombĂ«tare ishte e tmerrshme, ishte njĂ« gisht i mesĂ«m gjigant nga Trump drejt EvropĂ«s”, i tha ai Al Jazeera-s.

Gjermanët kanë kaq pak besim te Uashingtoni, sa gjashtë nga 10 nuk i besojnë më as pengesës bërthamore të SHBA-së, dhe tre të katërtat do të donin ta shihnin atë të zëvendësuar me një pengesë anglo-franceze.

“NjerĂ«zit qĂ« e vlerĂ«sojnĂ« NATO-n dhe ata qĂ« janĂ« pro-BE-sĂ« pajtohen me idenĂ« e njĂ« NATO-je evropiane”, tha Graf.

“GjermanĂ«t ende e vlerĂ«sojnĂ« NATO-n si njĂ« organizatĂ« mbrojtĂ«se, por ata nuk u besojnĂ« amerikanĂ«ve qĂ« tĂ« luajnĂ« rolin e tyre nĂ« NATO, dhe ata mbĂ«shtesin idenĂ« e njĂ« NATO-je evropiane”, shtoi ai.

Graf tha se sondazhet e Bundeswehr treguan se mbështetja për një ushtri evropiane, gjithmonë e dyshimtë në Gjermani, për sigurinë e së cilës NATO u ndërtua posaçërisht në vitin 1949, u rrit vitin e kaluar me 10 pikë në 57 përqind.

A do ta kryejë Gjermania punën?

Premtimi i Merz nuk është i ri. Paraardhësi i tij, socialdemokrati Olaf Scholz, kishte premtuar gjithashtu të ndërtonte ushtrinë më të fortë të Evropës në vitin 2022, vitin kur Rusia nisi pushtimin e saj të plotë të Ukrainës.

Por, megjithëse Scholz arriti që parlamenti të miratonte një rritje të vetme prej 120 miliardë dollarësh në shpenzimet e mbrojtjes, paratë shtesë filluan të rrjedhin vetëm më vonë, në vitin 2024.

Qeveria e Scholz në atë kohë fajësoi procedurat burokratike, por disa besojnë se kishte edhe pengesa kulturore.

"Bundeswehr nuk u perceptua pozitivisht dhe, për këtë arsye, askush me mendje të shëndoshë nuk do ta zgjidhte atë si karrierë. Pra, atëherë do të ishte një gjë më specifike për t'u bërë, ndoshta më shumë për njerëzit në anën e djathtë të spektrit politik", tha për Al Jazeera, Minna Alander, një bashkëpunëtore në Qendrën për Analizën e Politikave Evropiane e specializuar në siguri dhe mbrojtje.

"Gjermanët e arsimuar mirë, gjermanët më të vjetër, u rritën duke dëgjuar se sa e tmerrshme ishte Gjermania naziste", tha gjenerali Hodges, i cili tani jeton në Gjermani.

“Dhe pĂ«r gjermanĂ«t e moshuar qĂ« ishin fĂ«mijĂ« gjatĂ« luftĂ«s, makthi mĂ« i keq pĂ«r ta do tĂ« ishte njĂ« luftĂ« me RusinĂ«, ose pa Shtetet e Bashkuara”, shtoi ai.

Por perceptimet kanĂ« ndryshuar me shpejtĂ«si qĂ« nga viti 2022. Merz erdhi nĂ« pushtet duke dĂ«nuar si MoskĂ«n ashtu edhe Uashingtonin, duke kĂ«rkuar “pavarĂ«si” nga SHBA-ja.

Në kohën kur ai mori detyrën, parlamenti kishte miratuar tashmë një pezullim të kufijve kushtetues të deficitit për t'i dhënë atij një rritje të madhe dhe të përhershme të shpenzimeve të mbrojtjes. Muajin e kaluar, parlamenti miratoi afërsisht 60 miliardë dollarë në prokurime të mbrojtjes.

“Ne kurrĂ« nuk mbĂ«shtetemi nĂ« proceset evropiane”

Analistët besojnë se narrativat pro-Kremlin do të vazhdojnë të kërkojnë të shfrytëzojnë çdo skepticizëm latent që ekziston.

“NdjeshmĂ«ria ndaj rekrutimit Ă«shtĂ« diçka qĂ« rusĂ«t po e paketojnĂ« nĂ« narrativat e tyre propagandistike pĂ«r shumĂ« shoqĂ«ri nĂ« EvropĂ«â€, tha Victoria Vdovychenko, njĂ« eksperte e luftĂ«s hibride nĂ« QendrĂ«n pĂ«r GjeopolitikĂ« tĂ« Universitetit tĂ« Kembrixhit.

“Gjermania Ă«shtĂ« njĂ« prej tyre, kĂ«shtu qĂ« nĂ« thelb, do tĂ« shihni njĂ« rritje tĂ« lajmeve nĂ« lidhje me sa keq Ă«shtĂ« qĂ« gjermanĂ«t po dĂ«rgojnĂ« fĂ«mijĂ« pĂ«r t'u vrarĂ«â€, i tha ajo Al Jazeera-s.

Ajo është gjithashtu e kujdesshme për kohën që do të duhet që paratë dhe vullneti politik të përkthehen në kapacitet industrial dhe forcë.

Scholz u zotua të krijojë një brigadë për të mbrojtur hendekun Suwalki, një qafë të cenueshme toke lituaneze e vendosur midis Bjellorusisë dhe Kaliningradit, një territor i mbajtur nga Rusia në Detin Baltik, por rekrutimi, trajnimi dhe pajisja e saj është ende në proces.

"Ne nuk jemi njerëz budallenj, kështu që nuk mbështetemi kurrë në proceset evropiane, idenë se kushdo do të vijë si zot për të na ndihmuar. Ne e kuptojmë patjetër, është populli ynë ai që do të jetë gjithmonë në ballë", tha Vdovychenko, e cila është ukrainase. /Telegrafi/

‘Grindja’ pĂ«r GrenlandĂ«n, çfarĂ« mund tĂ« nĂ«nkuptojĂ« kĂ«rcĂ«nimi i tarifave tĂ« Trump pĂ«r ekonomitĂ« e EvropĂ«s?



"Një luftë tregtare nuk është në interesin e askujt". Këto ishin fjalët e kryeministrit britanik Keir Starmer të hënën, ndërsa ai përjashtoi vendosjen e tarifave hakmarrëse ndaj Shteteve të Bashkuara, që kur Donald Trump rriti rreziqet në betejën e tij me Evropën për kontrollin e Grenlandës.

Presidenti amerikan ka kërcënuar me masa të mëtejshme tregtare kundër aleatëve të tij të NATO-s, nëse nuk ia del mbanë, transmeton Telegrafi.

Sky News shpjegon detajet pas këtyre kërcënimeve dhe çfarë mund të nënkuptojnë ato për ekonomitë perëndimore, në një kohë kur aleanca e tyre ushtarake është nën kërcënim në një mënyrë të paparë më parë.

ÇfarĂ« po bĂ«n Trump?

Presidenti amerikan dëshiron të blejë Grenlandën, duke përmendur arsye sigurie kombëtare, në Arktikun strategjikisht të rëndësishëm. Territori gjithashtu ka një pasuri të madhe minerale.

Por kjo kërkesë është e papranueshme për Grenlandën e kontrolluar nga Danimarka dhe udhëheqësit e Evropës, të cilët argumentojnë se pronësia është një çështje për popullin e Grenlandës dhe Danimarkës.

ÇfarĂ« ka kĂ«rcĂ«nuar presidenti?

Trump tha në fundjavë se do të vendoste një rritje graduale të tarifave tregtare për aleatët e NATO-s, që refuzojnë të mbështesin planin e tij.

Si i tillë, ai dëshiron t'u ngarkojë Danimarkës, Norvegjisë, Suedisë, Mbretërisë së Bashkuar, Francës, Gjermanisë, Holandës dhe Finlandës një tarifë prej 10% "për çdo mall" të dërguar në SHBA nga 1 shkurti.

Qëllimi është t'i bëjë mallrat e tyre më pak tërheqëse për importuesit amerikanë, duke dëmtuar kompanitë dhe ekonomitë evropiane në këtë proces.

Kjo tarifë prej 10% do të rritet në 25% nga qershori, përveç nëse arrihet një marrëveshje.

ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« kjo nĂ« praktikĂ«?

Në thelb, u jep kombeve evropiane më pak se dy javë kohë për të hartuar një plan për të kënaqur Trumpin ose për t'u përballur me tarifa të reja.

A është kjo një lojë nga presidenti?

Ndërsa është e qartë se ai është shumë serioz në lidhje me sigurimin e Grenlandës, kemi parë më parë se reagimet negative në tregjet financiare ndaj kërcënimeve të luftës tregtare kanë nxitur ndryshime në mendje në Shtëpinë e Bardhë.

Tkurrjet për planet e tij më të këqija vitin e kaluar i dhanë jetë akronimit TACO - Trump Always Chickens Out - midis pjesëmarrësve në treg.

ËshtĂ« tashmĂ« e qartĂ« se perspektiva e njĂ« mosmarrĂ«veshjeje tĂ« pĂ«rshkallĂ«zuar me aleatĂ«t e NATO-s nuk po pritet mirĂ«.

Dollari është dobësuar, çmimet e naftës kanë rënë dhe tregjet evropiane të aksioneve kanë rënë në reagimin e tyre të parë. Tregjet amerikane janë të mbyllura për sot për shkak të një feste zyrtare.

Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) - huadhënësi i fundit në botë - ka paralajmëruar për një "rrezik të madh" për ekonominë globale nëse Trump i zbaton ato.

Nëse miratohen, çfarë dëmi mund të shkaktojnë këto tarifa në ekonominë e Mbretërisë së Bashkuar?

Mbretëria e Bashkuar ka paguar tashmë një normë prej 10% për shumicën e mallrave që nga prilli i kaluar, si pjesë e luftës tregtare të presidentit. Kjo shifër është përveç tarifave paraprake dhe tarifave të tjera.

Por disa mallra, si makinat, nuk i nënshtrohen tarifave përmes marrëveshjeve të mëvonshme, por një sistem kuotash kufizon përjashtimet nga tarifat në vëllime të caktuara.

SHBA-të janë partneri më i madh tregtar i Mbretërisë së Bashkuar, por shërbimet përbëjnë pothuajse dy të tretat e eksporteve totale në Amerikë në baza vjetore.

Këto shërbime, të tilla si shërbimet financiare dhe ligjore, nuk janë mallra dhe për këtë arsye nuk i nënshtrohen tarifave.

Prodhuesit e makinave dhe firmat farmaceutike janë në krye të pemës për sa i përket mallrave të eksportuara.

Çdo tarifĂ« e re do tĂ« ishte e dĂ«mshme pĂ«r ta dhe pĂ«r prodhimin mĂ« tĂ« gjerĂ« nĂ« njĂ« kohĂ« kur rritja e MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar Ă«shtĂ« tashmĂ« nĂ« ngecje, pjesĂ«risht si rezultat i taksave tregtare tĂ« Trump deri mĂ« sot.

Analiza nga Capital Economics të hënën sugjeroi se një "skenar më i keq mund të ulë GDP-në e Mbretërisë së Bashkuar me 0.30-0.75%", duke rrezikuar recesionin.

Kryeekonomisti i Mbretërisë së Bashkuar, Paul Dales, tha: "Pasojat politike dhe gjeopolitike afatgjata do të ishin shumë më të mëdha. Njëra prej tyre mund të jetë që Mbretëria e Bashkuar të shtyhet më pranë BE-së, të paktën kur bëhet fjalë për tregtinë e mallrave".

Po BE-ja?

Norma e gjerë e tarifave shtesë të SHBA-së për vendet e BE-së aktualisht është 15%.

Eksportet e mallrave, të tilla si ato nga salla e motorëve të prodhimit të ekonomisë së saj, Gjermania, dominojnë tregtinë e saj me SHBA-në.

Franca, ndryshe nga Mbretëria e Bashkuar, dëshiron të vendosë tarifa hakmarrëse dhe masa të tjera ndaj SHBA-së në rast se tarifat tregtare rriten nga presidenti i SHBA-së.

Vendosja e të ashtuquajturës bazuka tregtare të BE-së do të diskutohet në një takim të udhëheqësve më vonë këtë javë, por të gjitha shenjat janë se shumica dërrmuese duan një zgjidhje diplomatike në vend që të rrezikojnë një luftë të zgjatur. /Telegrafi/

Si ndodhi aksidenti vdekjeprurës hekurudhor në Spanjë - dhe pse është përshkruar si 'vërtet i çuditshëm'?



Një nyje hekurudhore me defekt mund të jetë çelësi për të kuptuar shkakun e një prej katastrofave më vdekjeprurëse hekurudhore të Spanjës në vite, kanë thënë ekspertët.

Të paktën 40 persona humbën jetën dhe 159 u lënduan, në një përplasje me shpejtësi të lartë midis dy trenave të dielën, transmeton Telegrafi.

Ekipi i të dhënave dhe forenzikës i Sky News shqyrton se si ndodhi aksidenti.

Një kronologji e aksidentit

Para aksidentit, një tren i drejtuar nga kompania private Iryo dhe që mbante rreth 300 pasagjerë u nis nga Malaga për në kryeqytetin Madrid në orën 6:40 pasdite.

Treni tjetër, i cili mbante gati 200 persona dhe i menaxhuar nga kompania publike e trenave të Spanjës Renfe, u nis nga Madridi për në Huelva në jug në orën 6.05 pasdite sipas kohës lokale.

Rreth orës 19:45 sipas orës lokale, fundi i trenit të parë që udhëtonte nga Malaga për në Madrid doli nga shinat dhe u hodh në anën e kundërt të shinave.

Më pas u përplas me trenin tjetër pranë qytetit Adamuz në provincën e Kordobës, rreth 230 milje në jug të Madridit.

Në kohën e përplasjes, të dy trenat po udhëtonin me një shpejtësi prej më shumë se 120 milje në orë.

Pamjet filmike treguan pasagjerë që dilnin nga dritaret e thyera pas përplasjes, ndërsa shërbimet e emergjencës mbërritën në vendngjarje. Të lënduarit u dërguan në një spital aty pranë.

Një incident 'vërtet i çuditshëm'

Ministri i Transportit i Spanjës, Oscar Puente, tha se shkaku i përplasjes ishte i panjohur, por e quajti atë një incident "vërtet të çuditshëm" sepse ndodhi në një pjesë të sheshtë të binarëve që ishte rinovuar në maj.

Ai tha se pjesa e pasme e trenit Iryo kishte dalë nga shinat dhe më pas kishte kaluar shinat e tjera, duke u përplasur në pjesën e përparme të trenit Renfe dhe duke i rrëzuar dy vagonët e tij të parë nga shinat dhe duke i rënë poshtë një pjerrësi prej 4 metrash.

Dëmi më i keq ishte në pjesën e përparme të trenit Renfe, shtoi ai.

Puente ndau një fotografi që tregonte sistemin e përdorur, për të monitoruar infrastrukturën dhe lëvizjen e të gjithë trenave përgjatë rrjetit.

Harta tregonte pozicionet aktuale të dy trenave pak më pak se dy orë pasi ndodhi përplasja, me vija të kuqe që tregonin se shina ishte bllokuar.

Hetuesit thonë se një nyje e dëmtuar mund të jetë çelësi i përplasjes

Një hetim fillestar ka identifikuar një nyje të dëmtuar si çelësin e përplasjes së trenit, raportoi Reuters, duke cituar një burim.

Agjencia e lajmeve tha se teknikët identifikuan disa konsumime në nyjen midis seksioneve të shinave, të njohura si një pllakë peshku, të cilat ata thanë se tregonin se defekti kishte qenë aty për ca kohë.

Gabimi njerëzor 'përjashtohet'

Më parë, presidenti i kompanisë kombëtare hekurudhore të Spanjës, Renfe, Alvaro Fernandez Heredia, kishte thënë se "gabimi njerëzor mund të përjashtohet".

Treni Iryo ishte ndërtuar në vitin 2022, me inspektimin e tij të fundit të kryer më 15 janar të këtij viti.

Bina ku ndodhi aksidenti ishte gjithashtu e re, pasi ishte rinovuar plotësisht majin e kaluar, me një investim prej 700 milionë eurosh.

Megjithatë, ajo ende kishte probleme, me një sindikatë spanjolle të makinistëve të trenave që paralajmëroi operatorin hekurudhor Adif për konsumimin e madh të shinave, përfshirë atë ku u përplasën dy trenat, në një letër gushtin e kaluar.

Në tetor të vitit të kaluar, sindikatat hekurudhore iu drejtuan qeverisë për të kërkuar një ulje të shpejtësisë për të shmangur aksidentet në linjë.

Rekordi i sigurisë hekurudhore të Spanjës

Agjencia spanjolle e sigurisë hekurudhore (AESF) ka regjistruar midis 42 dhe 98 aksidente të rëndësishme hekurudhore në vit që nga viti 2006, me më shumë aksidente në vitet 2007 dhe 2023, përkatësisht 98 dhe 77.

Ato vite panë një numër veçanërisht të lartë të aksidenteve me kalime hekurudhore dhe lëndime personale, me agjencinë që thekson se shifra dukshëm më e ulët për vitin 2024, në 57 krahasuar me 77, ishte kryesisht për shkak të një reduktimi në këto lloje incidentesh sesa në përplasje dhe dalje nga shinat.

Në vitin 2024, një në pesë incidente në Spanjë u shkaktuan nga dalja nga shinat - pesë herë më shumë se mesatarja e BE-së prej 4%, me vendin që regjistroi një përqindje më të vogël të kalimeve në nivel dhe incidenteve të tjera të lëndimeve personale sesa mesatarja e BE-së.

Rreth 18 persona humën jetën në aksidente hekurudhore në Spanjë në vitin 2024, ekuivalenti i rreth një personi për 1,000 km shina hekurudhore, duke e lënë Spanjën ndër vendet me nivelin më të ulët të vdekjeve hekurudhore në BE, sipas Komisionit Evropian.

Aksidenti më i keq hekurudhor spanjoll këtë shekull ishte një dalje nga shinat e trenit në Santiago de Compostela në korrik 2013, i cili ia mor jetën 79 personave.

Prokurorët janë gati të hapin hetim penal sa më shpejt të jetë e mundur

Burime nga ministria e Brendshme e Spanjës i thanë Sky News, se prokurorët vendas po presin raportin nga policia dhe më pas janë gati të hapin një hetim penal sa më shpejt të jetë e mundur.

I pyetur nga gazetarët se sa kohë mund të zgjasë një hetim për shkakun e aksidentit, ministri i transportit, Puente, tha se mund të jetë një muaj.

Kryeministri i Spanjës, Pedro Sanchez, shprehu ngushëllimet e tij për familjet e viktimave në një postim në X, duke shkruar: "Sonte është një natë dhimbjeje e thellë për vendin tonë."

Të hënën në mbrëmje, ndërsa shumë nga të plagosurit dolën nga spitali, disa anëtarë të familjes ende po kërkonin në mediat sociale dhe spitalet për më shumë informacion në lidhje me të dashurit e tyre të zhdukur. /Telegrafi/

Moment dramatik, shkëmbi i famshëm në Britani të Madhe shembet me rënie masive shkëmbinjsh vetëm pak metra larg këmbësorëve



Ky Ă«shtĂ« momenti dramatik kur njĂ« shkĂ«mb u shemb nĂ« Bregun Jurasik, ndĂ«rsa dy pushues u ‘zhdukĂ«n’ nĂ«n njĂ« re tĂ« madhe pluhuri.

Rreth 500 ton shkëmb ranor ranë në plazhin në West Bay, Dorset të Britanisë së Madhe, kur një pjesë e shkëmbit 150 metra të lartë, i bërë i famshëm nga drama kriminale e ITV Broadchurch, papritmas u shemb.

Pamjet nga vendi i ngjarjes treguan momentin dramatik kur një pjesë e shkëmbit u shemb vetëm pak metra larg plazhistëve, transmeton Telegrafi.

Mbetjet që binin shkaktuan një re të trashë pluhuri të artë ndërsa goditën rërën - por kalimtarët dukeshin të pashqetësuar nga shembja.

Roja bregdetare u thirr në vendngjarje për të kontrolluar nëse dikush ishte bllokuar nën shkëmbinj, por për fat të mirë nuk u raportuan viktima. /Telegrafi/

Kishte zgjedhur personin e gabuar pĂ«r t’ia vjedhur telefonin nĂ« LondĂ«r, atletja amerikane i vihet pas dhe e zĂ« hajnin



Një hajdut telefonash zgjodhi shënjestrën e gabuar pasi i vodhi një celular një atleteje ndërsa ajo po filmonte një TikTok në Londër.

Elizabeth Lopez Aguilar, 24 vjeç, po filmonte përpara London Eye ndërsa ishte me pushime në kryeqytetin britanik, kur një burrë ia rrëmbeu telefonin pikërisht nga sytë e saj, transmeton Telegrafi.

Vajza nga Teksasi ishte në Londër duke festuar ditëlindjen e të dashurit të saj, dhe ata po planifikonin të shihnin Hercules në West End atë mbrëmje.

Aguilar ishte në Victoria Embankment kur ndodhi vjedhja. Ajo e vendosi telefonin e saj disa metra përpara saj dhe kishte filluar të fliste me kamerën, kur hajduti kapi telefonin ende duke xhiruar.

Por hajduti nuk e kishte idenë se sapo kishte synuar një atlete të atletikës, e specializuar në vrapim të shpejtë dhe në distanca të gjata.

Brenda pak minutash, Aguilar dhe i dashuri i saj, Abraham Tahtou, e ndoqën dhe e morën telefonin.

Ajon garon në gara sprinti dhe triatlone olimpike në distanca të gjata dhe aktualisht po stërvitet për një Ironman.

"Vërtet mendoj se hajduti nuk kishte idenë se me kë po ngatërrohej", tha Aguilar.

"Menjëherë u nisa për ta ndjekur dhe nuk ndalova derisa djali u kap. Në fillim qesha sepse mendova se ishte i dashuri im që po bënte një shaka. Por pastaj e kuptova se ishte e vërtetë. U shokova, por menjëherë u ndeza me shpejtësi", shtoi ajo.

Tahtou gjithashtu iu bashkua ndjekjes dhe së bashku ata arritën ta kapnin hajdutin dhe të merrnin telefonin.

Megjithatë, çifti vendosi të mos telefononte policinë, duke e lënë hajdutin e telefonit të lirë të bredhte rrugëve. /Telegrafi/

Britaniku thotë se fiton 32,000 dollarë në vit duke mbledhur jashtëqitjet e qenve të klientëve të tij



Një baba britanik me katër fëmijë po e shndërron biznesin në një pasuri të madhe duke mbledhur jashtëqitje qensh - një punë anësore që ai vlerëson se i sjell mbi 32,000 dollarë në vit.

"Ne u habitëm, klientët sapo filluan të vinin", tha Kyle Newby, 39 vjeç, për South West News Service për punën e tij të neveritshme, transmeton Telegrafi.

Ndërtuesi me bazë në Derbyshire tha se u frymëzua për të filluar biznesin, të quajtur Pet Poo Pick, në mars pasi "pa në Instagram" në punë dhe pa "sa popullor ishte mbledhja e jashtëqitjeve të qenve" në SHBA.

"ËshtĂ« vĂ«rtet i madh nĂ« AmerikĂ«, kĂ«shtu qĂ« menduam ta provonim dhe ta sillnim nĂ« East Midlands. Kemi parĂ« vetĂ«m disa njerĂ«z qĂ« e bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ« nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar, kĂ«shtu qĂ« shkuam nĂ« Facebook dhe postuam njĂ« reklamĂ« dhe e lamĂ« pĂ«r njĂ« kohĂ«", kujtoi britaniku.

Sigurisht, postimi i tij ngjalli një interes të madh, dhe mbledhësi profesional i jashtëqitjeve tani ka një bazë prej 35 klientësh të rregullt.

“UnĂ« kam 15 klientĂ« tĂ« mĂ«rkurĂ«n, 20 tĂ« shtunĂ«n”, tha Newby, i cili kĂ«rkon 40 dollarĂ« pĂ«r vizitĂ«n fillestare dhe 20 dollarĂ« nĂ« javĂ« mĂ« pas.

Si rezultat, britaniku vlerëson se fiton rreth 2,680 dollarë në javë duke punuar si pastrues plehrash, që është e barabartë me gati 60 dollarë në orë.

Newby vlerëson se mund të fitojë më shumë duke mbledhur plehra sesa mund të fitojë me një turn 10-orësh ndërtimi - megjithëse puna, siç mund të imagjinohet, mund të jetë mjaft e ndyrë.

“Kur e mendon, po mbledh afĂ«rsisht 14 copĂ« jashtĂ«qitje pĂ«r kopsht. Ne pĂ«rdorim njĂ« lugĂ« dhe njĂ« qese. Duhen 10-15 minuta pĂ«r kopsht”, tha Newby.

Pasi heq plehun e kafshëve, pastruesi i jashtëqitjeve dezinfekton zonën për t'u siguruar që nuk ka mbetur asnjë gjurmë.

“Mund tĂ« ngas makinĂ«n pĂ«r rreth katĂ«r orĂ« nĂ« ditĂ« dhe mund tĂ« kaloj gati tre orĂ« duke mbledhur kafshĂ«t”, tha Newby, i cili ka ngarĂ« deri nĂ« 50 milje pĂ«r tĂ« hequr jashtĂ«qitjet e qenve. /Telegrafi/

Galaxy S26 Ultra do të ofrohet në këto katër ngjyra



Ndërsa presim eventin Samsung Galaxy Unpacked të muajit të ardhshëm, rrjedhjet e informacionit rreth S26 Ultra vazhdojnë të shtohen.

E fundit ka të bëjë me katër ngjyrat zyrtare të pajisjes kryesore, të cilat u publikuan në internet, transmeton Telegrafi.

Universe Ice ndau imazhe të hapësirave të kartave SIM të S26 Ultra, duke zbuluar katër opsionet e tij të ngjyrave: e zezë, e bardhë, blu dhe vjollcë.

Sipas thashethemeve, emrat zyrtarë të ngjyrave do të jenë Black Shadow, White Shadow, Glacial Blue dhe Ultraviolet.

Mungesa e dukshme është ngjyra portokalli e përfolur më parë, e cila u publikua, por që më pas u hodh poshtë.

Imazhet e hapësirave të kartave SIM u pasuan gjithashtu nga një paraqitje e S26 Ultra në të katër ngjyrat.

Seria Galaxy S26 pritet të përbëhet nga tre pajisje - S26, S26+ dhe S26 Ultra. Galaxy S26 Pro i përfolur thuhet se u hoq së bashku me S26 Edge.

Treshja e S26 pritet të shpallet më 25 shkurt në një event të dedikuar Unpacked të mbajtur në San Francisko. /Telegrafi/

Kievi i shkaktoi mbrojtjes ajrore ruse humbje prej 4 miliardë dollarësh



Sulmet me rreze të gjatë veprimi nga njësia e Qendrës së Operacioneve Speciale Alpha të Shërbimit të Sigurisë së Ukrainës, kanë dëmtuar rëndë elementët kryesorë të sistemit të shtresëzuar të mbrojtjes ajrore të Rusisë, me humbje të vlerësuara në rreth 4 miliardë dollarë.

Sipas një deklarate të SBU-së të publikuar në Telegram, forcat ukrainase kanë shkatërruar ose çaktivizuar shumë sisteme ruse të mbrojtjes ajrore gjatë vitit të kaluar, duke përfshirë sistemet S-300, S-350 dhe S-400, sistemet e raketave tokë-ajër Buk-M1 dhe Buk-M2, sistemet e raketave dhe topave Pantsir-S1 dhe Pantsir-S2, si dhe sistemet Tor-M1, Tor-M2 dhe Tor-M3.

Aftësitë ruse të zbulimit dhe synimit me radar kanë pësuar gjithashtu humbje të mëdha, transmeton Telegrafi.

SBU tha se stacionet e radarëve kritikë për zbulimin e objektivave ajrorë dhe drejtimin e operacioneve të mbrojtjes ajrore u dëmtuan ose u shkatërruan, duke përfshirë radarët Nebo-U dhe Nebo-M, sistemet Podlyot, Niobium, Kasta-2E2, Gamma-D dhe Protyvnik-GE, si dhe radarët e integruar në komplekset e mbrojtjes ajrore Buk dhe S-300/S-400, duke përfshirë radarin 92N6.

SBU publikoi pamje nga droni që tregonin shkatërrimin e disa sistemeve të mbrojtjes ajrore, megjithëse Kyiv Post nuk mundi të verifikonte në mënyrë të pavarur kohën ose vendndodhjen.

"Kjo punë pati një efekt sistematik: korridoret u thyen në mbrojtjen ajrore shumështresore të Federatës Ruse", tha deklarata.

Sipas agjencisë, këto shkelje mundësuan rrugë të sigurta për dronët ukrainas me rreze të gjatë veprimi për të depërtuar thellë në territorin rus, duke lejuar sulme në baza ushtarake, depo, aeroporte dhe objekte të tjera ushtarake.

Në fund të dhjetorit 2025, SBU raportoi se që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë, forcat e saj speciale Alpha kanë shkatërruar më shumë se 500 sisteme ruse të mbrojtjes ajrore. /Telegrafi/

- YouTube www.youtube.com

❌