❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Brenda fabrikës zvicerane të arit, ku prodhohen shufra (dhe përcaktohen çmimet)

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Vjen njĂ« moment, pak para se Kantoni i Ticinos tĂ« fillojĂ« t’i ngjajĂ« pĂ«rfundimisht ZvicrĂ«s, ku ari pushon sĂ« qeni njĂ« koncept financiar.

Kjo ndodh në Castel San Pietro, në një zonë të qetë dhe të rregullt industriale, midis vilave të ndërtuara në shpatin e një kodre.

Këtu, një nga gjashtë rafineritë e Zvicrës, MKS PAMP, rafinon, shkrin dhe prodhon një nga parajsat më të vjetra dhe, në të njëjtën kohë, më bashkëkohore të sigurta që ekzistojnë.

Hyrja në rafineri nuk është një vizitë e zakonshme: është një ushtrim zhgënjimi. Ari, përpara se të bëhet një lingotë, një monedhë ose një investim, është material, proces, kontroll. Dhe mbi të gjitha, besim.

NjĂ« vizitĂ« nĂ« rafinerinĂ« dhe fabrikĂ«n e metaleve tĂ« prera tĂ« grupit – ndĂ«r mĂ« tĂ« pĂ«rparuarat nĂ« botĂ«, tĂ« akredituara nga LBMA dhe LPPM – Ă«shtĂ« njĂ« udhĂ«tim qĂ« fillon me metalin e papĂ«rpunuar, kalon nĂ«pĂ«r shkrirje dhe riciklim, dhe pĂ«rfundon me shufrĂ«n e shkrirĂ« ose lingotin e prerĂ«.

Këtu, gjithçka matet, certifikohet dhe verifikohet. Nuk ka asgjë mitike në lidhje me të, dhe pikërisht për këtë arsye efekti është kaq i fuqishëm: ari kthehet në atë që ka qenë gjithmonë, një rezervë vlere që ekziston vetëm, sepse dikush e mat, e verifikon dhe e certifikon atë.

MegjithatĂ«, kjo fabrikĂ« Ă«shtĂ« pjesĂ« e njĂ« sistemi ekonomik shumĂ« mĂ« tĂ« gjerĂ«. Zvicra Ă«shtĂ« njĂ« nga qendrat qendrore tĂ« tregut global tĂ« metaleve tĂ« çmuara: njĂ« pjesĂ« e konsiderueshme e arit tĂ« nxjerrĂ« ose tĂ« ricikluar çdo vit kalon kĂ«tu pĂ«r t’u rafinuar, certifikuar dhe rivĂ«nĂ« nĂ« qarkullim.

Ky aktivitet ndikon ndjeshëm në eksportet e vendit dhe i bën këto vende në dukje anonime infrastruktura kyçe për financat ndërkombëtare.

Në rafineri, organizatori i eventit, është Nicolas Cracco, Drejtor Ekzekutiv i GOLD AVENUE, platforma digjitale e grupit MKS PAMP, që lejon të blini, ruani dhe rishisni ar dhe argjend fizik.

Cracco flet pa theksuar, me ajrin e dikujt qĂ« preferon numrat nĂ« vend tĂ« premtimeve. “PĂ«r shumĂ« njerĂ«z, ari mbetet i paarritshĂ«m, i ndĂ«rlikuar dhe i rezervuar pĂ«r pak veta. Detyra jonĂ« Ă«shtĂ« tĂ« tregojmĂ« se ky nuk Ă«shtĂ« rasti”.

Pragu i hyrjes Ă«shtĂ« njĂ« gram. Jo njĂ« pjesĂ« e vogĂ«l e njĂ« sasie, por njĂ« objekt i vĂ«rtetĂ«. “ËshtĂ« produkti mĂ« i vogĂ«l qĂ« mund tĂ« shesim. Ne nuk shesim pjesĂ« tĂ« vogla ari, ne shesim objekte fizike. Ai gram Ă«shtĂ« i juaji: i identifikuar, i ndarĂ«, i regjistruar”.

Çmimi – rreth 180 dollarĂ« – ka kuptim. “Kur blini nĂ« platformĂ«, bĂ«heni pronar i arit. Ne jemi kujdestarĂ«, jo debitorĂ«. NĂ«se Gold Avenue do tĂ« zhdukej nesĂ«r, ai ar do tĂ« mbetej te pronarĂ«t e tij tĂ« ligjshĂ«m”.

Një dallim më pak i dukshëm nga sa duket, veçanërisht në një epokë kur shumë investime ekzistojnë vetëm si llogari të shkruara.

Konteksti ndihmon në shpjegimin pse ky mesazh jehon kaq fort sot. Në muajt e fundit, çmimi i arit ka mbetur në nivele historikisht të larta, i nxitur nga tensionet gjeopolitike, inflacioni i vazhdueshëm dhe pasiguria në tregjet financiare.

Në një skenar ku shumë asete luhaten me shpejtësi, metali i verdhë perceptohet përsëri si një aset i qëndrueshëm, dhe jo si një rrezik.

Brenda rafinerisĂ«, ky dallim bĂ«het konkret. KĂ«tu, mĂ«son se “transformimi” nuk Ă«shtĂ« “rafinim”.

Transformimi do tĂ« thotĂ« shkrirja e arit pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« formĂ«n e kĂ«rkuar nga tregu: kilobarĂ«, drithĂ«ra, produkte gjysmĂ« tĂ« gatshme pĂ«r prerje.

Rafinimi, nga ana tjetĂ«r, do tĂ« thotĂ« tĂ« fillosh me njĂ« metal ende tĂ« papastĂ«r – nga minierat ose riciklimi – dhe ta sjellĂ«sh atĂ« nĂ« standardet qĂ« e bĂ«jnĂ« arin tĂ« dallueshĂ«m pĂ«r financat globale: tĂ« paktĂ«n 99.5%, pastaj 99.9 ose 99.99. NjĂ«qind pĂ«rqind nuk ekziston. ËshtĂ« kimi, jo maturi leksikore.

Miti se “gjysma e arit tĂ« botĂ«s kalon nĂ«pĂ«r ZvicĂ«r”, humbet rĂ«ndĂ«sinĂ« e tij kĂ«tu. â€œĂ‡Ă«shtja nuk Ă«shtĂ« tĂ« konkurrosh pĂ«r pĂ«rqindje”, vĂ«ren Cracco. “ËshtĂ« tĂ« kuptosh pse, kur tregu Ă«shtĂ« me nxitim, ai vazhdon tĂ« zgjedhĂ« vende tĂ« caktuara”.

Përgjigja është një përzierje zvicerane: stabilitet, siguri logjistike, infrastrukturë bankare dhe rregullore që i trajtojnë metalet e çmuara si ligjërisht të detyrueshme.

NĂ« çdo rafineri, ka njĂ« vlerĂ«sues tĂ« betuar i cili Ă«shtĂ« personalisht pĂ«rgjegjĂ«s – pĂ«rfshirĂ« edhe penalisht – pĂ«r atĂ« qĂ« certifikon.

Udhëtimi i arit

UdhĂ«timi i arit fillon nĂ« minierat anembanĂ« botĂ«s, tĂ« cilat e dĂ«rgojnĂ« materialin e tyre nĂ« formĂ«n e “dorĂ©â€-sĂ«: blloqe metalesh gjysmĂ« tĂ« gatshme.

Këtyre u shtohen edhe furnizuesit dytësorë, duke përfshirë bankat, kompanitë tregtare, shitësit me shumicë dhe shitësit me pakicë të metaleve të çmuara, të cilët furnizojnë si me metale të rafinuara tashmë, ashtu edhe me materiale të ricikluara, siç janë mbetjet e bizhuterive.

Këtu, në Castel San Pietro, i gjithë ky metal shkrihet në anoda dhe më pas rafinohet përmes një procesi elektrolitik që izolon arin e pastër nga pjesa tjetër e metaleve.

Por hyrja aktuale në rafineri nuk është fizike: është administrative. Përpara se një shufër të prekë një furrë, ekziston një proces verifikimi që mund të zgjasë me muaj.

“Duhet tĂ« jemi tĂ« sigurt se po marrim atĂ« qĂ« presim, nga kush e presim”, thotĂ« Cracco. “NĂ«se kjo bie, gjithçka dĂ«shton”.

Kur arrin grupi, ai ndahet derisa tĂ« “njihet”. Pastaj vijnĂ« dy gjĂ«rat qĂ« vendosin gjithçka: pesha dhe pastĂ«rtia.

Pesha është e verifikueshme, brenda tolerancave të sakta. Pastërtia kërkon homogjenizim, rishkrirje dhe marrje të shumëfishtë mostrave.

Nëse vlera aktuale bie brenda tolerancave, ajo bëhet përfundimtare. Përndryshe, fillojnë negociatat ose thirret një arbitër si palë e tretë.

“TĂ« jesh i saktĂ« nuk mjafton kĂ«tu, – pĂ«rmbledh Cracco. – Duhet tĂ« jesh i verifikueshĂ«m”.

Rafinimi

Rafinimi Ă«shtĂ« kryesisht elektrolitik. Anoda e papastĂ«r tretet dhe metali i çmuar depozitohet nĂ« katodĂ« si njĂ« “sfungjer” ari.

Pasi lahet dhe thahet, kthehet në fonderi si ar i pastër. Metalet e mbetura rikuperohen ose trajtohen si mbetje industriale të kontrolluara; uji i procesit kthehet në standardet ligjore para se të largohet nga ambientet.

Por nuk është një makinë që punon vetë. Treqind njerëz punojnë këtu, të organizuar në tre turne, gjashtë ditë në javë.

Çdo fazĂ« – nga shkrirja deri te prerja – kĂ«rkon mbikĂ«qyrje njerĂ«zore, ekspertizĂ« dhe pĂ«rgjegjĂ«si.

ËshtĂ« punĂ« industriale dhe artizanale, e kryer nĂ« njĂ« strukturĂ« qĂ« mund tĂ« duket si çdo fabrikĂ« tjetĂ«r metalurgjike nĂ«se nuk do tĂ« ishte pĂ«r lĂ«ndĂ«t e para qĂ« kalojnĂ« nĂ«pĂ«r duart e atyre qĂ« punojnĂ« atje.

Në fund të fundit, duhen të dyja duart për të ngritur shufrën klasike prej 12 kg. Vlera e saj: mbi një milion e gjysmë euro.

Kasafortat

Dhe sapo tĂ« arrihet nĂ« kĂ«tĂ« pikĂ«, ritmi ndryshon. Fundet hyrĂ«se dhe fillojnĂ« daljet. KĂ«tu e kuptoni pse “shufĂ«r” Ă«shtĂ« njĂ« fjalĂ« e pĂ«rgjithshme. Ka shufra tĂ« mĂ«dha bankare, para cash industriale dhe produkte tĂ« prera, ku pesha nuk Ă«shtĂ« tolerancĂ«, por njĂ« kĂ«rkesĂ«: njĂ« ons duhet tĂ« jetĂ« njĂ« ons, njĂ« kilogram duhet tĂ« jetĂ« njĂ« kilogram.

Te kasafortat (e paarritshme), kthehemi në thelb të çështjes: besimi. Skanerë, regjistra, kontrolle.

Rreth 75% e klientĂ«ve zgjedhin tĂ« mos e marrin metalin, duke e lĂ«nĂ« atĂ« tĂ« sigurt nĂ« kasaforta zvicerane tĂ« siguruara dhe tĂ« monitoruara. “ShumĂ« e marrin nĂ« shtĂ«pi njĂ« herĂ«, pĂ«r ta prekur”, thotĂ« Cracco, “pastaj vendosin ta lĂ«nĂ« kĂ«tu”.

Rruga drejt arit

Shifrat shpjegojnë pse. Në vitin 2024, transaksionet u rritën nga afërsisht 45,000 në mbi 70,000. Përdoruesit e regjistruar në platformën GOLD AVENUE tejkalojnë 170,000, me mbi 600 milionë euro në metale të ruajtura dhe një xhiro vjetore prej rreth 750 milionë eurosh.

Mbajtja e gjithĂ« kĂ«saj pasurie nĂ« shtĂ«pi do tĂ« ishte e pamundur, pĂ«r tĂ« mos pĂ«rmendur rrezikun. Italia Ă«shtĂ« njĂ« nga tregjet mĂ« tĂ« gjalla. “ËshtĂ« njĂ« vend me njĂ« prirje tĂ« fortĂ« pĂ«r tĂ« kursyer”, vĂ«ren Cracco.

“Dhe nĂ« kohĂ« pasigurie, shumĂ« ndiejnĂ« nevojĂ«n pĂ«r tĂ« zotĂ«ruar njĂ« aset tĂ« prekshĂ«m”. PorositĂ« u rritĂ«n me 70% nĂ« njĂ« vit, me metale me vlerĂ« afĂ«rsisht 200 milionĂ« euro tĂ« ruajtura pĂ«r klientĂ«t italianĂ«. Gjysma e investitorĂ«ve nuk kishin blerĂ« kurrĂ« ar mĂ« parĂ«.

MegjithatĂ«, pavarĂ«sisht gjithĂ« kĂ«tij racionaliteti, ari mbetet gjithashtu njĂ« zgjedhje emocionale. Duke qĂ«ndruar para shufrave tĂ« prera, ikona Lady Fortuna Pamp vazhdon tĂ« ushtrojĂ« joshjen e saj. “NjerĂ«zit investojnĂ« pĂ«r njĂ« afat tĂ« gjatĂ«, – buzĂ«qesh Cracco, – por pastaj zgjedhin me zemĂ«r”.

Argjendi gjithashtu ka rifituar ekuilibrin e tij, duke arritur një ekuilibër pothuajse të përsosur me arin. Kjo falë çmimit të tij dhe faktit se, nëse ruhet në një depo të lidhur, mund të blihet pa TVSH.

Sa i pĂ«rket periudhĂ«s sĂ« investimit, “nuk ka mesatare,” pĂ«rfundon Cracco. “ShumĂ« blejnĂ« dhe nuk shesin kurrĂ«â€.

Burimi: “Corriere della Sera”; PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Brenda fabrikës zvicerane të arit, ku prodhohen shufra (dhe përcaktohen çmimet) appeared first on Gazeta Si.

↗

Të gjithë duan një copë të Arktikut

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – PĂ«r tĂ« kuptuar shumĂ« nga mosmarrĂ«veshjet rreth GroenlandĂ«s nĂ« muajt e fundit, duhet ta anojmĂ« globin nga Poli i Veriut.

Duke e parë globin nga veriu, kuptohet se disa nga zonat më të rëndësishme të botës (Rusia, Shtetet e Bashkuara, Kanadaja dhe Evropa Veriore), kufizohen të gjitha me të njëjtin det të madh: Oqeanin Arktik.

Arktiku është kryesisht i mbuluar nga një det i ngrirë, i cili deri relativisht vonë ishte praktikisht i paarritshëm për shkak të shtrirjes së akullit.

Tani që akulli po shkrihet ngadalë për shkak të ndryshimeve klimatike, ai po bëhet gjithnjë e më i arritshëm, i kontestuar dhe i rëndësishëm. Groenlanda, siç mund ta shihni nga harta, është në mes të gjithë kësaj.

PĂ«r dekada tĂ« tĂ«ra, konkurrenca pĂ«r Arktikun praktikisht nuk ekzistonte. NjĂ« shprehje e njohur midis atyre qĂ« studiojnĂ« rajonin ishte: “Veriu i LartĂ«, Tension i UlĂ«t”.

EkspertĂ«t kanĂ« folur shpesh edhe pĂ«r “jashtĂ«zakonshmĂ«rinĂ« e Arktikut”, duke treguar se, ndĂ«rsa vendet nĂ« pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« botĂ«s konkurrojnĂ« me njĂ«ra-tjetrĂ«n ekonomikisht dhe ushtarakisht, nĂ« Arktik ato gjithmonĂ« kanĂ« ruajtur njĂ« frymĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme bashkĂ«punimi.

Simboli i jashtĂ«zakonshmĂ«risĂ« ka qenĂ« prej kohĂ«sh KĂ«shilli Arktik, njĂ« organ ndĂ«rkombĂ«tar qĂ« bashkon tĂ« gjitha vendet qĂ« kufizohen me Arktikun: KanadanĂ«, DanimarkĂ«n (nĂ«pĂ«rmjet GroenlandĂ«s), FinlandĂ«n, IslandĂ«n, NorvegjinĂ«, RusinĂ«, Shtetet e Bashkuara (nĂ«pĂ«rmjet AlaskĂ«s) dhe SuedinĂ«. KĂ«tyre u bashkohen disa vende “vĂ«zhguese”, pĂ«rfshirĂ« ItalinĂ«.

Për dekada të tëra, anëtarët e Këshillit Arktik janë koordinuar për shfrytëzimin e burimeve, rrugët tregtare dhe studimet mjedisore me një harmoni të lakmueshme, edhe kur të njëjtat vende në pjesën tjetër të botës ishin në mosmarrëveshje ose në konflikt. Vetëm në vitin 2022, pas pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia, marrëdhëniet u përkeqësuan.

Harmonia midis vendeve të Arktikut ishte e mundur, edhe sepse interesi në rajon ishte i kufizuar në kërkimin shkencor dhe, në disa zona, në peshkimin, për shkak të paarritshmërisë së tij. Megjithatë, pak më shumë se njëzet vjet më parë, ngrohja globale ndryshoi gjithçka.

Vendet Arktike

Tregtia

Shkrirja e akullit po hap gradualisht rrugë të reja detare që kanë potencialin për të transformuar tregtinë globale.

Ky potencial Ă«shtĂ« njohur prej shekujsh: eksploruesit kanĂ« kĂ«rkuar prej kohĂ«sh “Kalimin VeriperĂ«ndimor” legjendar, njĂ« rrugĂ« qĂ« lidh oqeanet Atlantik dhe PaqĂ«sor nĂ«pĂ«rmjet KanadasĂ« veriore, si dhe “Kalimin Verilindor”, nĂ« veri tĂ« RusisĂ«.

TĂ« dyja kĂ«to rrugĂ« u zbuluan dhe u eksploruan nĂ« shekujt 19 dhe 20, por pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ« ato ishin joekonomike dhe tĂ« vĂ«shtira pĂ«r t’u lundruar.

Por tani që akulli po tërhiqet, rrugët e Arktikut po bëhen gjithnjë e më të arritshme. Dhe krahasuar me rrugët tradicionale, ato kanë një avantazh të madh: mund të jenë shumë më të shkurtra.

Për shembull: një anije kontejnerësh që niset nga Shangai i Kinës për të arritur në Roterdam të Holandës, duhet të udhëtojë afërsisht 10,500 milje detare (pothuajse 20,000 kilometra) për të marrë rrugën tradicionale, e cila kalon nëpër Oqeanin Indian dhe Kanalin e Suezit.

Protesta anti-SHBA në Nuuk, Grenlandë, 17 janar 2026

Nëse Kanali i Suezit është i pakalueshëm për ndonjë arsye, anije kontejnerësh duhet të lundrojë rreth Afrikës, në atë pikë që miljet detare rriten në pothuajse 14,000.

Por nëse anija kalon nga veriu, duke anashkaluar bregdetin e Rusisë, miljet detare zvogëlohen në rreth 8,000.

Ky është një përmirësim prej rreth 24 përqind, i jashtëzakonshëm për një biznes me marzhe të pakta fitimi si transporti detar.

Shfrytëzimi i këtyre rrugëve tregtare sapo ka filluar. Akulli aktualisht po tërhiqet dhe niveli i tregtisë është margjinal: në vitin 2024, 38 milionë tonë mallra kaluan përgjatë të ashtuquajturës Rruga Detare Veriore, në veri të Rusisë.

Mbi 450 milionë tonë kaluan nëpër Kanalin e Suezit (2024 ishte një vit krize për Kanalin e Suezit; më parë, mbi një miliard ton mallra kaluan nëpër të).

Një hartë e rrugëve të Arktikut

Burimet

Një nga arsyet pse Trump është i interesuar për Groenlandën, është pasuria e saj me elementë të rrallë të tokës, një kategori elementësh thelbësorë për shumë produkte industriale, nga telefonat inteligjentë te makinat te nëndetëset ushtarake.

Në realitet, shkrirja e akullit të Arktikut po bën të arritshme shumë burime të tjera potencialisht fitimprurëse, nga mineralet, te hidrokarburet.

Vlerësohet se Arktiku përmban afërsisht 13 përqind të rezervave të pazbuluara të naftës në botë dhe 30 përqind të rezervave të gazit natyror.

Meqenëse Arktiku nuk është një kontinent, por një det i ngrirë, kontrolli i burimeve të tij rregullohet nga Konventa e Kombeve të Bashkuara mbi Ligjin e Detit, e cila parashikon (thjesht) që çdo shtet mund të shfrytëzojë burimet detare brenda ujërave të tij territoriale dhe zonës ekskluzive ekonomike.

KĂ«shtu, pretendimet territoriale janĂ« bĂ«rĂ« gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« shpeshta. NĂ« veçanti, vendet e Arktikut po kĂ«rkojnĂ« tĂ« zgjerojnĂ« sa mĂ« shumĂ« tĂ« jetĂ« e mundur njohjen e “shelfit tĂ« tyre kontinental”, domethĂ«nĂ« pjesĂ«s sĂ« shtratit tĂ« detit qĂ« mbetet pronĂ« e atij shteti.

Kryeqyteti Nuuk, Groenlandë, prill 2025

Militarizimi

Gjithmonë ka pasur një interes të fortë ushtarak në Arktik: gjatë Luftës së Ftohtë, në rast të një sulmi midis Bashkimit Sovjetik dhe Shteteve të Bashkuara, rruga më e drejtpërdrejtë për raketat balistike do të kalonte mbi Arktik, dhe më konkretisht mbi Groenlandë.

Për këtë arsye, gjatë gjithë Luftës së Ftohtë, Shtetet e Bashkuara mbajtën një prani ushtarake në Groenlandë, me stacione masive radarësh, 17 baza ushtarake dhe deri në 15,000 ushtarë (sot, mbetet vetëm baza ushtarake Pituffik, ku ndodhen afërsisht 150 ushtarë).

Megjithatë, prania ushtarake amerikane lidhej kryesisht me aktivitetet e mbikëqyrjes dhe paralajmërimit të hershëm: Groenlanda shërbeu si një postë kundër raketave dhe kërcënimeve të tjera sovjetike që mund të vinin nga Arktiku. Megjithatë, për rreth njëzet vjet, kemi qenë dëshmitarë të një militarizimi shumë më të përhapur.

Vendi më aktiv është Rusia, pjesërisht për arsye gjeografike: ajo kontrollon afërsisht 52 përqind të vijës bregdetare të Oqeanit Arktik dhe një e pesta e territorit të saj shtrihet në veri të Rrethit Arktik.

Rusia ka 41 akullthyes, duke i lejuar asaj lëvizshmëri të madhe në Arktik; shtatë prej tyre janë me energji bërthamore.

Në krahasim, Shtetet e Bashkuara kanë dy, megjithëse të reja po ndërtohen. Rusia ka vendosur gjithashtu një numër të madh sistemesh raketash të përparuara përgjatë brigjeve të saj të Arktikut dhe kryen ushtrime të shpeshta ushtarake.

Disa nga kĂ«to ushtrime kryhen sĂ« bashku me MarinĂ«n Kineze: Kina, pavarĂ«sisht se Ă«shtĂ« mjaft larg Oqeanit Arktik, gjithmonĂ« e ka pĂ«rshkruar veten si njĂ« vend “gjysmĂ«-arktik”, pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« nĂ« pah interesin e saj nĂ« rrugĂ«t tregtare dhe burimet e veriut.

Nga kjo perspektivĂ«, kur Trump tha se Groenlanda â€œĂ«shtĂ« e mbuluar kudo me anije ruse dhe kineze”, ai po e ekzagjeronte qartĂ«.

MegjithatĂ«, Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« prania ushtarake ruse dhe kineze nĂ« rajon po rritet. Kjo vlen pĂ«r tĂ« gjitha vendet: madje edhe Italia njoftoi “StrategjinĂ« e saj Arktike” vetĂ«m kĂ«tĂ« muaj.

Një ushtar rus në Siberi, 2019

Popullat indigjene

E gjithĂ« kjo – rrugĂ« tĂ« reja tregtare, shfrytĂ«zimi i burimeve, militarizimi – shpesh po ndodh pa pĂ«lqimin ose nĂ« dĂ«m tĂ« popujve indigjenĂ« qĂ« jetojnĂ« nĂ« Arktik.

Popujt më të rëndësishëm të Arktikut janë: Inuitët (që jetojnë në Kanada, Groenlandë dhe pjesë të Siberisë); Jupikët dhe Aleutët (Alaska); Jakutët, Nenetët dhe Komët (Rusia); dhe Samiët (Skandinavia).

Secila prej këtyre popullatave jeton në kushte shumë të ndryshme dhe me të drejta shumë të ndryshme, por të gjitha, deri në të kaluarën e afërt, kanë vuajtur diskriminim dhe dhunë.

Në Groenlandë, për shembull, sundimi kolonial danez (i cili zgjati deri në vitin 1979; tani ekziston një shtet vetëqeverisjeje, megjithëse ishulli mbetet nën kontrollin danez), ndau sistematikisht fëmijët inuitë nga familjet e tyre dhe detyroi gratë inuite të përdorin kontracepsionin, ndër të tjera.

Sot, zhvillimi i Arktikut vazhdon të kërcënojë mënyrën e jetesës së shumë komuniteteve indigjene. Militarizimi dhe shfrytëzimi i burimeve, shpesh fragmentojnë territoret dhe shkatërrojnë ekosistemet thelbësore.

Për më tepër, vendimet për krijimin e bazave ushtarake, vendeve të shpimit të naftës ose bazave të raketave, merren shpesh pa u konsultuar me komunitetet lokale.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Të gjithë duan një copë të Arktikut appeared first on Gazeta Si.

↗

Zelenski, marrĂ«veshje me Trump: Do na japĂ« sistemin e mbrojtjes ‘Patriot’

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NĂ« Forumin Ekonomik BotĂ«ror nĂ« Davos, presidentĂ«t e Shteteve tĂ« Bashkuara dhe UkrainĂ«s ranĂ« dakord tĂ« furnizojnĂ« municione pĂ«r sistemin e mbrojtjes ajrore “Patriot”.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenski e bëri njoftimin në Forumin e Dytë Kombëtar të të Rinjve të Talentuar, duke iu përgjigjur një pyetjeje në lidhje me rezultatet e vizitës së tij në Davos.

Agjencia ukrainase e lajmeve “Ukrinform” raportoi lajmin. “Fola me presidentin Trump dhe mora – nuk do tĂ« them sa – raketa PAC-3 pĂ«r sistemin e mbrojtjes Patriot”, tha Zelenski.

Presidenti shtoi se vizita e tij nĂ« Davos trajtoi si çështje globale ashtu edhe objektiva specifike praktike. “Diskutuam pĂ«r çështje globale, por zgjidhĂ«m edhe njĂ« çështje qĂ« pasqyron qartĂ« arsyen pse shkova atje”, tha Zelenski.

Ndërkohë, sytë e botës janë drejtuar në Abu Dhabi, ku Rusia, Ukraina dhe Shtetet e Bashkuara po takohen për të gjetur një zgjidhje për konfliktin gati katërvjeçar midis Kievit dhe Moskës.

Samitit i parapriu një vizitë në Kremlin nga të dërguarit amerikanë, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, të cilët u takuan me presidentin rus, Vladimir Putin.

Gjithashtu, për herë të parë, atyre iu bashkua Josh Gruenbaum, drejtor i Shërbimit Federal të Blerjeve, agjencia federale përgjegjëse për prokurimin qeveritar, i cili shërben gjithashtu si këshilltar i lartë në Bordin e Paqes të Donald Trump.

Bisedimet katĂ«r-orĂ«she, Moska i quajti “jashtĂ«zakonisht thelbĂ«sore dhe ndĂ«rtim besimi”. NĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe, ngĂ«rçi Ă«shtĂ« kryesisht pĂ«r çështjen territoriale.

“Forcat e armatosura ukrainase duhet tĂ« largohen nga Donbasi. Ky Ă«shtĂ« njĂ« kusht shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r njĂ« marrĂ«veshje”, deklaroi hapur zĂ«dhĂ«nĂ«si i Kremlinit, Dmitry Peskov.

VetĂ« Zelensky e quajti zonĂ«n e diskutueshme nĂ« UkrainĂ«n lindore njĂ« â€œĂ§Ă«shtje kyçe”. Takimet nĂ« Abu Dhabi do tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« shtunĂ«n.

NdĂ«rkohĂ«, njĂ« zyrtar i ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, tha pĂ«r rrjetin NBC News.”Takimi trepalĂ«sh i sotĂ«m nĂ« Abu Dhabi midis Shteteve tĂ« Bashkuara, UkrainĂ«s dhe RusisĂ« ishte produktiv. Diskutimet do tĂ« vazhdojnĂ« nesĂ«r”.

The post Zelenski, marrĂ«veshje me Trump: Do na japĂ« sistemin e mbrojtjes ‘Patriot’ appeared first on Gazeta Si.

↗

Raporti i parë i aksidentit hekurudhor në Spanjë, zbulohet çarje në shina

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« raport paraprak u publikua tĂ« premten mbi shkaqet e mundshme tĂ« aksidentit hekurudhor tĂ« sĂ« dielĂ«s nĂ« Adamuz, nĂ« jug tĂ« SpanjĂ«s, nĂ« tĂ« cilin 45 persona vdiqĂ«n dhe 120 u plagosĂ«n kur dy trena dolĂ«n nga shinat.

Raporti, i shkruar nga Komisioni i Hetimit të Aksidenteve Hekurudhore (CIAF), është jashtëzakonisht i kujdesshëm: nuk identifikon në mënyrë të qartë faktorët që çuan në daljen nga shinat, pjesërisht sepse hetimi është ende në vazhdim.

Megjithatë, ai përqendrohet në prishjen e njërit prej saldimeve që lidh dy seksione të një shine, të cilën ekspertët e industrisë e kishin identifikuar menjëherë si një nga shkaqet e mundshme të aksidentit.

Komisioni e konsideroi të mundshme që dështimi i saldimit i parapriu aksidentit (dhe për këtë arsye nuk ndodhi gjatë ose si rezultat i daljes nga shinat), duke qenë se vuri re një sërë gropëzash në rrotat e anës së djathtë të trenit që doli i pari nga shinat, dhe rindërtoi se si ky dëmtim mund të kishte shkaktuar gropëzat në rrota.

Kur një tren lëviz përpara, shpjegon komisioni, pesha e tij bën që shina të fundoset pak. Në këtë rast, kur rrotat hasën pjesën e palidhur të shinave, ato u përplasën me fillimin e seksionit të ri, i cili, duke qenë i palidhur, nuk ishte ulur, duke krijuar një lloj shkallë. Goditja krijoi gropëza në disa rrota.

Sipas komisionit, shina ishte dëmtuar edhe para aksidentit, sepse tre trena të tjerë që kaluan midis orës 17:21 dhe 19:09, përpara atij që doli nga shinat në orën 19:43, kishin shenja shumë të ngjashme në rrotat e tyre.

Prandaj, komisioni kërkoi që rrotat e trenave të tjerë që kishin udhëtuar në të njëjtën shinë në 48 orët para daljes nga shinat të analizoheshin për të përcaktuar se sa kohë ishte dëmtuar shina.

Megjithatë, ekspertët specifikuan se rindërtimet e përfshira në raportin paraprak janë ende hipoteza pune që duhet të konfirmohen me analiza të mëtejshme dhe se përfundimet e vlefshme do të jenë ato të përfshira në raportin përfundimtar, i cili mund të zgjasë edhe disa muaj.

The post Raporti i parë i aksidentit hekurudhor në Spanjë, zbulohet çarje në shina appeared first on Gazeta Si.

↗

Dënimi në Greqi / Irena Gjoka, letër KLGJ: Nuk jam njoftuar, asnjë pengesë të vijoj si gjyqtare

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Gjyqtarja e GjykatĂ«s sĂ« Posaçme, Irena Gjoka, i ka dĂ«rguar njĂ« letĂ«r shpjeguese KĂ«shillit tĂ« LartĂ« GjyqĂ«sor (KLGJ), nĂ« tĂ« cilĂ«n sqaron arsyet pse nuk ka deklaruar nĂ« formularin e dekriminalizimit njĂ« vendim gjyqĂ«sor grek, pĂ«r tĂ« cilin ajo pretendon se nuk ka pasur asnjĂ«herĂ« dijeni.

Në letrën e saj, Gjoka thekson se nuk është njoftuar në asnjë mënyrë për procesin gjyqësor, duke ia bërë të pamundur të reagojë apo të paraqitet në gjykatë.

Sipas saj, pavarësisht këtij fakti, personalisht nuk është njoftuar, as zyrtarisht dhe as faktikisht për procesin gjyqësor administrativ apo ndonjë proces tjetër të zhvilluar ndaj saj në gjykatat e shtetit grek.

Gjyqtarja shpjegon se ngjarjet që çuan deri te vendimi gjyqësor, filluan më 24 dhjetor 2002, kur ajo u ndalua në pikën e kalimit kufitar në Kakavijë.

“Kam vlerĂ«suar se autoritetet greke nuk kanĂ« pasur asnjĂ« arsye tĂ« ndalojnĂ« hyrjen time nĂ« Greqi dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye jam pajisur me njĂ« vizĂ« tjetĂ«r, pranĂ« konsullatĂ«s greke nĂ« ShqipĂ«ri”.

Ajo tregon se edhe në 13 shkurt 2003 është ndaluar sërish të hyjë në Greqi, duke e konsideruar këtë masë të padrejtë dhe arbitrare.

NĂ« vijim, Gjoka sqaron se ka autorizuar njĂ« pĂ«rfaqĂ«sues, shtetasin Andon Konomi/Ikonomou, “pĂ«r tĂ« kundĂ«rshtuar pĂ«r llogari tĂ« saj masĂ«n administrative tĂ« marrĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« paligjshme dhe arbitrare nga autoritetet greke, pranĂ« MinistrisĂ« sĂ« Rendit Publik AthinĂ« apo çdo institucioni tjetĂ«r, pĂ«r tĂ« kryer çdo lloj veprimi qĂ« nuk Ă«shtĂ« i ndaluar me ligj, lidhur specifikisht me masĂ«n e ndalimit tĂ« hyrjes tĂ« dhĂ«nĂ« ndaj saj.

Për të gjithë procesin gjyqësor në Greqi, Gjoka tregon se është njoftuar për herë të parë shumë vite më vonë, përmes përfaqësuesit të saj dhe dokumenteve që u përcollën nga autoritetet greke përmes Prokurorisë së Përgjithshme.

“Jam informuar pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pĂ«r vendimin e marrĂ« nga Gjykata e ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« JaninĂ« me nr.1447/2005, datĂ« 07.06.2005, sipas sĂ« cilit rezultoj e dĂ«nuar nĂ« mungesĂ« nga kjo gjykatĂ« nĂ« datĂ« 07.06.2005, pa praninĂ« e njĂ« mbrojtĂ«si, pa u njoftuar pĂ«r procesin ndaj meje”.

Ajo sqaron gjithashtu natyrën e veprës për të cilën është dënuar, duke argumentuar se nuk është një vepër penale, por administrative.

“Nga aktet qĂ« mĂ« janĂ« dorĂ«zuar nga pĂ«rfaqĂ«suesi im, si dhe aktet e pĂ«rcjella nga autoritetet greke
 rezultoj e dĂ«nuar pĂ«r veprĂ«n e parashikuar nĂ« paragrafin 7 tĂ« nenit 54 tĂ« ligjit 2910/2001 me titull ‘Hyrja dhe qĂ«ndrimi i tĂ« huajve nĂ« Territorin Grek’, me tre muaj burgim dhe 1500 Euro gjobĂ«. DĂ«nimi me burgim Ă«shtĂ« konvertuar me gjobĂ« nĂ« masĂ«n 4,4 Euro nĂ« ditĂ«â€, thekson Gjoka.

Gjyqtarja shton se në vendimin e Gjykatës së Janinës, nuk përmendet kurrë se ajo ka kryer një shkelje penale.

“Çmoj tĂ« theksoj se, nĂ« tĂ« gjithĂ« pĂ«rmbajtjen e vendimit tĂ« GjykatĂ«s sĂ« JaninĂ«s tĂ« dhĂ«nĂ« ndaj meje, nuk pĂ«rmendet nĂ« asnjĂ« moment pĂ«rcaktimi i shkeljes sĂ« pretenduar si tĂ« kryer nga unĂ«, e natyrĂ«s ‘penale’, por ajo cilĂ«sohet nĂ« tĂ« gjitha rastet si njĂ« ‘vepĂ«r’, ‘shkelje’ e cila parashikohet nga paragrafi 7 i nenit 54 tĂ« Ligjit nr. 2910/2001”.

NĂ« pĂ«rfundim, Irena Gjoka shpreh rezerva lidhur me ligjshmĂ«rinĂ« e vendimit dhe procedurĂ«n. “Lidhur me vendimin e sipĂ«rpĂ«rmendur, shpreh rezervat e mia sa i takon ligjshmĂ«risĂ« nĂ« thelb tĂ« kĂ«tij vendimi, por edhe ligjshmĂ«risĂ« sĂ« aspekteve proceduriale tĂ« marrjes sĂ« tij”.

Në përfundim, gjyqtarja thekson se as Inspektori i Lartë i Drejtësisë nuk ka bazë për të nisur procedim disiplinor.

“Vendimi i dĂ«nimit jo i formĂ«s sĂ« prerĂ« konsiderohet i paqenĂ« dhe nuk mund tĂ« pĂ«rbĂ«jĂ« shkak pĂ«r mbarimin e mandatit tim si gjyqtare”, – thekson ajo, duke shtuar se çdo procedim disiplinor do tĂ« ishte i pavlefshĂ«m edhe pĂ«r shkak tĂ« kalimit tĂ« afatit 5-vjeçar.

Ky reagim vjen pas akuzave publike ndaj gjyqtares, kryesisht nga lideri i PD, Sali Berisha, pĂ«r shkak se Gjoka gjykonte dosjen “Partizani”.

Ndërsa, KLGJ pritet të shqyrtojë letrën e gjyqtares dhe të vendosë nëse Irena Gjoka ka kryer shkelje e nëse do vijojë detyrën e saj.

The post Dënimi në Greqi / Irena Gjoka, letër KLGJ: Nuk jam njoftuar, asnjë pengesë të vijoj si gjyqtare appeared first on Gazeta Si.

↗

Samiti Meloni-Merz: BE duhet të zgjedhë nëse do të jetë lider apo do vuajë fatin e saj!

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – “Ky samit vjen nĂ« njĂ« moment historik veçanĂ«risht kompleks, i cili e detyron EvropĂ«n tĂ« zgjedhĂ«, nĂ«se do tĂ« jetĂ« protagoniste e fatit tĂ« saj apo mĂ« saktĂ« ta vuajĂ« atĂ«â€, tha kryeministrja italiane, Giorgia Meloni nĂ« fund tĂ« samitit me kancelarin gjerman, Friedrich Merz nĂ« Villa Doria Pamphilj nĂ« RomĂ«.

“Nga pikĂ«pamja jonĂ«, kjo Ă«shtĂ« njĂ« fazĂ« qĂ« kĂ«rkon qartĂ«si, pĂ«rgjegjĂ«si, guxim dhe mbi tĂ« gjitha inteligjencĂ«n e nevojshme pĂ«r tĂ« transformuar krizat nĂ« mundĂ«si”.

Takimi dypalĂ«sh ofroi gjithashtu njĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« riafirmuar bashkĂ«punimin gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« shpejtĂ« midis dy vendeve: “Italia dhe Gjermania janĂ« mĂ« afĂ«r sot se kurrĂ«. Ky Ă«shtĂ« njĂ« lajm i mirĂ« pĂ«r popujt tanĂ« dhe pĂ«r EvropĂ«n nĂ« tĂ«rĂ«si”, tha kryeministrja.

Gjithashtu sepse, shtoi ajo, “unĂ« jam personalisht e bindur se nĂ« kĂ«tĂ« pikĂ« kthese nĂ« histori, Italia dhe Gjermania kanĂ« njĂ« pĂ«rgjegjĂ«si tĂ« veçantĂ«, qartĂ« pĂ«r shkak tĂ« historisĂ« sĂ« tyre, ndikimit tĂ« tyre dhe lidershipit tĂ« tyre”.

“Ne jemi dy kombe tĂ« mĂ«dha evropiane, themelues tĂ« Unionit dhe lojtarĂ« kyç nĂ« dinamikĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare. Ne jemi dy fuqitĂ« kryesore prodhuese tĂ« EvropĂ«s, me sisteme prodhimi dhe industriale qĂ« janĂ« tĂ« ndĂ«rlidhura ngushtĂ« nĂ« shumĂ« mĂ«nyra. Ne jemi plotĂ«sues, por mbi tĂ« gjitha, tĂ« dy ndajmĂ« njĂ« vizion tĂ« pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r disa nga çështjet mĂ« strategjike”, deklaroi Giorgia Meloni.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, “ne nĂ« thelb po ndjekim tĂ« njĂ«jtin objektiv themelor: tĂ« ndĂ«rtojmĂ« njĂ« EvropĂ« autoritare, njĂ« EvropĂ« tĂ« vetĂ«dijshme pĂ«r rolin e saj nĂ« botĂ«, tĂ« aftĂ« tĂ« jetĂ« konkurruese nĂ« skenĂ«n globale, tĂ« aftĂ« tĂ« forcojĂ« autonominĂ« e saj strategjike me pragmatizĂ«m, konkretĂ«si dhe logjikĂ« tĂ« shĂ«ndoshĂ«â€.

Këto fjalë duket se prekin, të paktën pjesërisht, kambanën e alarmit që Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dha nga skena në Davos.

“NĂ« Bordin e Paqes nĂ« Gaza, i thashĂ« Donald Trump se “ne pĂ«rballemi objektivisht me probleme kushtetuese” dhe kĂ«rkova “gatishmĂ«ri pĂ«r tĂ« rihapur kĂ«tĂ« konfigurim pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur nevojat jo vetĂ«m tĂ« ItalisĂ«, por edhe tĂ« vendeve tĂ« tjera evropiane”.

“Ne duhet tĂ« pĂ«rpiqemi ta bĂ«jmĂ« kĂ«tĂ« punĂ«. Prania e vendeve si e jona mund tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« ndryshim. Ky Ă«shtĂ« qĂ«ndrimi ynĂ«, pastaj do tĂ« shohim se çfarĂ« kufijsh ekzistojnĂ« pĂ«r tĂ« gjetur qĂ«ndrime tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta”, shtoi ajo.

“Shpresoj se mund t’i japim Çmimin Nobel pĂ«r Paqe Trumpit, dhe besoj se ai gjithashtu mund tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« ndryshim nĂ« arritjen e njĂ« paqeje tĂ« drejtĂ« dhe tĂ« qĂ«ndrueshme pĂ«r UkrainĂ«n, dhe pastaj edhe ne mĂ« nĂ« fund mund ta nominojmĂ« Donald Trump pĂ«r Çmimin Nobel pĂ«r Paqen”, – u shpreh Meloni.

The post Samiti Meloni-Merz: BE duhet të zgjedhë nëse do të jetë lider apo do vuajë fatin e saj! appeared first on Gazeta Si.

↗

Protesta e PD te kryeministria, akset që do bllokohen të shtunën

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« ditĂ« para protestĂ«s kombĂ«tare qĂ« Partia Demokratike do tĂ« mbajĂ« nesĂ«r (e shtunĂ«, 24 janar) nĂ« orĂ«n 17:00 pĂ«rpara kryeministrisĂ«, policia bĂ«n tĂ« ditur se ka ndĂ«rmarrĂ« tĂ« gjitha masat pĂ«r garantimin e rendit publik dhe mbrojtjen e pronĂ«s private e publike.

Sipas njoftimit zyrtar tĂ« policisĂ«, kufizimi i lĂ«vizjes do tĂ« nisĂ« nga mbrĂ«mja e kĂ«saj tĂ« premteje, ora 23:45, dhe nuk do tĂ« lejohet parkimi i automjeteve nĂ« bulevardin ”DĂ«shmorĂ«t e Kombit”, nga vendi i quajtur “Ura e Dajtit”, deri nĂ« rrugĂ«n “Ismail Qemali”. Kjo, deri nĂ« pĂ«rfundim tĂ« tubimit.

MĂ« pas, nga ora 15:00 deri nĂ« pĂ«rfundim tĂ« tubimit, do tĂ« ketĂ« bllokim tĂ« lĂ«vizjes sĂ« automjeteve nĂ« bulevardin “DĂ«shmorĂ«t e Kombit”, nga kryqĂ«zimi afĂ«r MinistrisĂ« sĂ« Brendshme, deri te sheshi “NĂ«nĂ« Tereza”, si dhe nĂ« rrugĂ«t “Ukraina e LirĂ«â€, “Papa Gjon Pali II” dhe “Ismail Qemali”.

Në varësi të zhvillimit të tubimit, mund të ketë kufizime të qarkullimit të automjeteve edhe në akse të tjera rrugore. Në këto raste, blutë shprehenm se do të ndërmerren masa për devijimin e qarkullimit të automjeteve më rrugë alternetive.

Protesta e së shtunës vjen në vijim të foltoreve të përjavshme të PD para kryeministrisë, duke akuzuar shefin e qeverisë Rama për korrupsion dhe instalimin e një regjimi narko-terrorist.

The post Protesta e PD te kryeministria, akset që do bllokohen të shtunën appeared first on Gazeta Si.

↗

Arrestohet ‘El Jefe’, bosi kanadez i trafikut tĂ« drogĂ«s (mes 10 mĂ« tĂ« kĂ«rkuave nga FBI)

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – El Jefe mĂ« nĂ« fund ka rĂ«nĂ« nĂ« kurth: FBI-ja ka njoftuar arrestimin e Ryan Wedding, 44 vjeç, trafikantit kanadez tĂ« drogĂ«s tĂ« shtuar sĂ« fundmi nĂ« listĂ«n e 10 mĂ« tĂ« kĂ«rkuarve me njĂ« shpĂ«rblim prej 15 milionĂ« dollarĂ«sh pĂ«r “kokĂ«n” e tij.

Ndërsa pritet rindërtimi zyrtar i kapjes, versioni meksikan pohon se i arratisuri u dorëzua vullnetarisht në Ambasadën Amerikane në Meksiko Siti.

Jeta e të tij mund të kishte qenë ndryshe. Ai kishte një sfond familjar normal dhe të qetë, arsim të mirë dhe luante shumë sporte.

Në vitin 2002, ai mori pjesë në Lojërat Olimpike të Salt Lake City dhe ishte në ekipin kanadez të snowboarding, por kjo ishte vetëm një ndërprerje e shkurtër, pasi Wedding shpejt ra në trafikun e drogës.

Përballja e tij e parë me ligjin ishte në vitin 2004, e ndjekur nga një pengesë e dytë disa vjet më vonë me një dënim që e mbajti në burg, përsëri për trafik droge.

Koha e tij nĂ« burg u shndĂ«rrua nĂ« njĂ« trampolinĂ«: kanadezi takoi njĂ« kolumbian, i cili mĂ« vonĂ« do t’i hapte shumĂ« dyer.

Dhe kur u lirua në vitin 2011, ato kontakte i lejuan të ndërtonte rrjetin e tij për importimin e kokainës përmes Shteteve të Bashkuara dhe Meksikës, ku më vonë u fsheh.

Wedding ka një trup të madh. Ai është mburravec, kërcënues dhe i paturpshëm. Pushteti i tij rritet, dëshira e tij për të guxuar shumëfishohet dhe ai nuk ngurron të ndërmarrë veprime dramatike.

Ai bashkohet me një ish-zyrtar të sigurisë meksikane, krijon marrëdhënie biznesi me kartele, krijon marrëdhënie me gra dhe dashnore, rekruton një avokat për të zgjidhur problemet dhe për të anashkaluar drejtësinë me çdo mjet të nevojshëm.

El Jefe eliminoi një dëshmitar të vlefshëm në Kolumbi, i zbuluar falë informacionit të mbledhur nga burime të ndryshme në këmbim të parave, bonuseve dhe dhuratave.

Sipas “New York Times”, Wedding pĂ«rdori prostituta dhe bashkĂ«punĂ«torĂ« tĂ« tjerĂ«, pĂ«rfshirĂ« njĂ« vrasĂ«s me pagesĂ« tĂ« njohur si “Kim Jong Un”, emri i udhĂ«heqĂ«sit tĂ« KoresĂ« sĂ« Veriut.

Jo vetëm kaq, por për të gjurmuar objektivin, ai shfrytëzoi edhe një blog krimi, i cili publikoi foto të objektivit të ardhshëm.

Krimi rriti rreziqet dhe FBI-ja reagoi duke rritur shpërblimin dhe duke publikuar një dosje gjithëpërfshirëse që identifikonte miqtë e tij, pastruesit e parave në Evropë dhe lidhjet e mundshme.

Autoritetet federale theksuan nĂ« dosje se si rrjeti i tij “pastroi” paratĂ« duke shitur makina luksoze pĂ«rmes koncesionarĂ«ve krejtĂ«sisht tĂ« ligjshĂ«m.

Mbështetje e paçmuar për hetuesit erdhi nga informatori, Andrew Clark, një kanadez si ai, njeriu i tij i besuar, i arrestuar në vitin 2024 në territorin meksikan dhe më vonë i ekstraduar në Shtetet e Bashkuara.

Gazeta amerikane dha gjithashtu detajin thelbësor: ai vendosi të bashkëpunonte duke zbuluar informacione të gjera rreth bandës.

DitĂ«t e fundit, si pĂ«r tĂ« rritur presionin, u njoftua sekuestrimi nĂ« MeksikĂ« i dhjetĂ«ra motoçikletave tĂ« lidhura me “parkun” e Wedding, ndĂ«rsa u publikua njĂ« imazh i tij i kohĂ«ve tĂ« fundit.

Bosi u pĂ«rgjigj – sipas faqes sĂ« internetit tĂ« “Toronto Crime Watch” – duke postuar foto nĂ« Instagram me subjekte tĂ« ndryshme: veten pranĂ« njĂ« helikopteri, njĂ« figurinĂ« me njĂ« medalje, njĂ« varĂ«se qĂ« pĂ«rshkruan njĂ« snowboarder, njĂ« orĂ« dore dhe disa motoçikleta, pasionin e tij.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Arrestohet ‘El Jefe’, bosi kanadez i trafikut tĂ« drogĂ«s (mes 10 mĂ« tĂ« kĂ«rkuave nga FBI) appeared first on Gazeta Si.

↗

Pushtuan pistën pas devijimit të fluturimeve për në Tiranë, 3 shqiptarë nën hetim

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Nata midis 6 dhe 7 janarit u shndĂ«rrua nĂ« ferr nĂ« Aeroportin e Brindizit, pasi dy fluturime tĂ« WizzAir me destinacion TiranĂ«n – nga Bergamo dhe Bolonja – u devijuan nĂ« aeroportin e Salentos pĂ«r shkak tĂ« kushteve tĂ« kĂ«qija tĂ« motit nĂ« aeroportin shqiptar “NĂ«nĂ« Tereza”.

Vendimi shkaktoi reagim nga pasagjerët shqiptarë, të cilët u grumbulluan në pistë pikërisht nën krahët e dy aeroplanëve, duke nxitur ndërhyrjen e forcave të rendit, të cilat punuan për të rivendosur rendin.

Kështu, 3 shqiptarë, të identifikuar përmes imazheve nga sistemi i mbikëqyrjes me video i aeroportit, tani akuzohen si organizatorë të trazirave, me sjelljen e tyre agresive dhe aftësinë për të nxitur të tjerët të bashkohen me protestën, e cila u përshkallëzua shpejt.

Ata janë vënë nën hetim nga Prokuroria e Brindizit me dyshimin për prishje të shërbimit publik, sulm dhe kërcënime ndaj një zyrtari publik, dëmtim të rëndë të pronës publike, pushtim arbitrar të ndërtesave publike dhe shkelje të rregulloreve të sigurisë së aeroportit.

Të tre u identifikuan gjatë kontrolleve kufitare në Terminalin e Costa Morena-s, ndërsa po bëheshin gati të hipnin në anijen motorike që shkonte për në Vlorë.

Natën e 6 janarit, nervozizmi u përhap shpejt tek pasagjerët, të cilët u detyruan të braktisnin udhëtimin e kthimit për në shtëpi pavarësisht alternativës së hipjes në tragetet për në Shqipëri po atë ditë. Një grup zgjodhi autobusë që i çuan në Romë.

Policia kufitare u përpoq të rivendosnin qetësinë, por një grup pasagjerësh shkelën kordonin e sigurisë që mbronte zonën e mbërritjeve jashtë Shengenit, shtynë stafin në detyrë, dëmtuan një derë emergjence dhe pushtuan platformën, duke zënë vendet ku ishin parkuar dy avionët.

Oficerët italianë të zbatimit të ligjit, ndërhynë dhe arritën të parandalonin pasoja të mëtejshme dhe pasoja potencialisht më serioze në trafikun ajror dhe funksionimin e aeroportit. Sidoqoftë, të gjithë pasagjerët u kthyen në Shqipëri.

The post Pushtuan pistën pas devijimit të fluturimeve për në Tiranë, 3 shqiptarë nën hetim appeared first on Gazeta Si.

↗

Kukës, kushërinjtë dhunojnë me shkop bejsbolli një person dhe tentojnë ta vrasin

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« konflikt pĂ«r motive tĂ« dobĂ«ta ka pĂ«rfunduar nĂ« dhunĂ« nĂ« qytetin e KukĂ«sit mes disa personave, ku njĂ«ri prej tyre u dhunua me shkop bejsbolli dhe mĂ« pas u tentua tĂ« vritej.

Sipas informacionit paraprak, Ç.M. dhe E.M., kushĂ«rinj me njĂ«ri-tjetrin, dyshohet se sĂ« bashku me tre tĂ« tjerĂ«, janĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« njĂ« konflikt nĂ« ambientet e njĂ« lokali.

Gjatë përplasjes, ata kanë goditur me shkop bejsbolli S.I., dhe kanë tentuar ta vrasin me armë zjarri.

Si pasojë e dhunës, S.I., ka pësuar dëmtime nga goditjet dhe ndodhet në spital, nën kujdesin e mjekëve. Nga të shtënat me armë zjarri nuk raportohet për persona të lënduar.

Sa i përket autorëve të dyshuar, ata mundën të largohen nga vendi i ngjarjes dhe policia është vënë në ndjekje të tyre. Shkaqet e ngjarjes momentalisht nuk dihen; policia thotë se ajo ndodhi për motive të dobëta.

The post Kukës, kushërinjtë dhunojnë me shkop bejsbolli një person dhe tentojnë ta vrasin appeared first on Gazeta Si.

↗

Donjecku në këmbim të garancive dhe parave: oferta e Trumpit dhe dilema e Zelenskit

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – MarrĂ«veshja e paqes ekziston, por paqja jo. Volodymyr Zelenski hezitoi para se tĂ« konfirmonte udhĂ«timin e tij nĂ« Davos, sepse historia e kĂ«saj lufte, tani e paraqet atĂ« para njĂ« konflikti dramatik tĂ« ndĂ«rgjegjes: tĂ« pranojĂ« ofertĂ«n e Donald Trump, me rrezikun qĂ« premtimet e tij tĂ« rezultojnĂ« tĂ« zbrazĂ«ta dhe tĂ« çojnĂ« nĂ« katastrofĂ«, apo tĂ« vazhdojĂ« njĂ« luftĂ« qĂ« po kushton ndoshta mbi njĂ«qind mijĂ« vdekje dhe kushte çnjerĂ«zore pĂ«r miliona njerĂ«z tĂ« popullit tĂ« tij?

Që diçka po ndodh është tashmë e qartë nga diskutimet në vazhdim. Dje, në Forumin Ekonomik Botëror, Zelenski kaloi një orë duke folur me Trumpin.

AsnjĂ« prej tyre nuk u largua me vĂ«shtrim tĂ« vrenjtur. Nuk u nĂ«nshkruan dokumente, por nuk pati asnjĂ« pĂ«rçarje dhe Zelenski ishte i hapur: “Ekipi ynĂ« punon me atĂ« tĂ« Trumpit çdo ditĂ«. Nuk Ă«shtĂ« e lehtĂ«, por dokumentet janĂ« pothuajse gati pĂ«r tĂ« arritur paqen. Jemi nĂ« fazĂ«n e fundit, e cila Ă«shtĂ« gjithmonĂ« shumĂ« e vĂ«shtirĂ«, por sot ishte njĂ« ditĂ« pozitive”.

Gjithashtu në Davos, të martën, Steve Witkoff dhe Jared Kushner u takuan me Kirill Dmitriev, negociatorin kryesor të Vladimir Putin.

Dje në mëngjes, dy emisarët e Trump ishin në malet zvicerane, duke mbërritur në Kremlin në mbrëmje për bisedime me Putinin dhe vetë Dmitrievin.

Witkoff tha se ata nuk do të qëndronin gjatë natës në Moskë, pasi duhej të mbërrinin në Abu Dhabi për negociatat e para të vitit 2022, të cilat do të bashkojnë rusët dhe ukrainasit në të njëjtën ndërtesë duke filluar nga sot: delegacioni i Kievit do të udhëheqet nga kreu i administratës presidenciale, Kyrylo Budanov; delegacioni rus, nga Dmitriev dhe kreu i shërbimit të inteligjencës ushtarake, Igor Kostyukov.

Në çantat e tyre, negociatorët mbajnë të paktën katër dokumente të ndryshme që, në teori, duhet të përbëjnë marrëveshjen e paqes.

I pari Ă«shtĂ« njĂ« “tekst me mbishkrim pĂ«r tĂ« gjithĂ« paketĂ«n”, tha kryeministri kroat Andrej Plenkov pĂ«r “Corriere della Sera”.

Pastaj vijnĂ« tre pjesĂ«t kryesore. MĂ« e rrezikshmja pĂ«r Zelenskin nĂ« thelb pĂ«rfshin lĂ«shimin ndaj RusisĂ« tĂ« pjesĂ«s sĂ« Donbasit – pjesĂ«s ende tĂ« lirĂ« tĂ« Donjeckut – qĂ« Putini e pretendon.

Kryeministri kroat, Plenkov shpjegon se, megjithatĂ«, â€œĂ«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« territori tĂ« mos cedohet de jure”, sepse “duhet tĂ« lĂ«mĂ« hapĂ«sirĂ« ​​dhe kohĂ« pĂ«r tĂ« rishikuar atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« e negociueshme” (domethĂ«nĂ«, njĂ« dritare pĂ«r dĂ«mshpĂ«rblim kur Putini tĂ« mos jetĂ« mĂ« aty).

Ky lëshim, për Zelenskin, mund të jetë fatal. Opinioni publik ukrainas është kundër. Dhe duke dorëzuar fortifikimet e Donjeckut, ai do ta ekspozonte veten ndaj përparimeve të reja ruse përgjatë një fushe të gjerë drejt Dnieprit dhe, prej andej, Odesës.

Ky do të ishte fundi i Ukrainës së pavarur, sepse vendi do të humbiste aksesin në Detin e Zi dhe do të kërkonte miratimin rus për eksportet. SHBA-të po ofrojnë dy lëshime për ta ndihmuar atë të përballet me këtë rrezik të madh.

NjĂ« dokument detajon njĂ« plan financimi publik dhe privat prej 800 miliardĂ« dollarĂ«sh pĂ«r tĂ« rindĂ«rtuar dhe rigjallĂ«ruar UkrainĂ«n, tĂ« udhĂ«hequr nga Larry Fink, kreu i fondit “Blackrock”.

NjĂ« dokument i dytĂ« do t’i siguronte Kievit garanci amerikane pĂ«r sigurinĂ«, nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« evropianĂ«ve qĂ« dĂ«rgojnĂ« trupa nĂ« terren. Zelenski do tĂ« duhej tĂ« lĂ«shonte territor nĂ« kĂ«mbim tĂ« parave dhe mbrojtjes perĂ«ndimore.

Witkoff tha dje: “Jam optimist. Na ka mbetur vetĂ«m njĂ« çështje e hapur (Donjecku), por kemi diskutuar shumĂ« mundĂ«si, qĂ« do tĂ« thotĂ« se mund tĂ« zgjidhet. Zelenski Ă«shtĂ« i disponueshĂ«m”.

MegjithatĂ«, marrĂ«veshjet nuk janĂ« finalizuar. Presidenti finlandez, Alex Stubb njoftoi se ekziston edhe njĂ« dokument mbi “renditjen”: Ukraina do tĂ« duhet tĂ« lĂ«shojĂ« Donjeckun; megjithatĂ«, plani i rindĂ«rtimit prej 800 miliardĂ« eurosh Ă«shtĂ« aktualisht vetĂ«m nĂ« letĂ«r; fondet nuk janĂ« aty. As nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« nĂ«se Putini do tĂ« pranojĂ« garanci sigurie qĂ« pĂ«rfshijnĂ« trupat e NATO-s nĂ« UkrainĂ«.

Dje, ministri i JashtĂ«m polak, Radoslaw Sikorski iu drejtua Witkoff-it: “Jam i kĂ«naqur qĂ« paqja duket afĂ«r, por Putini nuk Ă«shtĂ« njeri i paqes. Na duhet njĂ« marrĂ«veshje qĂ« nuk mbjell farat e njĂ« lufte tjetĂ«r”. Lufta e Zelenskit pĂ«r ndĂ«rgjegje, mund tĂ« mos ketĂ« mbaruar ende.

Burimi: “Corriere della Sera”; PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Donjecku në këmbim të garancive dhe parave: oferta e Trumpit dhe dilema e Zelenskit appeared first on Gazeta Si.

↗

Transferimet e oficerëve, GJKKO pushon çështjen ndaj ish-kryepolicit Rrumbullaku

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Me kĂ«rkesĂ« tĂ« ProkurorisĂ« sĂ« Posaçme, GJKKO, ka pushuar çështjen ndaj ish-drejtorit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« PolicisĂ« sĂ« Shtetit, Muhamet Rrumbullaku, i cili po hetohej pĂ«r shpĂ«rdorim detyre nĂ« lidhje me dyshimet pĂ«r transferimet e punonjĂ«sve tĂ« policisĂ« nĂ« Berat.

SPAK tha se nuk gjeti prova për kryerjen e veprës penale për të cilën u bë kallëzimi penal ndaj tij. Në nëntor të vitit të kaluar, Rrumbullaku është pyetur si person në dijeni për rreth një orë në Prokurorinë e Posaçme për hetimin që kishte të bënte me këtë çështje,

Hetimi kishte nisur më herët nga Prokuroria e Beratit, por dosja u transferua në SPAK për shkak të kompetencës. Bëhet fjalë për 20 transferime në radhët e uniformave blu që u dyshua se ishin kryer në shkelje të ligjit.

Muhamet Rrumbullaku u emërua në krye të Policisë së Shtetit më 7 shtator 2022, ndërsa zëvendësoi në këtë post Gledis Nanon, i cili u shkarkua nga kjo detyrë.

Ndërsa në 5 shtator 2024, Rrumbullaku i ka dorëzuar ish-ministrit të Brendshëm, Ervin Hoxha dorëheqjen e tij.

MĂ« parĂ«, Rrumbullaku ka qenĂ« drejtues i SHÇBA-sĂ«, e transformuar nĂ« Agjenci tĂ« MbikĂ«qyrjes Policore.

The post Transferimet e oficerëve, GJKKO pushon çështjen ndaj ish-kryepolicit Rrumbullaku appeared first on Gazeta Si.

↗

Drogë në burgun e Elbasanit, në pranga polici dhe një familjare e të paraburgosurit

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« gardian, N.K., dhe njĂ« familjare e njĂ« tĂ« paraburgosuri, E.K., janĂ« arrestuar pas njĂ« hetimi disa mujor tĂ« ShĂ«rbimit tĂ« Kontrollit tĂ« BrendshĂ«m tĂ« Burgjeve, pasi kanĂ« tentuar tĂ« fusin lĂ«ndĂ« narkotike nĂ« burgun e Elbasanit.

Sipas një njoftimi, ndaj të paraburgosurit, Gerald Stamolla, është shtuar edhe akuza e futjes së paligjshme të lëndëve narkotike në qeli.

Po ashtu bëhet e ditur se nga hetimet është zbuluar një mekanizëm i mirëorganizuar për futjen e lëndëve narkotike në qeli, me qëllim përfitimin financiar.

Sipas burimeve, Stamolla ka qenë i arrestuar që në vitin 2021 pas dyshimeve se së bashku me parneren e tij, E.M., kanë mbajtur të mbyllur në banesë dhe kanë shfrytëzuar për prostitucion një 16-vjeçare.

Arrestimi i Stamollas dhe partneres së tij erdhën pas disa denoncimeve të bërë nga e ëma e të miturës në polici.

The post Drogë në burgun e Elbasanit, në pranga polici dhe një familjare e të paraburgosurit appeared first on Gazeta Si.

↗

Ministri i Drejtësisë kërkon hetim për gjyqtaren e Korçës: Nuk zbardhi vendimin për 14 muaj

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Ministri i DrejtĂ«sisĂ«, Besfort Lamallari, i Ă«shtĂ« drejtuar Inspektorit tĂ« LartĂ« tĂ« DrejtĂ«sisĂ« (ILD) me njĂ« kĂ«rkesĂ« zyrtare pĂ«r fillimin e hetimit disiplinor ndaj gjyqtares sĂ« GjykatĂ«s sĂ« ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« tĂ« Juridiksionit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m Korçë, Eglantina Mikani, pĂ«r shkelje tĂ« rĂ«nda procedurale nĂ« trajtimin e njĂ« çështjeje penale ndaj R.F., i akuzuar pĂ«r veprĂ«n “NdihmĂ« pĂ«r kalim tĂ« paligjshĂ«m tĂ« kufirit”, kryer nĂ« bashkĂ«punim.

Sipas dokumentacionit, vendimi penal është shpallur më 14 dhjetor 2022, ndërsa vendimi i arsyetuar dhe dosja përkatëse janë depozituar në sekretarinë gjyqësore vetëm më 7 mars 2024, pra me një vonesë prej 14 muajsh e 24 ditësh, në kundërshtim flagrant me afatet e përcaktuara në Kodin e Procedurës Penale.

Ministri Lamallari vlerëson se kjo vonesë e pajustifikuar ka prodhuar pasoja konkrete juridike, pasi vendimi ka marrë formë të prerë më 20 maj 2024, duke i hequr të pandehurit mundësinë për të përfituar nga amnistia e parashikuar në ligjin nr. 33/2024.

Në kërkesën drejtuar ILD-së, argumentohet se veprimet e gjyqtares bien ndesh me parashikimet e Kushtetutës të Republikës së Shqipërisë dhe me dispozitat përkatëse të Kodit të Procedurës Penale, të cilat detyrojnë gjyqtarët të shpallin dhe arsyetojnë vendimet gjyqësore brenda afateve ligjore, pa përjashtime dhe pa vonesa të pajustifikuara.

Ky është rasti i dytë që nga marrja e detyrës në të cilin Ministri i Drejtësisë, Besfort Lamallari, i drejtohet Inspektorit të Lartë të Drejtësisë për hetim disiplinor ndaj një gjyqtari për shkeljet procedurale që cenojnë të drejtat e qytetarëve dhe besimin e publikut te drejtësia.

Në muajin dhjetor ministri Lamallari kërkoi nga ILD hetim disiplinor për gjyqtarin e Lezhës, Ilir Përdeda, i cili gjithashtu për një vit nuk e zbardhi vendimin e dhënë prej tij.

The post Ministri i Drejtësisë kërkon hetim për gjyqtaren e Korçës: Nuk zbardhi vendimin për 14 muaj appeared first on Gazeta Si.

↗

Si i mashtronte qytetarĂ«t 60-vjeçarja, duke u marrĂ« parĂ  si ‘avokate’!

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« rast mashtrimi i njĂ« 60-vjeçareje nĂ« Fier, u zbulua pak kohĂ« mĂ« parĂ«, teksa hiqej si avokate dhe kishte arritur t’u merrte qytetarĂ«ve shuma tĂ« ndryshme monetare.

Gruaja, u premtonte atyre zgjidhjen e çështjeve të ndryshme ligjore e gjyqësore përfshirë legalizimin e pronave, procedurat e pensionit apo çështjes e pronësisë.

Prokuroria e Fierit ka njoftuar përfundimin e hetimeve dhe dërgimin për gjykim për të pandehurën K.K., e cila u ka marrë paratë qytetarëve pa u kryer asnjë prej shërbimeve të premtuara.

Në total 8 persona rezultojnë të jenë mashtruar nga e pandehura në zonën e Lushnjës dhe Fierit. Hetimi ka zbuluar gjithashtu se e pandehura ka kryer veprime në dukje të një përfaqësimi ligjor në një kohë kur nuk kishte status aktiv për ushtrimin e profesionit të avokatit, si dhe ka përfituar të ardhura nga ky aktivitet pa i deklaruar ato pranë organeve tatimore.

Në disa episode, viktimat janë siguruar nga e pandehura se procedurat ishin në vijim dhe se çështjet do të përfundonin brenda afateve të caktuara, ndërkohë që më pas komunikimi me të është ndërprerë dhe nuk është dhënë asnjë rezultat konkret.

Në raste të tjera, rezulton se janë dhënë informacione të pavërteta mbi ekzistencën e proceseve gjyqësore apo aplikimeve administrative, të cilat, pas verifikimit pranë institucioneve përkatëse, nuk kanë rezultuar të jenë bërë prej saj.

Nga të dhënat e administruara, rezulton se për disa vite ajo ka ushtruar aktivitet ekonomik faktik, ndërkohë që figuronte me status pasiv në regjistrat tatimorë, duke mos deklaruar të ardhurat e përfituara dhe duke shmangur detyrimet përkatëse tatimore.

The post Si i mashtronte qytetarĂ«t 60-vjeçarja, duke u marrĂ« parĂ  si ‘avokate’! appeared first on Gazeta Si.

↗

Kërkohej nga Spanja për vjedhje me armë, arrestohet 45-vjeçari në Lezhë

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« 45-vjeçar i shpallur nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar nga Spanja Ă«shtĂ« arrestuar nĂ« LezhĂ«. Sipas njoftimit nga policia, autoritetet gjyqĂ«sore nĂ« SpanjĂ« i kanĂ« caktuar Ardit Isufi, masĂ«n e sigurisĂ« “arrest nĂ« burg”, pĂ«r veprĂ«n penale “Vjedhja me armĂ«â€, kryer nĂ« kuadĂ«r tĂ« grupit tĂ« strukturuar kriminal.

Ai u kap teksa po lëvizte me makinë pranë rrethrrotullimit të Shëngjinit, dhe i sekuestruan automjetin dhe dokumentin e dyshuar të falsifikuar.

Materialet iu referuan Prokurorisë së Lezhës, ndërsa Interpol Tirana po vazhdon procedurat për ekstradimin e tij në Spanjë.

The post Kërkohej nga Spanja për vjedhje me armë, arrestohet 45-vjeçari në Lezhë appeared first on Gazeta Si.

↗

Greqi, arrestohen 2 vëllezër shqiptarë për shpërthimin e diskos në Athinë

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Dy vĂ«llezĂ«r shqiptarĂ« mĂ« precedentĂ« penalĂ« tĂ« mĂ«parshĂ«m janĂ« arrestuar nĂ« Greqi, si autorĂ« tĂ« dyshuar tĂ« shpĂ«rthimit me tritol tĂ« diskotekĂ«s ‘’Jacky O’’ nĂ« AthinĂ« mbrĂ«mjen e 7 tetorit tĂ« vitit tĂ« kaluar.

Sipas mediave greke, në pranga kanë rënë Blerim dhe Besim Buçi, 41 dhe 32 vjeç. Ndaj tyre ishte aktiv një urdhër arresti për shkeljen e kushteve të qëndrimit, grabitje si dhe armëmbajtje pa leje.

Ka qenë Besmir Buci ai i cili vendosi lëndën shpërthyese të improvizuar. Ndërsa rezultoi se makina që përdorën për këtë ngjarje u ishte siguruar nga bashkëpunëtori i tyre grek. I riu dëshmoi se ishte punësuar nga një çift që kishte llogari të pambyllura me pronarin e diskos.

“
 PĂ«r bombĂ«n, mĂ« punĂ«soi njĂ« çift qĂ« kishte hesape tĂ« vjetra, siç mĂ« thanĂ«, me pronarin e dyqanit, dhe mĂ« dhanĂ« 5,000 euro qĂ« tĂ« shkoja ta vendosja”.

GjatĂ« kontrolleve tĂ« kryera, u gjetĂ«n dhe u sekuestruan, njĂ« thikĂ« palosĂ«se, 8 telefona celularĂ«, njĂ« pajisje telekomandimi me ekran, 2 fletore me shĂ«nime, veshje tĂ« pĂ«rdorura gjatĂ« shpĂ«rthimit.

The post Greqi, arrestohen 2 vëllezër shqiptarë për shpërthimin e diskos në Athinë appeared first on Gazeta Si.

↗

Kush pĂ«rfiton nga Groenlanda! Nga ‘skenari mĂ« i keq’, te marrĂ«veshja kornizĂ«

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Donald Trump kishte kĂ«rcĂ«nuar se do ta merrte me forcĂ« GroenlandĂ«n dhe se do tĂ« vendoste tarifa tĂ« reja doganore ndaj tetĂ« vendeve evropiane.

Qeveria autonome e ishullit po pĂ«rgatitej pĂ«r “skenarin mĂ« tĂ« keq”. Danimarka kishte frikĂ« se mund tĂ« humbiste kontrollin mbi “Territorin e saj special” nĂ« Arktik, njĂ« mbetje e epokĂ«s koloniale.

Disa liderë evropianë dhe një pjesë e madhe e opinionistëve në Evropë dhe SHBA parashikonin madje fundin e Aleancës Atlantike.

NĂ« fund, asgjĂ« nga kĂ«to nuk ndodhi. NĂ« Davos, Donald Trump deklaroi se kishte arritur “njĂ« marrĂ«veshje kornizĂ«â€ me Sekretarin e PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« NATO-s, Mark Rute.

Menjëherë pas kësaj, tensionet u ulën dhe tregjet financiare u rimëkëmbën. Megjithatë, kjo është një histori që pritet të lërë gjurmë të thella në ekuilibrat ndërkombëtarë. Kush del më i fituar?

Trump del fitues

Presidenti amerikan ndoqi një strategji të ngjashme me atë të pranverës së kaluar, kur shpalli vendosjen e tarifave doganore ndaj një pjese të madhe të botës.

QĂ« para rikthimit nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ«, Trump e ngriti tonin pĂ«r GroenlandĂ«n, deri nĂ« intimidim tĂ« hapur. MegjithatĂ«, pĂ«r muaj tĂ« tĂ«rĂ«, nĂ« qarqet diplomatike askush nuk besonte se ai do tĂ« dĂ«rgonte realisht ushtrinĂ« nĂ« ishullin e madh, ndoshta trupat speciale tĂ« AlaskĂ«s, tĂ« ashtuquajturit “Arctic Angels”, qĂ« po stĂ«rviteshin edhe pĂ«r inkursione tĂ« shpejta nĂ« akull.

Pas operacionit në Venezuelë, më 3 janar, perceptimi i rrezikut ndryshoi. Sidomos kur më 14 janar, zëvendëspresidenti JD Vance dhe sekretari i Shtetit Marco Rubio refuzuan ashpër propozimin e ministrave të Jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës: të ndërtoheshin baza ushtarake, por pa prekur sovranitetin e ishullit.

Ndërkohë, negociatat vazhduan, të udhëhequra kryesisht nga Mark Rute. Detajet përfundimtare të marrëveshjes pritet të bëhen publike, por nga sa ka dalë deri tani, Trump duket se ka marrë në thelb atë që kërkonte.

Groenlanda do tĂ« pĂ«rfshihet nĂ« planin “Golden Dome”, mburoja hapĂ«sinore e projektuar pĂ«r tĂ« kapur raketat nga Rusia, Kina dhe Koreja e Veriut qĂ« mund tĂ« vijnĂ« nga rrugĂ«t arktike.

Trump ka arritur gjithashtu një fitore të rëndësishme politike: edhe një herë, ai është imponuar si epiqendra e rendit të ri botëror. Këtë e konfirmon edhe struktura e Bordit të Paqes për Gazën, një organizëm shumëpalësh i ndërtuar rreth rolit qendror dhe lidershipit personal të Trump.

Roli i ish-kryeministrit

Reputacioni i Sekretarit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« NATO-s ishte dĂ«mtuar rĂ«ndĂ« pas samitit tĂ« AleancĂ«s nĂ« HagĂ«, kur ai e kishte quajtur Trumpin “babushi ynĂ«â€. KĂ«tĂ« herĂ«, megjithatĂ«, duhet pranuar se ish-kryeministri holandez veproi me kujdes dhe efektivitet.

Ai bashkĂ«punoi ngushtĂ« me liderĂ«t e vendeve kryesore, veçanĂ«risht me kancelarin gjerman, Friedrich Merz dhe kryeministrin britanik, Keir Starmer, pĂ«r ta kthyer njĂ« pĂ«rplasje tĂ« mundshme frontale me Trumpin, qĂ« rrezikonte tĂ« shkatĂ«rronte NATO-n, nĂ« njĂ« çështje “teknike” mes aleatĂ«ve.

Rute siguroi fillimisht mandatin pĂ«r tĂ« negociuar nĂ« emĂ«r tĂ« tĂ« gjithĂ« partnerĂ«ve, mĂ« pas e pĂ«rfshiu GroenlandĂ«n nĂ« dosjen mĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« “sigurisĂ« nĂ« Arktik”, duke propozuar pĂ«rfshirje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« dhe investime tĂ« mĂ«dha ushtarake nga vendet nordike, Britania e Madhe dhe Gjermania.

Ai mori parasysh edhe shqetësimet e Danimarkës dhe vetë Groenlandës, duke ndërtuar një propozim që, për momentin, duket se funksionon.

SHBA-të do të kenë dorë të lirë në Groenlandë, pa qenë e nevojshme të marrin pronësinë e ishullit, përveç ndoshta zonave ku do të ngrihen baza ushtarake dhe do të mbështeten nga aleatët në gjithë Arktikun. Nëse kjo linjë konfirmohet, NATO shpëton edhe kësaj here, dhe roli i Rutes duket vendimtar.

Deri pak ditĂ« mĂ« parĂ«, kryeministri i GroenlandĂ«s, Jens Frederik Nielsen, u bĂ«nte thirrje bashkatdhetarĂ«ve tĂ«Â â€œpĂ«rgatiteshin pĂ«r skenarin mĂ« tĂ« keq”, pra pĂ«r njĂ« ndĂ«rhyrje ushtarake amerikane. Danimarka u pĂ«rpoq tĂ« organizonte njĂ« reagim tĂ« fortĂ«, duke ftuar vendet evropiane nĂ« njĂ« stĂ«rvitje ushtarake nĂ« ishull, por mori vetĂ«m shtatĂ« pĂ«rgjigje pozitive.

Qeveria e Kopenhagenit shpresonte për një veprim simbolik që do ta bindte Trump-in të hiqte dorë nga Groenlanda, por negociatat morën një drejtim tjetër. Liderët e BE-së u detyruan edhe një herë të ndjekin taktikat e paparashikueshme të Trump-it. Sot ka lehtësim në Bruksel dhe në kryeqytetet evropiane.

Por a është vërtet një sukses? Emmanuel Macron-i, Friedrich Merzi, presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe të tjerët arritën kryesisht të kufizonin dëmin.

Ndoshta kjo Ă«shtĂ« mjaftueshĂ«m, por siç tha kryeministri kanadez Mark Carney nĂ« Davos, “fuqitĂ« e mesme” duhet tĂ« bashkĂ«punojnĂ« pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« hapĂ«sirĂ« autonomie nĂ« pĂ«rplasjen mes Shteteve tĂ« Bashkuara, RusisĂ« dhe KinĂ«s.

MarrĂ« nga: “Corriere della Sera”

The post Kush pĂ«rfiton nga Groenlanda! Nga ‘skenari mĂ« i keq’, te marrĂ«veshja kornizĂ« appeared first on Gazeta Si.

↗

‘Gaza e Re’ e Trumpit, me rrokaqiej buzĂ« detit dhe vende pune pĂ«r tĂ« gjithĂ«

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Pas dy vitesh bombardimi tĂ« GazĂ«s dhe miratimit tĂ« “Planit 20-PikĂ«sh”, Jared Kushner tani e quan atĂ« “faza e tretĂ«â€: paqe, siguri, deradikalizim, tregje tĂ« lira dhe – mbi tĂ« gjitha – rindĂ«rtim.

Ky Ă«shtĂ« i ashtuquajturi “Projekti Sunrise”, tĂ« cilin dhĂ«ndri i Donald Trump e pĂ«rshkroi nga skena e Forumit Ekonomik BotĂ«ror nĂ« Davos tĂ« ZvicrĂ«s, pas nĂ«nshkrimit tĂ« marrĂ«veshjes sĂ« Bordit tĂ« Paqes nĂ« Gaza.

MundĂ«sia e pasurive tĂ« patundshme nĂ« Mesdhe – Resorte buzĂ« detit, trena me shpejtĂ«si tĂ« lartĂ«, rrjete inteligjente pĂ«r energji elektrike tĂ« mundĂ«suar nga inteligjenca artificiale: nga njĂ« rrip toke i shkatĂ«rruar, Gaza e Trump dhe Kushner do tĂ« transformohej nĂ« njĂ« enklavĂ« luksoze nĂ« Mesdhe.

NjĂ« “pronĂ« e pasurive tĂ« paluajtshme”, siç e quajti vetĂ« presidenti amerikan, qĂ« do tĂ« lakmohej nga njerĂ«zit mĂ« tĂ« pasur nĂ« tokĂ«.

Projektet e Rafah dhe Khan Younis – Plani gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s i rindĂ«rtimit do tĂ« kryhej nĂ« katĂ«r faza kryesore. Fillimisht, pjesĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« Rafah dhe Khan Younis do tĂ« rindĂ«rtoheshin me ndĂ«rtimin e zonave tĂ« mĂ«dha banimi dhe industriale (duke pĂ«rfshirĂ« qendrat e tĂ« dhĂ«nave), parqeve dhe objekteve sportive, autostradave dhe rrjeteve hekurudhore.

Ndërtimi i dy qyteteve do të përfundonte në dy fazat e ardhshme, përpara se rindërtimi i Qytetit të Gazës të fillonte në fazën e katërt.

Rrokaqiej pĂ«r turizĂ«m dhe qendra tregtare – Kushner gjithashtu dha njĂ« sĂ«rĂ« shifrash pĂ«r GazĂ«n e sĂ« ardhmes.

Në Rafah, për shembull, do të ndërtohen mbi 100,000 shtëpi, 200 shkolla, 180 qendra kulturore dhe fetare dhe më shumë se 75 objekte mjekësore dhe spitale.

I gjithĂ« brezi bregdetar – i theksuar me rozĂ« nĂ« hartĂ«n e treguar nga Kushner – do tĂ« shohĂ« ndĂ«rtimin e afĂ«rsisht 180 kullave pĂ«r “turizmin bregdetar”.

Shkurt, rrokaqiejt dhe objektet më të fundit që do të strehojnë restorante, hotele dhe qendra argëtimi do ta transformojnë Gazën në një Las Vegas të Lindjes së Mesme.

Në jug, pranë kufirit me Egjiptin, Kalimi i Rafah-ut do të jetë i rrethuar nga një aeroport, një port dhe dy qendra gjigante logjistike për ruajtjen dhe transportin e mallrave.

Qëllimi është që Rripi i Detit të bëhet gjithashtu një qendër kyçe për tregtinë, energjinë dhe infrastrukturën digjitale.

Parashikimet e ardhshme – “NĂ« Lindjen e Mesme, po ndĂ«rtojnĂ« qytete si ky – dy, tre milionĂ« njerĂ«z – brenda tre vjetĂ«sh, kĂ«shtu qĂ« gjĂ«ra tĂ« tilla janĂ« shumĂ« tĂ« realizueshme nĂ«se angazhohemi t’i bĂ«jmĂ« realitet”, tha Kushner nga skena nĂ« Davosit.

E ardhmja, të paktën siç është parashikuar nga Shtëpia e Bardhë, është rozë: një PBB prej 10 miliardë dollarësh deri në vitin 2035, 500,000 vende të reja pune të krijuara nga 25 miliardë dollarë investime në shërbime, 3 miliardë dollarë në lagje tregtare dhe gati 2 miliardë dollarë në shkolla dhe trajnime të fuqisë punëtore.

Hapat e parë, megjithatë, duhet të jenë të kujdesshëm, me krijimin e një zone të veçantë ekonomike dhe përmirësimin e kushteve të strehimit me banesa të reja të përkohshëme. Ndërsa presim që ndërtimi i Gazës së Re të fillojë vërtet.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post ‘Gaza e Re’ e Trumpit, me rrokaqiej buzĂ« detit dhe vende pune pĂ«r tĂ« gjithĂ« appeared first on Gazeta Si.

↗

Shiste kokainë dhe ekstazi në Tiranë, arrestohet 37-vjeçari (video)

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« 37-vjeçar u arrestua nĂ« TiranĂ«, i dyshuar si furnizues i drogĂ«s pĂ«r lokalet nĂ« zonĂ«n e njohur si “VIP” nĂ« kryeqytet.

Burime policore bëjnë me dije se në flagrancë, në automjetin e tij, u arrestua shtetasi Elvis Alliu. Gjatë kontrollit, policia zbuloi se ai kishte përshtatur një vend të fshehtë në derën e shoferit, brenda tapicerisë, ku fshihte lëndë narkotike.

Siç duket edhe nga pamjet filmike, nĂ« kĂ«tĂ« hapĂ«sirĂ« tĂ« improvizuar mbaheshin kokainĂ« dhe kanabis, tĂ« cilat mĂ« pas dyshohet se shpĂ«rndaheshin nĂ« lokalet e rrugĂ«s “Mustafa Matohiti”, e njohur si zona e VIP-ave.

Në vijim të operacionit, në bashkëpunim me specialistët e Seksionit për Hetimin e Narkotikëve, policia arrestoi edhe dy shtetas të tjerë, R. Gj., 29 vjeç dhe A. Th., 34 vjeç, të cilët dyshohet se, megjithëse kishin dijeni për aktivitetin kriminal, nuk e kanë kallëzuar atë. Hetimet vijojnë për dokumentimin e plotë të kësaj veprimtarie dhe për identifikimin e personave të tjerë të përfshirë.

The post Shiste kokainë dhe ekstazi në Tiranë, arrestohet 37-vjeçari (video) appeared first on Gazeta Si.

❌