Prokuroria e DurrĂ«sit, ka dhĂ«nĂ« detaje mbi mbetjet e kompanisĂ« âKurumâ, tĂ« cilat u sekuestruan njĂ« vit mĂ« parĂ«.
Sipas prokurorisĂ«, ekspertimi provoi se mbetjet nĂ« anijen âMolivaâ janĂ« toksike dhe tĂ« rrezikshme pĂ«r shĂ«ndetin e njeriut dhe mjedisit.
âNĂ« mostrat e marra nga kontenierĂ«t e sekuestruar, shoqĂ«ria Kurum International sh.a. dhe Alliance Resource, konstatohet prania e elementĂ«ve (dhe pĂ«rbĂ«rjeve tĂ« tyre) qĂ« pĂ«rbĂ«jnĂ« rrezik pĂ«r shĂ«ndetin e njeriut dhe mjedisin, qĂ« lidhen me rrezikun e toksicitetit pĂ«r riprodhimin dhe ekotoksicitet, veçanĂ«risht ndaj ekosistemeve ujore. NĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin europian dhe kombĂ«tar materiali duhet tâi nĂ«nshtrohet rikuperimit tĂ« kontrolluar, stabilizimit dhe trajtimit tĂ« pĂ«rshtatashĂ«m pĂ«rpara depozitimit pĂ«rfundimtarâ, thuhet nĂ« njoftim.
Prokuroria Durrësit ka lëshuar 33 masa sigurie, ku 20 prej tyre janë ekzekutuar.
Njoftimi i policisĂ«:Â
Prokuroria pranĂ« GjykatĂ«s sĂ« ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« tĂ« Juridiksionit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m DurrĂ«s, informon opinionin publik se, ka kryer dhe vijon tĂ« kryejĂ« veprime hetimore nĂ« kuadĂ«r tĂ« procedimit penal Nr.1596 viti 2024, tĂ« regjistruar pĂ«r veprat penale: âKontrabanda me mallra tĂ« ndaluara ose tĂ« kufizuaraâ, âKontrabanda nga punonjĂ«s qĂ« lidhen me veprimtarinĂ« doganoreâ, âFalsifikimi i dokumentaveâ, âTransportimi i mbetjeveâ, âMenaxhimi i mbetjeveâ, âShpĂ«rdorimi i detyrĂ«sâ dhe âPastrimi i produkteve tĂ« veprĂ«s penale ose veprimtarisĂ« kriminaleâ, tĂ« parashikuara nga nenet 171-25, 175-25, 186/2, 201/a-25, 201/b-25, 248 dhe 287/2 tĂ« Kodit Penal.
Hetimet për këtë procedim penal, nisën pas marrjes së njoftimit nga Drejtoria e Hetimit Doganor, e cila ishte njoftuar në datë 25.07.2024 nga OLAF (European Anti-Fraud Office-European Commission) për një ngarkesë se dyshohej që mund të transportonte mbetje nga Shqipëria në Tajlandë. Drejtoria e Përgjithshme e Doganave dhe OLAF bashkëpunuan për identifikimin dhe verifikimin e ngarkesës, ku u evidentua eksportimi i sasisë prej 2.816.300 kg nga subjekti Sokolaj sh.p.k. Kjo sasi, e ngarkuar në 102 kontenierë u kthye në Portin e Durrësit në datë 28.10.2024 me anijen Moliva XA443A, pasi ishte refuzuar nga autoritetet e Tajlandës.
Në datë 08.11.2024, u krye sekuestrimi në cilësinë e provës materiale të 102 kontenierëve, të cilët iu lënë në ruajtje dhe administrim Agjencisë së Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe Konfiskuara dhe aktualisht ndodhen në Porto Romano, Durrës, në kushte të sigurisë mjedisore dhe fizike. Gjatë procesit të sekuestrimit, kontenierët iu nënështruan edhe testit për radioaktivitet, ku nga skanimi nuk u konstatua prani e lëndës radioaktive GAMA apo NEUTRON.
Me qëllim marrjen e mostrave për ekspertim dhe kryerjen e analizave laboratorike, Prokuroria pranë Gjykatës së Shkallës së parë të Juridiksionit Durrës, i është drejtuar të gjitha ministrive dhe institucioneve brenda territorit shqiptar. Nga përgjigjet e administruara nuk rezultoi asnjë institucion, laborator apo ent që të kishte infrastrukturën dhe mjetet e nevojshme për kryerjen e procesit të marrjes së mostrave dhe analizimit të tyre.
Në vijim, në bashkëpunim edhe me autoritetet italiane projektit EU4LEA dhe ekspertëve italianë të sigurisë, u identifikua dhe verifikua një laborator në Itali i cili kreu të gjitha testimet laboratorike, si dhe u angazhuan dy shoqëri shqiptare dhe një ekspert shqiptar i fushës, të cilët plotësonin kriteret e përgjithshme dhe specifike që duhet të plotësohen sipas protokolleve ndërkombëtare, për rastet kur duhet të merren, transportohen, ruhen dhe testohen mostra potencialisht të rrezikshme.
Mostrat e marra nga 102 kontenierët e sekuestruar dhe mostrat e marra nga: Shoqëria Kurum International sh.a.; Sokolaj sh.p.k. dhe Alliance Resource sh.p.k., ju nënshtruan ekspertimit për përbërjen e tyre kimike, karakteristikat fizike, klasifikimin, përputhjen midis tyre, përputhjen me fletët e analizave të paraqitura nga subjektet për eksportin e tyre dhe rrezikshmërinë në shëndetin e njeriut dhe në mjedis.
Nga akti i ekspertimit rezultoi se, materiali i analizuar, Ă«shtĂ« pluhur i grumbulluar nga sistemet e filtrimit tĂ« gazrave tĂ« furrĂ«s elektrike tĂ« çelikut (Electric Arc Furnace â EAF), proces i cili pĂ«rfshihet qartĂ«sisht nĂ« fushĂ«veprimin e nĂ«nkapitullit 10 02 tĂ« EWC. Bazuar nĂ« pĂ«rbĂ«rjen kimike tĂ« materialit dhe nĂ« aktivizimin e vetive tĂ« rrezikut HP10 dhe HP14, nĂ« perputhje me Annex III tĂ« Direktives 2008/98/EC (Waste Framework Directive) dhe rregulloret pĂ«rkatĂ«se zbatuese, kodi pĂ«rkatĂ«s brenda kĂ«tij nĂ«nkapitulli duhet tĂ« jetĂ« ai i shĂ«nuar si mbetje e rrezikshme me kod sipas katalogut te mbetjeve 10 02 07*.
NĂ« mostrat e marra nga kontenierĂ«t e sekuestruar, shoqĂ«ria Kurum International sh.a. dhe Alliance Resource, konstatohet prania e elementĂ«ve (dhe pĂ«rbĂ«rjeve tĂ« tyre) qĂ« pĂ«rbĂ«jnĂ« rrezik pĂ«r shĂ«ndetin e njeriut dhe mjedisin, qĂ« lidhen me rrezikun e toksicitetit pĂ«r riprodhimin dhe ekotoksicitet, veçanĂ«risht ndaj ekosistemeve ujore. NĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin europian dhe kombĂ«tar materiali duhet tâi nĂ«nshtrohet rikuperimit tĂ« kontrolluar, stabilizimit dhe trajtimit tĂ« pĂ«rshtatashĂ«m pĂ«rpara depozitimit pĂ«rfundimtar.
Nga analizimi i kontratave tĂ« lidhura midis subjekteve, dokumentacionit financiar tĂ« administruar nga subjektet dhe drejtoritĂ« tatimore, regjistrave mjedisorĂ« dhe dokumentacionit tĂ« administruar nga AKM, EMS, Autoriteti Portual dhe Dega e DoganĂ«s DurrĂ«s, si dhe rezultatet e ekspertimit, provohet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« arsyshme se prodhuesi i mbetjeve tĂ« rrezikshme Kurum International sh.a. nĂ« dijeni tĂ« plotĂ« tĂ« ndalimeve ligjore kombĂ«tare (ligjit nr.10 463, datĂ« 22.9.2011 âPĂ«r menaxhimin e integruar tĂ« mbetjeveâ i ndryshuar dhe akteve nĂ«nligjore) dhe ndĂ«rkombĂ«tare (ligjit nr.8216, datĂ« 13.5.1997 âPĂ«r aderimin e Republikes se ShqipĂ«risĂ« nĂ« Konventen e Bazelit per kontrollin e levizjeve nderkufitare tĂ« mbetjeve tĂ« rrezikshme dhe asgjesimin e tyreâ, Kodit Doganor etj.), ka kryer njĂ« sĂ«rĂ« veprimesh nĂ« bashkĂ«punim me subjekte tĂ« tjera, pĂ«r tĂ« mbuluar natyrĂ«n e vĂ«rtetĂ« tĂ« mbetjeve dhe pĂ«r tâi eksportuar jashtĂ« ShqipĂ«risĂ« dhe pĂ«r tâi tregtuar ato brenda territorit shqiptar.
Pas administrimtit të aktit të ekspertimit ku provohet se mbetjet janë të rrezikshme dhe toksike, Prokuroria Durrës, krijoi bindjen e plotë se jemi përpara jo thjesht një fakti penal, por një zinxhiri veprimesh të kundërligjshme që sjellin pasoja të rënda në disa drejtime si në mjedis, shëndet, veprimtarinë doganore, veprimtarinë e autoriteteve për sigurinë dhe cilësinë në mjedis, si dhe veprimtarinë e ndershme dhe konkurruese ekononomike.
Për të garanatuar efikasitetin e procedimit dhe vërtetësinë e provave, për të shmangur largimin e personave nën hetim, si dhe për të shmangur kryerje të mëtejshme të këtyre veprave penale, si dhe për të zbuluar të gjitha shkeljet që janë kryer në mundësimin e eksportimit apo fshehjes së sasisë reale të mbetjeve që krijon shoqëria Kurum International sh.a., Prokuroria Durrës kërkoi në gjykatë caktimin e masave të sigurimit personal me karakter shtrëngues për shtetasit.
Deri më sot janë ekzekutuar masat e sigurimit për 20 shtetas dhe vijon puna për kapjen e 13 shtetasve të tjerë.
Prokuroria pranë Gjykatës së Shkallës së parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Durrës mbetet e angazhuar në zbardhjen e plotë të rrethanave të çështjes, evidentimin dhe provimin e përgjegjësisë penale për çdo subjekt privat dhe shtetëror të përfshirë në këtë veprimtari, duke garantuar se çdo veprim po kryhet në përputhje me ligjin, në mbrojtje të intersit
Login
