Protesta të përgjakshme në Iran/ Eksperti: Vetëm, ndërhyrja nga jashtë mund të ndihmojë protestuesit. Pse nguron Trump?!
Protestat e shpërthyera në Iran, të cilat deri më tani kanë shkaktuar rreth 500 viktima, kanë në thelb krizat e thella ekonomike dhe pakënaqësinë sociale, por po shndërrohen gjithnjë e më shumë në një përplasje të fortë mes shoqërisë dhe regjimit fetar.
KĂ«shtu u shpreh eksperti i marrĂ«dhĂ«nieve ndĂ«rkombĂ«tare, Endri Tafani, i ftuar nĂ« âNews Lineâ nĂ« ABC News, duke theksuar se reagimi i ashpĂ«r i qeverisĂ« iraniane, mbyllja e internetit dhe dhuna ndaj protestuesve tregojnĂ« frikĂ«n e regjimit nga pĂ«rhapja masive e revoltĂ«s, ndĂ«rsa ndĂ«rhyrja e jashtme mbetet e pamundur pĂ«r shkak tĂ« interesave gjeopolitike dhe pozitĂ«s strategjike tĂ« Iranit.
âProtestat janĂ« pĂ«r shkak tĂ« ekonomisĂ« sĂ« ulĂ«t. JanĂ« shumĂ« faktorĂ« qĂ« çuan nĂ« njĂ« protestĂ« qĂ« si fillim nĂ« tregjet tregtare dhe mĂ« pas shpĂ«rthyen nĂ« nivel kombĂ«tar. Kur protestat u bĂ«nĂ« masive, pati edhe njĂ« reagim tĂ« ashpĂ«r nga qeveria, ku u mbyll interneti pĂ«r tĂ« mos pasur shumĂ« komunikim, dhe u vranĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« masive shumĂ« protestuese. E vetmja gjĂ« qĂ« mund tĂ« ndihmojĂ« protestuesit iranianĂ«, Ă«shtĂ« ndĂ«rhyrja e jashtme, por qĂ« zor se mund tĂ« vijĂ«. Trump heziton pĂ«r shumĂ« arsye.
Irani konsiderohet si aleat i ngushtĂ«, edhe sot e kĂ«saj dite furnizon RusinĂ« mĂ« mjete ushtarake dhe furnizon KinĂ«n me naftĂ«. ĂshtĂ« i lidhur me interesa ekonomikĂ«, por edhe gjeopolitikĂ«. Iran nuk mund tĂ« futesh me trupa ajrorĂ«. Ideja i territorit dhe popullsisĂ« sĂ« madhe bĂ«n tĂ« pamundur njĂ« fushatĂ« me trupa tokĂ«sore, e vetmja Ă«shtĂ« ndĂ«rhyrja ajrore. MegjithatĂ« duhet parĂ« se sa efekt do tĂ« ketĂ«, pasi kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me njĂ« vend diktatorial fetar. Duhet kuptuar qĂ« Irani Ă«shtĂ« njĂ« komb qĂ« ka njĂ« kulturĂ« shumĂ« tĂ« lashtĂ«. Ka njĂ« element kulturore dhe trashĂ«gimie kulturore tĂ« kombit iranian qĂ« Ă«shtĂ« shumĂ« e fortĂ« qĂ« tĂ« asimilohet nga feja.
Kjo ka bĂ«rĂ« qĂ« nĂ« Iran, feja tĂ« pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« justifikuar dhunĂ«n dhe diktaturĂ«n, ka bĂ«rĂ« qĂ« tĂ« ketĂ« njĂ« neveritje ndaj fesĂ«. NĂ« kĂ«to protesta kemi pasur djegie tĂ« xhamisĂ«, ka pasur edhe mbyllje tĂ« xhamive pĂ«r shkak tĂ« braktisjes sĂ« fesĂ« nga tĂ« rinjtĂ«. Kjo ka bĂ«rĂ« qĂ« nĂ« Iran tĂ« ketĂ« kĂ«tĂ« pĂ«rplasje mes qeverisĂ« qĂ« pĂ«rdor fenĂ« pĂ«r tĂ« justifikuar veprimet e saj. Protestuesit mund tĂ« arrijnĂ« njĂ« zbutje tĂ« regjimit pĂ«r kĂ«rkesat ekonomike, por jo ato politikeâ, tha eksperti./abcnews.al