PARIS, 3 janar /ATSH-AFP/ â Parregullsia e zgjedhjeve, embargoja e naftĂ«s, trafiku i drogĂ«s dhe migrimi: Shtetet e Bashkuara dhe Venezuela nĂ«n presidencĂ«n e Nicolas Maduro, ku Donald Trump njoftoi sot se kishte nisur njĂ« âsulm nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ«â, kanĂ« pasur shumĂ« pika mosmarrĂ«veshjeje qĂ« nga viti 2013.
Një kujtesë për mosmarrëveshjet kryesore:
â Demokracia â
Uashingtoni, si pjesë e bashkësisë ndërkombëtare, nuk e njeh legjitimitetin e socialistit Nicolas Maduro për të kryesuar vendin.
Pas shtypjes sĂ« dhunshme tĂ« demonstratave pas zgjedhjeve tĂ« tij tĂ« para nĂ« vitin 2013, Shtetet e Bashkuara sanksionuan disa zyrtarĂ« tĂ« lartĂ« venezuelianĂ« pĂ«r shkelje tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut. Ata e konsideruan rizgjedhjen e tij nĂ« vitin 2018 âtĂ« paligjshmeâ, si dhe rizgjedhjen e tij nĂ« vitin 2024, tĂ« cilĂ«n opozita pretendon se e ka fituar.
Midis viteve 2019 dhe 2023, Uashingtoni, i ndjekur nga rreth 60 vende tĂ« tjera, madje e njohĂ«n udhĂ«heqĂ«sin e opozitĂ«s Juan Guaido si âpresident tĂ« pĂ«rkohshĂ«mâ, duke shkaktuar ndĂ«rprerjen e marrĂ«dhĂ«nieve diplomatike tĂ« Karakasit.
â Akuza pĂ«r ndĂ«rhyrje â
Venezuela ka akuzuar vazhdimisht Shtetet e Bashkuara pĂ«r ndĂ«rhyrje. NĂ« vitin 2019, pas njĂ« tentative kryengritjeje ushtarake, Nicolas Maduro pretendoi se Uashingtoni kishte urdhĂ«ruar ânjĂ« grusht shteti fashistâ.
Vitin pasardhĂ«s, presidenti venezuelian akuzoi homologun e tij amerikan, Donald Trump, se kishte âdrejtuar drejtpĂ«rdrejtâ njĂ« tentativĂ« âinkursioni tĂ« armatosurâ nga deti, nĂ« tĂ« cilĂ«n morĂ«n pjesĂ« dy ish-ushtarĂ« amerikanĂ«. Uashingtoni mohoi çdo pĂ«rfshirje.
âJo grushteve tĂ« shtetit tĂ« orkestruara nga CIAâ, deklaroi Nicolas Maduro nĂ« tetor, pasi Donald Trump tha se kishte autorizuar operacione klandestine kundĂ«r VenezuelĂ«s.
â Embargoja e naftĂ«s e SHBA-sĂ« â
Me qëllim mbytjen ekonomike të vendit dhe rrëzimin e Nicolas Maduros nga pushteti, Uashingtoni vendosi një embargo ndaj naftës venezueliane në vitin 2019, duke goditur pikërisht shtyllën e ekonomisë së brishtë të Venezuelës.
Para se embargoja të hynte në fuqi, nafta përfaqësonte 96% të të ardhurave kombëtare dhe tre të katërtat e të ardhurave nga nafta vinin nga klientët amerikanë.
Vendi tani e shet prodhimin e tij tĂ« naftĂ«s nĂ« tregun e zi me çmime dukshĂ«m mĂ« tĂ« ulĂ«ta, kryesisht nĂ« KinĂ«. NĂ« javĂ«t e fundit, Uashingtoni njoftoi njĂ« âbllokadĂ« totaleâ kundĂ«r âcisternave tĂ« sanksionuaraâ qĂ« shkojnĂ« ose largohen nga Venezuela â njĂ« âkĂ«rcĂ«nim groteskâ nĂ« sytĂ« e Karakasit â dhe sekuestroi disa anije.
KĂ«tĂ« vit, Donald Trump i dha fund licencave tĂ« operimit qĂ« lejonin kompanitĂ« shumĂ«kombĂ«she tĂ« operonin pavarĂ«sisht sanksioneve. Kompania amerikane âChevronâ ka mbajtur njĂ« licencĂ« tĂ« veçantĂ« qĂ« nga korriku.
Nga 3,5 milionë fuçi në ditë në vitin 2008, prodhimi ka rënë në më pak se një milion fuçi në ditë sot, sipas OPEC-ut, për shkak të sanksioneve të SHBA-së dhe rënies së sektorit të nxjerrjes, të rrënuar nga korrupsioni dhe keqmenaxhimi.
Venezuela, e cila përjetoi një krizë të rëndë ekonomike midis viteve 2014 dhe 2021, mbetet në një situatë të pasigurt, për të cilën Maduro fajëson sanksionet e vendosura nga Uashingtoni.
â Akuza pĂ«r trafikim droge â
NĂ« mars tĂ« vitit 2020, Nicolas Maduro u padit nĂ« Shtetet e Bashkuara me akuzĂ«n e ânarkoterrorizmitâ dhe Uashingtoni ofroi njĂ« shpĂ«rblim prej 15 milionĂ« dollarĂ«sh pĂ«r informacionin qĂ« çoi nĂ« arrestimin e tij.
Kjo shpërblim u rrit në 25 milionë dollarë nga Uashingtoni në fillim të vitit 2025, pas inaugurimit të presidentit venezuelian për një mandat të tretë, dhe më pas në 50 milionë dollarë në gusht, përpara se Shtetet e Bashkuara të vendosnin një forcë të konsiderueshme ushtarake në Detin e Karaibeve dhe të nisnin sulme kundër të dyshuarve për trafikantë droge.
Uashingtoni akuzon NicolĂĄs Maduron se udhĂ«heq âKartelin e Diejveâ, ekzistenca e tĂ« cilit mbetet e pavĂ«rtetuar sipas shumĂ« ekspertĂ«ve. Maduro e mohon kĂ«tĂ« dhe akuzon Uashingtonin se po pĂ«rpiqet tĂ« sekuestrojĂ« naftĂ«n venezueliane.
â MigrantĂ«t â
Donald Trump, i cili e bĂ«ri luftĂ«n kundĂ«r imigracionit njĂ« pĂ«rparĂ«si tĂ« mandatit tĂ« tij tĂ« dytĂ«, kritikon Karakasin pĂ«r mbĂ«rritjen e njĂ« numri tĂ« madh migrantĂ«sh venezuelas. Ai e akuzon atĂ« se ka âshtyrĂ«â âqindra mijĂ«ra njerĂ«z nga burgjetâ, si dhe âpacientĂ« tĂ« spitaleve psikiatrikeâ drejt Shteteve tĂ« Bashkuara.
Sipas OKB-sĂ«, rreth tetĂ« milionĂ« venezuelianĂ« â rreth njĂ« e katĂ«rta e popullsisĂ« â kanĂ« ikur nga kriza ekonomike dhe politike qĂ« nga viti 2014, shumica nĂ« vendet e AmerikĂ«s Latine, tĂ« tjerĂ«t nĂ« Shtetet e Bashkuara.
Donald Trump revokoi Statusin e Mbrojtur të Përkohshëm të dhënë qindra mijëra venezuelianëve për shkak të krizës në vendin e tyre dhe deportoi disa mijëra të tjerë këtë vit.
NĂ« pranverĂ«, Shtetet e Bashkuara dĂ«rguan 252 venezuelianĂ« nĂ« njĂ« burg nĂ« El Salvador, duke i akuzuar ata pa prova ose gjyq pĂ«r anĂ«tarĂ«sim nĂ« bandat. Ata kaluan katĂ«r muaj atje pĂ«rpara se tĂ« riatdhesoheshin nĂ« Karakas, i cili, sĂ« bashku me OJQ-tĂ«, denoncoi âtorturĂ«nâ qĂ« pĂ«suan nĂ« paraburgim./ a.jor.
The post FISHĂ TEKNIKE â MosmarrĂ«veshjet kryesore SHBA-VenezuelĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.