Eksportet kanë hyrë në një krizë të thellë, nga e cila nuk duket se po dalin. Të dhënat e INSTAT bënë të ditur se shitjet jashtë vendit kanë shënuar rënie në vitin 2025, për të tretin vit radhazi, ndonëse ritmet janë ngadalësuar në krahasim me 2024-n.
INSTAT raportoi se gjatë vitit 2025, eksportet e mallrave arritën vlerën 346 mld lekë, duke u ulur me 6,1 %. Në 2024-n, eksportet kishin rënë me 16.2% dhe në 2023-n ishin tkurrur me 9.5%.
Të dhënat historike tregojnë se gjatë dekadës së fundit ecuria e eksporteve ka qenë e paqëndrueshme. Që nga viti 2015, shitjet jashtë vendit kanë rënë për 7 vite (2015, 2016, 2019, 2020, 2023, 2024, 2025) dhe janë rritur vetëm në 2017-2018 dhe 2021-2022, kur ishte rikuperimi nga pandemia.
Tendenca e eksporteve përkon dhe më rënien e euros, që ka nisur që nga viti 2015, kur monedha e përbashkët këmbehej me gati 140 lekë, duke rënë gradualisht çdo vit, për të zbritur për herë të parë në histori poshtë 100 lekëve në gusht 2024 dhe duke ndenjur poshtë këtij niveli dhe në 2025-n, duke u mbyllur me një mesatare vjetore prej 97.8 lekë, me një nënçmim prej gati 30% (shiko grafikun e kursit).
Rënia në 2025-n
VetĂ«m dy grupe kanĂ« pasur tendencĂ« pozitive nĂ« 2025-n. Sipas INSTAT, Eksportet, gjatĂ« vitit 2025 janĂ« ulur me 6,1 %, krahasuar me njĂ« vit mĂ« parĂ«. Grupet qĂ« kanĂ« ndikuar nĂ« uljen vjetore tĂ« eksporteve, janĂ«: âMateriale ndĂ«rtimi dhe metaleâ me -4,5 pikĂ« pĂ«rqindje, âMinerale, lĂ«ndĂ« djegĂ«se dhe energji elektrikeâ me -1,3 pikĂ« pĂ«rqindje, etj. NdĂ«rsa pozitivisht kanĂ« ndikuar grupet: âUshqime, pije, duhanâ me +0,7 pikĂ« pĂ«rqindje dhe âMakineri, pajisje dhe pjesĂ« kĂ«mbimiâ me +0,6 pikĂ« pĂ«rqindje.
NĂ« dhjetor, gjithsesi, u shĂ«nua njĂ« pĂ«rmirĂ«sim i lehtĂ«. Sipas INSTAT, GjatĂ« muajit Dhjetor 2025, nĂ« rritjen e eksporteve prej 5,6 %, pozitivisht kanĂ« ndikuar grupet: âMinerale, lĂ«ndĂ« djegĂ«se, energji elektrikeâ me +3,0 pikĂ« pĂ«rqindje , âMateriale ndĂ«rtimi dhe metaleâ me nga +2,4 pikĂ« pĂ«rqindje dhe âMakineri, pajisje dhe pjesĂ« kĂ«mbimiâ me +1,2 pikĂ« pĂ«rqindje. Negativisht kanĂ« ndikuar grupet: Ushqim, pije, duhanâ dhe âProdukte kimike dhe plastikeâ me -0,5 pikĂ« pĂ«rqindje.
Eksporte e tekstile e këpucë në rënie të lehtë, shpresë për rikuperim
Eksportet e tekstile e këpucë kanë shënuar luhatje të shumta përgjatë 2025-n, me rënie e rritje të lehta. Ky sektor e mbylli vitin me shitje prej 104 miliardë lekësh, me një rënie prej 1.1% në krahasim me vitin e mëparshëm, duke ngadalësuar ritmet e tkurrjes.
âViti 2025 shihet si momenti kur fillojmĂ« tĂ« kthehemi drejt fitimit, ndĂ«rsa nĂ« 2026 parashikojmĂ« vijimin e pĂ«rmirĂ«simit tĂ« performancĂ«s financiare dhe operacionaleâ, â shprehet Eva Laro, e cila drejton âProdynâ, njĂ« nga fabrikat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« kĂ«pucĂ«ve nĂ« vendin tonĂ«.
Pas tre viteve tĂ« vĂ«shtira, ku aktiviteti u orientua kryesisht drejt mbijetesĂ«s dhe jo fitimit, industria e prodhimit tĂ« veshjeve dhe kĂ«pucĂ«ve po hyn nĂ« vitin 2026 me pritshmĂ«ri mĂ« pozitive, por ende jo tĂ« sigurta. RĂ«nia e vazhdueshme e Euros, rritja e mĂ«tejshme e pagĂ«s minimale, tkurrja e kĂ«rkesĂ«s nga tregjet europiane dhe kostot shtesĂ« qĂ« priten nga procesi i anĂ«tarĂ«simit nĂ« Bashkimin Europian po e vendosin fasonin shqiptar nĂ«n presion tĂ« dyfishtĂ«. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, konkurrenca nga platformat kineze tĂ« tregtisĂ« online si âTemuâ dhe âSheinâ po godet prodhuesit europianĂ«, duke reflektuar drejtpĂ«rdrejt edhe te porositĂ« pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«.
Eksportet e tekstilet vijojnë të tjenë grupi më i madh eksportues në vend me 3% të totalit.
Minerale, lëndë djegëse, energji, me rënie
Grupi âMinerale. LĂ«ndĂ« djegĂ«se, energjiâ ka eksportuar 62.8 miliardĂ« lekĂ« nĂ« 2025-n, me njĂ« tkurrje prej 6.7% me bazĂ« vjetore, e ndikuar kryesisht nga aktiviteti i dobĂ«t i njĂ« prej eksportuesve mĂ« tĂ« mĂ«dhenj nĂ« vend âBankers Petroleumâ, qĂ« shfrytĂ«zon me koncesion fushĂ«n naftĂ«mbajtĂ«se tĂ« Patos MarinzĂ«s. Kjo kompani, krahas konjukturĂ«s sĂ« pafavorshme tĂ« çmimeve nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare ka qenĂ« nĂ« konflikte tĂ« vazhdueshme me qeverinĂ« shqiptare pĂ«r detyrimet fiskale.
Ky grup është i dyti më i madh në vend, me 18.2% të totalit.
Ushqime pije e duhan me rritje
âUshqime pije e duhanâ, njĂ« nga grupet me ecurinĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« vitet e fundit Ă«shtĂ« njĂ« nga dy sektorĂ«t qĂ« ka shĂ«nuar rritje nĂ« 2025-n. Eksportet arritĂ«n nĂ« 55.9 miliardĂ« lekĂ«, me njĂ« zgjerim prej 5%, duke kaluar si grupi i tretĂ« mĂ« i madh nĂ« vend, me 16.2% tĂ« totalit. Rritja e kĂ«tij grupi ka qenĂ« mĂ« e lartĂ« nĂ« sasi, por Ă«shtĂ« ndikuar nga çmimet e ulĂ«ta nĂ« tregjet e huaja.
Ky grup pritet të ndikohet negativisht në 2026-n nga përmbytjet e janarit dhe ngricat.
Rritja e eksporteve bujqësore si në sasi dhe në vlerë dhe në anën tjetër rënia e prodhimit po tregon se sektori po shkon drejt konsolidimit.
Fermat e vogla dhe mesme në zonat e rurale të vendit po falimentojnë nga tkurrja dhe plakja e popullsisë, teksa po rriten dhe po zgjerohen fermat e mëdha blegtorale dhe ato në sera në zonat me bujqësi intensive si Fieri, Lushnja etj. me destinacion eksportin.
TĂ« dhĂ«nat e periudhĂ«s 2021â2025 tregojnĂ« njĂ« rritje tĂ« qĂ«ndrueshme dhe tĂ« fortĂ« tĂ« eksporteve tĂ« zarzavateve dhe frutave, ku totali Ă«shtĂ« zgjeruar me rreth 70 pĂ«r qind. Vlera e e tyre arriti nĂ« mbi
17.1 miliardë lekë në 10-mujorin e 2025, nga 10.1 miliardë lekë në të njëjtën periudhë të vitit 2021. Të krahasuara me 10-mujorin e 2024 eksportet e frutave dhe zarzavateve u rriten me 22 % në vlerë.
Fermerët që operojnë në sektorin e prodhimit në fushë në zonën e Samaticës Berat, thotë se prodhimi nuk është se po zgjerohet, por po manovrohet me disa kultura që besohet se rrisin vlerën. Për shembull vitet e fundit është rritur ndjeshëm eksporti i shalqinjve dhe lakrave.
Materiale ndërtimi e metale në rënie nga efekti i Kurum
âMaterialet e ndĂ«rtimit dhe metaletâ e mbyllĂ«n vitin me njĂ« rĂ«nie prej 25.4%, mĂ« e thella nga tĂ« gjitha grupmallrat, duke zbritur nĂ« grupin e katĂ«rt mĂ« tĂ« eksportuar nĂ« vend, me 14% tĂ« totalit. Kjo tkurrje u ndikua nga mbyllja e aktivitetit tĂ« Kurum, prodhuesit tĂ« çelikut dhe njĂ« prej eksportuesve mĂ« tĂ« mĂ«dhenj nĂ« vend, i cili nuk pritet tĂ« rifillojĂ« aktivitetin pĂ«r pĂ«rpunimin e metaleve edhe pĂ«r dy vjet deri sa tĂ« pĂ«rfundojĂ« investimi 150 milionĂ« euro pĂ«r prodhim çeliku tĂ« gjelbĂ«r nĂ« ZonĂ«n Industriale tĂ« Metalurgjikut nĂ« Elbasan, nĂ« bashkĂ«punim me Danieli Officine Meccaniche S.p.A. Burime nga kompania thanĂ« se pĂ«r momentin po vazhdohet vetĂ«m me shitjen e energjisĂ« nga HEC qĂ« Kurum zotĂ«ron.
Makineritë e pajisjet me rritje
âMakineri, pajisje, pjesĂ« kĂ«mbimiâ ështĂ« grupi tjetĂ«r me rritje nĂ« 2025-n. Shitjet e tij arritĂ«n nĂ« 39.7 miliardĂ« lekĂ«, me njĂ« rritje prej gati 6%
Pesha e këtij grupi ka arritur në 11.5% të totalit.
Ky grup, ku peshën kryesore e mban industria mbështetëse automotive ka vijuar të ketë një rritje edhe pse të moderuar. Ky grup deri në mes të vitit kishte pritshmëri jo dhe aq optimiste nisur nga paqartësia që përkufizon industrinë e automobilave globalisht por 3 mujori i fundit i vitit të shkuar duket se shënoi edhe kthesën kur porositë erdhën në rritje. Një pjesë e kompanive prodhojnë pjesë të thjeshta për makineri pune dhe mjete të mëdha transporti një segment që ka qenë në ecuri të qëndrueshme. Ndërkohë vendimi i KE për të lënë  mjetet me djegie të brendshme pritej 2035 ne formë hibride  ndryshoi panoramën edhe për këtë vit ku porositë pritet të jenë në rritje. Presionet kryesore që kjo industri e vendosur në vendin tonë po kalon lidhen me fuqinë punëtore, zhvlerësimin e vazhdueshëm të euros pasi kontratat e tyre janë fikse disavjeçare dhe së treti rritja e beftë e pagës minimale në 50 mijë lekë.
Deficiti tregtare përkeqësohet
Gjatë vitit 2025, eksportet e mallrave arritën vlerën 346 mld lekë, duke u ulur me 6,1 %, ndërkohë importet e mallrave arritën vlerën 887 mld lekë, duke u ulur me 0,8 %, krahasuar me një vit më parë. Deficiti tregtar arriti vlerën 541 mld lekë, duke u rritur me 3,0 %, krahasuar me të njëjtën periudhë të 2024.
Burimi: INSTAT
Â
Burimi: BSH
Burimi: INSTAT
Burimi: INSTAT
Burimi: INSTAT
Burimi: INSTAT
The post Kriza e eksporteve, në rënie për të tretin vit radhazi, si i dëmtoi kursi në një dekadë appeared first on Revista Monitor.
Login
