Qiratë dhe kostoja më e ulët e jetesës, si dhe mundësia për të qëndruar deri në një vit pa leje qëndrimi po e bëjnë Shqipërinë destinacionin e parapëlqyer edhe për pensionistët amerikanë. Sipas agjentëve të pasurive të patundshme, Vlora dhe Saranda janë ndër qytetet kryesore ku ata qëndrojnë me qira nga 400 deri në 500 USD në muaj.
Prej muajit tetor, Lisa Spence, 62 vjeçe, nga shteti i Alabamës në SHBA, jeton në Vlorë.
Zonja Spence tregon pĂ«r âMonitorâ se ka zgjedhur tĂ« jetojĂ« pĂ«r njĂ« vit nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«r shkak tĂ« kostos sĂ« ulĂ«t tĂ« jetesĂ«s dhe leverdishmĂ«risĂ« ekonomike, duke pasur parasysh tĂ« ardhurat e saj mujore nga pensioni me vlerĂ« 2,200 USD.
Lisa tashmë pensioniste, tregon se ka punuar 18 vjet si administratore në një zyrë kontabiliteti të një kompanie të madhe ndërtimi. Ajo pohon se jeta në SHBA është shumë herë më e shtrenjtë krahasuar me Shqipërinë. Sipas saj, kjo është një ndër arsyet kryesore pse ka vendosur të qëndrojë për një vit në Vlorë.
Ajo jeton nĂ« njĂ« apartament me qira nĂ« zonĂ«n e Lungomares nĂ« VlorĂ«. PĂ«r njĂ« apartament me dy dhoma dhe ballkon me pamje panoramike, paguan 400â500 USD nĂ« muaj, ndĂ«rsa nĂ« SHBA, njĂ« pronĂ« e ngjashme sipas saj do tĂ« kushtonte minimalisht 1,400 USD.
Lisa Spence
âMe tĂ« ardhurat qĂ« kam nga pensioni, nuk do tĂ« mbijetoja nĂ« SHBA. CilĂ«sia e jetĂ«s kĂ«tu Ă«shtĂ« shumĂ« i mirĂ« duke pasur parasysh, tĂ« ardhurat mujore nga pensioni. Gjithashtu njerĂ«zit janĂ« shumĂ« mikpritĂ«s.
NĂ« ShqipĂ«ri mund tĂ« shijosh momentet e vogla tĂ« jetĂ«s, si tĂ« pish njĂ« kafe, tĂ« ecĂ«sh apo tĂ« bĂ«sh shĂ«titje. Edhe cilĂ«sia e ushqimeve Ă«shtĂ« shumĂ« e mirĂ«. Klima, ajri i pastĂ«r, deti, Vlora Ă«shtĂ« vend ideal pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« jetĂ« tĂ« mirĂ«. Atje tĂ« gjithĂ« njerĂ«zit nxitojnĂ«. KĂ«tu jeta Ă«shtĂ« mĂ« e qetĂ«â, shprehet ajo.
Kjo është përvoja e saj e parë e të jetuarit në një shtet jashtë SHBA-së. Zonja Spence u njoh me Shqipërinë pas disa kërkimeve që bëri mbi listën e vendeve miqësore të publikuara nga Departamenti Amerikan i Shtetit, ku përfshihet edhe Shqipëria.
âIshte shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ«, para se tĂ« vendosja se ku do tĂ« jetoja, tĂ« bĂ«ja njĂ« kĂ«rkim mbi shtetet nĂ« listĂ«n e vendeve miqĂ«sore tĂ« publikuara nga DASH, pasi pĂ«r njĂ« zonjĂ« pensioniste qĂ« jeton e vetme, siguria mbetet kryesorjaâ, â pĂ«rfundon zonja Spence.
Më tej, ajo nënvizon se deri tani ka qenë shumë e lehtë për të pasur shërbim ambulator mjekësor, edhe për shkak të një gjendjeje gripale që kaloi, si dhe kujdesin dentar. Ajo shton se deri tani nuk i është dashur të përdorë shërbim spitalor.
Zonja Spence e rekomandon qytetin e Vlorës edhe për shtetas të tjerë amerikanë që kërkojnë të jetojnë jashtë vendit të tyre, pas daljes në pension.
Agjentët e tregut të shitblerjes së pasurive të paluajtshme pohojnë se në qytetet bregdetare, si në Vlorë dhe Sarandë, vihet re një tendencë e rritjes të kërkesës së shtetasve të huaj pensionistë, përfshirë edhe shtetasit amerikanë për të jetuar me qira.
Sipas agjentes imobiliare Viola Shehaj-Malaj, kërkesa e pensionistëve amerikanë për të jetuar në qytetin e Vlorës në apartamente me qira ka shënuar rritje të ndjeshme në vitin 2025, tendencë që ka vijuar edhe në muajin e parë të 2026.
Në tërësi, sipas saj, afatet e qëndrimit nga shtetasit e huaj që kanë zgjedhur Vlorën për të qëndruar zgjatin nga 1 deri në 2 vite. Ndërsa pensionistët amerikanë po testojnë këtë lloj përvoje, për të vendosur më tej për afatet e qëndrimit, duke shfrytëzuar avantazhin e qëndrimit deri në një vit në Shqipëri pa vizë dhe leje qëndrimi.
Znj. Shehaj-Malaj  thekson se një nga faktorët kryesorë që i tërheq është kostoja e ulët e jetesës në Shqipëri krahasuar me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe veçanërisht çmimet e ulëta të qirave, klima dhe qetësia që gjejnë në qytetet bregdetare.
âShumica e shtetasve amerikanĂ« qĂ« po zgjedhin tĂ« qĂ«ndrojnĂ« nĂ« Vlorë pohojnĂ« se arsyeja kryesore mbetet kostoja e ulĂ«t e jetesĂ«s, sidomos e qirave qĂ« janĂ« shumĂ« herĂ« mĂ« tĂ« lira. NĂ«se nĂ« VlorĂ« gjen njĂ« apartament tĂ« tipologjisĂ« 1+1 me çmim 400 USD/muaj, nĂ« SHBA çmimi minimal Ă«shtĂ« rreth tre herĂ« mĂ« i lartĂ«.
Por duhet theksuar se shumĂ« prej pensionistĂ«ve amerikanĂ« janĂ« nĂ« fazĂ«n e testimit. ShumĂ« prej tyre parapĂ«lqejnĂ« tĂ« qĂ«ndrojnĂ« disa javĂ« apo disa muaj, duke shfrytĂ«zuar afatin e qĂ«ndrimit njĂ«vjeçar pa vizĂ« dhe leje qĂ«ndrimi nĂ« ShqipĂ«ri, pĂ«r ta testuar kĂ«tĂ« pĂ«rvojĂ«. Disa tĂ« tjerĂ« zgjedhin tĂ« qĂ«ndrojnĂ« njĂ« vit tĂ« plotĂ«, pĂ«r tâu larguar dhe pĂ«r tâu kthyer sĂ«rish. Kjo periudhĂ« i ndihmon tĂ« marrin vendimin nĂ«se do tĂ« qĂ«ndrojnĂ« afatgjatĂ«â, nĂ«nvizon ajo.
Përveç shtetasve amerikanë, qyteti i Vlorës vijon të mbetet mjaft i kërkuar për qëndrim afatgjatë edhe prej pensionistëve italianë, sipas agjentes imobiliare. Sipas të dhënave të publikuara nga mediat italiane, deri në muajin mars 2025, numri i pensionistëve italianë që jetonin në Shqipëri arriti në 3,000 nga 300 pensionistë italianë në vitin 2021.
Rritja e numrit të tyre është ndikuar nga politikat fiskale të Shqipërisë për mostatimin e pensioneve të shtetasve italianë.
âNĂ« praktikĂ«, nĂ«se nĂ« Itali 1,500 euro bruto kthehen nĂ« 1,150 euro neto, kĂ«tu mbeten 1,500 euro tĂ« pastra. Dhe nuk vijnĂ« vetĂ«m ata me tĂ« ardhura tĂ« ulĂ«ta, por ka edhe shumĂ« pensionistĂ« tĂ« pasur me mĂ« shumĂ« se 50 mijĂ« euro nĂ« vitâ, pohoi mĂ« herĂ«t pĂ«r âCorriere Della Seraâ njĂ« pensionist italian qĂ« jetonte nĂ« ShqipĂ«ri.
Nga lehtësitë e qëndrimit deri te lehtësitë fiskale, arsyet kryesore për zgjedhjen e Shqipërisë
Përveç faktorit më të rëndësishëm që është kostoja e ulët e jetesës, një tjetër arsye e fortë që po tërheq amerikanët është mundësia për të jetuar në Shqipëri deri në një vit pa pasur nevojë për vizë ose leje qëndrimi të gjatë.
Kjo periudhë e mjaftueshme u jep atyre mundësinë të njohin vendin, të vizitojnë qytetet bregdetare dhe të vendosin nëse duan të krijojnë plane afatgjata për qëndrimin.
âNĂ« vargun e turistĂ«ve qĂ« po vijnĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, po vihet re edhe njĂ« trend i ri qĂ« pĂ«rfshin punonjĂ«sit nomadĂ« (ata qĂ« mund tĂ« punojnĂ« nga kudo nĂ« botĂ«) dhe pensionistĂ«t, veçanĂ«risht nga vendet perĂ«ndimore.
Përveç pensionistëve italianë, të cilët janë bërë banorë të rregullt të qyteteve bregdetare të Shqipërisë si Durrësi, Vlora apo Saranda, një grup tjetër që po shfaq interes për tregun shqiptar janë amerikanët.
Media dhe PR-i ndërkombëtar kanë luajtur rol të rëndësishëm në këtë drejtim, pasi Shqipëria po listohet gjithnjë e më shpesh si një nga destinacionet më të mira për daljen në pension, duke u përfshirë në lista krahas vendeve si Portugalia, të cilat kanë politika të qarta për tërheqjen e kësaj kategorie turistësh që më pas shndërrohen në rezidentë.
NĂ« rastin e ShqipĂ«risĂ«, kostoja e jetesĂ«s renditet si njĂ« nga pĂ«rparĂ«sitĂ« kryesore, por mbi tĂ« gjitha vlerĂ«sohet liria qĂ« ofron pasaporta amerikane, e cila u lejon mbajtĂ«sve tĂ« saj tĂ« qĂ«ndrojnĂ« nĂ« vendin tonĂ« deri nĂ« njĂ« vit pa pasur nevojĂ« pĂ«r dokumente afatgjata rezidenceâ, thekson Stela Dhami, nga agjencia imobiliare ndĂ«rkombĂ«tare âColliers International Albaniaâ.
Lehtësitë për lejet e qëndrimit për shtetasit amerikanë
Policia e Shtetit sqaroi pĂ«r âMonitorâ se bazuar nĂ« vendimin e KĂ«shillit tĂ« Ministrave pĂ«r pĂ«rcaktimin e afatit tĂ« hyrjes dhe qĂ«ndrimit tĂ« miratuar nĂ« muajin mars tĂ« vitit 2022, shtetasit e Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s kanĂ« tĂ« drejtĂ« tĂ« hyjnĂ« dhe tĂ« qĂ«ndrojnĂ« nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ« pa leje qĂ«ndrimi pĂ«r njĂ« periudhĂ« deri nĂ« njĂ« vit.
Sipas VKM, kĂ«ta shtetas mund tĂ« rihyjnĂ« dhe tĂ« qĂ«ndrojnĂ« pa leje qĂ«ndrimi nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ« nĂ«se kanĂ« qĂ«ndruar mĂ« shumĂ« se 90 ditĂ« jashtĂ« territorit tĂ« ShqipĂ«risĂ«. Ky vendim Ă«shtĂ« marrĂ« nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« ligjit âPĂ«r tĂ« huajtâ dhe synon lehtĂ«simin e regjimit tĂ« hyrjes dhe qĂ«ndrimit pĂ«r shtetasit amerikanĂ«.
Përveç shtetasve amerikanë në Shqipëri pa leje qëndrimi mund të qëndrojnë edhe shtetasit nga Ukraina. Nëpërmjet vendimit të miratuar në muajin maj 2023, qeveria shqiptare vendosi të zgjasë afatin për hyrjen dhe qëndrimin e ukrainasve në Shqipëri. Nga një vit tashmë ata kanë mundësinë që të qëndrojnë pa leje deri në dy vjet.
Po ashtu sipas ligjit âPĂ«r tĂ« huajtâ shtetasit e Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, tĂ« vendeve anĂ«tare tĂ« Bashkimit Europian dhe shtetasit e RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s, kur aplikojnĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« dhe plotĂ«sojnĂ« kriteret e pĂ«rgjithshme tĂ« pĂ«rcaktuara nĂ« nenin 36 tĂ« kĂ«tij ligji, pĂ«rfitojnĂ« leje qĂ«ndrimi me afat 5-vjeçar.
Sipas ligjit âPĂ«r tĂ« huajtâ, konkretisht nĂ«n nenin 33 tĂ« tij, pĂ«rcaktohet se leja e qĂ«ndrimit, nĂ«se nuk Ă«shtĂ« pĂ«rcaktuar ndryshe nĂ« kĂ«tĂ« ligj ose nĂ« marrĂ«veshje ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« ratifikuara nga Republika e ShqipĂ«risĂ«, jepen pĂ«r njĂ« afat prej 3 muajsh, 6 muajsh ose 1 viti, ku leja 1-vjeçare mund tĂ« ripĂ«rtĂ«rihet jo mĂ« shumĂ« se 5 herĂ« radhazi.
Gjithashtu, leja e qëndrimit mund të jepet për një periudhë 2-vjeçare, e cila mund të ripërtërihet vetëm një herë, ose për një afat 5-vjeçar, sipas përcaktimeve të këtij ligji. Leja e qëndrimit e përhershme jepet në rast se i huaji ka pasur qëndrim të ligjshëm për 5 vjet radhazi në Republikën e Shqipërisë dhe ka lidhje ose veprimtari të qëndrueshme në vend.
Shqipëria garanton leje qëndrimi për pensionistët e huaj me të ardhura vjetore mbi 1.2 milionë lekë
Sipas vendimit âPĂ«r pĂ«rcaktimin e kritereve, tĂ« procedurave e tĂ« dokumentacionit pĂ«r hyrjen, qĂ«ndrimin dhe trajtimin e tĂ« huajve nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â, tĂ« pĂ«rditĂ«suar, ShqipĂ«ria gjithashtu ofron leje qĂ«ndrimi pĂ«r pensionistĂ«t e huaj qĂ« pĂ«rfitojnĂ« pension nga vendi i origjinĂ«s, duke vendosur disa kritere kryesore: tĂ« ardhura vjetore nga pensioni mbi 1,2 milionĂ« lekĂ«.
Gjithashtu nĂ« e-Albania te rubrika pĂ«r âAplikim pĂ«r leje qĂ«ndrimi pĂ«r pensionistâ, si dokumentacion i nevojshĂ«m pĂ«rcaktohet: kontratĂ« qiraje ose dokument qĂ« vĂ«rteton akomodim tĂ« pĂ«rshtatshĂ«m, dĂ«shmi e tĂ« ardhurave vjetore nga pensioni nĂ« vendin e origjinĂ«s nĂ« vlerĂ«n mbi 1,200,000 lekĂ«, dĂ«shmi nga njĂ« bankĂ« e nivelit tĂ« dytĂ« nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«r transferimin e pensionit, vĂ«rtetim tĂ« sigurimeve shĂ«ndetĂ«sore nĂ« ShqipĂ«ri, dokument identifikimi i vlefshĂ«m dhe dĂ«shmi penale tĂ« legalizuar (vetĂ«m pĂ«r aplikimin e parĂ«).
Eksperti fiskal Julian Saraçi thekson se shumë nga pensionistët e huaj supozojnë se pensionet nuk tatohen automatikisht në Shqipëri. Në fakt, tatimi në burim prej 15% aplikohet mbi pensionet e huaja, përveç rasteve kur ekzistojnë marrëveshje dypalëshe për shmangien e tatimit të dyfishtë (DTT) me vendin e origjinës.
Marrëveshjet me vende si Italia, Gjermania apo Kosova mund të parashikojnë që pensioni të tatohet vetëm në shtetin burim ose vetëm në vendin e rezidencës, duke krijuar përfitime fiskale reale për pensionistët e huaj që zgjedhin Shqipërinë.
âInteresi nĂ« rritje i pensionistĂ«ve tĂ« huaj pĂ«r tĂ« jetuar nĂ« ShqipĂ«ri lidhet shpesh me perceptimin se pensionet nuk tatohen. Ky perceptim, megjithatĂ«, ka nevojĂ« pĂ«r njĂ« sqarim tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m ligjor.
Sipas Ligjit nr. 29/2023 âPĂ«r tatimin mbi tĂ« ardhuratâ, pĂ«rjashtimi nga tatimi mbi tĂ« ardhurat personale zbatohet vetĂ«m pĂ«r pensionet qĂ« burojnĂ« nga skema e detyrueshme e sigurimeve shoqĂ«rore dhe shĂ«ndetĂ«sore nĂ« ShqipĂ«ri, siç pĂ«rcaktohet shprehimisht nĂ« nenin 11, pika âaâ, ku pĂ«rjashtohen âtĂ« ardhurat e pĂ«rfituara si rezultat i sigurimit nĂ« skemĂ«n e detyrueshme tĂ« sigurimeve shoqĂ«rore dhe shĂ«ndetĂ«soreâ.
Në të gjitha rastet e tjera, pra kur pensioni përfitohet nga një shtet i huaj dhe përfituesi konsiderohet jo-rezident fiskal, ligji shqiptar parashikon tatim në burim prej 15% mbi të ardhurat, në përputhje me ligjin.
Nga ky këndvështrim, legjislacioni i brendshëm nuk ofron një përjashtim automatik për pensionet e huaja.
Megjithatë, këtu hyn në lojë një normë më e lartë e së drejtës siç janë marrëveshjet dypalëshe për shmangien e tatimit të dyfishtë (DTT). Shqipëria ka nënshkruar një numër të konsiderueshëm të këtyre marrëveshjeve me vende të ndryshme, përfshirë Italinë, Gjermaninë, Kosovën dhe shtete të tjera europiane.
Sipas parimit të hierarkisë normative, dispozitat e këtyre marrëveshjeve kanë përparësi ndaj legjislacionit të brendshëm shqiptar.
Në praktikë, shumë nga këto marrëveshje parashikojnë që pensionet të tatohen vetëm në shtetin e burimit ose vetëm në shtetin e rezidencës, në varësi të llojit të pensionit (publik apo privat) dhe formulimit konkret të marrëveshjes.
Kjo krijon, në raste të caktuara, një lehtësim real fiskal për pensionistët e huaj që zgjedhin Shqipërinë si vendbanim.
MegjithatĂ«, Ă«shtĂ« thelbĂ«sore tĂ« theksohet se nuk ekziston njĂ« zgjidhje standarde qĂ« vlen pĂ«r tĂ« gjithĂ« pensionistĂ«t. Ădo rast duhet tĂ« analizohet individualisht, duke marrĂ« nĂ« konsideratĂ« shtetin nga buron pensioni, llojin e pensionit, statusin e rezidencĂ«s fiskale dhe dispozitat konkrete tĂ« marrĂ«veshjes pĂ«r shmangien e tatimit tĂ« dyfishtĂ« qĂ« aplikohet.
NĂ« kĂ«tĂ« kuptim, ShqipĂ«ria nuk ofron njĂ« âpĂ«rjashtim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«mâ pĂ«r pensionistĂ«t e huaj, por njĂ« kornizĂ« ligjore fleksibĂ«l, ku lehtĂ«sitĂ« fiskale burojnĂ« kryesisht nga marrĂ«veshjet ndĂ«rkombĂ«tare dhe jo nga ligji i brendshĂ«m nĂ« vetvete.
Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse çdo pensionist duhet tĂ« vlerĂ«sojĂ« rrethanat e tij specifike dhe, idealisht, tĂ« marrĂ« kĂ«shillim profesional pĂ«rpara se tĂ« marrĂ« vendime afatgjata fiskale dhe rezidencialeâ, shpjegon eksperti Julian Saraçi.
Perspektiva e tregutâŠ
Stela Dhami, nga âColliers International Albaniaâ parashikon se nĂ« tĂ« ardhmen, numri i pensionistĂ«ve tĂ« huaj amerikanĂ« qĂ« do tĂ« kĂ«rkojnĂ« tĂ« jetojnĂ« nĂ« ShqipĂ«ri do tĂ« rritet, nĂ«se shteti harton politikat e duhura pĂ«r tĂ«rheqjen e tyre.
âSipas tĂ« dhĂ«nave âThe Great American Exodus 2025â nga GetGoldenVisa 450,000â760,000 amerikanĂ« kanĂ« dalĂ« nĂ« pension nĂ« vende si Meksika dhe Kanadaja, dhe 28% e tyre orientohen drejt EuropĂ«s. Aktualisht njĂ« numĂ«r i lartĂ« pensionistĂ«sh amerikanĂ« jetojnĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, por ky numĂ«r mund tĂ« rritet ndjeshĂ«m nĂ«se hartohen politika tĂ« duhura pĂ«r tĂ« tĂ«rhequr mĂ« shumĂ« pensionistĂ«â.
Ekspertët rekomandojnë se politikat e mundshme për tërheqjen e pensionistëve mund të përfshijnë promovim ndërkombëtar, përmirësim të infrastrukturës shëndetësore, apo edhe lehtësime fiskale.
Sa të huaj të moshës mbi 60 vjeç janë të pajisur me leje qëndrimi
Për vitin 2024, sipas të dhënave të INSTAT, numri i shtetasve të huaj mbi 60 vjeç arriti në 3,007 persona apo 16% më shumë sesa në 2023.
Të huajt për grupin e moshës mbi 60 vjeç përbën rreth 17% të totalit të të huajve me leje qëndrimi, duke reflektuar rritjen e interesit të pensionistëve për vendbanime afatgjata në Shqipëri.
Peshën kryesorë të të huajve me leje qëndrimi e mbajti grupmosha nga 30 deri në 39 vjeç, duke përbërë rreth 27% të totalit, e ndjekur më pas nga grupmosha nga 20 deri në 29 vjeç që zunë 19,8% të totalit, ndjekur nga grupmosha 40 deri në 49 vjeç duke zënë 19,5% të totalit.
Nga totali i të huajve me leje qëndrimi në Shqipëri për vitin 2024, europianët mbajnë rreth 65.5% të peshës, e ndjekur nga shtetasit nga Azia që përbënë 21% të totalit, ndërsa amerikanët, rreth 7%.
Tendencat e shtetasve të huaj me leje qëndrimi në Shqipëri
Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« Regjistrit Elektronik pĂ«r tĂ« Huajt (FER) dhĂ«nĂ« pĂ«r âMonitorâ nga Policia e Shtetit, pĂ«r vitin 2025 numri i shtetasve tĂ« huaj tĂ« pajisur me leje qĂ«ndrimi nĂ« ShqipĂ«ri arriti 27,514 leje qĂ«ndrimi aktive. Krahasuar me 2024, numri i tĂ« huajve me leje qĂ«ndrimi Ă«shtĂ« rritur 25,4%.
Ndër këta, për vitin 2025, shtetasit amerikanë përbëjnë 1,128 persona, duke shënuar rënie prej 22.3% nga viti i kaluar. Për vitin 2025, shtetasit amerikanë të pajisur me leje qëndrimi në Shqipëri përbënin 4% të totalit të të huajve me leje qëndrimi në vend, kundrejt 7% që përbënë në vitin 2024.
Nga totali prej 27,514 lejesh qëndrimi aktive deri në fund të vitit 2025, shumica e të huajve janë nga Kosova, me 6,076 persona, që përbën rreth 22% të totalit. Pas Kosovës, është Italia me 3,776 persona (13.7%) dhe India me 2,399 persona (8.7%). Filipinet kanë 2,213 persona (8%), ndërsa Egjipti, 2,007 persona (7.2%) dhe Turqia 1,862 persona (6.7%).
Nga ana tjetër, Mianmari ka 445 persona (1.6%), Kina 362 persona (1.3%) dhe Nigeria, 184 persona (0.6%).
Megjithatë, motivi kryesor për pajisjen me leje qëndrimi në Shqipëri vijon të mbetet për çështje punësimi dhe bashkimi familjar.
Për vitin 2025, nga totali i aplikimeve të reja, 65% e tyre ishin për leje unike punësimi, e ndjekur nga aplikimet për bashkim familjar që përbënë 13% apo për qëllime studimi, rreth 5%. Ndërsa numri i shtetasve të huaj që aplikuan për leje të përhershme qëndrimi ishte 40, duke përbërë 0.2% të totalit të numrit të aplikimeve për 2025.
Nga totali i aplikimeve, për 2025-n, sipas të dhënave 7,049 apo 36.4% prej tyre janë aplikime nga femra dhe 12,272 apo 63.6% nga meshkuj.
Aplikime të reja për 2025
Gjatë vitit 2025, sipas Regjistrit Elektronik për të Huajt (FER), janë përpunuar gjithsej 19,321 aplikime për leje qëndrimi, që tregon një rritje të dukshme krahasuar me 13,176 aplikime që u përpunuan gjatë vitit 2024. Krahasuar me vitin 2024, numri i tyre është rritur me 6,145 aplikime me apo 47% më shumë.
Gjatë vitit 2025, shtetësitë kryesore që kanë aplikuar për herë të parë për leje qëndrimi është India me 2,691 aplikime, që përbën 14% të totalit, Filipinet me 2,415 aplikime (13%), Italia me 2,239 aplikime (12%), Egjipti me 2,198 aplikime (11%), Kosova me 1,813 aplikime (9%), Turqia me 1,441 aplikime (7%), SHBA me 606 aplikime (3%), Mianmari me 506 aplikime (3%), Rusia me 442 aplikime (2%) dhe Ukraina me 312 aplikime (2%)./Marrë nga Monitor/kb
Këtë të dielë, vendi ynë do të vijojë të ndikohet nga kushte atmosferike të paqëndrueshme. Sipas parashikimit të metereologëve, moti do të karakterizohet nga vranësira mesatare deri të dendura, ndërsa kthjellime të herëpashershme priten kryesisht përgjatë vijës bregdetare dhe në jug gjatë orëve të pasdites.
Reshjet e shiut do të nisin që në orët e para të 24-orëshit dhe do të vijojnë deri në orët e paradites në pjesën më të madhe të territorit, me intensitet të ulët dhe lokalisht mesatar, në formë shtrëngatash afatshkurtra.
Gjatë ditës, reshjet do të vazhdojnë kryesisht me intensitet të ulët, ndërsa shtrëngata të izoluara do të shfaqen në zonat veriore deri në orët e pasdites.
Në Alpe dhe në relievet e larta malore të verilindjes dhe juglindjes, priten reshje dëbore me intensitet kryesisht të dobët.
Era do tĂ« fryjĂ« nga drejtimi verilindjeâveriperĂ«ndim me shpejtĂ«si mesatare rreth 4 m/s, ndĂ«rsa pĂ«rgjatĂ« vijĂ«s bregdetare dhe nĂ« zonat luginore pritet tĂ« arrijĂ« deri nĂ« 9 m/s. Deti do tĂ« jetĂ« me valĂ«zim tĂ« ulĂ«t, forcĂ« 1 deri nĂ« 2 ballĂ«./kb
Qeveritë evropiane janë të tmerruara nga kërcënimet e Donald Trumpit për tregtinë, Groenlandën dhe të ardhmen e NATO-s. Por kërcënimi më i madh nuk është që Trump të pushtojë një aleat apo ta lërë Evropën në mëshirën e Rusisë. Ai qëndron në faktin se lëvizja e tij ideologjike mund ta transformojë Evropën nga brenda.
Mark Leonard*
NjĂ« vit pas rikthimit tĂ« Trumpit nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ«, ârevolucioni i dytĂ« amerikanâ po rrezaton drejt EvropĂ«s. Dosjet Epstein tregojnĂ« se kjo nisi nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ngathĂ«t nĂ« vitin 2018 me Steve Bannon; por Ă«shtĂ« shndĂ«rruar nĂ« njĂ« partneritet shumĂ« mĂ« tĂ« sofistikuar me rikthimin e Trumpit dhe ngritjen nĂ« pushtet tĂ« JD Vance. Strategjia KombĂ«tare e SigurisĂ« e SHBA-sĂ«, e publikuar nga ShtĂ«pia e BardhĂ« nĂ« nĂ«ntor, bĂ«ri thirrje pĂ«r forcimin e ndikimit nĂ« rritje tĂ« partive âpatriotikeâ evropiane si Reform UK, Alternative fĂŒr Deutschland (AfD), Rassemblement National (RN) i Marine Le Pen, Fidesz nĂ« Hungari dhe Vox nĂ« SpanjĂ«. Ashtu si lĂ«vizjet komuniste gjatĂ« LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«, kĂ«to parti nacionaliste, populiste dhe nĂ« disa raste tĂ« sĂ« djathtĂ«s ekstreme kuptohen mĂ« mirĂ« jo si fenomene kombĂ«tare tĂ« izoluara, por si shprehje tĂ« njĂ« projekti intelektual tĂ« pĂ«rbashkĂ«t â njĂ« lĂ«vizje qĂ«, nĂ« shkallĂ« tĂ« ndryshme, po pĂ«rforcohet tani nga njĂ« fuqi e huaj.
Kjo lĂ«vizje shpesh paraqitet si e kthyer nga e kaluara ose reaksionare, e pĂ«rqendruar nĂ« rikthimin e njĂ« tĂ« shkuare tĂ« imagjinuar. NĂ« realitet, forca e saj qĂ«ndron nĂ« faktin se Ă«shtĂ« radikalisht bashkĂ«kohore â e pĂ«rshtatur me imtĂ«si ndaj kushteve politike, shoqĂ«rore dhe intelektuale tĂ« shekullit XXI. GjatĂ« 18 muajve tĂ« fundit kam kĂ«rkuar ta kuptoj kĂ«tĂ« lĂ«vizje, duke biseduar me intelektualĂ« hungarezĂ« me syze, politikanĂ« tĂ« rinj tĂ« rruar sĂ« fundmi nga RN nĂ« FrancĂ«, filozofĂ« politikĂ« hebrenj ortodoksĂ« dhe mbĂ«shtetĂ«s tĂ« palĂ«kundur tĂ« Maga-s nĂ« SHBA. Bazuar nĂ« kĂ«tĂ« kĂ«rkim, jam i bindur se, larg tĂ« qenit e ngujuar nĂ« tĂ« kaluarĂ«n, ajo Ă«shtĂ« hiper-moderne dhe bartĂ«sit e saj kanĂ« njĂ« analizĂ« bindĂ«se tĂ« dĂ«shtimeve tĂ« demokracisĂ« liberale dhe njĂ« rrugĂ« drejt pushtetit. Prandaj quhet âe djathta e reâ.
NĂ« qendĂ«r tĂ« vetĂ«kuptimit tĂ« kĂ«saj lĂ«vizjeje qĂ«ndron pretendimi se liberalizmi ka dĂ«shtuar, bashkĂ« me rendin global tĂ« ndĂ«rlidhur thellĂ« qĂ« ai promovoi pas LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«. Sipas kĂ«tij rrĂ«fimi, qytetarĂ«t kanĂ« parĂ« kulturat dhe ekonomitĂ« kombĂ«tare tĂ« goditura nga njĂ« varg i pandĂ«rprerĂ« krizash qĂ« burojnĂ« nga liberalizimi: kriza financiare globale e vitit 2008, kriza e eurozonĂ«s dy vjet mĂ« vonĂ«, kriza e refugjatĂ«ve e vitit 2015, pandemia e Covid-it nĂ« 2020 dhe rritja e mprehtĂ« e kostos sĂ« jetesĂ«s pas pushtimit rus tĂ« UkrainĂ«s nĂ« 2022. Ădo krizĂ«, sipas tyre, ka zbuluar kufijtĂ« e qeverisjes liberale, ka mbingarkuar kapacitetet e shtetit dhe ka ushqyer dyshimet se interesat e kujt po shĂ«rbenin realisht qeveritĂ«. QeveritĂ« shpĂ«tuan bankat, theksojnĂ« ata, por ulĂ«n pagesat sociale dhe lejuan sekuestrimin e shtĂ«pive. NjerĂ«zit e zakonshĂ«m paguan çmimin e kĂ«tyre krizave â me humbje pune, shĂ«rbime tĂ« dobĂ«suara ose fatura nĂ« rritje â ndĂ«rsa elitat u mbrojtĂ«n nga pasojat.
Një nga përfaqësuesit më artikulues të kësaj pikëpamjeje është Benedikt Kaiser, i akuzuar se dikur ka lëvizur në qarqe neo-naziste, i cili ka përqafuar politikën zgjedhore dhe po bëhet një nga zërat kryesorë në ekosistemin intelektual të AfD-së. Kaiser më tha se ishte bashkimi i këtyre krizave ai që kishte zbehur legjitimitetin e rendit liberal të pasluftës dhe të partive kryesore, duke krijuar hapjen thelbësore që kryengritësit politikë të kapnin agjendën politike.
Mbi bazĂ«n e kĂ«tyre krizave, lĂ«vizja synoi tĂ« ndĂ«rtonte njĂ« koalicion tĂ« ri elektoral, duke iu drejtuar mbi tĂ« gjitha votuesve tĂ« klasĂ«s punĂ«tore qĂ« ndjenin se kishin humbur, duke pĂ«rjetuar rĂ«nie relative nĂ« tĂ« ardhura, siguri dhe status shoqĂ«ror. Ky apel Ă«shtĂ« pĂ«rmbledhur nĂ« njĂ« agjendĂ« tĂ« qartĂ« politike qĂ« shtrihet nga emigracioni te tregtia, politika e jashtme dhe reforma e shtetit, tĂ« gjitha tĂ« lidhura nga premtimi pĂ«r tĂ« rikthyer njĂ« identitet tĂ« pĂ«rbashkĂ«t kombĂ«tar. KufijtĂ« u bĂ«nĂ« mjet pĂ«r tĂ« dalluar anĂ«tarĂ«t âe vĂ«rtetĂ«â tĂ« kombit nga tĂ« huajt. Tarifat u ripĂ«rkufizuan si mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« rindĂ«rtuar prodhimin vendas dhe pĂ«r tĂ« ngritur dinjitetin e punĂ«s. Politika e jashtme u reduktua nĂ« njĂ« interes kombĂ«tar tĂ« pĂ«rcaktuar ngushtĂ«. NdĂ«rsa rezistenca institucionale u kapĂ«rcye duke sulmuar âshtetin e thellĂ«â dhe duke diskredituar ekspertĂ«t si rojtarĂ« tĂ« njĂ« rendi liberal tashmĂ« tĂ« diskredituar.
Suksesi i sĂ« djathtĂ«s sĂ« re mbĂ«shtetet edhe nĂ« zotĂ«rimin e saj tĂ« njĂ« mjedisi mediatik tĂ« fragmentuar â dhe nĂ« pĂ«rdorimin e hapĂ«sirĂ«s algoritmike tĂ« informacionit. NdĂ«rsa sfera publike u shpĂ«rbĂ« nĂ« nĂ«nkultura online, ajo mĂ«soi tĂ« anashkalojĂ« gazetarinĂ« tradicionale dhe tĂ« dominojĂ« platformat digjitale. Duke avancuar njĂ« interpretim lejues tĂ« âlirisĂ« sĂ« fjalĂ«sâ, ajo krijoi aleanca me magnatĂ« tĂ« teknologjisĂ« si Elon Musk dhe e mbushi hapĂ«sirĂ«n online me narrativat dhe sloganet e saj. Shpesh e pajisur me âfakte alternativeâ dhe meme provokuese, e djathta e re tani dominon ekonominĂ« e vĂ«mendjes. Shkrimtari konservator amerikan Rod Dreher mĂ« pĂ«rmendi rastin e Isabel Vaughan-Spruce, njĂ« aktiviste e krishterĂ« e arrestuar dy herĂ« nĂ« Birmingham pĂ«r lutje jashtĂ« njĂ« klinike aborti, pĂ«r tĂ« ilustruar se si e djathta kryesore dhe ajo digjitale jetojnĂ« tashmĂ« nĂ« realitete krejt tĂ« ndryshme. Edhe pse Vaughan-Spruce Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« figurĂ« kulti nĂ« sferĂ«n informative tĂ« sĂ« djathtĂ«s sĂ« re, shumica e lexuesve tĂ« Guardian nuk kanĂ« dĂ«gjuar pĂ«r tĂ«.
Ndoshta manovra e tyre mĂ« efektive ka qenĂ« detyrimi i partive kryesore tĂ« hyjnĂ« nĂ« njĂ« pozitĂ« tĂ« pashpresĂ« â duke i paraqitur ato si mbrojtĂ«se tĂ« elitave dhe jo tĂ« punĂ«torĂ«ve, tĂ« vazhdimĂ«sisĂ« dhe jo tĂ« ndryshimit. PĂ«r shumĂ« kohĂ«, partitĂ« e vendosura e nĂ«nvlerĂ«suan shkallĂ«n e kĂ«rcĂ«nimit. Kur reaguan, shpesh iu kthyen imitimit tĂ« retorikĂ«s pĂ«rçarĂ«se tĂ« sĂ« djathtĂ«s sĂ« re, veçanĂ«risht pĂ«r migracionin. Por imitimi shpesh pati efektin e kundĂ«rt: forcimin e sfiduesve nĂ« vend qĂ« tâi neutralizonte.
Ădo pĂ«rgjigje efektive, pra, duhet tĂ« nisĂ« duke pranuar forcĂ«n e kritikĂ«s sĂ« sĂ« djathtĂ«s sĂ« re ndaj liberalizmit. Kjo duhet shoqĂ«ruar me njĂ« projekt politik qĂ« flet pĂ«r shqetĂ«simet e klasĂ«s punĂ«tore dhe pĂ«rdor metoda tĂ« reja angazhimi â njĂ« qasje qĂ« ka funksionuar me sukses nĂ« DanimarkĂ« dhe HolandĂ«, si edhe nĂ« Kentaki dhe Nju Jork.
Ndoshta mĂ«simi mĂ« i qartĂ« vjen nga figura si Mark Carney dhe Anthony Albanese, tĂ« cilĂ«t kanĂ« kuptuar se lidhja e populistĂ«ve tĂ« vendeve tĂ« tyre me revolucionin e Trumpit mund tĂ« jetĂ« njĂ« dobĂ«si pĂ«r ta. Sondazhet e KĂ«shillit Evropian pĂ«r MarrĂ«dhĂ«nie me JashtĂ« sugjerojnĂ« se trumpizmi mund tĂ« ndjekĂ« njĂ« trajektore tĂ« ngjashme: nĂ« vend pas vendi, shumica tĂ« qarta tani e shohin rizgjedhjen e Trumpit si tĂ« dĂ«mshme. NĂ«se forcat centriste zgjohen ndaj kĂ«rcĂ«nimit ndĂ«rkombĂ«tar qĂ« paraqet revolucioni i dytĂ« amerikan dhe bashkohen rreth njĂ« strategjie qĂ« i kthen pikat e forta tĂ« sĂ« djathtĂ«s sĂ« re nĂ« dobĂ«si, ekziston ende mundĂ«sia qĂ« qendra politike tĂ« rishpikĂ« veten si mbrojtĂ«sja e vĂ«rtetĂ« e sovranitetit kombĂ«tar dhe tĂ« pĂ«rdorĂ« lidhjet mes partive tĂ« sĂ« djathtĂ«s sĂ« re dhe Trumpit pĂ«r tâi mposhtur ato.
Mark Leonard është autor i raportit The New Right: Anatomy of a Global Political Revolution dhe drejtor i Këshillit Evropian për Marrëdhënie me Jashtë me bazë në Berlin.
Ky Ă«shtĂ« momenti pĂ«r tĂ« kuptuar se çfarĂ« ndjeni dhe çfarĂ« dĂ«shironi, ndaj nĂ«se nuk e dini ende, mos bĂ«ni lĂ«vizje tĂ« nxituara. Sfera financiare mund tâiu shkaktojĂ« probleme, pĂ«r shkak se jeni ngushtĂ« nĂ« kĂ«tĂ« moment.
Demi
Saturni do i ngadalësojë projektet në çift dhe vonesat do të jenë të pashmangshme. Në dashuri do të keni mundësi që të nisni një histori të re. Bëni kujdes edhe me rikuperimin e dashurive të kaluara. Në punë do të keni ngarkesë dhe do të ndjeni nevojën për tu çlodhur.
Binjakët
Me ndikimin e kundërt të Hënës, do të bënit mirë që të prisni deri në 11 maj, për të marrë vendime në dashuri. Në këtë periudhë këshillohet që të rrini të qetë dhe të shmangni debatet. Puna do të ecë mjaft mirë dhe përmirësimet do të nisin që nga 11 prilli.
Gaforrja
Ky është një moment mjaft pozitiv, ku dashuria do të jetë e favorizuar. Venusi do të ndikojë pozitivisht. Do të keni në mendje ide të reja dhe ndryshimet do të rezultojnë të frytshme.
Luani
Gjatë kësaj dite duhet të bëni kujdes. Në dashuri, historitë e lindura prej pak kohësh, do të ecin qetësisht. Megjithatë dikush mund të jetë kundër jush dhe nuk do ju kuptojë. Sa i takon punës, duhet vëmendje maksimale.
Virgjëresha
Me ndikimin e Hënës në shenjë, do të keni mundësi që të kaloni një ditë të qetë. Bëni kujdes me distancat fizikë, pasi mund të hasni në probleme. Në punë, do të ndiheni tejet të stresuar.
Peshorja
Të lindurit e kësaj shenje i pret një e diel mjaft pozitive. Gjërat do të ecin më së miri. Në dashuri, Hëna do të hyjë në shenjën tuaj dhe do të stimulojë emocione të bukura. Ndonjë person që e keni larg, do të bëhet i gjallë. Shumë shpejt do keni mundësi që të zgjidhni edhe problemet që kanë të bëjnë me punën.
Akrepi
Kjo është një periudhe mjaft pozitive, veç bëni kujdes me nervozizmin. Në dashuri, mund të hasni në vonesa, shkruan noa.al. Puna do të ecë përgjithësisht mirë, por përmirësime do të ketë pas pak ditësh.
Shigjetari
Yjet do të jenë mjaft të favorshme, por jo çdo gjë do të ecë siç dëshironi. Në familje, mund të përballeni me situata që kërkojnë zgjidhje. Në punë, duhet të bëni disa ndryshime, ndërsa raporti me kolegët do të përmirësohet.
Bricjapi
Duhet të mundoheni që të zgjidhni të gjithë problemet me të cilat jeni përballur këtë periudhë në dashuri. Ndërsa në punë do të ketë ndryshime dhe zhvillime pozitive.
Ujori
E diela do të jetë përgjithësisht pozitive. Në dashuri, mund të ndiheni disi të përhumbur, për shkak të disa vendimeve që duhet të merrni. Ndërsa sa i takon punës do të ketë tensione, për shkak se dëshironi me ngulm që të thoni atë që mendoni. Mundohuni që të mos mendoni shumë për të kaluarën.
Peshqit
Jeni nĂ« njĂ« fazĂ« tĂ« ndjeshme rikuperimi. NĂ« dashuri mund tĂ« pĂ«rballeni me probleme dhe nervozizĂ«m, pasi mund tâiu duhet tĂ« largoheni nga dikush. Puna do tĂ« jetĂ« nĂ« pĂ«rmirĂ«sim dhe problemet e hasura sĂ« fundmi do tĂ« gjejnĂ« zgjidhje./kb
Gjatë Luftës së Ftohtë, krijohet Policia Sekrete e Gjermanisë Lindore. Ai konsiderohet si një ndër shërbimet informative më të famshme dhe më represive, që ka ekzistuar ndonjëherë.
Lindja e një makinerie survejimi
NĂ« vitin 1950, nĂ« kulmin e tensioneve tĂ« LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ« dhe vetĂ«m pak vite pas ndarjes sĂ« GjermanisĂ« nĂ« dy shtete rivale, Republika Demokratike Gjermane krijoi MinistrinĂ« pĂ«r Sigurimin e Shtetit â tĂ« njohur si Stasi. NĂ« letĂ«r, ky institucion kishte pĂ«r detyrĂ« mbrojtjen e rendit socialist nga sabotazhi, spiunazhi dhe kundĂ«rrevolucioni. NĂ« realitet, ai u shndĂ«rrua shpejt nĂ« njĂ« aparat total kontrolli mbi shoqĂ«rinĂ«.
Modeli organizativ u ndërtua nën ndikimin e drejtpërdrejtë sovjetik. Këshilltarë të KGB-së ndihmuan në strukturimin e hierarkisë, metodave hetimore dhe rrjetit të informatorëve. Që në fillesë, Stasi nuk ishte thjesht një shërbim inteligjence; ai ishte instrument politik i partisë-shtet.
Vitet â50ââ60: Konsolidimi i frikĂ«s
Gjatë dy dekadave të para, Stasi përqendroi energjitë në shkatërrimin e opozitës reale ose të imagjinuar. Arrestimet politike, gjyqet e montuara dhe burgjet speciale u bënë pjesë e mekanizmit të përditshëm të pushtetit.
NdĂ«rtimi i Murit tĂ« Berlinit nĂ« vitin 1961 forcoi mĂ« tej rolin e Stasit. Kufiri fizik kĂ«rkonte edhe njĂ« kufi psikologjik. Ădo tentativĂ« arratisjeje, çdo kontakt me PerĂ«ndimin, çdo shfaqje mosbindjeje trajtohej si kĂ«rcĂ«nim ndaj shtetit.
Në këtë periudhë u hodhën themelet e një sistemi dosjesh gjigante, ku regjistrohej jeta private e qytetarëve me një detaj që sot duket i pabesueshëm.
Vitet â70: ShoqĂ«ria nĂ«n vĂ«zhgim total
NĂ« vitet â70, Stasi arriti kulmin e depĂ«rtimit nĂ« jetĂ«n shoqĂ«rore. Rrjeti i informatorĂ«ve u zgjerua nĂ« mĂ«nyrĂ« eksponenciale: bashkĂ«punĂ«torĂ« tĂ« fshehtĂ« gjendeshin nĂ« fabrika, universitete, institucione kulturore, madje edhe nĂ« rrethe familjare.
Kjo krijoi një klimë mosbesimi të përgjithshëm, ku kufiri mes jetës publike dhe asaj private pothuajse u zhduk. Frika nuk prodhohej vetëm nga dhuna e drejtpërdrejtë, por nga ndjesia se dikush gjithmonë po dëgjonte.
Vitet â80: Zersetzung â represioni pa zhurmĂ«
NĂ« dekadĂ«n e fundit tĂ« ekzistencĂ«s sĂ« saj, Stasi zhvilloi metoda mĂ« tĂ« sofistikuara se burgosja klasike. Strategjia e njohur si âZersetzungâ synonte shpĂ«rbĂ«rjen psikologjike tĂ« individit.
Kundërshtarët nuk arrestoheshin domosdoshmërisht. Ata izoloheshin, diskreditoheshin, humbnin vendin e punës, përballeshin me ndërhyrje në jetën personale. Ishte një formë represioni e heshtur, por shpesh më shkatërruese se burgu.
NĂ« fund tĂ« viteve â80, Stasi numĂ«ronte rreth 90 mijĂ« punonjĂ«s dhe mbi 170 mijĂ« informatorĂ«, njĂ« pĂ«rmasĂ« qĂ« e bĂ«nte njĂ« nga aparatet mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« survejimit nĂ« histori.
1989: Shembja e murit dhe fundi i frikës
Kriza ekonomike, reformat në Bashkimin Sovjetik dhe presioni i protestave qytetare çuan në shpërbërjen e sistemit. Demonstratat masive në Leipzig dhe Berlin shënuan fillimin e fundit.
9 nĂ«ntori 1989 â rĂ«nia e Murit tĂ« Berlinit â nuk ishte vetĂ«m njĂ« moment gjeopolitik. Ishte kolapsi simbolik i njĂ« regjimi qĂ« kishte ndĂ«rtuar pushtetin mbi frikĂ«n dhe survejimin.
Në muajt e fundit, punonjësit e Stasit tentuan të shkatërronin miliona dokumente. Qytetarët pushtuan ndërtesat e shërbimit sekret për të ndalur zhdukjen e dosjeve, duke hapur një kapitull të ri: përballjen me të kaluarën.
Pas vitit 1990: Dosjet që flasin
Hapja graduale e arkivave zbuloi dimensionin real të kontrollit shtetëror. Miliona faqe dokumentesh treguan histori spiunimi mes miqsh, bashkëshortësh, kolegësh. Shoqëria gjermane u përball me një traumë kolektive, por edhe me mundësinë e transparencës.
Trashëgimia e Stasit mbetet sot një paralajmërim universal: teknologjia dhe pushteti, kur bashkohen pa kufij demokratikë, mund të shndërrohen në instrumente kontrolli total.
STASI dhe Sigurimi shqiptar
Sigurimi i Shtetit në Shqipëri dhe Stasi në Gjermaninë Lindore lindën nga i njëjti univers ideologjik. Të dy shërbimet synonin kontrollin total të shoqërisë dhe eliminimin e kundërshtimit politik përmes survejimit, ndëshkimit dhe frikës.
Ngjashmëritë ishin të dukshme në strukturë, metodë dhe kulturë institucionale.
Izolimi shqiptar dhe kufijtë e bashkëpunimit
Megjithëse pjesë e kampit socialist, Shqipëria u izolua thellë pas prishjes me Bashkimin Sovjetik në vitin 1961 dhe më pas me Kinën. Ky izolim kufizoi ndjeshëm çdo bashkëpunim operacional me shërbime të tjera, përfshirë Stasin.
VetĂ«m pas rĂ«nies sĂ« komunizmit u krijua njĂ« formĂ« reale bashkĂ«punimi â ajo historike dhe arkivore. Hapja e dosjeve nĂ« vendet e EvropĂ«s Lindore, pĂ«rfshirĂ« ShqipĂ«rinĂ« dhe GjermaninĂ«, mundĂ«soi studimin krahasues tĂ« mekanizmave tĂ« represionit.
Kjo fazë nuk lidhet më me kontrollin, por me kujtesën dhe transparencën.
Epilogu
Historia e Stasit nuk Ă«shtĂ« thjesht histori gjermane. Ajo Ă«shtĂ« histori evropiane â madje universale â mbi mĂ«nyrĂ«n se si frika mund tĂ« institucionalizohet dhe si liria mund tĂ« zhduket gradualisht, pa u vĂ«nĂ« re.
Por është edhe histori shprese. Sepse në fund, edhe sistemi më i fortë i survejimit nuk mundi të mbijetojë përballë dëshirës njerëzore për liri.
Një trajnim i përbashkët mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Shqipërisë ka pasur në fokus praktikat e neutralizimit të sigurt të municioneve.
Përmes një postimi në rrjetet sociale, Ambasada Amerikane ka ndarë pamje nga trajnimi që u zhvillua në poligonin e Asgjësimit të Mjeteve Shpërthyese në Shqipëri.
âOficeri i LartĂ« i Forcave Ajrore tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara Anthony Bennett tregon se si teknikĂ«t e AsgjĂ«simit tĂ« Municioneve ShpĂ«rthyese (EOD) neutralizojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« sigurt municionet dhe si ushtarĂ«t e Forcave tĂ« Armatosura praktikojnĂ« kĂ«to proceduraâ,-thuhet ndĂ«r tĂ« tjera nĂ« njoftim./mxh
Stuhia âMartaâ ka goditur sot PortugalinĂ« dhe SpanjĂ«n, duke shkaktuar pĂ«rmbytje, dĂ«me tĂ« mĂ«dha dhe ka shĂ«nuar njĂ« viktimĂ«.
Një 54 vjeçar zjarrfikës portugez humbi jetën gjatë një patrullimi për vëzhgim pranë brigjeve të një lumi, në komunën e Campo Maior në zonën qendrore të Portalegres.
Stuhia âMartaâ ka sjellĂ« shi tĂ« dendur, erĂ«ra tĂ« forta dhe pĂ«rmbytje tĂ« mĂ«dha, sidomos nĂ« pjesĂ« tĂ« AndaluzisĂ« jugore nĂ« SpanjĂ«, ku autoritetet kanĂ« shpallur alarm tĂ« motit dhe kanĂ« urdhĂ«ruar evakuime tĂ« banorĂ«ve pĂ«r arsye sigurie.
Autoritetet e të dy vendeve kanë nxjerrë paralajmërime për rritje të nivelit të lumenjve, si dhe për rreziqe të mundshme shembjesh dhe rrëshqitjesh dheu në zonat e mbushura me ujë. Rrugë të shumta janë bllokuar, stacionet hekurudhore janë bllokuar dhe mijëra njerëz janë evakuuar për shkak të përmbytjeve dhe kushteve ekstreme të motit./mxh
Interi ka vendosur tâi ofrojĂ« trajnerit Cristian Chivu njĂ« kontratĂ« tĂ« re pĂ«rtej vitit 2027.
Sipas âTuttosportâ, klubi zikaltĂ«r pritet tâia paraqesĂ« ofertĂ«n teknikut rumun nĂ« fund tĂ« sezonit.
Marrëveshja e re parashikohet të zgjasë bashkëpunimin të paktën deri në vitin 2028. Politika e klubit është të mos nisë asnjë sezon me një trajner që i skadon kontrata.
Fillimisht, Chivu nuk ishte zgjedhja e parë e drejtuesve, por puna e bërë ka bindur klubin për vazhdimësinë.
Paralelisht, Interi po punon edhe për rinovimin e Federico Dimarco. Kontrata aktuale e mbrojtësit përfundon në vitin 2027. Dimarco konsiderohet pjesë e rëndësishme e projektit sportiv të Interit./mxh
Endri Shabani, që ka marrë prej pak javësh detyrën e Avokatit të Popullit, ka ndarë në një intervistë në Euronews Albania një qëndrim shpjegues në lidhje me Adriatik Lapajn, që deri në zgjedhjet e 11 majit ishin bashkëdrejtues koalicioni.
Shabani theksoi se përplasjet me Lapajn u zhvilluan për shkak të dallimeve në vizion.
Sipas Shabanit, qasjet politike dhe ato personale janë tanimë të ndara me detyrën e tij të re, në një institucion që sipas tij do ta depersonalizojë.
âNe kishim bashkĂ«punuar si aktivistĂ« dhe kishim njĂ« histori tĂ« pĂ«rbashkĂ«t, por pas disa dallimeve nĂ« vizion, u ndamĂ«. UnĂ« zgjodha tĂ« largohem nga aktiviteti politik dhe tĂ« fokusohem nĂ« detyrĂ«n time si Avokat i Popullit. Ky Ă«shtĂ« njĂ« institucion dhe dua ta depersonalizoj. Nuk ka rĂ«ndĂ«si nĂ«se mĂ« pĂ«lqen apo jo njĂ« person, ne duhet tâi shĂ«rbejmĂ« tĂ« gjithĂ«ve njĂ«soj,â tha Shabani./mxh
Napoli fitoi 3-2 në transfertë ndaj Genoa, në një ndeshje të vendosur në minutën e 95-të.
Vendasit kaluan të parët në avantazh me penallti të realizuar nga Ruslan Malinovskyi. Napoli reagoi shpejt dhe përmbysi rezultatin në pjesën e parë me golat e Rasmus Hojlund dhe Scott McTominay.
Në pjesën e dytë, Genoa barazoi me Lorenzo Colombo pas një gabimi në mbrojtjen e Napolit. Miqtë mbetën me 10 lojtarë pas daljes me karton të kuq të Juan Jesus.
Në kohën shtesë, Hojlund realizoi nga pika e penalltisë dhe i dha Napolit fitoren.
Pas këtij suksesi, Napoli mban vendin e tretë me 49 pikë dhe ngushton diferencën me Interin kryesues në gjashtë pikë./mxh
Si gjykata më e rëndësishme në Mbretërinë e Bashkuar, Gjykata e Lartë zakonisht trajton procedura me rëndësi të madhe. Por javën e kaluar, një seancë u ndërpre për një moment nga një ndërhyrje e papritur dhe komike.
NdĂ«rsa njĂ« profesionist ligjor i drejtohej trupit gjykues, u dĂ«gjua zĂ«ri i aktorit Tom Holland, prezantues i podcast-it tĂ« njohur âThe Rest is Historyâ, ndĂ«rsa bĂ«nte njĂ« imitim satirik tĂ« ish-presidentit amerikan Jimmy Carter.
Siç shkruan âThe Guardianâ, njĂ« nga gjykatĂ«sit pa dashje kishte shtypur âplayâ nĂ« njĂ« episod podcast-it nĂ« telefonin e tij, i cili mĂ« pas u dĂ«gjua nĂ« mikrofonĂ«t e sallĂ«s sĂ« gjyqit./mxh
Të tjera detaje mësohen lidhur me gjendjen e gjeneralit rus Vladimir Alexeyev, i cili u qëllua me armë zjarri disa herë të premten e 6 shkurtit në Moskë.
BBC shkruan se zëvendësshefi i inteligjencës ushtarake (GRU), ka rifituar vetëdijen pas një operacioni të suksesshëm. Ai ishte dërguar me urgjencë në spital në gjendje të rëndë, pasi u sulmua në hyrjen e pallatit ku banonte.
Gjenerali 64-vjeçar mori tre plagë nga armë zjarri në kraharor ose bark. Dy persona të dyshuar janë arrestuar dhe pritet të merren në pyetje, ndërsa autoritetet kanë hapur një çështje penale për tentativë vrasjeje.
ZyrtarĂ«t rusĂ« akuzuan Kievin pĂ«r sulmin, por Ministri i JashtĂ«m i UkrainĂ«s mohoi çdo pĂ«rfshirje. MjekĂ«t deklaruan se ârreziku pĂ«r jetĂ«n e Alexeyev ka kaluarâ, ndĂ«rsa ai u mbajt pĂ«rkohĂ«sisht nĂ« koma tĂ« induktuar mjekĂ«sore.
Alexeyev Ă«shtĂ« njĂ« figurĂ« e lartĂ« e GRU-sĂ«, i dekoruar me titullin âHero i RusisĂ«â pĂ«r rolin e tij nĂ« ndĂ«rhyrjen ushtarake nĂ« Siri. Ai ka qenĂ« i sanksionuar nga BE dhe Britania e Madhe pas akuzave pĂ«r sulmin me agjent nervor nĂ« Salisbury (2018). Gjenerali ka pasur rol kyç edhe nĂ« negociatat me grupin mercenar Wagner pas rebelimit tĂ« qershorit 2023.
Ky është sulmi i fundit ndaj një zyrtari të lartë ushtarak rus që nga nisja e luftës në Ukrainë në shkurt 2022. Më herët, gjeneralë të tjerë janë vrarë në shpërthime në Moskë, ndërsa autoritetet ruse pretendojnë se kanë parandaluar edhe atentate të tjera.
NdĂ«rkohĂ«, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky deklaroi se SHBA-tĂ« kanĂ« propozuar qĂ« raundi i ardhshĂ«m i bisedimeve mes MoskĂ«s dhe Kievit tĂ« mbahet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« tokĂ« amerikane, ândoshta nĂ« Miamiâ, duke shtuar se Uashingtoni dĂ«shiron qĂ« lufta tĂ« pĂ«rfundojĂ« deri nĂ« qershor./mxh
Agjencia e MbikĂ«qyrjes Policore njoftoi se ka arrestuar nĂ« flagrancĂ« punonjĂ«sin e ShĂ«rbimit pĂ«r Mbrojtjen nga Zjarri dhe ShpĂ«timi, Kryeinspektor A. B., me detyrĂ« pranĂ« MZSH-sĂ« Elbasan, i dyshuar pĂ«r kryerjen e veprĂ«s penale âDrejtim i automjeteve nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« parregulltâ, parashikuar nga neni 291 i Kodit Penal.
âArrestimi i tij u krye pasi ditĂ«n e sotme rreth orĂ«s 15:47, gjatĂ« drejtimit tĂ« mjetit tĂ« tij (jashtĂ« shĂ«rbimit), Ă«shtĂ« konstatuar nga shĂ«rbimet e qarkullimit rrugor tĂ« DVP Elbasan nĂ« aksin CĂ«rrik â Elbasan, ku pas verifikimit me testin matĂ«s tĂ« alkoolit ka rezultuar pozitiv nĂ« masĂ«n 0.87 mg/lâ,-theksohet nĂ« njoftim.
Materialet proceduriale u referuan në Prokurorinë Pranë Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiskionit të Përgjithshëm Elbasan./Mxh
Rimeli nĂ« ngjyrĂ« kafe mund tĂ« ekzistojĂ« prej dekadash, por si shumĂ« produkte bukurie Ă«shtĂ« rikthyer fuqishĂ«m kĂ«tĂ« vit falĂ« âTikTokâ-ut. GjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« gra po e pĂ«rfshijnĂ« nĂ« look-un e tyre tĂ« pĂ«rditshĂ«m, duke lĂ«nĂ« mĂ«njanĂ« rimelin nĂ« ngjyrĂ«n e zezĂ«.
Rimeli i kafenjtĂ« Ă«shtĂ« tashmĂ« pjesĂ« kryesore e trendit âpa make-upâ, qĂ« po bĂ«het viral dhe ka si qĂ«llim tĂ« theksojĂ« tiparet natyrale tĂ« fytyrĂ«s, duke krijuar njĂ« pamje mĂ« tĂ« butĂ«, mĂ« tĂ« Ă«mbĂ«l dhe mĂ« natyrale.
Si ta aplikoni saktë rimelin kaf
Nëse dëshironi një rezultat më të theksuar, profesionistët e makeup-it rekomandojnë këtë teknikë: aplikoni një laps sysh kafe të errët në vijën e brendshme të qerpikëve dhe më pas vendosni rimelin kafe. Kjo i bën qerpikët të duken më të dendur dhe më të plotë.
Mund të krijoni një look njëngjyrësh me nuanca toke, duke përdorur një blush në tone nude ose pjeshkë dhe një produkt buzësh në të njëjtën paletë ngjyrash.
Nëse dëshironi një pamje më intensive, mund të realizoni një lyerje me nuanca kafe të errëta, të cilat kombinohen në mënyrë perfekte me rimelin kaf./mxh
DronĂ«t ukrainas me rreze tĂ« gjatĂ« goditĂ«n kĂ«tĂ« mĂ«ngjes fabrikĂ«n e kimikateve âRedkinoâ nĂ« rajonin Tver.
Fabrika ndodhet në një distancë prej rreth 139 kilometrave në veriperëndim të Moskës.
Fabrika prodhon kimikate të specializuara, përfshirë aditivë për karburant dhe reagjentë për aviacionin, hapësirën ajrore dhe raketat e forcave të armatosura të Rusisë.
Ndërkohë, Rusia ka organizuar sulme anembanë shtetit ukrainas duke synuar infrastrukturën energjetike.
Ministri ukrainas i Energjetikës, Denys Shmyhal deklaroi se forcat ruse kanë synuar nënstacionet me tension të lartë prej 750 kilovolt dhe linjat e transmetimit prej 330 kilovolt, të cilat përbëjnë kornizën kryesore të rrjetit energjetik ukrainas.
Janë goditur gjithashtu edhe objektet prodhuese, përfshirë termocentralet Burshtin dhe Dobrotvir në Ukrainën Perëndimore.
DTEK, kompania mĂ« e madhe private energjetike e UkrainĂ«s, raportoi se pajisjet nĂ« termocentralet e saj pĂ«suan âdĂ«me tĂ« konsiderueshmeâ. Kompania e quajti kĂ«tĂ« sulm si tĂ« 220-in qĂ« nga fillimi i pushtimit tĂ« plotĂ« rus./mxh
Një emër surprizë ka dalë në garën për drejtimin e Federatës Shqiptare të Futbollit.
Ndërkohë që edhe pak ditë na ndajnë nga zgjedhjet, Adriano Valduci, ashtu siç e kishte paralajmëruar, pas kontributit të tij të shquar, me skemat 5-4-3 apo 3-4-5 dhe vuri dorë në kualifikimin e Kombëtares së Silvinjos, sot në mënyrë të menjëhershme, ka shpallur kandidaturën për president të FSHF.
NĂ« prononcimin e tij, Valduci tha se: âArmand Duka po i bĂ«n zgjedhjet nĂ« shkurt, duke e shkurtuar mandatin e tij me 4 apo 5 muaj. Kjo Ă«shtĂ« e pafalshme pĂ«r mua. UnĂ« do doja qĂ« zgjedhjet tĂ« bĂ«heshin nĂ« qershor, ai duhet ta zgjasĂ« mandatin. Jam dakord tâi bĂ«jĂ« edhe nĂ« dhjetor.â
I pyetur përse mungoi ne Asamblenë e FSHF-së, ai tha se atë ditë do të shkonte te dentisti. Armand Duka kishte marrë informacion dhe për këtë arsye la datën, pikërisht në ditën kur ai do të mungonte.
Kjo është arsyeja që nuk shpalli dot kandidaturën në Asamble. Valduci theksoi se do e hedhë Dukën me tuc.
I pyetur pĂ«rse e ka tradhtuar Blendi Fevziu, ai theksoi se: âPĂ«r tĂ« marrĂ« post nĂ« KE, Fevziu iku te Duka dhe tashmĂ« pĂ«r tĂ« mĂ« shmangur mua dhe kandidaturĂ«n time, ka ikur nĂ« Afganistan. JanĂ« fakte kokĂ«forta se çfarĂ« kandidat i fortĂ« jam unĂ« nĂ« zgjedhjet pĂ«r kreun e FSHF-sĂ«.â
Mbledhjen e Asamblesë, Armand Duka e ka bërë prapa krahëve të tij, kur ai ishte te dentisti. Kjo ka qenë arsyeja që nuk shpalli kandidaturën. Kjo ka qenë lëvizja e Armand Dukës, nga frika se do kandidonte Valduci, së bashku me skuadrën e tij të fuqishme, me mbështetjen e Fevziut dhe personalitet të tjera të futbollit.
Një nga emrat kryesorë ishte edhe presidenti i Skënderbeut, Ardjan Takaj, i cili ishte gati të firmoste fondin 1 milion euro për kandidaturën e Valducit.
Mësohet se Valduci, mbështetet edhe nga Koço Kokëdhima, i cili ka dhënë aprovimin e tij. Po ashtu e mbështesin edhe Safet Gjici e Sinan Idrizi./mxh
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu do tĂ« fluturojĂ« pĂ«r nĂ« Uashington kĂ«tĂ« javĂ« pĂ«r tâu takuar me Presidentin e SHBA-sĂ« Donald Trump pĂ«r Iranin.
Takimi pritet të zhvillohet të mërkurën, ndërsa SHBA-të dhe Irani duket se janë gati për një raund të dytë bisedimesh bërthamore.
âKryeministri beson se çdo negociatĂ« duhet tĂ« pĂ«rfshijĂ« kufizime mbi raketat balistike dhe njĂ« fund tĂ« mbĂ«shtetjes pĂ«r boshtin iranianâ,-thotĂ« Zyra e Kryeministrit.
Netanyahu fillimisht ishte planifikuar të ishte në Uashington nga 18-22 shkurt, por takimi u shty një javë më parë me kërkesë të kryeministrit, tha një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë për mediat e huaja.
Ky njoftim vjen pak orë pas përfundimit të bisedimeve midis zyrtarëve iranianë dhe atyre amerikanë që u zhvilluan të premten në Muskat, Oman, ku palët ranë dakord të vazhdojnë dialogun përtej raundit të sotëm të bisedimeve./mxh
Kenan Yildiz ka rinovuar zyrtarisht kontratën me Juventusin deri në vitin 2030. Sulmuesi turk firmosi marrëveshjen e re në prani të drejtorit sportiv Damien Comolli, në ambientet e klubit.
Yildiz shprehu kënaqësinë për vazhdimin e bashkëpunimit, duke falënderuar drejtuesit, stafin teknik, shokët e skuadrës dhe tifozët.
Rinovimi i tij vlerësohet si një hap i rëndësishëm në projektin e ri sportiv të bardhezinjve. Juventus e konsideron Yildiz një element kyç për të tashmen dhe të ardhmen e ekipit.
Kontrata e re parashikon një rritje të ndjeshme të pagës së lojtarit. Interesi i klubeve të mëdha europiane për Yildiz ka qenë i lartë në muajt e fundit.
Me këtë rinovim, Juventusi synon të ndërtojë vazhdimësi dhe stabilitet teknik./mxh
Gazetarja Klodiana Lala u ndal sot në një analizë pas vendimit të dhënë të premten nga Gjykata Kushtetuese për çështjen ndaj Belinda Ballukut.
Në studio televizive, Lala tha se hapi i radhës pas këtij vendimi mund të jetë një urdhër i ri nga Prokuroria e Posaçme që mund të trazojë ujërat.
âBalluku nĂ« mĂ«nyrĂ« individuale, iu drejtua Apelit tĂ« Posaçmen tĂ« GJKKO dhe kĂ«rkoi qĂ« tĂ« prishej vendimi pĂ«r pezullimin nga detyra, paralelisht me zotin Rama. Apeli la nĂ« fuqi masĂ«n shtrĂ«nguese tĂ« ndalimit tĂ« pĂ«r tĂ« dalĂ« jashtĂ« vendit. A ekziston qĂ« Balluku tĂ« prishĂ« provat dhe tĂ« intimidojĂ« dĂ«shmitarĂ«t? NĂ« rastin kur Apeli e lĂ« nĂ« fuqi masĂ«n e pezullimit, zonja Balluku shkon nĂ« gjykatĂ«n e LartĂ«, dhe mĂ« pas do tĂ« kthehet sĂ«rish nĂ« Kushtetuese mbi bazĂ«n e ankimit tĂ« saj. SPAK shkon me rekurs pĂ«r rikthimin e pezullimit. ĂĂ«shtja qĂ« po zhvillohej nĂ« Kushtetuese flitej se mund tĂ« ishte e njĂ«jtĂ« me atĂ« tĂ« KĂ«shillit tĂ« Mandateve, por nuk Ă«shtĂ« e njĂ«jta çështje. SPAK pretendoi se e ka marrĂ« Ballukun tĂ« pandehur dhe pĂ«r disa shkelje tĂ« tjera tĂ« disa lotĂ«ve. Ngriti disa akuza dhe rĂ«ndoi pozitĂ«n e saj nĂ« raport me ligjin. SPAK tha se mund tĂ« prishĂ« provat, pĂ«rderisa po kryente sĂ«rish procedurat tenderuese. NĂ«se do tĂ« jepet apo jo leja pĂ«r arrestimin e Ballukut, kjo Ă«shtĂ« çështje qĂ« ngelet hap pas hapiâ,- tha Lala./mxh