Vullkani Kilauea i Hawaiit po tregon aktivitet të shtuar, me lavë që rrjedh nga dy kratere.
Vëzhgimet e së dielës tregojnë burime lave në formë kupole që arrijnë deri në 15 metra, duke ushqyer rrjedhat e lavës brenda kraterit Halema?uma?u.
Episodi aktual shpërthyes filloi më 23 dhjetor 2024.
Studim Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara e ka mbajtur Kilauea në një nivel alarmi vullkani në vëzhgim, duke treguar trazira të shtuara me një shpërthim të mundshëm që mund të paraqesë rreziqe të kufizuara.
Aktiviteti sugjeron që vullkani mund të hyjë në shpërthimin e tij të 40-të në çdo kohë, pas shpërthimeve të mëparshme që nga dhjetori 2024.
Kilauea është ndër vullkanet më aktive në botë. Autoritetet vazhdojnë ta monitorojnë nga afër vullkanin dhe u këshillojnë vizitorëve dhe banorëve të shmangin zonat e kufizuara përreth majës./Kb
Parti Demokratike ankimoi në Gjykatë Kushtetuese vendimin për zgjedhjen e Avokatit të Popullit.
PD pretendon se zgjedhja e Endrit Shabanit është në shkelje të kushtetutës dhe rregullores së kuvendit.
Ajo kërkon shfuqizimin e votimit në kuvend për zgjedhjen e Avokatit të Popullit./kb
Deklarata e Parisit nga âkoalicioni i gatshĂ«mâ mbĂ«shtet njĂ« armĂ«pushim tĂ« papĂ«rfunduar, i cili mbetet nĂ« mĂ«shirĂ«n e qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« sĂ« RusisĂ«.
Gwendolyn Sasse*
Një përfundim i luftës së Rusisë ndaj Ukrainës ende nuk shihet. Frekuenca e takimeve të nivelit të lartë midis përfaqësuesve ukrainas, amerikanë dhe evropianë në javët e fundit, si dhe shkëmbimet e ndërprera SHBA-Rusi, nuk kanë ndryshuar këtë realitet themelor. Nuk ka armëpushim në fuqi, mbështetja ushtarake evropiane dhe amerikane nuk është konfirmuar dhe, më e rëndësishmja, Rusia nuk dëshiron që lufta të marrë fund.
Bisedimet e fundit nĂ« Paris arritĂ«n tĂ« bashkojnĂ« 35 vende tĂ« âkoalicionit tĂ« gatshĂ«mâ. QĂ«llimi kryesor ishte avancimi i parimit dhe zbatimi i garancive tĂ« sigurisĂ« pĂ«r njĂ« armĂ«pushim tĂ« ardhshĂ«m. PjesĂ«marrja e SHBA-sĂ« sĂ« bashku me udhĂ«heqĂ«sit evropianĂ« dhe njĂ« koalicion mĂ« tĂ« gjerĂ« partnerĂ«sh ishte e dukshme. MegjithatĂ«, rezultati real mbetet i paqartĂ«.
Bisedimet reale mbi armëpushimin ose paqen ende nuk kanë filluar. Kjo do të kërkonte pjesëmarrjen aktive të Ukrainës dhe Rusisë dhe gatishmëri për kompromis nga të dyja palët. Deri tani, vetëm Ukraina ka sinjalizuar një gatishmëri të tillë. Gjatë këtyre bisedimeve, Rusia ka vazhduar dhe ka intensifikuar sulmet ndaj Ukrainës, duke targetuar veçanërisht infrastrukturën jetike energjetike, dhe kështu rritur presionin fizik dhe psikologjik mbi popullsinë civile në muajt e ftohtë të dimrit.
Deklarata e Parisit, e cila u shpall në përfundim të bisedimeve, mund të përshkruhet më mirë si një deklaratë qëllimi. Ajo i referohet pjesëmarrjes së koalicionit në një mekanizëm mbikëqyrjeje dhe verifikimi të armëpushimit të udhëhequr nga SHBA, mbështetjes për forcat e armatosura të Ukrainës, një force shumëkombëshe evropiane për Ukrainën, një angazhimi për të mbështetur Ukrainën në rast se Rusia shkel një marrëveshje armëpushimi dhe një angazhim për bashkëpunim afatgjatë ushtarak me Ukrainën.
Si pjesĂ« e forcĂ«s shumĂ«kombĂ«she, Britania e Madhe dhe Franca ripĂ«rsĂ«ritĂ«n gatishmĂ«rinĂ« e tyre pĂ«r tĂ« vendosur trupa nĂ« UkrainĂ« pas vendosjes sĂ« armĂ«pushimit, si njĂ« mbĂ«shtetje ushtarake nĂ« rast tĂ« shkeljeve tĂ« armĂ«pushimit. ĂfarĂ« pĂ«rbĂ«n njĂ« shkelje dhe çfarĂ« pĂ«rgjigjeje do tĂ« shkaktojĂ« ajo ende duhet tĂ« pĂ«rcaktohet. Kancelari gjerman, Friedrich Merz, pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« foli pĂ«r pĂ«rfshirjen e mundshme tĂ« trupave gjermane nĂ« sigurimin e armĂ«pushimit. Ai shtoi se ata mund tĂ« vendosen vetĂ«m nĂ« vendet e NATO-s qĂ« kufizojnĂ« me UkrainĂ«n dhe se çdo vendim i tillĂ« do tĂ« kĂ«rkonte miratimin e parlamentit gjerman. Ai kĂ«shtu bĂ«ri njĂ« sĂ«rĂ« supozimesh qĂ« ende duhet tĂ« provohen, duke pĂ«rfshirĂ« gatishmĂ«rinĂ« e shteteve tĂ« EvropĂ«s Qendrore dhe Lindore pĂ«r tĂ« mikpritur trupat gjermanĂ«.
ĂelĂ«si pĂ«r garancitĂ« e sigurisĂ« pĂ«r UkrainĂ«n Ă«shtĂ« lidhja midis trupave evropiane dhe tĂ« tjerĂ«ve, njĂ« ushtri ukrainase tĂ« konsiderueshme dhe pĂ«rfshirja e SHBA-sĂ«. Rekordi i administratĂ«s Trump deri mĂ« tani nuk krijon shumĂ« besim nĂ« njĂ« angazhim tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m ndaj ndonjĂ« marrĂ«veshjeje mbi kĂ«tĂ« lidhje.
Sigurisht, është e nevojshme të sqarohet se kush është i gatshëm të bëjë çfarë për të siguruar armëpushimin, por çështja kyçe mbetet e njëjtë si gjatë gjithë vitit 2025: nuk ka vullnet politik të dukshëm nga Rusia për të angazhuar në bisedime serioze. Presidenti Putin mendon se koha është në favor të tij dhe ndihet i fuqizuar nga bisedimet direkte me Trump dhe administratën e tij me mendim transaksional.
NdĂ«rsa termi âkoalicioni i gatshĂ«mâ Ă«shtĂ« i pafat, duke rikthyer kujtime nga pĂ«rfshirja e udhĂ«hequr nga SHBA nĂ« Irak, ai qartĂ« tregon se kemi hyrĂ« nĂ« njĂ« periudhĂ« tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve ad hoc midis shteteve, jashtĂ« institucioneve dhe ligjit ndĂ«rkombĂ«tar ekzistues. NĂ«se dhe si do tĂ« pĂ«rfundojĂ« lufta nĂ« UkrainĂ« do tĂ« jetĂ« vendimtar pĂ«r kĂ«tĂ« rrugĂ« tĂ« re.
*Gwendolyn Sasse është drejtoreshë e Qendrës për Studime të Evropës Lindore dhe Ndërkombëtare
Malajzia dhe Indonezia kanë ndaluar përdorimin e mjetit të inteligjencës artificiale Grok, i lidhur me rrjetin social X të Elon Musk, për shkak se është përdorur për të krijuar imazhe të rreme me përmbajtje seksuale, duke përdorur fytyra dhe foto të personave realë, pa lejen e tyre.
Autoritetet e të dy vendeve thanë se Grok është keqpërdorur për të ndryshuar foto të grave, duke i paraqitur ato në veshje provokuese ose situata të turpshme. Sipas tyre, ekziston edhe rreziku serioz që ky mjet të përdoret për përmbajtje të ndaluara që mund të përfshijnë fëmijë, gjë që përbën shkelje të rëndë të dinjitetit njerëzor dhe sigurisë në internet.
Malajzia dhe Indonezia janë vendet e para në botë që marrin një masë të tillë. Autoriteti Malajzian i Komunikimit dhe Mediave njoftoi se kishte paralajmëruar më herët rrjetin X për keqpërdorim të përsëritur të këtij mjeti, por përgjigjja e marrë nuk ishte e mjaftueshme. Sipas tyre, platforma nuk mori masa konkrete për të parandaluar rrezikun.
Si pasojĂ«, autoritetet vendosĂ«n qĂ« Grok tĂ« mbetet i ndaluar derisa tĂ« vendosen masa tĂ« forta mbrojtĂ«se pĂ«r pĂ«rdoruesit. QytetarĂ«t u nxitĂ«n gjithashtu tĂ« raportojnĂ« çdo pĂ«rmbajtje tĂ« dĂ«mshme qĂ« hasin nĂ« internet. NĂ« Indonezi, ministrja e Komunikimit dhe ĂĂ«shtjeve Digjitale, Meutya Hafid, deklaroi se pĂ«rdorimi i Grok pĂ«r krijimin e imazheve seksuale pa pĂ«lqim Ă«shtĂ« shkelje e tĂ« drejtave tĂ« njeriut dhe e sigurisĂ« publike. Ajo bĂ«ri tĂ« ditur se autoritetet kanĂ« kĂ«rkuar sqarime zyrtare nga kompania qĂ« administron rrjetin X.
Indonezia ka ndërmarrë edhe më parë masa të forta kundër përmbajtjeve pornografike në internet, duke ndaluar platforma të njohura të këtij lloji. Disa përdorues indonezianë kanë treguar se janë ndjerë të fyer dhe të turpëruar pasi kanë gjetur foto të tyre të ndryshuara pa leje në rrjet. Një prej tyre, Kirana Ayuningtyas, tha se pavarësisht përpjekjeve për të raportuar rastin dhe për të mbrojtur privatësinë e saj, imazhet vazhduan të qarkullojnë.
Ndërkohë, edhe vende të tjera, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, po shqyrtojnë masa ndaj Grok dhe rrjetit X për mosrespektim të rregullave të sigurisë në internet. Kryeministri britanik e ka dënuar ashpër këtë praktikë, duke e quajtur të turpshme dhe të papranueshme. Elon Musk ka reaguar më herët duke thënë se kritikat ndaj platformës së tij janë përpjekje për censurë, ndërsa kompania nuk ka dhënë ende një reagim zyrtar për ndalimin në Malajzi dhe Indonezi./kb
NĂ« seancĂ«n e sotme tĂ« mbajtur nĂ« GjykatĂ«n e Posaçme pĂ«r Dosjen âPartizaniâ, avokati i ish-kryeministrit Sali Berisha ka kĂ«rkuar qĂ« kryeministri Edi Rama tĂ« pyetet si dĂ«shmitar.
Gjithashtu ai ka thënë se kryeministri Rama është dëshmitar kyç sepse ndryshoi destinacionin e pronës. Më tej ka kërkuar që të merret si provë edhe DVD e fjalimit të Ramës në asamblenë e Partisë Socialiste.
Në këtë seancë mbrojtja e ish-kryeministrit Sali Berisha ka dhënë argumentet e saj kundër pretendimeve të prokurorisë.
Mbrojta e BerishĂ«s Ă«shtĂ« e bazuar nĂ« 3 shtylla kryesore. SĂ« pari, mbrojtja thotĂ« se SPAK Ă«shtĂ« nĂ« tejkalim kompetencash, SPAK nuk mund te vlerĂ«soj bazen ligjore, VKM apo politikat qe ndjek njĂ« qeveri. âKĂ«tĂ« e bĂ«n vetĂ«m Gjykata Kushtetuese.â, ka thĂ«nĂ« mbrojtja/kb
E çfarĂ«mundtĂ«bĂ«jĂ«  tjetĂ«rmĂ«mirĂ«njĂ«kryetarbashkie, njĂ«ministĂ«r apo kryeministernĂ«rastetĂ«tillafatkeqĂ«sishnatyrore? E çfarĂ«mundtĂ«bĂ«ntetjetĂ«rnjĂ«minister ngaopozita, nĂ«rastetĂ«tilla, veçseduhejtĂ«jesh non-stop nĂ«kryetĂ«detyrĂ«s ?SepseberishĂ«t, kanĂ«10 ditĂ«, qĂ«dalin, dhe me inatin e opozitaristit, dalindhejapin âleksionembizhdukjen e pasojavengapĂ«rmbytja, mbidĂ«mshpĂ«rblimetâ, apo dhe se si âduhettĂ«sillet me banorĂ«t, deputeti, kryetaribashkisĂ« apo ministridhekryeministriâ. KujtojkĂ«tu se, nĂ«ShkodĂ«rdheLezhĂ«, ka akomafamiljeqĂ«nukkanĂ«marrĂ«edhesot e kĂ«sajditedĂ«mshpĂ«rblimet e pĂ«rmbytjeve  qyshngaviti 2010, 2011 dhe 2012. AtĂ«here, çânadilnidhejepni âleksioneâ boshenĂ« media. Kush ngaopozita u gjendpranĂ«banorĂ«vetĂ«pĂ«rmbyturnĂ«DurrĂ«s, Lushnje, LezhĂ«, Shkoder, apo dhenĂ«Jug ?Askush. AsnjĂ«deputetiPartisĂ«Demokratike, nuk u gjendpranĂ«atyrefatzinjve, qĂ«kujtojnĂ« se âpĂ«rbytjen e solli Edi Ramaâ. Jo, pĂ«rmbytja e ka gjenezĂ«n e sajqyshnga 1992, kurSali Berisha dhakushtrimin âzbrisningafshatrat, malet, fushat, e pyjet, dhendertonikutĂ«doniâ. Para se tĂ«bĂ«ni âopozitĂ«inatçoreâ, bĂ«ninjĂ«pendesĂ« e autokritikĂ«tĂ«fortĂ« para durrsakĂ«ve, shkodraneve, lezhjanĂ«ve, lushnjareve, fierakeve, vlonjateve, korçareve, etj, sepse e morĂ«tpushtetinnĂ« 22 Mars 1992 me shumicĂ«n e votavetĂ«tyre, dheqeverisĂ«nnĂ«mĂ«nyrĂ«nmĂ«kriminaletĂ«mundshme. Dhengriheni sot, dhenajepnimĂ«nd,dhemĂ«soni Edi RamĂ«n, âsitĂ«marrĂ« masa pĂ«rtĂ«mospĂ«rmbyturqytetaretdhesitidĂ«mshpĂ«rblejĂ«ataâ. Ju qĂ« sot medemekjeni âopozitaâ e kĂ«tijvendi, jeniautorĂ«t e vĂ«rtetĂ«tĂ«kĂ«sajkatastrofe, tĂ«pĂ«rmbytjeve e fatkeqĂ«siveqĂ«pĂ«rjetojnĂ«shqiptaretduke nisurngapĂ«rmbytjet, apo dheproblemete tjerasociale. Kur ikungapushteti PD-ja, qoftĂ«nĂ« 1997 apo dhe 2013, la pas njĂ«qeveritĂ«shkateruar, mbytur me borxhe, la pas njĂ« vend tĂ«mbushur me borxhenĂ«KESH, ujin e pijshĂ«m, la pas njĂ«ShqiperitĂ«mbushurme 300 mijĂ«ndertimepaleje, tĂ«ndertuarambishinatreni, kanalekulluese, kolektorĂ«, e gjithandej. Dhedilnisot dhekĂ«rkoningashqiptarĂ«ttĂ« ângrihennĂ«protestakunderqeverisjes Ramaâ. Ju siopozitĂ«, jenishkaktarĂ«te pare tĂ«kĂ«saj situate, jenijuataqĂ«kultivuattekshqiptaretantiligjin, qĂ« u thatĂ«atyre âmospaguanidritat, ujin, taksat, tatimetâ, dhe e zhytĂ«tvenditnĂ«krizĂ«sociale. NdajnukjubesojnĂ«mĂ«shqiptarĂ«t, ndajnukvijnĂ«mĂ« pas jush, ndajnukjuvotojnĂ«mĂ«, ndajnukjudĂ«gjojnĂ«mĂ«, sepsejanĂ«zgjuar, dhe e dinĂ«tĂ«vĂ«rtetĂ«n. Ju imashtruat me firmatpiramidale, juizhvatĂ«tkursimet e tyrepĂ«rmespiramidave, juizhytĂ«tatanĂ«baltra e lluca, jushuatshpresĂ«n e tyre, kurse sot iftoniatatjubesojnĂ« ? Andre Ferchoti, politologuifamshĂ«mitalian ka thĂ«nĂ« âkushmban, dhebĂ«npolitikĂ« me inat, Ă«shtĂ«idestinuartĂ«mosvijĂ«kurrĂ«nĂ«pushtetâ. Ashtupo ngjetedhe me ju, o opozitaristĂ«tĂ«pĂ«rjetshĂ«m. PolitikaĂ«shtĂ«finesĂ«, Ă«shtĂ« talent, Ă«shtĂ«pasion, Ă«shtĂ«nerv, Ă«shtĂ«shtysĂ« e lindurdrejtbashkĂ«punimit, jo pĂ«rçarjes  dheakteveinatçore./kb
Analisti i Atlantic Council dhe ish-zyrtari i inteligjencës ushtarake izraelite shpjegon pse regjimi iranian duket i stabilizuar, pse nuk ka të ngjarë të rrëzohet si Siria dhe çfarë mund të ndryshojë situatën, duke përfshirë një rol të mundshëm të Shteteve të Bashkuara.
Pyetje dhe përgjigje
Pyetje: A është regjimi iranian në fundin e vet?
PĂ«rgjigje: Do bĂ«ja dy parathĂ«nie. SĂ« pari, Ă«shtĂ« shumĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« dihet çfarĂ« po ndodh realisht nĂ« Iran, edhe para bllokimit tĂ« internetit. SĂ« dyti, rĂ«niet e regjimeve janĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r tâu parashikuar. MegjithatĂ«, pĂ«r sa kohĂ« diktatura ruan kohezionin, pa ndarje apo çarje nĂ« udhĂ«heqje, dhe pĂ«r aq kohĂ« sa protestuesit nuk kanĂ« njĂ« udhĂ«heqĂ«s tĂ« qartĂ«, mund tĂ« mbijetojĂ« regjimi edhe nga kĂ«to protesta.
Pyetje: Si mund të shkojë përpara situata?
PĂ«rgjigje: Regjimi nuk mund tâi plotĂ«sojĂ« kĂ«rkesat ekonomike tĂ« popullsisĂ«, por Ă«shtĂ« mjaft stabĂ«l pĂ«r momentin. Irani nuk Ă«shtĂ« si Siria. PĂ«r tĂ« ndodhur njĂ« ndryshim i vĂ«rtetĂ«, duhet tĂ« shohim diçka dramatike, ose njĂ« çarje tĂ« brendshme, ose njĂ« pĂ«rfshirje tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« SHBA-ve. Pa kĂ«tĂ«, ayatollahĂ«t do tĂ« gjejnĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« kapĂ«rcyer protestat, edhe nĂ«se Ă«shtĂ« sfida mĂ« e madhe qĂ« nga viti 1979.
Pyetje:Â Nga buron ky stabilitet?
PĂ«rgjigje: SĂ« pari, nga GardistĂ«t e Revolucionit (IRGC), qĂ« janĂ« shumĂ« tĂ« fuqishĂ«m, rreth 300â500 mijĂ« veta, kompetentĂ«. Pastaj, rreth 13 milionĂ« iranianĂ« (mĂ« pak se 20% e popullsisĂ«) mbĂ«shtesin regjimin. Dhe jo tĂ« gjithĂ« opozitarĂ«t janĂ« tĂ« gatshĂ«m tĂ« rrezikojnĂ« gjithçka, disa duan ndryshim, por kanĂ« frikĂ« nga boshllĂ«ku dhe pasojat.
Përgjigje: Nëse protestuesit qëndrojnë dhe rritin prezencën në rrugë duke krijuar çarje në teokraci, mund të shohim një ndryshim në drejtim nga ayatollahët. Por kjo nuk do të thotë menjëherë fundi i regjimit.
Pyetje: ĂfarĂ« ndryshimi i madh i brendshĂ«m mund tĂ« ndodhĂ«?
Përgjigje: IRGC mund të marrë pushtetin dhe të largojë presidentin Masoud Pezeshkian. Në një skenar ekstrem, mund të hiqet Khamenei dhe të vendoset një udhëheqës i ri suprem. Ose mund të ndodhë një kthesë e jashtme politike, ku Irani të negociojë seriozisht me SHBA-të.
Pyetje: A janë këto protesta të ngjashme me ato që rrëzuan shahun në 1979?
Përgjigje: Shahu u largua pas një viti protestash. Unë mendoj se Khamenei nuk do të ikë si Bashar al-Assad në Siri. Ai e sheh veten jo vetëm si mbrojtës të Iranit, por më shumë se kaq.
Pyetje: A ka nevojë lëvizja për Trump që të ketë më shumë shanse?
Përgjigje: Duhet të jemi të kujdesshëm se çfarë SHBA-të mund dhe duan të bëjnë. Ashtu si në Venezuelë, presidenti amerikan shpesh ka punuar me regjimin në vend të opozitës. Për këtë, nuk mendoj se SHBA-të po investojnë realisht te Reza Pahlavi. Trump dëshiron të jetë ndryshe nga Obama dhe Biden.
Pyetje: A është Pahlavi një hipotezë realiste?
Përgjigje: Mendoj se shumica e iranianëve nuk duan sërish një Pahlavi. Ai po përfiton nga mungesa e udhëheqjes në opozitë, por aftësia e tij për të ndikuar është e kufizuar. Izraeli po përpiqet ta mbështesë, por duket një kauzë e humbur.
Pyetje: ĂfarĂ« zhvillimesh priten?
Përgjigje: Nëse do të kishte një intervenim të SHBA-ve, Irani mund të bëhet një problem rajonal dhe madje ndërkombëtar. /Corriere della Sera/kb
NĂ«na e 3 fĂ«mijĂ«ve nĂ« DurrĂ«s, e cila u denoncua nga ish-vjehrra se i ka braktisur, vijon tĂ« kĂ«mbĂ«ngulĂ« se nuk Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ«. NĂ« njĂ« intervistĂ« nĂ«na rrĂ«fen kushtet e vĂ«shtira ekonomike me tĂ« cilat pĂ«rballet.Â
RrĂ«fimi i plotĂ« i nĂ«nĂ«s sĂ« 3 fĂ«mijĂ«veÂ
ĂshtĂ« thĂ«nĂ« qĂ« i kam braktisur 3 fĂ«mijĂ«t. ShkollĂ«s i Ă«shtĂ« dĂ«rguar raporti, ku fĂ«mijĂ«t janĂ« tĂ« deklaruar qĂ« janĂ« tĂ« sĂ«murĂ« dhe janĂ« nĂ« kurim. Nuk i kam lĂ«nĂ« vetĂ«m fĂ«mijĂ«t. NĂ«se do i lija vetĂ«m. GjatĂ« ditĂ« si kam lĂ«nĂ« vetĂ«m, sepse jam e detyruar tĂ« punoj pĂ«r fĂ«mijĂ«t. Ia kam thĂ«nĂ« edhe policisĂ«, shtĂ«pia ime ka pasur disa rroba nĂ« krevat, por Ă«shtĂ« futur njĂ« dorĂ« tjetĂ«r pĂ«r tĂ« hedhur poshtĂ«. NĂ«se do jetonin nĂ« ato gjendje, fĂ«mijĂ«t sâdo ishin nĂ« gjendje tĂ« mirĂ« shĂ«ndetĂ«sore. MjekĂ«t kanĂ« kryer ekzaminime dhe janĂ« nĂ« gjendje shumĂ« tĂ« mirĂ«. QĂ« prej pĂ«rmbytjes jemi pa ujĂ«, kam prova dhe fakte tĂ« tjera dhe do hedhim poshtĂ« pretendimin e gjyshes. NĂ«se sâdo isha e zonja tâi mbaja, sâdo i mbaja kĂ«tu e prej 5 vitesh qĂ« sâjam mĂ« me bashkĂ«shortin. FĂ«mijĂ«t e mi nuk janĂ« rritur me urrejtje pĂ«r babanĂ« e gjyshen. Kur ka ardhur gjyshja, fĂ«mijĂ«t e mi kanĂ« hapur derĂ«n.Â
Kur vinte nĂ« ShqipĂ«ri, më thoshte dua tĂ« takoj fĂ«mijĂ«t. Dje sâmë ka lajmĂ«ruar, sâmë ka thĂ«nĂ« qĂ« Ă«shtĂ« kthyer dhe do tĂ« takojĂ« fĂ«mijĂ«t. Pse dje sâmë ka marrĂ« nĂ« telefon si çdo herĂ«.Â
FĂ«mijĂ«t janĂ« shumĂ« mirĂ«, janĂ« bĂ«rĂ« mjekimet. Dyshohet se zgjebe, ishte infeksion lĂ«kure. KanĂ« marrĂ« njĂ« raport 2 javor dhe kaq. Infeksioni mĂ« thanĂ« qĂ« Ă«shtĂ« marrĂ« nĂ« shkollĂ«, por Ă«shtĂ« gjĂ« qĂ« kalon.Â
Ne kemi shumĂ« kohĂ« qĂ« jemi diovorcuar, qĂ« kur kam qenĂ« shtatzĂ«nĂ« me vajzĂ«n. Deri sot qĂ« vajza ime Ă«shtĂ« 5 vjeç. Ja kam sakrifikuar dhe ja kam dalĂ«. FĂ«mijĂ«t i kam shumĂ« mirĂ«, si fizike dhe psikologjike. GjatĂ« kohĂ«s qĂ« ish-bashkĂ«shorti im ka qenĂ« nĂ« burg, gjyshja mund tĂ« sillte ndonjĂ« çokollatĂ«. Tani qĂ« ka dalĂ« nga burgu, nis 18 mijĂ« lekĂ«. ĂfarĂ« mund tĂ« bĂ«j me 18 mijĂ« lek.
NĂ« gusht kam shkuar nĂ« Itali, kemi rĂ«nĂ« dakord tĂ« bĂ«nim dokumentet, qĂ« ti merrnin fĂ«mijĂ«t. UnĂ« me njĂ« shtĂ«pi me ata nuk mund tĂ« jetoja. Kemi pasi konflikte, jam kthyer nĂ« ShqipĂ«ri, kam dashur te ik nĂ« Itali, sâmë kanĂ« lejuar ngaqĂ« ka hedh pretendime se kam braktisur fĂ«mijĂ«t. Nuk ika dot se shteti shqiptar mĂ« tha ke kaluar 3 mujorshin nĂ« Itali dhe duhet tĂ« qĂ«ndrosh 3 muaj me patjetĂ«r nĂ« ShqipĂ«ri.Â
Kam punuar me njĂ« turn dhe 2 turne. GjatĂ« ditĂ«s kanĂ« ndenjur vetĂ«m, se kam qenĂ« e detyruar. Skam pasur ndihmë sociale. 300 mijĂ« lekĂ« qiraja. Unë kam 400 mijĂ« lekĂ« rrogĂ«. Kam shkuar i kam çuar nĂ« shkollĂ«, i ka marrĂ« djali i madh, ose unĂ« shkĂ«putem nga puna i çoja nĂ« shtĂ«pi. ShkĂ«putesha, ju çoja ushqim dhe çdo gjĂ«.Â
Kam, kĂ«rkuar ndihĂ«m sociale, mĂ« kanĂ« parĂ« qĂ« kam tv, lavatrice, mĂ« thanĂ« qĂ« ke kushte mĂ« tĂ« mira se unĂ«. ĂfarĂ« ndihme sociale kĂ«rkon.Â
UnĂ« do luftoj, kujdestarinĂ« nuk ma heqin dot. Me pas mundĂ«sinĂ« familje ime sâmë lejonte kurrĂ« tĂ« punoja dy turne. Familja ime jeton jashtĂ«. /kb
Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Europian, Kaja Kallas, deklaroi se BE-ja është gati të kërkojë sanksione të reja ndaj Iranit, një qëndrim që vjen pas qindra jetëve të humbura që nga fillimi i protestave gati dy javë më parë.
âJam e pĂ«rgatitur tĂ« propozoj sanksione shtesĂ« nĂ« pĂ«rgjigje tĂ« shtypjes brutale tĂ« protestuesve nga regjimiâ,-tha Kallas pĂ«r tĂ« pĂ«rditshmen gjermane âWeltâ.
Kallas shtoi se këto sanksione do të plotësonin gamën e gjerë të sanksioneve që janë tashmë në fuqi kundër Iranit.
Iniciativa e Kallas vjen ndërsa numri i të vdekurve në Iran vazhdon të rritet pas demonstratave që shpërthyen më 28 dhjetor për shkak të rënies së monedhës vendase rial.
Sipas një raporti nga Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut me seli në SHBA, më shumë se 10,600 persona janë ndaluar gjatë dy javëve të protestave ndërsa nga viktimat e raportuara, 48 ishin personel sigurie dhe 496 ishin demonstrues./Kb
Mjeku ShkĂ«lqim Balili ndau me programin âAldo Morning Showâ nĂ« Tv Klan njĂ« mori kĂ«shillash pĂ«r ushqimin. Ai tha se sot, njĂ« pjesĂ« e madhe e sĂ«mundjeve shkaktohen nga kequshqyerja dhe konsumimi i sheqernave tĂ« tepĂ«rta, yndyrnave tĂ« shtuara apo ushqimeve tĂ« shpejta qĂ« nuk plotĂ«sojnĂ« nevojat e organizmit.
Por, mjeku âpĂ«rmbysiâ edhe ato qĂ« dimĂ« pĂ«r disa nga frutat apo produktet mĂ« tĂ« konsumuara dhe qĂ« shpesh mendohen si mĂ« tĂ« shĂ«ndetshmet.
Â
Shkëlqim Balili:Banania është një ëmbëlsirë, një frut i ëmbël që nuk duhet të përdoret shumë sepse ka fruktozë dhe fruktoza është toksike.
Aldo:Fruktozë kanë të gjitha frutat.
ShkĂ«lqim Balili:MĂ« tĂ« Ă«mblat. Banania quhet edhe âpilula e gjumitâ dhe asnjĂ«herĂ« nuk duhet ngrĂ«nĂ« paradite, vetĂ«m pasdite. Banania, rrushi, fiku dhe hurmat kanĂ« shumĂ« fruktozĂ« dhe fruktoza Ă«shtĂ« njĂ« nga elementĂ«t toksikĂ« qĂ« grumbullon nĂ« mĂ«lçi glukozĂ«n dhe e kthen nĂ« dhjamĂ«. E keqja Ă«shtĂ« kjo: ne duhet tĂ« japim nocionin qĂ« piramida duhet tĂ« ekzistojĂ« nĂ« bazĂ«n e vet te proteinat, yndyrnat dhe sa mĂ« pak sheqerna, kjo Ă«shtĂ« ideja.
Sipas Balilit, brumĂ«rat duhen eliminuar, kurse qumĂ«shti âpo shkatĂ«rron botĂ«n.â Ai rekomandoi vezĂ«n si ushqimin mĂ« esencial.
ShkĂ«lqim Balili:As byrek sâduhet ngrĂ«nĂ«, as makarona sâduhen ngrĂ«nĂ«. QumĂ«shti po shkatĂ«rron botĂ«n!
Aldo:Pse?
Shkëlqim Balili:Nuk ka mundësi të hash qumësht! Qumështi është i ndotur nga 10 antibiotikë dhe 10 hormone!
Aldo:Ky që marrim ne?
ShkĂ«lqim Balili:Po. Ushqimi mĂ« i mirĂ« nĂ« mĂ«ngjes do tĂ« ishte frutat e pyllit, vezĂ«t, peshkuâŠ
Aldo:Po edhe vezën në supermarket e marrim.
Shkëlqim Balili:Veza është ushqimi më esencial. Të gjithë njerëzit që kanë dy këmbë dhe ecin në Tokë, duhet të hanë dy vezë patjetër! Veza ka 8 gramë proteinë, është universale.
Mes produkteve të tjera që duhet të përfshijmë në dietë, Balili theksoi peshkun, vetëm dy lloje të tij.
Shkëlqim Balili:Të futet në dietë dhe sot, nga gjithë peshqit në botë vetëm sardelja e salmoni i egër kanë më pak mërkur.
Aldo:Sardelja të bën dëm për acidin urik.
Shkëlqim Balili:Vetëm sardelja është më pak me acid urik dhe më pak me zhivë. Mëlçia e zezë është burim i vitaminës B12.
Aldo:Kujdes, sardelja jo konservë?
Shkëlqim Balili:Konservë patjetër. Mund të merrni sardele konservë me vaj ulliri dhe mund të përdorni tri në javë sepse sardelja ka vitaminën D, E dhe Omega 3./kb
NĂ« 12 janar tĂ« vitit 1949, nĂ« qytetin e lashtĂ« tĂ« Kyotos, ku hijet e tempujve rrĂ«fejnĂ« histori tĂ« harruara dhe koha rrjedh nĂ« mĂ«nyra tĂ« çuditshme, lindi Haruki Murakami. NjĂ« fĂ«mijĂ« i pasluftĂ«s, i rritur mes kujtesĂ«s sĂ« copĂ«tuar tĂ« JaponisĂ« dhe tingujve tĂ« njĂ« bote qĂ« ndryshonte me shpejtĂ«si. LetĂ«rsia e tij nis aty ku logjika hesht: nĂ« buzĂ« tĂ« njĂ« pusi tĂ« errĂ«t, nĂ«n dritĂ«n e dy hĂ«nave qĂ« nuk ndodhen askund nĂ« qiellin tonĂ«, ose nĂ« shoqĂ«rinĂ« e njĂ« maceje qĂ« zhduket pa lĂ«nĂ« gjurmĂ«âŠ
âŠNĂ« krijimtari, çdo fjali e Murakamit tingĂ«llon si njĂ« notĂ« muzike, njĂ« xhaz i ngathĂ«t i ndarĂ« mes nostalgjisĂ« dhe magjisĂ«. NĂ« ShqipĂ«ri, ai nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« autor i huaj; Ă«shtĂ« njĂ« dritare e hapur drejt njĂ« universi tjetĂ«r, ku koha dhe ndjenja gĂ«rshetohen nĂ« ritmin e vetĂ«dijes. FalĂ« mjeshtĂ«risĂ« sĂ« pĂ«rkthyesve tanĂ«, lexuesi shqiptar mund tĂ« hyjĂ« nĂ« âdhomat e errĂ«ta tĂ« ndĂ«rgjegjesâ, aty ku çdo simbol dhe çdo tingull ka kuptim tĂ« fshehtĂ«.
Universi i Murakamit në gjuhën shqipe
Shumica e veprave tĂ« tij nĂ« shqip kanĂ« ardhur nĂ«n logon e shtĂ«pisĂ« botuese âSkanderbeg Booksâ, e cila ka ndjekur me pĂ«rpikĂ«ri korpusin e tij kryesor. PĂ«rkthyes si Ilir Baçi, Artan Kuçi, Merita Meçe, Orjeta Marku⊠kanĂ« ndihmuar qĂ« ajo atmosferĂ« melankolike dhe ritmi i veçantĂ« i prozĂ«s tĂ« ruhet, duke i dhĂ«nĂ« lexuesit njĂ« ndjesi afĂ«rsi me botĂ«n e tij surreale.
Edhe pse veprimet e romaneve të tij ndodhin në lagjet e Tokios si Shinjuku dhe Shibuya, lexuesi shqiptar gjen lehtësisht veten te personazhet e tij. Murakami flet për ndjenja universale: vetminë në një qytet të madh, kërkimin e një zëri në heshtje, dashurinë që mbetet e paqartë dhe muzika që shëron dhe çmend në të njëjtën kohë. Xhazi dhe muzika klasike që dëgjojnë personazhet e tij pasqyrojnë shpirtin e shumë të rinjve shqiptarë, të cilët në tingujt perëndimorë gjetën arratisje, rezistencë dhe ëndërr.
Ashtu si Japonia, edhe Shqipëria mban plagët e saj të historisë. Personazhet e Murakamit, që gërmojnë në puset e së kaluarës, rezonojnë thellë me lexuesin tonë: dhimbja, nostalgjia, dhe shpresa për një dritë të vogël janë universale.
Disiplina e maratonistit
PĂ«rtej miteve dhe misterit, Murakami Ă«shtĂ« i njohur pĂ«r njĂ« disiplinĂ« pothuajse ushtarake. Ai zgjohet nĂ« orĂ«n 4:00 tĂ« mĂ«ngjesit, shkruan pĂ«r 5-6 orĂ« dhe pastaj vrapon ose noton çdo ditĂ«. Ky ritĂ«m i ngurtĂ« pasqyrohet nĂ« librin e tij âĂfarĂ« flasâ kur flas pĂ«r vrapimin, qĂ« frymĂ«zon jo vetĂ«m drejt letĂ«rsisĂ«, por edhe drejt sportit, vetĂ«kontrollit dhe pĂ«rqendrimit. NĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« heshtur, Murakami na mĂ«son se shkrimi dhe jeta janĂ« tĂ« lidhura: çdo hap, çdo frymĂ«marrje, çdo tingull ka rĂ«ndĂ«si.
Një udhërrëfyes i heshtur
Sot, Haruki Murakami mbetet njĂ« nga autorĂ«t mĂ« tĂ« kĂ«rkuar, jo vetĂ«m nĂ« libraritĂ« e botĂ«s por dhe ato tĂ« TiranĂ«s dhe qyteteve tĂ« tjera shqiptare. Ai nuk bĂ«rtet, nuk jep leksione morale dhe nuk kĂ«rkon tĂ« jetĂ« profet. Ai thjesht na merr pĂ«r dore dhe na zhyt nĂ« puset tona tĂ« brendshme, duke na treguar se edhe nĂ« errĂ«sirĂ«n mĂ« tĂ« thellĂ«, njĂ« dritĂ« e vogĂ«l ekziston gjithmonĂ« â qoftĂ« njĂ« melodi e harruar, njĂ« kujtim i dashur, apo shpresa pĂ«r tĂ« parĂ« dy hĂ«nat nĂ« qiellin tonĂ« tĂ« brendshĂ«m.
Kryeministri Edi Rama në parkun eolik të Tropojës. Parku me kapacitet të pritshëm prej 600 MW, që po zhvillohet nga kompania amerikane CWP është dëshmi se Shqipëria po ecën drejt një të ardhmeje energjetike të fortë dhe të qëndrueshme.
Kryeministri Edi Rama gjatë fjalës së tij tha se tashmë Shqipëria do të jetë një vend sovran në prodhimin e energjisë.
âMĂ« vjen shumĂ« mirĂ« qĂ« ne sot finalizojmĂ« njĂ« pĂ«rpjekje 2-vjeçare. NjĂ« pĂ«rpjekje e pĂ«rbashkĂ«t me kompaninĂ« e mirĂ«njohur pĂ«r gjithĂ« procesin pĂ«rgatitor. Ne shpresojmĂ« qĂ« gjithçka tĂ« shkojĂ« ashtu siç duhet. Ky park i madh i energjisĂ« sĂ« erĂ«s nĂ« TropojĂ«, tĂ« hyjĂ« nĂ« rrjetin e prodhuesve tĂ« energjisĂ« sĂ« rinovueshme nĂ« vendin tonĂ«.
Duke pasur parasysh eksperiencën dhe rrugëtimin e suksesshëm të kompanisë, unë kam shumë besim që jo vetëm do të përfitojmë një burim të ri të energjisë së rinovueshme, por do të përfitojmë dije të reja, dhe një kulturë të shtuar të punës dhe të veprimit në një sektor kaq strategjik. Edhe ky investim shkon në atë drejtim strategjik dhe në rrugën e përmbushjes së atij investimi strategjik, duke e bërë Shqipërinë si një vend sovran në prodhimin e energjisë.
Kur na ka munguar shiu, na Ă«shtĂ« dashur qĂ« tĂ« dalim nĂ« tregun ndĂ«rkombĂ«tar dhe tĂ« blemĂ« sasi tĂ« mĂ«dha dhe me çmime tĂ« kripura, kurse kur sasia e shiut Ă«shtĂ« prezentĂ«, nuk kemi pasur mundĂ«sinĂ« qĂ« ta kthejmĂ« nĂ« energji elektrikeâ, tha kryeministri Rama./kb
Aksi rrugor Herebel â Peshkopi i ndĂ«rtuar vitin e kaluar si pjesĂ« e lotit tĂ« tretĂ« tĂ« rrugĂ«s sĂ« Arbrit, rrezikon tĂ« bllokohet.
Një masiv i madh dheu i është drejtuar rrugës, duke ngushtuar hapësirën kaluese të automjeteve.
Aksi nĂ« fjalĂ« Ă«shtĂ« pjesĂ« e rrugĂ«s sĂ« Arbrit dhe i ka kushtuar buxhetit tĂ« shtetit mbi 10 milion euro. Projekti Ă«shtĂ« financuar nga ARRSH dhe zbatuar nga âGjoka konstruksionâ me nĂ«nkontraktor âSelamiâ sh.p.k.
Ky segment rrugor ka përfunduar në zgjedhje të vitit të kaluar, ndërsa shpesh ka shfaqur problematika të ndryshme për banorët që jetojnë përgjatë tij./kb
Kryeministri Edi Rama ndodhet sot në parkun eolik të Tropojës.
Në fjalën e tij kreu i qeverisë u shpreh se vendi ynë prej shumë kohësh ishte nën varësinë e prodhimit të energjisë nga uji, por se tani kjo gjë pritet të ndryshojë.
âShpresojmĂ« qĂ« gjithçka tĂ« shkojĂ« ashtu siç duhet dhe nĂ« harkun e 12 muajve pa llogaritur periudhĂ«n kur dimri Ă«shtĂ« intensiv, ky park i madh i energjisĂ« sĂ« erĂ«s nĂ« TropojĂ« tĂ« hyjĂ« nĂ« rrjetin e prodhuesve tĂ« energjisĂ« sĂ« rinovueshme nĂ« vendin tonĂ«. Duke pasur parasysh eksperiencĂ«n e kompanisĂ« dhe rrugĂ«timin e suksesshĂ«m tĂ« kompanisĂ« qĂ« siç e patĂ« nĂ« hartĂ«n e pranisĂ« sĂ« saj nĂ« EuropĂ« ka marshuar nĂ« disa vende para se tĂ« arrinte nĂ« ShqipĂ«ri, kam besim qĂ« do tĂ« pĂ«rfitojmĂ« dije tĂ« reja dhe njĂ« vlerĂ« tĂ« shtuar nĂ« kulturĂ«n e punĂ«s dhe veprimit nĂ« njĂ« sektor kaq strategjik. Ky investim shkon nĂ« atĂ« drejtim strategjik dhe rrugĂ«n e pĂ«rmbushjes sĂ« objektivit pĂ«r ta bĂ«rĂ« ShqipĂ«rinĂ« njĂ« vend sovran nĂ« prodhimin e energjisĂ«. PĂ«r njĂ« periudhĂ« tĂ« gjatĂ« kishim njĂ« varĂ«si tĂ« plotĂ« nga uji, dhe kemi trashĂ«guar njĂ« sistem me aq shumĂ« tĂ« çara, sa kur na ka munguar shiu kemi blerĂ« sasi tĂ« mĂ«dha energjie me çmime tĂ« kripura por kjo po shkon drejt fundit. Do jemi nĂ« kategorinĂ« e atyre vendeve qĂ« kanĂ« pavarĂ«si tĂ« plotĂ«â, tha ai./kb
Në agimin e 12 janarit 1984, në pllajën e Gizas, aty ku rëra dhe koha janë aleate të heshtura, ekspertët u detyruan të pranojnë një të vërtetë të pazakontë: teknologjia moderne kishte dështuar përballë dijes së lashtë egjiptiane. Misteri i piramidave nuk ishte thjesht si ishin ndërtuar, por si kishin mbijetuar për mijëra vjet.
Një panel ndërkombëtar arkeologësh, inxhinierësh dhe restauruesish, i angazhuar në mbikëqyrjen e restaurimit të Piramidave të Mëdha të Egjiptit, kishte nisur punën me bindjen se materialet dhe teknikat bashkëkohore do të ishin zgjidhja më e sigurt. Por realiteti rezultoi i kundërt. Strukturat monumentale të Gizas, disa prej ndërtimeve më të vjetra të krijuara nga dora e njeriut, kishin filluar të tregonin shenja serioze rrënimi deri në fillim të viteve 1980.
Projekti i restaurimit kishte nisur me një nga simbolet më enigmatike të qytetërimit egjiptian: Sfinksin, monumentin 4.600-vjeçar me trup luani dhe kokë njeriu. Në vitin 1981, restauruesit përdorën çimento moderne për të forcuar gurët gëlqerorë, por ndërhyrja, në vend që ta shpëtonte monumentin, shkaktoi dëme të reja. Uji i përzier me çimenton depërtoi në strukturë, duke krijuar çarje të mëdha dhe duke përkeqësuar degradimin e gurëve të lashtë.
Gabimi ishte i qartĂ«: materialet moderne nuk âmerrnin frymĂ«â si guri i punuar nga egjiptianĂ«t e lashtĂ«. Ajo qĂ« kishte rezistuar pĂ«r mijĂ«vjeçarĂ« po dĂ«mtohej brenda pak vitesh.
Më 12 janar 1984, u mor një vendim historik. Restauruesit ndaluan përdorimin e llaçit modern dhe iu kthyen metodës origjinale të ndërtimit: sistemit të blloqeve të ndërlidhura, të vendosura me saktësi dhe pa lidhës kimikë agresivë. Ishte e njëjta teknikë që kishin përdorur ndërtuesit e piramidave mijëra vite më parë. Nga ai moment, restaurimi nisi të ecë me sukses dhe strukturat filluan të stabilizohen.
Ky vendim i thjeshtë në dukje u kthye në një mësim të madh shkencor: disa njohuri të lashta nuk ishin primitive, por thellësisht të sofistikuara.
Egjiptianët e lashtë ndërtuan gati 100 piramida gjatë një periudhe rreth njëmijëvjeçare. Ato nuk ishin thjesht varre monumentale, por porta simbolike drejt jetës së përtejme. Besohej se piramidat ndihmonin shpirtin e faraonit të ngjitej drejt përjetësisë, ndërsa komplekset funerare përreth tyre shërbenin si qendra ritualesh dhe adhurimi fetar.
GjatĂ« MbretĂ«risĂ« sĂ« VjetĂ«r, nga fundi i shekullit XXVI deri nĂ« mesin e shekullit XXII para erĂ«s sonĂ«, u ndĂ«rtuan piramidat mĂ« madhĂ«shtore. Kulmi i kĂ«tij vizioni arkitekturor ishte Piramida e Madhe e GizĂ«s, e ngritur nga faraoni Khufu. Ajo mbetet e vetmja nga âShtatĂ« mrekullitĂ« e botĂ«s sĂ« lashtĂ«â qĂ« ka mbijetuar deri nĂ« ditĂ«t tona.
Piramida e Madhe u ndërtua me rreth 2.3 milionë blloqe guri, disa prej të cilave peshojnë disa tonë secili. Studiuesit besojnë se ndërtimi zgjati rreth 20 vjet, me angazhimin e mbi 20.000 punëtorëve, jo skllevër, por zejtarë dhe punëtorë të organizuar në një sistem kompleks social dhe teknik.
Vendimi i vitit 1984 tregoi se, për të ruajtur trashëgiminë e njerëzimit, ndonjëherë duhet të ndalosh së kërkuari përpara dhe të kthesh kokën pas. Në heshtjen e shkretëtirës së Gizës, piramidat dëshmuan edhe një herë se nuk janë vetëm monumente guri, por libra të hapur dijesh, që ende kanë shumë për të na mësuar.
Autoriteti Rrugor Shqiptar ka bërë me dije se gjatë natës nuk ka pasur reshje shiu apo dëbore, por temperaturat e ulëta kanë qenë prezentë në të gjithë vendin.
Konkretisht temperaturat më të ulëta janë regjistruar në Valbonë në -18°C, -15°C në Kukës, -10°C në Dibër, -15 °C në Qafë Thanë. Në këtë kuadër, ARRSH u ka bërë thirrje drejtuesve të mjeteve që të kenë kujdes të shtuar gjatë drejtimit të mjetit, të pajisen me goma dimërore dhe zinxhir kur udhëtojnë për në zonat malore me prezencë dëbore.
âReshje shiu dhe dĂ«bore nuk ka pasur pĂ«rgjatĂ« natĂ«s.
Kontraktorët me mjete dhe punëtorë të shtuar janë në terren pa ndërprerje, kanë bërë pastrimin e akseve rrugore dhe shpërndarjen e kripës për të evituar ngricat
Drejtuesit e mjeteve tĂ« kenĂ« kujdes tĂ« shtuar gjatĂ« drejtimit tĂ« mjetit, tĂ« pajisen me goma dimĂ«rore dhe zinxhir kur udhĂ«tojnĂ« pĂ«r nĂ« zonat malore me prezencĂ« dĂ«boreâ, thuhet nĂ« njoftim./kb
Disa qen veçanërisht të talentuar janë në gjendje të mësojnë emrat e objekteve të reja thjesht duke përgjuar bisedat e pronarëve të tyre, ashtu siç bëjnë fëmijët e moshës 18 deri në 23 muajsh.
Kjo demonstrohet nga një studim i botuar në revistën Science nga një ekip ndërkombëtar i koordinuar nga etologia Claudia Fugazza e Universitetit Eotvos Lorånd në Budapest.
Studiuesit kryen dy eksperimente me 10 qen me një talent të veçantë për fjalët.
Në eksperimentin e parë, pronarët duhej të bashkëvepronin drejtpërdrejt me qentë e tyre duke treguar dhe emërtuar vazhdimisht dy lodra të reja.
Në eksperimentin e dytë, qentë panë pronarin e tyre duke diskutuar lodrat me një person tjetër, pa u përfshirë kurrë drejtpërdrejt në bisedë. Në të dyja situatat, qentë dëgjuan emrin e secilës lodër të re për një total prej tetë minutash, të shpërndara në disa seanca të shkurtra. Testet treguan përfundimisht se, në të dyja eksperimentet, shtatë nga dhjetë qen kishin mësuar emrat e lodrave të reja.
PĂ«r tĂ« rritur nivelin e vĂ«shtirĂ«sisĂ«, studiuesit u kĂ«rkuan pronarĂ«ve qĂ« sĂ« pari tĂ« tregonin lodrat dhe pastaj tâi fshihnin ato nĂ« njĂ« shportĂ«, duke thĂ«nĂ« emrat e tyre vetĂ«m kur qeni nuk mund tâi shihte. PavarĂ«sisht kĂ«saj ndarjeje kohore midis objektit dhe fjalĂ«s, shumica e qenve arritĂ«n tĂ« mĂ«sonin emrat e rinj.
Studimi sugjeron që aftësia për të mësuar nga të folurit e dëgjuar pasivisht mund të bazohet në mekanizma të përgjithshëm socio-kognitivë të ndarë në të gjitha speciet, në vend që të jetë e lidhur ekskluzivisht me gjuhën njerëzore. Megjithatë, studiuesit theksojnë se qentë me këtë aftësi të veçantë të të mësuarit, janë jashtëzakonisht të rrallë dhe talenti i tyre ka të ngjarë të pasqyrojë një kombinim të faktorëve individualë, predispozitave dhe përvojave unike të jetës./KM
Gigliola Haveriku ka ndarë në rrjetet sociale një nga momentet më të vështira me të cilat është përballur. Këngëtarja e njohur ka postuar një foto ku mban dorën e nënës së saj që po përballet me tumorin.
Gigliola shkruan se fotoja Ă«shtĂ« shkrepur kur sapo kishte kaluar âdy ditĂ«t mĂ« tĂ« frikshme tĂ« jetĂ«sâ dhe nĂ«na e saj do tĂ« operohej. GjatĂ« dhjetorit qĂ« sapo lamĂ« pas, analizat rutinĂ« treguan se nĂ« trupin e sĂ« Ă«mĂ«s gjendej njĂ« tumor.
Këngëtarja përshkruan gjithë kalvarin e kësaj periudhe, ku asnjëherë nuk e ka humbur shpresën. Fotoja është postuar natën e fundit të qëndrimit në spital, para rikthimit në shtëpi dhe vazhdimit të luftës, pas një beteje të fituar. Në fund, Gigliola rikthen edhe njëherë në vëmendje diçka që thuhet shpesh, shansi për jetën e nënës së saj erdhi falë një kontrolli rutinë.
âKjo foto Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« tĂ« martĂ«n, mamush..
Dhe unë kisha kaluar dy nga ditët më të frikshme të jetës sime. Ti do të operoheshe.
Nuk do ta mendoja kurrë që këtë dhjetor, në një muaj festiv, jeta jonë do të tronditej kaq shumë dhe unë të mos ndjeja më tokën poshtë këmbëve. Nga disa analiza rutinë që nuk dolën mirë, tek momenti kur qëndrova përballë teje për të të dhënë lajmin më të vështirë: kishin zbuluar një tumor.
Nuk do ta harroj kurrë shikimin tënd të habitur⊠dhe pafuqinë time për të të thënë që ishte vetëm një ëndërr e keqe.
Që nga ai çast: takime, eko, analiza, pritje⊠derisa erdhi dita e shtrimit.
Lot (jo para teje), net pa gjumë, ankth dhe frikë e madhe⊠por mbi të gjitha, forcë, dashuri dhe besim të palëkundur që gjithçka do të shkonte mirë.
Mamushi im, drita jonë,
sonte është nata e fundit, nesër ikim tek shtëpia me një betejë të fituar dhe shumë shpejt do ta fitojmë edhe luftën. Bashkë, hap pas hapi.
Të dua pafund. Sa të jemi bashkë, asgjë nuk na mposht, as kanceri!
NjĂ« kontroll rutinĂ« (check-up) na dha mundĂ«sinĂ« tĂ« vepronim nĂ« kohĂ« dhe tâi jepnim vetes njĂ« shans.â/KM
Edhe në Parlament edhe në revolucion për të rrëzuar Parlamentin ku merr rrogën vetë nuk ka.
Duhet ta ndajnë mendjen, që të ndajë mendjen edhe mileti me ta, dmth ti ndjekë apo jo. O në revolucion, o në Parlament.
PĂ«r dreq e provuan njĂ«herĂ« tĂ« dilnin nga Parlamenti pĂ«r tĂ« âlulĂ«zuarâ si revolucionarë⊠U pĂ«rvĂ«luan fare ata e ne bashkĂ« me ta⊠Kam idenĂ« se nuk e kanĂ« mĂ« kĂ«tĂ« opsion.
Por sidoqoftë duhet të ndajnë mendjen: o në Parlament , o në revolucion.
Ama sa kohë janë në Parlament duhet të bëjnë punën e parlamentarit, jo të revolucionarit. Dmth duhet të bëjnë ligje, jo të shkelin ligje.
Ky opsioni që paradite jemi në revolucion, pastaj parlamentarë është qesharak fare/kb
Qarku i Elbasanit po pĂ«rballet me temperatura tĂ« ulĂ«ta, sidomos nĂ« zonat malore, ku termometri ka zbritur edhe nĂ«n â10°C. NĂ« disa rrugĂ« malore, temperaturat kanĂ« arritur deri nĂ« â15°C, duke detyruar autoritetet tĂ« ndĂ«rhyjnĂ« vazhdimisht pĂ«r tĂ« siguruar qarkullimin e mjeteve.
Rruga ElbasanâQafĂ« ThanĂ« ka pĂ«suar reshje dĂ«bore, por pastrimi dhe kriposja e saj e kanĂ« mbajtur tĂ« hapur pĂ«r qarkullim. NdĂ«rkohĂ«, nĂ« akset ElbasanâGjinar dhe ElbasanâTiranĂ« nuk ka pasur dĂ«borĂ«, por punimet pĂ«r tĂ« parandaluar ngricat vijojnĂ«.
Sa i përket lumenjve, prurjet e Shkumbinit dhe përroit të Zaranikës janë në rënie dhe nuk paraqesin rrezik për përmbytje. Shkarkimet nga HEC-i i Banjës vazhdojnë në nivele të kontrolluara, ndërsa autoritetet pritet të vendosin për vazhdimësinë e tyre gjatë mëngjesit.
Probleme ka edhe në furnizimin me energji elektrike në Tunjë, si dhe në zonat Kushovë dhe Skënderbegas të Bashkisë Gramsh, por ekipet janë në terren dhe punojnë për riparimin e defekteve./K.M