Në kohën kur dukej se Kosova po shkonte drejt formimit të institucioneve të reja pas zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit, procesi zgjedhor u kthye disa hapa prapa.
Zbulimi i mospërputhjeve serioze në votat e kandidatëve për deputetë e detyroi Komisionin Qendror të Zgjedhjeve (KQZ) të marrë vendim për rinumërim të plotë të të gjitha votave në vendvotimet e rregullta.
Vendimi i marrë më 19 janar pasoi rinumërimin e pjesshëm nga java e kaluar, gjatë të cilit u evidentuan shkelje dhe dallime të theksuara, si dhe thirrjet e vazhdueshme të partive politike dhe organizatave të shoqërisë civile për një rinumërim tërësor të votave.
Për vëzhguesit e proceseve zgjedhore dhe zhvillimeve politike në Kosovë, ky vendim ishte i domosdoshëm për mbrojtjen e integritetit të votës, por njëkohësisht hap rrezikun e vonesave të gjata procedurale dhe të një krize të mundshme institucionale.
Roli i KQZ-së dhe mundësitë për përshpejtim
Eugen Cakolli, nga Instituti Demokratik i Kosovës (KDI), thotë se zvarritja e rinumërimit përtej javës së parë të shkurtit mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta në certifikimin e rezultateve përfundimtare dhe, rrjedhimisht, në konstituimin e Kuvendit dhe formimin e Qeverisë së re.
Ai thekson se rinumĂ«rimi i votave pasohet edhe me procedura tĂ« tjera ligjore, pĂ«rfshirĂ« afatin prej dhjetĂ« ditĂ«sh pĂ«r ankesa nĂ« Panelin Zgjedhor pĂ«r Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) â çka e ngushton edhe mĂ« shumĂ« hapĂ«sirĂ«n kohore pĂ«r pĂ«rmbylljen e procesit.
Megjithatë, sipas tij, gjithçka mund të përshpejtohet nëse KQZ-ja rrit kapacitetet teknike dhe njerëzore për rinumërim.
âKĂ«sisoj, besoj se me njĂ« dinamikĂ« tĂ« tillĂ«, KQZ-ja mund tĂ« vijojĂ« me rinumĂ«rim tĂ« plotë⊠sepse deri mĂ« tash janĂ« rinumĂ«ruar gati 600 kuti tĂ« votimit, qĂ« nĂ«nkupton se mbeten edhe rreth 2 mijĂ« tĂ« tjera. NĂ« rast se dyfishohet numri i tavolinave pĂ«r rinumĂ«rim, procesi mund tĂ« pĂ«rmbyllet mĂ« shpejtâ, shpjegon Cakolli.
Pasojat e mundshme
Analisti i çështjeve politike, Artan Muhaxhiri, thekson se zbardhja e çdo manipulimi eventual të votave duhet të jetë prioritet i institucioneve të rendit dhe ligjit.
Sipas tij, keqpërdorimet e votave ngrenë dyshime serioze se ato mund të kenë ndodhur pa udhëzime nga strukturat e partive politike.
Duke iu referuar pĂ«rvojĂ«s sĂ« zgjedhjeve tĂ« 9 shkurtit â pas tĂ« cilave formimi i institucioneve u zvarrit pĂ«r disa muaj, pĂ«r tĂ« pĂ«rfunduar me zgjedhje tĂ« parakohshme mĂ« 28 dhjetor Muhaxhiri paralajmĂ«ron se partitĂ« politike mund tâi shfrytĂ«zojnĂ« afatet ligjore pĂ«r bllokada tĂ« reja institucionale.
â⊠sepse edhe partitĂ« duhet tĂ« sqarohen pĂ«r çështjen e komisionerĂ«ve, pĂ«r çështjen e manipulimit tĂ« votave. Do tĂ« krijohen pengesa tĂ« mĂ«dha pĂ«rbrenda partive â gjĂ« qĂ«, pastaj, do tĂ« ndikojĂ« edhe nĂ« dobĂ«simin e tyre nĂ« raport me krijimin e koalicioneve tĂ« mundshme, ose tĂ« ndonjĂ« strategjie nĂ« raport me QeverinĂ« [e ardhshme] dhe zgjedhjen e presidentitâ, thotĂ« Muhaxhiri pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
âPolitikanĂ«t kosovarĂ« e kanĂ« dĂ«shmuar se kanĂ« kapacitete tĂ« pafundme pĂ«r bllokada dhe pĂ«r krijimin e pengesave nĂ« funksionimin normal tĂ« institucioneve. Prandaj, rreziku qĂ« kjo situatĂ« tĂ« pĂ«rsĂ«ritet mbetet realâ, shton ai.
Të dy analistët paralajmërojnë se nëse zinxhiri i vonesave vazhdon nga rinumërimi tek ankesat, certifikimi dhe konstituimi i Kuvendit vendi mund të përballet me një krizë të thellë institucionale, duke përfshirë edhe rrezikun për zgjedhjen e presidentit të ri.
Afatet ligjore dhe rreziku për zgjedhjen e presidentit
Sipas Kushtetutës së Kosovës, presidenti i ri duhet të zgjidhet nga Kuvendi i Kosovës jo më vonë se 30 ditë para përfundimit të mandatit të presidentit aktual.
Presidentes Vjosa Osmani, mandati i skadon më 4 prill, që do të thotë se afati për zgjedhjen e presidentit të ri ose të Osmanit edhe për një mandat të ri është 4 marsi.
Cakolli paralajmĂ«ron se nĂ« situatĂ«n aktuale, me vonesat qĂ« pritet tĂ« shkaktojĂ« rinumĂ«rimi dhe procedurat pasuese, Kuvendi mund tĂ« mos arrijĂ« tĂ« konstituohet deri nĂ« atĂ« kohĂ«, âe lĂ«re mĂ« tĂ« zgjidhet Qeveria e re dhe tĂ« votohet presidenti i ardhshĂ«mâ.
Shqetësim të ngjashëm ndan edhe Muhaxhiri.
â⊠do tĂ« hyjmĂ« nĂ« njĂ« kaos ligjor, sepse as Kushtetuta e KosovĂ«s nuk e parasheh njĂ« skenar tĂ« tillĂ«. Do tĂ« futemi nĂ« njĂ« tunel pa asnjĂ« dritĂ«, sepse askush nuk do tĂ« ketĂ« mundĂ«si institucionale ta zhbllokojĂ« situatĂ«nâ, thekson Muhaxhiri.
Ai shton se krijimi ose jo i njĂ« krize tĂ« tillĂ« institucionale mbetet ânĂ« ndĂ«rgjegjen e partive politikeâ, tĂ« cilat mund tĂ« ndikojnĂ« nĂ« pĂ«rshpejtimin ose vonesĂ«n e tĂ« gjitha procedurave.
Si mund të shmanget kriza?
EkspertĂ«t e proceseve zgjedhore paralajmĂ«rojnĂ« se pĂ«r tĂ« shmangur njĂ« krizĂ« institucionale, partitĂ« politike duhet tâi pĂ«rshpejtojnĂ« procedurat e rinumĂ«rimit dhe tĂ« shmangin pĂ«rdorimin e afateve pĂ«r bllokada.
Sipas tyre, edhe presidentja e vendit dhe partitë duhet të sigurojnë koncensus për konstituimin e Kuvendit dhe formimin e Qeverisë së re.
Përndryshe, vonesat në këto procese, theksojnë ata, mund të kenë edhe pasoja ekonomike për Kosovën.
Në këtë aspekt, rreziku më i madh lidhet me mosmiratimin e buxhetit të shtetit deri më 28 shkurt.
Pas kësaj date, nuk mund të merren vendime për lëvizje të mjeteve financiare, përfshirë pagat, pensionet dhe pagesat për kategoritë sociale.
Në rrezik mund të vihen edhe disa marrëveshje ndërkombëtare që kërkojnë dritën jeshile nga Kuvendi.
Për shembull, afati i fundit për hyrjen në fuqi të marrëveshjes me Bankën Botërore, e cila parasheh financimin e politikës zhvillimore për efektivitetin fiskal, konkurrueshmërinë dhe rritjen e gjelbër, është 13 shkurti.
âBarra e pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« bie mbi vetĂ« partitĂ« politike, sepse, fundja, vetĂ« KQZ-ja Ă«shtĂ« trup politik i pĂ«rbĂ«rĂ« prej tyre. Vendimet pĂ«r udhĂ«heqjen dhe pĂ«rmbylljen e procedurave sa mĂ« shpejt qĂ« Ă«shtĂ« e mundur, janĂ« nĂ« diskrecionin e tyreâ, pĂ«rfundon Cakolli.
Sinjali â aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!
/GazetaSinjali/
The post Votat rinumërohen, koha për institucionet shkurtohet appeared first on Sinjali.
Login
