Nga Mero BazeÂ
TĂ« parin qĂ« pashĂ« duke u rrĂ«zuar nĂ« tokĂ«, edhe pse nuk ishte i vrari i parĂ«, ishte Hekuran Deda, i cili u rrĂ«zua nga tavolina ku ishin gazetarĂ«t. Mâu duk sikur u rrĂ«zua sepse e shtyu dikush, por nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« ishte qĂ«lluar. Mendova se ishte ndonjĂ« gazetar.
Me sytĂ« nga rruga shiheshin pak çaste mĂ« vonĂ« persona qĂ« transportonin tĂ« plagosur tĂ« tjerĂ«. NjĂ« tjetĂ«r u rrĂ«zua para derĂ«s sĂ« KryeministrisĂ«, ndĂ«rsa disa njerĂ«z rrĂ«mbyen furgonin e transmetimit tĂ« Vizion Plus pĂ«r tâi futur brenda.
Për herë të parë kuptova se ata që po rrëzoheshin në tokë po vriteshin.
NĂ« mbrĂ«mje versioni i parĂ« i BerishĂ«s ishte ai qĂ« kishte pĂ«rgatitur kur kishte marrĂ« vendimin pĂ«r tĂ« vrarĂ«. Kishte vendosur qĂ« tĂ« vriste dhe tâia linte tĂ« vdekurit nĂ« kurriz opozitĂ«s.
Berisha e shpalosi atĂ« me qetĂ«si nĂ« orĂ«n 19:30 tĂ« mbrĂ«mjes, duke deklaruar se ata u qĂ«lluan me armĂ« qĂ« nuk i disponon Garda, nga afĂ«r, me çadra-pistoletĂ«, me stilolapsa-pistoletĂ«, me thika me helm nga gjarpĂ«rinjtĂ« e jugut; njĂ« plan i pĂ«rbashkĂ«t: President, kryeprokurore, lider opozite, SHISHâŠ
Një përroi psikik i neveritshëm dhe i padëgjueshëm deri në fund. Ishte i qartë në atë marrëzi që bënte. Prokuroria kishte mbërritur në oborr të Kryeministrisë ku ishin 2800 gëzhoja armësh dhe plumbat kishin grirë kangjellat nga brenda, çka tregon se është qëlluar në lartësinë e kokës së njerëzve dhe në drejtim të tyre.
GardistĂ«t fshinin plumbat para syve dhe çmontonin derĂ«n e jashtme tĂ« oborrit tĂ« Kryeministrit, qĂ« dokumentonte se plumbat ishin tĂ« gjithĂ« nga brendaâjashtĂ«.
Prokurorët, edhe pse përpiqeshin të bënin detyrën, nuk u lejuan të afroheshin.
OficerĂ«t e GardĂ«s qĂ« morĂ«n pjesĂ« nĂ« aksion u mbajtĂ«n nĂ« mjediset e KryeministrisĂ«. Sali Berisha kishte njĂ« frikĂ« tĂ« fshehtĂ« nga dalja e tyre jashtĂ« gardhit. Jo se do tĂ« arrestoheshin, por se mund tĂ« flisnin. Mund tâu tregonin grave, vĂ«llezĂ«rve, miqve tĂ« tyre. Ata u izoluan thuajse nĂ« gjendje pengu brenda mureve tĂ« ndĂ«rtesĂ«s, e cila u kthye nĂ« njĂ« superambulancĂ« ku mjekoheshin tĂ« lĂ«nduarit qĂ« nuk duhet tĂ« dorĂ«zoheshin.
Thashethemet për episodet nga brenda ishin nga më të ndryshmet. Spikaste një fabul mbi rezistencën e Ndre Prendit për të qëlluar dhe një njeri i afërt i Berishës që e kishte goditur me grusht te syri; ai dukej qartazi i nxirë nga një goditje. Prendi ishte mbi ndërtesën e Kryeministrisë dhe zor se gurët arritën atje.
Sali Berisha kishte konsumuar ndërkohë bisedat me ambasadorin amerikan, Aleksandër Arvizu, i sapoardhur në Shqipëri, të cilin e kishte kapur krejt në befasi kjo situatë. Për çdo kërkesë të ligjshme të tij, si përfaqësues i një shteti të madh mik me Shqipërinë, Berisha kishte një kusht të vetin. Dhe mungesa e përvojës për të punuar me Sali Berishën e shtyu ambasadorin të përfshihej në një histori të rëndë. Pranoi të negociohej arrestimi i gjashtë zyrtarëve të Gardës.
Berisha kundĂ«rshtoi ndalimin e tyre, nĂ« njĂ« gjest flagrant qĂ«, po tĂ« kishim njĂ« prokurori tĂ« pavarur, duhet ta arrestonte. UnĂ« e pĂ«rjetova me gĂ«zim informacionin, pasi mendova se kĂ«tĂ« nuk do tâia falte askush: as shqiptarĂ«t, as ndĂ«rkombĂ«tarĂ«t. NĂ« fakt, ia falĂ«n tĂ« gjithĂ«, dhe ai vazhdon tĂ« krenohet qĂ« ka kundĂ«rshtuar, pĂ«r shkak tĂ« shpikjeve tĂ« tij, njĂ« urdhĂ«r prokurorie, duke shkelur rĂ«ndĂ« KushtetutĂ«n pĂ«r autoritetin e ProkurorisĂ«.
Prokurorët, të gatshëm të rraskapiteshin gjithë natën në përpjekje për të mbledhur provat, po dështonin. Askush nuk u jepte përgjigje për serverin e Kryeministrisë, që administrohej nga Garda. Ecejaket e tyre nga Kryeministria te Garda deri në të gdhirë nuk dhanë rezultat.
NjĂ« prej tyre, kur dĂ«gjoi qĂ« Berisha tha se filloi tĂ« zbatohet âSkenari Bâ, mĂ« tregoi duke bĂ«rĂ« humor tĂ« zi njĂ« episod qesharak.
â Kam frikĂ« se e ka dĂ«gjuar nga ai shoku im prokuror kĂ«tĂ« âSkenarin Bâ, mĂ« tha.
â Pse? i thashĂ«. ĂfarĂ« ka ndodhur?
â Pasi u lodhĂ«n deri nĂ« mĂ«ngjes duke shkuar te dera e GardĂ«s dhe nuk ua dhanĂ« pĂ«rsĂ«ri, i tha kolegut qĂ« kishte me vete: âKalojmĂ« te Plani B.â Dhe mĂ« parĂ« kishin rĂ«nĂ« dakord qĂ« âPlani Bâ ishte tĂ« iknin tĂ« hanin paçe, se ishin pa gjumĂ« dhe pa ngrĂ«nĂ«.
Ishte humori i zi që po përcillte dështimin e hetimit.
TĂ« dielĂ«n nĂ« mbrĂ«mje ai mblodhi parlamentin nĂ« njĂ« seancĂ« urgjente tragjikomike. DeputetĂ«t, tĂ« frustruar nga ideja se mund tâu kishte ikur pushteti, filluan tĂ« flasin me zĂ« tĂ« lartĂ« e duarbosh pĂ«r grusht shteti. U ngrit njĂ« Komision dhe nĂ« krye tĂ« tij u emĂ«rua Eduard Halimi. Detyra ishte e qartĂ«: tĂ« terrorizonte ProkurorinĂ« dhe tĂ« baltoste sa tĂ« mundej Presidentin, SHISH-in dhe median kritike me BerishĂ«n. Dhe shpallĂ«n âgrupin puçistâ.
Berisha tha se, pasi dĂ«shtuan tĂ« merrnin KryeministrinĂ«, ata kaluan nĂ« âPlanin Bâ: tĂ« merrnin pushtetin pĂ«rmes kryeprokurores dhe Presidentit. Na shpallĂ«n edhe ne katĂ«r gazetarĂ« puçistĂ« dhe kĂ«rkuan tabulatet e telefonave tanĂ«.
VendosĂ«m ta merrnim me humor. Filip Ăakuli bĂ«ri njĂ« gjĂ« edhe mĂ« me humor: njĂ« letĂ«r tĂ« hapur ku shpjegonte pse dĂ«shtoi puçi dhe si e kishim organizuar.
Por ndĂ«rsa ne qeshnim, PerĂ«ndimi e kishte marrĂ« seriozisht. NĂ« Bruksel u dukej skandal i madh qĂ« tĂ« na kĂ«rkoheshin tabulatet. I dĂ«rguari pĂ«r krizĂ«n, Lajçak, ia kishte kĂ«rkuar kĂ«tĂ« nga Brukseli BerishĂ«s dhe ky ia kishte bĂ«rĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«. Ne na dĂ«rgonin sinjale se kjo punĂ« do zgjidhej. MĂ« vinte tĂ« plasja, pasi e dija qĂ« tabulatet tona nuk kishin asnjĂ« rĂ«ndĂ«si. Maksimumi i duheshin BerishĂ«s tabulatet e Ăakulit pĂ«r tĂ« parĂ« me kĂ« kishte folur ditĂ«t para transmetimit tĂ« videos sĂ« Ilir MetĂ«s. Ne tĂ« tjerĂ«t ishim pĂ«r arsye krejt tĂ« tjera: unĂ« pĂ«r hakmarrjet e tij primitive; Sokol Balla, ngaqĂ« quhej njeri i afĂ«rt i RamĂ«s dhe gazetari kryesor i Top Channel-it; dhe Andi Bushati, si njĂ« gazetar qĂ« stĂ«rmundohej dhe vazhdon akoma tĂ« jetĂ« i paanshĂ«m, njĂ« pozicion qĂ« Berisha e urren mĂ« shumĂ« se atĂ« tĂ« gazetarit armik.
Vendosëm të mos bënim asnjë kundërshtim për të shkuar në Komision. Madje u konsultuam edhe se si mund të talleshim.
Nuk jam i sigurt nĂ«se na e pĂ«rgjuan atĂ« bisedĂ«, por tĂ« nesĂ«rmen, pĂ«r âtĂ« vetmin planâ qĂ« bĂ«mĂ« kundĂ«r pushtetit, na çliruan nga akuza dhe nuk pranuan tĂ« shkonim nĂ« Komision. Sali Berisha kishte marrĂ« nĂ« telefon âKomisioninâ dhe u kishte thĂ«nĂ« se nuk mund tâu linte atyre çakejve mikrofonin pĂ«r dy orĂ« tĂ« talleshin me familjen e tij.
Ishte dështimi ynë real. Deri atë ditë nuk kishim bërë asgjë. Atë ditë që vendosëm të bënim diçka, na e hoqën mundësinë.
E keqja ishte më e madhe se kaq. Mos-thirrja jonë, që ne e quanim dështim, po quhej si fitore e Perëndimit që na kishte shpëtuar nga Berisha. Në fakt, Berisha kishte shpëtuar nga ne. Ishte një rast i artë që na u hoq nga duart, falë miopisë së Lajçakut, zyrtarit perëndimor që dukej sikur po na shpëtonte. Që atëherë ai vazhdon të jetë negociator krizash pa sukses. E ndjek mallkimi ynë.
NĂ« fakt po shpĂ«tonin BerishĂ«n. Kishin shkĂ«mbyer nxjerrjen tonĂ« nga skema e âpuçitâ me tolerimin e vrasjeve; kishin barazuar tabulatet e katĂ«r gazetarĂ«ve me jetĂ«t e katĂ«r tĂ« vrarĂ«ve; kishin zĂ«vendĂ«suar kuriozitetin e dy djemve tĂ« mi pĂ«r lakimin e emrit nĂ« ekrane me vajin e tetĂ« fĂ«mijĂ«ve jetimĂ« qĂ« sâdo tâi shikonin kurrĂ« baballarĂ«t nĂ« shtĂ«pi. Kishin falur dy herĂ« Sali BerishĂ«n: njĂ« herĂ« duke toleruar vrasjet dhe sulmin ndaj institucioneve dhe herĂ«n e dytĂ« duke na e hequr nga duart ne katĂ«r âpuçistĂ«veâ, qĂ« sĂ« paku mund tâia bĂ«nim âfytyrĂ«n si kĂ«pucaâ, siç ka qejf tĂ« thotĂ« ai.
Kishim dĂ«shtuar tĂ« ushtronim tĂ« drejtĂ«n tonĂ« si âpuçistĂ«â, pĂ«rballĂ« atyre qĂ« sapo shihnin kamerat na fyenin dhe sapo iknin na dĂ«rgonin SMS se nuk kishin çfarĂ« tĂ« bĂ«nin, kishin urdhĂ«r⊠Nuk kishte dĂ«shtuar asnjĂ« grusht shteti; kishim dĂ«shtuar tĂ« ndalnim grushtin qĂ« Berisha po i jepte shtetit, duke e marrĂ« peng nga makthi i njeriut qĂ« kishte vrarĂ«.
Nuk jam i sigurt nĂ«se, bashkĂ« me idenĂ« se duhet tĂ« vriste, kishte ndĂ«rmend edhe mĂ«nyrĂ«n se si do tâi fshihte, por pak pasi i vrau duket se e kishte fiksuar Skenarin A: âViktimat i ka vrarĂ« vetĂ« opozita.â Pasi kjo u hodh poshtĂ«, lindi Skenari B: âU vranĂ« sepse ishte grusht shteti.â
Lindja dhe shuarja e Skenarit A
Në daljen e tij të parë publike më 21 janar në mbrëmje, e tha qartë atë:
âNĂ« kĂ«to pĂ«rleshje kanĂ« humbur jetĂ«n 3 qytetarĂ«, janĂ« plagosur dhjetĂ«ra policĂ« dhe demonstrues. PĂ«rgjegjĂ«sia e plotĂ« totale pĂ«r tĂ« gjitha kĂ«to bie mbi organizatorĂ«t e skenarit tunizian, mbi pinjollĂ«t e benalive shqiptarĂ«. Duke ju shprehur ngushĂ«llimet mĂ« tĂ« sinqerta familjarĂ«ve tĂ« viktimave, theksoj se tĂ« dhĂ«nat paraprake flasin se secili prej tyre Ă«shtĂ« qĂ«lluar nga afĂ«r me armĂ« pistoleta tĂ« lehta, tĂ« cilat nuk gjenden nĂ« armatimin e PolicisĂ« sĂ« Shtetit dhe as tĂ« GardĂ«s sĂ« RepublikĂ«s. Duke theksuar kĂ«tĂ«, i kĂ«rkoj ProkurorisĂ« tĂ« zbardhĂ« sa mĂ« shpejt tĂ« vĂ«rtetĂ«n e kĂ«tyre jetĂ«ve tĂ« humbura.
PĂ«rshĂ«ndes, ndonĂ«se nĂ« fatkeqĂ«si, familjarin e njĂ«rit prej kĂ«tyre viktimave, i cili do tâi thoshte nĂ« Spitalin Ushtarak njĂ«rit prej kĂ«tyre drejtuesve kryesorĂ« tĂ« kĂ«saj dhune: âLargohu kriminel, na vrave vĂ«llanĂ«â, dhe nĂ« prani tĂ« personelit do ta nxirrte jashtĂ« nga dhoma. Motra e shkretĂ«, megjithĂ«se kishte nĂ« gjendje shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ« vĂ«llain, por qĂ« nuk kishte humbur arsyen, i dha atĂ« qĂ« meritonte kĂ«tij shoku.â
Kush e lexon kĂ«tĂ« deklaratĂ« tĂ« kryeministrit kohĂ« mĂ« vonĂ«, e kupton qartĂ« se, kur doli para medias, ai ka qenĂ« i vendosur tâia hidhte kufomat nĂ« shpinĂ« Edi RamĂ«s. Deklarata tregon qartĂ« po ashtu se Berisha ka mbajtur kontakt thuajse tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me Spitalin Ushtarak.
Dy mjekĂ«t, qĂ« u bĂ«nĂ« strumbullari i skenarit pĂ«r âvrasje nga afĂ«râ, duket se e kishin furnizuar edhe me pĂ«rralla pĂ«r fajĂ«simin e opozitĂ«s nga familjarĂ«t. Paragrafi ku Berisha flet pĂ«r njĂ« gjoja incident i vishet Preç Zogajt, kur ka shkuar te dhoma e Aleks Nikajt. AsgjĂ« e tillĂ« nuk ka ndodhur. Siç mĂ« shpjegoi vetĂ« Zogaj, Aleksi ishte njĂ« mik i shtĂ«pisĂ« sĂ« tij dhe ai ishte realisht i dĂ«rrmuar nga ideja se Aleksi mund tĂ« vdiste. Ishte vĂ«lla i vetĂ«m i katĂ«r motrave dhe kishte dy vajza tĂ« vogla.
Berisha ishte vigjilent ndaj kĂ«tyre detajeve dhe e kishte kompletuar skenarin e tij, qĂ« nga mĂ«nyra si ishin gjuajtur deri te detajet se si âpopulliâ fajĂ«sonte opozitĂ«n pĂ«r vrasjet.
E përsëriti këtë edhe kur e pyetën gazetarët:
âOpozita organizoi njĂ« skenar puçist, e paralajmĂ«roi atĂ«, organizoi skenarin tunizian. PĂ«rgjigje opozitĂ«s i dhanĂ« familjarĂ«t e njĂ«rit prej viktimave, i nxorĂ«n jashtĂ« ata: âDil jashtĂ« kriminel, na vrave vĂ«llanĂ«â. TĂ« dhĂ«nat paraprake tĂ« ekspertĂ«ve dhe tĂ« mjekĂ«ve tĂ« reanimacionit janĂ« se ata janĂ« gjuajtur nga afĂ«r me armĂ« tĂ« lehta.â
Në mbrëmje vonë, Artan Hoxha publikoi pamje të plota, filmuar nga vendi ku ne rrinim në Kullat Binjake. Këndi i gjerë i pamjes i përfshinte të gjithë: vrasësit dhe të vrarët. Shihej qartë që gardistët kishin qëlluar dhe vrarë. Shihej qartë një ushtarak i Gardës që kishte qëlluar në drejtim të njerëzve. Kamera kapte flakën e automatikut dhe rrëzimin e viktimës në të njëjtin çast. Ishte një mrekulli optike.
Berisha nuk e priste këtë. Vetëm pak çaste më parë, në orën 19:30, ai kishte spekuluar pikërisht me këtë fakt. Ja si iu drejtua në mënyrë cinike gazetarëve:
âMund tâju bĂ«j njĂ« pyetje: ju qĂ« ishit nĂ« tĂ« katĂ«r anĂ«t e kĂ«saj situate me kamerat tuaja, pse nuk arritĂ«t tĂ« filmonit njĂ«rin prej tyre? Si nuk arritĂ«t ju tĂ« filmoni qoftĂ« edhe njĂ«rin prej tyre? ĂfarĂ« ndodhi me kamerat tuaja? Ju i keni dhĂ«nĂ« tĂ« gjitha; madje unĂ« dĂ«gjova njĂ« telekronist tuajin qĂ« tha se âmĂ« ka marrĂ« plumbiâ, pastaj doli se nuk e kishte marrĂ« plumbi. Ndjeva keqardhje, por fatmirĂ«sisht doli se nuk e kishte marrĂ« plumbi dhe tha se âmĂ« shtynĂ«â.â
Ishte i sigurt se askush nuk kishte filmuar vrasjet nĂ« mĂ«nyrĂ« diskredituese. Dhe, mbi tĂ« gjitha, ishte i tĂ«rbuar qĂ« Fatos Mahmutaj, reporteri i ABC News, njĂ« kanal i perandorisĂ« sĂ« tij korruptive, kishte qenĂ« nĂ« krah tĂ« Hekuran DedĂ«s kur u vra; ishte plagosur dhe kishte rĂ«nĂ« i lemerisur nga tavolina. VĂ«mendja e BerishĂ«s shkoi deri tek ai. Donte ta poshtĂ«ronte qĂ« tâi mbyllte gojĂ«n. Dhe padronĂ«t e tij tentuan tâia mbyllnin. NĂ« njĂ« histori tĂ« paprecedent nĂ« media, drejtuesit e ABC News nuk pranuan ta quanin âgazetarin e tyre tĂ« plagosurâ, vetĂ«m pse kĂ«shtu prishej Skenari A i Sali BerishĂ«s.
Nevoja pĂ«r Skenarin B: âGrushti i Shtetitâ
Dalja e pamjeve filmike  e kishte tërbuar. Të nesërmen, në një dalje të re para mediave, volli vrer edhe për të. I zënë ngushtë nga gazetarët të komentonte pamjet e tij, ai iu vërsul atij me epitete fyese:
âInformatat e para janĂ« ato qĂ« kam thĂ«nĂ« dje, por kam thĂ«nĂ« edhe se Prokuroria e Shtetit duhet tĂ« zbardhĂ« tĂ« gjitha rrethanat: nga kanĂ« dalĂ«, nga kanĂ« ardhur, kush ka qĂ«lluar, e tĂ« gjitha me radhĂ«. UnĂ« shoh njĂ« media qĂ«, po me njĂ« tjetĂ«r çakall tĂ« Sigurimit, bĂ«n po atĂ« qĂ« bĂ«ri çakalli i RamĂ«s me videon tjetĂ«r dhe pĂ«rpiqet tĂ« bĂ«jĂ« edhe gjykatĂ«sin, edhe prokurorin, edhe tĂ« gjitha. Kjo Ă«shtĂ« zgjedhja e tij.â
Ishte destabilizuar. Skenari A i ishte shfryrĂ« si flluskĂ« sapuni. Kufomat e viktimave qĂ« tentoi tâia faturonte opozitĂ«s i kishin mbetur nĂ« oborr tĂ« vet. I kishte mbetur gjaku brenda gardhit tĂ« tij.
Tani duhej tâu jepte zemĂ«r vrasĂ«sve qĂ« tĂ« mos e tradhtonin. Pasi i mbajti peng nĂ« oborr tĂ« KryeministrisĂ«; pasi i mjekoi dhe i shpĂ«rbleu me rroga shtesĂ«; pasi u premtoi shtĂ«pi pjesĂ«tarĂ«ve tĂ« Grupit tĂ« Zjarrit; dhe pasi u shfaq publikisht me Komandantin e GardĂ«s me sy tĂ« nxirĂ« nga rrahja, filloi tĂ« flasĂ« pĂ«r njĂ« fenomen tĂ« ri: pĂ«r njĂ« âgrusht shtetiâ tĂ« organizuar nga Presidenti, Kryetari i OpozitĂ«s, Kryeprokurorja, SHISH-i dhe media.
Njoftimin zyrtar e bĂ«ri nĂ« mbledhje tĂ« QeverisĂ« mĂ« 23 janar, ku foli pĂ«r âskenarin e njĂ« puçi, e njĂ« pĂ«rpjekje tĂ« qartĂ«, evidente pĂ«r tĂ« marrĂ« pushtetin me dhunĂ«, nga njĂ« treshe, tashmĂ« e njohur: Edvin Kristaq Rama dhe dy ministrat e diktaturĂ«s komuniste, Gramoz Ruçi dhe SkĂ«nder Gjinushi.â
Por nĂ« retorikĂ«n e BerishĂ«s nĂ« atĂ« mbledhje mĂ« tĂ«rhoqi vĂ«mendjen njĂ« fakt. Ai pĂ«rmendi Gjergj LezhĂ«n. Jo me emĂ«r, por me post. Tha se kishte âvideot e serverit tĂ« KryeministrisĂ«â qĂ« provonin gjithçka. Citoi pĂ«r kĂ«tĂ« Sekretarin e PĂ«rgjithshĂ«m. ĂshtĂ« e shkruar e zeza mbi tĂ« bardhĂ« nĂ« fjalimin e tij nĂ« mbledhje tĂ« qeverisĂ« mĂ« 23 janar:
âPas konferencĂ«s sĂ« shtypit i kam kĂ«rkuar Sekretarit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave tĂ« vĂ«rĂ« nĂ« dispozicion tĂ« ProkurorisĂ« tĂ« gjithĂ« videon e KryeministrisĂ«. Kryeministria ka njĂ« sistem videosh tĂ« vetin, pĂ«rveç asaj qĂ« ka Garda, pĂ«rveç asaj qĂ« vendos policia. Kamerat tuaja ishin tĂ« plota. NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, me bindjen time, kishte njĂ« material tĂ« plotĂ« pĂ«r tĂ« saktĂ«suar se nga erdhĂ«n plumbat, si u vra dhe ku u vranĂ«, pra tĂ« gjitha rrethanat.â
Sipas kĂ«saj deklarate tĂ« bĂ«rĂ« nĂ« datĂ«n 23 janar, i bie qĂ« mĂ« 21 janar, rreth orĂ«s 20:00 nĂ« mbrĂ«mje, Sali Berisha tĂ« ketĂ« thirrur nĂ« zyrĂ« Gjergj LezhĂ«n dhe tâi ketĂ« thĂ«nĂ« kĂ«to qĂ« thotĂ« mĂ« sipĂ«r: pra, tĂ« kontrollojĂ« serverin e KryeministrisĂ«, tĂ« nxjerrĂ« pamjet filmike dhe tâi vĂ«rĂ« nĂ« dispozicion tĂ« ProkurorisĂ«. KĂ«tĂ« e thoshte mĂ« 23 janar. HĂ«m.
Siç doli më vonë nga ekspertiza amerikane, serveri i Kryeministrisë është fshirë rreth orës 1:00 të natës, duke u gdhirë 22 janari. Pra, i bie që Gjergj Lezha e ka marrë porosinë, ka kontrolluar pamjet filmike, është tmerruar nga ato çfarë ka parë, ka bërë një kopje, ia ka çuar Berishës në zyrë dhe kanë fshirë serverin.
DjallĂ«zia e BerishĂ«s shkon nĂ« ekstrem. Ai, qĂ«llimisht, flet mĂ« 23 janar pĂ«r server tĂ« paprishur tĂ« KryeministrisĂ«, qĂ« sot tĂ« ketĂ« alibi se ai nuk dinte gjĂ« qĂ« ishte prishur. QĂ« atĂ« ditĂ« ai ka menduar si ta fusĂ« nĂ« burg Gjergj LezhĂ«n, si âbedelinâ e parĂ« tĂ« kĂ«tij akti kriminal. LigĂ«sia e kĂ«saj deklarate tani duket mĂ« e plotĂ«. NjĂ« vit mĂ« pas, kur FBI solli ekspertizĂ«n nĂ« TiranĂ« dhe paraqiti si problem faktin se ky server Ă«shtĂ« fshirĂ« natĂ«n e 21 janarit, shihet qartĂ« se Berisha çdo hap drejt alibisĂ« sĂ« tij e ka bĂ«rĂ« me vetĂ«dije. Siç bĂ«jnĂ« vrasĂ«sit profesionistĂ«.
NjĂ« ditĂ« mĂ« parĂ« Ina Rama i kishte çuar Ministrit tĂ« BrendshĂ«m gjashtĂ« urdhĂ«r-arrestesh qĂ« pĂ«rfshinin zinxhirin komandues tĂ« GardĂ«s, qĂ« nga Komandanti deri te qitĂ«si i dyshuar pĂ«r vrasĂ«s. Ministri i BrendshĂ«m ka refuzuar. Arsyeja, sipas tij, Ă«shtĂ« se, nĂ«se ai i dorĂ«zon ata, Garda âkapitullonâ, pasi ushtarĂ«t dĂ«shpĂ«rohen. ĂshtĂ« njĂ« arsyetim qĂ« tĂ« lĂ« pa fjalĂ«. NĂ« logjikĂ«n infantile tĂ« atij qĂ« quhej MinistĂ«r i BrendshĂ«m, kishte njĂ« psikozĂ« lufte. Ai e quante GardĂ«n njĂ« repart qĂ« duhet tĂ« ruante moralin e lartĂ« pĂ«r tĂ« mbrojtur pushtetin e tij. Dhe, sipas kĂ«saj logjike, shteti ligjor po u ngatĂ«rrohej nĂ«pĂ«r kĂ«mbĂ« nĂ« luftĂ«n e tyre me âarmiqtĂ«â.
Kryeprokurorja Ă«shtĂ« detyruar tâia bĂ«jĂ« mĂ« tĂ« lehtĂ«, duke i thĂ«nĂ« se ata thjesht do tĂ« merren nĂ« pyetje dhe mund tĂ« lihen tĂ« lirĂ«. Por asgjĂ« nuk ka funksionuar. Tensioni Ă«shtĂ« rritur dhe Ministri i BrendshĂ«m, me ligĂ«si, i ka kĂ«rkuar tĂ« shprehet edhe Presidentit, pĂ«r njĂ« gjĂ« flagrante, pĂ«r njĂ« kundĂ«rshtim tĂ« KushtetutĂ«s. Ai i ka treguar ligjin dhe kjo ishte sikur tâi tregoje burgun.
I vetmi qĂ« ka pranuar tâi dĂ«gjojĂ« ka qenĂ« ambasadori amerikan. Ai ka hyrĂ« nĂ« mes tĂ« kĂ«tij konflikti tĂ« pastĂ«r ligjor, duke inkurajuar Prokuroren pĂ«r hetime, por edhe duke bindur BerishĂ«n se vetĂ« nuk Ă«shtĂ« âpjesĂ« e puçitâ.
Për herë të parë në historinë e një shteti ligjor, një kryeministër mori përsipër moszbatimin e urdhrave të Kryeprokurores, duke u vetëshpallur vetë agresor, vetë gjykatës, vetë prokuror dhe vetë garant i Kushtetutës. Në të vërtetë, ky ishte i vetmi element real i grushtit të shtetit atë ditë. Atë e kishte bërë Sali Berisha.
Rezistenca e BerishĂ«s pĂ«r tĂ« mos dorĂ«zuar gardistĂ«t vazhdoi edhe pasdite, nĂ« komunikimin mes ProkurorisĂ« dhe DrejtorisĂ« sĂ« PolicisĂ«. MĂ« nĂ« fund, Drejtori Burgaj kishte gjetur âzgjidhjenâ: urdhĂ«r-arrestet kishin âlapsuse tĂ« papranueshmeâ.
Dhe Berisha e gjeti âlidhjenâ mes puçistĂ«ve. MeqĂ« Bamir Topi refuzoi tĂ« futej nĂ« kĂ«tĂ« mes; meqĂ« Ina Rama kĂ«mbĂ«nguli gjithĂ« ditĂ«n tâi arrestonte gjashtĂ« tĂ« dyshuarit pĂ«r vrasje; dhe meqĂ« Edi Rama, nĂ« pasdite vonĂ«, kishte deklaruar se Berisha po refuzonte tĂ« dorĂ«zonte vrasĂ«sit, atĂ«herĂ« dilte qĂ« Bamir Topi, Ina Rama dhe Edi Rama kishin njĂ« plan tĂ« koordinuar. Tragjikomedi.
NĂ« seancĂ«n e posaçme nĂ« Kuvend, teza kishte avancuar: ishte futur nĂ« listĂ« edhe SHISH-i. Sipas BerishĂ«s, nĂ« zarfin qĂ« SHISH-i i kishte dĂ«rguar nĂ« zyrĂ« nĂ« datĂ«n 20 janar, kishte zero informacion pĂ«r âpuçinâ. Aq shumĂ« ishte autosugjestionuar nga ideja se ishte para njĂ« puçi, sa tani i kĂ«rkonte edhe SHISH-it ta kishte parĂ« atĂ« âĂ«ndĂ«rrâ njĂ« ditĂ« para se tâi fanepsej atij. E vuante shumĂ« idenĂ« se SHISH-in nuk e kishte nĂ«n kontroll. E vuante edhe mĂ« shumĂ« qĂ« ata raportonin mĂ« shumĂ« te ndonjĂ« vend mik i ShqipĂ«risĂ« sesa tek ai. Dhe iu duk rast i artĂ« tâi hiqte qafe me kĂ«tĂ« rast.
Para deputetĂ«ve shpjegoi qartĂ« edhe skenarin. Foli pĂ«r dy lloj zarfi me lekĂ«: njĂ« pĂ«r transportin dhe njĂ« pĂ«r âluftĂ«nâ. I pari kishte 10â20 mijĂ« lekĂ«, i dyti 200â300 mijĂ« lekĂ«. Shpjegoi se si âpara Dajtitâ ky grup kishte marrĂ« njĂ« drogĂ« sintetike:
âU shpĂ«rnda, thuhet, njĂ« lloj droge sintetike; pĂ«r kĂ«tĂ« duhet tĂ« bĂ«hen analizat, se pĂ«r kĂ«tĂ« nuk kam dijeni. U shpĂ«rndanĂ« gurĂ« dhe tĂ« gjitha mjetet e tjeraâŠâ
Por edhe pse Komisioni u ngrit, edhe pse u bĂ« kujdes tĂ« gjendeshin deputetĂ« qĂ« ânuk prishnin punĂ«â dhe, edhe nĂ«se bĂ«heshin qesharakĂ«, kjo tĂ« âkalonteâ, e shihte se skenari nuk po ecte. PerĂ«ndimi po u jepte mbĂ«shtetje âpuçistĂ«veâ dhe ky ishte njĂ« problem i madh pĂ«r tĂ«. Presidenti i RepublikĂ«s dhe Kryeprokurorja u bĂ«nĂ« destinacioni i ri i diplomatĂ«ve. Berisha u tĂ«rbua dhe shpĂ«rtheu.
NĂ« njĂ« takim mĂ« 24 janar me efektivĂ« tĂ« policisĂ« dhe familje tĂ« tyre, iu turr me njĂ« fjalor rrugaçëror Ina RamĂ«s dhe Bamir Topit. TĂ« parin e quajti âhorr bulevardiâ, tĂ« dytĂ«n âlavire bulevardiâ. âSofistikimiâ i tij pĂ«r âpuçinâ kishte ecur pĂ«rpara.
Argumentet pse ai nuk dorĂ«zonte gardistĂ«t tani ishin tĂ« ndryshme nga njĂ« ditĂ« mĂ« parĂ«. MĂ« 22 janar argument ishte demoralizimi i zinxhirit komandues tĂ« GardĂ«s; mĂ« 23 janar bĂ«nte thirrje tĂ« merrej filmimi i serverit tĂ« KryeministrisĂ«, qĂ« vetĂ« e kishte fshirĂ« qysh mĂ« 21 janar; dhe mĂ« 24 janar thoshte se âata nuk kanĂ« provaâ dhe se âprovĂ« tĂ« vetme kanĂ« rregulloren e GardĂ«sâ, qĂ« lĂ« pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« te zinxhiri komandues.
Ishte duke shtyrĂ« âSkenarin B tĂ« puçitâ, qĂ« sipas tij lidhej me marrjen e pushtetit pĂ«rmes gjyqĂ«sorit dhe prokurorisĂ«. Skenari A, pĂ«rmes armĂ«ve, kishte dĂ«shtuar. NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« kishte dy skenarĂ«, por ata ishin te Berisha. Skenari A i tij ishte: âvrasjet i bĂ«ri opozitaâ, dhe Skenari B ishte: âmeqĂ« u bĂ« grusht shteti, vrasje do ketĂ«â.
Siç e tha vetë në Parlament dhe para policëve, në raste të tilla nuk ka rëndësi sa vriten:
âNĂ« njĂ« grusht shteti mund tĂ« mos vritet asnjĂ«, mund tĂ« vriten 3, 30 apo 300. Grushti i shtetit nuk mund tĂ« kalojĂ«. Kjo Ă«shtĂ« absolute. Forca e institucioneve tĂ« njĂ« shteti demokratik Ă«shtĂ« e hekurt. MjerĂ« ata qĂ« e provojnĂ«!âŠâ
Pse i vrau?
Kjo ishte njĂ« pikĂ«pyetje e madhe jo vetĂ«m pĂ«r kundĂ«rshtarĂ«t e tij, por edhe pĂ«r ata qĂ« e njihnin nga afĂ«r BerishĂ«n. Kur protesta ra, kur njerĂ«zit thuajse ishin shpĂ«rndarĂ«, kur policĂ«t thuajse ishin shpartalluar dhe njĂ«sitĂ« speciale zyrtare dhe jozyrtare tĂ« BerishĂ«s ishin brenda oborrit, u qĂ«llua me vetĂ«dije pĂ«r tâu vrarĂ«. U qĂ«llua kur vdekjet nuk trembnin dhe nuk frymĂ«zonin askĂ«nd. U qĂ«llua kur askush thuajse nuk e mori vesh nĂ«se ata vdiqĂ«n apo u plagosĂ«n. Askush nĂ« bulevard nuk ishte i vetĂ«dijshĂ«m se kishte viktima.
Tek rrija pĂ«rballĂ« dritares sĂ« zyrĂ«s sĂ« tij nĂ« Kullat Binjake, kur mĂ« erdhi lajmi se dy vetĂ« kishin vdekur (i treti u njoftua pak mĂ« vonĂ«), mâu shfaq tĂ«rbimi i tij, pikĂ«risht kur gjithçka po mbaronte. Si njĂ« njeri qĂ« nuk pranon tĂ« ketĂ« njĂ« betejĂ« pa bilanc, ai nuk mund tĂ« pranonte nĂ« karakterin e tij njĂ« demonstrim force nga opozita.
Mijëra njerëzit e grumbulluar kundër tij, fuqia e tyre për të shpartalluar policinë me duar në xhepa, bënin kontrast të madh me krekosjen e tij publike. Nuk mund ta pranonte dot këtë.
Jam i sigurt se vendimin për të vrarë nuk e ka konsultuar me askënd.
Sokol Olldashi ma përshkroi Lulëzim Bashën thuajse të lebetitur nga frika dhe hutimi për atë që kishte ndodhur.
Komandanti i Gardës ishte po ashtu një ushtarak i përmbajtur, edhe pse besnik i tij.
Me Gjergj LezhĂ«n jo e jo. I gjori Sekretar i PĂ«rgjithshĂ«m i KryeministrisĂ«, kushedi sa pĂ«rpjekje ka bĂ«rĂ« tĂ« mos i shfaqej pĂ«rballĂ« atĂ« ditĂ«âŠ
I sillja të gjithë ndërmend dhe bindesha më shumë se e kishte marrë vetë atë vendim.
PĂ«rfytyrova si ka thirrur âdikĂ« tĂ« vetinâ nĂ« zyrĂ«, ka ngritur pak zĂ«rin e televizorit nga ideja se pĂ«rgjohej dhe i ka dhĂ«nĂ« shenjĂ« tĂ« qĂ«llonin. Pak mĂ« vonĂ« Ă«shtĂ« qĂ«lluar.
Momenti kur filloi tĂ« qĂ«llohej mbi turmĂ« ishte episod gati dhjetĂ« minutash. VetĂ«m nĂ« ato dhjetĂ« minuta tytat e armĂ«ve u drejtuan mbi qytetarĂ«t dhe kangjellat e KryeministrisĂ« janĂ« sharruar nga brenda nga plumbat. Ata qĂ« kanĂ« qĂ«lluar ishin qitĂ«s specialĂ« tĂ« GardĂ«s. NĂ« mendjen e tij tĂ« hallakatur dhe dalldisur nga ideja se Edi Rama i âkishte bĂ«rĂ« rreshtoreâ, vĂ«rtitej ideja e hakmarrjes. Mendimi se ata mund ta pĂ«rsĂ«risnin kĂ«tĂ« gjĂ« vazhdimisht, derisa ai tĂ« rrĂ«zohej nga pushteti, e tmerronte. Duheshin vrarĂ«!
***
Sot mbushen 15 vjet nga kjo ngjarje. Për pesëmbëdhjetë vjet, drejtësia nuk ka guxuar as ta pyesë Sali Berishën. Gjyqi u rihap me vendim të Gjykatës së Strasburgut, e cila detyroi Gjykatën e Lartë të urdhëronte SPAK-un të niste hetimin. E nisën me zemër të thyer. Nuk donin të përballeshin përsëri me njeriun që as nuk kishin guxuar ta pyesnin: pse i vrave.
Pas 15 vitesh, tĂ« njĂ«jtĂ«t prokurorĂ« janĂ« âheronjâ nĂ« sytĂ« e shqiptarĂ«ve, pĂ«r reprezaljet mbi politikĂ«n pĂ«r gjĂ«ra nga mĂ« banalet deri tek ato vĂ«rtet tronditĂ«se, pĂ«rveçse pĂ«rballĂ« Sali BerishĂ«s. NĂ« fakt, pĂ«rballja e drejtĂ«sisĂ« me tĂ« pĂ«r 21 JanarinĂ«shtĂ« testi i vetĂ«m qĂ« ose e lĂ« drejtĂ«sinĂ« e re nĂ« klasĂ«, ose e ngre atĂ« nĂ« vendin qĂ« meriton.

