TĂ« katĂ«r grupkapitujt e mbetur tĂ« negociatave pĂ«r RepublikĂ«n e MoldavisĂ« dhe UkrainĂ«n janĂ« gati pĂ«r tâu hapur dhe do tĂ« nisin sapo shtetet anĂ«tare tĂ« arrijnĂ« njĂ« konsensus brenda KĂ«shillit tĂ« Bashkimit Evropian, tha dje komisionerja e BE-sĂ« pĂ«r Zgjerimin, Marta Kos, gjatĂ« fjalimit tĂ« saj nĂ« Komitetin Ekonomik dhe Social Evropian nĂ« Bruksel, sipas âRadioMoldovaâ.
Sipas komisioneres, këtë vjeshtë Komisioni Evropian do të paraqesë një paketë propozimesh që synojnë përgatitjen e BE-së për një zgjerim të ri.
Kjo paketë do të prezantojë gjithashtu mekanizma të rinj për integrimin gradual të vendeve kandidate.
NĂ« fjalimin e saj, Marta Kos dha njĂ« pasqyrĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« procesit tĂ« zgjerimit tĂ« Bashkimit Evropian, duke deklaruar se ai po ecĂ«n pĂ«rpara âme njĂ« shpejtĂ«si qĂ« nuk Ă«shtĂ« parĂ« nĂ« 15 vitet e funditâ.
Ajo theksoi se anëtarësimi nuk është më vetëm një politikë zgjerimi, por është kthyer në një projekt strategjik thelbësor për sigurinë dhe të ardhmen e Evropës.
Duke iu referuar RepublikĂ«s sĂ« MoldavisĂ« dhe UkrainĂ«s, komisionerja vuri nĂ« dukje se mĂ« 14 korrik, gjatĂ« asaj qĂ« ajo e quajti âSuper e martaâ, kĂ«to dy vende hapĂ«n Kapitullin 6 â âMarrĂ«dhĂ«niet e Jashtmeâ, vetĂ«m njĂ« muaj pasi nisĂ«n negociatat pĂ«r Kapitullin 1 â âVlerat Themeloreâ.
âKatĂ«r grupkapitujt e mbetur (procesi i anĂ«tarĂ«simit pĂ«rbĂ«het nga 33 kapituj tĂ« ndarĂ« nĂ« gjashtĂ« grupe) janĂ« gati pĂ«r tâu hapur. Sapo KĂ«shilli tĂ« arrijĂ« njĂ« konsensus, ne do tĂ« vazhdojmĂ« me procesinâ, tha Kos, duke sqaruar se ritmi aktual i negociatave varet nga marrĂ«veshja unanime e shteteve anĂ«tare.
Zhvillimet në vendet e tjera kandidate
Një zyrtar i BE-së ka shqyrtuar së fundmi, përparimin e vendeve të ndryshme kandidate që synojnë anëtarësimin.
Veçanërisht, Mali i Zi ka mbyllur këtë javë edhe dy kapituj të tjerë negociatash, duke u pozicionuar si vendi kandidat më i avancuar drejt anëtarësimit.
âShtetet anĂ«tare kanĂ« nisur hartimin e traktatit tĂ« anĂ«tarĂ«simit tĂ« Malit tĂ« Zi. Ky Ă«shtĂ« njĂ« hap i rĂ«ndĂ«sishĂ«m qĂ« nuk e kemi parĂ« qĂ« nga viti 2009, kur po pĂ«rgatiteshim pĂ«r anĂ«tarĂ«simin e KroacisĂ«â, tha komisionerja Kos.
Ajo shtoi se, nën presidencën irlandeze të Këshillit të BE-së, negociatat me Podgoricën mund të përfundojnë deri në fund të këtij viti.
Në lidhje me Shqipërinë, komisionerja e BE-së Marta Kos vlerësoi mbylljen e tre kapitujve, duke theksuar se kjo shënon herën e parë, që Shqipëria ka nisur në mënyrë efektive mbylljen e kapitujve në procesin e anëtarësimit.
Për Maqedoninë e Veriut, Kos vlerësoi zbatimin e reformave të Planit të Rritjes, duke e cilësuar vendin si një nga performuesit më të mirë në këtë drejtim.
Megjithatë, ajo paralajmëroi se përparimi i negociatave varet nga miratimi i ndryshimeve kushtetuese të dakordësuara.
âVendi po ecĂ«n shpejt nĂ« zbatimin e reformave ekonomike, por duhet tĂ« miratojĂ« ndryshimet e nevojshme kushtetuese, pĂ«r tĂ« ruajtur kĂ«tĂ« ritĂ«m nĂ« negociatat e anĂ«tarĂ«simitâ, tha Kos.
Për Serbinë, Kos tha se Komisioni Evropian ka kërkuar prej kohësh hapjen e grupkapitullit 3.
Megjithatë, mungesa e besimit nga disa shtete anëtare ka penguar një vendim unanim.
âKushtet teknike janĂ« pĂ«rmbushur, por disa shtete anĂ«tare ende nuk kanĂ« besimin e nevojshĂ«m, pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« vendim pozitiv me unanimitet. KĂ«tu duhet tĂ« pĂ«rqendrohet udhĂ«heqja serbeâ, tha Kos.
Komisionerja shprehu gjithashtu shpresë për zhvillime pozitive sa i përket Bosnjë-Hercegovinës, Kosovës, Turqisë dhe Gjeorgjisë.
Zgjerimi i BE-sĂ« â pĂ«rgjigje ndaj sfidave tĂ« reja gjeopolitike
Një nga mesazhet kryesore të fjalimit ishte se zgjerimi i Bashkimit Evropian sot përfaqëson një politikë sigurie dhe një përgjigje ndaj sfidave të reja gjeopolitike.
âZgjerimi sot Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r se zgjerim. Ai Ă«shtĂ« pjesĂ« e riformĂ«simit tĂ« arkitekturĂ«s politike dhe tĂ« sigurisĂ« sĂ« EvropĂ«s. Nuk bĂ«het fjalĂ« vetĂ«m pĂ«r vendet kandidate qĂ« tĂ« afrohen me Bashkimin Evropian, por edhe pĂ«r mĂ«nyrĂ«n se si ato do ta bĂ«jnĂ« Unionin mĂ« tĂ« fortĂ«â, tha komisionerja.
Ajo i kushtoi vëmendje të veçantë Ukrainës, për të cilën tha se do të bëhet një nga shtyllat më të rëndësishme të sigurisë evropiane.
âUkraina do tĂ« jetĂ« njĂ« vend qĂ« ka mposhtur RusinĂ« nĂ« njĂ« luftĂ« ekzistenciale. Ajo do tĂ« jetĂ« njĂ« nga fuqitĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha ushtarake nĂ« EvropĂ«, me njĂ« pĂ«rvojĂ« qĂ« askush tjetĂ«r nuk e ka. Integrimi i njĂ« vendi tĂ« tillĂ« nĂ« zemĂ«r tĂ« Bashkimit Evropian Ă«shtĂ« thjesht nĂ« interesin tonĂ«. BĂ«het fjalĂ« pĂ«r ta bĂ«rĂ« paqen dhe stabilitetin njĂ« realitet tĂ« pĂ«rhershĂ«m. Ukraina Ă«shtĂ« thjesht shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r tĂ« dĂ«shtuarâ, tha Marta Kos.
Komisionerja këmbënguli gjithashtu mbi përfitimet ekonomike të zgjerimit, duke përmendur Poloninë, Prodhimi i Brendshëm Bruto i së cilës u trefishua pas anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
âĂdo zgjerim i mĂ«parshĂ«m ka qenĂ« njĂ« histori suksesi ekonomik. Interesi i investitorĂ«ve pĂ«r vendet kandidate Ă«shtĂ« tashmĂ« shumĂ« i lartĂ«â, tha ajo.
Komisioni Evropian propozon zgjerimin e konceptit të integrimit gradual
NĂ« pjesĂ«n pĂ«rfundimtare tĂ« fjalimit tĂ« saj, Marta Kos paraqiti atĂ« qĂ« e quajti ânjĂ« lajm tĂ« riâ lidhur me tĂ« ardhmen e procesit tĂ« zgjerimit.
Ajo njoftoi se këtë vjeshtë, Komisioni Evropian do të propozojë masa për përgatitjen e Unionit për anëtarë të rinj.
âKomisioni do tĂ« paraqesĂ« njĂ« vlerĂ«sim teknik, tĂ« ndikimit tĂ« zgjerimeve tĂ« ardhshme nĂ« funksionimin e Unionit dhe nĂ« politikat kryesore evropiane. Ne do tĂ« analizojmĂ« se çfarĂ« pĂ«rshtatjesh nevojiten, qĂ« institucionet evropiane tĂ« funksionojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive nĂ« njĂ« Union tĂ« zgjeruar dhe do tĂ« paraqesim idetĂ« tona pĂ«r traktatin e anĂ«tarĂ«simit tĂ« Malit tĂ« Zi dhe garancitĂ«, qĂ« do tĂ« vendosin njĂ« precedent pĂ«r shtetet qĂ« do tĂ« vijnĂ« mĂ« pasâ, shpjegoi zyrtarja.
Në të njëjtën kohë, ekzekutivi evropian do të propozojë zgjerimin e konceptit të integrimit gradual, i cili u lejon vendeve kandidate, të përfitojnë nga disa avantazhe të anëtarësimit në BE, edhe para hyrjes së plotë.
âNe po shqyrtojmĂ« mundĂ«sinĂ« e zgjerimit tĂ« kĂ«saj qasjeje, pĂ«rfshirĂ« ofrimin e aksesit nĂ« tregun e vetĂ«m para anĂ«tarĂ«simit, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« pĂ«rshpejtojmĂ« afrimin ekonomik dhe tĂ« zvogĂ«lojmĂ« ndikimin nĂ« tregun evropian, kur anĂ«tarĂ« tĂ« rinj tâi bashkohen Unionit. Kjo Ă«shtĂ« e dobishme pĂ«r kompanitĂ«, punonjĂ«sit dhe shoqĂ«rinĂ« nĂ« tĂ«rĂ«siâ, tha Kos.
Sipas komisioneres, një Bashkim Evropian i bashkuar do të thotë mungesë lufte, që është qëllimi kryesor i komunitetit evropian.
Ajo tha gjithashtu se, vendet kandidate do të kontribuojnë në paqen, lirinë dhe prosperitetin e Unionit dhe se kujdesi për kontinentin evropian, është përgjegjësi e të gjitha shteteve, duke bërë thirrje për unitet, paqe, liri dhe prosperitet.