Në pak sekonda mund ta zgjedhësh qytetin. Më pas kombësinë, moshën, gjatësinë, peshën, ngjyrën e flokëve dhe të syve, e madje edhe preferencat seksuale.
Mjafton një klikim dhe në ekran të shfaqen dhjetëra profile grash që ofrojnë shërbime eskorte në Kosovë.
Sipas autoriteteve kosovare, prapa disa prej këtyre profileve nuk fshihen gra që veprojnë me vullnetin e tyre, por viktima të trafikimit me qenie njerëzore.
âAto qĂ« rekrutohen nga jashtĂ«, sidomos nga shtetet e AmerikĂ«s Latine, rekrutohen me kontrata tĂ« rregullta. Paraqiten si punĂ«tore tĂ« rregullta nĂ« KosovĂ«, me lejeqĂ«ndrim dhe pajisen me kontratĂ« puneâ, thotĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« Zana Sadiku-Sertolli nga Prokuroria Themelore nĂ« PrishtinĂ«.
Sadiku-Sertolli, e cila është koordinatore për veprat penale të trafikimit me qenie njerëzore, thotë se kjo formë e rekrutimit dhe organizimit e ka vështirësuar ndjekjen penale të këtyre rasteve.
Radio Evropa e LirĂ« ka pyetur MinistrinĂ« e PunĂ«ve tĂ« Brendshme â pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r lĂ«shimin e lejeve tĂ« punĂ«s dhe lejeqĂ«ndrimeve pĂ«r shtetas tĂ« huaj â pĂ«r politikat dhe strategjitĂ« pĂ«r luftimin e kĂ«tij fenomeni, por as pas tri javĂ«sh nuk ka marrĂ« pĂ«rgjigje.
Lidhur me platformën ku ofrohet shërbimi i eskortave, REL-i ka pyetur edhe Autoritetin Rregullativ të Komunikimeve Elektronike dhe Postare (ARKEP) nëse ka pasur ndonjë kërkesë për të bllokuar qasjen në këtë ueb-faqe në Kosovë, por nuk ka marrë përgjigje.
Në të kaluarën, ARKEP-i ka ndërhyrë duke detyruar ofruesit e internetit dhe operatorët mobilë të bllokojnë faqet e mediave ruse të sanksionuara në Kosovë. Ndërsa, edhe pse me shërbime që bien ndesh me ligjin, shumë platforma të basteve online që funksionojnë nga jashtë vendit, janë të qasshme në Kosovë.
Policia e KosovĂ«s ka thĂ«nĂ« pĂ«r REL-in se Ă«shtĂ« duke monitoruar ueb-faqet e dyshuara, pĂ«rfshirĂ« atĂ« ku listohen edhe gra nga Amerika Latine, por ka shtuar se ânĂ« kĂ«tĂ« fazĂ« nuk mund tĂ« ofrojmĂ« informata tĂ« tjeraâ.
NĂ« njĂ« raport tĂ« publikuar vitin e kaluar nga ky institucion thuhet se Kosova âvazhdon tĂ« mbetet vend i origjinĂ«s, transitit dhe destinacionit pĂ«r viktimat e trafikimitâ dhe se njĂ« nga format e reja tĂ« identifikuara Ă«shtĂ« ofrimi i shĂ«rbimeve seksuale pĂ«rmes faqeve online tĂ« eskortave.
Sipas atij raporti, viktimat janë zakonisht të moshave nga 18 deri në 30 vjeç dhe vijnë në mënyrë të organizuar nga vende si: Brazili, Venezuela, Kolumbia e Peruja.
Pikërisht një shtetase e Perusë është arrestuar në Prishtinë në vitin 2024 nën dyshimet se ishte njëra nga organizatoret e këtij rrjeti të trafikantëve.
Radio Evropa e Lirë ka kërkuar më shumë të dhëna nga Prokuroria Speciale për vazhdimësinë e procedurave në këtë rast, por nuk ka marrë përgjigje.
Para disa muajsh, mediumi Kallxo.com raportoi se kishte siguruar një pjesë të dosjes hetimore të këtij rasti, ku dyshohet se organizatorët e rrjetit ua merrnin mbi 50 për qind të fitimeve vajzave të trafikuara, që rriheshin nëse nuk respektonin udhëzimet.
Edhe në Bosnje e Hercegovinë, Zyra e Prokurorëve tha për REL-in se gjatë viteve 2025 dhe 2026 ka identifikuar disa shtetase braziliane të shfrytëzuara seksualisht përmes së njëjtës platformë.
Sipas saj, një grup i organizuar kriminal organizonte transportin dhe akomodimin e viktimave, ndërsa fitimet u dërgoheshin organizatorëve përmes kriptovalutave. Në hetime janë përfshirë edhe Europol-i, Interpol-i dhe autoritetet braziliane.
Në Kosovë, bashkëpunimi juridik me vendet e origjinës së këtyre viktimave është dëshmuar më i ndërlikuar në rastet ku vendi nuk ka marrëdhënie diplomatike me vendin e origjinës së viktimës, tregon prokurorja Sadiku-Sertolli.
âKa shtete qĂ« nuk e njohin KosovĂ«n dhe duhet tĂ« ekzistojĂ« njĂ« marrĂ«veshje bilaterale me shtetin ku e ka origjinĂ«n ajo viktimĂ«, pasi qĂ« duhet tĂ« vlerĂ«sohet se a do tĂ« ishte e sigurt viktima qĂ« tĂ« kthehej atje [ose jo]â, thotĂ« ajo, duke shtuar se, megjithatĂ«, ky problem zgjidhet zakonisht pĂ«rmes ZyrĂ«s pĂ«r bashkĂ«punim juridik ndĂ«rkombĂ«tar nĂ« MinistrinĂ« e DrejtĂ«sisĂ«.
Ky fenomen nuk kufizohet vetëm në rajonin e Ballkanit Perëndimor.
Agjencia evropiane e policisë, Europol, thotë se trafikimi për shfrytëzim seksual, përfshirë i grave nga Amerika Latine, është pjesë e rrjeteve kriminale që veprojnë në disa kontinente.
NĂ« qershor tĂ« kĂ«tij viti, disa agjenci tĂ« policisĂ« dhe sigurisĂ« â Europol-i, Interpol-i, Frontex-i dhe Ameripol-i â koordinuan njĂ« operacion ndĂ«rkombĂ«tar kundĂ«r trafikimit me qenie njerĂ«zore, ku morĂ«n pjesĂ« edhe autoritetet kosovare.
Operacioni përfundoi me mbi 1.000 arrestime dhe identifikimin e një numri të madh viktimash nga Amerika Latine.
âGjatĂ« fazĂ«s operative, vendet pjesĂ«marrĂ«se kryen veprime tĂ« synuara pĂ«r zbatimin e ligjit, duke pĂ«rfshirĂ« kontrolle tĂ« pĂ«rforcuara nĂ« pikat e nxehta, si kufijtĂ« dhe aeroportet, si dhe hetime proaktive pĂ«r rastet nĂ« vazhdim, qĂ« kĂ«rkojnĂ« bashkĂ«punim operativ tĂ« nivelit tĂ« lartĂ«â, tha Europol-i nĂ« pĂ«rgjigjen pĂ«r REL-in.
Kosova nuk listohet në mesin e vendeve ku pati arrestime.
Ndërkohë, edhe në Shqipëri, mediat kanë raportuar për një situatë të ngjashme si në Kosovë me eskorta nga vendet e Amerikës Latine, por autoritetet shtetërore nuk janë përgjigjur në pyetjet e REL-it për këtë temë.
Ndërsa, në Serbi, ku është rritur numri i viktimave të identifikuara të trafikimit, raportuesi kombëtar për këto raste, Zoran Pashalliq, i tha REL-it se, deri më tani, nuk ka të dhëna për viktima nga Amerika Latine.
Për dallim nga Serbia, statistikat në Kosovë tregojnë se numri i viktimave të identifikuara të trafikimit ka rënë në vitet e fundit.
Megjithëse nuk specifikohet se sa prej tyre janë shfrytëzuar seksualisht, vetë policia e cilëson këtë si një nga format më të përhapura të trafikimit dhe pranon se numri real i viktimave besohet të jetë më i lartë.
Këtë muaj, Policia e Kosovës zhvilloi një aksion nëpër sallone masazhi dhe në lokale të natës me muzikë, i cili përfundoi me arrestimin e disa personave.
Megjithatë, ata u dyshuan për veprat penale të mundësimit të prostitucionit e jo për trafikim me qenie njerëzore.
Ku qĂ«ndron dallimi? Prokurorja Sadiku-Sertolli thotĂ« se dallimi qĂ«ndron te liria e personit: trafikimi nĂ«nkupton se viktima rekrutohet, kontrollohet ose detyrohet pĂ«r tâu shfrytĂ«zuar, ndĂ«rsa mundĂ«simi i prostitucionit lidhet me organizimin ose pĂ«rfitimin nga prostitucioni.
Ajo tregon se për shkak se trafikuesit sigurohen të mos lënë prova materiale, institucionet e hetuesisë në Kosovë e kanë të vështirë të sigurojnë prova materiale përtej deklaratave të viktimave.
âKĂ«tu, sfidĂ« tjetĂ«r Ă«shtĂ« qĂ« viktimĂ«n ta bindĂ«sh qĂ« Ă«shtĂ« viktimĂ« e trafikimitâ, tregon Sadiku-Sertolli, duke theksuar se ky problem shfaqet veçanĂ«risht te viktimat nĂ«n moshĂ«n 18-vjeçare.
Sipas një raporti të Policisë së Kosovës, gjatë viteve 2021-2024 janë identifikuar 42 viktima në këtë grup-moshë, prej të cilave tetë ishin të moshave nga 12 deri në 14 vjeç. Shumica prej tyre thuhet të jenë shfrytëzuar për shërbime seksuale.
Por, jo vetëm mungesa e gjurmëve të lëna nga trafikuesit e vështirëson ndjekjen penale të këtyre rasteve, thotë Sadiku-Sertolli.
Ajo thotë se, pavarësisht bashkëpunimit të mirë mes institucioneve, sfida mbeten kapacitetet e kufizuara të disa prej tyre, veçanërisht mungesa e stafit në shërbimet sociale dhe pajisjeve të punës për policë.
Sipas të dhënave që Radio Evropa e Lirë ka marrë nga Këshilli Gjyqësor i Kosovës, për rastet e trafikimit me qenie njerëzore në tre vjetët e fundit janë shqiptuar vetëm dy dënime me burgim.
Kodi Penal parasheh dënime prej pesë deri në 12 vjet burgim për trafikimin me qenie njerëzore, ndërsa në rastet më të rënda dënimi mund të arrijë deri në burgim të përjetshëm.
E, raporti i Departamentit amerikan të Shtetit për trafikimin me qenie njerëzore për vitin 2025 kritikon Kosovën pikërisht për politikën ndëshkimore.
NĂ« raport thuhet se dĂ«nimet nĂ«n minimumin ligjor dhe âshqiptimi i gjobave si ndĂ«shkim i vetĂ«m minojnĂ« pĂ«rpjekjet pĂ«r tâi mbajtur trafikuesit pĂ«rgjegjĂ«s, dobĂ«sojnĂ« efektin parandalues, krijojnĂ« shqetĂ«sime tĂ« mundshme pĂ«r sigurinĂ« e viktimave dhe nuk pasqyrojnĂ« seriozitetin e kĂ«saj vepre penaleâ.
I njëjti raport vë në pah edhe një tjetër problem, të cilin e thekson edhe prokurorja Sadiku-Sertolli: mungesën e trajnimeve dhe ekspertizës.
Sipas raportit, shumica e prokurorĂ«ve dhe gjyqtarĂ«ve nuk kanĂ« trajnim dhe pĂ«rvojĂ« tĂ« mjaftueshme, veçanĂ«risht nĂ« rastet qĂ« pĂ«rfshijnĂ« kontroll emocional ose psikologjik tĂ« viktimave â gjĂ« qĂ« mund tĂ« ndikojĂ« nĂ« shqiptimin e dĂ«nimeve mĂ« tĂ« lehta ose nĂ« kualifikimin e rasteve si vepra penale me dĂ«nime mĂ« tĂ« ulĂ«ta se trafikimi me qenie njerĂ«zore.
Radio Evropa e Lirë i ka dërguar pyetje Këshillit Gjyqësor të Kosovës lidhur me sfidat që gjykatat hasin në trajtimin e rasteve të trafikimit me qenie njerëzore dhe masat që po ndërmerren për forcimin e kapaciteteve të gjyqtarëve në këtë fushë, por, deri në publikimin e këtij artikulli, nuk ka marrë përgjigje./ REL