❌

Reading view

↗

DĂ«nimi pa vendim

✇Abc News
By: Renada Bici

Akuza më e lehtë e kapitullit të prokurimeve po mban dosjen më të rëndë në godinën e SPAK-ut. Një lexim ligjor i çështjes Balluku.

Renada Bici*

Belinda Balluku ishte thirrur nĂ« ProkurorinĂ« e Posaçme tĂ« premten, nĂ« orĂ«n dhjetĂ« tĂ« mĂ«ngjesit; u paraqit nĂ« dy tĂ« pasdites, e shoqĂ«ruar nga avokati, duke kaluar mes grumbullit tĂ« vogĂ«l nĂ« RrugĂ«n “Jordan Misja”, tĂ« cilin policia ishte pĂ«rpjekur mĂ« kot ta shpĂ«rndante — tĂ« qĂ«ndruarit nĂ« trotuar nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« ende vepĂ«r penale. Kamerave nuk u tha asgjĂ«; kur doli, ishte e pandehur edhe pĂ«r gjashtĂ« tendera tĂ« tjerĂ«. MĂ« pas prokuroria lĂ«shoi njĂ« njoftim ku shpjegonte pĂ«rse ishte thirrur: pĂ«r t’iu njoftuar akuza, pĂ«r t’u marrĂ« nĂ« pyetje rreth saj, pĂ«r t’iu komunikuar akte tĂ« tjera procedurale. Te ajo se çfarĂ« Ă«shtĂ« akuza, njoftimi nuk u ndal; nuk u ndal as mbulimi mediatik. Dhe pikĂ«risht aty duhej ndalur, sepse nĂ« kĂ«tĂ« dosje akuza Ă«shtĂ« pothuajse gjithçka.

TĂ« tetĂ« procedurat qĂ« i ngarkohen tashmĂ« ish-zĂ«vendĂ«skryeministres — tuneli i LlogarasĂ« dhe shtatĂ« lotet e UnazĂ«s sĂ« Madhe tĂ« TiranĂ«s — mbĂ«shteten nĂ« njĂ« nen tĂ« vetĂ«m tĂ« Kodit Penal. Neni 258 dĂ«non personin e ngarkuar me funksione shtetĂ«rore apo nĂ« shĂ«rbim publik qĂ« vepron nĂ« kundĂ«rshtim me ligjet qĂ« rregullojnĂ« lirinĂ« e pjesĂ«marrjes dhe barazinĂ« e shtetasve nĂ« tendera dhe ankande publike, pĂ«r tĂ« krijuar avantazhe ose privilegje tĂ« padrejta pĂ«r tĂ« tretĂ«t. Lexojini elementet ngadalĂ«, sepse veprĂ«n e pĂ«rkufizon ajo qĂ« u mungon. Nuk kĂ«rkohet pĂ«rfitim. Nuk kĂ«rkohet marrĂ«veshje me ofertuesin e favorizuar. Dhe i vetmi qĂ«llim qĂ« teksti njeh Ă«shtĂ« avantazhi i tĂ« tretit — jo dobia e zyrtarit, jo shpĂ«rblimi i tij, jo ndonjĂ« interes i tij vetjak. Vepra konsumohet nĂ« çastin kur rregullat e procedurĂ«s pĂ«rkulen nĂ« favor tĂ« dikujt, kushdo qofshin pĂ«rfituesit dhe çfarĂ«do tĂ« ketĂ« pritur zyrtari tĂ« nxirrte prej saj. Tavani i dĂ«nimit Ă«shtĂ« tre vjet burgim, çka e lĂ« nĂ« dyshemenĂ« e kapitullit tĂ« prokurimeve dhe brenda atij brezi qĂ« gjykatat tona, sipas njĂ« praktike tĂ« dokumentuar, e zgjidhin me pezullim ekzekutimi dhe punĂ« nĂ« interes publik. E thonĂ« vetĂ« vendimet e gjykatave antikorrupsion, nga zyrtarĂ«t e bashkisĂ« sĂ« DivjakĂ«s te tĂ« pandehurit e Autoritetit Rrugor: njĂ« vit, i zbritur nĂ« tetĂ« muaj, me pezullim ekzekutimi, njĂ«qind e njĂ«zet orĂ« punĂ« nĂ« interes publik.

TĂ« shĂ«nojmĂ« tani çfarĂ« nuk gjendet nĂ« dosje. Nuk gjendet asnjĂ« akuzĂ« korrupsioni. Nuk gjendet asnjĂ« akuzĂ« pastrimi parash. I vetmi pretendim korrupsioni qĂ« i lidhet Belinda Ballukut banon nĂ« njĂ« linjĂ« hetimore mĂ« vete, dhe adresa e asaj linje thotĂ« shumĂ«. Ajo nuk prek ministrinĂ«, as gjashtĂ«qind milionĂ« eurot e rrugĂ«ve tĂ« saj; prek dy tendera nga vitet kur ajo drejtonte Albcontrol-in — njĂ« detyrĂ« tjetĂ«r, nĂ« njĂ« dekadĂ« tjetĂ«r — ku njĂ« vilĂ« nĂ« DhĂ«rmi rri e sekuestruar dhe ku ajo hetohet, por nuk akuzohet. NjĂ« ndjekje penale udhĂ«ton zakonisht nga vepra drejt atij qĂ« e ka kryer. Dosja jonĂ« nuk e zbulon radhĂ«n e qĂ«llimeve tĂ« askujt, por radhĂ«n e rezultateve e zbulon, dhe ajo radhĂ« ecĂ«n sĂ« prapthi. Hetimi mbĂ«rriti te projektet flamurtare tĂ« zĂ«vendĂ«skryeministres dhe prej andej nxori njĂ« vepĂ«r procedurale me tavan trevjeçar; qĂ« tĂ« nxirrte njĂ« pretendim korrupsioni, iu desh tĂ« dilte nga ministria, tĂ« dilte nga dekada dhe tĂ« kthehej pas, te njĂ« ndĂ«rmarrje shtetĂ«rore qĂ« ajo e kishte drejtuar dikur. Kjo Ă«shtĂ« anatomia e njĂ« hetimi qĂ« nis me tĂ« pandehurin dhe ende i kĂ«rkon veprĂ«n. NĂ« dosjen qĂ« prodhoi thirrjen e sĂ« premtes — asaj i ka caktuar kreu i SPAK-ut dy prokurorĂ« e nĂ«ntĂ« hetues, dhe atĂ« e quan prioritetin mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« institucionit — shteti nuk pretendon se Belinda Balluku ka marrĂ« gjĂ«. Pretendon se procedurat nuk kanĂ« qenĂ« tĂ« barabarta.

Vendoseni tani kĂ«tĂ« akuzĂ« pĂ«rballĂ« rendeve juridike ku ShqipĂ«ria kĂ«rkon tĂ« anĂ«tarĂ«sohet, dhe ajo ndĂ«rron natyrĂ«. Evropa kontinentale, nĂ« rrjedhĂ«n e saj kryesore, shkeljen e barazisĂ« nĂ« prokurime nuk e trajton si krim, por si paligjshmĂ«ri administrative: e mbikĂ«qyrin dhomat e shqyrtimit dhe gjykatat administrative, ndreqet me anulimin e kontratĂ«s, me pĂ«rjashtimin e zyrtarit, me gjoba pĂ«r autoritetin kontraktor dhe me shpĂ«rblim dĂ«mi pĂ«r ofertuesin humbĂ«s. Gjermania ofertuesin e cenuar e dĂ«rgon te dhomat e prokurimit; e drejta e saj penale hyn nĂ« lojĂ« vetĂ«m pĂ«r marrĂ«veshjet e fshehta mes ofertuesve ose pĂ«r ryshfet tĂ« mirĂ«filltĂ« dhe shpĂ«rdorim besimi. Sa pĂ«r dy pĂ«rjashtimet qĂ« citohen mĂ« shpesh, dekadĂ«n e fundit e kanĂ« kaluar duke u tĂ«rhequr nga tekstet e veta. Favoritisme-i francez, i afĂ«rmi mĂ« i ngushtĂ« i nenit tonĂ« 258, ka qenĂ« objekt rekomandimesh zyrtare tĂ« njĂ«pasnjĂ«shme qĂ« kĂ«rkojnĂ« ta ngushtojnĂ« vetĂ«m te shkeljet e vetĂ«dijshme dhe tĂ« rĂ«nda — pikĂ«risht sepse kriminalizonte sjellje qĂ« e drejta administrative i mbikĂ«qyrte tashmĂ«. Italia shkoi mĂ« tej: nĂ« 2024 e shfuqizoi abuso d’ufficio me gjithsej, me arsyetimin se njĂ« vepĂ«r e gjerĂ« shpĂ«rdorimi detyre, me kĂ«rkesĂ« tĂ« lehtĂ« qĂ«llimi, ishte kthyer nĂ« mjet pĂ«r ta qeverisur administratĂ«n pĂ«rmes frikĂ«s nga dosja. Komisioni Europian e kundĂ«rshtoi me shkrim atĂ« reformĂ«, i shqetĂ«suar se dekriminalizimi po e dobĂ«sonte kuadrin antikorrupsion tĂ« njĂ« shteti themelues.

KĂ«to dy fakte nuk rrinĂ« rehat pranĂ« njĂ«ri-tjetrit, dhe kjo parehati duhet thĂ«nĂ« me emĂ«r, pa teatĂ«r. Kur Roma heq nga kodi i vet njĂ« vepĂ«r me qĂ«llim tĂ« lehtĂ«, Brukseli proteston; kur Tirana mbi njĂ« vepĂ«r tĂ« tillĂ« ngre ndjekjen e saj penale mĂ« tĂ« madhe, Brukseli e lexon si shtet tĂ« sĂ« drejtĂ«s nĂ« punĂ« e sipĂ«r. Argumenti mĂ« i fortĂ« qĂ« ka nĂ« dorĂ« prokuroria i pajton kĂ«shtu: ShqipĂ«ria e kriminalizoi atĂ« qĂ« Gjermania e administron, sepse zbatimit administrativ kĂ«tu nuk iu lejua kurrĂ« tĂ« funksiononte. Organet e shqyrtimit ishin sa pĂ«r dekor, dhe hartuesit e viteve nĂ«ntĂ«dhjetĂ« i anashkaluan pĂ«r tĂ« mbĂ«rritur te prokurori, sepse s’kishte te kush tjetĂ«r tĂ« mbĂ«rrihej. Ky argument Ă«shtĂ« i vĂ«rtetĂ«. Por Ă«shtĂ« argument pĂ«r kapacitetin institucional, jo pĂ«r veprĂ«n: shpjegon pĂ«rse neni 258 ekziston; nuk shpjegon pĂ«rse pikĂ«risht ai, dhe jo nenet e korrupsionit qĂ« i rrinĂ« sipĂ«r, duhet tĂ« mbajĂ« angazhimin institucional mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ« nĂ« godinĂ«n e SPAK-ut.

Dhe ky pranim duhet mundur, jo thjesht plagosur. NjĂ« vepĂ«r e krijuar si zĂ«vendĂ«suese trashĂ«gon pĂ«rmasat e asaj qĂ« zĂ«vendĂ«son. NĂ«se neni 258 ekziston sepse dhomat e prokurimit nuk ekzistonin, atĂ«herĂ« ekziston pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« me mjete penale atĂ« qĂ« njĂ« dhomĂ« funksionale do ta jepte me mjete administrative: anulimin e njĂ« kontrate tĂ« manipuluar, largimin e njĂ« zyrtari tĂ« komprometuar, njĂ« pasojĂ« tĂ« matur me procedurĂ«n. AsgjĂ« nĂ« kĂ«tĂ« arsyetim nuk e shndĂ«rron zĂ«vendĂ«suesin e shqyrtimit administrativ nĂ« autorizim pĂ«r tĂ«rĂ« aparatin shtrĂ«ngues tĂ« procedurĂ«s penale, tĂ« drejtuar kundĂ«r njĂ« personi. DobĂ«sia e njĂ«rit institucion nuk ia zgjeron tjetrit kufijtĂ« e proporcionalitetit; nĂ« mos, ia ngushton, sepse prokurori qĂ« kryen punĂ«n e njĂ« organi shqyrtimi i detyrohet publikut vetĂ«pĂ«rmbajtjen e njĂ« organi shqyrtimi — pĂ«rndryshe nuk po zĂ«vendĂ«son institucionin qĂ« mungon, po vĂ« nĂ« vend tĂ« tij diçka qĂ« hartuesit s’e patĂ«n menduar kurrĂ«. Ky arsyetim, veç kĂ«saj, ka edhe afat, dhe afati ka skaduar. Dekorin e viteve nĂ«ntĂ«dhjetĂ« e kanĂ« pasuar njĂ« Komision i Prokurimit Publik, gjykatat administrative, njĂ« proces anĂ«tarĂ«simi, kapitulli i prokurimeve i tĂ« cilit kĂ«rkon pikĂ«risht mjete administrative qĂ« funksionojnĂ«. NjĂ« justifikim i huazuar nga njĂ« peizazh institucional qĂ« s’ekziston mĂ« nuk mund tĂ« mbajĂ« mbi supe ndjekjen penale mĂ« intensive nĂ« atĂ« qĂ« ekziston. Dhe rrethi mbyllet keq: çdo vit qĂ« prokurori bĂ«n punĂ«n e organit tĂ« shqyrtimit Ă«shtĂ« njĂ« vit qĂ« Republika e ndien veten tĂ« shfajĂ«suar nga detyrimi pĂ«r ta ndĂ«rtuar atĂ« organ.

VijĂ«n, ndĂ«rkohĂ«, kanĂ« nisur ta heqin vetĂ« gjykatat shqiptare. NĂ« dosjen e tenderit prej nĂ«ntĂ«mbĂ«dhjetĂ« milionĂ« eurosh pĂ«r tunelin e SkĂ«rficĂ«s, nĂ« rrugĂ«n Kardhiq–DelvinĂ«, gjykata e posaçme e shkallĂ«s sĂ« parĂ« i shpalli korrikun e kaluar tĂ« pafajshĂ«m disa zyrtarĂ« tĂ« Autoritetit Rrugor mbi atĂ« bazĂ« qĂ« kodi i procedurĂ«s e ruan pĂ«r sjelljen qĂ« s’pĂ«rbĂ«n fare krim: fakti nuk pĂ«rbĂ«n vepĂ«r penale. Ish-drejtoresha e Autoritetit Rrugor, e dĂ«nuar nĂ« shkallĂ« tĂ« parĂ« me gjashtĂ« muaj, me pezullim ekzekutimi dhe gjashtĂ«dhjetĂ« orĂ« punĂ« nĂ« interes publik, u shpall e pafajshme mbi tĂ« njĂ«jtĂ«n bazĂ« nga Gjykata e Posaçme e Apelit kĂ«tĂ« maj. Formula duhet lexuar me kujdes, sepse nuk Ă«shtĂ« formula e provave tĂ« pamjaftueshme. Gjykata nuk tha se shkeljet mbetĂ«n tĂ« paprovuara; tha se ajo qĂ« u provua nuk ishte krim. ËshtĂ« ajo qĂ« kodi gjerman e thotĂ« me heshtjen e vet dhe parlamenti italian e tha me shfuqizim: parregullsia nĂ« prokurim, pa asgjĂ« mĂ« tepĂ«r, Ă«shtĂ« paligjshmĂ«ri administrative. VijĂ«n qĂ« pjesa mĂ« e madhe e EvropĂ«s e shkruan nĂ« ligj, gjykatat tona tĂ« posaçme po e heqin nĂ« fund tĂ« ndjekjeve penale tĂ« konsumuara deri nĂ« njĂ« — dhe dosjet flamurtare rrugore qĂ« SPAK i ka çuar nĂ« gjyq vazhdojnĂ« tĂ« bien nĂ« anĂ«n administrative tĂ« saj.

KĂ«shtu mbĂ«rrijmĂ« te masat, sepse pesha e njĂ« vepre pikĂ«risht te masat duhet tĂ« lexohet pĂ«rsĂ«ri brenda procesit. Kodi i ProcedurĂ«s Penale i shkallĂ«zon masat e sigurimit personal sipas rĂ«ndĂ«sisĂ« sĂ« faktit dhe sanksionit qĂ« mund tĂ« pasojĂ«; proporcionaliteti nuk Ă«shtĂ« koment yni mbi kodin, Ă«shtĂ« porosia e vetĂ« kodit. Mbi veprĂ«n mĂ« tĂ« butĂ« tĂ« prokurimeve nĂ« kod, njĂ« zĂ«vendĂ«skryeministre nĂ« detyrĂ« u pezullua nga detyra me urdhĂ«r gjykate qysh nĂ« vjeshtĂ« — nga karrigia e dytĂ« e qeverisĂ« e hoqi jo elektorati, jo parlamenti, por njĂ« masĂ« sigurimi e vendosur para çdo gjyqi. Mbi tĂ« njĂ«jtĂ«n vepĂ«r i Ă«shtĂ« ndaluar dalja nga vendi. Mbi tĂ« njĂ«jtĂ«n vepĂ«r hetimi sapo Ă«shtĂ« zgjatur me tre muaj tĂ« tjerĂ«, siç qe zgjatur edhe mĂ« parĂ«, pa asnjĂ« afat pĂ«rfundimi qĂ« t’i jetĂ« bĂ«rĂ« i ditur publikut. Edhe vetĂ« akuza Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« me kĂ«ste: nĂ« tetor tuneli, pastaj Loti 4, tĂ« premten gjashtĂ« lotet e mbetura — çdo komunikim njĂ« titull i ri gazetash, ndĂ«rsa gjyqi ku ndonjĂ«ra prej tyre do tĂ« vihej nĂ« provĂ« largohet nga njĂ« tremujor me çdo zgjatje.

SPAK ka pĂ«rgjigje pĂ«r tĂ« gjitha kĂ«to, dhe ato duhen shĂ«nuar — jo nga respekti pĂ«r institucionin, por sepse konkluzioni duhet t’u mbijetojĂ«. TĂ« shtatĂ« lotet e UnazĂ«s kanĂ« qenĂ« brenda hetimit tĂ« regjistruar qĂ« nĂ« krye; e thoshte njoftimi i tetorit, dhe ngritja e akuzave dora-dorĂ«s qĂ« piqen provat Ă«shtĂ« procedurĂ« e zakonshme, jo pĂ«rshkallĂ«zim. Masat e vendosura janĂ« tĂ«rĂ«sia mĂ« e butĂ« shtrĂ«nguese qĂ« ende ka efekt; arrest pĂ«r tĂ« s’ka kĂ«rkuar njeri. Gjykatat qĂ« do ta gjykojnĂ« i kanĂ« shpallur edhe mĂ« parĂ« tĂ« pafajshĂ«m tĂ« pandehurit e nenit 258; dosja e SkĂ«rficĂ«s Ă«shtĂ« prova e gjallĂ«. E vĂ«rtetĂ«, e gjitha. Por ajo qĂ« vĂ«rtetojnĂ« Ă«shtĂ« se secili akt, i marrĂ« veçmas, e kishte mbĂ«shtetjen te kodi. Proporcionaliteti nuk gjykohet akt mĂ« akt; gjykohet mbi tĂ« tĂ«rĂ«n, dhe e tĂ«ra Ă«shtĂ« kjo: nĂ«ntĂ« muaj pezullimi e nĂ« vazhdim, ndalim daljeje nga vendi, zgjatje afatesh dhe akuza me kĂ«ste — tĂ« gjitha mbi njĂ« vepĂ«r me tavan tre vjet, kundĂ«r njĂ« personi tĂ« vetĂ«m, me maksimumin e deklaruar tĂ« burimeve tĂ« institucionit, ndĂ«rsa akuza qĂ« do ta justifikonte gjithĂ« kĂ«tĂ« peshĂ« mbetet njĂ« insinuatĂ« e varur pas njĂ« dekade tjetĂ«r dhe njĂ« detyre tjetĂ«r.

Edhe statistikat e dosjes shtrojnĂ« njĂ« pyetje, dhe ajo duhet bĂ«rĂ« me zĂ«. ÇfarĂ« pritej tĂ« gjenin dy prokurorĂ« e nĂ«ntĂ« hetues, nĂ«pĂ«r nĂ«ntĂ« muaj dhe gjashtĂ«qind milionĂ« euro, qĂ« s’e kanĂ« gjetur? Jo mĂ« shumĂ« pabarazi: tetĂ« akuza pĂ«r tĂ« njĂ«jtĂ«n vepĂ«r trevjeçare nuk duan task-forcĂ«, dhe çdo procedurĂ« e shpallur nĂ« tetor tashmĂ« Ă«shtĂ« akuzuar. Kjo organikĂ« lexohet vetĂ«m nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ«: si kĂ«rkim i akuzĂ«s qĂ« dosja nuk e pĂ«rmban — asaj akuze korrupsioni qĂ« do tĂ« justifikonte me prapaveprim pezullimin, ndalimin dhe zgjatjet e vendosura tashmĂ« mbi premtimin e saj. ParĂ« kĂ«shtu, çdo zgjatje tremujore nuk Ă«shtĂ« hap drejt gjyqit; Ă«shtĂ« ripĂ«rtĂ«ritje e bastit se vepra qĂ« u pĂ«rshtatet masave njĂ« ditĂ« do tĂ« dalĂ«. Masat erdhĂ«n tĂ« parat. Vepra qĂ« do t’i justifikonte kĂ«rkohet ende — dhe ky kĂ«rkim, i kthyer nĂ« organikĂ«, quhet nĂ«ntĂ« hetues.

Ka edhe njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r ta matur tĂ« tĂ«rĂ«n qĂ« s’varet nga simpatia e askujt: pyesni se me çfarĂ« mund tĂ« mbyllet kjo ndjekje penale. PĂ«rgjigjen e jep regjistri i dĂ«nimeve i gjykatave antikorrupsion — dĂ«nimet pĂ«r nenin 258 mbarojnĂ« me pezullim ekzekutimi dhe orĂ« pune nĂ« interes publik. Mbajeni tani kĂ«tĂ« pĂ«rballĂ« asaj qĂ« Ă«shtĂ« vendosur tashmĂ«, para çdo gjyqi: nĂ«ntĂ« muaj pezullim nga zyra e dytĂ« e qeverisĂ«, njĂ« karrierĂ« e ndĂ«rprerĂ« nĂ« kulm me urdhĂ«r gjykate; nĂ«ntĂ« muaj e mbyllur brenda vendit; njĂ« hetim pa fund tĂ« bĂ«rĂ« tĂ« ditur, qĂ« zgjatet tremujor pas tremujori. Po tĂ« dĂ«nohej nesĂ«r Belinda Balluku pĂ«r gjithçka qĂ« akuzohet, dĂ«nimi qĂ« pritet realisht do tĂ« ishte mĂ« i lehtĂ« se procesi qĂ« i parapriu. Dhe kur masat tejkalojnĂ« gjithçka qĂ« mund tĂ« japĂ« verdikti, procesi nuk Ă«shtĂ« mĂ« rruga drejt dĂ«nimit: Ă«shtĂ« dĂ«nimi, dhe gjyqi bĂ«het formaliteti qĂ« e mbyll. AritmetikĂ«n mund ta dĂ«shmojnĂ« tĂ« pandehurit e SkĂ«rficĂ«s — fjala e fundit nĂ« dosjen e tyre qe se fakti s’kishte qenĂ« kurrĂ« krim, po vitet qĂ« u pĂ«rpiu dosja nuk ua ktheu askush.

Italia nuk e shfuqizoi abuso d’ufficio se italianĂ«t reshtĂ«n sĂ« shpĂ«rdoruari detyrĂ«n. E shfuqizoi sepse njĂ« krim shpĂ«rdorimi detyre me qĂ«llim tĂ« lehtĂ« ishte bĂ«rĂ«, sipas gjuhĂ«s sĂ« atij debati, mjet pĂ«r ta qeverisur administratĂ«n pĂ«rmes frikĂ«s nga dosja. Ajo frazĂ« u shkrua si diagnozĂ« e njĂ« rreziku; dosja Balluku Ă«shtĂ« rreziku i bĂ«rĂ« realitet. Çdo zyrtar qĂ« ka ndenjur nĂ« njĂ« komision vlerĂ«simi pĂ«r UnazĂ«n, çdo drejtor qĂ« do tĂ« firmosĂ« muajin tjetĂ«r njĂ« procesverbal tenderi, e ka parĂ« tashmĂ« se ç’mund tĂ« bĂ«het tĂ« mbajĂ« akuza mĂ« e lehtĂ« e kapitullit tĂ« prokurimeve: heqje nga detyra, mbyllje brenda vendit, hetim pa horizont. Ky mĂ«sim nuk i drejtohet asaj. I drejtohet administratĂ«s.

Mbetet njĂ« konsideratĂ« e fundit, dhe ndryshe nga tĂ« tjerat nuk Ă«shtĂ« argument proporcioni, po doktrine — dhe vjen nga dora e vetĂ« shtetit. Drafti qeveritar i Kodit tĂ« ri Penal e rishkruan pikĂ«risht kĂ«tĂ« vepĂ«r: sipas tij, zyrtari pĂ«rgjigjet pĂ«r shkeljen e barazisĂ« nĂ« tendera vetĂ«m kur e kryen me qĂ«llim fitimi. Hartuesit kanĂ« pranuar, tashmĂ« nĂ« formĂ« legjislative, pozicionin qĂ« pĂ«rshkroi kjo analizĂ«: ku ka fitim, ka korrupsion, dhe mjaftojnĂ« nenet e korrupsionit; ku s’ka, çështja i takon sĂ« drejtĂ«s administrative.

PĂ«r shumicĂ«n e lexuesve kjo Ă«shtĂ« ironi; pĂ«r juristin Ă«shtĂ« çështje kalendari. Neni 3 i Kodit Penal e zbaton ligjin penal mĂ« tĂ« favorshĂ«m me prapaveprim ndaj veprave tĂ« kryera para hyrjes sĂ« tij nĂ« fuqi, pĂ«rderisa s’ka ndĂ«rhyrĂ« vendim i formĂ«s sĂ« prerĂ«. NĂ« qoftĂ« se kodi i ri miratohet me elementin e fitimit tĂ« paprekur dhe hyn nĂ« fuqi para se kjo dosje tĂ« marrĂ« vendim pĂ«rfundimtar, çdo akuzĂ« nĂ« tĂ« do tĂ« duhet matur me njĂ« element qĂ« aktakuza e sotme nuk e ngre — dhe qĂ«, sipas pĂ«rshkrimit qĂ« i bĂ«n vetĂ« prokuroria dosjes, s’ka nevojĂ« ta ngrejĂ«. Prokuroria, nĂ« kuptimin mĂ« tĂ« mirĂ«filltĂ« procedural, po bĂ«n garĂ« me ligjvĂ«nĂ«sin e vet, dhe çdo zgjatje afati rend nga ana e gabuar: ose dosja arrin e para, ose kodi e vendos dosjen. Qeveria, nga ana e saj, s’i mban dot tĂ« dyja pozitat qĂ« gĂ«zon sot. Ose drafti ka tĂ« drejtĂ«, dhe dosja mĂ« e madhe nĂ« godinĂ«n e SPAK-ut mbĂ«shtetet mbi njĂ« teori kriminaliteti qĂ« Republika s’e beson mĂ«; ose prokuroria ka tĂ« drejtĂ«, dhe drafti Ă«shtĂ« njĂ« falje e shkruar qĂ« pĂ«rpara.

Belinda Balluku, si çdo i pandehur, quhet e pafajshme pĂ«rderisa fajĂ«sia nuk i Ă«shtĂ« provuar me vendim gjyqĂ«sor tĂ« formĂ«s sĂ« prerĂ«. Do tĂ« ishte e rehatshme tĂ« mbyllej kjo analizĂ« me pohimin se, tĂ« paktĂ«n kĂ«tu, gjĂ«rat po ecin siç i ka dashur ligji. Sipas regjistrit qĂ« pĂ«rshkroi kjo dosje, nuk po ecin. Prezumimi nuk Ă«shtĂ« mungesa e verdiktit; Ă«shtĂ« porosi se si duhet ta trajtojĂ« shteti njeriun sa verdikti pritet — dhe trajtimi ka rrjedhur sĂ« prapthi: heqje nga detyra me masĂ« sigurimi, mbyllje brenda vendit, akuza tĂ« shpallura me kĂ«ste, ku çdo komunikim zĂ« vendin e njĂ« konstatimi. VetĂ« kodi ngulmon qĂ« masa e sigurimit nuk duhet tĂ« funksionojĂ« si dĂ«nim i vuajtur qĂ« pĂ«rpara. Ky ndalim ekziston sepse procedura Ă«shtĂ« menduar tĂ« çojĂ« drejt njĂ« dĂ«nimi, jo tĂ« jetĂ« vetĂ« dĂ«nim. Kur masat e heqin zyrtarin e dytĂ« tĂ« qeverisĂ« nĂ«ntĂ« muaj para çdo gjyqi, dhe dĂ«nimi qĂ« pritet realisht nĂ« fund do tĂ« ishte mĂ« i lehtĂ« se ata nĂ«ntĂ« muaj, ndalimi mbijeton vetĂ«m nĂ« letĂ«r. Nga prezumimi ka mbetur lĂ«vozhga: fakti qĂ« asnjĂ« gjykatĂ« s’ka folur ende. Ligji e deshi prezumimin ta qeveriste kĂ«tĂ« proces; nĂ« kĂ«tĂ« dosje prezumimit i Ă«shtĂ« lĂ«nĂ« veç t’i mbijetojĂ« procesit — dhe procesi Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« dĂ«nimi.

*Renada Bici Ă«shtĂ« avokate nĂ« TiranĂ«, e specializuar nĂ« tĂ« drejtĂ«n civile, penale dhe administrative. ËshtĂ« diplomuar pĂ«r drejtĂ«si nĂ« Universitetin e TiranĂ«s dhe ka pĂ«rvojĂ« si nĂ« avokatinĂ« private, ashtu edhe nĂ« administratĂ«n publike.

  •  
  • ↗
↗

I riu qëllohet me armë/ 30-vjeçari po lëviztë me makinë, i shpëton sulmit

✇Abc News
By: Nijazi Mema

LEZHË- TĂ« shtĂ«na me armĂ« zjarri janĂ« regjistruar pasditen e sĂ« shtunĂ«s nĂ« LezhĂ«, pranĂ« UrĂ«s sĂ« Milotit. Sipas informacioneve paraprake nga Policia e LezhĂ«s, dyshohet se objektiv ka qenĂ« njĂ« 30-vjeçar nga Rubiku, i cili lĂ«vizte me njĂ« automjet tip “Audi”.

NdĂ«rkohĂ«, edhe autori i dyshuar i ngjarjes, i cili ka qĂ«lluar nĂ« drejtim tĂ« 30-vjeçarit, ishte nĂ« lĂ«vizje me njĂ« tjetĂ«r automjet tip “Audi”.

Fatmirësisht nuk raportohet për persona të lënduar, ndërsa policia bën me dije se ka identifikuar autorin e dyshuar të ngjarjes dhe po punon për lokalizimin dhe arrestimin e tij. Policia e Lezhës po punon për zbardhjen e plotë të rrethanave të ngjarjes./abcnews.al

 

  •  
  • ↗
↗

Rama: Shumë punë për në BE/ Kryeministri mendon se shqiptarët duhet të jenë të vetëdijshëm për ngarkesën

✇Abc News
By: Nijazi Mema

TIRANË- Kryeministri Edi Rama mendon se shqiptarĂ«t duhet tĂ« jenĂ« tĂ« vetĂ«dijshĂ«m se i pret njĂ« punĂ« e madhe pĂ«rpara dhe tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« jenĂ« tĂ« pĂ«rqendruar drejt hyrjes nĂ« Bashkimin Evropian. Kreu i ekzekutivit u intervistua nga TikToker-i  i njohur Max Klymenko gjatĂ« Samitit tĂ« NATO-s, qĂ« u mbajt disa javĂ« mĂ« parĂ«. Ai u pyet pĂ«r çështje qĂ« nga qeverisja e deri te pasioni i tij pĂ«r sportin.

“KĂ«rcĂ«nimi mĂ« i madh pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« janĂ« shqiptarĂ«t, nĂ« kuptimin qĂ« duhet tĂ« jemi tĂ« vetĂ«dijshĂ«m se kemi shumĂ« punĂ« pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« dhe duhet tĂ« vazhdojmĂ« nĂ« drejtimin drejt Bashkimit Evropian. Dhe sapo tĂ« jemi brenda Bashkimit Evropian, do tĂ« jemi tĂ« sigurt edhe nga vetja jonĂ«.”

Rama tha se pjesa më e vështirë e punës së tij është të mos çmendet, ndërsa tregoi se fle pak, mesatarisht pesë orë në natë. Por ajo që i pëlqen më shumë nga puna e tij është të bëjë gjëra që janë të mira për njerëzit. Kreu i ekzekutivit tregoi edhe për marrëdhëniet e tij me liderët ndërkombëtarë.

“Kam marrĂ«dhĂ«nie tĂ« mira me tĂ« gjithĂ«. Ndoshta marrĂ«dhĂ«nia mĂ« e mirĂ« Ă«shtĂ« me Giorgian. Kemi gjithashtu njĂ« marrĂ«dhĂ«nie tĂ« veçantĂ« mes ShqipĂ«risĂ« dhe ItalisĂ«. Kam pasur njĂ« marrĂ«dhĂ«nie shumĂ« sfiduese me Mark Rutte kur ai ishte kryeministĂ«r i HolandĂ«s. Por mĂ« pas u bĂ«mĂ« miq shumĂ« tĂ« mirĂ« dhe kemi njĂ« miqĂ«si tĂ« veçantĂ«. Dhe ai Ă«shtĂ«, pa diskutim, njeriu qĂ« di ta menaxhojĂ« mĂ« mirĂ« Donald Trump.”

Klymenko Ă«shtĂ« njĂ« influencer dhe sipĂ«rmarrĂ«s ukrainas me bazĂ« nĂ« LondĂ«r. Ai u bĂ« shumĂ« i njohur nĂ« TikTok dhe YouTube me serinĂ« “Career Ladder”, ku pĂ«rpiqej tĂ« zbulonte profesionin e njerĂ«zve nĂ« rrugĂ« brenda dy minutash. NĂ« vitin 2025 ai fitoi çmimin “Creator of the Year” nĂ« TikTok UK./abcnews.al

 

  •  
  • ↗
↗

ShkelĂ«sit e ligjit nĂ« “lupĂ«n” e PolicisĂ« sĂ« Shtetit/ Lamallari nxjerr pamjet: Siguria e qytetarĂ«ve e para

✇Abc News
By: Nijazi Mema

TIRANË- Ministri i BrendshĂ«m, Besfort Lamallari, ka publikuar pamje nga operacionet e fundit tĂ« PolicisĂ« sĂ« Shtetit, e cila vijon kontrollet nĂ« rrugĂ«t e TiranĂ«s pĂ«r tĂ« garantuar sigurinĂ« e qytetarĂ«ve.

Sipas tij, në fokus të kontrolleve kanë qenë mjetet luksoze me xhama të errësuar në kundërshtim me ligjin, armët pa leje, lëndët narkotike, si edhe drejtuesit e automjeteve që rrezikojnë jetën e qytetarëve me shkelje të rënda të rregullave të qarkullimit.

Ministri ka pĂ«rgĂ«zuar ForcĂ«n e Posaçme Operacionale, skuadrĂ«n “Shqiponja” dhe PolicinĂ« Rrugore pĂ«r punĂ«n e kryer.

“Siguria e qytetarĂ«ve e para! Mjete luksoze, xhama tĂ« errĂ«suar nĂ« kundĂ«rshtim me ligjin, armĂ« pa leje, lĂ«ndĂ« narkotike apo drejtues qĂ« rrezikojnĂ« jetĂ«n e qytetarĂ«ve, janĂ« nĂ« shĂ«njestĂ«r nga Policia e Shtetit. PĂ«rgĂ«zime ForcĂ«s sĂ« Posaçme Operacionale, skuadrĂ«s “Shqiponja” dhe PolicisĂ« Rrugore pĂ«r operacionet e ditĂ«ve tĂ« fundit nĂ« disa zona tĂ« TiranĂ«s“, shkruan ministri nĂ« “Facebook”.

 

  •  
  • ↗
↗

OBSH: Korporatat e ushqimit ultra të përpunuar pengojnë përpjekjet për të trajtuar krizën e obezitetit

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Korporatat më të mëdha të ushqimit ultra të përpunuar në botë po pengojnë përpjekjet globale për të trajtuar krizën e obezitetit duke ngritur padi kundër qeverive që përpiqen të promovojnë dieta më të shëndetshme, tha sot Drejtori i Përgjithshëm i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Ai akuzoi kompanitĂ« globale tĂ« ushqimit pĂ«r pengimin e miratimit tĂ« masave jetĂ«sore pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar shĂ«ndetin publik dhe kujtoi se nĂ« botĂ« ndahen miliarda dollarĂ« pĂ«r shĂ«rbime shĂ«ndetĂ«sore dhe shpenzime ligjore, raporton “The Guardian”.

Pothuajse një miliard njerëz në mbarë botën jetojnë me obezitet, dhe një dietë e pashëndetshme është një nga shkaqet kryesore të sëmundjeve të zemrës, kancerit dhe diabetit të tipit 2.

  •  
  • ↗
↗

Studimet: Jo vetëm mëlçinë, alkooli prek edhe trurin

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Konsumi i rregullt i alkoolit nuk ndikon vetëm në mëlçi, por mund të ketë pasoja edhe për shëndetin e trurit. Studime të publikuara vitet e fundit tregojnë se përdorimi i vazhdueshëm i alkoolit lidhet me zvogëlim të vëllimit të disa rajoneve të trurit dhe me rënie të aftësive njohëse, si kujtesa, të mësuarit, planifikimi dhe marrja e vendimeve.

Sipas studiuesve, ndryshimet janë vërejtur veçanërisht në hipokampus, një zonë e trurit e rëndësishme për kujtesën, si dhe në korteksin frontal, i cili kontrollon vendimmarrjen dhe vetëkontrollin. Sa më i madh dhe më i zgjatur të jetë konsumi i alkoolit, aq më i lartë priret të jetë rreziku për këto ndryshime.

Edhe studime mĂ« tĂ« fundit kanĂ« gjetur se konsumimi i konsideruar mĂ« parĂ« “me rrezik tĂ« ulĂ«t” mund tĂ« shoqĂ«rohet me ndryshime tĂ« matshme nĂ« strukturĂ«n e trurit, megjithĂ«se nevojiten kĂ«rkime tĂ« mĂ«tejshme pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar ndikimin afatgjatĂ« te individĂ«t.

Organizata Botërore e Shëndetësisë thekson se nuk ekziston një nivel plotësisht pa rrezik i konsumit të alkoolit për shëndetin. Rreziku për sëmundje të ndryshme, përfshirë ato që prekin trurin, rritet me shtimin e sasisë së konsumuar dhe me vazhdimësinë e këtij zakoni.

Ekspertët sqarojnë se konsumimi i rastësishëm i një pijeje nuk shkakton dëmtime të menjëhershme të trurit. Megjithatë, shndërrimi i alkoolit në një zakon të përditshëm mund të ndikojë gradualisht në shëndetin e tij, shpesh pa shenja të dukshme në fazat e para.

Kufizimi i alkoolit, së bashku me një regjim të shëndetshëm ushqimor, aktivitet fizik dhe gjumë cilësor, konsiderohen ndër mënyrat më të mira për të mbrojtur funksionet njohëse dhe shëndetin e trurit në afat të gjatë.

  •  
  • ↗
↗

Turqia dhe Iraku nënshkruajnë marrëveshje për tubacionin e naftës së papërpunuar

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Turqia dhe Iraku nĂ«nshkruan tĂ« premten njĂ« marrĂ«veshje njĂ«vjeçare pĂ«r vazhdimin e funksionimit tĂ« NaftĂ«sjellĂ«sit Irak–Turqi, duke ruajtur njĂ« rrugĂ« strategjike eksporti me kapacitet transporti deri nĂ« 750.000 fuçi naftĂ« nĂ« ditĂ«, ndĂ«rsa tĂ« dyja vendet vazhdojnĂ« negociatat pĂ«r njĂ« marrĂ«veshje tĂ« re afatgjatĂ«.

Ministri turk i Energjisë dhe Burimeve Natyrore, Alparslan Bayraktar, u takua me ministrin irakian të Naftës, Basim Mohammed Khudair, dhe delegacionin e tij në ministri, sipas një deklarate të Ministrisë turke të Energjisë dhe Burimeve Natyrore.

Pas takimit, operatori shtetëror turk i tubacioneve BOTAS dhe kompanitë shtetërore irakiane të naftës, Organizata Shtetërore për Tregtimin e Naftës (SOMO) dhe Kompania e Naftës Veriore (NOC), nënshkruan marrëveshjen për transportin e naftës së papërpunuar.

Marrëveshja u nënshkrua nga drejtori i përgjithshëm i BOTAS-it, Abdulvahit Fidan, drejtori i përgjithshëm i SOMO-s, Ali Nizar Al-Shatri, dhe drejtori i përgjithshëm i NOC-ut, Faisal Hammadi Ramadan.

MarrĂ«veshja e pĂ«rkohshme, e nĂ«nshkruar ndĂ«rsa vazhdojnĂ« negociatat pĂ«r njĂ« marrĂ«veshje tĂ« re afatgjatĂ« pĂ«r naftĂ«sjellĂ«sin, parashikon transportin e deri nĂ« 750.000 fuçive naftĂ« tĂ« papĂ«rpunuar nĂ« ditĂ«. NaftĂ«sjellĂ«si Irak–Turqi ka shĂ«rbyer si njĂ« korridor strategjik energjetik mes dy vendeve pĂ«r gati gjysmĂ« shekulli.

Bayraktar tha se hapat e ndërmarrë pas takimit mes presidentit turk Recep Tayyip Erdogan dhe kryeministrit irakian Ali Al-Zaydi përbëjnë një moment historik në bashkëpunimin dypalësh në fushën e energjisë, raporton Anadolu.

Synohet shfrytëzimi i plotë i kapacitetit të naftësjellësit

Bayraktar tha se NaftĂ«sjellĂ«si Irak–Turqi kontribuon jo vetĂ«m nĂ« marrĂ«dhĂ«niet tregtare mes dy vendeve, por edhe nĂ« sigurinĂ« globale energjetike.

“NĂ« njĂ« kohĂ« kur bota po pĂ«rballet me krizĂ«n e Hormuzit dhe rreth 20 milionĂ« fuçi naftĂ« janĂ« praktikisht tĂ« bllokuara nĂ« Gjirin Persik, ky naftĂ«sjellĂ«s ka rĂ«ndĂ«si tĂ« jashtĂ«zakonshme si njĂ« rrugĂ« alternative eksporti”, tha ai.

Duke theksuar se Turqia ka operuar sistemin e dyfishtë të naftësjellësit që shtrihet nga Silopi deri te terminali i eksportit në Ceyhan për afro 50 vjet, Bayraktar tha se BOTAS është përgjegjës për operimin e tubacionit, si dhe për aktivitetet e magazinimit dhe ngarkimit në terminal.

Ai tha se Turqia synon të shfrytëzojë plotësisht kapacitetin ditor prej 1,5 milion fuçish, duke shtuar se në të ardhmen, përveç naftës irakiane, edhe nafta nga Kuvajti dhe vendet e tjera të Gjirit mund të transportohet drejt tregjeve globale përmes kësaj rruge.

Bayraktar shtoi gjithashtu se rafineritë turke janë projektuar fillimisht për përpunimin e naftës së këtij rajoni, ndërsa nafta irakiane dhe ajo e Kirkukut mbeten ndër llojet më të përpunuara në vend.

Veçmas, Bayraktar u takua me kryeministrin irakian Ali Al-Zaydi nĂ« Bagdad mĂ« 9 korrik, ku diskutuan pĂ«r NaftĂ«sjellĂ«sin Irak–Turqi. Al-Zaydi zhvilloi mĂ« pas njĂ« vizitĂ« zyrtare nĂ« Turqi mĂ« 28 korrik, gjatĂ« sĂ« cilĂ«s “Turkish Petroleum” bleu 15 pĂ«r qind tĂ« aksioneve nĂ« sipĂ«rmarrjen e pĂ«rbashkĂ«t tĂ« kompanisĂ« bp me bazĂ« nĂ« Kirkuk.

Projekti përfshin kupolat Baba dhe Avanah, si dhe fushat Bai Hassan, Jambur dhe Khabbaz në Kirkuk, një nga rajonet kryesore prodhuese të hidrokarbureve në Irak. Zona kontraktuale vlerësohet të përmbajë mbi 3 miliardë fuçi ekuivalent nafte në burime hidrokarbure në fazën fillestare.

  •  
  • ↗
↗

Begaj dekreton marrëveshjen me SHBA/ Ligji hyn në fuqi në momentin e publikimit në Fletoren Zyrtare

✇Abc News
By: Nijazi Mema

TIRANË- Presidenti i RepublikĂ«s, Bajram Begaj, ka dekretuar marrĂ«veshjen e huasĂ« direkte prej 302 milionĂ« dollarĂ«sh ndĂ«rmjet ShqipĂ«risĂ« dhe Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, nĂ« kuadĂ«r tĂ« financimit tĂ« jashtĂ«m ushtarak.

Në dekretin e tij, kreu i shtetit shqiptar ka dhënë pëlqimin për hyrjen në fuqi të menjëhershme të këtij ligji. Kjo marrëveshje u miratua në Parlament me 74 votat e mazhorancës socialiste dhe u shqyrtua me procedurë të përshpejtuar në seancë plenare me dyer të mbyllura, për shkak të konfidencialitetit.

Ajo u votua pa opozitën, e cila e bojkotoi procesin dhe nuk e mbështeti, me argumentin se nuk kishte lexuar marrëveshjen. Marrëveshja mbetet konfidenciale, por sipas kreut të Grupit Parlamentar të PS-së, Taulant Balla, huaja do të përdoret për:

  1. Modernizimin e kapaciteteve të Forcave të Armatosura;
  2. Financim gradual, sipas nevojave, me garancitë e përcaktuara në marrëveshje;
  3. dhe ka Afat shlyerjeje 12 vjet.

Huaja do ta ndihmojë Shqipërinë të arrijë objektivat kombëtare dhe ndërkombëtare në fushën e mbrojtjes. Ndërsa Partia Demokratike ka dalë hapur kundër marrëveshjes së huasë prej 302 milionë dollarësh mes Shqipërisë dhe SHBA-së.

DemokratĂ«t kanĂ« vendosur ta dĂ«rgojnĂ« nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese marrĂ«veshjen ShqipĂ«ri–SHBA, duke kĂ«rkuar pezullimin e saj dhe shfuqizimin e ligjit ratifikues, me synimin pĂ«r tĂ« bllokuar huanĂ« prej 302 milionĂ« dollarĂ«sh, e cila do t’i shĂ«rbejĂ« ShqipĂ«risĂ« pĂ«r investime nĂ« pajisje ushtarake dhe modernizimin e Forcave tĂ« Armatosura.

Me këtë marrëveshje, Shqipëria rikonfirmohet si një anëtare e rëndësishme në arkitekturën e paqes dhe sigurisë, si edhe ecën me siguri drejt pritjes së Samitit të radhës të NATO-s në Tiranë.

Ligji hyn në fuqi në momentin e publikimit në Fletoren Zyrtare.

Dekreti i Kreut të Shtetit:

Në mbështetje të nenit 84, pika 1 dhe 4, dhe nenit 93 të Kushtetutës,

D E K R E T O J:

Neni 1

Shpalljen e ligjit nr. 91/2026, “PĂ«r ratifikimin e marrĂ«veshjes sĂ« huas direkte ndĂ«rmjet RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, pĂ«rfaqĂ«suar nga Ministria e Financave, dhe Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, pĂ«rfaqĂ«suar nga Agjencia e BashkĂ«punimit pĂ«r SigurinĂ« e Mbrojtjes (DSCA), nĂ« kuadĂ«r tĂ« financimit tĂ« jashtĂ«m ushtarak (FMF)”.

Neni 2

DhĂ«nien e pĂ«lqimit pĂ«r hyrjen nĂ« fuqi menjĂ«herĂ« tĂ« ligjit nr. 91/2026, “PĂ«r ratifikimin e marrĂ«veshjes sĂ« huas direkte ndĂ«rmjet RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, pĂ«rfaqĂ«suar nga Ministria e Financave, dhe Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, pĂ«rfaqĂ«suar nga Agjencia e BashkĂ«punimit pĂ«r SigurinĂ« e Mbrojtjes (DSCA), nĂ« kuadĂ«r tĂ« financimit tĂ« jashtĂ«m ushtarak (FMF)”./abcnews.al

  •  
  • ↗
↗

Ermal Beqiri, kështjellë në Francë/ SPAK: E ka blerë 2,6 milionë euro, edhe apartamente e llogari bankare

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Pasuri me vlerë miliona euro në pronësi të Ermal Beqirit janë zbuluar në Francë gjatë hetimeve të zhvilluara në bashkëpunim mes autoriteteve franceze dhe SPAK. Mes tyre spikat një kështjellë në departamentin Oise, me vlerë rreth 2.6 milionë euro, dy apartamente, mbi 2 milionë euro ne llogari bankare dhe automjete.

Për këto asete, Prokuroria e Posaçme u ka kërkuar autoriteteve franceze vendosjen e sekuestros, ndërsa hetimet financiare vijojnë për identifikimin e pasurive të tjera që dyshohet se burojnë nga aktiviteti kriminal.

Ermal Beqiri u arrestua më 24 korrik 2026 nga autoritetet franceze, pasi hyri me avionin e tij në hapësirën ajrore të kufizuar të centralit bërthamor të Penlyt dhe u detyrua të ulej në aerodromin e Albert.

Më pas, gjykata franceze vendosi vazhdimin e paraburgimit të tij për qëllime ekstradimi drejt Shqipërisë.

Sipas SPAK, ndaj Beqirit Ă«shtĂ« caktuar masa e sigurisĂ« “arrest nĂ« burg” nga Gjykata e Posaçme pĂ«r disa vepra tĂ« rĂ«nda, mes tyre konkurrencĂ« e paligjshme nĂ«pĂ«rmjet dhunĂ«s, heqje e paligjshme e lirisĂ«, shkelje e barazisĂ« nĂ« tendera, pastrim parash, korrupsion aktiv dhe pjesĂ«marrje nĂ« grup tĂ« strukturuar kriminal.

Sipas SPAK, Ermal Beqiri ishte lokalizuar prej javĂ«sh, ndĂ«rsa ishte shpallur nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar nga Interpol pasi Gjykata e Posaçme ne Tirane nĂ« dhjetor tĂ« 2025 vendosi pĂ«r tĂ« masĂ«n e sigurisĂ« “arrest nĂ« burg”./abcnews.al

  •  
  • ↗
↗

Kardinal Troshani “rikthehet” nĂ« burg/ Ceremoni nĂ« Spaç pĂ«r nderimin e tĂ« persekutuarve nga diktatura

✇Abc News
By: Nijazi Mema

MIRDITË– Pas disa dekadash, Eminenca e tij, Kardinali Ernest Troshan Simoni rikthehet nĂ« Spaç, nĂ« burgun ku dikur iu mohua liria dhe ku ndau vuajtjet me qindra tĂ« burgosur politikĂ«.

Në oborrin e ish-burgut, mes mureve që mbajnë ende gjurmët e së shkuarës, Kardinali kremton Meshën e Shenjtë ne prani te ish-të përndjekur politikë, besimtarë të shumtë dhe përfaqësues të komuniteteve fetare, në nder të të gjithë atyre që u dënuan, u pushkatuan apo ende nuk kanë një varr.

Duke kujtuar vitet e persekutimit ai rrëfeu edhe akuzat për të cilat u dënua nga regjimi komunist. Për jetën e tij në shërbim të fesë dhe qëndresën përballë persekutimit komunist, Kardinali Ernest Troshan Simoni nderohet me një dekoratë mirënjohjeje.

Ceremonia përcillet edhe nga një mesazh i Atit të Shenjtë, Papa Leoni XIV.

Në letrën e ardhur nga Vatikani, Spaçi përshkruhet si një vend martirizimi dhe shprese, ndërsa kujtesa e atyre që sakrifikuan jetën cilësohet një thirrje e përhershme për liri, dinjitet njerëzor dhe paqe./abcnews.al

  •  
  • ↗
↗

Rumania përballet me rritjen e sulmeve të arinjve, autoritetet në alarm

✇Abc News
By: Nijazi Mema

NĂ« vetĂ«m tre orĂ«, gjatĂ« njĂ« mĂ«ngjesi me diell nĂ« rrugĂ«n piktoreske malore Transfagarasan nĂ« Rumani, tĂ« paktĂ«n 20 arinj tĂ« murrmĂ« dolĂ«n nga pylli dhe iu afruan shoferĂ«ve qĂ« kishin ndaluar pĂ«r t’i ushqyer dhe pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« selfie me ta.

Shoferët injoruan tabelat përgjatë kthesave të rrugës, e cila përshkon Malet Karpate, ku paralajmërohej se ushqimi i arinjve është i paligjshëm dhe dënohet me gjoba të larta.

Kjo skenë ilustron një sfidë në rritje për autoritetet rumune, të cilat po hasin vështirësi në zbatimin e rregullave për të mbrojtur banorët dhe turistët nga sulmet, ndërsa njëkohësisht përpiqen të kontrollojnë popullsinë më të madhe të arinjve të murrmë në Evropë, jashtë Rusisë.

Ministria rumune e Mjedisit vlerëson se në vend jetojnë nga 10.000 deri në 13.000 arinj të murrmë, bazuar në një studim shumëvjeçar paraprak të ADN-së.

Takimet mes njerëzve dhe arinjve janë bërë gjithnjë e më të shpeshta në komunitetet malore, pasi zgjerimi urban dhe ndryshimet klimatike po zvogëlojnë dhe copëzojnë habitatet natyrore. Si pasojë, arinjtë janë mësuar të hyjnë në qytete dhe qyteza në kërkim të ushqimit.

Disa prej këtyre incidenteve kanë qenë fatale. Sipas Ministrisë së Mjedisit, gjatë dy dekadave të fundit, gati 30 persona kanë humbur jetën nga sulmet e arinjve në Rumani.

Për banorë si Jean Stangaciu, 59 vjeç, nga qyteti malor Predeal në Rumaninë qendrore, prania e arinjve është bërë një kërcënim i përditshëm.

“Ariu vjen pothuajse çdo mbrĂ«mje,” tha ai, duke pĂ«rshkruar vizitat e kafshĂ«ve pranĂ« kontejnerĂ«ve tĂ« mbeturinave afĂ«r shtĂ«pisĂ« sĂ« tij. “Ne tashmĂ« nuk dalim mĂ« nĂ« qytet nĂ« mbrĂ«mje.”

Kritikët kërkojnë zbatim më të fortë të ligjit

Në përpjekje për të shmangur sulme të tjera dhe për të kontrolluar popullsinë e arinjve, ligjvënësit rumunë në prill dyfishuan kuotën vjetore të gjuetisë, duke e çuar në afro 900 arinj për këtë vit dhe vitin e ardhshëm. Vendimi ka shkaktuar reagime të forta nga ekspertët e jetës së egër dhe organizatat e ruajtjes së natyrës.

Kritikët thonë se kjo masë nuk e zgjidh problemin e arinjve që futen në zonat e banuara, pasi gjuetarët ka të ngjarë të synojnë arinjtë e mëdhenj trofe në thellësi të pyjeve, dhe jo arushat me këlyshë që hyjnë në qytete në kërkim të ushqimit.

“Gjuetia nuk do tĂ« zhvillohet aty ku arinjtĂ« dalin buzĂ« rrugĂ«s, nĂ« Transfagarasan,” tha Cristina Lapis, drejtuese e strehimores Libearty Sanctuary, ku strehohen 140 arinj qĂ« janĂ« bĂ«rĂ« jetimĂ« ose janĂ« shpĂ«tuar nga persona qĂ« i mbanin si atraksione pranĂ« rrugĂ«ve.

Që nga viti 2021, autoritetet lokale në qytete kanë të drejtë të vrasin arinjtë që futen në oborret dhe shtëpitë e njerëzve.

Ciprian Galusca, nga Shoqata e PlatformĂ«s pĂ«r PĂ«rshtatjen ndaj Ndryshimeve Klimatike, tha se disa nga masat ekzistuese jo-vdekjeprurĂ«se pĂ«r tĂ« parandaluar hyrjen e arinjve nĂ« qytete – pĂ«rfshirĂ« gjobat pĂ«r ushqimin e tyre, rregullat pĂ«r menaxhimin e mbetjeve dhe subvencionet pĂ«r gardhe elektrike – nuk po zbatohen siç duhet.

 

  •  
  • ↗
↗

Trump konfirmon se mbështet Todd Blanch për Prokuror të Përgjithshëm të SHBA

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Presidenti amerikan Donald Trump shkroi nĂ« rrjetin “Truth Social” se, pavarĂ«sisht kundĂ«rshtimit tĂ« disa senatorĂ«ve, ai mbĂ«shtet emĂ«rimin e Todd Blanche si Prokuror i PĂ«rgjithshĂ«m.

“NĂ«se senatorĂ«t Cornyn dhe Tillis, tĂ« dy tĂ« zemĂ«ruar sepse unĂ« nuk i mbĂ«shteta, nuk do ta miratojnĂ« Todd Blanch, njĂ« nga profesionistĂ«t mĂ« tĂ« respektuar nĂ« vend, si Prokuror tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« SHBA-sĂ«, atĂ«herĂ« unĂ« do ta mbaj Todd si Prokuror tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m nĂ« detyrĂ«â€, tha Trump nĂ« njĂ« postim nĂ« rrjetin social.

Presidenti konfirmoi se do të mbështesë fuqimisht miratimin e Ligjit kundër keqpërdorimit të armëve.

  •  
  • ↗
↗

Presidenti Begaj nĂ« manifestimin “MirĂ« se vini nĂ« Alpet Shqiptare – Vuthaj 2026”: TĂ« ruajmĂ« trashĂ«giminĂ«

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Presidenti i RepublikĂ«s,  Bajram Begaj, mori pjesĂ« nĂ« manifestimin: “MirĂ« se vini nĂ« Alpet Shqiptare, Vuthaj 2026”.

“TĂ« ruajmĂ« atĂ« qĂ« kemi trashĂ«guar, por njĂ«kohĂ«sisht tĂ« ndĂ«rtojmĂ« me besim tĂ« ardhmen; tĂ« jemi krenarĂ« pĂ«r identitetin tonĂ«, por edhe tĂ« hapur ndaj bashkĂ«punimit; tĂ« mbĂ«shtesim njĂ«ri-tjetrin dhe tĂ« punojmĂ« qĂ« brezat qĂ« vijnĂ« tĂ« kenĂ« mĂ« shumĂ« mundĂ«si se ne”.

Presidenti Begaj, e vlerësoi këtë aktivitet si një urë që bashkon shqiptarët me vendlindjen, ruan identitetin kombëtar dhe forcon lidhjet mes brezave.

“Alpet Shqiptare janĂ« njĂ« pjesĂ« e historisĂ« sĂ« shqiptarit, e karakterit dhe e mĂ«nyrĂ«s se si kemi ditur tĂ« jetojmĂ« nĂ« harmoni me tokĂ«n, me familjen dhe me njĂ«ri-tjetrin. NĂ« kĂ«to male janĂ« ruajtur zakone, kĂ«ngĂ«, veshje e mĂ«nyra jetese qĂ« i japin identitet kulturĂ«s sonĂ« kombĂ«tare. Kush vjen kĂ«tu nuk gjen vetĂ«m bukuri, por edhe kujtime dhe njĂ« mĂ«nyrĂ« jetese qĂ« ruan ende lidhjen e ngushtĂ« mes njeriut dhe natyrĂ«s, mes traditĂ«s dhe sĂ« ardhmes.”

Ai theksoi rëndësinë e ruajtjes së gjuhës, traditave dhe kulturës shqiptare, duke nënvizuar se komuniteti i Plavës dhe Gucisë ka dhënë një kontribut të çmuar në mbrojtjen e identitetit kombëtar dhe në zhvillimin e Malit të Zi.

“Ka vende ku njeriu lind. Ka vende ku jeton. Por ka edhe vende ku ndien gjithmonĂ« nevojĂ«n tĂ« kthehet. Gucia dhe Alpet Shqiptare janĂ« njĂ« nga ato vende. KĂ«tu, kthimi Ă«shtĂ« njĂ« takim me rrĂ«njĂ«t, me familjen, me gjuhĂ«n, me kujtimet dhe me gjithçka qĂ« na ka formuar. Ai Ă«shtĂ« dĂ«shmia se lidhja me vendlindjen nuk dobĂ«sohet nga largĂ«sia dhe nuk matet me kilometrat qĂ« na ndajnĂ« prej saj. Kjo trevĂ« e bekuar ka qenĂ« historikisht njĂ« vatĂ«r qĂ«ndrese, arsimi dhe kulture. KĂ«tu natyra ka gdhendur majat mĂ« tĂ« larta, ndĂ«rsa historia ka formuar njerĂ«z me dinjitet tĂ« rrallĂ«, qĂ« ditĂ«n tĂ« ruajnĂ« gjuhĂ«n, traditat dhe rrĂ«njĂ«t e tyre, pa u lĂ«kundur nga stuhitĂ« e kohĂ«rave.
Kjo Ă«shtĂ« edhe toka qĂ« i dha historisĂ« sonĂ« burra si Ali PashĂ« Gucia, Jakup Ferri e shumĂ« atdhetarĂ« tĂ« tjerĂ«â€, – u tha Kreu i Shtetit shqiptarĂ«ve tĂ« DiasporĂ«s qĂ« ishin pjesĂ« e kĂ«tij manifestini.

Presidenti Begaj vlerësoi faktin se shqiptarët jetojnë sot në një periudhë me më shumë mundësi, duke theksuar rëndësinë e paqes, integrimit evropian dhe partneritetit me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Në përfundim të fjalës së tij, Presidenti i Republikës dha nje mesazh për ruajtjen e trashëgimisë kombëtare, forcimin e unitetit dhe ndërtimin e një të ardhmeje më të mirë për brezat që vijnë:

“Teksa shoh sot tĂ« mbledhur kĂ«tu banorĂ« tĂ« zonĂ«s, tĂ« rinj, tĂ« moshuar, familje dhe bashkatdhetarĂ« tĂ« ardhur nga Diaspora, bindem edhe mĂ« shumĂ« se lidhjet tona janĂ« tĂ« forta. Ato nuk ruhen vetĂ«m nĂ« dokumente dhe nĂ« fjalime zyrtare si ky. Ato ruhen nĂ« familje, nĂ« kĂ«ngĂ«, nĂ« valle, nĂ« veshjet tradicionale, nĂ« lojĂ«rat popullore, nĂ« gjuhĂ«n qĂ« u mĂ«sojmĂ« fĂ«mijĂ«ve dhe identitetin tonĂ« kombĂ«tar.
Ky Ă«shtĂ« mesazhi im sot pĂ«r ju dhe pĂ«r tĂ« gjithĂ« shqiptarĂ«t: tĂ« ruajmĂ« atĂ« qĂ« kemi trashĂ«guar, por njĂ«kohĂ«sisht tĂ« ndĂ«rtojmĂ« me besim tĂ« ardhmen; tĂ« jemi krenarĂ« pĂ«r identitetin tonĂ«, por edhe tĂ« hapur ndaj bashkĂ«punimit; tĂ« mbĂ«shtesim njĂ«ri-tjetrin dhe tĂ« punojmĂ« qĂ« brezat qĂ« vijnĂ« tĂ« kenĂ« mĂ« shumĂ« mundĂ«si se ne.”

Kreu i Shtetit u nderua me çmimin “Krenaria e Alpeve Shqiptare”, si vlerĂ«sim pĂ«r kontributin e tij nĂ« mbrojtjen e interesave kombĂ«tare dhe mbĂ«shtetjen e shqiptarĂ«ve kudo qĂ« jetojnĂ«.
Vizita e Presidentit në Plavë dhe Guci përfshiu takime me përfaqësues të komunitetit shqiptar në nivel qendror dhe autoritete lokale.

  •  
  • ↗
↗

Analiza/ A rrezikon bota një luftë mes Ukrainës dhe Iranit?

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Tensionet mes Ukrainës dhe Iranit janë përshkallëzuar, duke krijuar një front të ri indirekt në përplasjen më të gjerë gjeopolitike mes Rusisë, Perëndimit dhe aleatëve të tyre.

Marrëdhëniet mes Kievit dhe Teheranit janë përkeqësuar kryesisht për shkak të mbështetjes ushtarake që Irani i ka dhënë Rusisë gjatë luftës në Ukrainë, veçanërisht përmes furnizimit me dronë sulmues.

PĂ«r UkrainĂ«n, Irani nuk konsiderohet mĂ« njĂ« aktor neutral, pasi dronĂ«t iranianĂ« tĂ« pĂ«rdorur nga Rusia kanĂ« luajtur njĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« sulmet ndaj qyteteve dhe infrastrukturĂ«s ukrainase. Kievi e sheh bashkĂ«punimin ushtarak Moskë–Teheran si njĂ« kĂ«rcĂ«nim tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« pĂ«r sigurinĂ« e tij.

Situata u bë edhe më e ndërlikuar pas sulmeve ukrainase ndaj objektivave të lidhura me Iranin dhe Rusinë në Detin Kaspik.

Ukraina argumenton se këto operacione synojnë rrugët e furnizimit që ndihmojnë makinën luftarake ruse, ndërsa Irani i ka dënuar ato dhe ka paralajmëruar se veprime të tilla mund të sjellin pasoja, raportojnë mediat në Ukrainë.

Sipas analizĂ«s, konflikti Ukrainë–Iran nuk Ă«shtĂ« njĂ« luftĂ« zyrtare mes dy shteteve, por dy konfliktet – lufta Rusi-UkrainĂ« dhe pĂ«rplasjet rreth Iranit – po ndĂ«rthuren gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ«. Kjo rrit rrezikun qĂ« njĂ« pĂ«rplasje lokale tĂ« shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« krizĂ« mĂ« tĂ« gjerĂ« ndĂ«rkombĂ«tare.

Për Ukrainën, dobësimi i Iranit mund të ketë ndikim strategjik, pasi Teherani është një nga mbështetësit kryesorë të Rusisë në fushën e teknologjisë ushtarake.

Nga ana tjetër, një përshkallëzim i ri në Lindjen e Mesme mund të shpërqendrojë aleatët perëndimorë dhe të ndikojë në ndihmën ushtarake për Kievin.

Analistët paralajmërojnë se lidhja mes dy luftërave po bëhet gjithnjë e më e dukshme: Rusia dhe Irani po afrohen përmes bashkëpunimit ushtarak, ndërsa Ukraina kërkon të godasë rrjetet që mbështesin luftën ruse. Kjo krijon një situatë të brishtë ku një incident i vetëm mund të shkaktojë një përshkallëzim më të madh.

  •  
  • ↗
↗

Risi në mjekësi, veshkat nga derrat mund të shpëtojnë mijëra jetë

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Një nga zhvillimet më të rëndësishme të muajve të fundit në fushën e nefrologjisë lidhet me transplantin e veshkave nga derra të modifikuar gjenetikisht te njerëzit, shkruan corriere it

Kjo teknologji, e njohur si ksenotransplantim, po shihet si një shpresë e madhe për mijëra pacientë që presin prej vitesh një organ për transplant.

Në SHBA kanë nisur provat e para klinike, pasi disa transplante eksperimentale të kryera më parë dhanë rezultate premtuese.

Derrat përdoren pasi janë modifikuar gjenetikisht për të ulur rrezikun që sistemi imunitar i njeriut ta refuzojë menjëherë organin.

Studiuesit synojnë të vlerësojnë sigurinë dhe funksionimin afatgjatë të këtyre veshkave te pacientët me sëmundje të avancuar të veshkave.

Aktualisht, mijëra njerëz në mbarë botën presin një transplant veshke, ndërsa numri i organeve të disponueshme nga dhuruesit mbetet shumë më i ulët se nevoja.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, shumĂ« pacientĂ« detyrohen t’i nĂ«nshtrohen dializĂ«s pĂ«r vite me radhĂ«, duke pĂ«rjetuar njĂ« cilĂ«si mĂ« tĂ« ulĂ«t jete dhe rrezik mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r komplikacione.

Ekspertët theksojnë se, megjithëse rezultatet e deritanishme janë inkurajuese, nevojiten ende studime të mëtejshme për të konfirmuar se këto transplante janë të sigurta dhe efektive në periudhë afatgjatë.

Nëse provat klinike përfundojnë me sukses, ksenotransplantimi mund të shënojë një revolucion në mjekësi, duke ofruar një zgjidhje për mungesën kronike të organeve dhe duke shpëtuar jetën e mijëra pacientëve që vuajnë nga insuficienca e rëndë e veshkave.

  •  
  • ↗
↗

Aksident i rëndë në një minierë në Bulqizë, materiali i kromit zë poshtë minatorin

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Një ngjarje e rëndë është regjistruar rreth orës 13:00 në Tërnovë e Madhe, në bashkinë Bulqizë, ku një minator dyshohet se ka rënë në një furnelë gjatë procesit të punës.

Sipas informacionit paraprak,  40 vjeçari, banues në Burrel dhe me detyrë minator/brigadier në një subjekt privat, dyshohet se është mbuluar nga materiali i kromit pas incidentit.

Në vendngjarje ndodhen shërbimet e kërkim-shpëtimit dhe forcat e Policisë, të cilat po vijojnë operacionin për lokalizimin dhe nxjerrjen e 40-vjeçarit.

Ndërkohë, grupi hetimor ka nisur veprimet për të zbardhur plotësisht rrethanat dhe shkaqet e ngjarjes.

  •  
  • ↗
↗

Zelensky: UkrainĂ«s i kanĂ« mbaruar raketat interceptuese “Patriot”

✇Abc News
By: Nijazi Mema

Ukraina ka mbetur pa raketa interceptuese Patriot të prodhuara nga SHBA-ja, tha të premten presidenti Volodymyr Zelensky.

Në një deklaratë në Telegram, Zelensky përsëriti thirrjen e tij ndaj aleatëve perëndimorë për të furnizuar urgjentisht vendin me sisteme të mbrojtjes ajrore.

“VetĂ«m njĂ« raketĂ« balistike u rrĂ«zua sonte, thjesht sepse nuk ka mĂ« raketa pĂ«r sistemet Patriot”, tha ai.

Veçmas, kreu i agjencisë shtetërore ruse për energjinë bërthamore Rosatom, Alexey Likhachev, tha se një sulm ukrainas fundosi anijen e mallrave Yanina, e operuar nga kompania Fesco, rreth 210 kilometra nga porti rus i Novorossiyskut në Detin e Zi.

Likhachev tha se anija, e cila transportonte ngarkesë civile në ujërat ndërkombëtare, u fundos pas sulmit, duke shtuar se të 17 anëtarët e ekuipazhit u shpëtuan dhe janë në gjendje të kënaqshme.

  •  
  • ↗
❌