Studimi/ Vajzat autike diagnostikohen më vonë se djemtë
Nga Gazeta âSiâ- Femrat mund tĂ« kenĂ« po aq gjasa tĂ« vuajnĂ« nga autizmi sa meshkujt, por djemtĂ« kanĂ« deri nĂ« katĂ«r herĂ« mĂ« shumĂ« gjasa tĂ« diagnostikohen nĂ« fĂ«mijĂ«ri, sipas njĂ« studimi nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ«.
Një hulumtim i udhëhequr nga Instituti Karolinska në Suedi shqyrtoi shkallën e diagnostikimit të autizmit për njerëzit e lindur në Suedi midis viteve 1985 dhe 2020. Nga 2.7 milion njerëz të ndjekur, 2.8% u diagnostikuan me autizëm midis moshës dy dhe 37 vjeç.
Ata zbuluan se deri në moshën 20 vjeç, shkalla e diagnostikimit të burrave dhe grave ishte pothuajse e barabartë, duke sfiduar supozimet e mëparshme se autizmi është më i zakonshëm tek meshkujt.
âGjetjet tona sugjerojnĂ« qĂ« ndryshimi gjinor nĂ« prevalencĂ«n e autizmit Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i ulĂ«t nga sa mendohej mĂ« parĂ«, pĂ«r shkak se gratĂ« dhe vajzat nuk diagnostikohen mirĂ« ose diagnostikohen vonĂ«â, tha autorja kryesore, Dr. Caroline Fyfe.
Hulumtimi llogariti se nĂ« fĂ«mijĂ«ri, djemtĂ« diagnostikoheshin mesatarisht gati tre vjet mĂ« herĂ«t se vajzat â mosha mesatare nĂ« diagnozĂ« ishte 15.9 vjeç pĂ«r vajzat, por 13.1 vjeç pĂ«r djemtĂ«.
NĂ« pĂ«rgjithĂ«si, djemtĂ« kishin tre deri nĂ« katĂ«r herĂ« mĂ« shumĂ« gjasa sesa vajzat tĂ« diagnostikoheshin me autizĂ«m nĂ«n moshĂ«n 10 vjeç, megjithĂ«se vajzat u gjetĂ«n tĂ« âkapin ritminâ kur mbushnin 20 vjeç, pĂ«r shkak tĂ« njĂ« rritjeje tĂ« shpejtĂ« tĂ« diagnostikimit tĂ« autizmit gjatĂ« adoleshencĂ«s.
âKĂ«to vĂ«zhgime nxjerrin nĂ« pah nevojĂ«n pĂ«r tĂ« hetuar pse individĂ«t femra marrin diagnoza mĂ« vonĂ« se individĂ«t meshkujâ, pĂ«rfundojnĂ« autorĂ«t.
Studimi, i botuar në BMJ, zbuloi gjithashtu se, ndërsa pabarazitë gjinore në shkallët e diagnostikimit mbetën mjaft të qëndrueshme gjatë tre dekadave të fundit për fëmijët nën 10 vjeç, ato u ulën me shpejtësi për të gjitha grupmoshat e tjera.
âGjetjet tregojnĂ« se raporti meshkuj-femra pĂ«r çrregullimin e spektrit tĂ« autizmit Ă«shtĂ« ulur me kalimin e kohĂ«s dhe me rritjen e moshĂ«s nĂ« diagnozĂ«â, vĂ«rejnĂ« autorĂ«t.
âKy raport meshkuj-femra mund tĂ« jetĂ« dukshĂ«m mĂ« i ulĂ«t nga sa mendohej mĂ« parĂ«, deri nĂ« atĂ« masĂ« sa, në Suedi , mund tĂ« mos dallohet mĂ« nga mosha madhore.â
PacientĂ«t dhe avokatja e pacientĂ«ve, Anne Cary, tha se hulumtimi mbĂ«shteti argumentet se ishin âparagjykimet sistemike nĂ« diagnozĂ«, dhe jo njĂ« hendek i vĂ«rtetĂ« nĂ« incidencĂ«â qĂ« qĂ«ndronin pas mospĂ«rputhjes nĂ« normat e diagnozĂ«s.
Ndërsa fillimi i simptomave mund të vonohet dhe maskimi ishte padyshim një faktor, metodat dhe mjetet për të diagnostikuar autizmin mund të jenë të anshme dhe kanë nevojë për rafinim, tha ajo.
âKĂ«to paragjykime kanĂ« nĂ«nkuptuar qĂ« njĂ« vajzĂ« qĂ« nĂ« fund tĂ« fundit do tĂ« diagnostikohej me autizĂ«m do tĂ« kishte mĂ« pak se njĂ« tĂ« tretĂ«n e shanseve pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« diagnozĂ« para moshĂ«s 10 vjeçâ, shtoi Cary.
Dr. Judith Brown, drejtuese e provave dhe kĂ«rkimeve nĂ« ShoqatĂ«n KombĂ«tare tĂ« Autizmit, tha: âGjinia nuk duhet tĂ« jetĂ« kurrĂ« pengesĂ« pĂ«r marrjen e njĂ« diagnoze autizmi dhe aksesin nĂ« mbĂ«shtetjen e duhur.â
âHistorikisht, gabimisht supozohej se njerĂ«zit autikĂ« ishin kryesisht burra dhe djem, por tani e dimĂ« se gratĂ« dhe vajzat kanĂ« mĂ« shumĂ« gjasa tĂ« âmaskojnĂ«â ato qĂ« tradicionalisht mendohen si shenja tĂ« autizmit, duke e bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« identifikimin e sfidave me tĂ« cilat pĂ«rballen.â
Burimi: The Guardian/Përshtati Gazeta Si
The post Studimi/ Vajzat autike diagnostikohen më vonë se djemtë appeared first on Gazeta Si.
















