Lima u bë e njohur me përballje surrealiste që synojnë të të çlirojnë nga mendimi i zakonshëm i përditshëm. Por është paksa shumë të kërkosh nga një dorë që kap çelësa, një çadër që vallëzon dhe disa kuba akulli që shkrihen.

Eddy Frankel

Një nga gjërat më të këqija që arti bashkëkohor mund të të bëjë është të të detyrojë të mendosh seriozisht për gjëra budallaqe. Po, ndonjëherë një urinare është e bukur, një kasolle interesante dhe një dhomë bosh është një enë e mbushur me ide të panumërta. Por nganjëherë, nuk ka asnjë kuptim të thellë që ia vlen të kërkohet. Nganjëherë është thjesht paksa qesharake.

Konceptualistja braziliane Laura Lima do të preferonte ta quante absurde. Ekspozita e saj në ICA – prezantimi i parë personal në Mbretërinë e Bashkuar, pavarësisht dekadave ekspozimesh ndërkombëtare dhe pjesëmarrjesh në bienale – është e mbushur me përballje surrealiste, të gjitha të menduara për të të nxjerrë nga rutina mendore e përditshme, e plogët (“modalitetet tona të zakonshme të vëmendjes”) dhe për të gjetur kuptim në të papriturën.

Sa e papritur të duket një klasë vizatimi nga jeta në një galeri arti varet, natyrisht, nga pritshmëritë e tua. Mjaft e pritshme, do të thosha. Por kjo është ndryshe: jo vetëm që lejohet pjesëmarrja, por gjithçka është mbi rrota. Marrëzi. Mbajtëset e telajos dhe modelet janë vendosur mbi platforma druri lëvizëse, që enden vetvetiu nëpër dhomë, duke të detyruar të zgjasësh qafën dhe të rrotullosh kokën për të parë modelin.

Sipas fletëpalosjes, gjithçka ka të bëjë me rastësinë dhe kaosin, por sa rastësore dhe kaotike është në të vërtetë? Të gjitha referencat ndaj fatit, paparashikueshmërisë dhe “teorisë atomiste të Epikurit” zbehen nga fakti se platformat janë, në thelb, robotë gjigantë pastrimi me sensorë. Ato rrotullohen brenda një zone të paracaktuar, në mënyrë të paraprogramuar. Është kaotike dhe e paparashikueshme vetëm nëse nuk mendon për të.

Dhe nëse ideja është të të bëjë të shohësh gjërat nga këndvështrime të ndryshme, do të thosha se ta bësh këtë duke të ulur përpara një telajoje gjigante rrotulluese është paksa e rëndë dhe e drejtpërdrejtë.

Në dhomën tjetër ka një tufë çelësash në dysheme, me një krah njeriu që del nga poshtë murit duke u përpjekur t’i kapë. Në fillim funksionon disi: është absurde, qesharake. Por pastaj nis të kërkosh kuptimin që supozohet të fshihet në periferi dhe gjithçka shembet. A është ideja se kuptimi është gjithmonë pak jashtë mundësisë së kapjes, aty por përfundimisht i paarritshëm? Atëherë pse dora më në fund i arrin çelësat, i kap dhe pastaj i hedh sërish jashtë? E vetmja gjë që thotë është se kuptimi është i paarritshëm vetëm sepse ia ke bërë vetes tmerrësisht të vështirë.

Lart, një çadër e kuqe mbi rrota të motorizuara vallëzon nëpër galeri. Ngjitur, një frigorifer mban imazhe të ngrira në akull, të cilat supozohet t’i nxjerrësh dhe t’i shkrish për t’i parë. Nuk ia vlen shumë.

Lima këmbëngul që ti të gjesh rëndësi në të papriturën pa të shtyrë drejt ndonjë substance reale. Por kjo është një mënyrë e leverdishme për të prodhuar vepra pa kuptim, duke u thënë shikuesve se thjesht nuk po shohin mjaftueshëm thellë.

Po të thoshte: “Hej, kjo është thjesht absurde, surrealiste dhe poetike”, do të ishte në rregull. Por e gjithë ekspozita është kaq e ngarkuar me filozofi gjysmake dhe konceptualizëm të dobët, sa nuk të lejon ta shijosh për atë që është. Gjithçka supozohet të ketë të bëjë me procesin dhe zbulimin. Nuk kam problem me formën e asgjëje këtu; thjesht nuk mendoj se ka shumë kuptim, se thotë diçka – apo se duket aq mirë.

U ula aty duke parë njerëz mbi robotë gjigantë që vizatonin një burrë lakuriq me një çadër dhe u përpoqa të mendoja për Epikurin, atomet dhe rastësinë. Vështrova çadrën që rrotullohej, shkriva disa tabaka akulli. U përpoqa vërtet ta kuptoja, të gjeja kuptim dhe bukuri. Mendova mendime serioze, por gjeta vetëm art budalla.

Përgatiti për botim: L.Veizi

Avokatja Adriana Kalaja ka reaguar ashpër ndaj deklaratave të Agron Shehajt në emisionin Opinion, i cili theksoi se shqiptarët kanë nevojë për një alternativë të re.

Kalaja përmes një statusi në rrjetet sociale ka hehdur akuza të rënda duke u shprehur se Shehaj kërkon largimin e Berishës, sepse nëse thotë të kundërtën pra të largohet Rama i sekuestorhet biznesi si në 2024 kur e detyroi të dilte me një parti të re.

Më tej ka ngritur pikëpyetje se pse Agron Shehaj është aq i frikësuar sa del në mbështetje të SPAK-ut.

Ndër të tjera Kalaja thekson se nëse Ramës i kanë ngrënë “dardhat” pas krahëve, Shehaj duhet të dijë se me AKSHIN dhe Call Center-at, “Dardha e ka bishtin prapa”.

Reagimi i Adriana Kalasë

Ka të drejtë Gonja që thotë të iki Berisha, se po tha të iki Rama, i sekuestrohet prap biznesi si në 2024 kur e detyroi si “çeço” të dilte me parti te re.

Si të gjithë “çunat” e ambasadave në fakt.

Si tha atëhere?

Po të doja rotacion, nuk ikja nga PD.

Kaq.

Ajo që vë re unë është fakti se pse është trembur Gonja nga SPAK, që kërkon haptazi të tregojë “mbështetjen”:

1. Nga AKSHI?

2. Apo nga Call Centër?

Do ketë zhvillime…….

Upsssssss se desh harrova,

Çfarë u bë me ato 100 firmat?

Se akoma nuk e dimë se ku do e dorëzonte peticionin apo si do e mbronte “drejtësinë”!?

Apo ashtu siç vodhi të dhënat e anëtarëve të PD kur iku si “hajdut”, kështu duhet të vidhte edhe të dhënat e 100 mijë qytetarëve.

Nëse Edvinit i kanë ngrënë “dardhat” pas krahëve, t’i thotë dikush Gones se me AKSHIN dhe Call Centërat, “Dardha e ka bishtin prapa”.

Upsssssss se desh harrova prap.

Ky “mbrojtësi” i drejtësisë dhe ky i revoltuari nga korrupsioni qeverirar, ka bërë ndonjë kallëzim në SPAK-un që e vlerëson shumë, kundër Ramës, Ballukut Veliajt & CO?

Natën e mirë.

Nesër avazi …./K.M

Raportuesi i Përhershëm i Parlamentit Evropian për Shqipërinë, Andreas Schieder i është përgjigjur pyetjeve të gazetareve lidhur me përfshirjen e çështjes së imunitetit të zv/kryeministres Belinda Balluku në raportin për Parlamentin Evropian.

Schieder tha se Parlamenti Evropian nuk komenton çështje ligjore, ndërsa shtoi se të gjitha institucionet duhet të mbështesin punën e SPAK  duke bërë secila hallkë punën e nevojshme.

“Më duhet të them që së pari parlamenti evropian nuk komenton çështje ligjore dhe mendoj që gjithashtu është standard i mirë që institucionet të kryejnë punën e tyre, në këtë rast SPAK dhe të tjerët duhet të bëjnë punën e tyre me gjetjet e tyre ashtu siç e mendojnë ato që është e nevojshme. Të gjitha institucionet duhet të mbështesin punën e SPAK. Nuk është për Parlamentin Evropian për të bërë komente specifike. Jam i sigurt dhe për parlamentin në Shqipëri që me këtë përbërje që ka do të bëhen të gjithë diskutimet e duhura dhe do të merren vendimet e duhura”, tha Andreas Schieder.

«Solo dining», ose të hash vetëm, po kthehet nga një situatë që dikur të bënte të ulje kokën, në një zakon krejt normal, madje edhe në një trend. Për vite me radhë, momenti klasik te dera e restorantit ishte i njëjtë: kamarieri pyet “Sa veta jeni?”, ti përgjigjesh “Jam vetëm” dhe, pa e kuptuar, të duket sikur ke dhënë një shpjegim për diçka që s’duhej shpjeguar fare. Si të kishe një takim të prishur, si të ishe në pritje të “planeve të vërteta”, si të po e mbushe kohën. Sot, kjo mënyrë e të menduarit po zbehet.

Debati u ringjall edhe nga një pyetje e thjeshtë që qarkulloi online: a është e çuditshme të hash vetëm në restorant, apo është thjesht një nga ato gjëra që i kemi ngarkuar me turp pa arsye. Përgjigjja, në praktikë, po del gjithnjë e më e qartë. Në një botë ku gjithnjë e më shumë njerëz jetojnë vetëm, ku oraret e punës nuk përputhen, ku çiftet hanë në kohë të ndryshme dhe miqtë s’janë gjithmonë të lirë, të ngrënit vetëm nuk është “përjashtim”, është realitet i përditshëm.

Edhe Italia po e sheh këtë ndryshim. Familjet me një person po shtohen, dhe bashkë me to po ndryshon edhe mënyra si e jetojmë ushqimin: një tavolinë për një nuk shihet më si dënim social, por si një zgjedhje praktike, e qetë, ndonjëherë edhe e këndshme. Në fakt, shumë njerëz po e zbulojnë se ka diçka çliruese te ideja që mund të shkosh për darkë pa pasur nevojë të koordinosh mesazhe, të presësh përgjigje, apo të justifikosh pse s’gjetët dot një datë.

Në këtë histori ka edhe një kthesë tjetër interesante: gatimi për veten. Për një kohë të gjatë, “s’ia vlen të gatuash vetëm për një” ishte frazë standarde. Sot, po riformulohet si një akt kujdesi. Të gatuash për veten mund të jetë respekt për trupin, qetësi për mendjen, një mënyrë e thjeshtë për ta trajtuar veten si dikë që e meriton një vakt të mirë, edhe kur s’ka spektatorë. Dhe po, ndonjëherë rreziku është i kundërt: kur je vetëm, mund të biesh në kurthin e ushqimit të shpejtë dhe të varfër, pikërisht sepse askush s’të sheh. Por për shumë të tjerë, procesi i gatimit bëhet pjesa më e bukur e të ngrënit vetëm.

Nga ana psikologjike, një pjesë e parehatise ka qenë më shumë sociale sesa reale. Shpesh nuk është se njerëzit të gjykojnë, por ti mendon se po të gjykojnë. Dhe ky ndryshim perspektive po ndihmon: kur e pranon që shumë njerëz hanë vetëm, qoftë në shtëpi, qoftë jashtë, presioni bie. Megjithatë, raportimet tregojnë se gratë ndihen më të vëzhguara kur dalin vetëm, sidomos në udhëtime ose në darka jashtë, sepse ende ekziston pritshmëria e vjetër që ato “duhet” të jenë më të lidhura me marrëdhëniet dhe shoqërinë.

Për këdo që s’është mësuar, hyrja në këtë zakon mund të bëhet me hapa të vegjël. Një kafe, një bar i qetë, një vend pranë dritares ku ndihesh rehat. Një libër, një tablet, ose thjesht telefoni për pak minuta, derisa të kthehet në natyrale. Shumicën e kohës, askush s’ka kohë të të analizojë, secili është i zënë me botën e vet.

Edhe vetë restorantet po përshtaten. Sediljet në banak nuk janë më privilegj i bareve. Po shtohen tavolinat e vogla, vendet pranë vetrinave, hapësirat ku një person ndihet i mirëpritur, jo “i futur me zor” në një cep. Lokalet po e trajtojnë klientin që vjen vetëm me të njëjtën normalitet si një çift apo një grup, pa ngritur vetulla dhe pa e bërë tavolinën për një të duket si diçka e çuditshme.

Në fund, arsyeja është shumë e thjeshtë dhe shumë njerëzore. Ndonjëherë ke uri. Ndonjëherë do të dalësh. Ndonjëherë s’ke dëshirë të organizosh asgjë. Dhe të hash vetëm i zgjidh të gjitha këto, pa justifikime, pa dramatizim, pa e kthyer një vakt në provë shoqërore. Thjesht një tavolinë për një, dhe qetësia që të bën mirë./KM

Prej 50 vitesh, Ali Akbar, tanimë 73 vjeçar, lëviz në rrugët e Quartier Latine dhe Saint-Germain-des-Prés, ku vazhdon të shesë gazeta, duke njoftuar me zë të lartë titujt e tyre. I mbërritur në Francë si një emigrant i paligjshëm, që përjetoi vuajtjet dhe peripecitë e jetës, me netë të kaluar në qiell të hapur, ai është tanimë Kalorësi i Urdhrit Kombëtar të Meritës, një urdhër I cili iu akordua nga vetë presidenti francez Emmanuel Macron. Në fjalimin e tij, Kreu i Shtetit i bëri homazh “një zëri të shtypit francez” dhe një karriere të shënuar nga këmbëngulja dhe integrimi, duke theksuar vlerën simbolike të një profesioni që tani është pothuajse i zhdukur.

I lindur në vitin 1954 në periferi të Rawalpindi-t, një qytezë pranë kryeqytetit pakistanez, Islamabad, Ali Akbar pati një fëmijëri të mjerueshme. Në moshën 17 vjeç, ai hipi në një anije mallrash dhe shfrytëzoi një ndalesë, për të zbarkuar në Rouen në vitin 1973, duke shpresuar për një jetë më të mirë. Fillimisht ai ishte një emigrant i paligjshëm, duke bërë një jetë të vështirë: flinte në bodrume natën, shiste punën e tij ditën. Ai do të bëhej shitës për revistën Hara-Kiri dhe më pas për gazetën e përditshme Le Monde…

Gjatë ceremonisë së dhënies së medaljes, Emmanuel Macron nuk hezitoi të fliste me shumë tone emfatike. “Ju, nëse mund ta them kështu, keni mbajtur botën mbi supet tuaja dhe Francën në zemrën tuaj,” tha ai me zë të ngadaltë, me sytë e fshehur pas syzeve të diellit. Ai përmendi se e njihte Ali-n për më shumë se njëzet vjet. Të dy burrat ishin takuan kur kreu i ardhshëm i shtetit ishte student në Institutin e Studimeve Politike të Parisit (Sciences Po) në fillim të viteve 2000, përpara se të hynte në Shkollën Kombëtare të Administratës (ENA).

EN DIRECT | Cérémonie de remise des insignes de chevalier de l’ordre national du Mérite à Monsieur Ali Akbar. https://t.co/IbeIJIJA6K

— Élysée (@Elysee) January 28, 2026

“Unë po shisja gazetën në Rue Saint-Guillaume dhe Emmanuel Macron blinte një kopje prej meje herë pas here. Ai madje më ftoi, një ose dy herë, për një pije në Basile, kafenenë lokale”, kujton Ali Akbar. Puna e tij në lagjet e njohura të Parisit, e kishin bërë mik dhe me personazhe të tjerë të njohur, përfshirë regjisorin Élie Chouraqui, rrobaqepësin Théo Lafaurie, i cili I kishte qepur kostumin që ai veshi gjatë ceremonisë, Xavier Blanchot, drejtorin e hotelit legjendar ‘La Louisiane’, në Saint-Germain-des-Prés dhe avokatin Antonin Lévy, të gjithë rreth tij në ceremoni.

Tani, pakistanezi 73 vjeçar shpreson që Pallati Élysée tani do t’i jepte shtetësinë franceze. Edhe pse ai ka jetuar në Francë për më shumë se pesëdhjetë vjet dhe pesë djemtë e tij dhe tani nipërit e mbesat e tij janë të gjithë shtetas francezë, Ali Akbar ende nuk ka pasaportë franceze.

Dy projekte të tjera do t’i shtohen kryeqytetit: Kompleksi i ri i Inspektorateve Shtetërore dhe Shtëpia e Re e Fëmijëve, të cilat dolën fituese në Konkursin Ndërkombëtar.

Të dyja projektet u përkasin dy studiove nga Meksika, Taller Hector Barroso dhe Rojkind Arquitectos. Kryeministri Rama ka ndarë në rrjetet sociale pamjet sesi do të duken dy godinat e reja.

“Mirëmëngjes, dhe me projektet fituese të dy studiove prestigjioze nga Meksika, Taller Hector Barroso dhe Rojkind Arquitectos, në Konkursin Ndërkombëtar për ‘Shtëpinë e Re të Fëmijëve & Kompleksin e Ri të Inspektorateve Shtetërore’, organizuar nga Korporata Shqiptare e Investimeve, ju uroj një ditë të mbarë”, shkruan Rama.

Kompleksi i ri i Inspektorateve Shtetërore do të integrohet brenda kullave që do të ndërtohen pranë stadiumit “Air Albania”, aty ku sot ndodhet Shtëpia e Fëmijës “Zyber Halluli” që u propozua nga Rojkind Arquitectos.

Janë tri kulla 20-25-35 katëshe të lidhura me ura dhe shfrytëzim maksimal të truallit për parking (rreth 3,500 m2). Dy prej kullave parashikohen për rezidenca, teksa fasada propozohet të jetë e varur me forma unike të çrregullta.

Projekti i ri për shtëpinë e fëmijës “Zyber Hallulli”, i propozuar nga Taller Hector Barroso do të realizohet në një zonë tjetër, të njohur si Vilat Gjermane, në afro 5 mijë metra katrorë. Koncepti kryesor është ai i godinave jo më shumë se tre kate dhe shtëpizave të ndara sipas nevojave të fëmijëve e administratës, si dhe hapësira të gjelbra.

Të dy projektet do të zbatohen nga kompania shqiptare AlbStar./K.M

Një 49-vjeçar ka rënë në prangat e policisë, pasi u kap mat duke shitur drogë në lokalin e tij. Burime zyrtare bënë me dije se pas hekurave ra shtetasi me inicialet K.S,.

NJOFTIMI I POLICISE
Finalizohet operacioni policor i koduar “Veprimtaria”. Shiste lëndë narkotike në lokalin e tij, kapet dhe vihet në pranga 49-vjeçari.

Procedohet penalisht dhe një 15-vjeçar, i cili kishte blerë, një sasi me lëndë narkotike, tek pronari i lokalit.

Sekuestrohen një sasi me lëndë të dyshuar narkotike cannabis sativa, 3 celularë dhe një sasi lekësh.

Specialistët për Hetimin e Narkotikëve në DVP Korçë, në zbatim të planit të masave të hartuar për vitin 2026, me objektiv parandalimin dhe goditjen e veprimtarisë kriminale në fushën e narkotikëve, bazuar edhe në informacionet e marra në rrugë operative për një shtetas që shiste lëndë narkotike në lokalin e tij në Pogradec, organizuan dhe finalizuan operacionin policor të koduar “Veprimtaria”.

Në kuadër të operacionit u bë kapja dhe arrestimi në flagrancë i shtetasit K. S., 49 vjeç, banues në fshatin Buçimas, Pogradec.

Gjatë kontrollit të ushtruar në lokalin e këtij shtetasi në lagjen nr. 1, Pogradec, iu gjet dhe sekuestrua, në cilësinë e provës materiale, një sasi me lëndë narkotike cannabis sativa. Gjithashtu u referuan materialet në Prokurori, ku filloi procedimi penal edhe për një 15-vjeçar, pasi gjatë kontrollit fizik, iu gjet një sasi e vogël me lëndë të dyshuar cannabis, të cilën ia kishte shitur shtetasi K. S.

Në cilësinë e provës materiale u sekuestra një sasi me lëndë narkotike, 3 celularë dhe një sasi lekësh.

Në bashkëpunim me Prokurorinë vijon puna për dokumentimin e plotë ligjor të veprimtarisë kriminale të këtij shtetasi.

Materialet iu referuan Prokurorisë pranë Gjykatës së Juridiksionit të Përgjithshëm Korçë, për veprime të mëtejshme./K.M

Nga Leonard Veizi

Si mund të ndihet një njeri i vendosur nën një presion të jashtëzakonshëm, kur për hir të një qëllimi të shpallur si i lartë detyrohet të pranojë flijimin e jetëve të pafajshme, që pushkatohen para syve të tij?

Në të vërtetë, këtë mund ta dijë vetëm vetë personazhi. Ndoshta i afrohet, deri diku, edhe autori që e ka ndërtuar. Edhe aktori që e mishëron në skenë apo në ekran. Por asnjëra nuk mund të jetë përfundimtare, shteruese.

Sepse ai është i detyruar të mbajë brenda vetes një të vërtetë që nuk mund ta thotë, ndërkohë që njerëz pa asnjë lidhje me ngjarjen bien përdhé, duke u lutur për jetën. Ata nuk kanë bërë asgjë për të merituar një fund të tillë. Për ta, faji i vetëm ishte formula mizore: ndodheshin në vendin e gabuar, në kohën e gabuar.

Mes tyre është një djalosh me ëndrra revolucionare, një aktor, një vajzë e bukur, një tregtar i pasur dhe një poçar i varfër. Është edhe një nënë, që ka lënë dy fëmijët e saj të vegjël vetëm në shtëpi. Të gjithë të barabartë përballë pushkës dhe heshtjes.

Ai i dëgjon ofshamat, lutjet, përgjërimet, premtimet për pasuri, për jetë tjetër, për shpëtim. I përballon një nga një, si goditje që nuk pushojnë. Dhe megjithëse i shtypur nga një presion i pandërprerë, ai nuk lëviz nga pozicioni i tij. Qëndron. Edhe pse, në thellësi, dridhet nga frika se mund të dorëzohet…

…Drama “Montserrat” e shkruar në vitin 1948 nga Emanuel Robles është një nga veprat më të njohura të dramaturgjisë franceze të gjysmës së dytë të shekullit XX. Ajo trajton temat e lirisë, moralit dhe sakrificës në kontekstin e represionit kolonial.

Drama

Ngjarja luhet në korrik 1812. Njihet si drama më popullore e Robles-it, ku është historia e një oficeri të ri spanjoll që zgjedh të vdesë për çlirimin e Venezuelës në vend që të tregojë vendin e fshehur të Simón Bolívarit, që ishte dhe kreu i levizjes për pavarësi.

“Montserrat” është një shfaqje në 3 akte. Shfaqja u shfaq për herë të parë më 23 prill 1948 në Teatrin “Montparnasse” në Paris dhe po atë ditë në Teatrin “Colisée” në Algjer1. Ajo mori çmimin “Portique”. Që nga krijimi i saj, kjo dramë, nuk pushoi së luajturi në të gjithë botën. Është përshtatur në më shumë se tridhjetë gjuhë, veçanërisht në anglisht.

Në shqip

“Montserrati” por që në shqip vjen si Monserrati, është ngjitur në skenë dhe nga trupa e Teatrit Popullor fillimisht në vitin 1963 e më pas është rivënë në vitin 1983 përmes regjisë së të mirënjohurit Pirro Mani, ku në rolin kryesor interpreton Bujar Lako, në rolin e oficerit spanjoll Iskerdo, që drejton operacionin është Ahmet Pasha e më pas vijnë në role të tjera Roza Anagnosti, Anastas Kristofori, Xhemil Tagani, Anil Frashëri etj.

Natyrisht “Montserrat” është vënë në skenë edhe nga pedagogia Drita Pelinku me studentët e Institutit të Lartë të Arteve në Tiranë.

Ndërkohë që ka edhe një version tjetër interpretuar nga trupa e teatrit profesionist të Prizrenit “Bekim Fehmiu” me regji të Roland Roshit ku interpretojnë: Gëzim Rudi, Alban Krasniqi, Xheilane Tërbunj. Rrezarta Foniqi, Bislim Muçaj, Fetah Paçarizi, Alban Çela, Luan Kryeziu, etj

Ngjarja

Drama vendoset në Venezuelën e fillimit të shekullit XIX, gjatë luftës për pavarësi kundër kolonizatorëve spanjollë. Personazhi kryesor, Monserrat, është një oficer spanjoll 28 vjeçar që ka vendosur të mbështesë revolucionarët vendas i tmerruar nga trajtimi që bashkatdhetarët e tij u bëjnë vendasve. Në këtë mënyrë, Robles na vendos përballë dilemave morale që shfaqen kur individi zgjedh të sfidojë detyrimet e tij ushtarake dhe patriotike për hir të një ideali më të lartë – lirisë.

Kur spanjollët planifikojnë të arrestojnë Bolivarin, udhëheqësin e revolucionarëve venezuelianë, Monserrat i paralajmëron ata dhe Bolivar arrin të arratiset. Spanjollët, nën komandën e togerit të parë Iskerdo, të vetëdijshëm se ishte Monserrat ai që e kishte paralajmëruar Bolivarin për ardhjen e tyre, e prangosin atë. Para se ta ekzekutojnë, ata përpiqen ta bëjnë atë të tregojë se ku fshihet Bolivar duke kapur gjashtë pengje të pafajshëm, të marrë rastësisht në rrugë, duke i mbyllur me të dhe duke i thënë se pengjet do të pushkatohen pas një ore nëse ai nuk tregon. Secili nga gjashtë të pafajshmit më pas do të përpiqet ta bindë Monserratin të rrëfejë, ose duke e bërë të ndihet fajtor, ose duke i shpjeguar se Bolivar mund të vdesë, edhe pa duke u kapur, pasi ai ishte i plagosur, dhe atëherë vdekja e tyre nuk do të kishte asnjë dobi.

Këtu Monserrati përballet me dilemën e tij tragjike: të zgjedhë midis të qëndruarit në heshtje dhe të sakrifikojë jetën e gjashtë të pafajshmëve, ose të tregojë duke e komprometuar revolucionin venezuelas.

Analiza

Monserrat është mishërimi i heroit tragjik dhe intelektualit idealist. Ai e kupton se liria është një e drejtë universale dhe vendos të ndjekë parimet e tij, edhe pse kjo e bën armik të vendit të tij. Monserrat nuk është thjesht një rebel; ai është një figurë morale që vendos ndjenjën e drejtësisë mbi besnikërinë ndaj shtetit. Ai përfaqëson një personazh që guxon të sfidojë autoritetin dhe të sakrifikojë gjithçka për lirinë e një populli tjetër.

Në zemër të dramës është pyetja: Sa vlen jeta përballë idealeve? Vendimi i Monserrat për të ndihmuar revolucionarin Simon Bolívar, duke e ditur se kjo do ta çojë drejt vdekjes, është qendror për temën. Drama eksploron idenë se liria është një ideal që kërkon sakrifica të mëdha, madje edhe flijimin e jetës.

Pjesa është e ngarkuar me tension dramatik. Oficerët spanjollë kapin Monserratin dhe përballë tij vendosin një zgjedhje tragjike: të zbulojë vendndodhjen e Bolívarit ose të shohë se si vriten të pafajshëm një nga një. Ky mekanizëm dramatik shërben për të thelluar kontrastin midis moralit personal të Monserratit dhe brutalitetit të sistemit kolonial.

Mesazhet

Edhe pse ngjarjet zhvillohen në një kontekst të veçantë historik, “Montserrat” ka një mesazh universal. Ajo flet për konfliktin midis njeriut dhe autoritetit, për guximin moral për të sfiduar padrejtësitë, dhe për ndjenjën e përbashkët të humanizmit. Në fund, sakrifica e Monserratit është një kujtesë se liria shpesh arrihet përmes përpjekjeve të individëve që janë të gatshëm të rrezikojnë gjithçka.

Autori i dramës përdor një stil të drejtpërdrejtë, të mbushur me dialog të tensionuar dhe situata të skajshme. Simbolika është e fuqishme: Monserrati përfaqëson lirinë, ndërsa oficerët spanjollë simbolizojnë represionin dhe brutalitetin e një sistemi të korruptuar. Drama ndërthur realizmin historik me një analizë filozofike të moralit dhe veprimit njerëzor.

“Montserrat” mbetet një vepër aktuale, që rezonon me luftën për liri në çdo epokë. Ajo fton audiencën të reflektojë mbi çështjet e moralit, guximit dhe sakrificës, duke e kthyer atë në një klasik të dramaturgjisë me vlera universale.

Media belge La Libre ka raportuar seancën e 29 janarit në Bruksel për vrasjen e Ardit Spahiut. Gruaja e Franc Çopjas, i cili është i akuzuari kryesor për vrasjen e 27 nëntorit në Molenbeek, ka dhënë dëshminë e saj për një videotelefonate pasi ndodhet në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Ajo e përshkroi si burrë besnik, “jo agresiv”, që “kurrë nuk e ngrinte zërin.” Gjithashtu theksoi se nuk ishte në dijeni të asnjë aktiviteti kriminal nga i akuzuari dhe tha se burri i saj është i pafajshëm.

Përmes videokonferencës, dëshmoi edhe një tjetër shqiptar rreth të 30-ave, nga Elbasani që është vendlindja e viktimës. Ai tha se i njihte të dyja familjet, Alibej dhe Çopja, të cilat kanë pasur një luftë mes tyre, të nisur të paktën prej dhjetorit 2018. Gjykatësja e pyeti dëshmitarin për një sherr të vitit 2017 të ndodhur në vitin 2017 ku përfshihej Franc Çopja.

Dëshmitari tha se ishte veç një “mosmarrëveshje e vogël” dhe një “zënkë e thjeshtë” që përshkallëzoi. Gjykatësja nënvizoi se zënka ishte raportuar në mediat shqiptare ku thuhej se ishin përdorur armët. Dëshmitari tha se një pjesë e dëshmisë së dhënë ditën e hënë nga vëllai i gruas së vëllait të viktimës që është anëtar i familjes Alibej, është e gënjeshtërt.

Sipas dëshmisë së një eksperti ADN-je të dhënë në të njëjtën seancë, gjatë mëngjesit, në vendngjarje nuk është gjetur asnjë material gjenetik përveç atij të Ardit Spahiut dhe shoferit të automjetit.

Franc Çopja akuzohet si organizatori dhe porositësi i vrasjes, si dhe udhëheqës i një grupi të strukturuar kriminal. Sipas prokurorisë belge, ka kontrolluar trafikimin e drogës dhe pastrimin e parave.

Më 30 dhjetor 2023, ai u ekstradua nga Dubai në Belgjikë dhe prej atij momenti ndodhen në burgun e Haren. Që nga 3 shtatori 2024 ndaj tij ekziston një urdhër arresti ndërkombëtar i lëshuar nga autoritetet shqiptare./K.M

India ka konfirmuar dy raste të virusit Nipah në shtetin Perëndim Bengal, në lindje të vendit, pranë kufijve me Bangladesh, Bhutan dhe Nepal. Të dy pacientët janë punonjës shëndetësorë dhe aktualisht ndodhen në kujdes intensiv. Autoritetet njoftuan se 196 persona që kanë pasur kontakt me ta janë pa simptoma dhe testet për virusin kanë dalë negative.

Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, të dhënat e disponueshme tregojnë se publiku nuk duhet të shqetësohet për sigurinë e vet ose të familjes. Megjithatë, duke qenë se shkalla e vdekshmërisë mund të arrijë deri në 75%, dhe nuk ekziston trajtim apo vaksinë specifike, çdo shpërthim monitorohet me kujdes.

Çfarë është virus Nipah?

Virus Nipah mund të transmetohet nga kafshët, përmes ushqimit të kontaminuar ose nga kontakti me persona të infektuar. Ai gjendet kryesisht tek fluturakët në rajonet bregdetare dhe në disa ishuj të Oqeanit Indian, Indi, Azinë Juglindore dhe Oqeaninë.

Sëmundja mund të shkaktojë gjithçka, nga mungesa e simptomave te sëmundjet akute të frymëmarrjes dhe encefaliti fatal. Shkalla e vdekshmërisë varion 40–75%, sipas llojit të virusit.

Masat në vendet fqinje

Disa vende fqinje të Indisë po vendosin kontrolle për udhëtarët nga rajoni i prekur. Tajlanda ka futur kontrolle në aeroport për udhëtarët nga Perëndim Bengal dhe rekomandon mbikëqyrje të veçantë në zonat ku ka fluturakë. Nepali ka rritur survejancën në kufi dhe aeroportet e saj.

Shpërthimet e virusit nuk janë të rralla në rajonet me rrezik të lartë. Që nga 1998, janë raportuar raste në Bangladesh, Indi, Malajzi, Filipine dhe Singapor, sipas OBSH-së. Në korrik 2025, India konfirmoi katër raste, përfshirë dy vdekje në Kerala, një zonë që përjeton shpërthime të rregullta të këtij virusi që nga 2018. Bangladesh gjithashtu raportoi katër raste midis janarit dhe gushtit 2025. OBSH-ja vlerëson se rreziku i përhapjes ndërkombëtare mbetet i ulët, por thekson nevojën për vetëdijesim mbi faktorët e rrezikut, pasi nuk ka ende barna apo vaksinë specifike për virusin Nipah./K.M

TIRANË, 30 janar/ATSH/ Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, priti kryepeshkopin e Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, Joanin.

“Falë një operacioni të suksesshëm të Policisë së Shtetit dhe bashkëpunimit të ngushtë ndërinstitucional, u bë i mundur shpëtimi nga trafikimi i pasurive me vlera kulturore kombëtare”, tha ministri gjatë takimit duke shpjeguar më tej se, ekspertët identifikuan 10 ikona të vjedhura nga kisha “Fjetja e Shën Mërisë” në Labovën e Kryqit, të cilat po i rikthehen Kishës Ortodokse pas 14 vitesh mungesë.

Ministri Gonxhja theksoi se, kthimi i këtyre pasurive kulturore është shembull domethënës që dëshmon se sa jetik është regjistrimi i pasurive kulturore si mjeti i vetëm dhe i besueshëm për identifikimin e origjinës së tyre, në rastet kur ato rrezikojnë të trafikohen apo humbasin.

“Ky rikthim nuk është vetëm një akt ligjor, por një akt drejtësie historike dhe shpirtërore”, tha Gonxhja.

Ministri siguroi se do të vijojë bashkëpunimi me Policinë e Shtetit, me kryepeshkopin Joan dhe të gjitha komunitetet e tjera fetare, me qëllim gjetjen dhe rikthimin e objekteve të tjera të deklaruara të humbura, në një angazhim të pa kompromis për mbrojtjen e trashëgimisë sonë kulturore.

Kryepeshkopit Joan falënderoi të gjithë ata njerëz që i gjetën dhe i mblodhën 10 ikona shumë të bukura dhe shumë të rëndësishme për historinë tonë. Ai shprehu mirënjohjen ndaj ministrit, i cili pati angazhimin dhe dëshirën për t’ia kthyer përsëri Kishës Ortodokse, këto ikona.

“Ne jemi të gjithë të angazhuar për ta mbrojtur këtë kulturë e këtë identitet dhe kjo është një nga pasaportat tona edhe për identitetin tonë evropian, e të kulturës evropiane”, tha kryepeshkopi Joan. /j.p/

1 nga 4

The post Kishës Ortodokse i rikthehen 10 ikona të vjedhura nga kisha “Fjetja e Shën Mërisë” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 30 janar/ATSH-Maela Marini/ Raportuesi i Parlamentit Europian për Shqipërinë, Andreas Schieder deklaroi sot se ka ardhur koha që kultura politike në Shqipëri të bëjë një hap përpara dhe të mos dramatizojë gjithçka me koktejle molotovi.

Në një konferencë për shtyp, Schieder u shpreh se aktorët politikë duhet të argumentojnë fort në skenën politike.

“Kjo vlen edhe për opozitën edhe për qeverinë. Mbi 90% e qytetarëve shqiptarë duan integrimin në BE. Kjo është gjëja më e mirë që mund t’i tregojë Shqipëria Europës, që është një vend i bashkuar dhe ka një qasje të bashkuar”, tha Schieder.

Schieder vlerësoi se aktualisht në Shqipëri ka unanimitet për disa çështje të politikës së jashtme, ndërsa theksoi se “do të donte shumë që unanimitet të ketë edhe për çështje të tilla europiane”.

Ndaj Schieder theksoi se nevojitet përmirësimi i kulturës politike.

“Në parlament ka hapësirë për deputetët e opozitës dhe të dhe mazhorancës të diskutojnë këto çështje. Pra, është demokraci normale ku ke mosdakordësi, por mos ta dramatizojmë situatën më shumë se sa duhet. Këtu mësova se situata është më pak dramatike se sa na duhet. Unë do të zgjidhja funksionimin normal të një demokracie”, shtoi ai. /j.p/

Raportuesi i PE për Shqipërinë, Andreas Schieder në Tiranë, foto: Andrin Hoxha

1 nga 8

The post Schieder: Kultura politike në Shqipëri duhet të bëjë hap përpara, jo me molotov por me argumente appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.