Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 14 January 2026Main stream

Britania tërheq personelin ushtarak nga baza amerikane në Katar

14 January 2026 at 19:57

Mbretëria e Bashkuar ka tërhequr personelin ushtarak nga një bazë amerikane në Katar.

Kjo vjen pasi Donald Trump u tha protestuesve në Iran se “ndihma është duke ardhur” dhe premtoi “veprime shumë të forta” nëse qeveria në Teheran vazhdon me ekzekutimet e planifikuara.

Irani ka thënë vazhdimisht se do të hakmerret kundër vendeve ushtarake amerikane në rajon nëse Amerika sulmon.

Sipas organizatave për të drejtat e njeriut, më shumë se 2,400 demonstrues antiqeveritarë janë vrarë gjatë shtypjes së protestave nga autoritetet iraniane. Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA), me seli në SHBA, ka konfirmuar vrasjen e 2,403 protestuesve, përfshirë 12 fëmijë, si dhe arrestimin e mbi 18,400 personave.

The post Britania tërheq personelin ushtarak nga baza amerikane në Katar appeared first on Gazeta Si.

Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike: Gati për një përgjigje të fortë ndaj SHBA dhe Izraelit

14 January 2026 at 19:48

Irani është i gatshëm të përgjigjet “me vendime” ndaj armiqve të tij, Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara, deklaroi komandanti i Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).

Ai akuzoi udhëheqësit e tyre se qëndrojnë pas protestave që kanë tronditur Republikën Islamike.

“Gardat janë në gatishmëri maksimale për t’u përgjigjur ndaj gabimeve të llogaritjes së armikut”, tha komandanti Mohammad Pakpour në një komunikatë të cituar nga televizioni shtetëror, duke akuzuar presidentin amerikan Donald Trump dhe kryeministrin izraelit si “vrasës të rinisë iraniane”.

Televizioni shtetëror iranian gjithashtu ka kërcënuar Trump, duke publikuar foton e plagosur në vesh: Këtë herë plumbi nuk do të dështojë!

Televizioni shtetëror iranian transmetoi pamjet e presidentit të SHBA Donald Trump pas atentatit që iu bë në Pensilvani ku u qëllua me plumb në vesh, duke lëshuar një kërcënim të drejtpërdrejtë.

The post Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike: Gati për një përgjigje të fortë ndaj SHBA dhe Izraelit appeared first on Gazeta Si.

Mijëra të vrarë pas protestave në Iran, Reuters: SHBA do të ndërhyjë brenda 24 orëve

14 January 2026 at 19:41

Dy zyrtarë europianë kanë thënë për Reuters se ndërhyrja ushtarake amerikane në Iran mund të ndodhë brenda 24 orëve të ardhshme.

Një zyrtar izraelit tha gjithashtu se dukej se Trump kishte vendosur të ndërhynte, megjithëse fushëveprimi dhe koha mbetën të paqarta.

Shtetet e Bashkuara po tërheqin një pjesë të personelit nga bazat në Lindjen e Mesme, tha një zyrtar amerikan të mërkurën, pasi një zyrtar i lartë iranian tha se Teherani kishte paralajmëruar fqinjët se do të godiste bazat amerikane nëse Uashingtoni sulmon.

Me udhëheqjen e Iranit që përpiqet të shuajë trazirat më të këqija të brendshme me të cilat është përballur ndonjëherë Republika Islamike, Teherani po kërkon të pengojë kërcënimet e përsëritura të Presidentit të SHBA-së Donald Trump për të ndërhyrë në emër të protestuesve antiqeveritarë.

Një zyrtar amerikan, duke folur në kushte anonimiteti, tha se Shtetet e Bashkuara po tërhiqnin disa personel nga bazat kryesore në rajon si një masë paraprake, duke pasur parasysh tensionet e larta rajonale.

Britania gjithashtu po tërheq personelin nga një bazë ajrore në Katar përpara sulmeve të mundshme të SHBA-së. Ministria britanike e mbrojtjes nuk bëri asnjë koment të menjëhershëm.

“Të gjitha sinjalet tregojnë se një sulm i SHBA-së është i afërt, por kjo është edhe mënyra se si sillet kjo administratë për t’i mbajtur të gjithë në gatishmëri. Paparashikueshmëria është pjesë e strategjisë”, tha një zyrtar ushtarak perëndimor për Reuters të mërkurën.

Trump ka kërcënuar vazhdimisht të ndërhyjë në mbështetje të protestuesve në Iran, ku mijëra njerëz janë raportuar të vrarë në një shtypje të trazirave kundër sundimit klerikal.

The post Mijëra të vrarë pas protestave në Iran, Reuters: SHBA do të ndërhyjë brenda 24 orëve appeared first on Gazeta Si.

‘Pandorogate’, Chiara Ferragni shpallet e pafajshme

14 January 2026 at 18:49

Influencerja italiane, Chiara Ferragni është shpallur e pafajshme në çështjet e njohura si “Pandoro Pink Christmas” dhe vezët e Pashkëve, të cilat kanë shkaktuar debat të gjerë publik në Itali.

Vendimi u mor nga gjyqtari i seksionit të tretë penal të Gjykatës së Milanos, Ilio Mannucci Pacini, i cili nuk pranoi akuzën për mashtrim të rënduar ndaj Ferragni-it, raporton media italiane Ansa.

Ferragni akuzohej se kishte publikuar në rrjetet sociale mesazhe potencialisht mashtruese, duke lënë të kuptohej se një pjesë e të ardhurave nga shitja e produkteve do të përdorej për qëllime bamirësie. Megjithatë, gjykata nuk e njohu rrethanën rënduese të “mbrojtjes së kufizuar” të konsumatorëve online, element kyç që do ta bënte veprën penale të ndiqej edhe pa kallëzim.

Si pasojë, duke qenë se shoqata e konsumatorëve Codacons kishte tërhequr kallëzimin rreth një vit më parë pas një marrëveshjeje dëmshpërblyese me influenceren, gjyqtari vendosi pushimin e çështjes për shkak të shuarjes së veprës penale, e riformuluar si mashtrim i thjeshtë.

The post ‘Pandorogate’, Chiara Ferragni shpallet e pafajshme appeared first on Gazeta Si.

SHBA pezullon vizat për Shqipërinë, dokumenti i DASH: Refuzimi nis nga 21 janari, do jetë pa afat

14 January 2026 at 18:34

Pas pezullimit të lotarisë amerikane, DASH ka lajmëruar ndalimin e dhënies së vizave nga 21 janari për Shqipërinë.

Administrata Trump po pezullon të gjithë përpunimin e vizave për vizitorët nga 75 vende, përfshirë Shqipërinë. Kështu ka raportuar këtë të mërkurë Fox News duke cituar një dokument nga Departamenti i Shtetit të SHBA-ve.

Kosova, Mali i Zi, Bosnje Hercegovina, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Somalia, Rusia, Irani, Afganistani, Brazili, Nigeria, Tajlanda janë ndër vendet e prekura, sipas raportit.

“Departamenti i Shtetit do t’i bëjë pauzë shqyrtimit të vizave për emigrantë nga 75 shtete, emigrantët të cilët marrin ndihma sociale nga populli amerikan në nivele të papranueshme. Kjo ndalesë do të jetë në fuqi deri kur SHBA-ja të sigurohet që migrantët e rinj nuk do të përfitojnë nga populli amerikan”, shkroi Departamenti amerikan i Shtetit në X.

Ndërkohë zëdhënësi i Departamentit amerikan të Shtetit, Tommy Pigott deklaroi se “Administrata e presidentit amerikan, Donald Trump po i jep fund abuzimit të sistemit të emigrimit të Amerikës nga ata që synojnë të pasurohen nga populli amerikan”.

Pezullimi vjen në mes të një goditjeje të gjerë ndaj emigracionit të ndjekur nga presidenti republikan i SHBA-ve, Donald Trump, që kur mori detyrën janarin e kaluar.

Në nëntor, Trump kishte premtuar të “pezullonte përgjithmonë” migracionin pas një të shtëne pranë Shtëpisë së Bardhë nga një shtetas afgan që vrau një pjesëtar të Gardës Kombëtare.

Lista e plotë e vendeve për qytetarët e të cilëve pezullohet dhënia e vizave amerikane:

Afganistan, Shqipëri, Algjeri, Antigua dhe Barbuda, Armeni, Azerbaixhan, Bahamas, Bangladesh, Barbados, Bjellorusi, Belize, Butan, Bosnje-Hercegovinë, Brazil, Burma, Kamboxhia, Kamerun, Kepi i Gjelbërt, Kolumbi, Bregu i Fildishtë, Kuba, Republika Demokratike e Kongos, Dominika, Egjipti, Eritrea, Etiopia, Fixhi, Gambia, Gjeorgjia, Gana, Grenada, Guatemala, Guinea, Haiti, Iran, Irak, Xhamaika, Jordani, Kazakhstan, Kosova, Kuvajt, Kyrgyzstan, Laos, Liban, Liberi, Libi, Maqedonia e Veriut, Moldova, Mongolia, Mali i Zi, Marok, Nepal, Nikaragua, Nigeria, Pakistan, Republika e Kongos, Rusia, Ruanda, Saint Kits dhe Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent dhe Grenadines, Senegal, Sierra Leone, Somalia, Sudani Jugor, Sudan, Siria, Tanzania, Tailanda, Togo, Tunizia, Uganda, Uruguaj, Uzbekistan and Jemen.

The post SHBA pezullon vizat për Shqipërinë, dokumenti i DASH: Refuzimi nis nga 21 janari, do jetë pa afat appeared first on Gazeta Si.

Do ia besonit prerjen e flokëve një makine qethëse IA?

14 January 2026 at 13:47

Prerjet e këqija të flokëve mund të mbeten një problem i së shkuarës, me shpikjen e makinës së qethjes që punon me IA.

E zbuluar në Panairin e Elektronikës (CES) në Las Vegas, GLYDE ËSHTË ‘makina e parë inteligjente e prerjes së flokëve në botë’.

Për sa kohë që dikush është i gatshëm t’i besojë flokët një algoritmi, GLYDE mund të bëjë një prerje të plotë në më pak se 10 minuta.

Për të bërë një prerje të re flokësh, përdoruesit së pari zgjedhin stilin e tyre të zgjedhur nga aplikacioni në telefonin e tyre.

Pastaj, dikush thjesht mund ta kalojë makinën e prerjes mbi kokën e tyre ndërsa pajisja rregullon automatikisht thellësinë e prerjes.

Tehet lëvizin automatikisht në mënyrë që prerjet komplekse të mund të bëhen me një kalim të vetëm, pa asnjë përvojë ose aftësi.

The post Do ia besonit prerjen e flokëve një makine qethëse IA? appeared first on Gazeta Si.

Gjirokastër/ Vëllai dhe xhaxhai marrin me forcë në automjet dhe dhunojnë 30-vjeçaren

14 January 2026 at 12:57

Nga Gazeta Si- Një konflikt në familje ka përfunduar me rrëmbimin dhe dhunimin e një 30-vjeçareje nga xhaxhai dhe vëllai i saj.

Ngjarja e rëndë ka ndodhur në Këlcyrë, ndërsa Policia e Gjirokastrës njoftoi sot se ka nisur procedimin penal ndaj 3 autorëve të dyshuar dhe një personi tjetër që ka qenë në dijeni të ngjarjes.

Sipas hetimeve paraprake dhe rrëfimit të vetë të dëmtuarës, pasi ka debatuar ashpër me ta, i vëllai A.A., 34 vjeç dhe xhaxhai S.A., 53 vjeç, së bashku me E.M., 51 vjeç e kanë marrë me forcë në makinë dhe më pas e kanë çuar në shtëpinë e xhaxhait të saj. Më tej, dyshohet se 30-vjeçarja është dhunuar.

Gjithashtu policia ka nisur procedim penal edhe për L.L., 43 vjeç pasi dyshohet se ka pasur dijeni për rastin por nuk ka kallëzuar në polici.

The post Gjirokastër/ Vëllai dhe xhaxhai marrin me forcë në automjet dhe dhunojnë 30-vjeçaren appeared first on Gazeta Si.

Dyshohet se konsumoi fotoksinë, 34-vjeçari humb jetën në spital

14 January 2026 at 10:31

Një 34-vjeçar ka humbur jetën mëngjesin e sotëm në një spital në Tiranë, pasi dyshohet se ka konsumuar fotoksinë në banesën e tij, në qytetin e Lezhës.

Sipas informacioneve paraprake, E. M., 34 vjeç, është transportuar për ndihmë mjekësore nga Lezha në spitalin e Tiranës, por nuk ka mundur t’u mbijetojë pasojave të helmimit.

The post Dyshohet se konsumoi fotoksinë, 34-vjeçari humb jetën në spital appeared first on Gazeta Si.

OBSH: Vendet duhet të rrisin taksat për pijet me sheqer dhe alkoolin për të frenuar sëmundjet

14 January 2026 at 10:26

Taksat e ulëta, të cilat nuk janë në përputhje me inflacionin, janë joefektive në uljen e konsumit të alkoolit ose pijeve me sheqer, paralajmëron Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Sipas raportit të fundit të OBSH-së, qeveritë duhet të rrisin taksat mbi pijet me sheqer dhe alkoolin për të ulur shkallën në rritje të obezitetit, diabetit, sëmundjeve të zemrës, kancerit dhe lëndimeve.

Në dy raporte të publikuara të martën, OBSH paralajmëroi se taksat e ulëta që nuk janë në përputhje me inflacionin po i lejojnë këto produkte të mbeten të përballueshme, ndërsa sistemet shëndetësore përpiqen të përballojnë sëmundjet që mund të parandalohen.

Taksa mbi alkoolin dhe pijet e ëmbëlsuara me sheqer janë një nga mjetet më efektive që qeveritë kanë për të ulur konsumin, argumenton OBSH, sepse çmimet më të larta mund të ulin, vonojnë ose edhe parandalojnë plotësisht konsumin e alkoolit dhe sheqerit.

“Taksa mbi shëndetin është një nga mjetet më të forta që kemi për të promovuar shëndetin dhe për të parandaluar sëmundjet”, tha Tedros Adhanom Ghebreyesus, drejtori i përgjithshëm i OBSH-së.

“Duke rritur taksat mbi produkte si duhani, pijet me sheqer dhe alkooli, qeveritë mund të zvogëlojnë konsumin e dëmshëm dhe të zhbllokojnë fonde për shërbime jetësore shëndetësore.”

Raportet vijnë ndërsa OBSH-ja u kërkon vendeve të rrisin dhe ridizajnojnë taksat si pjesë e iniciativës së saj të re, e cila synon të rrisë çmimet reale të duhanit, alkoolit dhe pijeve me sheqer deri në vitin 2035.

Gjetjet bazohen në një analizë të çmimeve dhe niveleve të taksave për birrën, pijet alkoolike dhe pijet e ëmbëlsuara me sheqer në më shumë se 150 vende në vitin 2024, së bashku me një rishikim të politikave tatimore në rreth 180 vende. OBSH-ja gjithashtu krahasoi të dhënat e vitit 2024 me shifrat nga viti 2022 për të ndjekur ndryshimet me kalimin e kohës.

Birra dhe pijet alkoolike po bëhen më të përballueshme pavarësisht taksave

Konsumi i alkoolit është një nga rreziqet kryesore në mbarë botën për mbi 200 gjendje shëndetësore, të tilla si kanceri dhe shumë probleme sjelljeje, duke përfshirë depresionin, ankthin dhe çrregullimet e përdorimit të alkoolit. Mbi 2.6 milionë njerëz vdesin nga gjendje të lidhura me alkoolin çdo vit, tha OBSH-ja.

Më shumë se 160 vende i tatojnë pijet alkoolike, ose bazuar në çmimin e pijes ose në përmbajtjen e saj të alkoolit. Në disa vende, alkooli është gjithashtu subjekt i taksave të përgjithshme të shitjes që rrisin çmimet e të gjitha mallrave.

Megjithatë, OBSH zbuloi se birra dhe pijet alkoolike ose janë bërë më të përballueshme ose kanë mbetur në të njëjtin çmim që nga viti 2022, sepse normat e taksave nuk përshtaten rregullisht për të qenë në përputhje me inflacionin.

Më pak se një në katër vende me taksa mbi alkoolin përditësojnë rregullisht normat e tyre të taksave, kështu që inflacioni zvogëlon ndikimin e tyre dhe e bën alkoolin më të lirë me kalimin e kohës.

Në nivel global, birra tatohet me një normë mesatare prej 14 për qind të çmimit të saj total, ndërsa pijet alkoolike tatohen me 22.5 për qind. Një birrë tipike prej 330 mililitrash (ml) kushton 2.10 euro, dhe vetëm 0.44 euro nga kjo shumë tatohet. Një shishe pijesh alkoolike prej 750 ml kushton mesatarisht 19.28 euro, me 5.48 euro që taksohen.

Të paktën 25 vende në botë, kryesisht europiane, nuk e taksojnë verën, pavarësisht asaj që OBSH-ja e përshkroi si “pije që sjell rreziqe të qarta shëndetësore”, duke përfshirë një rrezik më të lartë të kancerit tek gratë që konsumojnë më shumë se 1.5 litra verë në javë.

OBSH-ja bën thirrje për taksa të bazuara në sheqer mbi pijet

Pijet e ëmbëlsuara me sheqer (SSB), siç janë pijet e gazuara ose lëngjet e frutave, rrisin rrezikun e obezitetit, kariesit të dhëmbëve dhe disa sëmundjeve kronike, siç janë kanceri, diabeti dhe problemet e zemrës, sipas zyrës së OBSH-së për Mesdheun Lindor.

Këto pije janë ndër burimet kryesore të marrjes së sheqerit në shumë vende dhe kanë pak ose aspak vlerë ushqyese, shtoi organizata.

Ndërsa 116 vende taksojnë disa pije me sheqer, siç janë pijet e gazuara dhe energjike, shumica nuk taksojnë produkte të tjera me shumë sheqer, duke përfshirë lëngjet e frutave, pijet me qumësht të ëmbëlsuar dhe kafetë dhe çajrat e përgatitur paraprakisht.

“Alkooli më i përballueshëm nxit dhunën, lëndimet dhe sëmundjet. Ndërsa industria përfiton, qytetarët shpesh mbajnë pasojat shëndetësore dhe shoqëria kostot ekonomike.”

Pijet me sheqer tatohen ose mbi çmimin e tyre të përgjithshëm ose mbi madhësinë e pijes, zbuloi analiza e OBSH-së.

Më pak se një në katër vende i taksojnë pijet bazuar në sasinë e sheqerit të shtuar, pavarësisht rekomandimeve të OBSH-së që taksat me bazë sheqeri janë më efektive, sepse do t’i inkurajonin klientët të kalonin në opsione me pak sheqer ose pa sheqer.

The post OBSH: Vendet duhet të rrisin taksat për pijet me sheqer dhe alkoolin për të frenuar sëmundjet appeared first on Gazeta Si.

Tiranë/ Vidhnin banesa, pranga tre personave

14 January 2026 at 09:53

Nga Gazeta Si- 3 persona janë arrestuar në Tiranës si pjesë të një grupi kriminal të cilët vidhnin nëpër banesa.

Të tre janë të dënuar më parë për të njëjtin krim.

Ndërkohë janë zbardhur dhe 3 vjedhje të kryera nga ky grup, gjatë muajit janar. Njëra prej vjedhjeve u krye dje, ndërsa në njërën prej banesave, u vodhën 14 000 euro dhe sende me vlerë.

Pjesëtarët e grupit fillimisht fotografonin bravat e dyerve të banesave. Më pas, pamjet studioheshin nga pjesëtarët e grupit, për të zbërthyer mekanizmin dhe për të mundësuar hapjen, me çelës universal.

Policia ka arrestuar A. M., 36 vjeç, S. T., 35 vjeç dhe G. K., 38 vjeç.

Nga hetimet dyshohet se të 3, të organizuar si grup, më datë 7 janar, kanë vjedhur në një banesë në rrugën “Don Bosko”, më datë 10 janar, kanë vjedhur 14 000 euro dhe sende me vlerë në një banesë në rrugën “Dritan Hoxha”, dhe dje, kanë vjedhur në një banesë në rrugën “Don Bosko”.

The post Tiranë/ Vidhnin banesa, pranga tre personave appeared first on Gazeta Si.

Copernicus: Viti 2025, i treti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë

14 January 2026 at 09:42

Viti 2025 ishte viti i tretë më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë në planet, duke iu afruar nivelit të rekordeve të mëparshme, 2024 dhe 2023, ka njoftuar Observatori Europian i Kopernikut dhe Instituti i Tokës Berkeley në SHBA.

Për herë të parë, temperaturat mesatare të sipërfaqes në Tokë në tre vitet e fundit tejkaluan nivelin e epokës para-industriale (1850-1900) me më shumë se 1.5° Celsius, që ishte qëllimi më ambicioz i Marrëveshjes së Parisit, të miratuar një dekadë më parë, për të kufizuar rritjen e temperaturave globale.

Shkencëtarët e klimës tani e shohin si të pashmangshme që ky prag të shkelet me kalimin e kohës, me çmimin e valëve të nxehtësisë gjithnjë e më të shpeshta dhe afatgjata dhe ngjarjeve ekstreme më intensive, shkatërruese dhe vdekjeprurëse.

“Temperaturat vjetore të ajrit sipërfaqësor ishin mbi mesataren mbi 91% të globit”, tha Samantha Burgess, drejtuese e strategjisë klimatike në Qendrën Europiane për Parashikime të Motit me Afat Mesëm, e cila menaxhon Copernicus.

“Arsyeja kryesore për këto temperatura rekord është akumulimi i gazrave serrë në atmosferë, kryesisht për shkak të djegies së lëndëve djegëse fosile”, tha ajo në një konferencë për shtyp.

“Ndërsa gazrat serrë vazhdojnë të grumbullohen në ajër, temperaturat vazhdojnë të rriten, përfshirë edhe në oqean. Nivelet e detit vazhdojnë të rriten dhe akullnajat, akulli i detit dhe shtresat e akullit vazhdojnë të shkrihen.”

Kufiri prej 1.5 gradësh tani konsiderohet i humbur

Udhëheqësit botërorë u zotuan të kufizojnë ngrohjen globale në 1.5 gradë Celsius në Marrëveshjen e Parisit të vitit 2015. Megjithatë, tejkalimi ose afrimi i vazhdueshëm i këtij limiti gjatë tre viteve të fundit tani e bën objektivin pothuajse të paarritshëm.

The post Copernicus: Viti 2025, i treti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë appeared first on Gazeta Si.

Yesterday — 13 January 2026Main stream

Çfarë mund të hani në bazë të piramidës së re ushqimore

13 January 2026 at 10:50

Nga Gazeta Si- “Piramida e re ushqimore” është përditësimi më i fundit i udhëzimeve dietike në SHBA, që kur udhëzimet u krijuan me formën ikonike të piramidës në vitin 1992.

Por versioni i vitit 2026 devijon ndjeshëm nga këshillat ushqyese të vendosura për dekada të tëra, duke ngritur shqetësime nga dietologët dhe mjekët e tjerë se sa të shëndetshëm do t’i bëjë në të vërtetë amerikanët dhe këdo që dëshiron të ndjekë atë piramidë.

Çfarë përmban piramida e re ushqimore?

Piramida e re ushqimore i vë theksin asaj që e quan “ushqime të plota”, duke përfshirë mishin dhe produktet e qumështit, ndërsa bën thirrje për një reduktim të ndjeshëm të ushqimeve të përpunuara dhe vakteve me sheqer.

Ndryshe nga diagramet e mëparshme të piramidës ushqimore, ajo e zbuluar tani është e përmbysur, duke vendosur mishin e kuq, djathin, produktet e qumështit dhe perimet në krye.

Në majë të piramidës ushqimore ndodhet mishi, përfshirë biftekun dhe gjelin e detit, së bashku me perime si brokoli dhe karrotat.

Frutat, arrat dhe prodhimet e detit ndodhen në qendër të piramidës, duke minimizuar rëndësinë e tyre në vakte.

Në fund janë drithërat dhe buka, megjithëse udhëzimet federale thonë se amerikanët duhet të vazhdojnë t’i hanë ato në vend të ushqimeve shumë të përpunuara.

Piramida e ushqimit nuk është një rekomandim formal nga qeveria federale. Përkundrazi, është një ndihmë vizuale e projektuar për të ndihmuar njerëzit të kuptojnë udhëzimet themelore shëndetësore që po paraqiten. Megjithatë, në dekadat që ka qenë në përdorim, piramida është bërë simboli de facto i udhëzimeve të dietës në SHBA dhe shpesh përdoret si shkurtim për këto udhëzime.

Kjo është arsyeja pse, thonë zyrtarët e shëndetësisë, është e rëndësishme të kesh një piramidë që përfaqëson qartë zakonet e të ngrënit që promovohen.

Pse u ndryshua piramida ushqimore?

Në një konferencë për shtyp në Shtëpinë e Bardhë, Sekretari i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore Robert F. Kennedy Jr. tha se donte që amerikanët të hanin “ushqim të vërtetë”, duke thënë se piramida dhe udhëzimet që ajo përfaqëson i japin përparësi proteinave me cilësi të lartë, yndyrnave të shëndetshme, frutave dhe perimeve.

Është në përputhje me planin e tij “Ta bëjmë Amerikën të shëndetshme përsëri”, të cilin Kennedy është përpjekur ta zbatojë në të gjitha udhëzimet e qeverisë federale për gjithçka, nga ushqimi te vaksinat.

Ndryshimi i vitit 2026 nuk ndodhi papritur. Çdo pesë vite, zyrtarët federalë ndryshojnë dhe përditësojnë udhëzimet dietike për të reflektuar kuptimet aktuale të ushqimit që kontribuon në një stil jetese të shëndetshëm.

Ky përditësim nuk është hera e parë që piramida ushqimore ndryshohet, ose madje hiqet, në SHBA.

Në vitin 2011, piramida u zëvendësua nga MyPlate, një diagramë e një pjate të ndarë në mënyrë proporcionale me grupe të ndryshme ushqimore. Ky ndryshim u bë sepse piramida origjinale dhe versionet e saj të mëvonshme ishin shumë të ndërlikuara dhe nuk e tregonin mirë madhësinë e porcionit.

Çfarë thonë ekspertët?

Dr. Marion Nestle, Profesoresha e ushqyerjes, studimeve ushqimore dhe shëndetit publik në Universitetin e Nju Jorkut, i tha CNN se disa nga qëllimet e piramidës së re do të ishin të mira për njerëzit.

“Ka disa gjëra vërtet të mira në lidhje me të që mund të bëjnë vërtet një ndryshim,” tha ajo.

Por Nestle paralajmëroi se kthimi në një formë piramidale, veçanërisht një që është e përmbysur në vend të asaj vizuale tradicionale me të cilën njerëzit janë të njohur, çon në udhëzime që janë “të ngatërruara, jokonsistente, ideologjike, retro dhe të vështira për t’u kuptuar”.

Cristina Palacios, profesoreshë dhe kryetare e Departamentit të dietologjisë dhe ushqyerjes në Universitetin Ndërkombëtar të Floridës, ishte një nga personat përgjegjës për Raportin Shkencor të Udhëzimeve Dietike 2025, një studim që shqyrtoi praktikat më të mira për të ushqyerit e shëndetshëm.

“Shumica e rekomandimeve të komitetit u injoruan,” shkroi ajo në një artikull për The Conversation.

Rekomandimi i Kennedy-t për mishin e kuq në veçanti është një që ekspertët e theksojnë si shkencë ushqimore të keqe dhe potencialisht të rrezikshme.

Studime të shumta, përfshirë një raport të Harvardit nga viti 2020, e lidhin mishin e kuq dhe yndyrnat e ngopura që lidhen me të me ndërlikime potencialisht vdekjeprurëse shëndetësore. Studimi i Harvardit tregon konkretisht se mishi i kuq është fajtori pas rrezikut më të lartë për sëmundjet e zemrës, kancerin, diabetin dhe vdekjen e parakohshme.

“Disa nga ndryshimet në udhëzimet e viteve 2025-2030, siç është kufizimi i ushqimeve të ultrapërpunuara, janë të dobishme”, shkroi Palacios. “Por problemi është se nuk është e mundur të përcaktohet nëse është aplikuar rigoroziteti i nevojshëm shkencor në zhvillimin e tyre.”

The post Çfarë mund të hani në bazë të piramidës së re ushqimore appeared first on Gazeta Si.

Kardiologu Tafaj: Moti i ftohtë ndikon tek pacientët me sëmundje zemre, si të kujdesen

13 January 2026 at 10:16

Nga Gazeta Si- Temperaturat e ulëta dhe i ftohti mund të përkeqësojnë sëmundjet kardiake dhe rrisin ngarkesën mbi zemër.

Mjeku kardiolog dr. Ermir Tafaj flet për kujdes të shtuar në këto ditë të ftohta dimri për pacientët me sëmundje zemre, për mjekim rregullisht dhe shmangien e ekspozimit të zgjatur në të ftohtë.

Dr.Ermir Tafaj, mjek kardiolog pranë Qendrës Spitalore Universitare “Nënë Tereza”, jep disa këshilla për këta pacientë, por edhe për personat e shëndetshëm.

Tafaj shprehet se moti i ftohtë dhe temperaturat e ulëta ndikojnë në gjendjen e arterieve koronorare.

“Kemi dy kategori njerëzish, ata që mjekohen për sëmundje të zemrës dhe pacientët e shëndetshëm. Pacientët të cilët kanë probleme me enët e zemrës duhet patjetër të jenë më të kujdesshëm në temperaturat e ulëta. Duhet të marrin mjekimin e rregullt, duhet të kenë veshur disa shtresa në momentin që janë temperaturat e ulëta”, tha Tafaj.

Sipas Dr. Tafajt, në vendet me borë këto pacientë bëjnë një lloj sforcimi të shtuar duke marrë lopatat për të hequr borën në segmente të caktuara, çka mund të shfaqë edhe te pacientët që nuk kanë qenë në dijeni më përpara episode të dhimbjes së gjoksit.

“Edhe pacientët të cilët janë të shëndetshëm dhe nuk kanë qenë në dijeni që mund të kenë pasur ose jo ngushtim të enëve koronare kuptojnë që i ftohti dhe sforcimi në të ftohtë shfaq klinikën e dhimbjes së gjoksit. Duhet me patjetër të jenë të kujdesshëm të dy grupet e popullatave, si ato që kanë probleme me enët e zemrës dhe ato që janë të shëndetshëm”, thotë Tafaj.

Ai thotë se është një dhimbje shtrënguese e cila mund të përhapet majtas-djathtas gjoksit, që mund të marrë krahun e majtë ose të dy, ose mund të përhapet mbrapa shpatullave.

“Një dhimbje që mund të hapet dhe pushon kur ne futemi në ambient të ngrohta ose kur ndalojmë sforcimin. Këto dhimbje janë një alarm i kuq që duhet të shkohet drejt mjekut”, vijoi Tafaj.

Mjeku kardiolog u ndal edhe te simptomat e një tjetër goditjeje në zemër, siç është infarkti akut i miokardit.

“Një emergjencë e cila nuk pret. Sa më shpejt të shkojmë në urgjencë, aq më i madh do të jetë përfitimi që do të ketë muskuli i zemrës”, përfundoi Tafaj.

The post Kardiologu Tafaj: Moti i ftohtë ndikon tek pacientët me sëmundje zemre, si të kujdesen appeared first on Gazeta Si.

Lumi Seman çan argjinaturën/ 20 banesa të përmbytura, qindra hektarë tokë bujqësore nën ujë

13 January 2026 at 09:52

Lumi Seman ka çarë argjinaturën në zonën e Dërmenasit, njësia administrative Libofshë.

Si pasojë, rreth 20 banesa janë përmbytur, ndërsa qindra hektarë tokë bujqësore janë vënë nën ujë.

Në terren kanë mbërritur eskavatorë dhe mjete të rënda, të cilat po punojnë për të reduktuar dëmet dhe për të stabilizuar argjinaturën.

Prej ditësh, vendi ynë është përballur me reshje intensive dhe përmbytje, ku më të rëndat kanë qenë në Durrës, Vlorë, Fier dhe Gjirokastër.

The post Lumi Seman çan argjinaturën/ 20 banesa të përmbytura, qindra hektarë tokë bujqësore nën ujë appeared first on Gazeta Si.

Before yesterdayMain stream

Pse prodhuesit e makinave luksoze po ndërtojnë tani rrokaqiej

12 January 2026 at 15:35

Bugatti është sinonim i supermakinave me performancë të lartë dhe ultra të shtrenjta. Por tani marka franceze luksoze po hyn në një lloj gare shumë të ndryshme , jo në pistë, por në horizont.

Në zemër të Dubait, në Emiratet e Bashkuara Arabe, Bugatti po ndërton kullën e saj të parë rezidenciale.

Me apartamentet më të lira që pritet të kushtojnë 5.2 milionë dollarë, kompania po hyn në një treg në rritje të shpejtë për super të pasurit në botë, rezidencat e markave.

Duke u ndërtuar nga një numër në rritje i firmave luksoze, duke përfshirë prodhuesit e tjerë të makinave Porsche dhe Aston Martin, ato zakonisht ofrojnë apartamente të shndritshme dhe të mobiluara plotësisht, ku emri ose logoja e markës së kompanisë shpesh shfaqet në mënyrë të dukshme dhe të përsëritur.

Biznese të tjera që kanë hyrë në sektor janë firma zvicerane e orëve Jacob & Co dhe shtëpitë italiane të modës Fendi dhe Missoni.

Bugatti po ndërton kullën e saj 43-katëshe në Dubai në partneritet me zhvilluesin Binghatti Properties në Emiratet e Bashkuara Arabe. Penthouse-et më të shtrenjta në ndërtesën Bugatti Residences By Binghatti do të përfshijnë ashensorë të mëdhenj privatë për makinat e pronarëve, në mënyrë që ata të mund t’i parkojnë ato brenda apartamenteve të tyre.

“Për shumë entuziastë të makinave ose orëve, nuk ka të bëjë vetëm me zotërimin e automjetit ose orës, por me përjetimin e markës në jetën e tyre të përditshme përmes pasurive të paluajtshme”, thotë Muhammed BinGhatti, kryetar i Binghatti Properties.

Lista e blerësve për projektin Bugatti përfshin yllin brazilian të futbollit Neymar Junior dhe këngëtarin e operas Andrea Bocelli, shton BinGhatti. Thuhet se Neymar ka paguar 54 milionë dollarë për një nga penthouse-et.

Kërkesa globale për rezidenca të markave është “përshpejtuar” në dy vitet e fundit, sipas një raporti të ri nga kompania e agjentëve të pasurive të paluajtshme Knight Frank.

Ai shton se ndërsa në vitin 2011 kishte 169 skema të tilla, sot ka 611 dhe numri parashikohet të rritet në 1,019 deri në vitin 2030.

Aktualisht, SHBA-të kanë numrin më të lartë të ndërtesave me markë, të përqendruara në horizontet e Miamit dhe Nju Jorkut, por Knight Frank thotë se Lindja e Mesme, në vendin e dytë, po sheh rritjen më të madhe. Thuhet se kjo po “shtyhet kryesisht nga zgjerimi i shpejtë në Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) dhe Arabinë Saudite”.

“Rezidencat me markë u pëlqejnë më shumë individëve që kanë besnikëri ekstreme ndaj markës, njerëzve që duan të jetojnë dhe të marrin frymë për një markë të caktuar”, thotë Faisal Durrani, kreu i kërkimit në Knight Frank Middle East.

Dubai në Emiratet e Bashkuara Arabe tani kryeson kur bëhet fjalë për numrin e projekteve të rezidencave të markave në zhvillim, sipas një raporti të veçantë mbi sektorin nga firma tjetër e pronave Savills.

Kjo thuhet se nxitet nga numri i lartë i vazhdueshëm i njerëzve të pasur që zhvendosen në qytet dhe blejnë shtëpi luksoze.

Durrani shton se çmimet për apartamentet markë në Dubai me taksa të ulëta janë shpesh më të lira se kudo tjetër në botë. Ai e përshkruan koston e pronave të tilla në qytet si “jashtëzakonisht të përballueshme krahasuar me qytete si Nju Jorku dhe Londra”.

Deri vonë, rezidencat e markave dominoheshin nga zinxhirët e hoteleve si Four Seasons dhe Ritz-Carlton, por markat luksoze jo-hoteliale tani po marrin një pjesë gjithnjë e më të madhe të projekteve të reja.

Kulla e Dizajnit e Porsche në Miami u hap në vitin 2017, ndërsa Rezidencat Miami të Aston Martin u lançuan vitin e kaluar, dhe projekti i Jacob & Co në Ishullin Al Marjan në Emiratet e Bashkuara Arabe pritet të jetë gati në vitin 2027.

Për kompani të tilla, pasuritë e paluajtshme ofrojnë një rrjedhë të re të ardhurash me rrezik relativisht të ulët, pasi partnerët e zhvillimit të pronave merren me ndërtimin, dhe blerësit paguajnë një çmim më të lartë për estetikën dhe ekskluzivitetin e lidhur me markën e tyre.

Sipas BinGhatti, apartamentet e markave janë zakonisht midis 30 dhe 40% më të shtrenjta se shtëpitë luksoze pa markë.

Shumë skema të reja të markave përfshijnë klube private anëtarësh, ambiente Ëellness dhe shërbime ekskluzive, nga makinat me shofer dhe qasja në jahte, deri te partneritetet me avionë privatë.

Një nivel i ri i pronave të markave po tregtohet gjithashtu rreth pasioneve të përbashkëta si gastronomia, Ëellness dhe madje edhe shkenca e jetëgjatësisë.

Në Londër, Six Senses Residences në Baysëater, që do të ndërtohet nga zinxhiri i hoteleve Six Senses, do të përfshijë një qendër biohackingu. Kjo do të ofrojë terapi duke përfshirë krioterapinë, ose trajtimin ekstrem të të ftohtit, i cili tregtohet si rritje e niveleve të energjisë dhe përmirësim i tonit të lëkurës.

Ndërkohë, në Teksas, Austin Surf Club i kompanisë Discovery Land, i cili do të ndërtohet së shpejti, është i përqendruar rreth një lagune të madhe surfimi të krijuar nga njeriu.

Ekspertët e psikologjisë së biznesit dhe të konsumatorit thonë se bumi i apartamenteve të markave luksoze pasqyron një dëshirë më të gjerë për sinjalizim shoqëror dhe ekskluzivitet.

Giana Eckhardt, profesoreshë e marketingut në King’s College London, argumenton se shtëpi të tilla janë bërë një formë e re e “monedhës së statusit shoqëror”, e ngjashme me një çantë dore të rrallë ose një unazë të madhe diamanti.

“Konsumatorët ultra të pasur dëshirojnë gjithnjë e më shumë asete dhe mallra statusi që nuk janë të disponueshme për të gjithë”, thotë ajo.

Eckhardt, e cila specializohet në sjelljen e konsumatorit, krijimin e markave dhe kulturën e konsumatorit, shton se markat luksoze komunikojnë “vendin e një personi në një hierarki shoqërore”. “Ato duan shpërblimet shoqërore që vijnë me shoqërimin me këto marka”, shton ajo.

Megjithatë, psikologu i biznesit Stuart Duff, paralajmëron se shumë njerëz mund ta gjejnë idenë e apartamenteve me markë si jo me shije të mirë, veçanërisht nëse emri i markës është tepër i dukshëm.

“Prania e një marke kudo brenda një blloku apartamentesh mund të zvogëlojë perceptimin e rrallësisë dhe veçantisë, dhe të çojë në një ndjenjë mburrjeje. Dhe në rastin më të keq të shihet si vulgare dhe e pahijshme.”

The post Pse prodhuesit e makinave luksoze po ndërtojnë tani rrokaqiej appeared first on Gazeta Si.

33-vjeçarja mohon të ketë braktisur fëmijët, ish-vjehrra: I lije vetëm dhe shkoje të bëje flokët 300 euro

12 January 2026 at 14:14

Nga Gazeta Si- Ish-vjehrra e 33-vjeçares Blerina Basha, e cila akuzohet për braktisje të tre fëmijëve të saj të mitur, ka folur për mediat duke thënë se i ka ndihmuar gjithmonë fëmijët dhe ish-nuset e të birit me para dhe veshje.

“Dhe prindërit e saj e dinë që unë i dërgoj para edhe pse ajo e mohon. Ajo i bën lekët rrush e kumbulla, duke rregulluar flokët nga 300 euro, bën qerpikët, buzët e thonjtë”, ka thënë për mediat vjehrra e 33-vjeçares e cila akuzohet se ka braktisur 3 fëmijët e saj në banesë për disa ditë.

Ajo tregon se nuk e dinte se fëmijët kishin që në nëntor pa shkuar në shkollë dhe se ishin sëmurë.

“Nga gjithë ai zhul vjen zgjebja. E vura re kur pashë djalin e madh që kishte plagë në trup. Ne do ta ndjekim situatën me gjykatë që të marrim kujdestarinë e fëmijëve”, thotë ajo.

Ndërkohë mamaja e 3 fëmijëve mohon të ketë braktisur fëmijët e saj gjithashtu dhe ndihmën që ish-vjehrra pretendon se i ka dhënë. Duke komentuar pamjet brenda shtëpisë, nëna e 3 fëmijëve thotë se është një kurth nga ish-vjehrra.

Ajo ka thënë se fëmijët kishin 1 muaj pa shkuar në shkollë për shkak se kanë qenë sëmurë e më pas ishin pushimet e fundvitit.

Duke sqaruar pretendimet e ish-vjehrrës, ajo thotë se fëmijët i ka lënë vetëm gjatë ditës pasi i duhet të punojë për të siguruar para për t’i rritur.

“Ia kam thënë edhe policisë, shtëpia ime ka pasur disa rroba në krevat, por është futur një dorë tjetër për të bërë gjithë rrëmujën. Nëse do jetonin në ato gjendje, fëmijët s’do ishin në gjendje të mirë shëndetësore. Mjekët kanë kryer ekzaminime dhe janë në gjendje shumë të mirë. Dyshohej për zgjebe, ishte infeksion lëkure. Kanë marrë një raport 2 javor dhe kaq. Infeksioni më thanë që është marrë në shkollë, por është gjë që kalon. Që prej përmbytjes jemi pa ujë, kam prova dhe fakte të tjera dhe do hedhim poshtë pretendimin e gjyshes”, thotë 33-vjeçarja.

Ajo thotë se ka kërkuar ndihmë sociale por duke qenë se ka televizor dhe lavatriçe, nuk e ka fituar.

Ajo prej 5 vitesh është ndarë nga babai i fëmijëve dhe ka deklaruar se vetëm së fundmi ka marrë një pagesë mujore prej 18 mijë lekësh nga ai.

“Unë do luftoj, kujdestarinë nuk ma heqin dot. Me pas mundësinë familje ime s’më lejonte kurrë të punoja dy turne. Familja ime jeton jashtë”, ka deklaruar ajo.

The post 33-vjeçarja mohon të ketë braktisur fëmijët, ish-vjehrra: I lije vetëm dhe shkoje të bëje flokët 300 euro appeared first on Gazeta Si.

Rruga Tiranë-Rinas do të bllokohet më 13 e 14 janar

12 January 2026 at 13:37

Nga Gazeta Si- Për shkak të punimeve që po kryhen në mbikalimin e ri në Qafë Kashar, rruga drejt Rinasit do të bllokohet më 13 dhe 14 janar.

Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH) njofton do të ketë bllokim të rampës në drejtimin Tiranë-Rinas nga ora 20:00 deri në orën 06:00 në datat 13 dhe 14 janar.

Qarkullimi i mjeteve drejt Aeroportit të Rinasit do të realizohet përmes rrugëve alternative:

-Vorë-Fushë Krujë (kthesa e Rinasit)

-Rruga dytësore

-Tiranë- Kamëz- Valias- Rinas

-Rruga Kashar- Thumanë

The post Rruga Tiranë-Rinas do të bllokohet më 13 e 14 janar appeared first on Gazeta Si.

Rreth 800 milionë të rritur janë aq obezë sa kualifikohen për injeksione për humbje peshe

12 January 2026 at 13:05

Sipas një studimi të madh global, gati 800 milionë të rritur në mbarë botën janë aq mbipeshë saqë kualifikohen për injeksione të fuqishme për humbje peshe.

Hulumtimi sugjeron se kriza e obezitetit ka arritur në një shkallë të tillë sa më shumë se një në katër të rritur në mbarë botën tani bien në kategorinë ku mjekët mund të marrin në konsideratë përshkrimin e injeksioneve.

Studiuesit analizuan të dhënat shëndetësore nga më shumë se 810,000 të rritur në 99 vende, duke përdorur anketa të mëdha kombëtare të kryera midis viteve 2008 dhe 2021.

Kur rezultatet u shkallëzuan për të pasqyruar shifrat globale të popullsisë, ata zbuluan se rreth 799 milionë njerëz do të përmbushnin pragun për trajtim.

Shkallat më të larta u panë në Europë dhe Amerikën e Veriut, ku më shumë se dy në pesë të rritur kualifikoheshin, shumë më lart se mesatarja globale. Nivele të ngjashme u gjetën vetëm në Ishujt e Paqësorit.

Të rriturit u klasifikuan si të kualifikuar nëse ishin klinikisht obezë, ose mbipeshë të konsiderueshme me probleme shëndetësore të lidhura me to, siç janë presioni i lartë i gjakut ose diabeti.

Në pjesë të Azisë, u përdorën pragje më të ulëta të peshës sepse njerëzit përballen me rreziqe serioze shëndetësore me pesha më të ulëta trupore.

Gratë kishin më shumë gjasa të kualifikoheshin sesa burrat, ndërsa e drejta e përfitimit u rrit ndjeshëm me moshën.

Pothuajse katër në dhjetë persona në fund të të 50-ave dhe fillim të të 60-ave i plotësonin kriteret, krahasuar me më pak se dy në dhjetë të rritur në fund të të 20-ave dhe fillim të të 30-ave.

Injeksionet për humbje peshe funksionojnë duke frenuar oreksin, duke i ndihmuar njerëzit të ndihen të ngopur për më gjatë dhe të hanë më pak.

Në studime, përdoruesit shpesh humbasin 15 deri në 20 për qind të peshës së trupit të tyre, shumë më tepër sesa shumica e njerëzve arrijnë vetëm përmes dietës.

Lajmi vjen ndërsa ekspertët paralajmëruan ditët e fundit se shumë njerëz që fillojnë injeksionet për humbje peshe mund të kenë nevojë t’i vazhdojnë ato për një kohë të gjatë, pasi një rishikim i madh zbuloi se pesha shpesh kthehet pasi ndalet trajtimi.

Studimi, i udhëhequr nga studiues në Universitetin e Oksfordit dhe i botuar në The British Medical Journal, shqyrtoi 37 studime që përfshinin më shumë se 9,300 njerëz dhe zbuloi se pesha zakonisht rikthehej brenda dy viteve nga ndërprerja e injeksioneve, shpesh shumë më shpejt sesa tek njerëzit që humbën peshë vetëm përmes dietës dhe ushtrimeve.

Autorja e hulumtimit më të fundit mbi obezitetin global, Dr. Jennifer Manne-Goehler, tha se ilaçet kishin transformuar kuptimin e obezitetit.

“Për dekada të tëra, ne u thamë njerëzve se problemi ishte thjesht se hante shumë dhe lëvizte pak,” tha ajo.

‘Këto ilaçe tregojnë se biologjia luan një rol shumë më të madh nga sa mendonim dikur.’

Organizata Botërore e Shëndetësisë tani po shqyrton mënyra për t’i bërë injeksionet për humbje peshe më të disponueshme, por kostoja dhe furnizimi mbeten pengesa të mëdha. Në shumë vende, injeksionet janë të disponueshme vetëm privatisht dhe mund të kushtojnë shumë.

Pavarësisht kësaj, ekspertët theksojnë se vetëm ilaçet nuk do ta zgjidhin krizën e obezitetit dhe duhet të shoqërohen me ndryshime më të gjera në politikën ushqimore dhe mbështetjen afatgjatë.

The post Rreth 800 milionë të rritur janë aq obezë sa kualifikohen për injeksione për humbje peshe appeared first on Gazeta Si.

Publikohen datat e provimeve të Maturës Shtetërore

12 January 2026 at 11:30

Nga Gazeta Si- Janë bërë publike datat e provimeve të Maturës Shtetërore 2026 për të gjithë maturantët e arsimit të mesëm të përgjithshëm dhe profesional.

Në 2 qershor do të jetë provimi i gjuhës së huaj, në 9 qershor provimi i gjuhës shqipe dhe letërsisë, në 16 qershor provimi i matematikës dhe në 23 qershor provimi me zgjedhje.

Gjithashtu janë publikuar edhe testet model për orientimin e maturantëve gjatë përgatitjes.

Provimet fillojnë në orën 10:00 dhe zgjasin 2 orë e 30 minuta ndërkohë që maturantët duhet të paraqiten para në shkollat ku do zhvillohen provimet.

The post Publikohen datat e provimeve të Maturës Shtetërore appeared first on Gazeta Si.

Mattel prezanton kukullën e saj të parë Barbie me autizëm

12 January 2026 at 11:06

Me një film të animuar për Barbien në zhvillim e sipër, pas suksesit të filmit të suksesshëm të vitit 2023 të Greta Gerwig, Mattel Studios ka nxjerrë në treg kukullën e saj të parë me autizëm. Kjo Barbie vjen 6 muaj pas kukullës së parë me diabet të tipit 1.

Autizmi është një formë e neurodivergjencës që ndikon në mënyrën se si njerëzit përjetojnë dhe bashkëveprojnë me shoqërinë. Ndërsa karakteristikat e autizmit ndryshojnë sipas individit, më shumë se 1 fëmijë në 100 besohet të jetë me autizëm, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

E krijuar në bashkëpunim me organizatën bamirëse amerikane Autistic Self Advocacy Netëork, kukulla me autizëm Barbie është projektuar për të përfaqësuar disa nga mënyrat se si fëmijët me autizëm mund të përjetojnë, përpunojnë dhe komunikojnë me botën.

Sytë e kukullës shikojnë paksa në njërën anë, duke reflektuar se si disa njerëz me autizëm shmangin kontaktin e drejtpërdrejtë me sy. Ajo ka bërryla dhe kyçe të dorës plotësisht të përkulshme, duke mundësuar lëvizje fizike të përsëritura si ngacmimi dhe rrahja e duarve që i ndihmojnë disa njerëz me autizëm të përpunojnë informacionin shqisor ose të shprehin ngazëllim.

Ajo mban kufje (rozë) për të kufizuar zhurmën, për të zvogëluar mbingarkesën shqisore dhe mban një tabletë (po rozë) me butona komunikimi shtesë dhe alternativ të bazuar në simbole në ekranin e saj për ta ndihmuar të përballojë komunikimin e përditshëm.

Ndërsa kukullat e para Barbie datojnë që nga viti 1959, deri në vitin 2019 nuk kishte kukulla me aftësi të kufizuara. Tani ka kukulla të verbëra, si dhe kukulla Barbie në karrige me rrota, me sindromën Daën, gjymtyrë protetike, vitiligo dhe aparate dëgjimi. Ekziston gjithashtu një kukull Ken me këmbë protetike, një tjetër që përdor një karrige me rrota dhe një me aparate dëgjimi.

Duke njoftuar Barbie-n me autizëm, Jamie Cygielman, drejtuesja globale e kukullave në Mattel, tha se ishte zgjerimi më i fundit i angazhimit të kompanisë për përfaqësim dhe përfshirje.

“Barbie gjithmonë është përpjekur të pasqyrojë botën që fëmijët shohin dhe mundësitë që ata imagjinojnë, dhe ne jemi krenarë që prezantojmë Barbie-n tonë të parë me autizëm si pjesë e kësaj pune të vazhdueshme”, tha ajo.

“Ne u angazhuam me komunitetin autik gjatë gjithë procesit të dizajnimit, gjithmonë të vetëdijshëm se autizmi përjetohet ndryshe nga çdo individ dhe nuk është gjithmonë i dukshëm. Elementet e kësaj kukulle pasqyrojnë se si disa njerëz në spektër mund ta përjetojnë dhe shprehin botën, dhe shpresojmë që duke bashkëpunuar me zëra me ndikim brenda komunitetit, Barbie mund të vazhdojë të shfaqë një gamë më të gjerë përvojash autentike.”

The post Mattel prezanton kukullën e saj të parë Barbie me autizëm appeared first on Gazeta Si.

❌
❌