Të menduarit pozitiv mund t’i ndihmojë njerëzit që ndihen të dëshpëruar. Edhe politikanët e kuptojnë se pritshmëritë pesimiste mund të vetëpërmbushen.

Në fund të viteve 1970, teksa Amerika përballej me një krizë energjie dhe stanjacion, presidenti Jimmy Carter paralajmëroi se rreziku më i madh ishte një “krizë besimi” që po gërryente institucionet publike dhe sipërmarrjen private. Dekada më vonë, Abe Shinzo, lideri me mandatin më të gjatë në Japoni, argumentoi se stanjimi po mbahej gjallë nga një “mentalitet deflacionist” dhe u përpoq t’i trondiste familjet dhe bizneset për t’i nxjerrë prej tij. Xi Jinping, udhëheqësi kryesor i Kinës, e ka bërë promovimin e “energjisë pozitive” një prioritet kombëtar. Sot, energjia pozitive është e pakët. Pesimizmi është bërë i përhapur dhe i qëndrueshëm.

Në Amerikë, besimi i konsumatorëve është pranë një niveli rekord të ulët. Në mbarë Europën, besimi ekonomik ka qenë nën mesataren afatgjatë për më shumë se tre vjet. Një sondazh i ri nga FGS Global, një kompani konsulence, me 20.000 votues dhe drejtues biznesesh në SHBA, Britani, Kanada, BE dhe Japoni, nxjerr në pah një konsensus të zymtë: në të 27 vendet, shumica besojnë se jeta do të jetë më e vështirë për brezin e ardhshëm dhe se sistemi është i manipuluar në favor të të pasurve. Në të gjitha vendet përveç Danimarkës, shumica i konsiderojnë institucionet publike joefektive dhe shpërdoruese. Sondazhe të tjera tregojnë të njëjtën tablo. Në një anketë të Gallup International me gati 60.000 të rritur, pesimistët e ekonomisë ë janë rreth dy herë më të shumtë se optimistët në Britani dhe Japoni. Në Gjermani ata janë gati 12 herë më të shumtë.

Pesimizmi i vazhdueshëm është bërë një nga kufizimet më të mëdha të ekonomisë globale. Kur pritshmëritë përkeqësohen, ekonomitë mund të sillen në mënyra që zbehin efektet e politikave të arsyeshme dhe i shtrembërojnë ato. John Maynard Keynes e përmblodhi këtë me idenë e “instinkteve shtazore”, duke vendosur besimin dhe pritshmëritë në qendër të rezultateve ekonomike. Robert Shiller, ekonomist fitues i Çmimit Nobel, ka përshkruar më pas se si narrativat e zymta mund të përhapen, duke formësuar sjelljen në mënyra që nuk parashikohen nga modelet ekonomike. Ndërsa zymtësia rrënjoset në ekonomitë e pasura, ajo rrezikon të shndërrohet në një frenë vetëpërforcuese të rritjes. Pasojat janë më pak investime në të ardhmen, një prirje drejt një politike që e bën disiplinën fiskale më të vështirë për t’u mbajtur.

Pesimizmi fillimisht vepron si një goditje pasigurie. Kur e ardhmja duket më e errët, rritet vlera e pritjes. Familjet dhe bizneset shtyjnë vendime që janë të kushtueshme për t’u kthyer pas. Efektet afatshkurtra tashmë janë të dukshme. Në Amerikë, punësimi është më i ulët se gjatë pandeisë, pavarësisht rritjes solide të PBB-së. Ky qarkullim i ngadaltë në tregun e punës dëmton efikasitetin. Norma e kursimit të familjeve në zonën e euros, prej 15% në vitin 2025, është goxha më e lartë se në periudhën e para pandemisë. Besimi i ulët mund të kontribuojë gjithashtu në ndryshime të tjera shoqërore, nga normat e ulëta të lindshmërisë te rënia e regjistrimeve në universitete.

Një tjetër shprehje e pesimizmit është besimi se ekonomia është e manipuluar, gjë që nxit të menduarit me logjikë dikush duhet të fitojë e dikush të humbasë njohur si “zero-sum”. Kur njerëzit supozojnë se fitimet për një grup vijnë vetëm në kurriz të një tjetri, ata mbështesin politika që zhvendosin fokusin nga rritja drejt rishpërndarjes dhe mbrojtjes. Pepper Culpepper nga Universiteti i Oksfordit dhe bashkautorët e tij zbulojnë se, në disa vende të pasura, ata që besojnë se sistemi favorizon të pasurit kanë më shumë gjasa të mbështesin rishpërndarjen zero-sum. Instinkte të ngjashme formësojnë qëndrimet ndaj migracionit dhe tregtisë. Stefanie Stantcheva nga Universiteti i Harvardit tregon se mendimtarët zero-sum favorizojnë proteksionizmin dhe kufijtë më të rreptë, ndjenja që tani janë të zakonshme në botën e pasur.

E njëjta logjikë vlen edhe për ndryshimin teknologjik. Në sondazhin më të fundit të Harvardit mbi të rinjtë, të rinjtë amerikanë mendonin se inteligjenca artificiale do të shkatërrojë mundësitë sesa do t’i krijojë ato. Në sondazhin e FGS Global, shtatë nga dhjetë të anketuar mbështetën rregullim të rreptë dhe taksim të lartë të kompanive të inteligjencës artificiale. Rezultati i mundshëm është një kthesë drejt një ekonomie-fortese që premton mbrojtje, por zbeh rritjen.

Pa dhimbje, s’ka fitim

Një rrezik i fundit i pesimizmit është se ai minon disiplinën fiskale. Kur votuesit mendojnë se e ardhmja është e zymtë, toleranca e tyre për dhimbje afatshkurtra bie. Shtrëngimi i rripit në Suedi në mesin e viteve 1990 funksionoi sepse suedezët besonin se sakrifica do të shpërblehej. Aty ku një besim i tillë mungon, rripat zgjidhen. Në Europën Jugore pas vitit 2010, konsolidimi i imponuar mes stanjimit hasi në rezistencë të ashpër. Kur elektoratet ndihen të dëshpëruara, ato shpërblejnë politikanët për lehtësim dhe jo për përmbajtje. Kjo i mban deficitët të larta dhe e bën inflacionin më të vështirë për t’u frenuar.

Kjo tashmë po ndodh. Vitin e kaluar, deficiti mesatar buxhetor në vendet e pasura kaloi 4% të PBB-së; në Amerikë ishte afër 6%. Megjithatë, përmbajtja fiskale mbetet e paarritshme. Presidenti Donald Trump ka miratuar ulje të reja taksash, ndërsa ka lënë të kuptohet për më shumë dhurata për të qetësuar votuesit e pakënaqur. Përpjekjet e Francës për të shkurtuar shpenzimet shpesh shkaktojnë kriza politike. Në Japoni, qeveria zbuloi në fund të vitit të kaluar paketën më të madhe stimuluese që nga pandemia, pavarësisht se borxhi publik është ndër më të lartët në botë. Edhe Kanadaja iu drejtua pushimeve të përkohshme tatimore për të rritur besimin, duke shtuar kosto dhe kompleksitet për bizneset.

Gjendja e sotme është terren pjellor për populistët që premtojnë mbrojtje dhe shpenzime në vend të reformave. Kjo ushqen një rreth vicioz ku errësira nxit mbështetje për liderë populistë, qeverisja e të cilëve dobëson institucionet dhe dëmton rritjen. Kërkimet tregojnë se vendet e qeverisura nga populistët pësojnë dëme ekonomike afatgjata, me të ardhura më të ulëta dhe paqëndrueshmëri më të madhe shumë kohë pasi ata marrin pushtetin. Kërcënimi më i madh për ekonominë botërore sot është një politikë e formësuar nga vetë pesimizmi.

Burimi: The Economist, përshtati gazetasi.al

The post Pesimizmi është problemi kryesor i ekonomisë! appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Viti 2026 ka nisur me optimizëm për bizneset në Shqipëri, por jo për konsumatorët.

Treguesi i ndjesisë ekonomike u rrit me 4.2 pikë në janar, i ndikuar nga rritja e besimit në të gjithë sektorët e biznesit. Ndërkohë, për konsumatorët, ndjesia ekonomike mbeti e pandryshuar krahasuar me muajin dhjetor.

Sektori i ndërtimit shënoi rritjen më të vogël të këtij treguesi, me 3.1 pikë përqindje, i ndikuar kryesisht nga parashikimet negative për çmimet. Megjithatë, pozitivisht kanë ndikuar rritja e kërkesës dhe e aktivitetit.

Shërbimet rezultojnë sektori më optimist, pasi besimi i bizneseve të këtij sektori në ekonomi u rrit me 7.4 pikë gjatë janarit. Bizneset e shërbimeve presin rritje të kërkesës, si edhe rritje të çmimeve.

Edhe për industrinë, situata vlerësohet pozitive, me një rritje prej 4.8 pikë përqindje, e nxitur nga rritja e prodhimit, kërkesës dhe çmimeve.

Treguesi i besimit në tregti u rrit me 4.4 pikë përqindje, për shkak të ecurisë pozitive të shitjeve. Edhe tregtarët parashikojnë rritje të çmimeve.

Nga ana tjetër, konsumatorët vijojnë të mbajnë të njëjtin qëndrim ndaj treguesve ekonomikë prej disa muajsh. Ata parashikojnë një përkeqësim të aftësisë paguese personale, si edhe të situatës së përgjithshme ekonomike.

The post Bizneset shqiptare më optimiste në janar, por jo konsumatorët… appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Aktori Fitim Makashi, babai i këngëtarit Redon Makashi ka ndërruar jetë në moshën 82-vjeçare.

Aktori ka humbur betejën për jetën këtë pasdite teksa ndodhej në spital.

Për ndarjen nga jeta të Makashit reagoi edhe Teatri Kombëtar, duke theksuar se “puna dhe përkushtimi i tij në skenë dhe jashtë saj lanë gjurmë të rëndësishme në jetën artistike dhe në kujtesën e Teatrit Kombëtar. Ai do të mbahet mend për profesionalizmin, pasionin dhe dashurinë për artin”.

Fitim Makashi lindi më 10 prill 1944 në Gjirokastër. Në vitin 1963 nis studimet në Institutin e Lartë të Arteve në Tiranë për aktor dhe ka mbaruar në 1967. Për një kohë të gjatë punon si pedagog në ILA dhe në të njëjtën kohë pati një angazhim të herë pas herëshme në Teatrin Popullor (sot TK); Zyrtarisht do të jetë viti 1978 kur do të emërohet aktor në këtë Teatër, vendi ku vazhdoj karrierën artistike si aktor për rreth 12 vjet, saktësisht deri nga mesi i viteve 90-të.

Gjatë kësaj kohe realizon një sërë rolesh që lanë gjurmë në skenën e teatrit, nga ku mund të kujtojmë rolin e Pedagogut në “Pas provimit të dytë” , Drejtori i fermës në “Ata që duhen”, roli i Benit tek “Vdekja e një komisioneri”, Bedriu tek “Dritat e skenës”, Telhai tek “Besa”, Filipoviç` tek shfaqja “Inspektori” që mbahet edhe si roli i fundit i tij në Teatër.

Fillimet në film i ka që në vitin 1967 me një rol episodik të një marinari në filmin “Dueli i heshtur”, duke vazhduar me filmat e tjerë si “Prita” (1968) “Njësiti gueril” (1969) “Ndërgjegja” (1972) “Rugicat që kërkonin diell” (1975) “Në fillim të verës” (1975) “Ilegalët” (1976) “Nga mesi i errësirës” (1978) “Intendenti” (1980) “Gjurmë në kaltërsi” (1981) “Tre njerëz me guna” (1985) “Shpella e piratëve” (1991) “Vdekja e kalit” (1992).

The post Shuhet në moshën 82-vjeçare aktori Fitim Makashi appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – 45-vjeçari Denis Çumani ka ndërruar jetë në Spitalin e Traumës në Tiranë, si pasojë e plagëve të marra pasi u qëllua me armë zjarri mbrëmjen e së martës, 27 janar, në derën e banesës së tij, në Shijak.

Sipas burimeve, ai u dhunua fillimisht dhe më pas u qëllua nga kushërinjtë Dorian dhe Indrit Ferra, ku plumbi i përshkoi trupin tejpërtej, duke i shkaktuar plagë fatale. Shkak i konfliktit dyshohet të ketë qenë një vajzë, me të cilën Çumani kishte komunikuar, ndërkohë që ajo ishte në lidhje me Dorian Ferrën.

Dy autorët janë shpallur në kërkim vetëm për plagosje, ndërsa ende nuk ka një reagim zyrtar nga policia për vdekjen e Çumanit.

The post U qëllua me armë zjarri pasi ngacmoi të dashurën e një 38-vjeçari, ndërron jetë në spital Denis Çumani appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Pas kallëzimeve të disa qytetarëve se iu kishin dhënë shuma parash, 2 shtetasve, të cilët i kishin mashtruar dhe nuk kishin blerë apartamentet e kërkuara në këmbim, specialistët për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Financiare, në bashkëpunim me shërbimet e Sektorit të Forcës së Posaçme Operacionale dhe me shërbimet e Sektorit të Forcës së Posaçme “Shqiponja”, finalizuan operacionin e koduar “Agjentët e rremë”.

Gjatë operacionit u kapën dhe u vunë në pranga shtetasit Elvis Ramca, 39 vjeç dhe Veriana Ziu, 34 vjeçe, bashkëjetues.

Nga hetimet e kryera dyshohet se 2 shtetasit iu kanë marrë shuma të konsiderueshme parash, qytetarëve, duke iu premtuar se do t’iu blinin apartamente.

Pasi përvetësonin paratë, 2 shtetasit falsifikonin mandate banke, për të mashtruar qytetarët se paratë ishin depozituar.

Më pas, dokumentet false i paraqitnin dhe te përfaqësues të shoqërive në fushën ndërtimit, me qëllim lidhjen e kontratave fiktive, për shitblerje apartamentesh.

Materialet procedurale iu referuan Prokurorisë së Tiranës, për veprime të mëtejshme

The post U vidhnin qytetarëve shuma të mëdha parash me blerje fiktive apartamentesh, arrestohet çifti në Tiranë appeared first on Gazeta Si.

Jo vetëm që inteligjenca artificiale po përmbys tashmë industrinë e filmit, por Hollivudi është vetëm një shembull se si kjo teknologji do të shkaktojë dhimbje të mëdha shoqërore dhe ekonomike, nëse nuk menaxhohet me humanizëm dhe kujdes. Shkrimi artistik, fotografia komerciale, radioja, muzika dhe më e kërcënueshme se të gjitha – gazetaria dhe mediat tradicionale.

Inteligjenca artificiale po vjen për “përmbajtjen”, që do të thotë gjithçka, nga reklamat dhe romanet te filmat dhe gazetaria. Rezultati, që do të nisë shumë shpejt, ka gjasa të jetë njëkohësisht i tmerrshëm, i mrekullueshëm, dëshpërues dhe emocionues. Nuk do të ketë vetëm shkatërrim krijues, por edhe shumë shkatërrim të thjeshtë dhe të pastër.

Duke qenë se pjesën më të madhe të jetës sime të rritur e kam kaluar duke prodhuar kërkime, gazetari dhe dokumentarë, si edhe duke konsumuar romane dhe filma argëtues, kam shumë empati për krijuesit. Por tre vitet e fundit kam qenë investitor dhe sipërmarrës në fushën e inteligjencës artificiale, dhe kjo përvojë ka formësuar mesazhin që do t’u jepja të gjithëve në gazetari, botim, muzikë, reklamë dhe Hollivud: nëse e injoroni potencialin e kësaj teknologjie, e bëni këtë në rrezikun tuaj.

Së pari, shikoni perspektivën e Hollivudit. Industria e filmit dhe televizionit është tkurrur prej vitesh, për shkak të formave të reja të shpërndarjes së medias, si platformat e transmetimit online, të mundësuara nga interneti, laptopët, tabletët dhe telefonat celularë. Rënia e televizionit kabllor dhe e DVD-ve reflekton një sërë faktorësh, përfshirë transmetimin online, rritjen e përmbajtjes së krijuar nga përdoruesit, demokratizimin e krijimit përmes kamerave dhe programeve të lira, si dhe konkurrencën për vëmendjen e publikut nga YouTube, Facebook dhe TikTok.

Gjatë gjithë kësaj dekade tkurrjeje të dhimbshme, teknikat bazë të prodhimit video nuk ndryshuan shumë. Ende përdoreshin kamera reale për të filmuar njerëz dhe objekte reale. Së shpejti, megjithatë, të gjitha këto inpute të botës reale do të vjetërohen dhe do të zëvendësohen nga inteligjenca artificiale.

Pionierët e këtij realiteti të ri do të jenë, pa përjashtim, startup-et, disa prej tyre më pak se një vit të vjetra. Asnjë studio tradicionale, producent apo distributor nuk është në ballë të kinemasë apo shpërndarjes së bazuar në inteligjencë artificiale. Startup-i i parë i tillë, Runway, u themelua tetë vite më parë dhe më pas iu bashkuan Arcana, Flick, Koyal, Zingroll dhe të tjerë.

Kam folur muajt e fundit me themelues dhe drejtues të lartë të secilës prej këtyre kompanive dhe u kam bërë të gjithëve të njëjtën pyetje: sa kohë do të duhet që një person pa njohuri teknike të mund të krijojë një film artistik të plotë me inteligjencë artificiale, me personazhe dhe vlera prodhimi po aq të mira sa një film tipik hollivudian? Përgjigjet e tyre bien në një interval të ngushtë: nga një deri në tre vjet, me një mesatare rreth dy vjet. Për filma të shkurtër dhe reklama, tashmë kemi arritur aty.

HOLYWATER, një startup ukrainas i themeluar në vitin 2020, u mundëson kujtdo të krijojë filma të shkurtër “vertikalë”, të dizajnuar për telefonat, duke përdorur inteligjencën artificiale për të gjeneruar një numër të madh tregimesh me tekst, popullariteti i të cilave udhëheq më pas prodhimin filmik. Të ardhurat e HOLYWATER tashmë tejkalojnë 100 milionë dollarë dhe po dyfishohen çdo vit. Po ashtu, Ëide Ëorlds, i themeluar në vitin 2024, u lejon fansave të krijojnë filma të shkurtër duke u bazuar në universet e tyre të preferuara të fan-fiction.

Industria globale e reklamave digjitale, me vlerë 600 miliardë dollarë, është e radhës. Startup-i kryesor në reklamat me inteligjencë artificiale, Higgsfield, u themelua vetëm në vitin 2023, por biznesi i tij ka shpërthyer, me të ardhura që dyfishohen çdo muaj dhe me projeksion për të kaluar 1 miliard dollarë këtë vit.

Për seri dhe filma më të gjatë e më kompleksë, teknologjia ende nuk është plotësisht gati, por po përparon me shpejtësi. Brenda një dekade, aktorët njerëzorë do të bëhen artefakte historike, po ashtu edhe operatorët e kamerave, kaskaderët, drejtorët artistikë, dizajnerët e kostumeve, producentët e linjës dhe skautët e lokacioneve. Ndërkohë që disa studio po përdorin në heshtje shumë inteligjencë artificiale, shumica e Hollivudit po përgatitet për këtë cunam duke bërë… pothuajse asgjë.

Nga ana tjetër, sindikatat që përfaqësojnë aktorët, skenaristët dhe profesionet e tjera janë të tmerruara dhe kanë reaguar duke kundërshtuar verbërisht çdo përdorim të inteligjencës artificiale, gjë që në rastin më të mirë është e kotë. Megjithatë, frika e tyre është e justifikuar. Teknologjia po avancon aq shpejt, sa kalimi nga prodhimi fizik në atë të bazuar në inteligjencë artificiale ka gjasa të jetë brutal dhe i shkurtër, duke shkatërruar mijëra karriera dhe kompani pothuajse brenda natës.

Hollivudi është vetëm një shembull i mënyrës se si revolucioni i inteligjencës artificiale do të shkaktojë dhimbje të mëdha shoqërore, nëse nuk menaxhohet me kujdes dhe humanizëm. Të njëjtat gjëra mund të thuhen për letërsinë artistike, fotografinë komerciale, radion dhe, mbi të gjitha, muzikën, ku shumë startup-e të reja po u mundësojnë njerëzve pa njohuri muzikore të krijojnë këngë.

Megjithëse disa prej këtyre kompanive janë paditur për shkelje të pronësisë intelektuale dhe kanë arritur marrëveshje me shtëpitë e mëdha diskografike, asnjë kompani tradicionale e muzikës nuk është në ballë të inteligjencës artificiale, përveçse nëpërmjet padive gjyqësore.

Dita pas së nesërmes

Pra, revolucioni i inteligjencës artificiale po vjen në art, dhe shkatërrimi i industrive tradicionale do të jetë i tmerrshëm. Ajo që do të vijë më pas, megjithatë, është një pyetje shumë më e ndërlikuar.

Personalisht, si një ish dhe i ardhshëm kineast, jam i emocionuar nga kinemaja me inteligjencë artificiale. Do të doja të shkruaja trajtime dhe skenarë, t’ia jepja ato “studios” sime me inteligjencë artificiale, të merrja një version fillestar të mirë dhe pastaj ta përpunoja vazhdimisht me ndihmën e inteligjencës artificiale derisa të arrija saktësisht filmin që dua të realizoj, me çdo personazh, ambient, lëvizje, rresht dialogu dhe kënd kamere perfekt. Nuk do të kishte nevojë të lypja financime, të punësoja të dashurën e producentit, të duroja një yll filmi me ego të shfrenuar apo të shqetësohesha nëse dikush në sheshxhirim kishte futur municione të vërteta.

Megjithatë, ekziston një nevojë urgjente për ligje, sisteme dhe institucione të reja për të mbrojtur pronën intelektuale dhe krijuesit e saj. Çështja më e diskutuar është nevoja shumë reale për të kompensuar krijuesit tradicionalë, puna e mëparshme e të cilëve përdoret për të trajnuar modelet e inteligjencës artificiale. Por ekziston gjithashtu nevoja për të mbrojtur krijuesit dhe krijimet e bazuara në inteligjencë artificiale.

Ideja se arti i krijuar nga inteligjenca artificiale nuk mund ose nuk duhet të mbrohet është e gabuar. Kur artistët njerëzorë përdorin inteligjencën artificiale për të krijuar vepra të reja, ata meritojnë mbrojtje po aq sa artistët që përdorin mjete tradicionale.

Në fakt, pres që inteligjenca artificiale të krijojë kushtet për zhanre të reja madhore dhe artistë gjenialë. Për një shembull të asaj që dua të them, shikoni Festivalin e Filmit me Inteligjencë Artificiale Runway, veçanërisht fituesin e çmimit të madh, Total Pixel Space. Punë të tilla tregojnë pse e mirëpres epokën e inteligjencës artificiale në krijimin artistik, edhe pse e pranoj se ky revolucion do të ketë pasoja të rënda.

Shumë njerëz të mirë, qindra mijëra, ndoshta miliona, do të mbeten pa punë pa paralajmërim. Do të ketë gjithashtu oqeane përmbajtjeje të dobët të krijuar nga inteligjenca artificiale – fjalë për fjalë miliona romane, këngë dhe filma të rinj çdo vit – duke e bërë të vështirë që artistët e rinj të talentuar të bien në sy. Dhe, sigurisht, do të ketë më shumë të dashura artificiale dhe pornografi artificiale, si dhe krijime të tmerrshme që variojnë nga ringjallja e nazistëve deri te përshkrime të abuzimit me fëmijë.

Jeta e një iluzioni

Më frikësuese për mua, megjithatë, është ajo që po ndodh me botën e jofiksionit, lajmet, burimet e informacionit dhe shërbimet referuese. Këtu tashmë po shohim fshirjen e kufijve, deri në pikën e padallueshmërisë, midis faktit dhe trillimit. Ndërsa epoka e inteligjencës artificiale në art më emocionon më shumë sesa më shqetëson, balanca është e ndryshme në fushën e së vërtetës dhe realitetit. Sa ka për të festuar, po aq jam i tmerruar nga ajo që inteligjenca artificiale mund të sjellë.

Gazetaria, ashtu si Hollivudi, tashmë është tkurrur. Interneti i detyroi gazetat e përditshme, revistat javore, radion dhe televizionin informativ të futeshin të gjitha në të njëjtin treg; shkatërroi të ardhurat nga reklamat e vogla, nga të cilat gazetat vareshin; dhe nxiti mijëra hyrje të reja me cilësi të ulët. Burimet e lajmit mbi të cilat shumica e njerëzve mbështeteshin më parë, revista si Time dhe Newsweek, si dhe lajmet televizive të rrjeteve, u shkatërruan, ndërsa mediat sociale, YouTube dhe agregatorët morën kontrollin, duke ofruar përmbledhje që ishin pak më pak se shkelje e të drejtës së autorit,  kur ishin të vërteta. Mashtrimi dhe gënjeshtra u përhapën dhe cilësia e informacionit të konsumuar nga publiku i gjerë ra ndjeshëm.

Pas disa përvojave pranë vdekjes, një numër i vogël organizatash të lajmit me cilësi të lartë në gjuhën angleze dolën edhe më të forta dhe me audienca globale më të mëdha se më parë: New York Times, Financial Times, Guardian, Bloomberg News, Economist, Politico, si dhe agjencitë Reuters dhe AP. Por këto media arrijnë vetëm një pakicë të vogël të popullsisë. Ato janë gjithashtu të shtrenjta për t’u prodhuar dhe financat e tyre janë të brishta. Inteligjenca artificiale kërcënon jo vetëm institucionet e mbetura të gazetarisë cilësore, por më thellë akoma, vetë aftësinë e kujtdo për të ofruar informacion të vërtetë dhe për të mbajtur një publik të informuar të aftë për gjykim racional.

Çështja më e dukshme dhe më e diskutuar është ajo e deepfake-ve. Këto janë vërtet një problem i madh, duke pasur parasysh se YouTube, Facebook, Snap, X dhe TikTok kanë pak ose aspak detyrime në lidhje me të vërtetën ose saktësinë. Për gjithë dëmin që teoricienë konspiracioni si Alex Jones kanë shkaktuar, të paktën e dinim se po dëgjonim Alex Jones-in e vërtetë. Së shpejti, do të jetë e mundur të sintetizohen versione pothuajse të padallueshme të kujtdo dhe të pothuajse çdo ngjarjeje.

Edhe modelet më të trajnuara me kujdes të inteligjencës artificiale mund të keqpërdoren, dhe disa modele open-source nuk kanë asnjë kontroll. Të disponueshme për këdo, ato mund të “trajtohen” për të prodhuar pothuajse çdo lloj teksti apo videoje, nga cilësi e lartë dhe e verifikuar deri te shtrembërime të çmendura.

Në të njëjtën kohë, inteligjenca artificiale ka përmirësuar ndjeshëm cilësinë e lajmeve dhe informacionit të disponueshëm për publikun, të paktën për këdo që është mjaftueshëm i interesuar për t’i kërkuar. Modelet kryesore janë tashmë jashtëzakonisht të mira. Halucinacionet mbeten një problem, por shumë më pak se edhe një vit më parë.

Modelet kanë lidhur gjithashtu marrëveshje, kryesisht sekrete, por disa publike,  me disa nga ofruesit seriozë të lajmeve. Financial Times ka një marrëveshje me OpenAI, Neë York Times ka një me Amazon, dhe AP ka marrëveshje me OpenAI dhe Google.

Tashmë, modelet e inteligjencës artificiale ofrojnë një portal të mrekullueshëm drejt dijes për më shumë se një miliard përdorues. Unë përdor Perplexity të paktën dhjetë herë në ditë dhe e kam përdorur vazhdimisht edhe për të shkruar këtë ese.

Por ekziston një anë e errët. Modelet e inteligjencës artificiale nuk krijojnë dije. Ato e mbledhin dhe e shpërndajnë dijen në mënyrë të shkëlqyer, por janë plotësisht të varura nga informacioni i krijuar nga të tjerët. Ne ende kemi nevojë për gazetari reale.

Dhe ndërsa varen prej saj, inteligjenca artificiale rrezikon ta shkatërrojë atë. Kjo është arsyeja pse ekziston rreziku real që, nëse gazetaria nuk mbrohet dhe nuk kompensohet, industria e inteligjencës artificiale do të vrasë burimin nga i cili ushqehet.

Mund të shpresojmë se kjo nuk do të ndodhë. Por ka gjithashtu arsye të forta për t’u shqetësuar se mund të ndodhë.

Shkruar nga Charles Ferguson, investitor dhe producent, për Project Syndicate

The post Inteligjenca Artificiale po merr në kontroll të gjitha mediat! appeared first on Gazeta Si.

Fotografi që duket se tregojnë Andrew Mountbatten-Windsor, ish-princin e kurorës britanike, duke u ulur në të katër anët mbi një grua që shtrihet në tokë janë përfshirë në grupin e fundit të dosjeve të Epstein që u publikuan nga Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së.

Në dy nga imazhet, ai shihet duke prekur vajzën e paidentifikuar dhe të veshur, në barkun e saj. Një tjetër imazh e tregon atë duke parë drejtpërdrejt në kamerë.

Nuk jepet asnjë kontekst për fotot dhe nuk është e qartë kur dhe ku janë bërë ato.

Imazhet pritet të rrisin presionin mbi Mountbatten-Windsor, i cili ka përballuar vite me vëzhgim për shkak të miqësisë së tij të kaluar me Epstein.

Mountbatten-Windsor iu hoqën titujt mbretërorë në tetor pas vëmendjes së shtuar mbi lidhjet e tij me pedofilin Epstein.

Email-e të ndara të premten sugjerojnë gjithashtu se i ndjeri, abuzuesi seksual, Jeffrey Epstein e kishte ftuar Mountbatten-Ëindsor për të darkuar me një grua ruse 26-vjeçare. Mesazhet u shkëmbyen në gusht 2010, dy vite pas kur miliarderi Epstein pranoi fajin për kërkimin e një të miture për prostitucion.

Shkëmbimet e reja të email-eve dhe fotot përbëjnë pjesë të më shumë se tre milion faqe dokumentesh dhe 180.000 imazhe të publikuara të premten. Foto të tjera të publikuara tregojnë imazhe të rregulluara të grave të paidentifikuara, dhe ato që duken si apartamente luksoze, dhoma hoteli dhe një vilë me pishinë.

Më shumë se 2.000 video dhe 180.000 foto janë përfshirë në grupin e fundit. Nxjerrja e tyre vjen gjashtë javë pas një afati të detyruar nga një ligj i nënshkruar nga Presidenti Donald Trump.

Shumë dokumente janë redaktuar shumë, me disa faqe që janë tërësisht të zezë, për të ruajtuar konfidencialitetin e personave dhe dëshmisë së tyre./bbc

The post Dalin fotot e princit Andrew nga takimet në ishullin Epstein appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Në fund të vitit 2025, Shqipëria ka pasur mbi një milion mjete në qarkullim, konkretisht 1.048.092, ku shumica, 81%, janë autovetura personale. Gjatë vitit u regjistruan 98.900 mjete për herë të parë, me 34% prej tyre të regjistruara në kryeqytet.

Nga të dhënat e Drejtorisë së Transportit, 82.143 nga këto mjete të reja janë të përdorura, kryesisht të importuara, duke treguar se tregu i makinave të dorës së dytë mbetet i fortë. Koreja e Jugut është vendi kryesor i origjinës së këtyre mjeteve me 21.200 makina, e ndjekur nga Gjermania me 15.500 dhe Italia me 15.000. Kina po rrit gjithashtu prezencën e saj me rreth 10.000 mjete.

Edhe pse ka rritje të regjistrimeve të mjeteve të reja, vetëm 15% janë prodhime të katër viteve të fundit, ndërsa 55% e mjeteve të regjistruara janë makina 8-15 vjeçare. Ky trend tregon që pjesa më e madhe e përdoruesve preferon të blejë makina më të vjetra, të cilat janë zakonisht më të përballueshme ekonomikisht.

Nga rreth 100.000 makina të reja të regjistruara, vetëm 6.187 janë elektrike, rreth 6% e totalit. Nafta mbetet lënda djegëse më e përdorur me 58.000 mjete, ndërsa benzina zë vendin e dytë me 25.000 makina. Kjo tregon se trendi i automjeteve elektrike është ende në fillimet e tij, por po rritet gradualisht.

Në tregun e markave, Volkswagen është më e preferuara me 18.700 regjistrime, ndjekur nga Mercedes-Benz me 13.900, Audi me 10.000 dhe Hyundai me 6.000.

The post 100 mijë mjete të reja u regjistruan në Shqipëri, vetëm 6% elektrike appeared first on Gazeta Si.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka shpallur sot, 31 janar, rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Kosovë.

Anëtarët e KQZ-së i kanë miratuar listat e kandidatëve të të gjitha partive, përveç asaj të Listës Serbe.

Kryetari i KQZ-së, Kreshnik Radoniçi, deklaroi se palët kanë të drejtë ankese ndaj rezultatit për 48 orë në Panelin Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP).

Sipas të dhënave të KQZ-së, Lëvizja Vetëvendosje i ka fituar 51.10% të votave ose 57 ulëse në Kuvendin e Kosovës, Partia Demokratike e Kosovës, 20.19% të votave ose 22 ulëse, Lidhja Demokratike e Kosovës, 13.24% të votave ose 15 ulëse, dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, 5.50% të votave ose 6 ulëse.

Nga vendet në Kuvend për minoritetin serb, 9 i ka fituar Lista Serbe, partia më e madhe e serbëve të Kosovës, dhe një, Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë.

Emrat e deputetëve

Deputetët e ardhshëm të Lëvizjes Vetëvendosje:

• Albin Kurti, Glauk Konjufca, Albulena Haxhiu, Hekuran Murati, Donika Gërvalla – Scharz, Xhelal Sveçla, Hajrullah Çeko, Avni Dehari, Mimoza Kusari – Lila, Ejup Maqedonci, Shqipe Mehmeti – Selimi, Andin Hoti, Arben Vitia, Saranda Bogujevci, Edona Llalloshi, Alban Bajrami, Mefail Bajqinovci, Nezir Kraki, Armend Muja, Adriana Matoshi, Rufki Suma, Jeta Statovci, Ardian Gola, Haxhi Avdyli, Blerim Gashi, Adelina Grainca, Albena Reshitaj, Fatos Geci, Agim Bahtiri, Fitore Pacolli – Dalipi, Artane Rizvanolli – Berisha, Taulant Kelmendi, Dimal Basha, Labinotë Demi – Murtezi, Arbëreshë Kryeziu – Hyseni, Arbër Rexhaj, Arjeta Fejzaj, Hysen Durmishi, Artan Abrashi, Arbërie Nagavci, Enver Haliti, Liza Gashi, Adnan Rrustemi, Valon Ramadani, Jeton Raka, Drita Pajaziti, Fatmire Kollqaku, Rozeta Hajdari, Arsim Ademi, Salih Zyba, Fitim Haziri, Fjolla Ujkani, Ilir Kërçeli, Sylejmani Meholli, Vigan Qorolli, Naim Bardiqi dhe Valon Hoti.

Deputetët e ardhshëm të Partisë Demokratike të Kosovës:

• Bedri Hamza, Arian Tahiri, Përparim Gruda, Uran Ismaili, Sala Jashari, Vlora Çitaku, Arben Mustafa, Enver Hoxhaj, Rrahman Rama, Nait Hasani, Eman Rrahmani, Ganimete Musliu, Elmi Reçica, Artan Behrami, Kujtim Gashi, Xhavit Haliti, Besa Kabashi – Ramaj, Mërgim Lushtaku, Ferat Shala, Arbnore Salihu, Blerta Deliu – Kodra, Ariana Musliu- Shoshi.

Deputetët e ardhshëm të Lidhjes Demokratike të Kosovës:

• Lumir Abdixhiku, Hykmete Bajrami, Ukë Rugova, Avdullah Hoti, Doarsa Kica- Xhelili, Kujtim Shala, Anton Quni, Armend Zemaj, Lutfi Haziri, Jehona Lushaku- Sadriu, Janina Ymeri, Besian Mustafa, Adelina Thaçi – Meta, Fadil Hadërgjonaj dhe Ermal Sadiku.

Deputetët e ardhshëm të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës:

• Ramush Haradinaj, Daut Haradinaj, Besnik Tahiri, Bekë Berisha, Albana Bytyçi dhe Time Kadrijaj

Deputetët e Listës Serbe:

• Sllavko Simiq, Igor Simiq, Liljana Stefanoviç, Millan Kostiç, Nemanja Bishevac, Zllatan Ellek, Milljana Nikolliç, Serxhan Popoviç dhe Verica Çernaniç.

Deputeti nga Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë:

• Nenad Rashiç

Deputetët nga komunitetet tjera joserbe:

Ergyl Mazrek, Fatma Taçi, Rasim Demiri, Emilja Rexhepi, Elbert Krasniqi, Duda Balje, Veton Berisha, Artan Asllani, Adem Hoxha dhe Erxhan Galushi.

10 ulëse për minoritetin serb dhe 10 tjera për minoritetin joserb janë të rezervuara me Kushtetutë në Kuvendin me 120 ulëse në total.

KQZ ka publikuar këto rezultate pasi e ka përfunduar të premten në mbrëmje, 30 janar, procesin e rinumërimit të votave.

Rinumërimi është kryer pas dyshimeve për manipulime me votat e kandidatëve për deputetë.

Përgjatë procesit, votat për disa kandidatë ndryshuan, me raste deri në 6 mijë për një individ, ndërsa ato për partitë nuk u cenuan.

Autoritetet e zbatimit të ligjit kanë intervistuar qindra njerëz, kanë ndaluar dhjetëra dhe po i vazhdojnë hetimet.

Për disa zyrtarë shtetërorë, ky ka qenë “procesi më i komprometuar zgjedhor” në Kosovë, pasi vendi është lavdëruar shpesh nga organizata vendore dhe ndërkombëtare për organizim të proceseve zgjedhore të drejta dhe transparente./Marrë nga REL

The post Shpallen rezultatet përfundimtare në Kosovë, nuk miratohet përbërja e Listës Serbe appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Një 25-vjeçar i shpallur në kërkim për kultivim të 1275 bimë narkotike në bashkëpunim me familjarët e tij ka rënë në prangat e policisë së Malësisë së Madhe.

Bimët narkotike të kultivuar në fshatin Aliaj, pranë banesës së tyre u sekuestruan nga policia në shtator të vitit të kaluar.

“Specialistët e Seksionit për Hetimin e Krimeve të Komisariatit të Policisë Malësi e Madhe ndaluan shtetasin G. Sh., 25 vjeç, pasi Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Shkodër i ka caktuar masën e sigurisë “Arrest në burg”, për veprën penale “Kultivimi i bimëve narkotike”, kryer në bashkëpunim.

Nga hetimet e kryera dyshohet se ky shtetas, në bashkëpunim me familjarët e tij, ka kultivuar në tokën pranë banesës së tyre, në fshatin Aliaj, 1275 bimë narkotike, të cilat janë gjetur dhe asgjësuar nga shërbimet e Policisë më datë 04.09.2025”, njoftoi sot policia.

Materialet procedurale iu referuan Prokurorisë së Shkodrës për veprime të mëtejshme.

The post Arrestohet 25-vjeçari në Malësi të Madhe, kultivonte drogë bashkë me familjarët appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Gazeta franceze, AUTO PLUS raporton se dy shqiptarë u ndaluan gjatë një kontrolli doganor me mbi 17.5 kg drogë në makinën e tyre. Fillimisht, dyshja deklaroi se po kthehej nga Barcelona, pas një udhëtimi të gjatë që kishte nisur nga Shqipëria.

Në pamje të parë, historia dukej e besueshme, por udhëtimi u kthye në makth për ata. AUTO PLUS shkruan se në total, nga makina u sekuestruan 17.5 kilogramë drogë, një sasi shumë e madhe, e vlerësuar rreth 700,000 euro.

Gjithashtu automjeti u sekuestrua menjëherë, ndërsa dy personat u arrestuan dhe u vendosën në paraburgim. Dy shqiptarët rrezikojnë deri në 10 vjet burg, si edhe gjoba shumë të larta, në përpjesëtim me fitimet e supozuara nga trafiku.

Artikulli i AUTO PLUS:

Një udhëtim që u kthye në një makth ligjor për dy shqiptarë të arrestuar në Béziers. Gjatë një kontrolli doganor në autostradë, autoritetet zbuluan disa kilogramë kokainë të fshehura në makinën e tyre.

Një makinë që fshihte kokainë të pastër

Të hënën, më 19 janar 2026, rreth mesditës, qarkullimi ishte relativisht i lehtë në pikën e pagesës Cabrials, pranë Béziers. Atë ditë, dogana franceze kishte organizuar një kontroll të papritur, duke ndaluar disa automjete që vinin nga Spanja. Mes tyre ishte edhe një makinë me dy burra rreth të dyzetave, shtetas shqiptarë, që tërhoqi vëmendjen e oficerëve.

Dyshja deklaroi se po kthehej nga Barcelona, pas një udhëtimi të gjatë që kishte nisur nga Shqipëria. Në pamje të parë, historia dukej e besueshme. Megjithatë, disa detaje ngritën dyshime. Kontrolli u thellua dhe inspektimi i makinës u bë më i detajuar. Shumë shpejt, oficerët zbuluan pako të fshehura me kujdes brenda automjetit, të vendosura në mënyrë që të mos dalloheshin lehtë. Për autoritetet nuk kishte asnjë dyshim: bëhej fjalë për kokainë të pastër.

Në total, nga makina u sekuestruan 17.5 kilogramë drogë, një sasi shumë e madhe, e vlerësuar rreth 700,000 euro në tregun e zi, dhe shumë më tepër pasi të shpërndahej në rrjetet e trafikimit. Automjeti u sekuestrua menjëherë, ndërsa dy personat u arrestuan dhe u vendosën në paraburgim.

Dënime të rënda të mundshme

Në raste të tilla, makinat luajnë shpesh një rol strategjik. Një automjet i zakonshëm, që lëviz normalisht në trafik, përdoret për transportin e mallrave me vlerë shumë të lartë. Trafikantët mbështeten më shumë te diskrecioni sesa te shpejtësia, duke shpresuar të humbasin mes qindra mijëra shoferëve europianë. Këtë herë, strategjia dështoi.

Të paraqitur para prokurorisë së Béziers më 22 janar 2026, dy personat u gjykuan me procedurë të përshpejtuar. Njëri prej tyre pretendon se nuk ishte në dijeni të pranisë së kokainës në makinë. Tjetri pranon në mënyrë të tërthortë se e dinte çfarë transportohej, por nuk jep detaje mbi origjinën e drogës apo destinacionin përfundimtar.

Në përfundim, të dy rrezikojnë deri në 10 vjet burg, si edhe gjoba shumë të larta, në përpjesëtim me fitimet e supozuara nga trafiku. Ky rast i bujshëm tregon edhe një herë se një makinë e zakonshme mund të shndërrohet në mjet të krimit të organizuar.

The post 700 mijë euro kokainë të pastër në makinë, arrestohen dy shqiptarë në Francë appeared first on Gazeta Si.

Departamenti i Drejtësisë në SHBA ka publikuar 3 milionë faqe dokumente nga dosjet Epstein, pku përfshihen komunikime të shumta me njerëz të politikës, biznesit e artit.

Një nga email-et që po bën më shumë zhurmë, është ai i Epstein me Bill Gates, i cili përpiqej të fshihet një sëmundje seksualisht të transmetueshme nga gruaja e tij. Gates ishte infektuar pas marrëdhënieve me disa vajza ruse.

“Për të shtuar më shumë fyerje në lëndimin tuaj, më pas me lot në sy, më luteni të fshij email-et në lidhje me sëmundjen tuaj seksualisht të transmetueshme, kërkesën tuaj që t’ju siguroj antibiotikë që mund t’i jepni fshehurazi Melindës, dhe përshkrimin e penisit tuaj,” thuhet në mesazh.

Një tjetër email thotë: “Më është kërkuar dhe kam pranuar gabimisht të marr pjesë në gjëra që varionin nga të ato më të papranuesme moralisht, deri te ato që janë jo etike… Nga ndihma që Bill të marrë medikamente për të përballuar pasojat e marrëdhënieve seksuale me vajza ruse, tek lehtësimi i marrëdhënieve të tij të paligjshme me gra të martuara, tek kërkimi për të siguruar drogë.”

Një zëdhënës i Gates tha se këto pretendime janë “absolutisht të pabazuara dhe të rreme”.

“E vetmja gjë që këto dokumente demonstrojnë është frustrimi i Epstein që nuk kishte një marrëdhënie të vazhdueshme me Gates dhe se sa larg ishte gati të shkonte për ta kapur dhe për të njollosur,” shtoi personi.

Administrata Trump fillimisht kishte rezistuar publikimin e të gjitha dosjeve të Epstein, por u tërhoq pas presionit dypartiak, përfshirë nga aleatët e presidentit në krahun e djathtë të Partisë Republikane.

Departamenti i Drejtësisë ka insistuar se nuk mund të publikonte të gjitha dokumentet para 19 dhjetorit, sepse duhej të shqyrtonte dokumentet për të mbrojtur viktimat me redaktime. Publikimin e dokumenteve e njoftoi Todd Blanche, zv/Prokuror i Përgjithshëm.

 “Ne kemi redaktuar çdo grua të shfaqur në çdo imazh ose video, përveç zonjës Maxëell,” tha Blanche, duke iu referuar Ghislaine Maxëell, një bashkëpunëtore e afërt e Epstein që po shërben një dënim 20 vjetësh për rolin e saj në aktivitetet kriminale të tij. “Ne nuk kemi redaktuar imazhe të meshkujve, përveç kur ishte e pamundur të redaktohej gruaja pa redaktuar edhe burrin.”

Zv/prokurori i përgjithshëm gjithashtu u përpoq të mbrojë menaxhimin e dosjeve të Epstein nga administrata Trump ndaj kritikëve, përfshirë viktimat e kriminelit të ndjerë seksual, të cilët kanë kritikuar qeverinë për mospublikimin e të gjitha dokumenteve për muaj me radhë.

Edhe Elon Musk shfaqet në disa nga email-et e publikuara së fundmi, duket se komunikon me Epstein shumë kohë pas se krimineli i përbuzur pranoi fajin për shfrytëzimin e një të miture për prostitucion në Florida në 2008.

Në Ditën e Krishtlindjeve të vitit 2012, dokumentet tregojnë se Musk pyeti Epstein për një festë. “Unë vërtet dua të hyj në skenën e festave në St Barts ose diku tjetër dhe të çlirohem,” shkroi ai. “Ftesa është shumë e vlerësuar, por një eksperiencë e qetë në ishull është e kundërta e asaj që kërkoj.”

Epstein iu përgjigj: “Kuptova, do të shihemi në St Barth, çfarë ndodh në ishullin tim mund ta bëjë Talilah të ndihet jo mirë.”

Musk iu përgjigj: “Nuk është problem për Talulah.”

Musk ishte i martuar me aktoren britanike Talulah Riley në atë kohë. Nuk është e qartë nëse ai udhëtoi në ishull.

Megjithatë, një vit më vonë, në dhjetor 2013, dokumentet tregojnë se Musk dërgoi email për të vizituar përsëri ishullin e miliarderit të vetdeklaruar në vitin e ri. Epstein iu përgjigj: “Çdo ditë 1 deri 8. Luaj sipas dëshirës nëse do. Gjithmonë ka hapësirë për ty.” Disa ditë më vonë Epstein anuloi, duke thënë se duhej të qëndronte në Neë York.

Musk ka thënë më parë se nuk e njihte mirë Epstein dhe kishte qenë vetëm një herë në shtëpinë e tij në Manhattan për 30 minuta. Ai postoi në X në shtator: “Kushdo që përhap këtë narrativë të rreme meriton përbuzje të plotë. Epstein përpiqej të më tërhiqte në ishullin e tij dhe unë REFUZOVA.”

Musk nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment./FT

The post SHBA hap dosjen ‘Epstein’/ Si u infektua Bill Gates nga vajzat ruse appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Gjatë vitit 2025, tregu shqiptar i sigurimeve arkëtoi mbi 27 miliardë lekë të ardhura, duke shënuar një rritje vjetore prej rreth 10%. Sipas të dhënave zyrtare, gjatë vitit u nënshkruan rreth 1.7 milionë kontrata sigurimi, ku 91% e tyre i përkisnin sigurimeve të jo-jetës, duke konfirmuar edhe një herë dominimin e këtij segmenti në treg.

Pavarësisht rritjes së të ardhurave dhe fitimeve rekord të kompanive të sigurimit, shpenzimet për dëmshpërblimet e aksidenteve motorike kanë pësuar rënie. Gjatë vitit 2025, kompanitë kanë dhënë vetëm 8.6 miliardë lekë kompensime, rreth 1% më pak krahasuar me vitin 2024. Ky zhvillim ngre pikëpyetje mbi raportin mes rritjes së primeve dhe nivelit të kompensimeve për qytetarët.

Të dhënat tregojnë se 63% e sigurimeve janë me detyrim, kryesisht të lidhura me automjetet. Vetëm ky segment i solli kompanive të sigurimit rreth 17 miliardë lekë të ardhura gjatë vitit 2025, duke mbetur burimi kryesor i fitimeve në industri.

Ndërkohë, një trend pozitiv vihet re edhe në sigurimin e pronës nga zjarri dhe rreziqe të ngjashme, i cili u rrit me 10.25% gjatë vitit 2025. Ky zhvillim nuk lidhet aq me rritjen e ndërgjegjësimit të qytetarëve për sigurimin e pronës, sesa me shtimin e kredive hipotekore, të cilat detyrojnë huamarrësit të sigurojnë banesat e tyre.

The post Sigurimet/ Kompanitë në vend rritën fitimet, por ulën dëmshpërblimet për qytetarët appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Prokuroria e Tiranës ka kërkuar konfiskimin e pasurive të familjarëve të Sajmir Alimehmeti, i dënuar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës me 22 vite burg për veprime në fushën e akteve terroriste.

Sipas prokurorisë, Alimehmeti po hetohet në Shqipëri për veprën penale “Pastrimi i produkteve të veprës penale ose veprimtarisë kriminale”.

Nga verifikimet rezultoi se Sajmir Alimehmeti dhe familjarët e tij kanë kryer transaksione financiare dhe veprime ekonomike me vlera të konsiderueshme, të cilat nuk justifikohen nga të ardhurat e deklaruara. Familjarët e tij, Z.A. dhe V.A., deklaruan se të ardhurat janë krijuar nga qiratë dhe kursimet, por nuk kanë ofruar dokumente që të mbështesin këto pretendime.

Bazuar në hetimet, prokuroria thekson se vlerat monetare nuk kanë prejardhje të ligjshme dhe nuk justifikohen me dokumentacion të rregullt.

Për këtë arsye, prokuroria kërkon konfiskimin dhe kalimin në pronësi të shtetit të pasurive në vijim:

Llogaritë e Z.A.: 39.49 lekë, 4.74 USD, depozita USD 50,109.56 dhe 3,862,244.93 lekë

Llogaritë e V.A.: 15,001.09 euro

Llogaritë e përbashkëta të Z.A. dhe V.A.: 11,734,250 lekë

The post I dënuar në SHBA për terrorizëm, Prokuroria e Tiranës kërkon konfiskimin e pasurive të familjes së Sajmir Alimehmetit appeared first on Gazeta Si.

Prodhuesit e formulave për foshnje Nestlé, Danone dhe Lactalis po përballen me reagime të forta pasi një përbërës i përdorur gjerësisht, vaj ARA, i furnizuar nga një laborator në Wuhan të Kinës, u kontaminua me toksinën cereulide. Ky përbërës u shtua në qindra produkte formule për foshnje, të shpërndara në më shumë se 65 vende në pesë kontinente, duke krijuar rrezik global për shëndetin e foshnjave.

Organizatat e konsumatorëve dhe shëndetit publik akuzojnë kompanitë se kanë vënë fitimin mbi sigurinë. “Formula komerciale për foshnje prodhohet përmes një zinxhiri furnizimi të drejtuar nga fitimi dhe kompanitë janë nën presion për të siguruar përbërës me kosto të ulët,” tha Rachel Childs nga First Steps Nutrition Trust, duke paralajmëruar se kontaminimi i një përbërësi nga një burim i vetëm mund të përhapet në shkallë globale.

Në janar, tre kompanitë u detyruan të tërheqin produkte që mund të ishin të kontaminuara me cereulide, e cila shkakton të vjella dhe diarre. Në Francë është hapur një hetim për vdekjen e dy foshnjave që konsumuan qumështin e kontaminuar, edhe pse ende nuk është provuar një lidhje shkakësore. Ndërkohë, Autoriteti Europian për Sigurinë Ushqimore po përditëson udhëzimet shkencore, pasi aktualisht nuk ekziston një nivel i përcaktuar i sigurt për këtë toksinë.

Skandali ka ndikuar edhe në tregjet financiare: aksionet e Cabio Biotech, kompania që prodhon vajin ARA, kanë rënë rreth 19% në një muaj, ndërsa Nestlé ka humbur afro 4% dhe Danone mbi 13% të vlerës së aksioneve që nga fillimi i vitit. Analistët paralajmërojnë se humbja e besimit të prindërve mund të zgjasë më shumë se vetë tërheqja e produkteve. “Humbja e besimit mund të çojë në humbje strukturore të tregut dhe dëmtim afatgjatë të markës,” tha analisti i Barclays, Warren Ackerman.

Analisti i Barclays, Warren Ackerman, tha se industria e formulave për foshnje është formësuar nga një seri krizash kontaminimi, që nga skandali i melaminës në Kinë në vitin 2008, deri te shpërthimi i Cronobacter në SHBA në vitin 2022.

“Prindërit priren të ndërrojnë markën fillimisht dhe të bëjnë pyetje më pas,” tha ai. “Humbja e besimit mund të zgjasë më shumë se vetë tërheqja e produktit, duke çuar në humbje strukturore të pjesës së tregut, dëmtim të markës dhe dalje strategjike.”

Franca ka hapur një hetim për vdekjen e dy foshnjave që konsumuan qumështin e kontaminuar, megjithëse ende nuk është vendosur një lidhje shkakësore.

Autoriteti Europian për Sigurinë Ushqimore (EFSA) njoftoi se po përditëson këshillën e tij shkencore mbi cereulide, e cila do të përcaktojë një prag të sigurt të toksinës, mbi të cilin duhet të nisë një tërheqje nga tregu. Aktualisht, nuk ekziston një nivel i përcaktuar i sigurisë.

Grupi europian për mbrojtjen e konsumatorëve Foodwatch ka depozituar ankesa ligjore në Francë kundër Nestlé dhe kompanive të tjera të përfshira, si dhe kundër autoriteteve europiane, për mosinformimin në kohë të konsumatorëve.

“Prodhuesit e formulave për foshnje janë ligjërisht të detyruar të garantojnë sigurinë e produkteve që hedhin në treg,” tha Ingrid Kragl, drejtoreshë e informacionit publik në Foodwatch. “Kompanitë që ne po targetojmë kanë treguar neglizhencë të papranueshme.”

Nestlé njoftoi autoritetet holandeze më 10 dhjetor se kishte zbuluar kontaminimin gjatë testimeve të brendshme në një nga fabrikat e saj në Holandë. Pas disa javësh testimesh, kompania identifikoi vajin ARA si burimin e ndotjes dhe më 5 janar nisi tërheqjen e produkteve.

Kompanitë zakonisht kryejnë vetë testimet e cilësisë dhe mikrobiologjike, por analistët dhe OJQ-të argumentojnë se kompleksiteti i përbërësve dhe zinxhirëve të furnizimit i bën këto protokolle të pamjaftueshme.

“Duke pasur parasysh nivelin e rrezikut dhe vëzhgimin rregullator, besoj fort se prodhuesit duhet dhe praktikisht janë të detyruar të delegojnë një pjesë të kontrollit të cilësisë dhe testimeve jashtë kompanisë, veçanërisht për përbërës dhe produkte shumë të ndjeshme,” tha analisti i Vontobel, Jean-Philippe Bertschy.

Një zëdhënës i Nestlé tha se kompania ishte e para që zbuloi problemin dhe se kishte “vepruar me shpejtësi për të njoftuar autoritetet, për të paralajmëruar industrinë dhe për të informuar klientët, partnerët dhe, mbi të gjitha, konsumatorët”.

Një zëdhënës i Lactalis deklaroi se kompania zbaton protokolle të rrepta të cilësisë dhe sigurisë ushqimore, por se toksina cereulide nuk përfshihet në listën e kontrolleve rregullatore të detyrueshme, çka shpjegon pse nuk u identifikua gjatë analizave.

Danone nuk pranoi të komentojë./FT

The post Kompanitë e qumështit për bebe në krizë, pas skandalit me cereulide appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Policia e Shtetit ka arrestuar 3 shtetas dhe ka proceduar 4 të tjerë për shitje të veshjeve kontrabandë dhe evasion fiskal.

Këta shtetas u kapën në flagrancë gjatë operacionit, duke transportuar me 2 automjete, 17 valixhe me veshmbathje të markave të shtrenjta, të dyshuara të kontrabanduara, të cilat u sekuestruan në cilësinë e provës materiale.

Policia njofton se veshjet i sillnin kontrabandë nga Kina dhe Turqia për t’i shitur në Shqipëri. Po ashtu janë sekuestruar 17 valixhe me veshmbathje të markave të shtrenjta dhe 2 automjete.

“-u arrestuan shtetasit: S. B., 69 vjeç, B. Ll., 72 vjeç dhe A. B., 57 vjeç;
-nisi procedimi penal për shtetasit: R. Ll., 45 vjeç, I. B., 39 vjeç, E. B., 23 vjeç dhe Z. M., 65 vjeç”, njofton Policia.

The post Arrestohen 3 qytetarë dhe procedohen 4 të tjerë. Sillnin veshje luksoze kontrabandë nga Kina dhe Turqia appeared first on Gazeta Si.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka bërë të ditur se të premten në mbrëmje, 30 janar, ka përfunduar procesin e rinumërimit të votave të zgjedhjeve të parakohshme në Kosovë.

Rinumërimi është kryer pas dyshimeve për manipulime me votat e kandidatëve për deputetë.

Përgjatë procesit, votat për disa kandidatë ndryshuan – me raste deri në 6 mijë për një individ – ndërsa ato për partitë nuk u cenuan.

Autoritetet e zbatimit të ligjit kanë intervistuar qindra njerëz, kanë ndaluar dhjetëra dhe po vazhdojnë hetimet.

KQZ-ja ka paralajmëruar se do t’i shpallë rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve në paraditen e 31 janarit.

Për disa zyrtarë shtetërorë, ky ka qenë “procesi më i komprometuar zgjedhor” në Kosovë, pasi vendi është lavdëruar shpesh nga organizata vendore dhe ndërkombëtare për organizim të proceseve zgjedhore të drejta dhe transparente.

Pse ndodhën tani manipulimet?

Agon Maliqi, njohës i çështjeve politike, i ka thënë Radios Evropa e Lirë më herët gjatë javës se mund të ketë ndikuar edhe mënyra e ndryshimit të votimit.

Në proceset e fundit zgjedhore, qytetarët kanë mundur të zgjedhin deri në 10 kandidatë për deputetë, nga 5 sa kanë qenë më parë.

Të tjerë e kanë përmendur faktin që ka pasur më pak vëzhgues, pas numërimi fillestar është kryer në ditët e festave të fundvitit.

Për Maliqin dhe njohës tjerë të kësaj fushe, manipulime të tilla kanë ndodhur edhe në të kaluarën. Disa besojnë se ato mund të jenë kryer me miratimin e udhëheqësive partiake, disa jo.

Zyrtarë partiakë të Lëvizjes Vetëvendosje, Partisë Demokratike të Kosovës, Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës i kanë dënuar dyshimet për manipulime dhe kanë kërkuar që përgjegjësit të mos amnistohen.

Sipas Kodit Penal të Republikës së Kosovës, çdo manipulim i qëllimshëm i votës apo rezultatit zgjedhor përbën vepër penale dhe dënohet me deri në pesë vjet burgim.

Pas certifikimit të rezultateve, hapet rruga për formim të institucioneve të reja.

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti me partinë e tij, Lëvizjen Vetëvendosje, i ka fituar mbi 51 për qind të votave më 28 dhjetor dhe pritet ta formojë pa probleme Qeverinë e re.

Ai ka siguruar 57 ulëse në Kuvendin më 120 sosh.

Megjithatë, ai e ka pranuar vetë një ditë më parë se do të duhet të krijohet një raport i ri mes pushtetit dhe opozitës për çështje tjera madhore, siç është ajo e pozitës së presidentit apo miratimi i marrëveshjeve ndërkombëtare.

Për të dyja proceset duhet siguruar dy të tretat e votave./Marrë nga REL

The post Kosova përfundon rinumërimin, sot shpallen rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Për ditën e shtunë  vendi ynë do të vijojë të ndikohet nga kushte atmosferike relativisht të paqëndrueshme.

Moti parashikohet me alternime kthjellimesh dhe vranësirash. Reshje shiu të herëpashershme me intensitet të ulët të karakterit lokal përgjatë relieveve malore.

 Era do të fryjë do të fryjë me drejtim nga juglindje – jugperëndim, në mbrëmje drejtimi i erës kthehet nga Verilindja me shpejtësi mesatare 6 m/s.

Deti – Valëzimi forcës 1-2 ballë.

The post Mot i paqëndrueshëm edhe në fundjavë appeared first on Gazeta Si.

Pupla, veshje mahnitëse dhe fytyra të famshme në rreshtin e parë, mund t’i gjesh vetëm në Javën e Modës Haute Couture në Paris.

Këtë vit u prezantuan koleksionet debutuese të drejtuesve të rinj krijues të Chanel dhe Dior, duke i dhënë frymë të re markave klasike, si edhe shfaqja e parë e couture e Armani Privé që prej ndarjes nga jeta të Giorgio Armanit vitin e kaluar.

Të famshëm si Victoria dhe David Beckham, Gracie Abrams, Dua Lipa, A$AP Rocky dhe Rihanna mbushën rreshtat e parë të sfilatave për të parë krijimet më të fundit të modës së lartë në kryeqytetin francez.

Ky event ekskluziv katërditor, që zhvillohet dy herë në vit, prezanton dizajne unike, të qepura me porosi dhe të realizuara plotësisht me dorë, nga një përzgjedhje elitare prej 13 shtëpish mode.

The post Trendet nga Java e Modës në Paris appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Qeveria shqiptare është në negociata me disa shtete për të rekrutuar punonjës dhe për të mbushur boshllëqet në tregun vendas të punës, sipas ministres së Ekonomisë, Delina Ibrahimaj.

 “Sigurisht adresimi i mungesës së fuqisë punëtore, por edhe i fuqisë punëtore të kualifikuar do të jetë pjesë e diskutimeve të ditës së sotme ku në fakt qeveria shqiptare ka ndërmarrë masa të rëndësishme me qëllim kualifikimin e fuqisë punëtore, por edhe me qëllim plotësimin e nevojave për fuqi punëtore edhe nëpërmjet marrëveshjeve që ne jemi duke nënshkruar me vende të treta”, tha Ibrahimaj.

Në mbledhjen e parë për këtë vit për konstituimin e Këshillit Kombëtar të Punës, ministrja e Ekonomisë Delina Ibrahimaj tha se do të vijojë më tej nisma e rritjes së pagës minimale, do të reformohet sistemi i pensioneve dhe miratohet statusi i minatorit.

Ajo tha se do të rishikohet dhe Kodi i Punës, si dhe do të prezantohet ligji i ri i nxitjes së punësimit.

 “Ligji për nxitjen e punësimit synon modernizimin e shërbimeve të punësimit, digjitalizimin e proceseve, forcimin e garancisë rinore, krijimin e observatorit të tregut të punës si instrument thelbësor për hartimin e politikave në këtë fushë, por edhe për ndjekjen e zbatimit të politikave në këtë fushë”, tha Ibrahimaj.

The post ‘Qeveria në diskutime me vende të treta për fuqi punëtore’ appeared first on Gazeta Si.