Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 20 January 2026Main stream

Studimi: Edhe 10 minuta ecje në ditë mund të zgjasin jetën

By: gaze tare
19 January 2026 at 23:51

Shkencëtarët pohojnë se ndryshimet e vogla, por të rregullta në aktivitetin fizik mund të kenë një ndikim të madh në shëndet dhe jetëgjatësi. Studiuesit theksojnë se aktiviteti i përditshëm fizik redukton ndjeshëm rrezikun e sëmundjeve serioze si sëmundjet e zemrës, goditjet në tru, diabeti i tipit 2 dhe disa lloje kanceri.

Sipas rekomandimeve të NHS, të rriturit duhet të jenë aktivë çdo ditë, duke kombinuar ushtrimet për forcimin e muskujve me aktivitetet aerobike, dhe duke synuar rreth 150 minuta aktivitet fizik në javë.

Megjithatë, studime të reja sugjerojnë se edhe një ndryshim i vogël mund të ketë përfitime të mëdha. Ecja për vetëm dhjetë minuta çdo ditë mund të shtojë një vit të tërë jetë, veçanërisht tek njerëzit mbi 60 vjeç. Një hulumtim britanik zbuloi gjithashtu se përfitimet mund të jenë më të dukshme tek burrat, të cilët mund të shtojnë deri në 16 muaj jetë nga aktiviteti i rregullt fizik, ndërsa gratë përfitojnë rreth 11 muaj.

Sipas studiuesve, rritja e kohëzgjatjes dhe intensitetit të ecjes sjell përfitime edhe më të mëdha. Për shembull, ecja 30 minuta në ditë mund të zgjasë jetën me rreth dy vjet e gjysmë tek burrat dhe me 16 muaj tek gratë.

Ekspertët nënvizojnë se nuk ka nevojë për stërvitje intensive; çelësi është që të lëvizim çdo ditë dhe të krijojmë një rutinë të qëndrueshme, duke filluar madje edhe me pak minuta ecje.

The post Studimi: Edhe 10 minuta ecje në ditë mund të zgjasin jetën appeared first on iconstyle.al.

Yesterday — 19 January 2026Main stream

A është çokollata e zezë vërtet e mirë për ju?

By: gaze tare
19 January 2026 at 11:49

Prej kohësh na është thënë se çokollata nuk është e mirë për shëndetin. Megjithatë, studime dhe vëzhgime të ndryshme sugjerojnë se sa më e errët të jetë çokollata, aq më e madhe mund të jetë vlera e saj shëndetësore.

Njerëzit kanë konsumuar forma të ndryshme të çokollatës prej qindra vitesh. Për pjesën më të madhe të historisë, ajo përdorej si kakao e lëngshme, e përgatitur nga kokrrat e kakaos. Vetëm më vonë, disa kultura filluan t’i shtonin sheqer, qumësht dhe ta shndërronin atë në produktin e përpunuar që njohim sot. Ndërkohë, komunitetet që vazhdojnë ta konsumojnë kakaon në mënyrë tradicionale kanë nxitur debatin nëse çokollata mund të ketë përfitime për shëndetin.

Një shembull interesant janë indianët Kuna, të cilët jetojnë në Ishujt San Blas të Panamasë. Sipas Marji McCullough, drejtoreshë e lartë shkencore e kërkimit epidemiologjik në Shoqatën Amerikane të Kancerit, kjo popullsi ka tension të ulët të gjakut që nuk rritet me moshën, nivele shumë të ulëta të sëmundjeve të zemrës, goditjeve në tru, diabetit dhe kancerit, si dhe një jetëgjatësi të lartë.

Ajo që bie veçanërisht në sy është fakti se, ndryshe nga rekomandimet e zakonshme shkencore që lidhin kripën e tepërt me rritjen e tensionit të gjakut, dieta e indianëve Kuna përmban pothuajse po aq kripë sa ajo e një personi mesatar në Shtetet e Bashkuara.

Për të kuptuar më mirë stilin e tyre ushqimor, McCullough vizitoi këtë komunitet dhe zbuloi se indianët Kuna konsumojnë rreth katër gota kakao në ditë. Kjo kakao përgatitet duke përzier pluhurin e kakaos me ujë dhe sasi të vogla sheqeri.

Megjithatë, studiuesja thekson se nuk mund t’i atribuojë me siguri shëndetin e shkëlqyer të këtij komuniteti vetëm konsumimit të kakaos. Indianët Kuna konsumojnë gjithashtu dy herë më shumë fruta dhe katër herë më shumë peshk sesa dieta mesatare amerikane, përveç faktit që bëjnë një jetë shumë më aktive fizikisht.

Edhe studime të tjera vëzhguese kanë analizuar përfitimet e çokollatës së zezë për shëndetin e zemrës. Sipas JoAnn Manson, profesoreshë e mjekësisë në Shkollën Mjekësore të Harvardit, këto studime mund të jenë të anshme, pasi njerëzit që konsumojnë më shpesh çokollatë të zezë priren të jenë më pak të shqetësuar për peshën e tyre dhe, në përgjithësi, mund të jenë më të shëndetshëm që në fillim.

Pavarësisht kësaj, një gjë duket e qartë: çokollata e zezë, veçanërisht ajo me përmbajtje të lartë kakao dhe pak sheqer, mund të jetë një zgjedhje më e mirë sesa çokollatat e përpunuara, gjithmonë nëse konsumohet me masë.

The post A është çokollata e zezë vërtet e mirë për ju? appeared first on iconstyle.al.

13 mijë të infektuar nga viruset respiratore dhe Covid, Shqipëria ‘mbërthehet’ nga epidemia

19 January 2026 at 12:13

Nga Gazeta Si- Shqipëria regjistroi javën e parë të muajit janar mbi 13 mijë raste të sëmurësh të prekur nga virozat respiratore dhe Covid-19.

Sipas ekspertëve, rritja e kurbës së rasteve tregon se po shkojmë drejt “vijës së kuqe” të pandemisë e cila ka pragun 15 mijë raste në javë.

“Nga totali i rasteve të regjistruara në sistemin e survejancës së ISHP, 80% e tyre janë raste me grip, çka tregon se Shqipëria tashmë gjendet “nën pushtetin” e gripit”, thonë ekspertët për Gazetasi.al.

Situata paraqitet më problematike tek fëmijët, kryesisht mosha pediatrike.

Mbi 300 pacientë të vegjël paraqiten çdo ditë në urgjencën e spitalit të Pediatrisë në QSUT.

Mjekët thonë se moshat pediatrike 0-6 vjeç janë rastet më të shpeshta që kërkojnë  ndihmë të specializuar mjekësore, pasi vijnë me simptoma të rënda, temperaturë e lartë, kollë dhe në disa raste dhe diarre.

Sipas mjekes pediatre, Suada Hilaj, prej muajit dhjetor, kapacitetet e urgjencës dhe spitalit pediatrik janë rritur ndjeshëm. Ndikim ka patur dhe ulja e ndjeshme e temperaturave gjatë muajit janar.

Mjekja Hilaj thotë se megjithëse simptomat janë pothuajse të njëjta, nga testet e kryera apo analizat, konstatohet në dominancë gripi i cili këtë vit qarkullon në dy variante, janë tipi Australian A/H3 dhe A/H1, ku varianti A/H3 ose gripi Australian ka rritur ndjeshëm numrin e të prekurve në rang vendi.

Pacientët e prekur kanë raportuar temperaturë të lartë deri në 38–40 gradë Celsius, ethe, djersitje, dhimbje të forta koke, dhimbje muskujsh dhe kyçesh, lodhje të theksuar, dobësi, kollë të thatë, dhimbje fyti, rrufë ose hundë të bllokuar, humbje oreksi, si dhe nauze, të vjella apo diarre, më shpesh te fëmijët.

Te grupet e rrezikut, përfshirë të moshuarit, fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna dhe personat me sëmundje kronike, gripi A/H3 mund të shoqërohet më shpesh me komplikacione, si bronkiti, pneumonia dhe përkeqësimi i sëmundjeve ekzistuese, veçanërisht ato të zemrës, mushkërive dhe diabetit.

The post 13 mijë të infektuar nga viruset respiratore dhe Covid, Shqipëria ‘mbërthehet’ nga epidemia appeared first on Gazeta Si.

Zgjerohet programi i depistimit të kancerit të qafës së mitrës, përfshihen gratë 35-55 vjeç

19 January 2026 at 10:22

Nga Gazeta Si- Ministria e Shëndetësisë ka njoftuar zgjerimin e fashës së moshës për gratë që përfitojnë nga programi i depistimit, duke përfshirë tashmë edhe grupmoshën 35-55 vjeç.

Ky zgjerim synon të nxisë ndërgjegjësimin dhe përfshirjen e grave në programin e depistimit, të rrisë mundësitë për diagnostikim të hershëm të kësaj sëmundjeje, si dhe të ulë rrezikun afatgjatë të saj.

Kanceri i qafës së mitrës është një nga kanceret që mund të parandalohet pothuajse plotësisht, përmes vaksinimit kundër HPV-së dhe depistimit të rregullt.

Thuajse në të gjitha rastet, kanceri i qafës së mitrës shkaktohet nga Virusi i Papilomës Humane (HPV).

HPV-ja është infeksioni më i zakonshëm i transmetuar seksualisht. Njihen me shumë se 200 tipe e nëntipe HPV-je, por jo të gjitha këto shkaktojnë kancer të qafës së mitrës.

Programi i Depistimit të Kancerit të Qafës së Mitrës në Shqipëri më parë përfshinte gratë e grupmoshës 40-49 vjeç, një herë në 5 vite.

The post Zgjerohet programi i depistimit të kancerit të qafës së mitrës, përfshihen gratë 35-55 vjeç appeared first on Gazeta Si.

Before yesterdayMain stream

Studimi i ri sfidon të vjetrit: Koha e kaluar në mediat sociale nuk rrit problemet e shëndetit mendor tek adoleshentët

15 January 2026 at 14:49

Nga Gazeta Si- Një studim i ri ka hedhur poshtë studimet e mëparshme që e lidhin kohën e kaluar në rrjetet sociale me rritjen e gjendjes së ankthit dhe depresionit.

Sipas studimit, koha e kaluar para ekranit duke luajtur lojëra ose duke përdorur mediat sociale nuk shkakton probleme të shëndetit mendor tek adoleshentët.

Hulumtuesit në Universitetin e Mançesterit ndoqën 25,000 fëmijë të moshës 11 deri në 14 vjeç gjatë tre viteve shkollore, duke ndjekur zakonet e tyre të vetë-raportuara të mediave sociale, frekuencën e lojërave dhe vështirësitë emocionale për të zbuluar nëse përdorimi i teknologjisë parashikoi vërtet vështirësi të mëvonshme të shëndetit mendor.

Pjesëmarrësve iu pyetën se sa kohë në një ditë normale jave gjatë kohës së semestrit kalonin në TikTok, Instagram, Snapchat dhe media të tjera sociale, ose lojëra. Atyre iu bënë gjithashtu pyetje në lidhje me ndjenjat, humorin dhe shëndetin e tyre mendor në përgjithësi.

Studimi nuk gjeti prova për djemtë ose vajzat që përdorimi më i madh i mediave sociale ose lojërat më të shpeshta rritën simptomat e ankthit ose depresionit tek adoleshentët gjatë vitit të ardhshëm.

Autorët zbuluan se rritja e përdorimit të mediave sociale nga vajzat dhe djemtë nga viti 8 në vitin 9 dhe nga viti 9 në vitin 10 nuk kishte asnjë ndikim të dëmshëm në shëndetin e tyre mendor vitin pasardhës. Më shumë kohë e kaluar duke luajtur lojëra gjithashtu nuk kishte asnjë efekt negativ në shëndetin mendor të nxënësve.

“Ne e dimë që familjet janë të shqetësuara, por rezultatet tona nuk e mbështesin idenë se thjesht kalimi i kohës në mediat sociale ose lojërat çojnë në probleme të shëndetit mendor, historia është shumë më komplekse se kaq”, tha autori kryesor Dr. Qiqi Cheng.

Hulumtimi, i botuar në Journal of Public Health, shqyrtoi gjithashtu nëse mënyra se si nxënësit përdorin mediat sociale bën një ndryshim, me pjesëmarrësit që u pyetën se sa kohë kalojnë duke biseduar me të tjerët, duke postuar histori, fotografi dhe video, duke shfletuar burime, profile ose duke shfletuar foto dhe histori. Shkencëtarët zbuluan se bisedat aktive në mediat sociale ose shfletimi pasiv i burimeve nuk dukej se shkaktonin vështirësi në shëndetin mendor.

Autorët theksuan se gjetjet nuk do të thoshin se përvojat online ishin të padëmshme. Mesazhet e dëmshme, presionet online dhe përmbajtja ekstreme mund të kenë efekte të dëmshme në mirëqenie, por përqendrimi vetëm në kohën para ekranit nuk ishte i dobishëm, thanë ata.

“Gjetjet tona na tregojnë se zgjedhjet e të rinjve rreth mediave sociale dhe lojërave mund të formësohen nga mënyra se si ndihen, por jo domosdoshmërisht anasjelltas”, tha Prof. Neil Humphrey, bashkautor.

“Në vend që të fajësojmë vetë teknologjinë, duhet t’i kushtojmë vëmendje asaj që bëjnë të rinjtë në internet, me kë lidhen dhe sa të mbështetur ndihen në jetën e tyre të përditshme.”

The post Studimi i ri sfidon të vjetrit: Koha e kaluar në mediat sociale nuk rrit problemet e shëndetit mendor tek adoleshentët appeared first on Gazeta Si.

Gripi dhe virozat në rritje, mjekja: Mos merrni medikamente pa recetë

15 January 2026 at 10:29

Nga Gazeta Si- Periudha e dimri sjell edhe shtim të rasteve të virozëve tek njerëzit, kryesisht tek grupet vulnerabël si fëmijët, të moshuarit dhe personat me probleme shëndetësore.

Ndërkohë që mjekët apelojnë për vaksinim kundër gripit, një shqetësim i madh është edhe përdorimi i medikamenteve pa recetë mjekë.

Dr. Esi Duka, mjeke infeksioniste pranë Qendrës Spitalore Universitare “Nënë Tereza” thotë se një pjesë e pacientëve paraqiten fillimisht në farmaci duke marrë medikamente pa u konsultuar me mjekun e familjes dhe janë po ky grup njerëzit që paraqiten më pas në spital edhe në forma më  të rënduara të gripit, duke shkuar deri në shtrim në spital.

“Këto janë pacientë që paraqiten edhe në forma më të rënduara”.

Mjekja infeksioniste tha se kontakti i parë duhet me mjekun e familjes dhe çdo medikament apo çdo këshillë e mundshme duhet të merret nga mjeku, i cili në varësi të problematikave apo komplikacioneve që bën pacienti do të referohet në shërbimet më të specializuara siç është edhe shërbimi në Spitalin Infektiv.

Dr. Duka bën thirrje edhe për vaksinim, duke treguar se është shumë i rëndësishëm, sidomos në këtë periudhë ku ka shtim të virozave.

“Duke qenë se periudha e ftohtë e vitit shoqërohet me virozat dhe gripin, kemi një shtim të numrit të rasteve që mund të jenë me sindroma gripale të shoqëruara edhe me komplikacione qoftë encefalite, prekje të sistemit nervor si meningite apo forma të rënda të pneumonisë që manifestohen këtë periudhë”, tha Duka, duke shtuar se vaksinimi është shumë i rëndësishëm për të gjitha grupmoshat aq më tepër për të sëmurët që vuajnë nga sëmundjet kronike që mund të jenë hipertensioni arterial, diabeti, apo sëmundshmëri të tjera kronike.

“Vaksinimi mund të bëhet në çdo kohë nëse pacienti nuk ka paraqitur simptoma si temperaturë apo rrufë”, tha Duka.

The post Gripi dhe virozat në rritje, mjekja: Mos merrni medikamente pa recetë appeared first on Gazeta Si.

OBSH: Vendet duhet të rrisin taksat për pijet me sheqer dhe alkoolin për të frenuar sëmundjet

14 January 2026 at 10:26

Taksat e ulëta, të cilat nuk janë në përputhje me inflacionin, janë joefektive në uljen e konsumit të alkoolit ose pijeve me sheqer, paralajmëron Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Sipas raportit të fundit të OBSH-së, qeveritë duhet të rrisin taksat mbi pijet me sheqer dhe alkoolin për të ulur shkallën në rritje të obezitetit, diabetit, sëmundjeve të zemrës, kancerit dhe lëndimeve.

Në dy raporte të publikuara të martën, OBSH paralajmëroi se taksat e ulëta që nuk janë në përputhje me inflacionin po i lejojnë këto produkte të mbeten të përballueshme, ndërsa sistemet shëndetësore përpiqen të përballojnë sëmundjet që mund të parandalohen.

Taksa mbi alkoolin dhe pijet e ëmbëlsuara me sheqer janë një nga mjetet më efektive që qeveritë kanë për të ulur konsumin, argumenton OBSH, sepse çmimet më të larta mund të ulin, vonojnë ose edhe parandalojnë plotësisht konsumin e alkoolit dhe sheqerit.

“Taksa mbi shëndetin është një nga mjetet më të forta që kemi për të promovuar shëndetin dhe për të parandaluar sëmundjet”, tha Tedros Adhanom Ghebreyesus, drejtori i përgjithshëm i OBSH-së.

“Duke rritur taksat mbi produkte si duhani, pijet me sheqer dhe alkooli, qeveritë mund të zvogëlojnë konsumin e dëmshëm dhe të zhbllokojnë fonde për shërbime jetësore shëndetësore.”

Raportet vijnë ndërsa OBSH-ja u kërkon vendeve të rrisin dhe ridizajnojnë taksat si pjesë e iniciativës së saj të re, e cila synon të rrisë çmimet reale të duhanit, alkoolit dhe pijeve me sheqer deri në vitin 2035.

Gjetjet bazohen në një analizë të çmimeve dhe niveleve të taksave për birrën, pijet alkoolike dhe pijet e ëmbëlsuara me sheqer në më shumë se 150 vende në vitin 2024, së bashku me një rishikim të politikave tatimore në rreth 180 vende. OBSH-ja gjithashtu krahasoi të dhënat e vitit 2024 me shifrat nga viti 2022 për të ndjekur ndryshimet me kalimin e kohës.

Birra dhe pijet alkoolike po bëhen më të përballueshme pavarësisht taksave

Konsumi i alkoolit është një nga rreziqet kryesore në mbarë botën për mbi 200 gjendje shëndetësore, të tilla si kanceri dhe shumë probleme sjelljeje, duke përfshirë depresionin, ankthin dhe çrregullimet e përdorimit të alkoolit. Mbi 2.6 milionë njerëz vdesin nga gjendje të lidhura me alkoolin çdo vit, tha OBSH-ja.

Më shumë se 160 vende i tatojnë pijet alkoolike, ose bazuar në çmimin e pijes ose në përmbajtjen e saj të alkoolit. Në disa vende, alkooli është gjithashtu subjekt i taksave të përgjithshme të shitjes që rrisin çmimet e të gjitha mallrave.

Megjithatë, OBSH zbuloi se birra dhe pijet alkoolike ose janë bërë më të përballueshme ose kanë mbetur në të njëjtin çmim që nga viti 2022, sepse normat e taksave nuk përshtaten rregullisht për të qenë në përputhje me inflacionin.

Më pak se një në katër vende me taksa mbi alkoolin përditësojnë rregullisht normat e tyre të taksave, kështu që inflacioni zvogëlon ndikimin e tyre dhe e bën alkoolin më të lirë me kalimin e kohës.

Në nivel global, birra tatohet me një normë mesatare prej 14 për qind të çmimit të saj total, ndërsa pijet alkoolike tatohen me 22.5 për qind. Një birrë tipike prej 330 mililitrash (ml) kushton 2.10 euro, dhe vetëm 0.44 euro nga kjo shumë tatohet. Një shishe pijesh alkoolike prej 750 ml kushton mesatarisht 19.28 euro, me 5.48 euro që taksohen.

Të paktën 25 vende në botë, kryesisht europiane, nuk e taksojnë verën, pavarësisht asaj që OBSH-ja e përshkroi si “pije që sjell rreziqe të qarta shëndetësore”, duke përfshirë një rrezik më të lartë të kancerit tek gratë që konsumojnë më shumë se 1.5 litra verë në javë.

OBSH-ja bën thirrje për taksa të bazuara në sheqer mbi pijet

Pijet e ëmbëlsuara me sheqer (SSB), siç janë pijet e gazuara ose lëngjet e frutave, rrisin rrezikun e obezitetit, kariesit të dhëmbëve dhe disa sëmundjeve kronike, siç janë kanceri, diabeti dhe problemet e zemrës, sipas zyrës së OBSH-së për Mesdheun Lindor.

Këto pije janë ndër burimet kryesore të marrjes së sheqerit në shumë vende dhe kanë pak ose aspak vlerë ushqyese, shtoi organizata.

Ndërsa 116 vende taksojnë disa pije me sheqer, siç janë pijet e gazuara dhe energjike, shumica nuk taksojnë produkte të tjera me shumë sheqer, duke përfshirë lëngjet e frutave, pijet me qumësht të ëmbëlsuar dhe kafetë dhe çajrat e përgatitur paraprakisht.

“Alkooli më i përballueshëm nxit dhunën, lëndimet dhe sëmundjet. Ndërsa industria përfiton, qytetarët shpesh mbajnë pasojat shëndetësore dhe shoqëria kostot ekonomike.”

Pijet me sheqer tatohen ose mbi çmimin e tyre të përgjithshëm ose mbi madhësinë e pijes, zbuloi analiza e OBSH-së.

Më pak se një në katër vende i taksojnë pijet bazuar në sasinë e sheqerit të shtuar, pavarësisht rekomandimeve të OBSH-së që taksat me bazë sheqeri janë më efektive, sepse do t’i inkurajonin klientët të kalonin në opsione me pak sheqer ose pa sheqer.

The post OBSH: Vendet duhet të rrisin taksat për pijet me sheqer dhe alkoolin për të frenuar sëmundjet appeared first on Gazeta Si.

Simptoma të zakonshme, rreziqe të nënvlerësuara: Çfarë duhet të dini për gripin

By: gaze tare
13 January 2026 at 23:57

Me stinën e dimrit, gripi kthehet në një “armik” të padukshëm për shumë prej nesh. Megjithatë, shpesh e nënvlerësojmë këtë sëmundje dhe bëjmë disa gabime që mund të rrisin rrezikun për shëndetin.

Shumë njerëz nuk e kuptojnë se gripi nuk është thjesht një ftohje e zakonshme. Në një përqindje të vogël, simptomat mund të zgjasin javë të tëra, duke përfshirë lodhje të tepruar, vështirësi për t’u përqendruar dhe dhimbje muskujsh. Përveç kësaj, pas gripit rritet rreziku i atakut në zemër dhe i goditjes në tru. Prandaj, vaksina vjetore kundër gripit, veçanërisht nëntorin-dhjetorin, është një mënyrë e thjeshtë dhe efektive për të zvogëluar ashpërsinë e simptomave dhe komplikimet.

Një tjetër gabim i zakonshëm është mbivlerësimi i forcës tonë. Shumë prej nesh vazhdojnë aktivitetet normale edhe me simptomat e para. Por qendresa në shtëpi jo vetëm që i jep trupit kohë të rikuperohet, por mbron edhe të tjerët nga përhapja e virusit.

Gjithashtu, përdorimi i tepruar i vitaminës C ose trajtimeve shtëpiake mund të jetë i dëmshëm. Suplementet nuk duhet të kalojnë 2,000 mg në ditë për të rriturit, dhe çajrat bimorë si xhenxhefili mund të ndërveprojnë me disa ilaçe kronike.

Edhe pse nuk jeni pjesë e grupit vulnerabël, këshilla mjekësore është e rëndësishme. Ilaçet antivirale, të përdorura brenda 48 orëve të para, mund të kufizojnë simptomat dhe të parandalojnë komplikimet. Kujdesi i hershëm dhe masat e thjeshta mbrojtëse janë çelësi për të kaluar dimrin pa probleme.

The post Simptoma të zakonshme, rreziqe të nënvlerësuara: Çfarë duhet të dini për gripin appeared first on iconstyle.al.

Kardiologu Tafaj: Moti i ftohtë ndikon tek pacientët me sëmundje zemre, si të kujdesen

13 January 2026 at 10:16

Nga Gazeta Si- Temperaturat e ulëta dhe i ftohti mund të përkeqësojnë sëmundjet kardiake dhe rrisin ngarkesën mbi zemër.

Mjeku kardiolog dr. Ermir Tafaj flet për kujdes të shtuar në këto ditë të ftohta dimri për pacientët me sëmundje zemre, për mjekim rregullisht dhe shmangien e ekspozimit të zgjatur në të ftohtë.

Dr.Ermir Tafaj, mjek kardiolog pranë Qendrës Spitalore Universitare “Nënë Tereza”, jep disa këshilla për këta pacientë, por edhe për personat e shëndetshëm.

Tafaj shprehet se moti i ftohtë dhe temperaturat e ulëta ndikojnë në gjendjen e arterieve koronorare.

“Kemi dy kategori njerëzish, ata që mjekohen për sëmundje të zemrës dhe pacientët e shëndetshëm. Pacientët të cilët kanë probleme me enët e zemrës duhet patjetër të jenë më të kujdesshëm në temperaturat e ulëta. Duhet të marrin mjekimin e rregullt, duhet të kenë veshur disa shtresa në momentin që janë temperaturat e ulëta”, tha Tafaj.

Sipas Dr. Tafajt, në vendet me borë këto pacientë bëjnë një lloj sforcimi të shtuar duke marrë lopatat për të hequr borën në segmente të caktuara, çka mund të shfaqë edhe te pacientët që nuk kanë qenë në dijeni më përpara episode të dhimbjes së gjoksit.

“Edhe pacientët të cilët janë të shëndetshëm dhe nuk kanë qenë në dijeni që mund të kenë pasur ose jo ngushtim të enëve koronare kuptojnë që i ftohti dhe sforcimi në të ftohtë shfaq klinikën e dhimbjes së gjoksit. Duhet me patjetër të jenë të kujdesshëm të dy grupet e popullatave, si ato që kanë probleme me enët e zemrës dhe ato që janë të shëndetshëm”, thotë Tafaj.

Ai thotë se është një dhimbje shtrënguese e cila mund të përhapet majtas-djathtas gjoksit, që mund të marrë krahun e majtë ose të dy, ose mund të përhapet mbrapa shpatullave.

“Një dhimbje që mund të hapet dhe pushon kur ne futemi në ambient të ngrohta ose kur ndalojmë sforcimin. Këto dhimbje janë një alarm i kuq që duhet të shkohet drejt mjekut”, vijoi Tafaj.

Mjeku kardiolog u ndal edhe te simptomat e një tjetër goditjeje në zemër, siç është infarkti akut i miokardit.

“Një emergjencë e cila nuk pret. Sa më shpejt të shkojmë në urgjencë, aq më i madh do të jetë përfitimi që do të ketë muskuli i zemrës”, përfundoi Tafaj.

The post Kardiologu Tafaj: Moti i ftohtë ndikon tek pacientët me sëmundje zemre, si të kujdesen appeared first on Gazeta Si.

A na bën sheqeri hiperaktivë? Ja çfarë thotë shkenca

By: gaze tare
12 January 2026 at 23:16

Prej dekadash, prindërit janë paralajmëruar se konsumimi i tepërt i sheqerit, veçanërisht tek fëmijët, mund të çojë në sjellje hiperaktive. Megjithatë, sipas ekspertëve, shkenca ende nuk ka prova të forta që e mbështesin këtë bindje të përhapur.

Amanda Avery, profesoreshë e asociuar e ushqyerit dhe dietologjisë në Universitetin e Nottinghamit, thekson se deri më tani nuk ka dëshmi bindëse që sheqeri shkakton drejtpërdrejt hiperaktivitet. Sipas saj, ekzistojnë disa teori që përpiqen ta lidhin sheqerin me ndryshimet në sjellje, por ato mbeten kryesisht hipotetike.

Njëra prej tyre lidhet me aktivizimin e sistemit të shpërblimit në tru. Konsumimi i sheqerit rrit nivelin e dopaminës, neurotransmetuesi që krijon ndjesinë e kënaqësisë, dhe kjo mund të shoqërohet me ndryshime të përkohshme në sjellje. Një teori tjetër flet për rritjen dhe më pas rënien e shpejtë të glukozës në gjak, e njohur si hipoglicemi reaktive, e cila mund të ndikojë në humor dhe energji.

Megjithatë, studimet kanë treguar se lidhja mes sheqerit dhe hiperaktivitetit është e kufizuar dhe kryesisht vërehet tek fëmijët e diagnostikuar me ADHD. Për më tepër, koncepti i “hiperaktivitetit” jashtë kontekstit klinik mbetet subjektiv dhe shpesh varet nga perceptimi i prindërve.

Lidhjet më të forta janë vërejtur tek pijet e ëmbla, të cilat përmbajnë sasi të larta sheqeri, kafeinë dhe aditivë, duke e bërë të vështirë identifikimin e shkaktarit të saktë.

Edhe pse sheqeri nuk është provuar se shkakton hiperaktivitet, ekspertët këshillojnë uljen e konsumit të tij, pasi shumica e njerëzve konsumojnë më shumë se sa rekomandohet për një shëndet të mirë.

The post A na bën sheqeri hiperaktivë? Ja çfarë thotë shkenca appeared first on iconstyle.al.

Rreth 800 milionë të rritur janë aq obezë sa kualifikohen për injeksione për humbje peshe

12 January 2026 at 13:05

Sipas një studimi të madh global, gati 800 milionë të rritur në mbarë botën janë aq mbipeshë saqë kualifikohen për injeksione të fuqishme për humbje peshe.

Hulumtimi sugjeron se kriza e obezitetit ka arritur në një shkallë të tillë sa më shumë se një në katër të rritur në mbarë botën tani bien në kategorinë ku mjekët mund të marrin në konsideratë përshkrimin e injeksioneve.

Studiuesit analizuan të dhënat shëndetësore nga më shumë se 810,000 të rritur në 99 vende, duke përdorur anketa të mëdha kombëtare të kryera midis viteve 2008 dhe 2021.

Kur rezultatet u shkallëzuan për të pasqyruar shifrat globale të popullsisë, ata zbuluan se rreth 799 milionë njerëz do të përmbushnin pragun për trajtim.

Shkallat më të larta u panë në Europë dhe Amerikën e Veriut, ku më shumë se dy në pesë të rritur kualifikoheshin, shumë më lart se mesatarja globale. Nivele të ngjashme u gjetën vetëm në Ishujt e Paqësorit.

Të rriturit u klasifikuan si të kualifikuar nëse ishin klinikisht obezë, ose mbipeshë të konsiderueshme me probleme shëndetësore të lidhura me to, siç janë presioni i lartë i gjakut ose diabeti.

Në pjesë të Azisë, u përdorën pragje më të ulëta të peshës sepse njerëzit përballen me rreziqe serioze shëndetësore me pesha më të ulëta trupore.

Gratë kishin më shumë gjasa të kualifikoheshin sesa burrat, ndërsa e drejta e përfitimit u rrit ndjeshëm me moshën.

Pothuajse katër në dhjetë persona në fund të të 50-ave dhe fillim të të 60-ave i plotësonin kriteret, krahasuar me më pak se dy në dhjetë të rritur në fund të të 20-ave dhe fillim të të 30-ave.

Injeksionet për humbje peshe funksionojnë duke frenuar oreksin, duke i ndihmuar njerëzit të ndihen të ngopur për më gjatë dhe të hanë më pak.

Në studime, përdoruesit shpesh humbasin 15 deri në 20 për qind të peshës së trupit të tyre, shumë më tepër sesa shumica e njerëzve arrijnë vetëm përmes dietës.

Lajmi vjen ndërsa ekspertët paralajmëruan ditët e fundit se shumë njerëz që fillojnë injeksionet për humbje peshe mund të kenë nevojë t’i vazhdojnë ato për një kohë të gjatë, pasi një rishikim i madh zbuloi se pesha shpesh kthehet pasi ndalet trajtimi.

Studimi, i udhëhequr nga studiues në Universitetin e Oksfordit dhe i botuar në The British Medical Journal, shqyrtoi 37 studime që përfshinin më shumë se 9,300 njerëz dhe zbuloi se pesha zakonisht rikthehej brenda dy viteve nga ndërprerja e injeksioneve, shpesh shumë më shpejt sesa tek njerëzit që humbën peshë vetëm përmes dietës dhe ushtrimeve.

Autorja e hulumtimit më të fundit mbi obezitetin global, Dr. Jennifer Manne-Goehler, tha se ilaçet kishin transformuar kuptimin e obezitetit.

“Për dekada të tëra, ne u thamë njerëzve se problemi ishte thjesht se hante shumë dhe lëvizte pak,” tha ajo.

‘Këto ilaçe tregojnë se biologjia luan një rol shumë më të madh nga sa mendonim dikur.’

Organizata Botërore e Shëndetësisë tani po shqyrton mënyra për t’i bërë injeksionet për humbje peshe më të disponueshme, por kostoja dhe furnizimi mbeten pengesa të mëdha. Në shumë vende, injeksionet janë të disponueshme vetëm privatisht dhe mund të kushtojnë shumë.

Pavarësisht kësaj, ekspertët theksojnë se vetëm ilaçet nuk do ta zgjidhin krizën e obezitetit dhe duhet të shoqërohen me ndryshime më të gjera në politikën ushqimore dhe mbështetjen afatgjatë.

The post Rreth 800 milionë të rritur janë aq obezë sa kualifikohen për injeksione për humbje peshe appeared first on Gazeta Si.

Depresioni, ushtrimet fizike mund të jenë po aq efektive sa terapia

10 January 2026 at 16:18

Ushtrimet fizike, në shumë raste, mund të zvogëlojnë simptomat depresive po aq efektivisht sa trajtimet standarde, sipas një rishikimi të ri të provave.

Ushtrimet fizike kanë marrë vëmendje gjithnjë e më të madhe si një mënyrë për të ndihmuar me depresionin, qoftë në kombinim me terapi dhe ilaçe ose, në disa raste, më vete.

Një rishikim i ri nga “Cochrane”, një grup kërkimor jofitimprurës shqyrtoi 73 studime klinike duke përfshirë gati 5 mijë të rritur me depresion, për të vlerësuar se sa të forta janë provat që ushtrimet fizike mund të ndihmojnë në zbutjen e simptomave depresive.

Rishikimi gjeti pak ose aspak ndryshim midis ushtrimeve fizike dhe trajtimeve të vendosura si terapia psikologjike ose ilaçet, kur bëhet fjalë për zvogëlimin e simptomave të tilla si humbja e energjisë, trishtimi, problemet me gjumin dhe ndjenjat dëshpëruese.

“Gjetjet tona sugjerojnë që ushtrimet fizike duket të jenë një mundësi e sigurt dhe e arritshme për të ndihmuar në menaxhimin e simptomave të depresionit”, tha Andrew Clegg, autori kryesor i rishikimit dhe profesor.

Ai shtoi se rishikimi tregon rëndësinë e gjetjes së strategjive për të luftuar depresionin, të cilat njerëzit janë të gatshëm dhe të aftë t’i mbajnë.

Megjithatë, ekipi i Cochrane paralajmëroi se numri i përgjithshëm i provave klinike mbi këtë temë është ende i vogël dhe nuk ofron përfundime të besueshme në lidhje me efektet afatgjata.

Shumica e provave kishin më pak se 100 pjesëmarrës, duke e bërë të vështirë nxjerrjen e përfundimeve të forta.

Gjetjet vijnë në mes të barrës globale në rritje të depresionit, i cili është shkaku kryesor i shëndetit të keq dhe paaftësisë në të gjithë botën dhe prek më shumë se 280 milionë njerëz, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

A janë disa ushtrime më të dobishme se të tjerat?

Ndërsa ushtrimet mund të ndihmojnë në uljen e simptomave të depresionit në mënyrë të ngjashme me terapinë, rishikimi nuk gjeti asnjë lloj të vetëm stërvitjeje që është qartësisht më i mirë se të tjerët.

Njerëzit që angazhoheshin në stërvitje me intensitet të lehtë deri në të moderuar raportuan përfitime më të mëdha sesa ata që bënin stërvitje të fuqishme.

Përfundimi i 13 deri në 36 seancave të ushtrimeve në total u shoqërua gjithashtu me një përmirësim më të madh të simptomave depresive. Programet e përziera aerobike dhe të rezistencës dukeshin më efektive sesa vetëm stërvitja aerobike.

Përshkrimi i ushtrimeve për depresionin është një praktikë e zakonshme dhe e përhapur në shumë sisteme të kujdesit shëndetësor.

Disa organe ndërkombëtare udhëzuese rekomandojnë aktivitetin fizik si një opsion trajtimi, veçanërisht për njerëzit me depresion të lehtë deri në të moderuar.

Shoqata Europiane e Psikiatrisë rekomandon aktivitetin fizik për të përmirësuar simptomat dhe gjendjen fizike, duke i dhënë përparësi intensitetit të moderuar deri në të fuqishëm.

Në mënyrë të ngjashme, Instituti Kombëtar i Mbretërisë së Bashkuar për Ekselencë në Shëndetësi dhe Kujdes (NICE) këshillon programe ushtrimesh në grup, duke rekomanduar një seancë në javë të udhëhequr nga një praktikues i trajnuar për të paktën 10 javë.

The post Depresioni, ushtrimet fizike mund të jenë po aq efektive sa terapia appeared first on Gazeta Si.

Si ndihmon lëngu i panxharit dhe hudhrës në pastrimin e trupit?

By: gaze tare
10 January 2026 at 16:32

Lëngu i panxharit të kuq dhe hudhrave është një kurë popullore e njohur që përdoret për të rigjeneruar organizmin dhe për të larguar toksinat. Ky lëng i fuqishëm, që kombinon përbërës natyralë të mrekullueshëm si panxhari, hudhra, xhinxheri, dhe limoni, është një mbështetje e shkëlqyer për pastrimin e gjakut, mëlçisë dhe veshkave.

Në ditët e sotme, stili i jetesës, dieta dhe mjedisi i ndotur na detyrojnë të përthithim toksina dhe radikale të lira, të cilat dëmtojnë funksionet normale të trupit. Pastrimi natyral i këtyre substancave është thelbësor për ruajtjen e shëndetit të përgjithshëm. Lëngu i panxharit dhe hudhrës ndihmon në largimin e toksinave dhe helmeve nga trupi, duke forcuar gjithashtu funksionin e organeve kryesore si mëlçia dhe veshkat.

Ky lëng përmirëson qarkullimin e gjakut, pastron radikalet e lira, dhe rregullon nivelin e presionit të gjakut. Hudhra ka veti të shkëlqyera në rregullimin e presionit të gjakut dhe mbrojtjen e arterieve, ndërsa panxhari është një pastrues natyral i fuqishëm që rrit qarkullimin e gjakut. Xhinxheri, me vetitë e tij anti-inflamatore, ndihmon në parandalimin e mpiksjes së gjakut, dhe lëngu i limonit, i pasur me vitamina dhe antioksidantë, është një ndihmë e madhe për rigjenerimin e trupit.

Përgatitja është e thjeshtë: kaloni panxharin, hudhrën, xhinxherin, mollën dhe lëngun e limonit në blender dhe pini këtë lëng magjik çdo ditë për të pastruar trupin nga toksinat dhe për të përmirësuar shëndetin tuaj. Konsumimi i këtij lëngu mund të bëhet deri në shtatë herë në javë për përfitime maksimale.

The post Si ndihmon lëngu i panxharit dhe hudhrës në pastrimin e trupit? appeared first on iconstyle.al.

Sheqeri është kudo: ushqimet e përditshme që na mashtron trupi

By: gaze tare
9 January 2026 at 19:56

Nga truri tek zemra, sheqeri ndikon pothuajse në çdo pjesë të trupit tonë, shpesh në mënyra që nuk i kuptojmë. Megjithatë, edhe pse dimë që konsumimi i tepërt i tij rrit rrezikun e sëmundjeve kronike, shumica e njerëzve ende hanë më shumë sheqer se sa duhet.

Sipas ekspertëve, personi mesatar konsumon dy deri në tre herë më shumë sheqer se sasia e rekomanduar. Arsyeja? Sheqeri është kudo. Ai shpesh fshihet në ushqime që nuk i mendojmë si të ëmbla, nga shufrat e proteinave deri te salcat e sallatave. “Shumica e sheqerit që njerëzit hanë nuk gjendet në ëmbëlsira, por shtohet fshehurazi në pijet dhe ushqimet e përditshme,” thotë dietologia Samantha Cassetti.

Skeptikët mund të mendojnë se disa sheqerna janë më të shëndetshme, por nutricionistët paralajmërojnë se problemi nuk është lloji i sheqerit, por sasia e tij. Qoftë sheqer kallami, shurup misri apo mjaltë, konsumimi i tepërt është i dëmshëm. “Ndryshimi i burimit të kalorive nuk ndryshon asgjë në trupin e njeriut,” thekson eksperti Dustin Moore.

Trupi i tret të gjitha karbohidratet në glukozë, dhe insulinën çliron pankreasi për ta përdorur si energji. Njohja e rolit të sheqerit mund t’ju ndihmojë të kuptoni pse është kaq e vështirë t’i rezistosh dhe pse ndryshimet e vogla në dietë janë më të rëndësishme se sa mendoni. Lajmi i mirë? Nuk është e nevojshme të hiqni dorë plotësisht nga sheqeri, por ta konsumoni me kujdes është çelësi për shëndet më të mirë.

The post Sheqeri është kudo: ushqimet e përditshme që na mashtron trupi appeared first on iconstyle.al.

Njerëzit që ndalojnë injeksionet për dobësim rifitojnë peshë katër herë më shpejt se ata që mbajnë dietë

9 January 2026 at 10:42

Hulumtimet e reja sugjerojnë se personat që humbin peshë dhe që heqin dorë nga injeksionet për humbje peshe, mund të rifitojnë kilogramët e humbur katër herë më shpejt se ata që ndalojnë dietat dhe ushtrimet.

Të dhënat e publikuara në British Medical Journal sugjerojnë se njerëzit mbipeshë humbasin sasi të mëdha peshe kur përdorin injeksione, rreth një të pestën e peshës së trupit të tyre, por sapo i lënë, ata rifitojnë mesatarisht 0.8 kg çdo muaj.

Kjo do të thotë se ata kthehen në peshën e tyre para trajtimit brenda një viti e gjysmë.

“Njerëzit që i blejnë këto duhet të jenë të vetëdijshëm për rrezikun e rifitimit të shpejtë të peshës kur mbaron trajtimi”, paralajmëron studiuesja Dr. Susan Jebb, nga Universiteti i Oksfordit.

Ajo theksoi se gjetjet vijnë nga provat mjekësore dhe jo nga jeta reale dhe më shumë studime mbi efektet afatgjata të injeksioneve të reja për dobësim do të ishin të dobishme.

Studiuesit shqyrtuan 37 studime me mbi 9,000 pacientë për të krahasuar injeksionet e suksesshme për humbje peshe me dieta ose pilula të tjera.

Rreziku i rikthimit

NHS rekomandon injeksionet për njerëzit që janë mbipeshë me rreziqe shëndetësore të lidhura me obezitetin, jo për njerëzit që duan vetëm të dobësohen pak.

Dhe mjekët duhet gjithashtu të përshkruajnë ndryshime në stilin e jetës që përfshijnë të ngrënit shëndetshëm dhe të bërit të ushtrimeve të mjaftueshme për të ndihmuar njerëzit të mbajnë peshën.

Shumë thonë se trajtimi duhet të konsiderohet gjatë gjithë jetës, duke pasur parasysh rrezikun e rikthimit.

Dr. Adam Collins, ekspert i të ushqyerit, thotë se mënyra se si funksionojnë injeksionet në tru dhe trup mund të shpjegojë pse rifitimi i peshës amplifikohet pasi të ndalosh së marri ato.

Ato imitojnë një hormon natyror të quajtur GLP-1, i cili rregullon urinë.

“Ofrimi artificial i niveleve të GLP-1 disa herë më të larta se normalja gjatë një periudhe të gjatë mund të bëjë që ju të prodhoni më pak nga GLP-1 tuaj natyral, dhe gjithashtu mund t’ju bëjë më pak të ndjeshëm ndaj efekteve të tij.

“Ky nuk është problem kur merrni ilaçet, por sapo të ndërprisni këtë ‘dozë’ të GLP-1, oreksi nuk mbahet më nën kontroll dhe ka shumë më tepër gjasa të hani më shumë.”

Të ndalosh së ngrëni është një sfidë e vërtetë, thotë ai.

The post Njerëzit që ndalojnë injeksionet për dobësim rifitojnë peshë katër herë më shpejt se ata që mbajnë dietë appeared first on Gazeta Si.

Më shumë vitaminë C se portokalli- Për imunitet konsumoni…speca

8 January 2026 at 11:41

Nga Gazeta ‘Si’- Jemi në kulmin e sezonit të gripit, ndaj forcimi i imunitetit është në mendjen e pothuajse të gjithëve.

Të jesh i rregullt me vaksinat (gripi, COVID-i dhe për disa persona RSV) është thelbësore për mbrojtjen e shëndetit. Po aq të rëndësishme janë edhe rregullat bazë të higjienës që i kemi mësuar që në fëmijëri: të mbulosh gojën kur teshtin dhe të lash duart shpesh.

Edhe ushqimi luan rol në mbështetjen e sistemit imunitar. Ndoshta ke pirë lëng portokalli pa masë për të shmangur sëmundjet. Por ndonëse portokallet janë burim i mirë i vitaminës C, specat kanë edhe më shumë, duke i bërë një perime shumë të vlefshme për t’u përfshirë në dietë.

Të gjithë specat kanë vlera ushqyese, por përfitimet ndryshojnë pak sipas ngjyrës. Dietologë të certifikuar shpjegojnë se cila ngjyrë është më e përshtatshme, sidomos për forcimin e imunitetit.

Si ndryshojnë vlerat ushqyese të specave sipas ngjyrës

Për të kuptuar ndryshimet ushqyese, duhet ditur pse specat kanë ngjyra të ndryshme. Dietologia Ginger Hultin shpjegon se ngjyra lidhet me pjekurinë e specit.

Specat jeshilë janë më pak të pjekuri/ Specat e kuq janë më të pjekurit.

Specat jeshilë janë të pasur me klorofil, pigmenti që u jep ngjyrën jeshile. Me kalimin e kohës, ndërsa piqen në bimë, klorofili shpërbëhet dhe rritet prodhimi i karotenoideve, antioksidantë që ndikojnë si në ngjyrë, ashtu edhe në përbërjen ushqyese.

Ndryshe nga bananet, specat nuk vazhdojnë të piqen pasi këputen. Sipas studimeve, të gjithë specat përmbajnë: fibra, antioksidantë, vitaminë C dhe A, kalium, kalcium dhe fosfor.

Megjithatë, sasia e këtyre lëndëve ndryshon pak sipas ngjyrës.

Specat e kuq – më të pasurit në vlera ushqyese

Nëse synon përfitimin maksimal ushqyes, dietologët rekomandojnë specat e kuq. Ata piqen më gjatë dhe për këtë arsye përmbajnë më shumë antioksidantë.

Janë më të pasur me vitaminë C, kanë nivelin më të lartë të vitaminës A dhe ofrojnë mbështetje më të fortë për sistemin imunitar.

Studime tregojnë se specat e kuq mund të kenë deri në 60% më shumë vitaminë C krahasuar me specat jeshilë.

Mos i nënvlerëso specat portokalli, të verdhë dhe jeshilë

Edhe pse specat e kuq janë më të pasur, kjo nuk do të thotë se ngjyrat e tjera nuk vlejnë. Diferencat ushqyese janë relativisht të vogla.

Specat e verdhë janë të pasur me luteinë dhe zeaksantinë – të mira për shëndetin e syve

Specat jeshilë kanë pak më pak kalori, pasi përmbajnë më pak sheqerna natyrale

Megjithatë, kjo diferencë është e papërfillshme në praktikë. Ekspertët këshillojnë të “hash ngjyrat e ylberit”, për të përfituar nga profili unik antioksidant i çdo ngjyre.

Mënyra e gatimit ka rëndësi

Edhe mënyra se si i gatuan specat ndikon në vlerat ushqyese:

Avullimi dhe skuqja e lehtë ruajnë më mirë vitaminën C. Duhet shmangur zjerja ose gatimi në temperatura shumë të larta, pasi vitaminat e tretshme në ujë humbasin.

Për vitaminën A, e cila është e tretshme në yndyrë, rekomandohet gatimi me vaj ulliri ekstra të virgjër

Të gjitha ngjyrat e specave janë të shëndetshme dhe ia vlen të përfshihen në dietë. Mos u streso për ngjyrën perfekte – larmia është çelësi.

Në dimër dhe gjatë sezonit të gripit, është mirë të dish se speci i kuq ka më shumë vitaminë C se një portokall, por përfitimi maksimal vjen nga kombinimi i të gjitha ngjyrave.

Në fund të fundit, ushqimi i larmishëm është aleati më i mirë i imunitetit.

Burimi: Huffington Post/Përshtati Gazeta Si

The post Më shumë vitaminë C se portokalli- Për imunitet konsumoni…speca appeared first on Gazeta Si.

Ushqimi i një dite më parë mund t’ju sëmurë, ja çfarë thonë ekspertët

By: gaze tare
6 January 2026 at 23:24

Shumë prej nesh, pas një dite të gjatë pune, ndihen të lodhur dhe të uritur dhe shpesh zgjedhin të hanë tepricat e një dite më parë. Megjithatë, ekspertët e sigurisë ushqimore paralajmërojnë se ringrohja e ushqimeve mund të jetë e rrezikshme nëse nuk bëhet siç duhet.

Një nga ushqimet më të rrezikshme për t’u konsumuar pas disa orësh është orizi i gatuar, i cili mund të mbajë baktere patogjene edhe pas zierjes. Sipas Benjamin Chapman, ekspert i sigurisë ushqimore në Universitetin e Karolinës së Veriut, mikrobet mund të shumohen shpejt në oriz që mbahet në temperaturë ambienti. Edhe nëse e ringrohni, nuk ka gjithmonë garanci që të gjitha bakteret janë shkatërruar, duke rritur rrezikun për helmim nga ushqimi.

Për të shmangur problemet, Chapman rekomandon që orizi i gatshëm të ruhet menjëherë në frigorifer dhe të ringrohet vetëm një herë, duke siguruar që të arrijë temperaturën e duhur gjatë ngrohjes. Shumë ekspertë sugjerojnë gjithashtu të mos ruani ushqime të gatuara për më shumë se një ditë, veçanërisht ato që përmbajnë niseshte si orizi ose patatet, pasi mund të favorizojnë zhvillimin e baktereve si Bacillus cereus, të cilat shkaktojnë të vjella dhe diarre.

Në vend që të rrezikoni shëndetin, mendoni të përgatisni një vakti të freskët ose të siguroheni që ushqimi i djeshëm është ruajtur dhe ngrohur siç duhet. Kujdesi ndaj higjienës ushqimore është veçanërisht i rëndësishëm për të shmangur helmimet që mund të shfaqen papritur, edhe nga ushqime që duket se janë të sigurta.

The post Ushqimi i një dite më parë mund t’ju sëmurë, ja çfarë thonë ekspertët appeared first on iconstyle.al.

Si të shmangim fryrjen dhe shqetësimet pas darkave të festave: 5 këshilla të ekspertëve

By: gaze tare
5 January 2026 at 14:17

Festat shpesh shoqërohen me darka të bollshme dhe ushqime të pasura, por një bark i fryrë mund të shoqërojë kënaqësinë. Sipas Calorie Control Council, një darkë tipike e festave përmban mbi 3,000 kalori, pothuajse dyfishin e nevojave ditore për një grua të rritur. Barku mesatar mund të mbajë rreth 2 deri 3 litra ushqim, por mbushja e tij deri në maksimum mund të shkaktojë shqetësime si fryrje, dhimbje apo të përziera.

Ekspertët e ushqimit rekomandojnë disa këshilla për të shmangur këto shqetësime gjatë festave.
1. Njihni shkaktarët tuaj – Disa njerëz janë të ndjeshëm ndaj qumështit, glutenit ose ushqimeve të tjera. Mbajtja e një regjistri ushqimesh dhe vëzhgimi i simptomave mund të ndihmojë të identifikoni ushqimet që shkaktojnë fryrje.

2. Mos kurseni kaloritë për darkën – Hani vakte dhe ushqime të vogla gjatë ditës për të shmangur ngrënien e shpejtë dhe të tepërt gjatë darkës. Kufizoni gjithashtu ushqimet që shkaktojnë gaz, fibra të shumta papritur, yndyrna ose sheqer të shtuar.

3. Bëni zëvendësime të shëndetshme – Zëvendësoni djathin e rëndë me perime, patatet e ziera me patate të ëmbla. Rrini në moderim dhe mbushni pjaten 1/3 me perime, 1/3 me proteina dhe 1/3 me ushqime të preferuara.

4. Shtoni perime me gjethe – Perime si spinaqi, lakra, ndihmojnë në uljen e fryrjes. Rritni gradualisht sasinë e fibrave dhe pini ujë për të shmangur kapsllëkun.

5. Kufizoni alkoolin – Pijet alkoolike shkaktojnë dehidrim dhe mbajtje uji, duke përkeqësuar fryrjen. Konsumoni një gotë alkool për gratë dhe dy për burrat, duke shoqëruar çdo gotë me një gotë ujë. Zëvendësoni pijet e alkoolit me ujë me gaz dhe lëngje frutash për të shmangur fryrjen.

Duke ndjekur këto këshilla të thjeshta, festat mund të shijohen pa shqetësime, duke mbajtur barkun dhe organizmin më të lehtë dhe energjik.

The post Si të shmangim fryrjen dhe shqetësimet pas darkave të festave: 5 këshilla të ekspertëve appeared first on iconstyle.al.

Pse dehidratimi në dimër është më i mundshëm nga sa mendohet

5 January 2026 at 10:25

Ekspertët e shëndetit paralajmërojnë se dehidratimi shpesh neglizhohet në dimër, duke rritur rrezikun e lodhjes dhe problemeve më serioze me veshkat.

Të qëndrosh i hidratuar mund të jetë çuditërisht e vështirë gjatë muajve të dimrit, por ekspertët e shëndetit thonë se është po aq e rëndësishme, nëse jo më shumë, sesa në verë.

Yadira Santiago Banuelos, profesoreshë, thotë se hidratimi luan një rol kyç në gjithçka, nga shëndeti i lëkurës deri te imuniteti kur temperaturat bien.

“Kur jemi të hidratuar mirë nga brenda, jemi edhe më të hidratuar nga jashtë, duke ndihmuar me lëkurën e thatë”, thotë Banuelos, duke shtuar se gjithashtu kjo ndihmon në lubrifikimin midis nyjeve, gjë që duhet patjetër në të ftohtë.

Hidratimi gjithashtu mbështet sistemin imunitar gjatë sezonit të kulmit të ftohjeve dhe gripit.

“Ndihmon në sigurimin e një lloj shtrese mukoze me lagështi që ndihmon në parandalimin e viruseve, baktereve, gjërave të tilla gjatë gjithë dimrit”, shton ajo.

Pse dehidratimi në dimër mund të jetë i lehtë për t’u anashkaluar

Banuelos thotë se njerëzit shpesh e nënvlerësojnë rrezikun e dehidratimit në muajt e ftohtë.

“Zakonisht gjatë dimrit, ne nuk i shoqërojmë ato muaj aq shumë me dehidratimin,” tha ajo. “Pra, ne nuk po mendojmë në mënyrë aktive për të pirë ujë të mjaftueshëm gjatë këtyre muajve.”

Në të njëjtën kohë, përgjigja e trupit ndaj etjes bëhet më e dobët.

“Receptorët tanë të etjes në fakt ulen rreth 40 për qind,” shpjegoi Banuelos, që do të thotë se njerëzit mund të jenë të dehidratuar në kohën kur ndiejnë etje.

Moti i ftohtë gjithashtu kontribuon në mënyra më pak të dukshme. Ajri i thatë tërheq lagështinë nga lëkura, njerëzit urinojnë më shpesh në dimër dhe djersitja vazhdon, edhe nëse është më pak e dukshme.

“Ne ende djersitemi, por shpesh nuk e vërejmë aq shumë sepse tenton të avullojë shumë më shpejt me të ftohtin,” tha ajo.

Cilat janë rreziqet shëndetësore të dehidratimit?

Sipas Banuelos, dehidratimi mund të shkaktojë një gamë të gjerë simptomash, varësisht se sa i rëndë bëhet, duke përfshirë marramendje, lëkurë të thatë, buzë të çara, ndjenjë të dobët dhe të mjegullt, dhe lodhje.

Dehidratimi më i zgjatur mund të jetë shumë më serioz.

“Padyshim që mund të rrisë edhe efektet anësore më të rënda, duke përfshirë probleme me veshkat tona, si dështimi i veshkave, rritja e rrezikut të gurëve në veshka.”

Sa ujë ju nevojitet në të vërtetë?

Këshilla e zakonshme për të pirë tetë gota ujë në ditë mund të mos jetë e mjaftueshme për të gjithë.

“Burrat zakonisht kanë nevojë për afërsisht më shumë, si 13 gota ose rreth 3 litra ujë në ditë,” tha Banuelos. “Dhe gratë kanë nevojë për mesatarisht rreth nëntë gota ose rreth 2 litra ujë në ditë.”

Nevojat mund të rriten gjatë shtatzënisë ose ushqyerjes me gji, kur gratë mund të kenë nevojë për nivele të ngjashme konsumi si burrat.

The post Pse dehidratimi në dimër është më i mundshëm nga sa mendohet appeared first on Gazeta Si.

Simptomat që tregojnë se ndoshta keni mungesë të vitaminës D

2 January 2026 at 14:22

Nga Gazeta ‘Si’- Trupi ka nevojë për vitaminën D, në mënyrë që kockat të jenë më të forta dhe më të shëndetshme. Në të njëjtën kohë, vitamina D e ndihmon trupin të përthithë kalciumin, luan një rol të rëndësishëm në rritjen dhe zhvillimin e qelizave, si dhe zvogëlon rreziqet e inflamacionit.

Kur kjo vitaminë mungon, trupi dërgon disa sinjale, të cilat nëse po i has, mund të kesh mungesë të vitaminës D.

Po djersin më shumë seç duhet

Djersa, veçanërisht në periudhën e dimrit mund të lidhet me mungesën e vitaminës D. Kjo ndodh sepse ndërkohë që aktiviteti i trupit vijon të jetë i njëjtë, temperatura e trupit ngrihet, edhe nëse mjedisi përreth nuk është aq i nxehtë.

Në mënyrë të papritur ndihesh i/e lodhur

Mungesa e vitaminës D përkthehet me ndjesinë e lodhjes, edhe kur ke bërë mjaftueshëm gjumë. Studimet tregojnë se mungesa e kësaj vitamine shkakton edhe marrje mendsh.

Mund të ndihesh i/e trishtuar

Shumë gjëra të trishtojnë, ama, një arsye tjetër mund të jetë edhe vitamina D. Studimet tregojnë se ekziston një lidhje mes depresionit dhe mungesës së vitaminës D, pasi kjo e fundit ndikon në disa sfera të trurit, duke aktivizuar edhe hormonet pozitive si: dopamina dhe serotonina.

Mund të ndiesh dhimbje në kocka dhe muskuj

Është vënë re se në disa persona të diagnostikuar me artrit, ka mungesë të vitaminës D dhe kjo shkakton dhimbje në muskuj dhe kocka. Nëse gjatë kohëve të fundit, ke ndjerë dhimbje apo bezdi në kyçe, ndoshta është momenti të masësh nivelin e vitaminës D.

Por, si ta furnizosh trupin me vitaminë D?

Që të marrësh vitaminën D, duhet të ekspozohesh në diell, por në të njëjtën kohë, të duhet të mbrohesh nga dielli me SPF, për shkak se ylli më i afërt me Tokën, është gjithashtu edhe ndër faktorët kryesorë për kancerin e lëkurës.

Pra, të duhet që vitaminën D ta ndërthurësh me dietën ushqimore. Sugjerohet të konsumosh: salmon, sardele, ton, vezë, djathë, kërpudha, qumësht, kos, si dhe drithëra dhe lëng portokalli.

Gjithashtu, vitamina D merret edhe përmes medikamenteve specifike, për të cilat duhet të konsultohesh me mjekun.

The post Simptomat që tregojnë se ndoshta keni mungesë të vitaminës D appeared first on Gazeta Si.

❌
❌