Kryeministri Edi Rama ka përcjellë një mesazh urimi Presidentes së Kosovës Vjosa Osmani pas marrjes së ftesës nga Presidenti Trump për të qenë pjesë e Bordit të Paqes.
Në mesazhin e tij Rama thekson se është një gjest dhe sinjal domethënës për sigurinë e përkatësinë e Kosovës në hapësirën e interesit të gjerë amerikanë në botë.
Kryeministri nënvizoi se beson që faktorët politikë të Kosovës, do ta çmojnë këtë dorë të shtrirë nga Presidenti i SHBA.
“Urime zonja Presidente, e dashur Vjosa, për marrjen e ftesës për t’u bërë pjesë e Bordit të Paqes, një gjest tejet domethënës i Presidentit Trump ndaj Kosovës, që forcon më tej marrëdhënien e Amerikës mike me popullin shqiptar, por që edhe jep një sinjal domethënës për sigurinë e përkatësinë e Kosovës në hapësirën e interesit të gjerë amerikan në botë.
Edhe njëherë urime dhe dua të besoj se faktorët politikë të Kosovës, do ta çmojnë këtë dorë të shtrirë nga Presidenti i SHBA, si një gjest që nuk është aspak pa lidhje edhe me respektin për ty personalisht e për rolin tënd ndërkombëtarisht”, shkruan Rama në platformën X./Kb
Xhaxhai i Aleks Nikës, Mark Nika: Shoqëria pret që drejtësia të funksionojë realisht. Ne nuk kërkojmë hakmarrje, por drejtësi, nuk kërkojmë përjashtime por barazi para ligjit. Kujtesa nuk duhet të zbehet, ne qëndrojmë me besim te SPAK dhe gjykata e Strasburgut për drejtësi/kb
Komentet e fundit të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, në lidhje me Groenlandën kanë ngritur pikëpyetje në lidhje me angazhimin e vendit të tij në NATO.
Republika Federale e Gjermanisë ka qenë një pjesë shumë e rëndësishme e strategjisë mbrojtëse të Shteteve të Bashkuara në Evropë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, kur forcat amerikane ishin pjesë e një pushtimi dhjetëvjeçar të vendit nga aleatët.
Edhe pse numri i trupave ka rënë ndjeshëm që atëherë, ushtria amerikane mbetet me një prani të rëndësishme në Gjermani. Gjatë dekadave të fundit, komunitetet ushtarake amerikane janë formuar rreth disa qyteteve gjermane.
Numri i përgjithshëm i personelit ushtarak amerikan është rritur ndjeshëm vitet e fundit – nga më pak se 39,000 në vitin 2019 në më shumë se 50,000 në vitin 2024. I vetmi vend tjetër ku SHBA-të mbajnë një numër të krahasueshëm trupash jashtë shtetit është Japonia.
Shtetet e Bashkuara kanë vendosur më shumë trupa në Evropë që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës nga Rusia në shkurt 2022, me disa njësi të vendosura në bazat në lindje, në Poloni, Rumani dhe Bullgari. Ushtria amerikane aktualisht ka rreth 10,000 trupa të stacionuara në garnizonin e saj në Poloni dhe 2,600 të tjera në rajonin e Detit të Zi, në Bazën Ajrore Mihail Kogalniceanu në Rumani dhe në Qendrën e Trajnimit Novo Selo në Bullgari. Këto trupa ndërrohen rregullisht.
Komanda Evropiane e SHBA-së është në Gjermani
Rëndësia strategjike e Gjermanisë për SHBA-në reflektohet edhe në faktin se selia e Komandës Evropiane të SHBA-së (EUCOM) është në Stuttgart. Është struktura koordinuese për të gjitha forcat ushtarake amerikane në deri në 51 vende, kryesisht evropiane.
Komanda Evropiane e përshkruan misionin e saj si mbrojtjen e SHBA-së duke penguar konfliktin, duke mbështetur partneritete të tilla si NATO dhe duke iu kundërvënë kërcënimeve transnacionale. Ajo komandohet nga Ushtria Amerikane në Evropë, Forcat Ajrore Amerikane në Evropë dhe Korpusi i Marinës Amerikane në Evropë dhe Afrikë, të cilat janë të gjitha të bazuara në Gjermani.
Gjermania është vendndodhja e pesë nga shtatë garnizonet ushtarake amerikane në Evropë (dy të tjerat janë në Belgjikë dhe Itali), dhe selia e Ushtrisë Amerikane për Evropën ndodhet në garnizonin në Wiesbaden, një qytet pranë Frankfurtit.
Shifrat e ofruara për DW nga Ushtria Amerikane tregojnë se pesë garnizonet, secili i përbërë nga njësi të ndryshme dhe në vende të ndryshme, aktualisht kanë rreth 29,000 personel ushtarak. Ky numër përfshin edhe Forcat e Korpusit të Marinës Amerikane për Evropën dhe Afrikën, të cilat janë të bazuara në Böblingen dhe janë pjesë e garnizonit të Ushtrisë Amerikane në Stuttgart.
Përveç kësaj, rreth 13,000 persona të Forcave Ajrore Amerikane janë të vendosur në vende të ndryshme në Gjermani, kryesisht në dy baza ajrore amerikane – Ramstein dhe Spangdahlem.
Përgjigja zyrtare e qeverisë në Berlin ndaj një pyetjeje të ngritur në vitin 2023 nga Partia e Majtë e opozitës tregoi se shteti gjerman kontribuon gjithashtu në kostot e mbajtjes së forcave amerikane dhe të NATO-s në vend. Dhe kjo shumë është duke u rritur. Në vitin 2020, viti i fundit për të cilin qeveria dha të dhëna, Gjermania kontribuoi me 108 milionë euro për të mbështetur trupat e huaja aleate në tokën e saj – nga 100 milionë euro një vit më parë.
Ushtria amerikane në Gjermani
Meqenëse ushtria amerikane punëson edhe civilë amerikanë për të punuar në Gjermani, dhe ushtarët ndonjëherë mund të sjellin familjet e tyre me vete, komunitete të konsiderueshme civile amerikane janë formuar rreth disa bazave në Gjermani. Në fakt, disa baza amerikane, si ajo pranë Ramstein, janë praktikisht qytete të vogla, me qendrat e tyre tregtare amerikane, shkollat, shërbimet postare dhe forcat policore. Ndonjëherë e vetmja monedhë ligjore atje është dollari amerikan.
Shembulli më i madh i kësaj është Garnizoni i Ushtrisë Amerikane Bavaria në Grafenwoehr, pranë kufirit çek. Është baza më e madhe ushtarake amerikane jashtë shtetit në botë, sa i përket popullsisë dhe sipërfaqes – ajo mbulon më shumë se 97,000 hektarë (390 kilometra katrorë).
Bazat ushtarake shpesh punësojnë shumë njerëz vendas, dhe kur disa objekte u mbyllën, siç ishte garnizoni i Bambergut në vitin 2014, kjo pati një ndikim të madh në ekonominë lokale.
Edhe pse Gjermania ka “hequr dorë në mënyrë të qartë nga armët bërthamore”, siç përsëriti kancelari Friedrich Merz vitin e kaluar, vendi ka strehuar armë bërthamore amerikane që nga vitet 1950, si pjesë e operacioneve të NATO-s. Numri i saktë i armëve bërthamore amerikane nuk dihet zyrtarisht, por vlerësohet se 10 deri në 20 bomba B61 ndodhen në bazën ajrore gjermane në Büchel në shtetin e Rheinland-Pfalz. Në rast lufte, ato do të transportoheshin nga avionë gjermanë.
Një burim tjetër polemikash është fakti se Baza Ajrore Ramstein është përdorur si qendër kontrolli për sulmet me dronë në Jemen dhe vende të tjera. Kjo i ka bërë kritikët të akuzojnë qeverinë gjermane se është bashkëpunëtore në vrasjet jashtëgjyqësore të kryera nga SHBA-të.
Pushtimi aleat pas Luftës dhe trashëgimia e tij
Gjatë pushtimit aleat pas Luftës së Dytë Botërore, nga viti 1945 deri në vitin 1955, miliona ushtarë amerikanë, britanikë, francezë dhe sovjetikë ishin të stacionuar në Gjermani. Pjesa verilindore e vendit, e cila zyrtarisht u bë Gjermania Lindore në tetor 1949, ra nën kontrollin sovjetik.
Në Gjermaninë Perëndimore, pushtimi rregullohej nga i ashtuquajturi Statut i Pushtimit, i nënshkruar në prill të vitit 1949, kur u themelua vendi. Statuti i lejonte Francës, Britanisë së Madhe dhe Shteteve të Bashkuara të mbanin forcat pushtuese në vend dhe të ruanin kontrollin e plotë mbi çarmatimin dhe demilitarizimin e Gjermanisë Perëndimore.
Kur pushtimi ushtarak i Gjermanisë Perëndimore përfundoi zyrtarisht, vendi rimori kontrollin mbi politikën e vet të mbrojtjes, por Statuti i Pushtimit u pasua nga një marrëveshje me partnerët e saj të NATO-s.
Kjo marrëveshje, e njohur si Konventa mbi Praninë e Forcave të Huaja në Republikën Federale të Gjermanisë, u nënshkrua nga Gjermania Perëndimore në vitin 1954. Ajo u lejonte tetë anëtarëve të NATO-s, përfshirë Shtetet e Bashkuara, të kishin një prani të përhershme ushtarake në Gjermani. Marrëveshja ende rregullon kushtet e angazhimit të njësive të NATO-s të stacionuara në Gjermani sot.
Numri i personelit ushtarak amerikan ka qenë në rënie që nga fundi i Luftës së Ftohtë në vitin 1990, kur sipas shifrave qeveritare në Berlin, deri në 400,000 ushtarë të huaj ishin të stacionuar në tokën gjermane. Rreth gjysma e tyre ishin nga Shtetet e Bashkuara. Ata u tërhoqën gradualisht ndërsa tensionet me mbetjet e Bashkimit Sovjetik u zbutën. Në të njëjtën kohë, konfliktet në vende të tjera, siç ishte lufta e parë e Gjirit në Irak, po tërhiqnin gjithnjë e më shumë trupa amerikane.
Edhe pse numri i tyre është rritur përsëri vitet e fundit, numri i trupave amerikane në Gjermani është ende vetëm një pjesë e vogël e asaj që ishte në kulmin e Luftës së Ftohtë./DW/Kb
Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, ka pranuar ftesën e presidentit amerikan Donald Trump për t’u bashkuar në nismën e quajtur si “Bordi i Paqes”.
Zyra e kryeministrit izraelit njoftoi të mërkurën në rrjetet sociale se Netanyahu do të jetë pjesë e kësaj strukture, pavarësisht se ajo u prezantua si pjesë e fazës së dytë të marrëveshjes së armëpushimit me Hamasin, e cila synon përfundimin e luftës shkatërruese në Gaza.
Sipas vizionit të Trump, në këtë organizëm janë ftuar shumë liderë botërorë dhe ai pritet të mbikëqyrë “ndërtimin e kapaciteteve qeverisëse, marrëdhëniet rajonale, rindërtimin, tërheqjen e investimeve, financimet në shkallë të gjerë dhe mobilizimin e kapitalit” në Rripin e Gazës.
Megjithatë, pjesëmarrja e Netanyahu-t ka shtuar shqetësimet për paanshmërinë e këtij bordi, i cili do të drejtohet nga vetë Trump dhe ku përbërja e tij do të jetë nën kontrollin e presidentit amerikan./kb
Sigurisht po e ndjek me interes dhe përgjegjësi të shtuar “debatin e ethshëm” që vijon në Tiranë mbi: “ngritjen e Bordit (Trump) të Paqes, si dhe ftesën e adresuar Kryeministrit të RSh”. Në pamundësi t’ju përgjigjem çdo studio-TV të interesuar, në vijim gjeni përmbledhje strategjike rreth rrethanave, peshës dhe mesazheve gjeopolitike që mbart ngritja e këtij Bordi (BP), jo vetëm për Lindjen e Mesme, por mbarë botën, Ballkanin Perëndimor, përfshi interesat kombëtare (RSh/Kosovës):
Konsiderata, pesha dhe mesazhe gjeopolitike që mbart ngritja e Bordit të Paqes:
Përtej kakofonisë së mirë-ushqyer edhe nga Chat-GPT mes të gjithëditurve dhe kudo-gjendurve në studiot televizive, për këdo që dëshiron qartësi strategjike rreth BP, do mjaftonte linku i posaçëm (https://en.wikipedia.org/wiki/Board_of_Peace), ku gjendet informacion i mjaftueshëm mbi: “Historikun; Referencat, Vizionin (mekanizëm ndërkombëtar i mandatuar nga Rezoluta e OKB), Misionin, Strukturën dhe ftesat e drejtuesit/Donald Trump, për bashkë-themeluesit e Bordit të Paqes.Ndërsa për këdo që nuk do të ushqehet me spekulime politike, dezinformime apo dhe “deep fake” nga armiq potencialë, në vijim gjeni analizë bazuar në link-un e sipërcituar si dhe konfirmuar nga Shtëpia e Bardhë:
Bordi i Paqes as nuk është menduar si mekanizëm i përfaqësimit burokratik, përkundrazi, bazohet në projektin Trump-2 si një Institucion me peshë vendimmarrëse, dhe të mirë-integruar me fuqinë ushtarake të ShBA-ve, me mision: “imponimin e paqes në Lindjen e Mesme si dhe zgjidhjen e konflikteve globale”.
Megjithëse ngritja e BP bazohet në “Rezolutën 2803 të Këshillit të Sigurimit, 11/2025”, në fakt Presidenti Trump po tejkalon krizën e pafuqisë burokratike të OKB/1945. Për ta ilustruar këtē do mjaftonin: “gjenocidi i Srebrenicës në 1995 dhe i Kosovës në 1999 nga makineria kriminale e Millosheviçit; 22 vite negociata diplomatike, rezoluta apo lutje ndaj Ajatollahut të Iranit për ndalimin e programeve bërthamore; agresioni ushtarak i Rusisë ndaj Ukrainës etj”. Ndërsa për “revoltën” për axhensorin, mikrofonin dhe rezervat e Presidentit Trump ndaj OKB-së, sjell në kujtesë refuzimin turpërues që Trump i bëri “ofertës tinëzare” të Putinit për të ndërmjetësuar me Ajatollahun e Iranit, apo pëgjigjen me vepra se: “as i shkonte në mend të merrte leje nga KS” për prangosjen e Maduros, i cili e kishte kthyer Venezuelën në parajsën ruso-kineze dhe të narkoterrorizmit, duke kërcënuar sigurinë dhe interesat e ShBA-ve si dhe jetën e amerikanëve !
Gjithësesi BP nuk u përzgjodh brenda javës, por si vijimësi e përpjekjeve të Presidentit Trump: “për ta bërë jo vetëm më të fortë Amerikën, por edhe superfuqi të pakonkurueshme për paqen, stabilitetin dhe rendin global”. Kështu, kujtojmë se në mbrëmjen para Samitit të Paqes në Sharm el-Sheikh (13 tetor 2025), Trump deklaroi se: “lufta ka mbaruar dhe se BP do të formohet së shpejti”! Në fillim të 2026, Shtëpia e Bardhë konfirmoi se ish-koordinatori special i OKB-së për Lindjen e Mesme, z. Nickolay Mladenov (aktualisht drejtor ekzekutiv i BP). Ndërsa më 15 janar 2026 Presidenti Trump shpalli ngritjen e Bordit, si dhe një listë me kryetarë shtetesh që u kishte dërguar ftesa për t’u bashkuar në ditën e konstituimit zyrtar të BP.
Ngritjen e BP e gjej po ashtu në një linjë me konceptin e Trump: “Paqe nëpërmjet Forcës”, qasje që imponoi armëpushimin mes Izraelit dhe Hamasit si dhe u demonstrua në prangosjen e Maduros dhe sulmit/ndëshkimit shëmbullor ndaj bazave bërthamore të Iranit, që do shërbejnë edhe si “mesazhe të fuqisë shkatërrimtare të ShBA-së ndaj Putinit, Kim Jong-ut etj., nëse guxojnë të kërcënojnë interesat e ShBA-së apo të ndonjërit prej 32 vendeve anëtare”.
Po ashtu vlerësoj se ftesat e adresuara nga Presidenti Trump, nuk janë mbështetur në parimet e gjithëpërfshirjes burokratike, as në renditje alfabetike të kryetarëve të 193, 100 apo 50 shteteve. Në të vërtet është një listë e mirëmenduar me udhëheqës vendesh që kanë besueshmëri strategjike, peshë vendimmarrëse, eksperiencë dhe impakt për paqen në Lindjen e Mesme, si dhe për zgjidhjen e konflikteve rajonale apo globale. Konkretisht, në faqen zyrtare të Shtëpisë së Bardhë, si bashkë-themelues të BP-së janë ftuar 20 kryetarë shtetesh, përkatësisht të RSh-së, Argjentinës, Australisë, Brazilit, Kanadasë, UK, Qipros, Egjiptit, Hungarisë, Indisë, Italisë, Greqisë, Jordanisë, Pakistanit, Turqisë, Rusisë etj (lista po përditësohet, por në rastin më të mirë nuk pritet të kalojë 30 shtete nënëshkruese).
Pavarësisht se në parim çdo përfaqësim ka kosto (fee), për ta qartësuar spekulimet mbi “çmimin e karriges” po citojmë reagimin e Shtëpisë së Bardhë: “Nuk ekziston asnjë kërkesë e ShBA-së për të kontribuar 1 miliard dollarë” duke shtuar se: “nëse një vend kontribuon 1 miliard dollarë, fiton statusin e anëtarit të përhershëm, në vend të anëtarësimit me afat 3-vjeçar”.
Vlerësim, privilegj dhe përgjegjësi e shtuar për RSh:
Përkundër kujës së pronarëve të kompanisë/opozitës së falimentuar, të refuzuar dhe të neveritur nga mbarë-shqiptarët si dhe përtej fantazive egocentrike të një grushti delikuentësh: “përarrestimin e Ramës në Surrel me Komandot Amerikane si në rastin e Maduros; mos-pjesëmarrjen e PM-RSh në Samitin e Washingtonit 2024; vizitën e ish-Sekretarit Antony Blinken në Tiranë,si dhe ëndrra defiçentësh për qeveri apo ministra teknikë”: “ftesën e Presidentit Trump ndaj Kryeministrit Rama, për të qënë ndër themeluesit e Bordit të Paqes e çmoj jo vetëm vlerësim të merituar dhe mundësi të artë përfaqësimi të RSh në tavolinat e vendimmarrjeve të mëdha, por edhe si përgjegjësi e shtuar ndaj interesave Kombëtare”!
Po ashtu, përzgjedhjen e RSh e gjej edhe si “kundërpërgjigje të mënçur” të Washingtonit zyrtar ndaj mirënjohjes së merituar mbarëkombëtare për: “mbështetjen 114-vjeçare të ShBA-ve për pavarësinë e RSh dhe çlirimin e Kosovës; ndërtimin e demokracisë funksionale, antarësimin në NATO, ngritjen e SPAK, etj”, por edhe kontributeve të RSh mbas 1996, ku: “mbi 1 miliard € si dhe 12 mijë burra dhe gra me uniformë kanë shërbyer krah trupave të USA në Ballkan, Irak, Afganistan, Lindjen e Mesme, Gjeorgji, Ukrainë etj”.
Në të njëjtën kohë, nënvizoj se ftesa e RSh-së në këtë Bord nuk ka ardhur rastësisht dhe as për marrëdhëniet SHBA-RSh në 15 vitet e fundit, por: “si ndër faktorët me besim te të dyja palët në konflikt” (arabët dhe Izraeli). Kujtoj se RSh e ka njohur Palestinën që në 1988;është anëtarësuar në Konferencën Islamike në 1991 (nënshkruar nga R. Alia dhe rikonfirmuar nga S. Berisha në dhjetor 1992) si dhe në 2015, ndër 119 vendet që votuan ngritjen e flamurit Palestinez në OKB. Nga ana tjetër, RSh-ja ka bashkëpunim të shkëlqyer edhe me Izraelin për shkak të “besës humane” në mbrojtje të hebrenjve gjatë Luftës së 2-Botëroresi dhe të lobit izraelit pro bombardimeve të Serbisë, për njohjen e Kosovës (nën kujdestarinë e Trump-1), etj.
Thënë sa më lartë, “ftesën nuk e gjej kurrësesi si dhuratë personale për Edi Ramën, as si pasaportë apo mbështetje amerikane për të mbajtur edhe 5 apo 6 mandate pushtetin”. Gjithësesi, nuk mund të mohohet që Z. Rama, për shkak të karizmës editoriale si dhe fuqisë 13-vjeçare të pushtetit: “ka rritur ambiciet dhe peshën e përfaqësimit të interesave të RSh, ndaj edhe konsiderohet ndër aktorët me impakte më shumë se modeste në Lindjen e Mesme, etj”. Njohur këtë, do ta këshilloja Kryeministrin Rama që pjesëmarrjen në Bordin e Paqes të Trump, përveçse si privilegj personal, ta adresojë si një mundësi të artë dhe përgjegjësi shtesë për forcimin e besimit/partneritetit strategjik me USA në mbrojtjen dhe zhvillimin e interesave gjeopolitike (fatmirësisht të ndërthurura) edheme të ShBA-ve në NATO, Rajon dhe Mesdhe.
Në përmbledhje, duke përsëritur rëndësinë e pjesëmarrjes në tavolinat e vendimmarrjeve të mëdha, mbetem besimplotë se ngritja e Bordit të Paqes, e mirë-integruar me (super)fuqinë ushtarake të pakonkurueshme të ShBA-ve si dhe nën udhëheqjen e fortë të Presidentit Trump, do të bëjë që: “jo lufta gjakatare, por paqja, rendi global, vlerat e qytetërimit dhe demokracia të triumfojnë mbi neo-nazistët, neo-stalinistët, neo-Millosheviçët, si dhe mbi shtetet dhe organizatat narko-terroriste”. Me këtë rast (dhe përtej transheve partiake), ri-konfirmoj përkushtimin për të vijuar të kontribuoj me eksperiencën dhe përgjegjshmëri në mbrojtjen dhe zhvillimin e interesave gjeopolitike, si dhe të ardhmërisë euroatlantike të RSh dhe Kosovës.
* Autori: Gjeneral ® Piro Ahmetaj: Senior Ekspert për Sigurinë dhe Mbrojtjen Kombëtare,Ballkanit si dhe marrëdhëniet me USA/NATO.
Vitin e shkuar u importua mish nga jashtë si kurrë më parë. Kjo, jo se shqiptarët konsumuan më tepër, por nga që në vend pati edhe më pak bagëti.
Sami Sinani, kasap në Tiranë, u shpreh për A2CNN: “Janë shitur bagëtitë të gjitha. Në Shqipëri nuk merret më njeri me blegtori. S’po e kuptoj se çfarë po bëhet”.
Vlera e mishit dhe nënprodukteve të tij të blerë nga jashtë në 12 muajt e lëna pas përllogaritet në 81 miliardë lekë. Në raport me 2024-n, importet u zgjeruan me 300 milionë lekë.
Pedagogu Maksim Meço shpjegon: “Dy janë arsyet kryesore. Së pari, largimi i banorëve nga fshati, së dyti është falimentimi i disa komplekseve blegtorale në Shqipëri”.
Të dhënat nga Instituti i Statistikave tregojnë se më shumë se 1/3 e mishit gjatë vitit të shkuar erdhi nga Brazili. Lista e importeve pasohet nga Greqia, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Italia.
“Shqipëria nuk ka nevojë të zgjerojë kapacitetet përpunuese, por duhet të rritet prodhimi dhe standardet. Kjo bëhet duke orientuar të paktën 70% të skemës së subvencionit në sektorin blegtoral kryesisht për prodhim”, deklaron Meço.
Mishi është një ndër produktet për të cilin shqiptarët po paguajnë më shtrenjtë. Në varësi të llojit, rritja luhatet nga 100 lekë tek ai i viçit e kecit, në 250 lekë te mishi i qengjit./kb
Tenderi që synon të ndërhyjë në aspektin estetik dhe përmirësimin funksional të bregdetit të Durrësit si pjesë e projekteve që po zbatohen nga Fondi Shqiptar i Zhvillimit është ankimuar së fundmi në Komisionin e Prokurimit Publik(KPP).
Bëhet fjalë për procedurën me objekt kontrate “Investime për infrastrukturën e tregjeve, hapësirave tregtare, multifunksionale, rrugë tregtare në zona model zhvillimi,etj. Faza III Rajonet 1&2:Ndërhyrje për rritjen e ofertës turistike dhe për përmirësimin funksional dhe estetik të bregdetit, Bashkia Durrës” me fond limit 540 milionë lekë apo rreth 5.5 milionë euro.
Pranë KPP ankesa është kategorizuar e lidhur me vlerësimin që është bërë nga Komisioni i Vlerësimit të Ofertave për procedurën e hapur në 4 dhjetor dhe i mbyllur në 22 dhjetor 2025. Tashmë mbetet në dorë të Komisionit për të marrë vendim lidhur me hapat që mund të hidhen në vazhdim nga autoriteti kontraktor. Por çfarë parashikon në fakt projekti?
Ndërhyrja në Durrës
FSHZH parashikon të ndërhyjë në Durrës duke nisur nga rivelimi i një sipërfaqeje rreth 544 mijë m2, e cila përfshin zonën nga porti i Durrësit deri tek Kavalishenca.
“Ky projekt ka për qëllim të transformojë zonën bregdetare të qytetit të Durrësit në një destinacion bashkëkohor turistik, rekreativ dhe urban, përmes ndërhyrjeve arkitekturore dhe urbane të planifikuara me kujdes.
Ai përfshin zgjerimin e plazhit ekzistues, krijimin e një parku linear të gjelbër përgjatë vijës bregdetare, zhvillimin e hapësirave publike shumë funksionale dhe integrimin e infrastrukturave të reja rekreative dhe sportive.
Gjatësia e zonës së ndërhyrjes është rreth 2.8 km, me një zgjerim të vijës bregdetare deri në 100 metra drejt detit, duke krijuar hapësira të reja publike për banorët dhe vizitorë”, thuhet në dokument./monitor.al/kb
Në zbatim të Planit Operacional në sektorin e Ndërtimit, Drejtoria e Hetimit Tatimor, në bashkëpunim me Drejtorinë e Verifikimit dhe Koordinimit në Terren njoftoi se ka ushtruar kontrolle në 9 subjekte, që ushtrojnë aktivitet si agjenci imobiliare.
Kontrollet u fokusuan në verifikimin e deklarimit të pagave reale të punonjësve, regjistrimin e tyre në organin tatimor, realizimin e shitjeve, lëshimin e faturave të fiskalizuara, si dhe kryerjen e verifikimeve të tjera të nevojshme gjatë procesit të kontrollit.
Kontrollet evidentuan shkelje të rënda: Punonjës të padeklaruar, dokumentacion jotatimor, mungesë transparence në çmime dhe mosrespektim të detyrimeve ligjore për faturimin dhe fiskalizimin e shitjeve.
Bazuar në provat e mbledhura, përfshirë intervistat dhe vetëdeklarimet e punonjësve, strukturat e specializuara të Administratës Tatimore sekuestruan edhe njësi kompjuterike, me qëllim vijimin e hetimit të thelluar, dokumentimin e mëtejshëm të shkeljeve tatimore dhe referimin në organet përkatëse të drejtësisë.
Nga informacioni i marrë në njësitë kompjuterike rezulton se ka evazion tatimor në lidhje me çmimet e shitjeve të apartamenteve.
Administrata Tatimore bën me dije se aksioni i sapo nisur nuk është i përkohshëm. Ai do të vijojë me seriozitet dhe vendosmëri ndaj çdo subjekti që nuk reflekton pagat reale në listëpagesat e ardhshme, duke dëmtuar pensionet e punonjësve, konkurrencën e ndershme dhe interesin publik.
Tatimet ftojnë të gjithë tatimpaguesit në fushën e ndërtimit të deklarojnë menjëherë pagat reale, për të shmangur masat administrative dhe penale, të parashikuara nga legjislacioni në fuqi, për veprën e fshehjes së të ardhurave.
Në kuadër të zbatimit të Planit Sektorial për Ndërtimin dhe rritjen e kontributeve të sigurimeve shoqërore, përmes deklarimit të pagave reale sipas profesioneve në sektorin e ndërtimit, Administrata Tatimore pas rreth 30 ditësh nga publikimi i listës së pagave indikative për këtë sektor, konkretisht duke filluar nga data 15 janar ka nisur kontrollet në terren.
Kontrollet e nisura do të zhvillohen kryesisht në subjektet e vlerësuara me risk për nëndeklarim të pagave, të cilat janë njoftuar më parë nga Administrata Tatimore, por nuk kanë reflektuar ndryshime në listëpagesa, pavarësisht njoftimit elektronik të dërguar në llogaritë e tyre në sistemin tatimor, e-Filing.
Fokus i kontrolleve do të jetë verifikimi i pagave të deklaruara në listëpagesa, duke i krahasuar ato me pagat indikative sipas profesioneve përkatëse, listë e përcjellë në llogaritë elektronike të tatimpaguesve, si dhe e publikuar në faqen zyrtare të Administratës Tatimore./monitor.al/kb
Ministrja e Shtetit dhe Kryenegociatorja e Shqipërisë, Majlinda Dhuka, në konferencë me gazetarët u shpreh se për herë të parë Shqipëria do ketë një ligj të ri për donacionet dhe sponsorizimet.
“Pas shumë vitesh, Shqipëria do ketë një ligj që do rregullojë aktivitetin e lobimit. Pas 31 vitesh, Shqipëria do ketë një ligj të ri për donacionet dhe sponsorizonim. Do krijohet një regjistër për lobimin dhe njëkohësisht për sponsorizimet dhe donacionet si një përpjekje e jona për të rritur dimensionet e “Shqipërisë transparente”, tha ajo.
Ajo falënderoi median dhe gazetarët, që sipas saj, rreth 70% e tyre janë të informuar në lidhje me çështjen e integrimit.
“Mbi 70% e qytetarëve shqiptarë thonë se janë të informuar për negociatat, prandaj një falënderim për gazetarët në rritjen e informimit të qytetarëve për këtë aspiratë të madhe të shqiptarëve, një aspiratë brezash. Puna juaj ka qenë katalizator.”, tha ajo./kb
Deputeti i PD-së, Belind Këlliçi, ka reaguar në lidhje me deklaratën e Prokurorisë së Përgjithshme, e cila ka përfunduar verifikimin e Irena Gjokës dhe rezultatet i ka dërguar në KLGJ.
Deputeti deklaron se sot qytetarët kanë rastin të shohin diferencën mes qëndrimeve me fakte kundër paligjshmërisë dhe bllokimin e drejtësisë.
Këlliçi nënvizon se u konfirmua edhe njëherë e drejta e PD-së për t’i shërbyer interesit publik dhe drejtësisë, ndryshe nga mbrojtësit e Irena Gjokës, që i shërbyen paligjshmërisë dhe kryeministrit Edi Rama.
“Ndryshimi i madh mes kritikave me fakte dhe bllokimit të drejtësisë!
Prokuroria e Përgjithshme sot ka konfirmuar si të drejta kritikat (shpesh herë të konsideruara tejet të ashpra) të PD në disa raste ndaj akteve konkrete të institucioneve të drejtësisë së re.
Sot, qytetaret kanë rastin të shohin diferencën mes qëndrimeve me fakte kundër paligjshmërisë, që ka mbajtur PD dhe lidershipi i saj, me bllokimin, pengimin dhe goditjen e drejtësisë për të mbrojtur aferat dhe pushtetin, qëndrime këto nga PS e lidershipi i saj Edi Rama.
PD ka deklaruar se Irena Gjoka, gjyqtarja që udhëhoqi fushatën ndëshkuese ndaj kreut të Opozitës, ka fshehur dënimin, ka gënjyer pra në formularin e dekriminalizimit. Një shkelje e rëndë për të cilën, nuk duhej fare të ishte aty, e jo më të merrte vendime.
Ky denoncim u provua si i vërtetë zyrtarisht, edhe pse me vonesë.
PD dhe Opozita u konfirmuan dhe një herë në të drejtën e tyre dhe i shërbyen interesit publik dhe drejtësisë. PD u konfirmua sërish se i shërbeu të vërtetës!
Ndryshe nga mbrojtësit e të dënuarës gjykatëse, që i shërbyen paligjshmërisë dhe kreut të narkoshtetit Edi Rama!”, shkruan Këlliçi./Kb
Duke ekstrapoluar statistikisht rezultatet e sondndazhit të fudit ‘Zëri i Shqiptarëve’, më rezultoi se sot koalicioni i PD-së ka zbritur në kuotën e 54 votave brenda vendit për çdo 100 vota të PS-së (dmth, votat e PS-së janë sot pothuaj sa dyfishi i votave të koalicionit të PD-së). Kurse partitë e tjera të vogla kanë zbritur në 11 vota për çdo 100 vota të PS-së (shihni grafikun e mëposhtëm).
Vetëm tetë muaj më parë, koalicioni i PD-ASHM mori brenda vendit 66 vota për çdo 100 vota të PS-së. Kurse partitë e vogla morën 26 vota për çdo 100 vota të PS-së.
Si rezultat, PS-ja siguroi në maj plot 82 mandate parlamentare nga votat e këtushme dhe 1 tjetër (në Qarkun Vlorë) prej votave me postë të emigrantëve. Ndërkohë, koalicioni i PD-së mezi siguroi 50 mandate, kurse partitë e vogla siguruan gjithsej 7 mandate.
Katër vjet më parë, kur pjesëmarrja e zgjedhësve të këtushëm ishte goxha më e madhe, hendeku i votave dhe i mandateve mes PS-së dhe PD&etj ishte fare i ngushtë (atëherë opozita udhëhiqej zyrtarisht nga Basha).
Duke përmbledhur, teksa pjesëmarrja në zgjedhje brenda vendit bie, votat për PD&etj vazhdojnë rënien me ritme shumë më të theksuara.
Si rezultat, nëse zhvillohen zgjedhje sot, PS-ja mund të sigurojë më shumë mandate parlamentare se sa mori vjet, ndërkohë që PD&etj mund të sigurojnë edhe më pak se sa morën vjet./kb
Një stuhi jashtëzakonisht e fuqishme rrezatimi diellor, e lëshuar nga Dielli, po i drejtohet Tokës dhe pritet të shkaktojë shfaqje të forta të aurorës në zona të pazakonta, si dhe të ndikojë në komunikimet satelitore dhe saktësinë e sistemeve GPS.
Sipas Qendrës së Parashikimit të Motit Hapësinor (SWPC), pjesë e Shërbimit Kombëtar të Motit, stuhia është klasifikuar në nivelin S4 nga pesë shkallë të ashpërsisë, duke u konsideruar si më e madhja e këtij lloji në mbi dy dekada.
“Një stuhi e fortë rrezatimi diellor S4 është aktualisht në zhvillim. Kjo është stuhia më e madhe e rrezatimit diellor në më shumë se 20 vjet. Herën e fundit që u regjistruan nivele të tilla ishte në tetor të vitit 2003. Efektet e mundshme prekin kryesisht misionet hapësinore, aviacionin dhe operacionet satelitore,” njoftoi SWPC.
Stuhitë hapësinore të tetorit 2003 shkaktuan ndërprerje të energjisë elektrike në Suedi dhe dëmtime serioze të transformatorëve në Afrikën e Jugut, duke rritur shqetësimet për ndikimet e mundshme edhe këtë herë.
Ekspertët paralajmërojnë se, kur stuhitë e rrezatimit diellor arrijnë në Tokë, ato mund të rrisin rrezikun e ekspozimit ndaj rrezatimit për astronautët në orbitën e ulët të Tokës, përfshirë ata në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor, si dhe për pasagjerët e fluturimeve që ndjekin rrugë polare.
Përveç ndikimeve teknologjike, stuhitë diellore mund të shkaktojnë shfaqje spektakolare të aurorës në hemisfera të ndryshme të globit. SWPC ka njoftuar linjat ajrore, NASA-n, Administratën Federale të Aviacionit, Agjencinë Federale të Menaxhimit të Emergjencave dhe operatorë të tjerë kritikë të infrastrukturës për t’u përgatitur ndaj pasojave të mundshme.
“Kemi ndërmarrë të gjitha kontaktet e nevojshme për t’u siguruar që operatorët e infrastrukturës teknologjike kritike janë të informuar për situatën aktuale,” deklaroi SWPC./kb
Blackout-i i internetit i vendosur nga autoritetet iraniane ka arritur të zgjasë më shumë se 280 orë, njofton organizata e pavarur për monitorimin e Internetit, Netblocks.
Sipas Netblocks, më shumë se 90 milionë qytetarë të Iranit mbeten të izoluar, duke e pamundësuar komunikimin me familjarët dhe miqtë.
Organizata raporton gjithashtu se trafiku në disa platforma tregon një strategji të re të quajtur “whitelisting”, e përdorur më parë edhe në Rusi.
Sipas kësaj strategjie krijohen lista të selektuara të faqeve, aplikacioneve dhe shërbimeve të konsideruara të sigurta ose të aprovuara, ndërsa pjesa tjetër e Internetit mbetet e bllokuar./kb
Ish-ministri i Drejtësisë, Ylli Manjani, ka reaguar me ironi ndaj lajmeve dhe spekulimeve të ditëve të fundit që parashikonin një udhëtim të kryeministrit Edi Rama drejt Shteteve të Bashkuara, i shoqëruar nga avokatë dhe nën skenarin e një ndërhyrjeje të menjëhershme të autoriteteve amerikane.
Në një postim në rrjetet sociale, Manjani kujton se sipas një lajmi të publikuar 13 ditë më parë, data 20 janar ishte dita kur Rama pritej të ishte “rrugës për në Amerikë”. Ai ironizon komentet që shoqëruan atë lajm, ku pretendohej me “burime tepër të sigurta amerikane” se kryeministri do të merrej drejtpërdrejt nga FBI për t’u shoqëruar në lidhje me çështje që, sipas tyre, “do të trondisnin Shqipërinë”. “Sot është 20 janar. Sipas një lajmi të Ballkanweb të 13 ditëve më parë, sot Rama do jetë rrugës për në Amerikë së bashku me avokat. Sipas disa komenteve të atyre ditëve rreth këtij lajmi “të sigurtë”, sot i bie që Rama të jetë nisur “si cjapi te kasapi” pasi do ta marrë direkt FBI ta shoqërojë diku për ti bërë pyetje për çështje që “do trondisin Shqipërinë”. U shurdhuam ato ditë nga “siguria” e lajmit nga “burine tepër të sigurta amerikane”… Bëni një kërkim të thjeshtë në google dhe do ti gjeni këto “lajme” aty. Sot pra është dita…. Presim tronditjen… Ka pak erë sot e as helikopterët nuk sugjerohet të fluturojnë… Por presim..” – shkruan Manjani./kb
NATO ka kufizuar aksesin e Shteteve të Bashkuara në informacionet e inteligjencës që lidhen me Groenlandën, nga frika se këto të dhëna mund të përfundojnë në duart e presidentit Donald Trump. Sipas shqetësimeve brenda Aleancës, ekziston rreziku që informacionet të përdoren në të ardhmen për një përpjekje të mundshme për pushtimin ushtarak të këtij territori gjysmë-autonom danez.
Lajmi është raportuar nga e përditshmja britanike The i Paper, pjesë e grupit mediatik Daily Mail and General Trust, duke cituar burime të informuara. Sipas këtyre burimeve, përfaqësuesit e NATO-s nuk “komunikojnë më hapur” me homologët amerikanë për çështje që lidhen me Groenlandën.
Groenlanda ka një rëndësi të veçantë strategjike për shkak të pozicionit të saj gjeografik në Arktik, pasurive natyrore dhe rolit kyç në sistemet e mbrojtjes dhe vëzhgimit ushtarak. Donald Trump ka shprehur publikisht interes për blerjen e Groenlandës nga Danimarka, një ide që u refuzua kategorikisht nga Kopenhaga dhe autoritetet lokale, duke shkaktuar tensione diplomatike mes palëve.
Një burim i inteligjencës britanike, i cituar nga The i Paper, ka deklaruar gjithashtu se Mbretëria e Bashkuar synon të “dyfishojë përpjekjet” dhe të forcojë partneritetin me vendet e Bashkimit Evropian në fushën e mbrojtjes.
Kjo vjen në një kohë kur marrëdhëniet mes Londrës dhe Washingtonit ndodhen në nivelin më të ulët që nga vitet 1950, pas kërcënimeve të bëra nga Trump ndaj Danimarkës./kb
Në Komisionin për Europën dhe Punët e Jashtme po shqyrtohet projektligji “Për ratifikimin e marrëveshjes, ndërmjet Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë dhe qeverisë së Republikës së Italisë, për bashkëpunimin strategjik në kujdesin shëndetësor, energjinë, mjedisin, industrinë e sigurisë dhe mbrojtjes, menaxhimin e emigracionit, arsimin, inovacionin, diasporën, transformimin ekonomik dhe rritjen inteligjente”.
Kreu i Grupit Parlamentar të PS-së, Taulant Balla, tha se kjo marrëveshje sa i përket diasporës vjen pas 35 vitesh. Ai shprehu besimin se marrëveshja do të mbështetet nga të gjithë deputetët e Kuvendit.
Ndër të tjera ai shtoi se në Itali është edhe komuniteti më i madh shqiptar sa i përket diasporës. Balla vlerësoi komunitetin arbëresh, për të cilët tha se janë një inspirim i madh për çdo shqiptar.
“Pas 35 vitesh kemi një marrëveshje mes dy qeverive tona sa i përket diasporës. Është e mirëpritur prej kohësh, nxitja e një marrëveshjeje në fushën e shkëmbimeve kulturore dhe angazhimeve të diasporës. Besoj kjo marrëveshje do të marrë mbështetje nga të gjithë krahët e Kuvendit. Në Itali është dhe komuniteti më i madh shqiptar sa i përket diasporës.
Diaspora shqiptare në Itali, numri më i madh i votuesve jashtë vendit që morën pjesë në zgjedhjet e 11 majit. Më vjen mirë që janë parashikuar kanale televizive dhe digjitale që synojnë të forcojnë identitetin kulturor dhe gjuhësor, qoftë të diasporës shqiptare në Itali, por edhe një komuniteti italian në Shqipëri. Këtu nuk duhet të harrojmë edhe komunitetin arbëresh që është një inspirim i madh për çdo shqiptar.
Pas 500 vitesh arbëreshët që jetojnë në shumë rajone të Italisë janë një model i shkëlqyer i ruajtjes dhe promovimit të kulturës dhe gjuhës shqipe. Besoj se biem të gjithë dakord se një arritje mes dy qeverive tona ishte përmbyllja, firmosja dhe hyrja në fuqi për njohjen e ndërsjellë të kontributeve dhe sigurimeve shoqërore”, tha Balla. /Kb
Palmarola nuk ka qytet dhe as rrugë. Nuk ka energji elektrike, nuk ka mbulim telefonie celulare dhe as terminal tragetesh. Shumicën e ditëve, e vetmja mënyrë për të arritur në ishull është me varkë të vogël nga Ponza, pesë milje larg përtej Detit Tirren.
Shtrihet në perëndim të Romës, mjaftueshëm afër sa mund të arrihet me një udhëtim njëditor, por mjaftueshëm larg saqë trafiku, turmat dhe lëvizja e vazhdueshme e kryeqytetit italian ndihen si një planet fqinj. Ndërsa forumet, shatërvanët dhe sheshet e Romës tërheqin miliona vizitorë, Palmarola mungon kryesisht në itineraret. Shumë turistë nuk dëgjojnë kurrë për të. Shumë romakë nuk shkojnë kurrë atje.
Ajo që i tërheq njerëzit që e bëjnë kalimin nuk është infrastruktura apo komoditeti, por mungesa e të dyjave. Palmarola ngrihet nga uji në shkëmbinj vullkanikë, të thyer nga shpella detare dhe gjire të ngushta. Ka një plazh të vetëm, një rrjet shtigjesh këmbësorësh që të çojnë në brendësi të vendit dhe pak shenja të zhvillimit modern.
Arritja në ishull nga Roma përfshin një tren për në portin e Anzios, një traget për në Ponza dhe më pas negocimin me një peshkatar ose pronar privat varke për një udhëtim në të dyja drejtimet. Pa banorë të përhershëm, Palmarola është një destinacion i formësuar më shumë nga moti, gjeologjia dhe stinët sesa nga turizmi.
Ekziston një restorant, O’Francese, që shërben peshk të freskët dhe jep me qira një numër të kufizuar dhomash. Vizitorët rezervojnë muaj më parë dhe qëndrojnë në dhoma që fillojnë nga 150 euro ose 175 dollarë.
Shtigjet për këmbësorë të çojnë në brendësi të vendit nga plazhi, duke u ngjitur drejt rrënojave të një manastiri mesjetar dhe mbetjeve të një vendbanimi prehistorik.
Pronësia e ishullit daton që nga shekulli i 18-të, kur familjeve napolitane të dërguara për të kolonizuar Ponzën iu lejua ta ndanin Palmarolën midis tyre. Sot, ishulli është në pronësi private, i ndarë në parcela të shumta që mbahen nga familje që ende jetojnë në Ponzë.
Lart në shkëmbinj, shpella të vogla janë shndërruar në banesa të thjeshta private, disa të lyera me të bardhë dhe blu. Peshkatarët historikisht i kanë përdorur ato si strehimore gjatë stuhive dhe shumë pronarë ende i mbajnë të mbushura me furnizime në rast se moti pengon kthimin në Ponza./ kb
Donald Trump rikthen tensionet me një postim provokues në rrjetin e tij social Truth. Presidenti amerikan ka publikuar një fotomontazh ku shfaqet duke ngulur flamurin e Shteteve të Bashkuara në tokën e Groenlandës.
Në imazh, Trump mban në dorë flamurin me yje dhe shirita, ndërsa pas tij qëndrojnë zëvendëspresidenti JD Vance dhe sekretari i Shtetit, Marco Rubio. Në sfond, bie në sy edhe një pankartë me një mesazh të drejtpërdrejtë: “Groenlanda, territor i SHBA-së nga 2026-a”.
Ndër të tjera ai ka postuar edhe një tjetër fotomontazh nga takimi me liderët e BE-së në Zyrën Ovale ku e gjithë Amerika e Veriut, duke përfshirë Kanadanë dhe Groendlandën, si dhe Venezuelën në jug, janë të ngjyrosura me flamurin amerikan.
Postimi ka ngjallur reagime të menjëhershme, duke u interpretuar si një sinjal politik i fortë në një moment kur çështja e Groenlandës është kthyer në një nga pikat më të nxehta të përplasjes mes Uashingtonit dhe Evropës. Fotomontazhi shihet si një provokim i hapur, që ushqen më tej frikën për një përshkallëzim diplomatik dhe politik mes aleatëve tradicionalë.
Nga Shtëpia e Bardhë nuk ka ende një sqarim zyrtar nëse bëhet fjalë për një mesazh simbolik apo për një qëndrim politik të mirëllogaritur, por postimi i Trump ka mjaftuar për të ndezur debat në arenën ndërkombëtare./kb
Pas gati një jave në Azi, Giorgia Meloni u kthye mbrëmë në Romë, por telefoni i saj nuk ka pushuar. Edhe gjatë fluturimit nga Koreja, kryeministrja italiane ka qenë në kontakt të vazhdueshëm me aleatët evropianë, në një moment delikat për marrëdhëniet mes SHBA-ve dhe BE-së, me Groenlandën në qendër të përplasjes.
Meloni është plotësisht e rreshtuar me Ursula von der Leyen: objektivi është i qartë, të shmanget çdo përshkallëzim që mund të çojë në pasoja të paparashikueshme. Madje, ajo ka marrë edhe vlerësime, të drejtpërdrejta dhe indirekte, si nga presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, për një veprim që kërkon guxim politik: telefonatën ndaj Donald Trump, për t’i thënë se po gabon.
Në prag të Këshillit Evropian të së enjtes, Meloni po ndjek një linjë maksimalisht diplomatike. Në kontaktet me kryeministrin britanik Keir Starmer dhe liderin gjerman Friedrich Merz, ajo shtyn për një marrëveshje të gjerë, edhe pse të ndërlikuar, mes Danimarkës, BE-së dhe SHBA-ve për shfrytëzimin e Groenlandës. Por sipas saj, një shpërshkallëzim real mund të ndodhë vetëm nëse palët kalojnë nga kërcënimet në tryezën e dialogut.
Pikërisht këtu lind përplasja me Francën. Edhe pse Meloni i kupton shqetësimet e Parisit, ajo nuk e ka mirëpritur reagimin e menjëhershëm francez për aktivizimin e të ashtuquajturit “Instrument anti-koercizues”, një “bazukë” tregtare që do t’i lejonte Brukselit të mbyllë tregun evropian për kompani amerikane. Procedura është e gjatë dhe komplekse, por në këtë kohë, sipas Romës, Trump nuk do të rrinte duarkryq.
Italia, në këtë pikë, rreshtohet me Berlinin, i cili e sheh “bazukën” si mjet ekstrem, një “ultima ratio”. Meloni po përpiqet të ndërtojë një bosht minimal mes Romës, Berlinit dhe Londrës. Një mision i vështirë, sidomos pasi, sipas saj, dërgimi i trupave evropiane në Groenlandë ka minuar përpjekjet e nisura më herët në kuadër të NATO-s, në bashkëpunim me SHBA-të.
Në Bruksel, Meloni nuk dëshiron as ta dëgjojë fjalën “bazukë”. Ajo e konsideron një reagim ku humbasin të gjithë. Ndërsa në korridoret e BE-së ka zëra që flasin për masa drastike, si mbyllja e tregut për Google apo X, Roma e sheh këtë skenar si tepër të rrezikshëm.
Nëse Parisi këmbëngul, Italia mund të lërë të kuptohet se krijimi i një pakice bllokuese është i mundur, veçanërisht pasi “Instrumenti anti-koercizues” kërkon një shumicë super të kualifikuar për t’u miratuar.
Ndërkohë, në bisedimet me Uashingtonin po merr formë një bindje e re: interesi real i Trump për Groenlandën nuk lidhet aq me bazat ushtarake, por me zonat ekonomike ekskluzive dhe shfrytëzimin e platformës kontinentale, pra pasuritë nënujore dhe burimet natyrore.
Sipas Palazzo Chigi, Trump beson se Danimarka e vetme nuk është në gjendje t’i mbrojë këto të drejta përballë manovrave të mundshme të Rusisë dhe Kinës. Kjo e zhvendos fokusin nga një konflikt politik apo ushtarak, drejt një marrëveshjeje ekonomike.
Me këtë dosje në dorë, Giorgia Meloni do të ulet në tryezën e Këshillit Evropian pas dy ditësh, duke u përpjekur të ftohë tensionet dhe të mbajë Evropën larg një përplasjeje të hapur me SHBA-të./kb
“Nuk është më koha për ta ledhatuar Donald Trump-in apo për t’iu nënshtruar kërkesave të tij”. Kështu shprehet Charles Kupchan, ish-këshilltar i Barack Obama-s për politikën e jashtme dhe sot një nga politologët më të njohur të Universitetit Georgetown dhe Council on Foreign Relations në Uashington.
Sipas Kupchan, vendimi i Trump-it për të vendosur tarifa ndaj vendeve evropiane që janë rreshtuar në mbrojtje të Groenlandës tregon se kërcënimet e tij nuk janë thjesht retorikë.
“Ai është realisht i gatshëm të përdorë mjete shtrënguese edhe kundër aleatëve të vet”,paralajmëron ai, duke theksuar se përgjigja e Evropës duhet të jetë e fortë dhe e menjëhershme, përpara se tarifat të hyjnë në fuqi më 1 shkurt.
Sipas politologut amerikan, nëse Evropa qëndron e bashkuar dhe e vendosur, reagimi i Trump-it është i vështirë të parashikohet.
“Jemi në territor të panjohur. Por është momenti që evropianët, si dhe demokratë e republikanë në Kongresin amerikan, t’i bëjnë të qartë Trump-it se aneksimi i Groenlandës kundër vullnetit të banorëve dhe aleatëve do të ishte një akt jashtëzakonisht shkatërrues”,shprehet Kupchan.
Ai beson se Trump nuk udhëhiqet nga një strategji e qartë, por nga instinkti dhe impulsi.
“Me një telefonatë dhe një marrëveshje sigurie me Danimarkën, ai mund të siguronte baza ushtarake, radarë apo sisteme mbrojtëse. Groenlanda është e hapur për biznes dhe për shfrytëzim të burimeve. Por Trump mendon në terma pronësie, si një sipërmarrës imobiliar: për të, toka dhe zotërimi i saj kanë rëndësi psikologjike”, shpjegon ai.
Kupchan vëren edhe kontradiktat brenda vetë elektoratit të Trump-it. Nga njëra anë, ka një prirje izolacioniste që kërkon largimin nga Evropa dhe ndalimin e ndihmës për Ukrainën; nga ana tjetër, një impuls neo-imperialist që e shtyn drejt zgjerimit territorial.
“Janë dy impulse të shekullit XIX, që sot përplasen mes tyre”, thotë ai.
Sipas tij, agresiviteti i Trump-it lidhet edhe me dobësinë e tij politike në rritje: Rënie në sondazhe, rezultate më të mira të demokratëve dhe pakënaqësi në rritje te baza republikane për shkak të rritjes së çmimeve dhe goditjes së shtresave që e kanë votuar.
“Një nga arsyet e këtij agresiviteti është nevoja për të mbajtur të bashkuar elektoratin e tij”,paralajmëron Kupchan.
Ndërkohë, Rusia dhe Kina, sipas tij, janë përfitueset kryesore të kësaj situate.
“Putin dhe Xi nuk kanë pse të bëjnë asgjë. Ata shohin nga larg se si Trump po përçan Amerikën dhe Perëndimin, duke krijuar një kaos që u shkon për shtat kundërshtarëve”, thekson ai.
Megjithatë, Kupchan shprehet disi më optimist se disa muaj më parë.
“Po shoh rezistencë në rritje: në Kongres, në Bashkimin Evropian dhe edhe në rrugët e SHBA-së. Edhe disa republikanë po gjejnë guximin të kundërshtojnë. Nuk mjafton ende, por është një fillim”, thotë ai.
Në fund, politologu amerikan fton Evropën të mendojë edhe për epokën pas Trump-it.
“Një ditë ai do të largohet nga Shtëpia e Bardhë. Atëherë do të na duhet të rindërtojmë demokracinë amerikane dhe rendin ndërkombëtar. Menaxhimi i çështjes së Groenlandës është kyç për të shpëtuar NATO-n dhe për të gjetur zgjidhje edhe për Ukrainën. Momenti është shumë i rëndë. Shpresa jonë janë evropianët”, përfundon Kupchan./kb
Login
