Aktivisti Arben Kola këtë të diele pak para nisjes së protestës së sotme u ka bërë thirrje publike qytetarëve që të mblidhen nesër më 27 korrik në sheshin “Skënderbej”, nga ku do të nisë një marshim drejt godinës së Kuvendit të Shqipërisë.
Protesta pritet të zhvillohet paralelisht me zhvillimin e dy seancave të fundit plenare për këtë sesion parlamentar. Kjo protestë vjen menjëherë pas protestës të zhvilluar të enjten e kaluar përpara Parlamentit, i cili u shoqërua me tensione të shumta.
Protestuesit hodhën sende të forta në drejtim të kordonit të policisë. Efektivët e policisë u kundërpërgjigjën me përdorimin e ujit me presion dhe piper për të zmbrapsur protestuesit dhe për të mbajtur situatën nën kontroll.
Për shkak të incidentit të së enjtes dhe pranisë së paralajmëruar të protestuesve, pranë godinës së Kuvendit pritet të ketë një prani të shtuar të forcave të rendit./et
Real Madrid ka siguruar një tjetër goditje të madhe në merkato. Klubi spanjoll ka arritur marrëveshjen me RB Leipzig për transferimin e talentit afrikan Yan Diomandé
Sipas raportimeve të fundit, marrëveshja është mbyllur këtë mbrëmje dhe mbrojtësi/lojtari ofensiv nga Bregu i Fildishtë pritet të udhëtojë gjatë kësaj jave drejt Madridit për të kryer testet mjekësore dhe për të firmosur kontratën e re.
Diomandé do të lidhë të ardhmen e tij me “Los Blancos” deri në qershor të vitit 2031, duke u bërë një nga investimet më të mëdha të Real Madridit për gjeneratën e ardhshme.
Klubi madrilen ka mposhtur konkurrencën e disa prej gjigantëve europianë, mes tyre edhe PSG-në, që prej javësh ishte në garë për shërbimet e talentit të Leipzig. Florentino Perez ka vendosur të përshpejtojë operacionin dhe ta sjellë në “Santiago Bernabeu” një tjetër emër të madh për projektin e së ardhmes.
Pas yjeve si Mbappé, Bellingham, Vinicius dhe talentëve të rinj që po ndërtojnë një cikël të ri suksesi, Real Madrid shton edhe një tjetër diamant në formacionin e tij./et
Përballja me vatrat e zjarrit gjatë stinës së verës po kthehet në një sprovë përvitshme e me përmasa gjithnjë e më serioze për kapacitetet e emergjencave civile në Shqipëri.
Raporti më i fundit i Agjencisë Kombëtare të Mjedisit (AKM) për periudhën janar–tetor 2025 zbulon një bilanc të rëndë ekonomike dhe mjedisore për shkak të flakëve që përfshinë fondin pyjor, kullotat dhe zonat e mbrojtura në të gjithë vendin.
Sipas të dhënave zyrtare, gjatë 10 muajve të vitit të kaluar u regjistruan 346 vatra zjarri—prej të cilave 282 në pyje të menaxhuara nga bashkitë dhe 64 në fondin pyjor shtetëror e zonat e mbrojtura.
Dëmi ekonomik dhe sipërfaqet e prekura
Sipërfaqja e përshkuar: 33,524 hektarë.
Sipërfaqja e djegur plotësisht: 16,180 hektarë.
Dëmi në lëndë drusore: Janë shkatërruar 128,598 $m^3$ dru, nga të cilat vetëm 25,634 $m^3$ rezultuan të përdorshme pas djegies.
Fatura ekonomike: Dëmi i përllogaritur në Fondin Pyjor dhe Kullosor Kombëtar kap shifrën e afro 77 milionë eurove (pa përfshirë dëmet anësore në banesa, bujqësi dhe blegtori).
Harta e dëmeve: Vlora mban peshën kryesore
Vlora: Humbjet më të mëdha ekonomike u regjistruan në këtë qark, ku u dogjën plotësisht 10.2 mijë hektarë. Vlora përballoi mbi 50% të dëmit kombëtar (rreth 41 milionë euro), e ndikuar veçanërisht nga zjarret masive të gushtit 2025.
Gjirokastra dhe Elbasani: Gjirokastra renditet e dytë për nga vlera e dëmit me me rreth 2 mijë hektarë të shkrumbuar, ndërsa Elbasani pësoi humbjen më të madhe të fondit drusor me 1 mijë hektarë të djegur plotësisht.
Shkodra: Ishte qarku me numrin më të madh të vatrave të identifikuara (37 vatra).
Faktorët njerëzorë dhe kushtet klimatike
AKM nëgjeron se ndërthyrja e kushteve ekstreme klimatike me faktorin njerëzor është shkaku kryesor i përhapjes së flakëve.
“Shkaqet kryesore të zjarreve në fondin pyjor dhe kullosor janë aktiviteti njerëzor dhe kushtet klimatike ekstreme. Këta faktorë ndikojnë drejtpërdrejt në rritjen e rrezikut dhe përhapjen e flakëve në sipërfaqe të gjera natyrore,” thuhet në raport.
Ndër aktivitetet njerëzore më problematike përmenden djegia e mbetjeve bujqësore pa masa sigurie, hapja e kullotave të reja përmes zjarrit dhe hedhja e pakujdesshme e cigareve.
Gjatë vitit 2025 u konfirmuan 23 zjarre me origjinë nga aktiviteti njerëzor (3 prej të cilave të qëllimshme). Megjithatë, për 150 raste në nivel bashkie shkaku mbetet zyrtarisht i panjohur, ku përfshihen edhe defektet teknike apo shkëndijat nga mjetet motorike në terrene të thata./et
Një 45-vjeçar shqiptar në Pavullo, Modena është arrestuar pasi sulmoi karabinierët.
Incidenti ndodhi pak pas orës një të natës gjatë festës së birrës që zhvillohet pranë stadiumit.
Shqiptari, i cili në të kaluarën ka pasur probleme me drejtësinë: një dënim për drogë në vitin 2002 dhe, në vitin 2022, pezullim të patentës për drejtim mjeti në gjendje të dehur (por që tashmë i është rikthyer).
Të enjten në mbrëmje ai ndodhej në festë. Dukshëm i dehur, ai takoi një karabinier që në të kaluarën e kishte ndaluar për drejtim automjeti në gjendje të dehur. Karabinier ishte në festë me rroba civile, jashtë shërbimit, së bashku me disa kolegë të tjerë karabinierë (gjithsej ishin 7-8 persona), edhe ata veshur civil.
Në gjendje të dehur, 45-vjeçari filloi ta provokonte karabinierin me fraza ironike si: “Ej, mos u ul në timon, apo jo, pasi ke pirë birrë?”, duke iu referuar patentës së tij të pezulluar.
Më pas ai vazhdoi me fjalë dhe sjellje të tjera provokuese. I gjithë grupi i karabinierëve vendosi të largohej nga festa. Por 45-vjeçari e ndoqi në parking karabinierin me të cilin po debatonte, duke u përpjekur t’i afrohej.
Kolegët e tij ndërhynë duke u vendosur mes tyre dhe duke i kërkuar të ndalonte, duke i kujtuar se ishin karabinierë. 45-vjeçari shtyu njërin prej tyre, duke këmbëngulur të arrinte personin tjetër. Ai u pengua dhe ndërkohë mbërriti një patrullë policie.
Për 45-vjeçarin u ngritën akuzat për rezistencë ndaj një zyrtari publik dhe plagosje, për shkak të goditjeve që u dha dy karabinierëve të tjerë gjatë momentit kur po i vendosnin prangat. Të dy morën nga gjashtë ditë raport mjekësor.
Seanca gjyqësore
Mëngjesin e së premtes, 45-vjeçari, i mbrojtur nga avokatja Martina Resca (e caktuar nga shteti), u paraqit para gjyqtares Natalina Pischedda për gjykim të përshpejtuar.
Karabinieri me të cilin 45-vjeçari kishte pasur debatin shpjegoi dinamikën e arrestimit. Më pas, me këshillën e avokates së tij, edhe 45-vjeçari dha versionin e vet të ngjarjes, duke thënë se ndihej i vënë në shënjestër nga ai karabinier, i cili sipas tij e kishte ndaluar dhe denoncuar edhe në raste të tjera, përfshirë kohët e fundit.
Për këtë arsye, ai tha se kishte reaguar në atë mënyrë kur e kishte parë në festë, duke i kërkuar gjithashtu falje gjyqtarit për sjelljen e tij të shkaktuar nga alkooli.
Nga deklarata e tij doli në pah një situatë konflikti të mëparshëm mes dy personave, të cilën gjyqtarja e mori parasysh. Ajo hodhi poshtë kërkesën e prokurorit për masën e arrestit shtëpiak dhe vendosi në vend të saj detyrimin për paraqitje në polici, siç kërkoi avokatja mbrojtëse.
Masa do të jetë në fuqi deri në seancën e radhës, e cila do të zhvillohet më 6 tetor.
“E kërkova këtë masë sepse besoj se paraqitja çdo ditë në kazermë mund të favorizojë kontaktin mes klientit tim dhe karabinierit me të cilin pati konfliktin, me shpresën që mosmarrëveshjet të mund të zgjidhen,” shpjegoi avokatja Resca.
Ajo shtoi se, duke parë marrëdhëniet konfliktuale të shfaqura mes tyre, nëse çështja do të vazhdojë me proces të zakonshëm, mund të jetë e dobishme të dëgjohen edhe karabinierët e tjerë të pranishëm, të cilët në total ishin rreth dhjetë persona pranë të arrestuarit.
Sipas avokates, me ligjin e ri për sigurinë në Itali, 45-vjeçari rrezikon dënime të rënda për veprat penale të rezistencës dhe plagosjes ndaj një zyrtari publik./Gazzetta di Modena
Lionel Messi mund të jetë larguar nga Kupa e Botës 2026 pa fundin që dëshironte, por kapiteni i Argjentinës u sigurua që shokët e tij të ekipit të merrnin me vete diçka që reflektonte lidhjen dhe traditat pas udhëtimit të tyre.
Kelci-Rose Bowers, partnerja e mbrojtësit të Argjentinës Marcos Senesi, zbuloi se çdo anëtar i skuadrës së Lionel Scaloni-t mori një koleksion të personalizuar nga Messi gjatë turneut.
Pakoja e menduar me kujdes përfshinte një çantë me porosi që shfaqte emrin e secilit lojtar, një termus ngjyrë ari të markës Stanley dhe pajisjet e nevojshme për të përgatitur një nga pijet më të njohura të Amerikës Latine.
Duke treguar dhuratën e Senesi-t në rrjetet sociale, Bowers hapte një çantë në ngjyrë karameli që mbante stemën e Argjentinës, logon e Kupës botërore dhe detaje në ngjyrë të kaltër.
“Kjo është një çantë e personalizuar që Marcos mori nga grumbullimi,” shpjegoi Bowers.
Brenda, ajo gjeti një termus Stanley me logon e Messit, një kupë të veçantë për pije, një pipëz “bombilla” dhe barishtet e përdorura për të bërë mate. Mbrojtësi me sa duket e kishte lënë koleksionin në kujdesin e saj pasi fushata e Argjentinës përfundoi.
“Marcos ma dha ta ruaja dhe ta merrja me vete në Miami,” tha ajo.
Një dhuratë e rrënjosur në kulturën e dhomave të zhveshjes së Argjentinës
Pija “mate” është shumë më tepër se një pije e zakonshme brenda grumbullimit të Argjentinës. Lojtarët fotografohen rregullisht duke mbajtur kompletet e tyre në fushat e stërvitjes, hotele dhe me stadiume, ndërsa procesi i përgatitjes dhe ndarjes së saj është bërë pjesë e rutinës ditore të kombëtares.
Kjo traditë i dha dhuratës së Messit një kuptim personal që shkonte përtej vlerës së saj financiare. Në vend që të zgjidhte një artikull luksoz konvencional, kapiteni zgjodhi diçka të lidhur ngushtë me zakonet dhe marrëdhëniet që kanë ndihmuar në formësimin e erës së suksesshme të Argjentinës nën drejtimin e Scaloni-t.
Bowers, një ish-futbolliste që përfaqësoi Anglinë në nivelin e të rejave dhe u njoh me Senesi-n gjatë kohës së tyre te Bournemouth, u shfaq e entuziazmuar që i është besuar ky kujtim.
Ajo e quajti atë një “dhuratë mjaft të bukur” dhe shtoi se ishte “mjaft bukur që e kam unë.”
Gjesti vazhdoi historinë e Messit për shpërblimin e shokëve të tij të ekipit të Argjentinës. Pas triumfit të tyre në Kupën e Botës 2022 në Katar, ai raportohet se porositur 35 iPhone të personalizuar me ar për lojtarët dhe stafin, me një koleksion që thuhet se kushtoi më shumë se 200,000 dollarë.
Kujtesë e humbjes së dhimbshme të Argjentinës në finale
Senesi ishte një shtesë e minutës së fundit në skuadrën e Argjentinës për vitin 2026, pasi Leonardo Balerdi pësoi një dëmtim. Ai bëri debatin e tij në Kupën e Botës në fitoren 3-1 në fazën e grupeve ndaj Jordanisë dhe mori një tjetër mundësi gjatë raundeve me eliminim direkt.
Argjentina përfundimisht arriti në finale në New Jersey, ku përpjekja e saj për t’u bërë kombi i parë që nga Brazili në vitin 1962 që mbron titullin e Kupës së Botës përfundoi përballë Spanjës. Goli i Ferran Torres në kohën shtesë siguroi një fitore 1-0 për kampionët e Evropës më 19 korrik.
Messi nuk mundi të shënonte apo të dhuronte një asistim në finale, duke i dhënë fund ecurisë së tij prej 11 ndeshjesh radhazi në Kupën e Botës me kontribut goli. Megjithatë, 39-vjeçari kompletoi një turne të jashtëzakonshëm me tetë gola dhe katër asistime në tetë ndeshje.
Dhurata e personalizuar tani do të shërbejë si një kujtesë e një fushate që e solli Argjentinën afër një tjetër triumfi historik. Edhe pse trofeu mbeti në duart e Spanjës, gjesti i Messit kapërceu bashkimin që i çoi kampionët në fuqi përsëri në skenën më të madhe të futbollit./et
Banka e Shqipërisë ka intensifikuar ndërhyrjet në tregun valutor në përpjekje për të frenuar zhvlerësimin e euros.
Vetëm në tremujorin e parë të këtij viti, banka qendrore ka blerë 95.5 milionë euro përmes ndërhyrjeve në treg, gati trefish më shumë se në të njëjtën periudhë të një viti më parë, kur u blenë 33.2 milionë euro. Nëse përfshihen edhe ankandet e programuara, totali i blerjeve arrin në 139.6 milionë euro.
Sipas Bankës së Shqipërisë, këto ndërhyrje synojnë forcimin e rezervës valutore dhe zbutjen e luhatjeve të kursit të këmbimit. Megjithatë, pavarësisht blerjeve, euro ka vijuar rënien, duke zbritur në nivelet më të ulëta historike përballë lekut.
Për të gjithë vitin 2026, Banka e Shqipërisë ka planifikuar të blejë nga tregu 330 deri në 450 milionë euro, një objektiv më i lartë se ai i vitit të kaluar.
Ndërkohë, rezerva valutore ka arritur një rekord prej 7.669 miliardë eurosh, rreth 889 milionë euro më shumë se një vit më parë.
Nga ana tjetër, forcimi i lekut ka sjellë efekte të përziera në ekonomi. Ministria e Financave vlerëson se është ulur pesha e borxhit të jashtëm, ndërsa administrata doganore ka raportuar se zhvlerësimi i euros i ka kushtuar buxhetit të shtetit rreth 100 milionë euro nga të ardhurat.
Ekspertët parashikojnë se, gjatë kulmit të sezonit turistik, hyrjet e larta të valutës nga turistët, remitancat dhe investimet mund të vazhdojnë ta mbajnë nën presion euron, duke e bërë të vështirë kthimin e saj në nivele më të larta, edhe pse Banka e Shqipërisë po shton ndërhyrjet në treg. Aktualisht, 1 euro këmbehet me rreth 93 lekë./et
UNESCO ka përfshirë malin Olimp të Greqisë në Listën e Trashëgimisë Botërore, duke njohur malin më të lartë të vendit për vlerën e tij të jashtëzakonshme natyrore dhe kulturore.
Vendimi u miratua unanimisht në sesionin e 48-të të Komitetit të Trashëgimisë Botërore në Busan të Koresë së Jugut, duke e bërë Olimpin një nga vendet e pakta në mbarë botën të përcaktuara si një pronë e përzier e Trashëgimisë Botërore si për rëndësinë e saj kulturore ashtu edhe për atë natyrore.
I nderuar në mitologjinë greke si shtëpia e 12 perëndive olimpike, Mali Olimp është gjithashtu një nga zonat më të pasura të biodiversitetit në Evropë. Mali është shtëpia e gati 2,000 taksoneve bimore, duke përfshirë dhjetëra specie që nuk gjenden askund tjetër në Tokë, si dhe kafshëve të rralla të egra.
Ky mbishkrim e çon numrin e përgjithshëm të vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në Greqi në 21, duke përfshirë tre prona të përziera. Zyrtarët grekë e mirëpritën përcaktimin si një njohje ndërkombëtare historike që do të forcojë përpjekjet e ruajtjes dhe do të rrisë profilin global të njërit prej peizazheve më ikonike të vendit..et
Një zjarr i përmasave të mëdha ka përfshirë pasditen e sotme Pyllin e Sodës në Vlorë. Vatra e zjarrit ka rënë në pyllin me pisha pranë vijës hekurudhore në zonën e Zvërnecit, ndërsa raportohet se tymi është i dukshëm në disa lagje të Vlorës.
Ndërkohë që raportohet se zjarrëfikiësit e kanë vënë nën kontroll zjarrin dhe po puojnë për shuarjen e tij, është bërë një reagim nga Ministri i Mbrojtjes Besfort Lamallari. I cili përmes një postimi në “Facebook”, thotë se këto janë orë të vështira për strukturat në terren që po punojnë për të shuar flakët.
Duke vendosur si prioritet mbrojtjen e qytetarëve dhe banesave.
“Orë të vështira në Vlorë për shkak të vatrave të zjarrit në Pyllin e Sodës dhe në disa zona të tjera. Ndjekim në çdo çast situatën në koordimin me të gjitha strukturat në terren që po punojnë për vënien nën kontroll të flakëve.
Falënderoj çdo punonjës që po përballet me këtë situatë të vështirë me profesionalizëm dhe përkushtim. Mirënjohje gjithashtu strukturave lokale dhe banorëve vendas për angazhimin. Prioriteti ynë mbetet mbrojtja e jetës së qytetarëve, e banesave dhe e pasurisë natyrore.
Do të vazhdojmë të jemi në terren deri në normalizimin e plotë të situatës.”, ka shkruar Lamallari.
Brazili ka tërhequr ambasadorin e tij nga Buenos Aires pasi presidenti argjentinas Javier Milei kritikoi udhëheqësit dhe gjyqësorin brazilian, thanë të dielën dy burime të njohura me çështjen.
Në vizitën e tij të dytë në vend, Milei mbërriti në Brazil të premten për të mbështetur kandidaturën presidenciale të senatorit Flavio Bolsonaro. Djali më i madh i ish-presidentit Jair Bolsonaro të shtunën nisi zyrtarisht përpjekjen e tij për të rrëzuar nga posti presidentin brazilian Luiz Inacio Lula da Silva, i cili ka rritur epërsinë e tij përpara zgjedhjeve të tetorit.
Duke folur përkrah Bolsonaros në Sao Paulo, Milei e quajti Lulën një “të dënuar”, e etiketoi qeverinë braziliane si “socialistë hajdutë” dhe e mbështeti kandidatin konservator si të vetmin që mund ta “ndalë Lulën”.
Vendimi për të thirrur të dërguarin brazilian Julio Bitelli u mor të dielën në mëngjes, pasi Ministri i Jashtëm Mauro Vieira u konsultua me Lulën, thanë burime të njohura me çështjen. Qeveria braziliane i konsideroi komentet e Milei si një “fyerje të drejtpërdrejtë”, tha një burim.
Të dy vendet kanë një marrëdhënie diplomatike praktikisht inekzistente. Milei nuk ka kërkuar një takim zyrtar me Lulën në asnjërën nga udhëtimet në Brazil, dhe as udhëheqësi brazilian nuk ka treguar ndonjë interes për ta pritur atë.
Zjarret e pakontrolluara që po tërboheshin të shtunën në jugperëndim të Francës dhe afër kryeqytetit të Spanjës, Madrid, kanë detyruar gati 260,000 njerëz të ikin dhe e kanë shtyrë me ngut me Parisin të dislokojë ushtrinë.
Franca evakuoi me ngut 197,000 njerëz nga zonat përreth Bordosë – përfshirë pikat turistike të mbushura plot në këtë periudhë të vitit – në atë që ishte “ndoshta” evakuimi më i madh në kohë paqjeje që ka parë vendi, tha ministri i saj i brendshëm.
Në Spanjë, ku 60,000 njerëz u evakuuan nga fshatrat në perëndim të Madridit, Kryeministri Pedro Sanchez tha se prioriteti ishte “të shpëtoheshin jetë” ndërsa vizitonte zonën e zjarrit. Zyrtarët në Madrid kishin dhënë më herët një vlerësim më të lartë prej rreth 70,000 personash të evakuuar.
Në qytetin spanjoll Brunete, në perëndim të Madridit, kryetarja e bashkisë Mar Nicolas tha për AFP se ishte “shumë e shqetësuar”.
“Çdo vit ka zjarre, por ky ka qenë i tmerrshëm,” tha ajo. “Është një katastrofë.”
Një zjarr i veçantë pranë qytetit lindor spanjoll të Valencias vrau një person përpara se zjarrfikësit ta vinin nën kontroll.
Zjarrfikësit e mbingarkuar në Spanjë dhe Francë, që po luftojnë pa ndërprerje prej ditësh, nuk kanë mundur t’i frenojnë vatrat gjigante, megjithëse autoritetet në të dyja vendet sugjeruan se intensiteti i disave prej tyre kishte rënë paksa.
Dy zjarrfikës francezë ndërruan jetë në fillim të kësaj jave pranë Bordosë.
Ministri i Brendshëm francez, Laurent Nuñez, tha se zjarri në rajonin e Zhirondës (Gironde), ku ndodhet Bordoja, ishte më pak intensiv dhe nuk ishte më i llojit “konvektiv” që ushqehet vetë përmes rrymave ngjitëse të ajrit.
Zyrtarët në Madrid thanë gjithashtu se zjarret kishin përparuar pak gjatë natës dhe kishin rënë në intensitet. Por betejat ishin larg të qenit të fituara.
Kërcënimi në Zhirondë “mbetet shumë serioz”, tha zyrtarja e lartë rajonale Sophie Brocas.
Sanchez i Spanjës paralajmëroi: “Do të kemi disa orë të ndërlikuara përpara.”
Jacqueline Villafranca, një 38-vjeçare që u evakuua në Madrid të premten, tha se kur tymi mbushi fshatin e saj Navalagamella, “mendova se gjithçka do të digjej, shtëpia e çdo gjë”.
“Këtu mund të marrësh frymë lirisht – dje ishte e padurueshme,” tha ajo, e ulur në një palestër të kthyer në strehimore.
Zjarret në Spanjë dhe Francë përparuan shpejt për shkak të kushteve tejet të thata, të përkeqësuara nga valët e njëpasnjëshme të të nxehtit që të dyja vendet kanë përjetuar që nga maji.
Shkencëtarët thonë se ngrohja globale po rrit Thatësirën dhe po bën që emergjencat meteorologjike të bëhen më ekstreme dhe më të shpeshta. Evropa është kontinenti me ngrohjen më të shpejtë për shkak të ndryshimeve klimatike.
Të dyja vendet po merrnin ndihmë nga BE-ja në formën e aeroplanëve zjarrfikës nga vende të tjera evropiane.
Franca ka dislokuar 1,500 ushtarë për të ndihmuar zjarrfikësit pranë Bordosë, dhe të shtunën një aeroplan transporti ushtarak A400M, i modifikuar për të lëshuar deri në 20 tonë lëndë frenuese të zjarrit, iu bashkua flotës së aeroplanëve më të vegjël që tashmë po spërkasin flakët.
Kreu i brigadës së zjarrfikësve të Parisit tha për AFP se 100 zjarrfikës nga kryeqyteti francez u dërguan në jugperëndim, duke iu shtuar 45 zjarrfikësve dhe gjashtë mjeteve të dërguara tashmë atje.
Strehimore emergjence u ngritën në shkolla dhe palestrash në Francën jugperëndimore për turistët dhe banorët që mbetën duke u pyetur se në çfarë gjendje do të ktheheshin.
Nuala Kelly, një turiste irlandeze 75-vjeçare, tha se nuk kishte parë kurrë diçka të tillë.
“Kurrë, kurrë, kurrë, kurrë, kurrë, dhe kam udhëtuar në të gjithë botën e kam qenë në çdo lloj me situate,” tha ajo për AFP në qendrën e madhe të ekspozitave në Bordo, ku tani strehohen mijëra njerëz.
Olivier Stewart, një francez 38-vjeçar që iu desh të largohej nga fshati Merignac me gruan dhe fëmijët e tij të vegjël, tha se fëmijët ishin “më të stresuarit”.
“Ata mendojnë se zjarri do të djegë shtëpinë, por po ia dalim,” tha ai.
E etapa përfundimtare e garës çiklistike Tour de France e së dielës u shkurtua pasi ministria e brendshme tha se do t’i duhej t’i riangazhonte policët e mobilizuar për sigurinë e garës drejt zjarreve.
Sipërfaqe ‘rekord’ e djegur
Retë masive të tymit të ngritura nga zjarret franceze dhe spanjolle po fillonin të bashkoheshin në atmosferë, sipas imazheve satelitore nga agjencia meteorologjike Aemet e Spanjës.
Zjarret që po tërbohen aktualisht në të gjithë Francën kanë djegur gati 98,000 hektarë – një “rekord historik”, tha Nunez.
Vetëm në jugperëndim, flakët kanë përpirë më shumë se 32,000 hektarë – tri herë më shumë se sipërfaqja e Parisit – dhe kanë shkatërruar të paktën 100 ndërtesa, thanë autoritetet.
Presidenti francez Emmanuel Macron tha se vendi “do të rindërtohet”.
Dy nga tre zjarret kryesore atje janë bashkuar në një të vetëm dhe po kërcënojnë të bashkohen për të formuar një ferr masiv vetëm pak kilometra larg kryeqytetit./et
Shoqëria shqiptare është e helmuar dhe e papërmbushur më shumë nga injoranca sesa nga varfëria. Varfëria mund të kufizojë mundësitë materiale të njeriut, por injoranca shkatërron aftësinë për të menduar, për të krijuar dhe për të respektuar tjetrin. Ajo ushqen urrejtjen, sepse njeriu që nuk arrin të ndërtojë vetveten, përpiqet të rrëzojë të tjerët.
Mjafton të dëgjosh gjuhën që përdoret në parlament, në media, në institucione të ashtuquajtura të kulturës dhe pastaj të zbresësh në bulevardin e flamingove dhe rrjetet sociale. Aty dëgjon një gjuhë urrejtjeje pa asnjë shkak racional, vetëm sepse dikush mendon ndryshe nga “robespierët me qeleshe”, “kromuellët me çallma”, “bonapartët me brekushe” apo “mozartët me tupana e daulle”, që e reduktojnë identitetin shqiptar në sloganin folklorik: “O sa mirë me qenë shqiptar!”
Burimi i kësaj urrejtjeje është injoranca dhe mungesa e përmbushjes së vetvetes. Pasuria, në vetvete, nuk e bën njeriun të lumtur. Aq më pak kur është produkt i allishverisheve dhe pazareve. Pasuria pa moral nuk e përmbush njeriun; përkundrazi, shpesh e shkatërron karakterin e tij.
Përmbushja vjen nga puna krijuese, nga ndërtimi i një vepre, nga ndjenja se je duke lënë një gjurmë në shoqëri. Kam njohur biznesmenë në Shqipëri që, edhe sikur të ndalonin së punuari sot, nuk do të kishin nevojë të punonin as katër breza pas tyre. Megjithatë nuk janë as tafmaqarë, as vanitozë. Përkundrazi, bëjnë bamirësi, krijojnë vende pune dhe vazhdojnë të punojnë me të njëjtin pasion, sikur ta kishin ende bukën e gojës për të fituar. Sepse nuk i mban në lëvizje paraja, por kënaqësia që u jep krijimi.
Po aq të lumtur kam njohur edhe njerëz pa pasuri. Bohemë që jetojnë me pikturën, poezinë, një roman të mirë, operën, jazz-in, blues-in apo rock ‘n’ roll-in. Ata nuk kanë nevojë të urrejnë askënd për t’u ndjerë të plotësuar. Arti dhe kultura e çlirojnë njeriun nga komplekset, nuk e burgosin brenda tyre.
Konflikti i sotëm nuk është thjesht politik. Ai është përplasja mes atyre që kërkojnë të hapen ndaj dijes dhe qytetërimit dhe atyre që, nga frika, komplekset e inferioritetit dhe izolimi mendor, refuzojnë çdo gjë që nuk e kuptojnë. Kur njeriu nuk arrin të pranojë vetveten, e ka të pamundur të pranojë edhe tjetrin.
Kjo shpjegon pse në rrjetet sociale dhe në jetën publike dëgjon gjithnjë e më pak argumente dhe gjithnjë e më shumë sharje. Fjalori reduktohet në pak dhjetëra fjalë: mallkime, kërcënime, banalitet dhe dhunë verbale. Nuk debatohet më me ide, por me instinkte.
Filozofi Baruch Spinoza shkruante: “Urrejtja shtohet duke u kthyer me urrejtje, por shuhet me dashuri.” Kur një shoqëri humbet aftësinë për të dialoguar, urrejtja bëhet mënyrë jetese dhe jo më një reagim i përkohshëm.
Paradoksi është se shumë prej këtyre njerëzve paraqiten si antikomunistë, por në mënyrën e të menduarit ngjasojnë me fanatizmin e atyre që dikur shkatërruan inteligjencën shqiptare. Ndryshojnë sloganet dhe simbolet, por jo mendësia. Urrejtja ndaj njerëzve që krijojnë, që punojnë dhe që kanë sukses mbetet e njëjtë.
Kur sheh profilet e tyre në xhami apo kisha, duke u lutur për Muhamedin apo Krishtin, nuk mund të mos mendosh se feja është shndërruar në një identitet formal, ndërsa zemra mbetet e mbushur me mllef. As Kristi dhe as Muhamedi nuk predikuan urrejtjen. Talibanizmi dhe Inkizicione i kushtuan botës dete gjaku me urrejtjen. Urrejtja lind nga frustrimi, nga mungesa e dijes dhe nga pamundësia për të gjetur paqe me vetveten.
Më shqetësues është fakti se kjo gjuhë ushqehet edhe nga një pjesë e të ashtuquajturave elita intelektuale, të financuara nga krimi ekonomik dhe mediatik, të cilat flasin për padrejtësi sociale nga pushimet në vende ekzotike dhe e matin patriotizmin me flamurin që valëvisin sipas interesit të ditës.
Problemi më i madh i Shqipërisë nuk është varfëria. Vendet e varfra mund të zhvillohen. Por një shoqëri e pushtuar nga injoranca dhe urrejtja e ka shumë më të vështirë të ndërtojë institucione, kulturë dhe besim.
Bertrand Russell thoshte: “Problemi i botës është se budallenjtë janë plot siguri, ndërsa njerëzit e mençur janë plot dyshime.” Kur injoranca bashkohet me arrogancën, lind fanatizmi. Dhe fanatizmi nuk krijon qytetërim; ai krijon vetëm armiq.
Urrejtja ndaj njerëzve të suksesshëm nuk është kritikë sociale. Shpesh ajo është pasqyra më e qartë e mosrealizimit personal. Njeriu që ka ndërtuar jetën e tij nuk ka kohë të numërojë sukseset e tjetrit. Ai frymëzohet prej tyre ose ndjek rrugën e vet. Vetëm ai që nuk ka ndërtuar asgjë përpiqet të rrëzojë atë që kanë ndërtuar të tjerët.
Shqipëria nuk ka nevojë për më shumë urrejtje. Ka nevojë për më shumë dije, më shumë kulturë, më shumë punë krijuese dhe më shumë njerëz që e masin vlerën e tyre me atë që ndërtojnë, jo me atë që shkatërrojnë. Sepse njeriu i përmbushur nuk ka nevojë të urrejë; ai ka nevojë vetëm të krijojë.
Për shumë vite është besuar se rënia e popullsisë së koalave nisi pasi njerëzit mbërritën në Australi. Megjithatë, një studim i ri, i publikuar në revistën shkencore Molecular Biology and Evolution, tregon se kjo krizë kishte filluar shumë më herët, rreth 100 mijë vjet më parë, si pasojë e ndryshimeve klimatike të epokës së akullnajave. Deri më tani, studiuesit e lidhën tkurrjen e numrit të koalave me mbërritjen e njerëzve në Australi rreth 65 mijë vjet më parë. Kjo teori mbështetej në të dhëna fosile dhe në modele të mutacioneve gjenetike të bazuara te njerëzit dhe minjtë, të cilat rezultuan jo plotësisht të sakta.
Në studimin e ri, shkencëtarët përcaktuan për herë të parë normën reale të mutacioneve te koalat, e cila rezultoi të jetë rreth gjysma e asaj të njerëzve. Duke analizuar 457 gjenome të koalave, ata rindërtuan historinë e popullsisë së tyre me saktësi më të madhe.
Rezultatet tregojnë se rënia e numrit të koalave nisi rreth 100 mijë vjet më parë, kur ndryshimet klimatike dhe alternimi i periudhave akullnajore dhe ndërakullnajore reduktuan ndjeshëm habitatin e tyre. Kjo ndau popullsinë perëndimore nga ajo lindore. Popullsia perëndimore u zhduk, ndërsa ajo lindore arriti të mbijetojë pavarësisht kushteve të vështira dhe më vonë edhe mbërritjes së njerëzve.
Sipas studiuesve, momenti vendimtar ishte rreth 60 mijë vjet më parë, kur një numër shumë i vogël koalash arriti të mbijetonte deri në përmirësimin e kushteve klimatike. Më pas, mes 16.500 dhe 6.000 vjetëve më parë, këta koala u shumuan dhe krijuan pesë popullsi të ndryshme gjenetikisht, prej të cilave rrjedhin të gjitha koalat që jetojnë sot në Australi.
Shkencëtarët theksojnë se metoda e re e analizës gjenetike nuk shërben vetëm për të kuptuar të kaluarën e kësaj specieje, por edhe për të identifikuar popullsitë që po bien më shpejt sot, duke ndihmuar në ndërmarrjen e masave urgjente për mbrojtjen e tyre.
Sulmi ndaj Paradës së Krenarisë (Christopher Street Day – CSD) në Berlin ka shkaktuar reagime të forta dhe ka hapur një debat të ri mbi ekstremizmin dhe kërcënimet ndaj vlerave liberale në Europë. Në një opinion për Euronews, anëtari i CDU-së Rene Powilleit, drejtues i organizatës “Lesbians and Gays in the Union” në Berlin, e cilëson sulmin si një goditje ndaj shoqërisë së lirë perëndimore. Sipas tij, ajo që nisi si një ditë feste, lirie dhe dashurie në kryeqytetin gjerman u kthye në një tragjedi pasi një sulm i dyshuar islamist me një automjet shpërndarjeje shkaktoi vdekjen e një gruaje dhe plagosjen e dhjetëra personave në parkun Tiergarten. Powilleit shkruan se për komunitetin LGBTQ+ është tronditur një bindje themelore: hapësira publike, e cila duhet të ofrojë siguri dhe mbrojtje, është kthyer në një burim frike.
Ai thekson se komuniteti queer në Berlin ka qenë prej kohësh nën presion nga ekstremistë dhe qarqe radikale, duke e konsideruar këtë sulm një përshkallëzim të ri të kërcënimit. “Dashuria jonë është më e fortë se çdo urrejtje”, shkruan ai, duke nënvizuar se përgjigjja ndaj dhunës nuk duhet të jetë tërheqja nga mbrojtja e të drejtave dhe identitetit.
Në shkrimin e tij, Powilleit argumenton se shenjat e radikalizimit kanë qenë të dukshme prej vitesh dhe përmend sulmin e vitit 2021 në Dresden ndaj një çifti homoseksual, ku një person humbi jetën nga një sulm i kryer nga një person i dyshuar si islamist. Sipas tij, shoqëria duhet të përballet hapur me ekstremizmin dhe nxitjen e urrejtjes ndaj komunitetit LGBTQ+, ndërsa kritika ndaj islamizmit politik nuk duhet të ngatërrohet me islamofobinë.
Ai kërkon një reagim më të fortë nga institucionet, duke theksuar se personat që abuzojnë me mbrojtjen e rendit demokratik për të përhapur frikë dhe terror duhet të përballen me pasojat ligjore. Sipas tij, autoritetet duhet të monitorojnë individët e rrezikshëm dhe të përdorin të gjitha instrumentet ligjore për mbrojtjen e sigurisë publike.
“Islami politik është një nga kërcënimet më të mëdha ndaj mënyrës sonë perëndimore, liberale dhe të lirë të bashkëjetesës”, shkruan Powilleit, duke bërë thirrje për një debat të hapur mbi ekstremizmin dhe mbrojtjen e vlerave demokratike. “Berlini është dhe do të mbetet një qytet i lirisë, por liria nuk është e garantuar përgjithmonë; ajo duhet mbrojtur”, përfundon ai./et
Ashtu siç edhe dihet tashmë, aksidenti i frikshëm të Unaza e Madhe që u mori jetën dy shtetasve egjiptianë Mohamed Lotf, 30 vjeç dhe Mohamed Ali, 44 vjeç, ka ngritur pikëpyetje jo vetëm mbi shkakun e përplasjes, por edhe se si ata u punësuan për të drejtuar një autobetoniere në Shqipëri.
Pasi u provua nga DPSHTRR që ata nuk posedonin leje drejtimi shqiptare dhe as ëshmi Aftësie Profesionale , skanadali është thelluar edhe më tej pasi edhe patenta egjiptiane e shoferit Mohamed Lotf kishte skaduar më datë 06.05.2026, sipas Voxnews. Pra kjo dëshmon se ata lëviznin pa dokumentet e nevojshme në rrugët e Shqipërisë.
Kujtojmë se aksidenti u regjistrua ditën e mërkurë, rreth orës 16:20, kur kamioni po lëvizte në Unazë nga Farka. Sipas pamjeve të publikuara në rrjet kamioni shihet teksa hyn me shpejtësi të lartë në rrethrrotullim, duke përpasur fillimisht një makinë me drejtues një 28-vjeçar dhe më pas, çan barrierat metalike dhe përfundon poshtë mbikalimit./et
Një muaj pas dy tërmeteve të fuqishme në Venezuelë, numri zyrtar i viktimave ka arritur në 5.546.Sipas të dhënave të fundit, 16.740 persona kanë mbetur të plagosur. Dy tërmetet me magnitudë 7,2 dhe 7,5 goditën veriun e vendit natën e 24 qershorit.
Lëkundjet ndodhën vetëm 39 sekonda larg njëra-tjetrës, në një fenomen të rrallë të quajtur “dublet sizmik”. Fatkeqësia konsiderohet ndër më të rëndat që Venezuela ka përjetuar në më shumë se një shekull.
Bilanci i fundit u bë publik nga presidenti i Asamblesë Kombëtare, Jorge Rodriguez. Ai tha se numri i viktimave vazhdon të rritet ndërsa përparon puna për pastrimin e rrënojave. Autoritetet nuk e kanë përditësuar që prej 25 qershorit numrin zyrtar të personave të zhdukur.
Në atë kohë, qeveria raportonte 157 persona të zhdukur. Një nismë qytetare ka regjistruar rreth 29.500 raportime për persona, vendndodhja e të cilëve nuk dihet. Diferenca e madhe mes të dhënave zyrtare dhe raportimeve qytetare ka shkaktuar debate.
Banka Botërore vlerëson se dëmet fizike arrijnë në rreth 19,6 miliardë dollarë. Rreth 9,3 miliardë dollarë janë dëme në banesa, ndërsa 5,2 miliardë lidhen me infrastrukturën publike. Afro 5 miliardë dollarë të tjera janë dëme në ndërtesa tregtare dhe industriale.
Rreth 17.907 familje kanë mbetur pa banesa pas tërmeteve. Mbi 23.000 persona vazhdojnë të qëndrojnë në 107 qendra të përkohshme në Karakas. Operacionet e kërkim-shpëtimit po i lënë vendin pastrimit të rrënojave dhe procesit të rindërtimit.
Autoritetet paralajmërojnë se kthimi në normalitet dhe rindërtimi i zonave të prekura mund të zgjasin me muaj ose vite./et
Një aksident rrugor është regjistruar pasditen e kësaj të diele në aksin Librazhd-Elbasan, ku është përfshirë një karrotrec që transportonte një automjet.
Sipas informacioneve paraprake, karrotreci kishte shkuar për të tërhequr një mjet që kishte pësuar më herët një defekt gjatë lëvizjes. Gjatë transportimit, ai është aksidentuar, duke shkaktuar vështirësi dhe kufizim të përkohshëm të qarkullimit në këtë segment rrugor.
Fatmirësisht, nga ngjarja nuk raportohen persona të lënduar, ndërsa dëmet janë vetëm materiale. Shkaqet dhe rrethanat e aksidentit mbeten ende të paqarta, ndërsa pritet që autoritetet të zbardhin dinamikën e plotë të ngjarjes./et
Pothuajse të gjithë e njohim Galileo Galilein si “babain e shkencës moderne”, njeriun që me teleskopin, eksperimentet dhe llogaritjet hodhi themelet e metodës shkencore dhe ndryshoi përgjithmonë mënyrën se si kuptojmë universin. Megjithatë, ndryshe nga shumica e shkencëtarëve të tjerë, zakonisht e thërrasim thjesht “Galileo” dhe jo me mbiemrin e tij, “Galilei”. Pse ndodh kjo?
Në Itali, emri “Galileo” është shndërruar në një simbol kulturor. Në kohën kur jetoi ai, përdorimi i emrit ishte më i zakonshëm se ai i mbiemrit, ndërsa vetë emri “Galileo” ishte aq i rrallë dhe i veçantë, sa mjaftonte për ta identifikuar. Me kalimin e kohës, kjo traditë u rrënjos edhe më shumë, njësoj siç ndodh me figura të tjera të mëdha të Rilindjes, të cilat njihen vetëm me emrin e tyre, si Leonardo, Rafaelo apo Dante. Përdorimi i emrit nuk është rastësi. Ai pasqyron figurën e Galileos si një mendimtar universal, që qëndron në kufirin mes Rilindjes dhe lindjes së shkencës moderne. Për shumë njerëz, emri i tij përfaqëson jo vetëm një shkencëtar, por një epokë të re në historinë e dijes.
Megjithatë, ka edhe nga ata që mendojnë se do të ishte më e saktë të përdorej mbiemri “Galilei”, në përputhje me traditën shkencore që, duke filluar nga shekulli XVII, i identifikon studiuesit kryesisht me mbiemër, si Njutoni, Kepleri apo Ajnshtajni. Por historia ndoqi një rrugë tjetër. Me kalimin e shekujve, “Galileo” u bë sinonim i revolucionit shkencor, i sfidimit të autoritetit dhe i besimit te vëzhgimi dhe eksperimenti. Emri i tij fitoi një domethënie që shkoi përtej identitetit personal dhe u kthye në simbol të një mënyre të re të të menduarit. Edhe fizikani Albert Ajnshtajn e vlerësoi këtë rol historik, duke shkruar se Galileo u bë babai i fizikës moderne dhe, në fakt, i gjithë shkencës moderne, sepse kuptoi se arsyetimi i pastër nuk mjafton pa u mbështetur te përvoja dhe vëzhgimi. Prandaj, pavarësisht nëse e quajmë “Galileo” apo “Galilei”, çdo herë që përmendim emrin e tij kujtojmë jo vetëm një njeri, por fillimin e epokës moderne të shkencës dhe mënyrën se si njerëzimi mësoi të njohë botën përmes provës dhe eksperimentit.
Një mi i vogël që jeton në vargmalin e Andeve ka sfiduar kufijtë e njohur të mbijetesës së gjitarëve. Bëhet fjalë për Phyllotis vaccarum, i cili është gjitari që jeton në lartësinë më të madhe të regjistruar ndonjëherë, duke arritur deri në rreth 7.000 metra mbi nivelin e detit. Një studim i publikuar në revistën Science ka zbuluar për herë të parë përshtatjet evolucionare që i mundësojnë të mbijetojë në një mjedis ku oksigjeni është pothuajse përgjysmë dhe temperaturat janë vazhdimisht nën zero.
Për shumë vite shkencëtarët besonin se asnjë gjitar nuk mund të jetonte mbi 5.500 metra lartësi. Në këto kushte, përqendrimi i oksigjenit në ajër është rreth gjysma e atij në nivelin e detit, gjë që e bën frymëmarrjen dhe furnizimin e organizmit me oksigjen jashtëzakonisht të vështirë.
Megjithatë, mes viteve 2020 dhe 2023, studiuesit gjetën ekzemplarë të gjallë të Phyllotis vaccarum në majën e vullkanit Llullaillaco, në kufirin mes Argjentinës dhe Kilit, në një lartësi prej 6.739 metrash. Kjo provoi se kafsha jo vetëm arrin në këto lartësi, por jeton dhe shumohet aty, ku oksigjeni përbën vetëm rreth 44% të nivelit që gjendet në ajrin që thithim në nivelin e detit. Analiza gjenetike e 167 individëve zbuloi tre faktorët kryesorë që e bëjnë të mundur këtë mbijetesë.
Së pari, miu ka muskuj jashtëzakonisht efikasë, me një numër të madh mitokondrish, të cilat prodhojnë energjinë e nevojshme për të përballuar mungesën e oksigjenit. Studiuesit i krahasojnë këto muskuj me ata të sportistëve të disiplinave të rezistencës, si maratonistët.
Së dyti, ai ka një metabolizëm të përshtatur për të ruajtur dhe përdorur rezervat e yndyrës në kushte ekstreme, duke siguruar energji edhe kur ushqimi është shumë i kufizuar.
Së treti, Phyllotis vaccarum ka një dietë tepër të larmishme. Ai ushqehet me likene, fara, insekte të vogla të sjella nga era, si edhe me disa bimë toksike, të cilat organizmi i tij është në gjendje t’i neutralizojë gjatë procesit të tretjes. Sipas studiuesve, ky mi përfaqëson një shembull të jashtëzakonshëm të evolucionit, duke treguar se gjitarët mund të përshtaten dhe të lulëzojnë edhe në kushte që deri pak vite më parë konsideroheshin të pamundura për jetën.
Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, i ka bërë thirrje komunitetit ndërkombëtar që të heqë menjëherë të gjitha sanksionet ndaj Sirisë, në përfundim të vizitës së tij dyditore në vend. Gjatë qëndrimit në Damask, Guterres u takua me presidentin e ri të Sirisë, Ahmed al-Sharaa, ministrin e Jashtëm Asaad al-Shaibani dhe drejtuesin e parlamentit të ri tranzitor, i cili zhvilloi këtë muaj seancën e parë. Ai zhvilloi gjithashtu takime me pjesëtarë të misionit paqeruajtës të OKB-së në Lartësitë e Golanit, të pushtuara nga Izraeli, si dhe me përfaqësues të shoqërisë civile siriane, komuniteteve të ndryshme, grave dhe të rinjve. Guterres vizitoi edhe burgun e Sednajasë pranë Damaskut, një nga objektet më famëkeqe të regjimit të rrëzuar të Bashar al-Assad, i njohur për torturat dhe abuzimet ndaj të burgosurve. Shumë vende perëndimore, përfshirë Shtetet e Bashkuara, vendosën sanksione ndaj Sirisë gjatë qeverisjes së Assadit. Autoritetet e reja siriane, që morën pushtetin në dhjetor 2024, po përpiqen të hapin një kapitull të ri pas më shumë se 13 vitesh luftë, duke ringjallur ekonominë dhe rindërtuar institucionet dhe infrastrukturën.
Megjithëse disa vende kanë lehtësuar masat ndëshkuese, investitorët vijojnë të jenë të kujdesshëm. Banka Botërore ka vlerësuar se rindërtimi i Sirisë pas luftës mund të kushtojë rreth 216 miliardë dollarë. “Mirëpres hapat që kanë çuar në lehtësimin e sanksioneve dhe kanë hapur mundësi të reja për rimëkëmbjen ekonomike, por të gjitha këto sanksione duhet të hiqen menjëherë”, tha Guterres në një konferencë për shtyp në Damask. Ai theksoi se OKB-ja “qëndron pranë popullit sirian në këtë moment vendimtar” dhe i bëri thirrje komunitetit ndërkombëtar të mbështesë popullin dhe qeverinë siriane. “Siria ka nevojë për investime te njerëzit e saj, ekonomia dhe institucionet. Ajo ka nevojë për mbështetje për të rikthyer shërbimet bazë, për të rindërtuar infrastrukturën dhe për të ringjallur jetesën e qytetarëve”, tha kreu i OKB-së. Ai shtoi se vendi ka nevojë edhe për ndihmë për kthimin “e sigurt, vullnetar dhe dinjitoz” të refugjatëve dhe personave të zhvendosur brenda vendit.
Sipas OKB-së, që nga rrëzimi i Assadit rreth 1.7 milionë refugjatë janë kthyer në Siri, ndërsa rreth 5.5 milionë persona vazhdojnë të jenë të zhvendosur brenda vendit dhe rreth 6 milionë jetojnë jashtë Sirisë. Kjo ishte vizita e parë e një Sekretari të Përgjithshëm të OKB-së në Siri që prej vitit 2009, kur vendi ende nuk kishte hyrë në luftën civile që shkaktoi mbi gjysmë milioni viktima.
Siria denoncon një inkursion të ri izraelit në jug
Gjatë vizitës së Guterresit, mediat shtetërore siriane raportuan se forcat izraelite kishin kryer një inkursion në jug të vendit. Agjencia shtetërore SANA njoftoi se forcat izraelite hynë në fshatrat Maariya dhe Al-Aarda në zonën e pellgut të lumit Yarmuk, në provincën Daraa. Sipas raportimeve, ushtarët izraelitë, të shoqëruar nga mjete ushtarake dhe një buldozer, ngritën një pikë kontrolli dhe shpërndanë fletushka ku paralajmëronin banorët të mos bllokonin rrugët apo të pengonin lëvizjen e automjeteve ushtarake. Pas rrëzimit të Assadit në dhjetor 2024, Izraeli dërgoi trupa në zonën tampon të monitoruar nga OKB-ja mes forcave izraelite dhe siriane në Lartësitë e Golanit. Që atëherë ka kryer sulme ajrore dhe inkursione të përsëritura në territorin sirian. Zyrtarët izraelitë kanë deklaruar se synojnë të mbajnë një “zonë sigurie” në jug të Sirisë dhe kërkojnë krijimin e një zone më të gjerë të çmilitarizuar.
Guterres deklaroi se “shkeljet e sovranitetit dhe integritetit territorial të Sirisë janë të papranueshme dhe duhet të ndalen”. Ai theksoi se “Lartësitë e Golanit janë territor sirian”, duke shprehur shqetësim për veprimet izraelite ndaj marrëveshjes së vitit 1974 për ndarjen e forcave. Gjatë takimit me presidentin Ahmed al-Sharaa, kreu i OKB-së rikonfirmoi angazhimin e organizatës për “sovranitetin, pavarësinë, unitetin dhe integritetin territorial të Sirisë”. Ai tha gjithashtu se beson se procesi i tranzicionit politik në Siri “po shkon në drejtimin e duhur”, duke theksuar rëndësinë e krijimit të një sistemi qeverisës që përfshin të gjitha komunitetet etnike dhe fetare të vendit.
Ndotja e ujit të pijshëm në Gostivar që shkaktoi një epidemi me rreth 4 mijë banorë të prekur po vihet nën kontroll, por uji në qytet vazhdon të mos lejohet për përdorim.
Ministri i Shëndetësisë, Sasho Klekovski, tha të dielën se gjatë 24 orëve të fundit janë regjistruar rreth 80 raste të reja, rreth gjysma e numrit të ditëve të mëparshme. Sipas tij, analizat tregojnë se uji nuk mund të përdoret ende as për larje, pasi procesi i dezinfektimit nuk ka përfunduar dhe kontrollet vazhdojnë në disa pika të rrjetit.
“Sot kemi rreth 80 raste të reja të raportuara, që është dy herë më pak se numrat e mëparshëm dhe kjo tregon qartë se jemi në një trend rënës. Numri i përgjithshëm i të prekurve është rreth 4.000. Deri më tani janë regjistruar 750 raste të sëmundjeve ngjitëse, ndërsa janë intervistuar epidemiologjikisht 490 persona. Mund të them se epidemia po hyn në fazën e qetësimit dhe tani fillon faza e analizës së plotë epidemiologjike për të përcaktuar kronologjinë e ngjarjeve. Në këtë fazë duhet të bëhet dallimi mes rasteve të lidhura me epideminë dhe atyre të gastroenteriteve të zakonshme”, deklaroi Klekovski.
Kujtojmë se prej 10 ditësh në Gostivar është shpallur epidemia ndërsa me 21 korrik Qeveria e Maqedonisë së Veriut shpalli gjendjen e krizës 30-ditore, pasi mijëra banorë kërkuan ndihmë mjekësore për shkak të problemeve gastrointestinale. Hetimet zbuluan se në tubacionin kryesor të ujësjellësit ishte vendosur në mënyrë të paligjshme një pompë që fuste ujë nga lumi Vardar në rrjetin e furnizimit me ujë të pijshëm.
Analizat laboratorike të publikuara nga Prokuroria më 20 korrik treguan se niveli i baktereve në ujë ishte 48 herë mbi kufirin e lejuar. Për këtë rast janë arrestuar tre zyrtarë të ndërmarrjes publike të ujësjellësit, ndërsa hetimet vijojnë./ET
Login
