Gazeta Si – Në Shtetet e Bashkuara, një bujë e madhe u shkaktua korrikun e kaluar kur presidenti Donald Trump ndërroi avionin fshehurazi – pa njoftuar gazetarët që ishin planifikuar të udhëtonin me të – për shkak të kërcënimit të një sulmi iranian.
Ka vende ku manovra të tilla janë të zakonshme; Rusia, për shembull, është një vend ku presidenti Vladimir Putin prej kohësh ka ndërmarrë masa të gjera për të garantuar sigurinë e tij dhe për të çorientuar armiqtë e mundshëm.
Në këtë kontekst, ndërrimi i avionit do të konsiderohej “lojë fëmijësh”, tha për “New York Times” gazetari rus investigativ, Mikhail Rubin (i cili jeton dhe punon në Karolinën e Veriut).
Vitet e fundit – dhe veçanërisht pas pandemisë COVID-19 dhe pushtimit rus të Ukrainës në shkallë të plotë që pasoi – Putini është bërë gjithnjë e më paranojak lidhur me atentatet e mundshme ndaj tij apo përpjekjet për të rrëzuar qeverinë e tij.
Që nga viti 2022, ai ka forcuar sigurinë e tij personale, është izoluar gradualisht dhe konsultohet vetëm me një rreth të ngushtë bashkëpunëtorësh të besuar, të përbërë kryesisht nga ish-zyrtarë të ushtrisë dhe të shërbimeve të sigurisë.
Disa pamje nga hetimi i Radios Evropa e Lirë mbi tri zyrat e Putinit, përmes platformës X
Media të ndryshmetë pavarura kanë zbuluar se Putini ka ndërtuar tri kopje thuajse identike të zyrës së tij, në mënyrë që të mund të zhvillojë intervista dhe të japë deklarata pa zbuluar vendndodhjen e tij reale: ajo kryesore ndodhet në Novo-Ogaryovo, pranë Moskës; një tjetër në Soçi, në Detin e Zi; dhe e treta në Valdai, midis Moskës dhe Shën Pjetërburgut.
Gazetarët e Radios Evropa e Lirë (një transmetues publik amerikan) analizuan qindra video intervistash ose fjalimesh të Putinit, të cilat ishin paraqitur sikur ishin filmuar në Moskë; megjithatë, ata zbuluan dallime të vogla që tregonin se pamjet ishin filmuar në fakt në vende të ndryshme – siç ishin ndryshimet në pozicionin e dorezave të dyerve apo në vijëzimin e linjave në mure. Sipas hetimit, qeveria ruse kishte gënjyer kështu “qindra herë” lidhur me vendndodhjen e presidentit.
Mediat shtetërore gjithashtu gënjejnë për datat kur janë regjistruar paraqitjet e Putinit, duke i paraqitur ngjarjet dhe bisedat që kanë ndodhur në një ditë të caktuar sikur të kenë ndodhur në një ditë tjetër.
Sipas Radios Evropa e Lirë, për shembull, të paktën pesë takime, për të cilat pretendohet se janë zhvilluar midis prillit dhe majit të vitit 2025, në fakt ishin filmuar muaj më parë.
Në Rusi, ato i quajnë “konservy” – pamje “të konservuara” – të përgatitura dhe gati për t’u përdorur kur të jetë e nevojshme.
Për ta zbuluar këtë, gazetarët këtu analizuan ndryshimet në detaje të caktuara të zyrës së Putinit, siç janë gjendja gjendja e bimëve dhe renditja e librave në sfond.
Lëvizjet e Putinit janë të mbështjella me fshehtësi dhe shoqërohen nga taktika shpërqendruese e informacione kolportuese.
Për shembull, gazetarja ruse, Farida Rustamovaka raportuar zëra në Moskë se autokolonat që supozohet se transportojnë Putinin nëpër qytet, ndonjëherë shërbejnë thjesht si mjete mashtruese; në fakt, presidenti nuk ndodhet brenda tyre.
Putin në një fotografi që thuhet se është shkrepur në zyrën e Novo-Ogaryovo-s, më 10 qershor 2026 a
Putini udhëton shpesh me tren për të shmangur zbulimin nga sistemet e radarëve ajrorë. Që nga viti 2014, ai ka vënë në përdorim një tren të blinduar – të përbërë nga rreth njëzet vagona – i cili, siç është e natyrshme, nuk figuron në oraret publike të lëvizjes.
Nga jashtë, ai ngjan me një tren të zakonshëm pasagjerësh, por brendësia është e pajisur me lehtësira të shumta, duke përfshirë salla takimesh, palestër, dhomë masazhi dhe saunë, sipas një hetimi të kryer nga “Dossier Center”, një organizatë investigative me bazë në Londër.
Të paktën që nga viti 2015, ai ka urdhëruar gjithashtu ndërtimin e linjave hekurudhoredhe stacioneve private e të ruajtura rreptësisht, që u shërbejnë rezidencave të tij; një vend i tillë, pranë Valdait, përfshin madje edhe një pistë për helikopterë.
Gazeta Si – Vitet e fundit, macja Larry është shndërruar në një simbol të Downing Street, rezidencës londineze të kryeministrit britanik.
Në fakt, ai është banori me qëndrimin më të gjatë aty; jeton në këtë adresë që nga viti 2011 dhe ka qenë dëshmitar i mandateve të shtatë kryeministrave të ndryshëm – po aq sa kanë shërbyer gjatë dyzet viteve të mëparshme.
Popullariteti i Larry-t e kalon kufirin e qarqeve politike. Ai është një figurë e njohur për publikun britanik – dhe së fundmi, edhe për audiencën ndërkombëtare – falë shpeshtësisë me të cilën fotot dhe videot e tij bëhen virale në internet (një mjedis që ka një dobësi të veçantë për macet). Titulli i tij zyrtar është “Krye-gjuetari i minjve në Zyrën e Kabinetit”.
Nuk mungojnë materialet me Larry-n, pjesërisht, sepse gazetarët dhe fotografët qëndrojnë vazhdimisht jashtë Downing Street, shpesh duke pritur me orë të tëra për mbërritjen e ndonjë lideri të huaj, për një fjalim apo për një deklaratë qeveritare.
Fotografimi i Larry-t është një mënyrë për të kaluar kohën dhe për të gjeneruar shumë shikime. Një javë më parë, ndërsa prisnin fjalimin e parë të kryeministrit të ri, Andy Burnham, CNN intervistoi – nëse mund të thuhet kështu – Larry-n, pasi e “shënjestroi” atë me një ushqim të shijshëm për ta afruar te mikrofoni.
Ndryshimi i qeverisë ngjalli shqetësim për të ardhmen e Larry-t, për shkak të ardhjes së mundshme të qenit të Burnham-it – një kryqëzim mes racave Pudel dhe Bishon.
Larry është 19 vjeç – një moshë mjaft e thyer – dhe prej ditësh, veterinerë e faqe të specializuara interneti jepnin këshilla se si të menaxhohej bashkëjetesa e dy kafshëve, duke filluar që nga takimi i tyre i parë. Të dielën e kaluar, Burnham i dha fund kësaj çështjeje duke deklaruar për BBC-në se qeni do të qëndronte në shtëpinë e tij në Mançester, pasi ka një temperament të vështirë dhe ai druhet se nuk do të shkonte mirë me Larry-n.
Në fakt, kjo nuk do të ishte hera e parë që Larry “bashkëjeton” me mace të tjera – apo edhe me ndonjë qen.
Në fund të fundit, kryeministrat lejohen t’i marrin kafshët e tyre shtëpiake në Downing Street. Familja e Keir Starmer – paraardhësit të Burnham-it, i cili shërbeu nga viti 2024 deri një javë më parë – kishte dy mace.
Megjithatë, Starmer tha se i mbante ato të ndara nga Larry. Ndërkohë, qentë ishin pjesë e familjeve të kryeministrave konservatorë Boris Johnson (2019–2022) dhe Rishi Sunak (2022–2024) – përkatësisht një Jack Russell dhe një Labrador Retriever – dhe të dy raportuan përplasje me Larry-n.
Johnson e përshkroi atë si një “huligan”, duke pretenduar se qeni i tij ishte tmerruar pasi Larry e kishte sulmuar sepse qeni kishte tentuar t’i hante ushqimin.
Starmer dhe presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ndalen për të parë Larry-n para një takimi në dhjetor të vitit 2025
Me stilin e tij karakteristik të ekzagjerimit, Johnson tregoi se Larry ka “trupin e një mundësi sumo dhe kthetrat e një velociraptori” dhe se qeni i shmangte zonat e rezidencës “ku mund të ndeshej me Catzilla-n”.
Johnson madje e përmendi macen dhe qenin në fjalimin e tij të funditsi kryeministër, duke i bërë thirrje partisë së tij të merrte shembull nga marrëdhënia e tyre se si i kishin kapërcyer “mosmarrëveshjet e herëpashershme”.
Nuk ishte as hera e parë dhe as e fundit që Larry e gjeti veten në qendër të debatit politik gjatë momenteve të tilla të rëndësishme.
Në vitin 2016, madje edhe konservatori David Cameron – në ditën e tij të fundit si Kryeministër – u gjend duke folur për Larry-n, në përpjekje për t’u mbrojtur nga akuzat e shtypit se ai nuk e kishte dashur kurrë macen.
“Cili njeri ndërron shtëpi dhe e lë macen pas?” – pyeste gazeta“The Telegraph” (e cila zakonisht mbështet të djathtën).
Qeveria u përgjigj se Larry ishte nëpunës civil dhe, rrjedhimisht, do të qëndronte në Downing Street për t’i shërbyer kryeministrit të ri.
Ishte vetë Cameron ai që e kishte sjellë Larry-n në Downing Street, pasi e kishte marrë nga një strehë për kafshët.
Larry qëndronte në dritare gjatë një vizite të Donald Trumpit në qershor të vitit 2019, kur Theresa May ishte kryeministre
Kritikët pretendonin se kjo ishte një lëvizje politike për marrëdhëniet me publikun, e krijuar për të zbutur imazhin e tij ndërsa zbatonte një program shkurtimesh drastike të shpenzimeve publike, dhe se në të vërtetë ai preferonte qentë.
Cameron e përfundoi mandatin e tij si kryeministër duke postuar në rrjetet sociale një foto të tij me Larry-n, me qëllim që të tregonte se ata shkonin mirë me njëri-tjetrin.
Sido që të jetë, gazeta “The Guardian” e goditi në shenjë kur shkroi se Larry ishte një nga emërimet më të rëndësishme të qeverisë së Cameron-it.
Zyrtarisht, ai u soll në Downing Street pasi një mi u pikas gjatë një interviste televizive, duke rikthyer në vëmendje çështjen e përhershme të pranisë së brejtësve.
Në këtë rol – pavarësisht titullit zyrtar – Larry pasoi mace të tjera që, të paktën që nga viti 1924, kanë jetuar në ndërtesat qeveritare me qëllimin e qartë për të kapur minj.
Boris Johnson, i parë nga pas, hyn në Downing Street në prill të vitit 2022
Si Winston Churchill, ashtu edhe Margaret Thatcher, kanë pasur të tilla; nëse jeni kuriozë, ja një listëe maceve të kryeministrave.
Larry nuk ka shkëlqyer pikërisht në detyrat e tij zyrtare – aq sa kapja e një miu konsiderohet si lajm. Megjithatë, është macja e parë e Downing Street në epokën e rrjeteve sociale, gjë që e bën atë më të famshmin.
Herë pas here, Larry ua ka rrëmbter vëmendjen kryeministrave duke iu shmangur përpjekjeve të tyre për ta përkëdhelur, duke zënë në pritë ndonjë pëllumb apo duke u përleshur me mace të tjera në kompleksin qeveritar – përleshje që dikur, në vitin 2012, kërkuan ndërhyrjen e policisë për t’u ndarë.
Është bërë rutinë që dera e zezë të hapet për ta lënë të hyjë e të dalë, siç shihet në videon e mëposhtme, ku dëgjohet një gazetar teksa flet për vështirësitë me të cilat përballej qeveria e Theresa May-t në vitin 2018.
Një profil jozyrtar në X me mbi 900,000 ndjekës – i shkruar nga këndvështrimi i tij – ka kontribuar në famën e Larry-t.
Krahas fotove dhe videove të vetë maces, një element kryesor i llogarisë janë komentet ironike mbi rrëmujën që shkaktojnë njerëzit me të cilët ai jeton: kryeministrat.
Ndër vite, profili ka komentuar ngjarjet aktuale, duke kritikuar shpesh presidentin amerikan Donald Trump dhe të djathtën britanike.
Rotacioni i shpeshtë i kryeministrave – shtatë që nga viti 2016 – e ka shndërruar Larry-n në një lloj “meme-je”, duke u përmendur shpesh për të theksuar faktin se macja u ka mbijetuar në detyrë të gjithë krerëve të qeverisë.
Në një postim thuhet: “Mesazhi im për popullin e Mbretërisë së Bashkuar është se unë do ta trajnoj kryeministrin e ri [p.sh. Burnham-in], por herët a vonë duhet të mësoni të mbani njërin prej tyre”.
Larry përpiqet të kapë një pëllumb në dhjetor të vitit 2020
Në njëfarë kuptimi – sado paradoksale apo gazmore që mund të duket – Larry ka shërbyer si një figurë pothuajse institucionale gjatë një periudhe paqëndrueshmërie politike të paprecedentë në Mbretërinë e Bashkuar.
“Larry i ofron publikut një ndjesi thelbësore dhe asnjanëse vazhdimësie”, tha për “The Guardian”, Philip Howell, profesor në Universitetin e Kembrixhit.
Rëndësia e Larry-t është e tillë saqë qeveria britanike ka një plan për njoftimin e ngordhjes së tij, me fotografi të përgatitura tashmë për atë rast.
Sipas “The Times”, plani mban emrin “Larry Bridges” – një lojë fjalësh me “London Bridge”, emri i koduar për vdekjen e Mbretëreshës Elizabeth II.
Gazeta Si – Kur Donald Trump flet, e gjithë bota dëgjon. Megjithatë, janë profesionistët e financës ata që tregojnë një vëmendje të veçantë.
Kjo nuk ndodh sepse ata kanë më shumë gjasa se të tjerët të bëjnë pjesë në bazën elektorale të Trumpit; përkundrazi, arsyeja është thjesht se çdo fjalë që thotë presidenti ndikon te tregjet dhe te njerëzit që punojnë çdo ditë brenda atij ekosistemi.
Presidenti është plotësisht i vetëdijshëm për peshën që kanë deklaratat e tij dhe, në stilin e tij karakteristik, ka vendosur t’i shfrytëzojë ato për të nisur një sipërmarrje të re biznesi.
Bëhet fjalë për “Truth API”, një shërbim i lançuar në fillim të këtij muaji, i cili u jep tregtuesve të Wall Street-it mundësinë të shohin paraprakisht postimet nga llogaritë më me ndikim në rrjetin social me të njëjtin emër.
Kjo është një platformë e krijuar nga Donald Trump – dhe ku ai është zëri kryesor – gjë që, në mënyrë krejt të natyrshme, e bën atë një nga përdoruesit më të rëndësishëm në Truth.
Një e vërtetë e kushtueshme – E vërteta e hidhur për këdo që dëshiron të abonohet në këtë shërbim është se ai përfshin një tarifë mujore që varion nga 60,000 deri në 100,000 dollarë.
Kjo u konfirmua zyrtarisht nga drejtuesi i përkohshëm ekzekutiv, Kevin McGurn, gjatë një konference telefonike lidhur me rezultatet financiare të “Trump Media & Technology Group” (TMTG).
Sigurisht, bëhet fjalë për një çmim të lartë që në mënyrë të pashmangshme përjashton individët privatë, duke tërhequr interes kryesisht nga firmat e tregtimit me frekuencë të lartë.
Këto firma pritet të jenë klientët e parë të shërbimit, ndërsa raportohet se të paktën dhjetë kompani të mëdha janë regjistruar tashmë.
Në fakt, vetë TMTG i konsideron këto kompani si ato që aktualisht “preken më së shumti nga kostoja e vonesave në marrjen e informacionit”.
Problemi etik – Joe Saluzzi, bashkëthemelues i “Themis Trading”, vë në dukje se ofrues të tjerë të të dhënave, media dhe bursa kanë ofruar prej kohësh shërbime të ngjashme me ato të “Truth API”, duke sugjeruar se kjo mund të krijojë një “precedent” për TMTG.
Megjithatë, shumë vëzhguesve nuk do t’u shpëtojë fakti se një sistem i bazuar në një koncept të tillë krijon një rrezik të prekshëm për konflikt interesi.
Në fakt, vetë Saluzzi pranoi për BBC-në se një shërbim i tillë ngre çështje nga një këndvështrim rreptësisht etik.
Rreziku i tregtimit me informacione të privilegjuara – Është e vështirë të mos e shohësh me dyshim shitjen e këtyre informacioneve, duke e konsideruar atë si një rast të mundshëm të tregtimit me informacione të privilegjuara.
Në thelb, Donald Trump thjesht po u shet palëve të treta informacione kyçe që u mundësojnë atyre të parashikojnë paraprakisht prirjet e tregut.
Në thelb, kjo mund të çojë në tregtimin e informacioneve konfidenciale të qeverisë amerikane, duke shkaktuar potencialisht atë që ligjet amerikane për tregtimin me informacione të privilegjuara e përcaktojnë si “përgjegjësi e marrësit të informacionit” (tippee liability).
“Thënë thjesht, nëse unë i jap dikujt tjetër – i cili më paguan për to – informacione që i përkasin qeverisë amerikane (dhe që nuk më lejohet t’i përdor për tregtim), atëherë edhe unë jam fajtor për tregtim me informacione të privilegjuara. Dhe personi që e blen atë informacion është po aq fajtor sa unë”, – shpjegoi me qartësi dhe koncizitet të madh Richard Painter – ish-avokati kryesor për çështjet e etikës i Presidentit George W. Bush dhe, duke pasur parasysh prejardhjen e tij, sigurisht jo një demokrat.
Rikrijimi i një ideje – Drejtuesi i Shtëpisë së Bardhë – i cili zotëron rreth 41% të “Trump Media” përmes një fondi besimi të menaxhuar nga fëmijët e tij – pritet të përfitojë nga ky shërbim pavarësisht rrethanave.
TMTG duket se ka nevojë urgjente për të ardhura të tilla, duke pasur parasysh se kompania regjistroi një humbje prej 238 milionë dollarësh vetëm në periudhën prill-qershor.
Prandaj, orientimi i biznesit drejt rrjeteve sociale mund të jetë vendimtar për një kompani që nuk ka regjistruar ende asnjë fitim të prekshëm që nga themelimi i saj.
Pasqyrat financiare tregojnë të ardhura prej 1,7 milionë dollarësh – një rritje prej 89% krahasuar me vitin e kaluar – por edhe një humbje të përgjithshme të konsiderueshme, të shkaktuar nga rënia në tregjet e kriptomonedhave.
Në fund të fundit, kriptomonedha ka qenë në fakt biznesi i fshehur pas TMTG-së gjatë gjithë kohës. Markus Thielen, një analist në “10x Research”, ka shkuar deri aty sa ta përshkruajë “Trump Media” si një kompani mbajtëse (holding) kriptomonedhash të “mbështjellë” rreth një biznesi mediatik.
Nuk është rastësi që një funksion i ri për parashikimin e tregut, i zhvilluar në partneritet me “Crypto.com”, ishte njoftuar më parë për platformën “Truth”; projekti u pezullua vetëm pasi valuta virtuale u përball me pengesa serioze.
Në këtë fazë, kishte kuptim të braktisej koncepti fillestar dhe të rimendohej shërbimi, duke e shndërruar atë në një mjet të krijuar posaçërisht për elitën financiare të Wall Street-it.
Disa palë duket se kanë shfaqur tashmë interes, megjithëse edhe mediat e mëdha nuk kanë arritur ende të identifikojnë dhjetë kompanitë që investuan kapital për të fituar qasje të hershme në përditësimet më të fundit të presidentit.
Gazeta Si – Vitet e fundit, është bërë e zakonshme të dëgjosh njerëz që flasin për udhëtimet e tyre të ardhshme në Gjeorgji, ose të shohësh foto në Instagram me ndërtesa të vjetra të epokës sovjetike dhe rrugët gjarpëruese e të pabarabarta të Tbilisit.
Ata që e kanë vizituar shpesh thonë se është një vend me kosto të përballueshme, vera është e shkëlqyer, Deti i Zi dhe malet spektakolare ndodhen vetëm pak orë larg, ndërsa jeta e natës në kryeqytet është çuditërisht e gjallë.
Megjithatë, deri para një dekade, Gjeorgjia ishte një vend i shpërfillur kryesisht nga turistët evropianë. “Udhëtoja me avion nga Milano dhe isha e vetmja italiane në bord; pasagjerët e tjerë ishin kryesisht gra të moshës së mesme që punonin si kujdestare në Itali”, tregon autorja Eleonora Sacco, e cila tani drejton një kompani të vogël udhëtimesh të specializuar për rajonin e Kaukazit.
Nëse situata ka ndryshuar, kjo i dedikohet kryesisht një përpjekjeje afatgjatë për ta bërë Gjeorgjinë një destinacion turistik për një lloj të ri vizitorësh – kryesisht nga Perëndimi.
Duke filluar nga viti 2003, qeveria nisi të investonte në infrastrukturë dhe në politika publike të hartuara për të nxitur turizmin dhe për të modernizuar vendin.
Në vitin 2005, ajo lançoi një fushatë që ofronte incentiva për investitorët e huaj në sektorin e mikpritjes. Më pas, miratoi politikën e “qiellit të hapur”, duke u lejuar kompanive ajrore të huaja – përfshirë ato me kosto të ulët – të krijonin linja fluturimi drejt Gjeorgjisë, si dhe reformoi rrënjësisht regjimin e vizave, duke u mundësuar shtetasve nga pothuajse njëqind vende (përfshirë Italinë) të hynin dhe të qëndronin në vend deri në një vit pa vizë.
Ambientet e hostelit “Fabrika”, Tbilisi, Gjeorgji,
Njëkohësisht, qeveria inkurajoi kalimin nga rusishtja në anglisht si gjuhë e dytë për qytetarët. Fillimisht, ajo largoi nga puna një numër të madh oficerësh policie, duke i zëvendësuar ata me rekrutë të rinj që flisnin anglisht dhe më pas solli rreth 1,500 mësues që e kishin anglishten gjuhë amtare; këta mësues strehoheshin falas nga familje gjeorgjiane dhe paguheshin me një rrogë modeste për t’ua mësuar gjuhën edhe të rriturve.
Sot, në destinacionet kryesore turistike, nuk është aspak e nevojshme të dish gjeorgjisht për të lëvizur apo për t’u orientuar.
Edhe vetë destinacionet pësuan ndryshime. Batumi, në bregdetin e Detit të Zi, u rikonceptua si një zonë turistike me hotele dhe kazino me pesë yje.
Në Mestia, që ndodhet në rajonin malor të Svanetit, u ndërtuan një aeroport dhe ambiente për ski, me synimin për ta shndërruar qytezën në “Zvicrën e Kaukazit”.
Qyteti i Vjetër i Tbilisit iu nënshtrua rinovimit. Shumë prej këtyre projekteve u financuan nga burime të jashtme; që nga fillimi i viteve 1990, Banka Botërore ka ofruar mbi 2,4 miliardë dollarë për të mbështetur rritjen e Gjeorgjisë, ku një pjesë e këtyre fondeve u dedikua për itineraret turistike, zonat e mbrojtura dhe restaurimin e qendrave historike.
Së fundmi, qeveria investoi në fushata reklamuese të drejtuara te publiku perëndimor, duke bashkëpunuar me agjenci të njohura private krijuese.
Për shembull, agjencia “Windfor’s” krijoi një fushatë tejet të suksesshme që kishte në qendër mbërritjen e turistit të 6 miliontë të vendit.
Ai u prit në aeroport – falë ndihmës së një miku gjeorgjian – dhe iu shtrua një darkë me një menu të zgjedhur përmes votimit online nga qytetarët gjeorgjianë; vetë kryeministri mori rolin e mikpritësit.
Historia tërhoqi vëmendjen e mediave ndërkombëtare, numri i turistëve u rrit me 25 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, dhe turisti në fjalë përfundimisht u shpërngul në Gjeorgji.
Sot, “Windfor’s” nuk bashkëpunon më me qeverinë – ndryshe nga shumë agjenci të tjera private – pas kthesës autoritare të ndërmarrë nga partia në pushtet “Ëndrra Gjeorgjiane” (Georgian Dream) duke filluar nga viti 2024 dhe pas ndalimit të procesit të anëtarësimit të vendit në BE.
“Edhe kur realizonim fushata për vendin, e kishim të vështirë të binim dakord me qeverinë se cili duhet të ishte mesazhi kryesor”, thotë Beqa Meparishvili, drejtor kreativ në “Windfor’s”.
“Tetë mijë vite traditë në prodhimin e verës janë një aset i shkëlqyer promovues për vendin, ashtu siç janë edhe gjeografia, çmimet dhe mikpritja. Ke detin, malet dhe ushqimin e mrekullueshëm. Por, të thuash në një reklamë tërheqëse se ky është një vend i mrekullueshëm është një gjë; ndërsa t’i sjellësh njerëzit këtu dhe t’u tregosh se kush jeni vërtet, është krejt tjetër gjë”.
Megjithatë, rezultatet e gjithë kësaj pune mbeten të dukshme: në vitin 2025, Gjeorgjia priti një shifër rekord prej 5.5 milionë vizitorësh ndërkombëtarë, një rritje e ndjeshme krahasuar me 526.000 vizitorë në vitin 2005 dhe më pak se 100.000 në vit në fillim të viteve 2000.
Më shumë se një e katërta e tyre mbërritën përmes Aeroportit të Kutaisit, që shërben si baza gjeorgjiane e kompanisë “Wizz Air”. Italia ishte ndër tregjet me rritjen më të shpejtë, krahas Spanjës dhe Mbretërisë së Bashkuar.
Megjithatë, edhe sot e kësaj dite, shumica e vizitorëve të vendit nuk janë as evropianë dhe as perëndimorë.
Përveç rusëve – të cilët vitet e fundit kanë rifilluar të vizitojnë Gjeorgjinë në numër të madh – shumë vizitorë vijnë nga Lindja e Mesme.
“Nëse shkoni në Borjomi, shihni makina golfi me targa të personalizuara që transportojnë turistë sauditë”. thotë Sacco.
“Dhe nëse drejtoheni nga Kazbegi, shihni tabela përgjatë rrugës që reklamojnë ‘rafting hallall’: hipni në një gomone në lumë dhe, në fund, një kasap mysliman ther një dele për ju në një ishull, për të përgatitur një skarë hallall”.
Kjo nuk e mohon faktin se pjesë të ndryshme të vendit – dhe kryeqyteti në veçanti – kanë ndryshuar për t’iu përshtatur një estetike të caktuar perëndimore.
Ndërtesa e vjetër sovjetike që u shndërrua në hotelet “Rooms” dhe “Stamba”, Tbilisi, Gjeorgji
Në Tbilisi, ky ndryshim lidhet me një emër të vetëm: atë të sipërmarrësit Temur Ugulava, i cili, gjatë viteve 2010, vendosi të riinvestonte kapitalin e fituar nga kazinotë në blerjen dhe rinovimin e ndërtesave të vjetra sovjetike në qendër të qytetit.
Në Tbilisi, kompania e tij – Adjara Group – e nisi veprimtarinë në vitin 2014 duke rizhvilluar një shtypshkronjë ku dikur shtypeshin gazetat e Partisë Komuniste Gjeorgjiane.
Njëri krah i ndërtesës u shndërrua në “Rooms Hotel”, hoteli i parë i qytetit me fokus të veçantë te dizajni; struktura origjinale industriale u la e ekspozuar dhe, në oborrin e brendshëm – ku gjatë verës mblidhen vendasit më trendy për të pirë diçka – bimë uisterie ngjiten përgjatë boshtit të një ashensori të vjetër. Në vitin 2018, në krahun tjetër u hap “Stamba”; një tjetër hotel me një atmosferë tipike “hipster” – dhe padyshim tepër i shtrenjtë për gjeorgjianin mesatar – ku makineritë që dikur transportonin gazetat përgjatë linjës së shtypit janë lënë të varura nga tavani.
Në vitin 2016, “Adjara Group” hapi gjithashtu “Fabrika”-n – hostelin më të popullarizuar të qytetit mes evropianëve – në një ish-fabrikë tekstili.
Sot, oborri i tij është i mbushur me hapësira pune të përbashkëta (coworking), dyqane për skateboard dhe veshje “vintage”, kafene e restorante; ai të kujton shumë projektet e rizhvillimit që u realizuan në të njëjtën periudhë në Berlin dhe në qytete të tjera të Evropës Lindore, ku arkitektura industriale dhe ajo sovjetike po rimendohen nga një publik i ri në kërkim të “autenticitetit”.
Ambientet e hotelit “Rooms Hotel”, Tbilisi, Gjeorgji, 21 qershor 2026
Shumë italianë filluan të shfaqnin interes për Gjeorgjinë pikërisht në atë periudhë, kur Lonely Planet e renditi vendin si një nga destinacionet në zhvillim të vitit.
“Tbilisi promovohej si ‘Berlini i ri’ në ngritje – një vend ku daljet për të kërcyer kushtonin pothuajse asgjë dhe ku kishte plot klube të jashtëzakonshme”. thotë Sacco.
Ai gjithashtu ia atribuon këtë imazh faktit që publikime si“Calvert Journal” filluan ta risillnin në vëmendje arkitekturën sovjetike: “Ishte interesante të shkoje e të shihje ato ndërtesa në gjendje degradimi – simbole të lavdisë së dikurshme”.
Bassiani, klubi më i famshëm i muzikës techno në Tbilisi, ndihmoi në konsolidimin e reputacionit të qytetit si “Berlini i ri”, duke u shndërruar në një magnet për entuziastë nga e gjithë Evropa – shumë prej të cilëve udhëtojnë posaçërisht për fundjavë, duke përfituar nga fluturimet me kosto të ulët.
Ani Gvatua, Drejtoresha Komerciale e “Adjara Group”, e njeh ndikimin që grupi ka pasur ndër vite. “Njerëzit shpesh thonë se ne ndihmuam që Gjeorgjia të vihej në hartë dhe mendoj se ka të vërtetë në këtë”, thotë ajo.
Megjithatë, sipas saj, ata nuk e kishin parashikuar shkallën në të cilën këto vende do të formësonin imazhin estetik të Gjeorgjisë në mendjet e shumë perëndimorëve.
Ambientet e hostelit “Fabrika”, Tbilisi, Gjeorgji, 21 qershor 2026
“Do të thoja se ishte njëkohësisht e qëllimshme dhe një efekt anësor, – vijon ajo. – Kishte gjithmonë një ambicie për të krijuar destinacione që mund të konkurronin me markat e mëdha të mikpritjes kudo në botë. Por shkalla në të cilën këto vende do të ndikonin në mënyrën se si një brez i tërë vizitorësh e perceptonte Gjeorgjinë, u bë e qartë vetëm me kalimin e kohës”.
Megjithatë, sipas Saccos, pasojë e kësaj është se lagje të ndryshme në Tbilisi tani janë “tejet të gentrifikuara”.
Chugureti, lagjja ku ndodhet “Fabrika”, dikur ishte një zonë banimi për klasën punëtore: “Tani, nëse shkon atje, sheh vetëm kafene të mbushura me nomadë digjitalë që punojnë, ose bare të krijuara brenda ndërtesave të rrënuara. Nuk ka mbetur asnjë furrë buke”.
Qyteti i Vjetër është rindërtuar kryesisht me beton dhe është shndërruar në apartamente Airbnb e hotele, ashtu siç po ndodh në shumë qytete evropiane të artit.
Shumë gjeorgjianë – të cilët historikisht krenohen me mikpritjen e tyre të jashtëzakonshme – janë lodhur nga kjo situatë: “Si popull, ata janë shumë të vetëdijshëm për vlerën e historisë, kulturës dhe kuzhinës së tyre, – shton Sacco. – Dhe ndihen të fyer nga kjo formë turizmi, shpeshherë tejet vulgare”.
Gazeta Si – Është data 9 nëntor 1979. Jimmy Carter ndodhet në Shtëpinë e Bardhë dhe Leonid Brezhnjevi drejton një Bashkim Sovjetik që ka hyrë në fazën e të ashtuquajturës “gerontokraci”, ndërsa në Itali, Francesco Cossiga kryeson qeverinë në mes të “Viteve të Plumbit”.
Në zemër të Komandës së Mbrojtjes Hapësinore të Amerikës së Veriut (NORAD) – salla gjigante e kontrollit e gdhendur brenda Malit Cheyenne në Kolorado – sistemet fillojnë papritur të sinjalizojnë lëshimin e qindra raketave balistike sovjetike që drejtohen nga Shtetet e Bashkuara.
Sot është e vështirë të kuptosh plotësisht ndjesinë e rrezikut të vazhdueshëm që ekzistonte atëherë, sepse – na pëlqen apo jo – ne jemi të gjithë pjesë e një brezi të mpirë nga një mbidozë videosh dhe imazhesh.
Ne jetojmë sikur në një video-lojë, ku ngjarjet ndodhin vetëm për t’u zëvendësuar menjëherë nga ato pasuese.
Megjithatë, më 9 nëntor, ekuipazhet e bombarduesve strategjikë morën urdhër të përgatiteshin për ngritje, qendrat e komandës kaluan në gjendje gatishmërie maksimale dhe zinxhiri i komandës u shtri deri te nivelet më të larta të udhëheqjes politike dhe ushtarake.
Protokollet u aktivizuan, me vetëdijen e zymtë se, nëse kërcënimi do të kishte qenë real, gjithçka do të kishte ndodhur brenda pak minutash.
Për fat të mirë, procedura kërkonte verifikim të dyfishtë dhe as satelitët e paralajmërimit të hershëm, as radarët tokësorë nuk konfirmuan ndonjë lëshim.
Nuk pati asnjë sulm. Një shirit magnetik i destinuar për simulime trajnimi ishte futur gabimisht në kompjuterin e NORAD-it.
Një luftë imagjinare kishte depërtuar në sistemin operativ të botës reale. Nëse kjo ju sjell ndërmend imazhe nga filmi “WarGames” – ku një Inteligjencë Artificiale bindet se duhet të shkaktojë një luftë globale termonukleare, pasi një adoleshent haker depërton në sistemin e saj dhe e sfidon në një lojë – tani e dini se ai film i vitit 1983 (me protagonist një Matthew Broderick shumë të ri) bazohej në një ngjarje reale. Për më tepër, ngjarjet e filmit zhvilloheshin pikërisht në NORAD.
Ky incident i vetëm do të mjaftonte për të vënë në dyshim mitin e pagabueshmërisë teknologjike: duke qenë se nuk zotëron vetëdije, një makinë nuk mund të bëjë dallimin mes një loje të zhvilluar në realitet dhe një tjetre të luajtur në mënyrë virtuale.
Kjo është arsyeja pse, nëse gjërat shkojnë keq, një chatbot mund ta shtyjë dikë drejt vetëvrasjes – siç ka ndodhur tashmë, në mënyrë tragjike. Për një makinë, këto janë thjesht sekuenca statistikore fjalësh – ndonëse tejet efikase.
Disa muaj më vonë, më 3 qershor 1980, ndodhi diçka edhe më shqetësuese. Jimmy Carter ishte ende President i Shteteve të Bashkuara, Brezhnjevi ende në krye të BRSS-së, ndërsa në Itali, Cossiga po përgatitej t’ia dorëzonte qeverinë Arnaldo Forlanit.
Edhe një herë, NORAD-i raportoi një sulm masiv bërthamor sovjetik. Por këtë herë, shifrat ndryshonin vazhdimisht: dy raketa, pastaj dyqind, pastaj asnjë, e më pas sërish qindra.
Ishte një sekuencë e pakuptueshme që linte të kuptohej se bëhej fjalë për një keqfunksionim elektronik dhe jo për një strategji ushtarake.
Një hetim zbuloi shkaktarin: një qark i integruar me defekt, që kushtonte vetëm dyzet e gjashtë cent. Një çip defektiv po gjeneronte sinjale të rastësishme, të cilat softueri i interpretonte si të dhëna autentike.
Edhe këtë herë, procedurat e vendosura shmangën katastrofën, pasi burimet e ndryshme të zbulimit nuk e konfirmonin njëri-tjetrin.
Megjithatë, stabiliteti gjeopolitik i planetit ishte vënë në rrezik nga një komponent që kushtonte më pak se një filxhan kafeje.
Edhe këtu, disa anekdota mund të duken të ekzagjeruara. Në realitet, sistemi i kontrollit funksionoi. Megjithatë, askush nuk mund ta dijë se sa pranë gabimeve të pakthyeshme kemi qenë – momente kur një çip me defekt dhe pak minuta pavendosmëri mund të kishin përcaktuar ndryshimin midis gjithçkaje dhe asgjëje.
Sot nuk jetojmë më nën tmerrin e një lufte bërthamore, por në vitin 1983, një film televiziv – The Day After – u ndoq nga 100 milionë amerikanë në një mbrëmje të vetme (përfshirë Ronald Reagan-in, i cili e shënoi këtë në ditarin e tij personal), duke u bërë filmi më i ndjekur në historinë amerikane. Ai u transmetua më 20 nëntor.
Në atë kohë, askush nuk e dinte se vetëm dy muaj më parë kishte ndodhur një krizë reale. Natën e 26 shtatorit 1983, nënkoloneli sovjetik Stanislav Petrov ishte në shërbim në qendrën e mbikëqyrjes satelitore Serpukhov-15, në periferi të Moskës.
Yuri Andropov kishte marrë drejtimin e Bashkimit Sovjetik nga Brezhnkevi më pak se një vit më parë. Në Shtetet e Bashkuara, Ronald Reagan – një figurë kyçe në fazën më armiqësore të përballjes me Bllokun Lindor – ishte në pushtet, ndërsa në Itali, Bettino Craxi shërbente si lryeministër, socialisti i parë që drejtonte një qeveri të qëndrueshme të Republikës.
Tensionet ishin jashtëzakonisht të larta: më herët atë shtator, një avion luftarak rus MiG kishte rrëzuar një avion pasagjerësh korean “Boeing” plot me familje, duke e ngatërruar trajektoren e tij të fluturimit me një inkursion agresiv në hapësirën ajrore kundërshtare sovjetike.
Atë ditë, më 26 shtator, sistemi “Oko” sinjalizoi lëshimin e një rakete bërthamore amerikane. Pak çaste më vonë, numri u rrit në dy raketa, pastaj në tri, e më pas në pesë.
Të gjitha shenjat tregonin se Shtetet e Bashkuara kishin nisur një sulm. Protokolli kërkonte që Petrovi të njoftonte menjëherë eprorët e tij, në mënyrë që të mund të përgatitej një kundërsulm bërthamor.
Megjithatë, Petrovi hezitoi. Nuk ishte sepse ai kishte informacion më të mirë se kompjuteri. Përkundrazi. Ai thjesht e gjeti të pamundur që Uashingtoni të vendoste të fillonte një luftë bërthamore vetëm me pesë raketa.
Ishte një vlerësim strategjik, jo teknik – një linjë arsyetimi njerëzor e ndërtuar mbi përvojën, njohurinë e kundërshtarit dhe madje edhe intuitën.
Prandaj, ai vendosi ta klasifikonte alarmin si një alarm të rremë. Ai kishte të drejtë. Satelitët e kishin ngatërruar reflektimin e dritës së diellit nga retë e lartësisë së madhe me shkëlqimin e motorëve të raketave.
Sikur Petrov ta kishte ndjekur verbërisht sistemin, historia e shekullit të njëzetë mund të kishte marrë një fund të papritur atë natë.
Këto tre episode shpesh mbahen mend si incidente të Luftës së Ftohtë. Do të ishte më e saktë t’i shihnim ato si incidente të automatizimit.
Ato tregojnë një histori jo vetëm të papërsosmërisë së makinës, por edhe të diçkaje më të thellë: vështirësinë e përkthimit të kompleksitetit të botës në një sekuencë të dhënash.
Çdo sistem teknologjik është ndërtuar mbi një përfaqësim të realitetit. Megjithatë, ky përfaqësim nuk përputhet kurrë në mënyrë të përsosur me vetë realitetin.
Gjithmonë ka një boshllëk, një zhurmë, një ngjarje të papritur. Është brenda kësaj hapësire që lind gabimi – qoftë një halucinacion në përgjigje të një nxitjeje apo diçka shumë më të rëndësishme.
Iluzioni modern është se duke rritur vëllimin e të dhënave, shpejtësinë e përpunimit dhe fuqinë algoritmike, kjo diferencë gabimi mund të eliminohet gradualisht.
Është i njëjti premtim që shoqëron Inteligjencën Artificiale sot: ideja e delegimit të vendimeve gjithnjë e më të sofistikuara te makinat sepse ato konsiderohen më objektive sesa ato njerëzore.
E megjithatë, mësimi i parandalimit bërthamor sugjeron pikërisht të kundërtën. Petrov – i cili pagoi çmimin për veprimet e tij duke u lënë mënjanë nga Partia Komuniste Sovjetike – tha: “Isha njeriu i duhur në vendin e duhur në kohën e duhur”. Çfarë mund të ndodhte nëse do të kishim makinën e duhur në vendin e duhur në kohën e duhur?
Gazeta Si – Prej muajsh, diçka shumë e çuditshme po ndodh në mbarë botën. Magazinat e librave nëpër botë po marrin — në orë të pazakonta — porosi të mëdha për tituj të vjetër, të cilët më parë nuk dukeshin se zgjonin interesin e askujt.
Pak javë më parë, një shitës librash australian mori një kërkesë nga një blerës i vetëm për një manual të viteve ’70 mbi mekanikën e tokës, një libër të vitit 2010 për çiklizmin me titull “Born to Thunder: Champions of New Zealand Cycling”, një përmbledhje të poezisë australiane të vitit 1982 dhe një libër mbi historinë lokale të një periferie të Melburnit.
Libri me poezi u shit për nëntë dollarë, pasi kishte qëndruar në të njëjtin raft për njëzet vjet. Blerësi i bleu të gjitha pa bërë pazar për çmimin, siç është zakon.
Ndërkohë, duke filluar nga fillimi i muajit maj, një librari gjermane online librash të vjetër e të rrallë. filloi të merrte porosi masive çdo natë – midis orës 3:00 dhe 5:00 të mëngjesit – në mënyrë të automatizuar dhe sistematike.
Duke vënë re se email-et ishin identike, shitësi u bë dyshues dhe e diskutoi çështjen me kolegë në një forum online për shitësit e librave të vjetër, ku zbuloi se shumë të tjerë po raportonin të njëjtën përvojë.
Duke përpirë libra ashtu siç bënte Cell te Dragon Ball– Po bëhej e qartë se diçka nuk shkonte. Faqja amerikane “404 Media” e hetoi çështjen dhe formuloi një hipotezë që është sa shqetësuese, aq edhe e besueshme: kompanitë e Inteligjencës Artificiale thuhet se po blejnë sasi të mëdha librash dhe manualesh të vjetra, që nuk botohen më, nga e gjithë bota, për t’i përdorur tekstet e tyre si të dhëna trajnimi për sistemet e tyre të AI-së.
Kjo teori mbështetet, jo vetëm nga video që tregojnë vëllime të grisura dhe të shndërruara në grumbuj faqesh gati për skanim, por edhe nga ngjarje të fundit.
Në fillim të këtij viti, gazeta “Washington Post” zbuloi një plan të kompanisë Anthropic – krijuesja e chatbot-it Claude – që dukej sikur kishte dalë nga një film fantastiko-shkencor distopik: “të skanoheshin dhe më pas të shkatërroheshin të gjithë librat e botës”.
E njohur brenda kompanisë si “Projekti Panama”, kjo nismë ishte mbajtur natyrisht e fshehtë. Megjithatë, Anthropic nuk është e vetme në këtë drejtim; një artikull i fundit në “The Telegraph” akuzoi Silicon Valley-n se po shkatërron miliona libra të rrallë dhe po i “copëton origjinalet”. Por, pse do ta bënin një gjë të tillë kompanitë e Inteligjencës Artificiale?
AI pëlqen faqen e shtypur – “Hipoteza është kjo: duhet t’i zotërosh fizikisht librat dhe t’i shkatërrosh ato pasi t’i lexosh, në mënyrë që të pretendosh se nuk ka kopje ‘pirate’ në qarkullim dhe se përthithja e përmbajtjes për këtë arsye bie nën përdorimin e drejtë”, deklaroi shitësi gjerman i librave, duke shpjeguar logjikën e supozuar pas këtij modus operandi shkatërrues.
Në fund të fundit, chatbot-et funksionojnë pikërisht falë sasive të mëdha të tekstit të konvertuar në të dhëna trajnimi për AI-në.
Në përpjekjen e tyre për të rritur krijimet e tyre “Frankenstein”, kompanitë e përfshira kanë kontrolluar të gjithë internetin, madje kanë shkuar aq larg sa kanë përvetësuar libra të fundit të disponueshëm për shkarkim të paligjshëm në formatin EPUB.
Megjithatë, uria e pangopur e makinave nuk është pakësuar, duke detyruar disa entitete të plaçkitin edhe tregun fizik.
Në fund të fundit, asnjë Inteligjencë Artificiale nuk mund të përmirësohet duke përthithur informacion nga një AI rivale – e cila mund t’i ketë përpunuar tashmë ato të dhëna në mënyrën e vet unike.
Kjo do të ishte si të kopjosh esenë e një shoku klase mbi Danten dhe të shpresosh se llogaritet si të kesh lexuar të gjithë veprën e Poetit Suprem. Megjithatë, duhet të shkosh direkt te burimi – pavarësisht kostos.
Rreziku në SHBA – Për të shmangur paditë multi-milionëshe nga botuesit dhe për të siguruar të dhëna të paprekura nga ndikimi i modeleve të tjera të AI-së, kompanitë kanë filluar të grumbullojnë vepra të pabotuara, duke favorizuar vëllime me të drejta autori të skaduara ose më pak kufizuese.
Në shtator 2025, Anthropic – siç ndodh shpesh – u pajtua me shkrimtarët dhe shtëpitë botuese për afërsisht 1.5 miliardë dollarë, megjithatë shumë mosmarrëveshje ligjore mbeten të pazgjidhura.
Si pasojë, këto kompani po kërkojnë tituj më të vjetër për të cilët askush nuk duket i interesuar të pretendojë të drejta.
Kjo çështje është veçanërisht e mprehtë në Shtetet e Bashkuara, ku ligjet e të drejtave të autorit janë më pak të rrepta se në Evropë.
Në të vërtetë, vendimet e SHBA-ve kanë vendosur që blerja e librave, digjitalizimi i tyre dhe shkatërrimi i kopjeve fizike përbën thjesht një ndryshim formati dhe për këtë arsye është i ligjshëm.
Për më tepër, ligjet e SHBA-ve, mbrojnë gëlltitjen e librave nga AI, me arsyetimin se procesi rezulton në krijimin e përmbajtjes që është e re dhe e dallueshme nga materiali burimor që “vidhet”.
Si në një të ardhme distopike – Makineritë po i shkatërrojnë përfundimisht librat – dhe këtë e bëjnë për arsye thjesht praktike.
Në fushat e informatikës dhe botimeve, ky proces njihet si “skanim shkatërrues” dhe përdoret për të rritur efikasitetin.
Në fakt, skanerët e sheshtë – ata ku faqet kthehen me dorë – janë tepër të ngadaltë për të digjitalizuar mijëra faqe me shpejtësi të lartë dhe pa deformime.
Është shumë më e shpejtë të presësh lidhjen e librit, të ndash faqet individuale dhe t’i kalosh ato përmes skanerëve me rezolucion ultra-të lartë, të aftë për të përpunuar qindra faqe në minutë.
Kështu, ndërsa një librari irlandeze e quajtur “Kennys” i raportoi dje gazetës “Irish Times” një porosi “absurde” për 5.000 tituj pak të njohur, ne fillojmë ta kuptojmë fatin që u rezervohet këtyre librave.
Është e vështirë të mos dorëzohesh para dëshpërimit dhe të mos imagjinosh skenarë apokaliptikë, duke ndjerë afrimin e së ardhmes distopike të parashikuar nga Ray Bradbury në kryeveprën e tij letrare Fahrenheit 451.
Njerëzimi ka filluar vërtet t’i djegë librat dhe pasojat mund të jenë edhe më tragjike se ato të përshkruara në një roman fantastiko-shkencor.
Gazeta Si – Fondacioni Mozarteum në Salzburg u detyrua ta mbyllte para kohe një aktivitet artistik – të organizuar për të shënuar 270-vjetorin e lindjes së kompozitorit të njohur austriak Wolfgang Amadeus Mozart – pasi u vodhën 210 nga 320 statujat e arta që përbënin instalacionin.
Statujat, të krijuara nga artisti gjerman Ottmar Hörl, janë prej plastike dhe kanë një lartësi prej rreth 50 centimetrash; rrjedhimisht, ato nuk kanë ndonjë vlerë të madhe monetare.
Turistë mes figurinave të Mozartit, 15 korrik 2026
Ato paraqesin Mozartin së bashku me qenin e tij, Pimperl, dhe ishin vendosur në një hapësirë të gjelbër në Kopshtet Mirabell, si dhe brenda ambienteve të Mozarteum-it, një prej institucioneve kulturore më të rëndësishme të Austrisë.
Instalacioni ishte inauguruar më 15 korrik, por brenda dy javësh ishin zhdukur më shumë se 80 statuja. Në momentin e kontrollit të fundit, të kryer këtë javë, rezultonin të humbura 210 prej tyre.
Një grua fotografon figurinat gjatë ekspozitës, 15 korrik 2026
Hörl kishte planifikuar t’i shiste statujat për rreth 100 euro secilën pas përfundimit të ekspozitës dhe shprehu zhgënjim të madh për zhdukjen e një numri kaq të madh figurash. Sipas tij, veprat nuk ishin vjedhur nga vizitorët, por kishin rënë pre e një “vjedhjeje të organizuar”.
@visit.salzburg Mozart – the untamable genius is a sculpture installation by Ottmar Hörl in Mirabell Garden It shows 400 gold-colored Mozarts to celebrate the genius‘ 270th birthday! And if you look closely, every little Mozart also has his little furry companion „Pimperl“ next to him cute right? Check it out! The installation is there until 30 August! #mozart#salzburg#mozart270#mirabellgarden#wolfgangamadeusmozart♬ Assumptions – Sam Gellaitry
Muzeu i Salzburgut kishte në dispozicion një sasi figurinash për të zëvendësuar ato që mund të dëmtoheshin apo thyheshin, por jo mjaftueshëm për të zëvendësuar të gjitha ato që kishin humbur. Situata u komplikua edhe më tej nga fakti se artisti ndodhej me pushime dhe, për rrjedhojë, nuk kishte mundësi të prodhonte të reja.
Artisti gjerman Ottmar Hörl ecën nëpër një lëndinë në kopshte, e cila është e mbushur me statuja të vogla të Mozartit, më 15 korrik 2026
Madje, nuk është hera e parë që Hörl e gjen veten në këtë situatë të pakëndshme: 100 statueta të kompozitorit Richard Wagner u vodhën nga një instalacion i tij i mëparshëm në Bajrojt të Gjermanisë.
Gazeta Si – Dy raste të dhunës në familje kanë çuar në pranga dy persona në Lezhë dhe Kurbin, ndërsa kontrollet në banesat e tyre kanë zbuluar edhe armë zjarri, municion luftarak dhe lëndë plasëse.
Në Lezhë, policia arrestoi në flagrancë një 33-vjeçar, i cili dyshohet se ka dhunuar fizikisht dhe psikologjikisht bashkëshorten e vëllait.
Gjatë kontrollit në banesën e tij, uniformat blu gjetën dhe sekuestruan pesë kallëpë tritoli, një pushkë dhe municion luftarak.
Ndërkohë, në Kurbin u arrestua një 48-vjeçar nga Mamurrasi, i dyshuar se ka ushtruar dhunë psikologjike ndaj babait të tij.
Në banesën e 48-vjeçarit u gjet një automatik me fishek në fole, si dhe municion luftarak, të cilat u sekuestruan nga policia.
Gazeta Si – ICE, agjencia qeveritare amerikane përgjegjëse për kontrollin e kufijve dhe luftimin e emigracionit të paligjshëm, ka njoftuar planet për të pajisur agjentët e saj me doreza speciale të afta të shkaktojnë goditje elektrike për këdo që prek personi që i mban.
Njoftimi ka tërhequr kritika të ashpra, si nga politikanët e opozitës, ashtu edhe nga aktivistët e të drejtave të emigrantëve, të cilët e shohin atë si një tjetër taktikë brutale të miratuar nga agjencia – një agjenci tashmë e dënuar gjerësisht për mënyrën arbitrare dhe të dhunshme në të cilën zbaton politikat e rrepta anti-imigracion të mbështetura nga Presidenti Donald Trump.
Dorezat në fjalë njihen si GLOVE – një akronim që shkruan fjalën angleze për vetë artikullin dhe qëndron për diçka të ngjashme me “emitter me tension të ulët”.
Qëllimi i tyre nuk është të ndalojnë një individ të rrezikshëm ose dikë që ikën, por përkundrazi të detyrojnë një person që i reziston një oficeri të zbatojë; në të vërtetë, ato paraqiten si mjete për menaxhimin dhe zbutjen e situatave që përndryshe mund të rrezikojnë të përshkallëzohen në përdorimin e armëve më të rrezikshme.
Ato duken si doreza të zakonshme pune, por kur aktivizohen, mund t’i japin një goditje elektrike prej rreth 300 voltësh lëkurës së një personi – mjaftueshëm për të shkaktuar dhimbje, por jo aq sa për të shkaktuar spazma muskulore apo për ta imobilizuar individin siç bën “Taseri” (arma që lëshon elektroda dhe përdoret nga shumë forca policore).
Për më tepër, ndryshe nga Taserat, ato nuk lënë shenja apo djegie në lëkurë dhe nuk e përcjellin goditjen elektrike përmes veshjeve.
Ky lloj doreze ka qenë në treg prej disa vitesh dhe tashmë po përdoret nga disa forca policore vendore në Shtetet e Bashkuara.
Megjithatë, ato përdoren kryesisht në burgje dhe jo në rrugë apo në vende publike, ku zhvillohet pjesa më e madhe e operacioneve të ICE-s (Agjencia për Imigracionin dhe Zbatimin e Ligjeve Doganore).
Agjencia ka alokuar 20 milionë dollarë për blerjen e tyre – një shumë e mjaftueshme për të pajisur të gjithë agjentët e saj, ose pothuajse të gjithë.
Gjatë dy viteve të fundit, ICE dhe agjenci të tjera me mandate të ngjashme, si Patrulla Kufitare, kanë tërhequr vëmendje të madhe për shkak të arrestimit të mijëra personave në mbarë Shtetet e Bashkuara; ata janë ndaluar në rrugë ose në vendet e tyre të punës bazuar vetëm në dyshime të paqarta se mund të ndodheshin në vend pa dokumentacionin e duhur.
Në disa raste, agjentët e ICE-s arrestuan individë që kishin jetuar dhe punuar në Shtetet e Bashkuara prej vitesh dhe gëzonin të drejtën e qëndrimit në vend, apo ishin madje edhe shtetas amerikanë.
Për më tepër, ata shpesh u përgjigjeshin kundërshtimeve duke u përpjekur t’i shpërndanin protestuesit me forcë; në Minesota, dy persona humbën jetën, ndërsa të tjerë vdiqën gjatë arrestimit ose ndërsa mbaheshin nën kujdestarinë e agjencisë.
Të gjithë këta faktorë kanë ngritur shqetësime serioze se agjentët e ICE-s mund t’i keqpërdorin dorezat speciale. Prodhuesi paralajmëron se përdorimi i tyre mbart rreziqe dhe kërkon të njëjtën kujdes si në rastin e përdorimit të çdo arme tjetër; ai saktëson më tej se ato nuk duhet të përdoren si reagim ndaj agresionit verbal apo si formë ndëshkimi, e as kundër individëve të cenueshëm – siç janë të moshuarit, fëmijët, gratë shtatzëna dhe personat me aftësi të kufizuara të rënda – edhe pse agjentët e ICE-s hasen shpesh me këto grupe. Rreziqet e mundshme shëndetësore që lidhen me përdorimin e dorezave mbeten të pasigurta.
Gazeta Si – Një sherr për pronën ka rrezikuar të kthehet në një konflikt me armë zjarri mes dy vëllezërve në Vlorë. Sipas policisë, ngjarja ndodhi në lagjen e “Ujit të Ftohtë” në Vlorë, ku njëri prej tyre, Julian Toro, ka kërcënuar tjetrin me armë.
Situata mund të kishte shkuar deri në përdorimin e pistoletës pa ndërhyrjen në kohë të policisë që e arrestoi 47-vjeçarin.
Gjatë ndërhyrjes, policia sekuestroi një pistoletë, 2 krehra dhe 30 fishekë. Sipas policisë, 47-vjeçari rezulton gjithashtu me precedent kriminal për trafikim të lëndëve narkotike.
Materialet procedurale i janë referuar Prokurorisë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Vlorë për veprime të mëtejshme.
Gazeta Si – Ka dalë një shpjegim fillestar lidhur me thyerjen e një dritareje në një avion të Ryanair, incident që bëri që koka e një 61-vjeçari serb të tërhiqej me forcë drejt vrimës në trupin e avionit, përpara se pasagjerët e tjerë ta tërhiqnin atë në një vend të sigurt.
Sipas një raporti paraprak të Bordit Kombëtar të Sigurisë së Transportit (NTSB) – agjencia amerikane që heton aksidentet në transport – një defekt i mundshëm strukturor në njërën nga fletët e motorit të djathtë të avionit Boeing 737-800 çoi në shkatërrimin e njërës prej dritareve të tij.
Fluturimi kryhej nga Malta Air, një degë e Ryanair, kompanisë kryesore evropiane të fluturimeve me kosto të ulët.
Një pasagjer mbeti i lënduar gjatë incidentit, duke pësuar dëmtime në qafë dhe në shpatull, si dhe djegie nga fërkimi.
Ishte data 10 korrik 2026, kur avioni – pasi ishte nisur nga qyteti grek i Selanikut me 155 persona në bord dhe me destinacion Memmingen-in në Gjermani – u kthye në aeroportin grek vetëm pak minuta më vonë, pas një incidenti që më pas tërhoqi vëmendjen e mediave në mbarë botën.
Një muaj më vonë, hetuesit amerikanë raportohet se kanë hedhur dritë mbi atë që ndodhi atë mëngjes në një lartësi prej 15.000 këmbësh (rreth 4.570 metrash) në hapësirën ajrore mbi Greqi.
Fragmentet që u shkëputën pas dështimit të një flete në motorin e djathtë të avionit – me shumë gjasa për shkak të lodhjes së pjesshme të metalit – raportohet se thyen një dritare dhe dëmtuan trupin e avionit në disa vende të tjera.
Për më tepër, agjencia amerikane – e cila ia ka kaluar hetimin autoriteteve greke – shpjegoi se brenda motorit u gjetën mbetje zogjsh, çka sugjeron se avioni mund të ketë goditur zogj gjatë ngritjes.
Kjo hipotezë e fundit është e vështirë të konfirmohet, duke qenë se pilotët nuk raportuan asnjë anomali dhe shkëputja ndodhi disa minuta më vonë.
Megjithatë, stjuardesat u thanë hetuesve se, para incidentit, kishin ndjerë një dridhje të fortë e të vazhdueshme dhe kishin parë tym ose mjegull brenda kabinës. Më pas, maskat e oksigjenit ranë, siç kërkohet nga rregulloret e sigurisë së fluturimit.
Hetimi ngre disa pyetje lidhur me mirëmbajtjen, inspektimet e motorit dhe kohën e zbatimit të direktivave të Administratës Federale të Aviacionit.
Kjo ndodh sepse, teknikisht, “Ryanair” po e respektonte grafikun e përcaktuar, megjithatë hetuesit tani po shqyrtojnë nëse direktiva ka nevojë për rishikim.
Vlen të përmendet se fletët e motorit kishin kaluar inspektime në maj të vitit 2026 dhe në nëntor të vitit 2025, pa u konstatuar ndonjë dëmtim.
Megjithatë, agjencia amerikane raportoi se, gjatë vitit të kaluar, ekuipazhet e fluturimit kishin raportuar katër raste të mundshme përplasjeje me zogj që përfshinin të njëjtin motor. Me sa duket, pas dy prej këtyre incidenteve u gjetën mbetje zogjsh.
Gazeta Si – Një aksident i rëndë me pasojë vdekjen e 2 personave, raportohet të ketë ndodhur pasditen e sotme në Çukas të Lushnjës.
Mirela Hasko, 50 vjeçe dhe Florije Xhepa, 53 vjeç, motra me njëra-tjetrën, kanë mbetur viktima të këtij aksidenti pasi automjeti me të cilin po udhëtonin, ka përfunduar në kanal.
Dyshohet se Hasko dhe Xhepa të jenë mbytur nga sasia e ujit në kanal. Shkaqet që shkaktuan aksidentin fatal janë ende të paqarta ndërsa në vendngjarje kanë mbërritur grupi hetimor e shërbime të emergjencës. Autoritetet përkatëse po punojnë për zbardhjen e plotë të dinamikës së rastit.
Gazeta Si – Lidhja Demokratike e Kosovës, pas mbledhjes së grupit të deputetëve të kësaj partie, ka vendosur që të heqë dorë nga çdo kërkesë.
Kjo parti, për të zhbllokuar situatën dhe t’i hapë rrugë zgjidhjes së interesit shtetëror, siç thotë, merr përsipër të kontribuojë pa asnjë përfitim politik në shmangien e krizës aktuale.
Ai ka thënë se LDK-ja është e gatshme të bisedojë për zgjedhjen e një presidenti që mbron interesat e Republikës, por i ka kërkuar kreut të Vetëvendosjes që sa më shpejt të thërrasë seancën konstituive.
Partia Demokratike e Kosovës gjatë ditës ka proceduar zyrtarisht kërkesën për një vazhdim tjetër të seancës konstituive për të premten, në orën 11:00.
Deputeti i PDK-së, Përparim Gruda, tha se kërkesa është bërë për respektimin e Kushtetutës, aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese dhe Rregullores së Punës së Kuvendit.
Iniciativës i është bashkuar edhe AAK-ja. Paraprakisht, para orës 8:00 të mëngjesit, deputetët e PDK-së ishin para objektit të Qeverisë.
Aty nuk u pa Kurti duke hyrë, por vetëm zëdhënësi i qeverisë, Arlind Manxhuka.
Deputeti Enver Hoxhaj e ka cilësuar si “absurde” situatën aktuale politike në Kosovë, duke akuzuar Qeverinë në detyrë se po vazhdon të ushtrojë funksionin në kundërshtim me Kushtetutën.
Hoxhaj, duke iu referuar përvojës së tij si ministër, ka thënë se pas certifikimit si deputet e ka lënë postin ministror.
Gazeta Si – Një shpërthim i fuqishëm ka tronditur mesditën e kësaj të enjteje portin e Roterdamit në Holandë, duke shkaktuar një viktimë dhe plagosjen e disa personave.
Ngjarja ka ndodhur në një rafineri në zonën e Europoort, pjesë e grupit zviceran Gunvor Group. Sipas raportimeve paraprake, shpërthimi ka ndodhur gjatë punimeve të mirëmbajtjes në tubacionet e një prej impianteve të kompanisë energjetike.
Pas shpërthimit, në zonë janë aktivizuar shërbimet e emergjencës, ndërsa autoritetet kanë nisur hetimet për të përcaktuar shkaqet dhe rrethanat e ngjarjes.
Deri tani, autoritetet lokale nuk kanë dhënë detaje të plota mbi shkakun e shpërthimit. Megjithatë, nuk përjashtohet as pista e sabotimit.
Hetimet vijojnë për të përcaktuar nëse shpërthimi ka ardhur si pasojë e një defekti teknik gjatë punimeve apo nëse pas tij qëndron një veprim i qëllimshëm.
Gazeta Si – Të enjten (sot, 13 gusht) mbahen zgjedhje të pjesshme për vendin në Parlamentin britanik që mbahet nga Nigel Farage, lideri i partisë populiste të djathtë “Reform UK”.
Vetë Farage e inicioi këtë votim duke dhënë dorëheqjen dhe duke kandiduar sërish menjëherë, me synimin për ta shndërruar garën në një lloj plebishiti dhe për të larguar vëmendjen nga skandalet e ndryshme që e kanë përfshirë së fundmi.
Në letër, kjo nuk është një lëvizje politike e rrezikshme: zona zgjedhore e Clacton-on-Sea është një nga zonat, ku partia “Reform” gëzon mbështetjen më të madhe, ndërsa Farage e konsideron rizgjedhjen e tij si të sigurt.
Megjithatë, gjërat nuk shkuan siç kishte shpresuar ai gjatë javëve të fundit. Fushata zgjedhore e përqendroi vëmendjen edhe më shumë te skandalet, ndërsa ai nuk arriti të jepte përgjigje bindëse.
Madje, edhe disa senatorë të partisë “Reform”, e panë dorëheqjen e tij si një lëvizje të rrezikshme, të bërë thjesht për të tërhequr vëmendjen.
Mbi të gjitha, zgjedhjet nuk u shndërruan në atë përplasje “me establishmentin” që kishte parashikuar Farage – i cili pretendon se skandalet janë një komplot i orkestruar kundër tij nga mediat dhe institucionet.
Përkundrazi, votimi mori një karakter farsë, pasi të gjitha partitë kryesore refuzuan të merrnin pjesë, duke mos dashur të bëheshin pjesë e lojës së tij retorike.
Në mungesë të kundërshtarëve seriozë, rivali i tij kryesor përfundoi të ishte “Count Binface” – një kandidat satirik që mban një kosh plehrash në kokë dhe pretendon se është një luftëtar hapësinor.
Binface, alter-egoja e komedianit Jon Harvey, ka qenë një figurë e njohur në politikën britanike prej disa vitesh.
Fakti që u gjend papritur në rolin e antagonistit të Farageit, e shndërroi Binface-in në një lloj heroi të internetit dhe personazhi – i cili tashmë kishte një audiencë në rrjetet sociale – e shfrytëzoi me mjeshtëri këtë narrativë.
Ndonëse zakonisht Binface merr më pak se 1 për qind të votave në sondazhe, këtë herë ai me shumë gjasa do të arrijë rezultatin më të mirë të karrierës së tij.
Mediat ndërkombëtarekonkurruan për intervista me Binface, i cili zgjodhi një studio podkasti në Londër të pajisur me një ekran jeshil në mënyrë që të mund të shfaqej në një sfond ndërgalaktik.
Ai u shfaq gjithashtu si i ftuar në “The Rest Is Politics”, podkastin më të popullarizuar të diskutimit politik. Një zyrtar i “Reform” shkoi aq larg sa pretendoi se Binface është një krijim i establishmentit i projektuar për të rrëzuar Farage, thjesht sepse komediani që e portretizonte atë kishte punuar më parë për BBC-në.
Udhëheqësit politikë kombëtarë u argëtuan duke sugjeruar që njerëzit të votonin për Binface – përfshirë Andy Burnham, kryeministrin e ri të Partisë Laburiste.
Me mungesën e partive kryesore, Clacton është shndërruar në një lloj grumbullimi për kandidatë të papritur.
Janë gjithsej 34 – kryesisht satirikë – duke shënuar numrin më të lartë të regjistruar ndonjëherë në zgjedhjet parlamentare të Mbretërisë së Bashkuar.
Një pamje ajrore e Clacton-on-Sea, ku në plan të parë shfaqet kalata – e cila shërben si një lloj parku argëtimi – në një fotografi të shkrepur më 6 gusht
Vetë fleta e votimit është jashtëzakonisht e madhe, me gjatësi 90 centimetra, gjë që do ta ngadalësojë procesin e numërimit të votave.
Disa banorë e kanë kundërshtuar gjithë këtë vëmendje dhe fluksin e gazetarëve, ndërsa të tjerë e kanë parë atë si një mundësi për të promovuar turizmin.
Një ngasondazhet e pakta mbi zgjedhjet, i jep Farage një epërsi prej 53 pikësh ndaj Binface, megjithëse vëren gjithashtu se shumica dërrmuese e njerëzve janë të vetëdijshëm për skandalet.
Lëvizja e Farage në fund të fundit ka rritur ndërgjegjësimin për këto çështje edhe në mesin e publikut më pak të angazhuar politikisht, dhe kjo mund të kthehet kundër tij – veçanërisht duke parë përpara, ndërsa konkurrenca zhvendoset nga Clacton – një “zonë rehatie” që ai zgjodhi vetë për të provuar forcën e tij të qëndrueshme – në një skenë më të gjerë.
Ka dy skandale që përfshijnë Farage-in; ato janë të lidhura me njëri-tjetrin dhe kanë të bëjnë me fonde që ai akuzohet se nuk i ka deklaruar siç duhet. Farage po hetohet nga organi parlamentar mbikëqyrës lidhur me të dyja çështjet.
Çështja e parë ka të bëjë me një donacion prej 5 milionë paundësh (gati 6 milionë euro) nga miliarderi dhe investitori në kriptovaluta, Christopher Harborne, i marrë vetëm pak muaj para zgjedhjeve të vitit 2024.
Rregullat parlamentare britanike kërkojnë që të gjithë deputetët e sapozgjedhur të deklarojnë çdo dhuratë apo donacion të marrë në 12 muajt para zgjedhjeve që lidhet me aktivitetin politik; megjithatë, nuk kërkohet deklarimi i dhuratave apo përfitimeve me natyrë “thjesht personale”.
Count Binface pas një interviste në Londër, më 29 korrik
Farage ka dhënë shpjegime jokonsekuente ose shmangëse – për shembull, duke pretenduar në një intervistë se, meqenëse bëhej fjalë për një dhuratë, ai thjesht mund t’i kishte shpenzuar paratë për një Ferrari.
Hetimi i dytë përqendrohet te financimi nga George Cottrell, një aristokrat që u bë një nga bashkëpunëtorët më të ngushtë të Farage-it.
Në vitin 2017, Cottrell kreu tetë muaj burg në SHBA pas një marrëveshjeje për pranimin e fajësisë; ai ishte përballur me akuza për pastrim parash, mashtrim elektronik, shantazh dhe zhvatje – vepra penale që mund të dënoheshin deri në 20 vjet burg – pasi u kap duke ofruar shërbime pastrimi parash në “dark web” për individë që ai besonte se ishin trafikantë droge, por që në fakt ishin agjentë federalë.
Së fundmi, Farage pranoi se Cottrell kishte paguar qiranë e tij dhe kishte mbuluar kostot e menaxhimit të rrjeteve sociale.
Të dyja rastet kanë thelluar dyshimet– të ushqyera tashmë nga hetime gazetareske – se Farage u pagua për të pranuar drejtimin e partisë “Reform” në zgjedhjet e vitit 2024, në një kohë kur ai ishte tërhequr zyrtarisht nga politika.
Farage ka këmbëngulur gjithmonë se u bind në momentin e fundit dhe për arsye thjesht ideologjike, por dëshmitë ndryshmee kundërshtojnë këtë version të ngjarjeve.
Në muajt para zgjedhjeve, ai ishte ankuar për të ardhurat që do të humbiste nëse rikthehej në politikën aktive, në vend që të vazhdonte karrierën si personalitet televiziv.
Atë pranverë – shumë kohë para se të angazhohej publikisht për këtë lëvizje – ai u takua me Cottrell-in dhe Richard Tice-in, multimilionerin që e kishte pasuar atë në krye të partisë “Reform”, për të negociuar kushtet e rikthimit të tij.
Ekziston dyshimi se donacioni prej 5 milionë paundësh nga një prej mbështetësve kryesorë të partisë shërbeu si një formë kompensimi për Faragein; rrjedhimisht, ai duhet ta kishte deklaruar këtë shumë, duke pasur parasysh lidhjen e saj me aktivitetin politik.
Nigel Farage në një konferencë shtypi të Reform UK në Londër, më 3 gusht: slogani pas tij lexon “pika kritike”
Hetimet parlamentare u pezulluan pas dorëheqjes së tij, por do të rifillojnë sapo Farage të rizgjidhet. Për më tepër, nëse dalin në pah parregullsi, Farage mund ta humbasë vendin e tij në parlament; kjo do të çonte në një zgjedhje të dytë të pjesshme, ndonëse me ndryshimin se partitë kryesore do të kandidonin përfaqësuesit e tyre.
Farage mund të përballet me konkurrencë nga “Restore Britain”, një parti e pozicionuar edhe më djathtas, e themeluar nga Rupert Lowe – një deputet që u shkëput nga “Reform”.
Pas një viti dominimi si në debatin politik ashtu edhe në sondazhe, situata për Faragein nuk është më aq e favorshme.
Ai është përballur me një vëmendje më të shtuar nga media dhe kanë dalë në dritë aktivitete të tjera të diskutueshme – siç është pranimi i 275mila stërlina (322,000 euro) për 12 orë punë promovuese për një kompani investimesh në shufra ari.
Pëlqimi ndaj tij ka rënë muajt e fundit, ndërsa Burnham dhe liderja konservatore Kemi Badenoch e kanë kaluar atë në renditje.
Vetë partia “Reform” është kaluar gjithashtu nga Laburistët në sondazhe, për herë të parë që nga marsi i vitit 2025.
Pavarësisht rezultatit të votimit në Clacton, e gjithë kjo i ka shtyrë analistë të ndryshëmtë pyesin nëse “Reform” e ka arritur tashmë kulmin e saj dhe pse Farage – dikur aseti kryesor i një partie që mbështetet fuqimisht tek ai – është shndërruar tashmë në një pengesë për rritjen e saj.
Gazeta Si – Një sherr i nisur për fyerjen e një të mituri në rrugën “Gjolek Kokona” në Tiranë gjatë mesnatës së 11 gushtit, ka përfunduar në të shtëna me armë zjarri dhe disa të arrestuar.
Policia njofton se sherri ku janë përfshirë ka nisur, pasi R.F., 34 vjeç, ka fyer një 17-vjeçar dhe ky i fundit së bashku me miq të tij janë kthyer për t’u konfliktuar me të dhe disa miq të tij.
Pas sherrit adoleshenti dhe miqtë e tij kanë shkuar në banesën e 34-vjeçarit, nga ku ka dalë vëllai i tij, F.F., dhe ka qëlluar me armë zjarri.
Fatmirësisht nuk pati persona të lënduar nga të shtënat me armë, ndërsa vetë F.F., është shpallur në kërkim së bashku me një person tjetër.
Vetë adoleshenti për të cilin nisi sherri, u procedua penalisht, ndërsa personi me të cilin u konfliktua R.F., vëllai tjetër i tij, S.F., 24 vjeç dhe R.Z., e K.K., u arrestuan për përkrahjen e autorit të krimit dhe veprime të pengojnë zbulimin e së vërtetës.
Gazeta Si – Partia Demokratike duket se më në fund e ka njohur Endrit Shabanin si Avokat të Popullit, zgjedhje të cilën e refuzuan dhe as nuk e votuan në Kuvend.
Sekretari për të drejtat e njeriut në PD, Franc Nuri, i është drejtuar Avokatit të Popullit me një shkresë zyrtare, duke i kërkuar që nisjen e një hetimi të posaçëm mbi ndikimin e projektit “Smart City”.
Ironike ka qenë kthimpërgjigjja e Shabanit, i cili ndër të tjera deklaron: “Faleminderit që besoni në legjitimitetin e institucionit”.
Në shkresën zyrtare, Avokati i Popullit njofton PD-në, jo vetëm se kërkesa e saj është pranuar, por dhe hapat që zyra e tij tij ka vendosur të ndërmarrë.
Objekti i hetimit do të jetë vlerësimi i përputhshmërisë së projektit “Smart City” me standardet kushtetuese dhe ndërkombëtare për mbrojtjen e jetës private dhe të të dhënave personale, duke iu referuar Kushtetutës, Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe ligjit për mbrojtjen e të dhënave personale.
Partia Demokratike në janar të këtij viti çoi në Gjykatën Kushtetuese procedurën e zgjedhjes së Endrit Shabanin si Avokat i Popullit.
Demokratët kundërshtuan rrugën e ndjekur nga Kuvendi në fund të vitit të kaluar, duke akuzuar PS-në se ka shkelur ligjin dhe prishur traditën e zgjedhjes së një Avokati të Popullit nga radhët e opozitës.
Sipas PD, deputetët e opozitës i kishin tërhequr firmat për mbështetjen e Endri Shabanit përpara se ai të kalonte për votim në Parlament, akt i cili nuk u pranua nga socialistët me argumentin se ishte bërë përtej afateve të parashikuara me ligj.
Gazeta Si – Një gjigant në ujërat pranë Porto Cervo-s: një jaht me vlerë tetë milionë euro u mbyt midis Isola dei Cappuccini dhe Capo Ferro, në Costa Smeralda, Itali, mbrëmjen e të martës, më 11 gusht, dhe tani ndodhet i shtrirë në njërën anë në një thellësi prej rreth shtatë metrash.
Sipas raportimeve fillestare, mjeti lundrues 30-metra – i dorëzuar te pronari vetëm katër ditë më parë – ndaloi së funksionuari për shkak të një defekti në motor.
Në bord ndodheshin 14 persona, përfshirë të ftuar dhe ekuipazhin; asnjë prej tyre nuk është në rrezik për jetën. Megjithatë, mbetet një rrezik: ai i dëmtimit të mjedisit.
Pronari i jahtit, një sipërmarrës italian, shoqërohej nga persona të tjerë, me gjasë duke shijuar pushimet në ujërat e Costa Smeralda-s.
Papritur, ndodhi një defekt në motor, i cili sipas raportimeve shkaktoi një zjarr në bord. Edhe pse flakët u vunë shpejt nën kontroll, incidenti bëri që uji të hynte në trupin e anijes.
Si pasojë, mjeti lundrues u fundos në shtratin e detit, në një thellësi prej shtatë metrash. Personat në bord u transferuan në mjete të tjera lundruese aty pranë, ndërsa pronari priti mbërritjen e ekipeve të shpëtimit dhe të Autoritetit Portual të La Maddalena-s, të cilët koordinuan operacionet për sigurimin e mjetit. Më pas, personat u dërguan në Poltu Quatu.
Jahti mbetet nën mbikëqyrje në pritje të mbërritjes së një rimorkiatori nga një kompani e specializuar, e ngarkuar për ta rikthyer atë në breg – një operacion që, sipas raportimeve, ka nisur tashmë.
Monitorimi i mjetit lundrues është gjithashtu thelbësor për të shmangur një kërcënim madhor: dëmtimin e mjedisit.
Ndonëse raportimet fillestare nuk tregojnë për rrjedhje karburanti, si masë paraprake janë vendosur barriera mbrojtëse rreth trupit të anijes.
Aksidentet me mjete lundruese që shkaktojnë derdhje karburanti janë dukuri e shpeshtë; madje, vetëm pak ditë më parë në Salerno – siç raportuan media të ndryshme lokale – një varkë u mbyt pranë bregdetit dhe në sipërfaqen e ujit u pikasën njolla që dukeshin si naftë.
Anija që u mbyt në Porto Cervo, një Amer F100, ka një gjatësi prej rreth 30 metrash dhe gjerësi 7 metra. Ajo vihet në lëvizje nga katër motorë Volvo Penta IPS1200, secili me fuqi 900 kuaj-fuqi.
Shpejtësia e saj maksimale është rreth 28 nyje (afërsisht 53 km/h). Jahti disponon pesë kabina: një suitë kryesore, dy kabina VIP dhe dy kabina dyshe. Ai mund të akomodojë deri në 10 mysafirë dhe 5 anëtarë të ekuipazhit.
Gazeta Si – Edi Rama ka kritikuar qëndrimin e mbajtur nga “miku i tij” Volodimir Zelenski lidhur me dklaratën e bërë nga Beogradi për mosnjohjen e Kosovës.
Por në një postim në rrjetet sociale, kryeministri thekson se mbështetja e Shqipërisë për Ukrainën nuk kushtëzohet nga qëndrimet politike të Kievit.
Sipas Ramës, qëndrimi kundër agresionit rus dhe në mbështetje të Ukrainës nuk mund të shihet si një marrëdhënie ku palët duhet t’i kthejnë njëra-tjetrës favore politike.
“Liria nuk është një marrëdhënie shkëmbimi”, shkruan Rama, duke argumentuar se mbështetja ndaj një vendi që përballet me luftë nuk duhet të tërhiqet për shkak të një qëndrimi të tij në një çështje tjetër.
Kryeministri pranon se Ukraina mund të ketë një qëndrim të gabuar për Kosovën, por thekson se kjo nuk e ndryshon, sipas tij, të drejtën e popullit ukrainas për të qenë i lirë.
“Ukraina mund të jetë, dhe po, është, gabim për Kosovën, por e drejta e saj për të qenë e lirë mbetet e padiskutueshme”, shprehet Rama.
Ai shton se Shqipëria duhet të jetë në gjendje të mbajë njëkohësisht dy qëndrime: të kundërshtojë pozicionin e Ukrainës për Kosovën dhe të vijojë mbështetjen për Ukrainën në përballjen me agresionin rus.
Në përfundim të reagimit, Rama thekson se Shqipëria do të vazhdojë të qëndrojë në krah të Ukrainës, duke e mbyllur mesazhin me sloganin: “UKRAINË E LIRË. Sot, nesër dhe gjithmonë.”
Gazeta Si – Kanë dalë në dritë detaje të reja befasuese lidhur me ndërrimin e fshehtë të avionit nga Donald Trump muajin e kaluar, pas samitit të NATO-s në Turqi.
Gazeta “Washington Post“ zbuloi së fundmi se për segmentin e parë të udhëtimit – nga Stambolli në një bazë ushtarake britanike – Trump hipi në Air Force One në sy të kamerave, por më pas zbriti fshehurazi përmes një ashensori të pasmë për ngarkesa ushqimore; ai u transportua me një furgon shërbimi drejt një avioni ushtarak aty pranë, me të cilin përfundoi fluturimin për në Angli.
Arsyeja ishte kërcënimi për një sulm me raketa ndaj presidentit të SHBA-ve nga ana e Iranit, të cilin agjencitë e inteligjencës e vlerësuan si të besueshëm.
Dje dolën në dritë detaje të reja. A bëhej fjalë për një “avion mashtrues” (decoy plane), ku pasagjerët shërbenin si objektiva të mundshme lëvizëse?
Ajo që dihet me siguri është se, krahas gazetarëve, në “fluturimin mashtrues” ndodheshin Sekretari i Shtetit, Marco Rubio dhe Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, ndërsa Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth ishte në fluturimin e fshehtë së bashku me Trumpin.
Anëtarët e stafit presidencial, Natalie Harp, Walt Nauta dhe Dan Scavino ishin gjithashtu me Trumpin – fillimisht në furgonin e shërbimit të ushqimit dhe më pas në fluturimin ushtarak.
Rubio dhe Bessent ishin në dijeni të operacionit; në fakt, është procedurë standarde – pavarësisht kërcënimit specifik – që presidenti dhe tre zyrtarë kyç të ekzekutivit të mos udhëtojnë me të njëjtin avion (radha e pasimit të detyrës në rast vdekjeje ose paaftësie të presidentit është: zëvendëspresidenti – i cili, siç dihet, udhëton gjithmonë veçmas nga presidenti – i ndjekur nga Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Presidenti pro tempore i Senatit dhe Sekretari i Shtetit).
Shumë bashkëpunëtorë të tjerë të Trumpit ndodheshin në “fluturimin mashtrues” (që shërbente si diversion): Stephen Milleri i besuar – tek i cili Trumpi mbështetet për të artikuluar pikëpamjet dhe ndjesitë e bazës së lëvizjes MAGA – së bashku me Will Scharf, Steven Cheung, Mike Needham, Ross Worthington dhe Monica Crowley.
Dje, Trumpi konfirmoi lajmin ekskluziv të “Washington Post”: “Besoj se kishte një kërcënim, por nuk bëra shumë pyetje; ekipi i sigurisë thotë një gjë dhe unë duhet të bëj atë që thonë ata”.
Pjesa vërtet e pakëndshme: para se të dilnin në shesh informacionet mbi kërcënimet iraniane, Trump kishte deklaruar në rrjetet sociale se më 8 korrik do t’i ndërronte avionët presidencialë – “për hir të së shkuarës” – dhe do ta dërgonte në Mbretërinë e Bashkuar avionin e ri (të cilin demokratët e kishin pagëzuar me ironi “Qatar Force One”, pasi ishte dhuruar nga Katari), i cili ishte projektuar për të shërbyer si Air Force One.
Ai tha se donte “t’u jepte heronjve tanë të mëdhenj ushtarakë mundësinë ta admironin shtesën tonë të bukur e të re në flotën e Forcave Ajrore”.
Atë ditë, Trump e kishte mohuar ekzistencën e ndonjë kërcënimi aktiv. “Po thoni se nuk ka ndonjë problem sigurie?” – pyeti një gazetar, duke iu referuar faktit se, në një rast të pazakontë, Trump po udhëtonte me dy avionë Air Force One: të vjetrin dhe të riun.
“Jo. Jo. Pse duhet të kishte?”, – ishte përgjigjja e tij. Një gënjeshtër, siç duket qartë tani. Dhe kur u pyet nëse kishte “ndonjë çështje tjetër”, ai u përgjigj: “Jo”. Një tjetër gënjeshtër.
Login
