Kina ka hakuerar email-et e përdorura nga Kongresi Amerikan në komisione të fuqishme të Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së, si pjesë e një fushate masive spiunazhi kibernetik të njohur si Salt Typhoon.

Sipas personave të njohur me sulmin, inteligjenca kineze ka hyrë në sistemet e email-it të përdorura nga disa punonjës të komisionit të Dhomës, si dhe nga ndihmës të komisioneve për punët e jashtme, inteligjencën dhe shërbimet e armatosura. Ndërhyrjet u zbuluan në dhjetor.

Sulmet janë elementi më i fundit i një fushate të vazhdueshme kibernetike kundër rrjeteve të komunikimit amerikan nga Ministria e Sigurisë së Shtetit, shërbimi inteligjent i Kinës. Një person i njohur me sulmin tha se nuk ishte e qartë nëse MSS kishte pasur akses në email-et e ligjvënësve.

MSS ka operuar Salt Typhoon prej disa vitesh. Ajo i lejon Kinës të ketë akses në telefonatat, mesazhet dhe postat zanore të pakriptuara të pothuajse çdo amerikani dhe, në disa raste, mundëson edhe hyrjen në llogari email-i.

Salt Typhoon ka përgjuar gjithashtu thirrjet e zyrtarëve të lartë amerikanë gjatë dy viteve të fundit, thanë persona të njohur me fushatën.

Mark Warner, demokrati më i lartë në komisionin e inteligjencës të Senatit, tha në dhjetor se ishte “e pakuptueshme” që Salt Typhoon nuk po merrte më shumë vëmendje. “Nëse nuk jeni në një pajisje të enkriptuar, ata mund të përgjojnë cilindo prej nesh,” i tha Warner grupit Defense Writers Group.

Jake Sullivan, këshilltari për sigurinë kombëtare i ish-presidentit Joe Biden, i tha Financial Times vitin e kaluar, pasi u largua nga Shtëpia e Bardhë, se kompanitë amerikane të telekomunikacionit ishin “jashtëzakonisht të cenueshme” ndaj Salt Typhoon.

Kjo fushatë është një nga shumë përpjekjet e spiunazhit kibernetik nga inteligjenca kineze dhe Ushtria Çlirimtare Popullore që synojnë infrastrukturën amerikane.

Në vitin 2024, FBI dhe agjenci të tjera amerikane thanë se një grup hakerësh i sponsorizuar nga shteti kinez, i quajtur Volt Typhoon, kishte depërtuar në sistemet amerikane të energjisë, transportit dhe komunikimit, në mënyra që do t’i shërbenin Kinës në rast të një konflikti me SHBA-në.

Grupet amerikane të telekomunikacionit kanë bërë pak për t’u mbrojtur nga Salt Typhoon për shkak të kostos shumë të lartë të forcimit të rrjeteve. Warner tha në dhjetor se rrjetet amerikane janë veçanërisht të cenueshme sepse u ndërtuan në një kohë kur siguria kibernetike nuk konsiderohej një shqetësim serioz.

Thesari i SHBA-së planifikoi të vendoste sanksione ndaj entiteteve të MSS për Salt Typhoon në dhjetor, por u tërhoq nga ky vendim pas shqetësimeve se kjo do të dëmtonte afrimin diplomatik që presidentët Donald Trump dhe Xi Jinping arritën në tetor.

Katër komisionet që u shënjestruan nga MSS refuzuan të komentojnë.

Ambasada kineze në SHBA mohoi akuzat për Salt Typhoon. Liu Pengyu, zëdhënësi i ambasadës, tha:
“Ne e kundërshtojmë me vendosmëri që pala amerikane të bëjë spekulime dhe akuza të pabazuara, të përdorë sigurinë kibernetike për të njollosur Kinën, dhe të përhapë lloje të ndryshme dezinformimi për të ashtuquajturat kërcënime kineze nga hakerët.”/FinancialTimes

The post Financial Times: Kina ka hakeruar email-et e Kongresit Amerikan dhe po i përgjon appeared first on Gazeta Si.

Aksionet europiane të mbrojtjes shënuan një nivel rekord, ndërsa çmimet e naftës dhe dollari u forcuan të enjten, teksa tensionet gjeopolitike që po ziejnë nga Venezuela deri në Groenlandë i mbajtën tregtarët në pasiguri.

Sekuestrimi i dy tankerëve të naftës të lidhur me Venezuelën në Atlantik u shoqërua me lajmin se Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, do të takohet javën e ardhshme me drejtuesit e Danimarkës për të diskutuar çështjen e Groenlandës. Në të njëjtën kohë, tregjet u përballën edhe me të dhëna ekonomike të përziera.

Indeksi europian STOXX i industrisë ajrore dhe të mbrojtjes (.SXPARO) arriti një nivel rekord, duke u rritur me gati 2% në orët e para të tregtimit dhe duke shënuar ditën e pestë radhazi të fitimeve. Që nga fillimi i vitit, ky indeks është rritur me 13%, ndërsa që prej pushtimit të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, fitimet kumulative tejkalojnë 260%.

Ndërkohë, euro ishte në rrugën e rënies së tetë radhazi kundrejt dollarit.

“Investitorët po kuptojnë se kërcënimi nga gjeopolitika nuk do të zhduket,” tha Peter McLean, drejtor i zgjidhjeve për portofole shumë-asetesh në Stonehage Fleming Investment Management.
“Edhe pse është pak e mundshme të shohim veprime ushtarake në Groenlandë, është e qartë se ekziston një shtysë për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes në Europë.”

Çmimet e naftës kanë rënë këtë javë për shkak të pritshmërive për rritje të prodhimit të naftës nga Venezuela, por u rikuperuan të enjten. Kontratat e së ardhmes për naftën Brent u rikthyen mbi nivelin 60 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane u rrit me 0.5% në 56.30 dollarë për fuçi.

Zyrtarë të lartë amerikanë deklaruan të mërkurën se SHBA duhet të kontrollojë për një kohë të pacaktuar shitjet dhe të ardhurat nga nafta e Venezuelës, me synim stabilizimin e ekonomisë së saj, rindërtimin e sektorit të naftës dhe sigurimin që vendi të veprojë në përputhje me interesat amerikane.

“Reagimi negativ i tregut ndaj komenteve të Trump për kontrollin e naftës venezueliane duket pak i tepruar,” tha Daniel Hynes, strateg i lartë për mallrat në ANZ. “Kontrolli amerikan mbi shitjet e naftës mund të nënkuptojë në fakt vazhdimin e sanksioneve ose kufizimeve në afatin e shkurtër, gjë që do të ishte pozitive për çmimet e naftës. Dyshoj se kjo është arsyeja pse çmimet po rikuperohen.”/Reuters

The post Kaosi gjeopolitik, rritet çmimi i naftës dhe forcohet dollari appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një tjetër ambient i përshtatur për kultivimin e bimëve narkotike me llamba është zbuluar në Shkodër, duke çuar në finalizimin e operacionit policor të koduar “Neonët 6”.

Sipas policisë, janë shpallur në kërkim dy shtetas, njëri prej tyre 35 vjeç, banues në Shkodër, si dhe një 16-vjeçar, të dy të dyshuar se kishin përshtatur një banesë në lagjen “Ndoc Mazi” për kultivimin e bimëve narkotike, duke përdorur pajisje elektrike të furnizuara me lidhje të paligjshme të energjisë.

Në vijim të hetimeve, janë proceduar penalisht dy punonjës të OSHEE-së, të moshës 33 dhe 63 vjeç, për veprën penale “Shpërdorimi i detyrës”, ndërsa një 22-vjeçare nga Puka është proceduar për “Moskallëzim krimi”.

Gjatë kontrollit në ambientin e përshtatur për kultivim dhe tharje kanabisi, policia sekuestroi: 60 bimë të dyshuara narkotike kanabis, 57 pajisje të ndryshme elektrike, 4 celularë.

Ndërkohë, nga kontrolli në banesën e një 49-vjeçari, ngjitur me ambientin e kultivimit dhe i ndaluar më herët për vepra të tjera penale, u sekuestruan një pistoletë sportive pneumatike pa numër, municion luftarak dhe një automjet.

The post Zbulohet një tjetër ambient me kanabis në Shkodër, në kërkim dy persona appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Gjatë periudhës së verës, Banka e Shqipërisë ka tërhequr nga tregu 595.3 milionë euro, rreth 50% më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë një vit më parë. Nga kjo sasi eurosh të blera, 108 milionë euro janë përdorur për rritjen e rezervës valutore, ndërsa pjesa tjetër ka pasur si qëllim stabilizimin e kursit të këmbimit. Paralelisht me këto ndërhyrje, kursi euro/lek gjatë kësaj periudhe mbeti praktikisht i “ngrirë” në intervalin 97–98 lekë.

Në total, nga janari deri në shtator 2025, Banka e Shqipërisë ka blerë mbi 825 milionë euro në tregun valutor.

Paralelisht, në periudhën korrik–shtator, Banka realizoi operacione injektimi të likuiditetit me një vlerë mesatare ditore prej 38 miliardë lekësh, një nivel pak më i ulët se në tremujorin paraardhës. Megjithatë, në një krahasim që merr parasysh efektet sezonale, mungesa e likuiditetit rezulton të ketë rënë me rreth 64%, duke reflektuar ndikimin e drejtpërdrejtë të blerjeve valutore në rritjen e ofertës monetare në lekë.

Sipas të dhënave, blerjet e Bankës së Shqipërisë në tregun valutor kanë qenë faktori kryesor që ka kontribuar në uljen e mungesës së likuiditetit me rreth 63.66 miliardë lekë. Në të kundërt, rritja e parasë në qarkullim me 20.26 miliardë lekë, e përqendruar kryesisht gjatë muajve korrik–gusht, ka vepruar në drejtim të kundërt, duke zbutur pjesërisht efektin e ndërhyrjeve të Bankës.

Gjatë gjithë vitit 2025, euro ka shfaqur një lloj “imuniteti” artificial, i ndërtuar mbi ndërhyrjet e shpeshta të Bankës së Shqipërisë. Sipas të dhënave zyrtare, gjatë këtij viti banka qendrore ka tërhequr nga tregu rreth 800 milionë euro, me qëllim frenimin e zhvlerësimit të mëtejshëm të monedhës europiane.

Megjithatë, kjo strategji nuk është parë me sy pozitiv nga institucionet ndërkombëtare. Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka theksuar vazhdimisht nevojën për një regjim të lirë këmbimi, pa ndërhyrje të vazhdueshme administrative, duke argumentuar se tregu duhet të reflektojë vetë balancat reale ekonomike.

The post Banka e Shqipërisë, gjatë verës tërhoqi nga tregu 595 mln euro për të ngadalësuar rënien e kursit appeared first on Gazeta Si.

Një person është gjetur pa shenja jete, i dyshuar i mbytur, në zonën e Plepave, në qytetin e Durrësit.

Në një njoftim paraprak, policia thotë se viktima A.H., 54 vjeç ishte shpallur i larguar nga shtëpia dhe pas kërkimeve, trupi i tij i pajetë u gjet në një kanal kullues në afërsi të Ish-repartit Ushtarak. Paraprakisht dyshohet se A. H. është marrë nga rrjedha e ujit.

Një ditë më parë, kushëriri i tij kishte kallëzuar në polici mungesën e 54-vjecarit , duke kërkuar ndihmë për gjetjen e tij. Ai punonte pranë ndërmarrjes komunale në plazh dhe dyshohet se ka humbur jetën në krye të detyrës.

Prej 3 ditësh, vendi ynë është pushtuar nga reshjet intensive të shiut, duke përmbytur shtëpi, rrugë dhe toka bujqësore.

The post Regjistrohet viktima e parë nga moti i keq, mbytet 54-vjeçari appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Ka dështuar edhe sot mbledhja e Këshillit të Mandateve me qëllim shqyrtimin e kërkesës së SPAK për heqjen e imunitetit të zv.kryeministres Belinda Balluku.

Në sallën ku zhvillohet mbledhja të parët kanë mbërritur deputetja Elda Hoti dhe Saimir Korreshi, por derën e kanë gjetur të kyçur.

Demokratët akuzojnë kryeministrin Edi Rama për pengimin e procesit, duke mbajtur të bllokuara zyrat e Kuvendit dhe duke mos lejuar thirrjen e Këshillit, e cila sipas rregullores mund të bëhet edhe nga pesë anëtarë.

“Kuvendi, me urdhër politik të Edi Ramës, vazhdon të mbajë peng mbledhjen e Këshillit të Mandateve. Ndryshe nga sa përcakton rregullorja, sipas së cilës mbledhja e Këshillit mund të thirret nga 5 anëtarë, Niko Peleshi vazhdon t’i mbajë të kyçura zyrat e Kuvendit, duke mbrojtur të korruptuarën Belinda Balluku.

Kërkojmë me urgjencë thirrje e mbledhjes. Mjaftojmë ne sot që mbledhja të jetë e vlefshme, nuk është nevoja për prezencë 50+1″, tha Oerd Bylykbashi në një deklaratë për mediat.

E vetmja mbledhje e zhvilluar është ajo e datës 19 dhjetor, ku anëtarë të PD e PS dhe me prezencën e prokurorëve të posaçëm dhe avokatin mbrojtës të Ballukut, morën provat dhe kohën e nevojshme për t’u njohur me rreth 16 mijë faqe të grumbulluara në USB.

Dy janë arsyet që 5 anëtarët e Partisë Socialiste nuk pranojnë zhvillimin e mbledhjes; avokatët e Ballukut kanë kërkuar 3 javë kohë për t’u njohur me provat dhe për të përgatitur mbrojtjen dhe më e rëndësishmja, Gjykata Kushtetuese ende nuk është shprehur për çështjen e pezullimit të zv/kryeministres dhe ministres Belinda Balluku nga detyrat shtetërore.

The post PD: Rama po pengon mbledhjen e Këshillit të Mandateve për Ballukun appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Jemi në kulmin e sezonit të gripit, ndaj forcimi i imunitetit është në mendjen e pothuajse të gjithëve.

Të jesh i rregullt me vaksinat (gripi, COVID-i dhe për disa persona RSV) është thelbësore për mbrojtjen e shëndetit. Po aq të rëndësishme janë edhe rregullat bazë të higjienës që i kemi mësuar që në fëmijëri: të mbulosh gojën kur teshtin dhe të lash duart shpesh.

Edhe ushqimi luan rol në mbështetjen e sistemit imunitar. Ndoshta ke pirë lëng portokalli pa masë për të shmangur sëmundjet. Por ndonëse portokallet janë burim i mirë i vitaminës C, specat kanë edhe më shumë, duke i bërë një perime shumë të vlefshme për t’u përfshirë në dietë.

Të gjithë specat kanë vlera ushqyese, por përfitimet ndryshojnë pak sipas ngjyrës. Dietologë të certifikuar shpjegojnë se cila ngjyrë është më e përshtatshme, sidomos për forcimin e imunitetit.

Si ndryshojnë vlerat ushqyese të specave sipas ngjyrës

Për të kuptuar ndryshimet ushqyese, duhet ditur pse specat kanë ngjyra të ndryshme. Dietologia Ginger Hultin shpjegon se ngjyra lidhet me pjekurinë e specit.

Specat jeshilë janë më pak të pjekuri/ Specat e kuq janë më të pjekurit.

Specat jeshilë janë të pasur me klorofil, pigmenti që u jep ngjyrën jeshile. Me kalimin e kohës, ndërsa piqen në bimë, klorofili shpërbëhet dhe rritet prodhimi i karotenoideve, antioksidantë që ndikojnë si në ngjyrë, ashtu edhe në përbërjen ushqyese.

Ndryshe nga bananet, specat nuk vazhdojnë të piqen pasi këputen. Sipas studimeve, të gjithë specat përmbajnë: fibra, antioksidantë, vitaminë C dhe A, kalium, kalcium dhe fosfor.

Megjithatë, sasia e këtyre lëndëve ndryshon pak sipas ngjyrës.

Specat e kuq – më të pasurit në vlera ushqyese

Nëse synon përfitimin maksimal ushqyes, dietologët rekomandojnë specat e kuq. Ata piqen më gjatë dhe për këtë arsye përmbajnë më shumë antioksidantë.

Janë më të pasur me vitaminë C, kanë nivelin më të lartë të vitaminës A dhe ofrojnë mbështetje më të fortë për sistemin imunitar.

Studime tregojnë se specat e kuq mund të kenë deri në 60% më shumë vitaminë C krahasuar me specat jeshilë.

Mos i nënvlerëso specat portokalli, të verdhë dhe jeshilë

Edhe pse specat e kuq janë më të pasur, kjo nuk do të thotë se ngjyrat e tjera nuk vlejnë. Diferencat ushqyese janë relativisht të vogla.

Specat e verdhë janë të pasur me luteinë dhe zeaksantinë – të mira për shëndetin e syve

Specat jeshilë kanë pak më pak kalori, pasi përmbajnë më pak sheqerna natyrale

Megjithatë, kjo diferencë është e papërfillshme në praktikë. Ekspertët këshillojnë të “hash ngjyrat e ylberit”, për të përfituar nga profili unik antioksidant i çdo ngjyre.

Mënyra e gatimit ka rëndësi

Edhe mënyra se si i gatuan specat ndikon në vlerat ushqyese:

Avullimi dhe skuqja e lehtë ruajnë më mirë vitaminën C. Duhet shmangur zjerja ose gatimi në temperatura shumë të larta, pasi vitaminat e tretshme në ujë humbasin.

Për vitaminën A, e cila është e tretshme në yndyrë, rekomandohet gatimi me vaj ulliri ekstra të virgjër

Të gjitha ngjyrat e specave janë të shëndetshme dhe ia vlen të përfshihen në dietë. Mos u streso për ngjyrën perfekte – larmia është çelësi.

Në dimër dhe gjatë sezonit të gripit, është mirë të dish se speci i kuq ka më shumë vitaminë C se një portokall, por përfitimi maksimal vjen nga kombinimi i të gjitha ngjyrave.

Në fund të fundit, ushqimi i larmishëm është aleati më i mirë i imunitetit.

Burimi: Huffington Post/Përshtati Gazeta Si

The post Më shumë vitaminë C se portokalli- Për imunitet konsumoni…speca appeared first on Gazeta Si.

Gazeta “SI”- Anton Pashku zë një vend të veçantë dhe të pazëvendësueshëm në letërsinë shqipe. Ai nuk ishte vetëm një shkrimtar i talentuar, por një dukuri letrare që e zhvendosi prozën dhe dramaturgjinë shqipe drejt modernitetit të vërtetë estetik dhe filozofik. Në një kohë kur letërsia shpesh mbetej brenda skemave ideologjike dhe formave të konsumuara, Pashku krijoi një gjuhë të re rrëfimore, të mbështetur në nëntekst, ironi, simbolikë dhe vetëdije të lartë për aktin e shkrimit. Kjo e bën veprën e tij të qëndrueshme në kohë dhe të hapur për lexime të reja.

I lindur më 8 janar 1937 në Grazhdanik të Hasit të Thatë, afër Prizrenit, Anton Pashku vinte nga një mjedis që mbartte peshën e historisë, traditës dhe qëndresës shqiptare. Nëna e tij, Geta, ishte nga Zymi, ndërsa babai, Toma (Tonini), bukëpjekës, nga Karashëngjergji, rrëzë Pashtrikut. Këto hapësira dhe përvoja të hershme, të ngulitura në kujtesën kolektive, do të shndërroheshin më vonë në simbole letrare të fuqishme, veçanërisht në prozën e tij tregimtare dhe romanore. Shkollimin fillor dhe një pjesë të gjimnazit e kreu në Prizren, ndërsa gjimnazin real dhe maturën në Prishtinë, qytet ku edhe u formua si intelektual dhe krijues.

Që nga viti 1958, jeta e tij profesionale lidhet ngushtë me gazetën dhe Shtëpinë Botuese “Rilindja”, ku punoi fillimisht si gazetar, më pas si redaktor i rubrikës së kulturës dhe, për më shumë se dy dekada, si redaktor i prozës dhe dramës. Në të njëjtën kohë, Pashku ishte aktiv në jetën letrare si redaktor i revistave “Jeta e Re” dhe “Fjala”, duke ndikuar drejtpërdrejt në formësimin e shijes letrare dhe orientimeve estetike të letërsisë shqipe në Kosovë. Ai ishte anëtar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës dhe, nga viti 1993, anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës.

Shkrimet e para letrare Anton Pashku i botoi që në vitin 1955, shumë herët, ende pa i mbushur njëzet vjet. Që në këto tekste të hershme, si tregimet poetike “Në stuhi” dhe “Klithma”, të botuara më 1957, vërehet prirja e tij për reduktimin maksimal të ngjarjes dhe personazheve, për krijimin e një atmosfere të ngarkuar me tension të brendshëm dhe për zhvendosjen e kuptimit nga sipërfaqja e rrëfimit drejt nëntekstit. Kjo mënyrë shkrimi do të bëhej shenja dalluese e gjithë veprës së tij.

Në tregimet e Anton Pashkut dallohen tri qarqe themelore tematike: tema e dashurisë, e trajtuar shpesh si mungesë, si pritje ose si kujtim i thyer; tema e vetmisë, e kushtëzuar nga censura, shtypja dhe totalitarizmi; dhe tema e dhunës së ushtruar mbi individin dhe mbi qenien kolektive. Këto tema nuk mbeten të kufizuara në një realitet lokal, por universalizohen dhe marrin përmasa ekzistenciale, duke e bërë prozën e tij të komunikueshme edhe përtej kontekstit shqiptar.

Tregimi “Kulla” përbën një nga tekstet më përfaqësuese të krijimtarisë së Pashkut dhe një model tematik për pjesën më të madhe të veprës së tij. Në këtë tregim ndërthuren motivi i lashtësisë, drama historike shqiptare, qëndresa dhe ankthi ekzistencial. Kulla shfaqet si simbol i identitetit dhe i mbijetesës, ndërsa përmes figurave të Plakës dhe Birit shprehet lidhja e pashkëputshme mes së kaluarës dhe së ardhmes. Dhuna, e pranishme si kërcënim i vazhdueshëm, del përkohshme përballë forcës së traditës shpirtërore dhe trashëgimisë kulturore.

Romani “Oh” përfaqëson kulmin e arritjeve letrare të Anton Pashkut dhe një nga veprat më të rëndësishme të prozës moderne shqipe. Me strukturën e tij të ndërlikuar narrative, me shtresëzimin e kohës dhe ndërtimin simbolik të personazheve, ky roman krijon një univers letrar ku rrëfimi zhvillohet në disa nivele njëkohësisht. Koha reale dhe ajo fiksionale ndërthuren, personazhet shndërrohen herë në rrëfimtarë e herë në simbole, ndërsa gjuha merr tipare poetike, duke krijuar një tekst të hapur që kërkon lexues aktiv dhe interpretues.

Në veprën e Pashkut, gjuha nuk është kurrë “normale” apo thjesht komunikuese. Ajo është gjithmonë gjuhë poetike, e ngjeshur me shenja që krijojnë marrëdhënie të reja kuptimore. Vetë autori kishte theksuar se shenjat e gjuhës artistike, kur vendosen pranë njëra-tjetrës me saktësi, janë të afta të shkaktojnë “eksplozione jetësore” me intensitet të lartë. Kjo vetëdije estetike e shndërroi shkrimin e tij në një sistem të plotë letrar, ku forma dhe ideja janë të pandashme.

Edhe në dramaturgji, sidomos në dramat “Sinkopa” dhe “Gof”, Pashku ndërtoi një sistem formal modern, duke përmbysur rendin tradicional të fabulës dhe duke e vënë theksin te struktura  dhe raporti me skenën. Dramat e tij u vunë në skenë në Prishtinë, Shkup, Zagreb, Mitrovicë, Ferizaj dhe deri në Paris, çka dëshmon për vlerën dhe universalitetin e tyre artistik.

I quajtur me të drejtë “Xhojsi i letërsisë shqipe” nga Ibrahim Rugova, Anton Pashku la pas një vepër që u fut natyrshëm në rrethin e vlerave estetike më të qëndrueshme të letërsisë shqipe. Sot, krijimtaria e tij është vlerë kulturore kombëtare dhe pjesë e pandashme e studimit të letërsisë bashkëkohore shqipe. Letërsia e Pashkut nuk kërkon shpjegime të gatshme apo lexime didaktike, por dialog të vazhdueshëm, rikthime dhe venerime të reja. Ai mbetet një autor që flet më shumë përmes heshtjes dhe nëntekstit, duke e bërë lexuesin pjesë aktive të kuptimit dhe duke e mbajtur veprën e tij gjithmonë të gjallë.

The post Anton Pashku, zëri modern i vetëdijes estetike në letërsinë shqipe appeared first on Gazeta Si.

Për shkak të protestës që zhvillojnë fermerët në Greqi, aksi rrugor Kakavijë-Janinë nuk do të jetë funksional për qarkullimin e automjeteve për 48 orë duke filluar nga ora 12:00 (me orën greke) ditën e sotme.

Policia e kufitare e Kakavijës njofton se do të lejohet vetëm qarkullimi i mjeteve për emergjenca shëndetësore.

“Aksi rrugor Kakavijë-Janinë, në kryqëzimin e fshatit Kallpaq, do të jetë i bllokuar për shkak të protestës që do të zhvillojnë fermerët. Do të lejohen të qarkullojnë vetëm automjetet që do të kenë emergjenca shëndetësore”, thuhet në njoftimin e policisë.

Protestat e fermerëve nisën në fund të nëntorit për vonesat me dhënien e subvencioneve të BE-së pas një skandali korrupsioni. Ata janë të vendosur të vazhdojnë dhe të intensifikojnë protestat e tyre nëse kërkesat nuk u plotësohen nga qeveria.

The post Greqia e ‘paralizuar’ nga protestat, aksi Kakavijë-Janinë i pakalueshëm për 48 orë appeared first on Gazeta Si.

Një mjet borëpastrues në rrugën e Arbrit ka shkaktuar një aksident të trefishtë.

Teksa po pastronte dëborën në afërsi të tunelit të Murrizit në anën e Klosit, mjeti borëpastrues goditi një automjet tip Volkswagen që lëvizte në drejtim të Tiranës, i cili më pas u përplas edhe me dy automjete të tjera.

Si pasojë e përplasjes janë lënduar disa persona, ndërsa drejtuesi i mjetit Volkswagen u dërgua në spital për ndihmë të specializuar.

The post Borëpastruesja përplas 3 makina në Rrugën e Arbrit, një person përfundon në spital appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Sipas Fiona Hill, e cila ishte këshilltare e presidentit Donald Trump gjatë mandatit të tij të parë, Rusia tregoi në vitin 2019 se do të ishte e gatshme të hiqte dorë nga mbështetja e saj për presidentin Nicolás Maduro në Venezuelë në këmbim të një lirie veprimi në Ukrainë.

Rusët vazhdimisht e kanë përmendur idenë e një “marrëveshjeje shumë të çuditshme shkëmbimi midis Venezuelës dhe Ukrainës”, tha Hill gjatë një seance dëgjimore në Kongres në vitin 2019.

Komentet e saj u rishfaqën këtë javë dhe u ndanë në mediat sociale pas operacionit amerikan për të kapur Maduron.

Hill i tha agjencisë “Associated Press” se, ndërsa nuk ishte një ofertë zyrtare, ambasadori i atëhershëm rus në Shtetet e Bashkuara, Anatoly Antonov, i kishte bërë disa aludime se Rusia do të ishte e gatshme të hapte rrugën për amerikanët në Venezuelë, nëse Uashingtoni do të bënte të njëjtën gjë për Moskën në Evropë.

Në ato vite, ideja u promovua edhe përmes artikujve në median ruse që i referoheshin “Doktrinës Monroe”, një parim i shekullit të 19-të, sipas të cilit Shtetet e Bashkuara kundërshtonin ndërhyrjen evropiane në Hemisferën Perëndimore dhe në këmbim pranonin të qëndronin larg çështjeve evropiane.

Doktrina “Donroe” – e rishikuar nga Trump – po citohet tani nga Shtëpia e Bardhë si justifikim për ndërhyrjen në Venezuelë.

Hill tregon se në prill të vitit 2019, vetë Trump e dërgoi atë në Moskë për t’u thënë zyrtarëve të Kremlinit se Ukraina dhe Venezuela ishin dy çështje të ndara. “Askush nuk ishte i interesuar për një marrëveshje atëherë”.

Në atë kohë, Shtëpia e Bardhë u bashkua me aleatët e saj në njohjen e udhëheqësit të opozitës Juan Guaido si presidentin e përkohshëm legjitim të Venezuelës.

Tani, Kremlini do të jetë i “ngazëllyer” nga perspektiva e Rusisë, Shteteve të Bashkuara dhe Kinës që të kenë sferat e tyre të ndikimit, sipas Hill, e cila shton se lëvizjet e SHBA-ve në Venezuelë e bëjnë më të vështirë dënimin e planeve ruse për Ukrainën.

The post Një ‘shkëmbim’ Maduro-Ukrainë, zbulohet propozimi rus në vitin 2019 appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Që prej zgjedhjes rreth 1 muaj më parë, kreu i ri i SPAK, Klodjan Braho ka mbledhur për herë të parë të gjithë prokurorët e posaçëm të institucionit, ku diskutuan mbarvajtjen e dosjeve hetimore dhe respektimin e afateve ligjore.

Në një mbledhje që zgjati rreth një orë, sipas informacioneve paraprake, Braho u kërkoi prokurorëve të angazhohen në dhënien e mendimeve mbi Kodin e ri Penal dhe mbi marrëdhëniet që SPAK ka me Gjykatën e Lartë, Gjykatën Kushtetuese dhe institucionet e tjera ligjzbatuese.

Mësohet se Braho u ka kërkuar prokurorëve hetime efikase dhe dhënie zgjidhje të çështjeve të vjetra që janë në duart e tyre.

Gjatë mbledhjes, drejtuesi caktoi edhe disa përgjegjës të rinj: Vladimir Mara për hetimin e krimit të organizuar, Dorina Bejko për hetimin e korrupsionit dhe Altin Dumani, si shef i sektorit për marrëdhëniet juridiksionale me jashtë.

Braho e mori zyrtarisht detyrën në një ceremoni të dorëzimit të kompetencave më 19 dhjetor 2025.

Prokurori Braho, 43 vjeç, pjesë e sistemit të drejtësisë që prej vitit 2007, ka qenë ndërkohë një nga figurat kryesore të SPAK-ut.

The post Klodian Braho mbledh për herë të parë prokurorët e SPAK, zbardhen porositë appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Reshje të dendura bore dhe temperaturat me ngrica po shkaktojnë probleme në mbarë Europën. Në Holandë në aeroportin e Amsterdamit Schiphol u anuluan mbi 700 fluturime gjatë dy ditëve të fundit.

Mbi 1.000 pasagjerëve u është dashur të kalojnë natën në aeroport duke fjetur në dyshekë palosës, sikurse njofton aeroporti në faqen e vet të internetit.

Autoritetet e aeroportit parashikojnë, që moti dimëror me erëra të forta do të vazhdojë. Edhe qarkullimi i trenave në Holandë ka pasur pengesa dhe anulime duke u paralizuar pjesërisht prej reshjeve të borës.

Bora paralizon qarkullimin e autobusëve në Paris

Edhe në Francë moti ka shkaktuar probleme në qarkullim. Në Paris përkohësisht në të gjithë qytetin u ndërpre shërbimi urban i autobusëve. Edhe në qarkullimin e tramvajeve, metrosë dhe trenave rajonal ka pasur pezullime.

Në aeroportet e Parisit u reduktuan fluturimet. Rrallëherë vitet e fundit shtresa e borës ka qendruar kaq gjatë në Paris. Edhe në veri të Francës si në Lille ka pasur vështirësi në qarkullim.

Në mbarë vendin në autostrada ka pasur pengesa me rreth 1.650 kilometra gjithsej, sikurse shkruan gazeta Le Parisien. Si pasojë e aksidenteve rrugore në Francë kanë humbur jetën gjithsej pesë vetë.

Stuhia e presionit të ulët “Elli” sjell më shumë borë

Gjermania ditët e ardhshme gjithashtu pritet të ketë mot të trazuar: Pas reshjeve të ditëve të fundit pritet një valë më intensive bore deri të premten.

Më pas vala e presionit të ulët do të lëvizë drejt Europës Qendrore duke sjellë borë dhe akull, njofton shërbimi sinoptik i Gjermanisë (DWD).

Meteorologët parashikojnë për të premten (09.01.2026) në veri dhe në lindje një valë stuhie me drejtim lindjen. Kjo do të çojë në uljen e temperaturave shoqëruar edhe me reshje bore./DW

The post Dimri mbërthen Europën, kaos në trafik nga dëbora dhe ngricat appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Ka ndodhur përsëri, vetëm disa blloqe larg vendit ku George Floyd u mbyt brutalisht nga një oficer policie pesë vjet më parë.

Këtë herë, viktima nuk është afrikano-amerikane, por një grua e bardhë 37-vjeçare, e vrarë gjatë një operacioni të Zyrës së Emigracionit dhe Doganave (ICE), të vendosur me urdhër të presidentit Donald Trump në disa qytete amerikane për të luftuar emigracionin e paligjshëm.

Sipas mediave amerikane, viktima është Renee Nicole Good, një shtetase amerikane dhe nënë, me origjinë nga Kolorado.

WARNING: GRAPHIC VIDEO

This is video showing the ICE agent shooting a woman in the face as she attempted to leave.

This is disgraceful, horrific, and must be denounced by ALL. pic.twitter.com/yZ9psGNh1X

— BrooklynDad_Defiant! (@mmpadellan) January 7, 2026

Kush ishte viktima

Renee Nicole Good e përshkroi veten në mediat sociale si një “poete, shkrimtare, grua dhe nënë” nga Kolorado.

Sipas “Star Tribune”, Good ishte e martuar me Timmy Ray Macklin Jr., i cili vdiq në vitin 2023 në moshën 36 vjeç, me të cilin pati një djalë.

“Renee ishte një nga njerëzit më të sjellshëm që kam njohur ndonjëherë”, – tha nëna e saj. “Ajo ndoshta ishte e tmerruar. Vajza ime absolutisht nuk është pjesë e diçkaje të tillë”, – shtoi ajo, duke iu referuar protestuesve që sfidonin agjentët e ICE.

“Ajo ishte jashtëzakonisht e dhembshur. Ajo kujdesej për njerëzit gjatë gjithë jetës së saj. Ishte e dashur dhe mirëkuptuese, një person i jashtëzakonshëm”.

Të dhënat tregojnë se viktima kishte jetuar së fundmi në Kansas City, Missouri, ku ajo dhe një grua tjetër kishin filluar një biznes të quajtur B. Good Handywork.

Në një video të postuar në mediat sociale nga vendi i ngjarjes, një grua, e cila e përshkruan Renee Nicole Good si gruan e saj, shihet e ulur pranë automjetit duke qarë me dënesë. Ajo thotë se ata kishin mbërritur së fundmi në Minesota me një fëmijë 6-vjeçar.

Përfaqësuesja Ilhan Omar, një demokrate dhe somalezo-amerikanja e parë e zgjedhur në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA-ve – të cilën Trump e quajti “po aq plehra sa miqtë e saj” – e përshkroi viktimën si një “vëzhguese ligjore” të operacionit ICE që mobilizoi mbi 2,000 agjentë federalë në qytet.

Protestat

Një turmë protestuesish të zemëruar u mblodh shpejt në zonën e të shtënave: qirinj, lule dhe bilbila mbushën fushën me dëborë, ku makina e Good ishte përplasur pasi u qëllua.

Vdekja e Good është bërë tashmë një thirrje për ata që punojnë për të penguar fushatën masive të deportimit të Donald Trump.

Disa orë më vonë, mijëra njerëz dolën gjithashtu në rrugët e Çikagos, Nju Jorkut, Detroitit, San Franciskos dhe qyteteve të tjera në të gjithë vendin.

Në Detroit, dhjetëra qytetarë u mblodhën para ndërtesës së ICE në Michigan Avenue në qendër të qytetit për të protestuar kundër agjentëve.

Organizatorja Kassandra Rodriguez denoncoi “një abuzim me pushtetin”. “Unë besoj se kjo është diçka që nuk duhet të ndodhë kurrë dhe është plotësisht e papranueshme”, tha ajo.

“Dhe unë besoj se është detyrë e qeverive tona lokale të mbajnë një qëndrim të ashpër kundër një situate si kjo dhe të mos lejojnë ICE të bëjë çfarë të dojë në lagjet tona

Minneapolis është objektivi i fundit i fushatës së administratës Trump për të dërguar agjentë të ICE dhe Gardën Kombëtare në qytete dhe shtete të udhëhequra nga demokratët për të arrestuar emigrantë pa dokumente.

Të paktën pesë persona kanë vdekur deri më tani, përfshirë Silverio Villegas-Gonzalez, i cili u vra në shtator në zonën e Çikagos.

Hetimet

Ekzistojnë dy versione të kundërta të incidentit. Zëdhënësja e Departamentit të Sigurisë Kombëtare, Tricia McLaughlin, tha se të shtënat ndodhën pasi “protestuesit” penguan oficerët dhe një grua u përpoq të “shmangte” forcat e rendit.

Sekretarja e fuqishme e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem, e mbështeti këtë pikëpamje, duke e quajtur atë një akt “terrorizmi vendas”.

Presidenti Trump gjithashtu e mbështeti këtë rindërtim: “E kam parë videon, është e tmerrshme për t’u parë”, tha ai.

“Gruaja që drejtonte makinën ishte shumë e padisiplinuar, pengonte dhe rezistonte dhe pastaj me dhunë, qëllimisht dhe brutalisht shtypi agjentin e ICE-së, i cili duket se e ka qëlluar atë në vetëmbrojtje”.

Presidenti më pas akuzoi “të majtën radikale” për kërcënime dhe shënjestrim të “agjentëve tanë të zbatimit të ligjit dhe ICE-së çdo ditë. Ata thjesht po përpiqen të bëjnë punën e tyre: ta bëjnë Amerikën të sigurt”.

The post Protesta në SHBA pas vrasjes së 37-vjeçares nga ICE, Trump: Oficeri u vetëmbrojt (video) appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’-Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald J. Trump, ka firmosur një memorandum presidencial me të cilin urdhëron tërheqjen e SHBA-ve nga dhjetëra organizata ndërkombëtare, konventa dhe mekanizma të Kombeve të Bashkuara, duke argumentuar se ato janë në kundërshtim me interesat kombëtare amerikane.

Sipas memorandumit, Sekretari i Shtetit ka përfunduar raportin përkatës dhe presidenti, pas konsultimeve me kabinetin, ka vendosur ndërprerjen e anëtarësimit dhe financimit për një listë të gjerë institucionesh.

Tërheqje e menjëhershme dhe ndërprerje financimi

Memorandumi urdhëron të gjitha departamentet dhe agjencitë federale që të ndërmarrin menjëherë hapat e nevojshëm për të realizuar tërheqjen e SHBA-ve nga organizatat e përmendura.

Për entitetet e Kombeve të Bashkuara, kjo nënkupton ndërprerjen e pjesëmarrjes dhe të financimit, në masën që lejohet nga legjislacioni amerikan.

Presidenti thekson se rishikimi i angazhimeve të tjera ndërkombëtare mbetet ende në proces, duke lënë të hapur mundësinë për vendime të mëtejshme në të ardhmen.

Fokus i fortë kundër strukturave të OKB-së

Një pjesë e konsiderueshme e listës përfshin struktura kyçe të OKB-së, përfshirë:

• Konventën Kuadër të OKB-së për Ndryshimet Klimatike (UNFCCC),
• UN Women,
• UN Population Fund,
• UN Conference on Trade and Development,
• Peacebuilding Commission dhe Peacebuilding Fund,

si dhe disa zyra të posaçme për të drejtat e fëmijëve, dhunën seksuale dhe çështjet gjinore.

Po ashtu, SHBA-të tërhiqen nga Paneli Ndërqeveritar i Ndryshimeve Klimatike (IPCC) dhe agjenci të tjera që lidhen me politikat klimatike, energjinë e rinovueshme dhe biodiversitetin, duke reflektuar qëndrimin skeptik të administratës Trump ndaj agjendave globale të klimës.

Gjithashtu një tërheqje që mund të shihet me rëndësi për rajonin, është edhe ajo nga Mekanizmi Ndërkombëtar për Gjyqet e Krimeve, ku bën pjesë edhe Gjykata Kriminale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë.

Edhe organizata evropiane dhe mekanizma demokratikë në listë

Në listën e organizatave jo të OKB-së përfshihen edhe institucione evropiane dhe ndërkombëtare si:

• Komisioni i Venecias i Këshillit të Evropës,
• International Institute for Democracy and Electoral Assistance (IDEA),
• Freedom Online Coalition,
• International Renewable Energy Agency (IRENA),

si dhe forume të ndryshme për migracionin, qeverisjen globale dhe sigurinë kibernetike.

Këto vendime pritet të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në arkitekturën multilaterale globale, duke reduktuar rolin amerikan në një sërë procesesh ndërkombëtare që lidhen me demokracinë, zhvillimin, klimën dhe të drejtat e njeriut.

Qasje “America First” në politikën e jashtme

Në thelb, memorandumi përforcon doktrinën “America First”, ku administrata Trump synon të kufizojë angazhimet ndërkombëtare që, sipas saj, nuk prodhojnë përfitime të drejtpërdrejta për interesat amerikane ose cenojnë sovranitetin kombëtar.

Dokumenti thekson se vendimi nuk krijon asnjë të drejtë ligjore për palë të treta dhe do të zbatohet në varësi të fondeve të disponueshme, ndërsa Sekretari i Shtetit është urdhëruar ta publikojë zyrtarisht në Regjistrin Federal.

Ky hap pritet të shkaktojë debat të gjerë, veçanërisht nga Kombet e Bashkuara dhe aleatët tradicionalë të SHBA-ve, duke rihapur debatin mbi rolin e Washingtonit në rendin global dhe të ardhmen e multilateralizmit, parë edhe situatën e fundit politike të krijuar dhe angazhimin amerikan në disa fronte, nga lufta në Ukrainë, apo edhe angazhimi në Venezuelë me rrëmbimin e presidentit të vendit, Nicolas Maduro.

The post Trump urdhëron tërheqjen e SHBA-së nga 66 organizata ndërkombëtare appeared first on Gazeta Si.

Pas reshjeve të dendura të shiut dhe përmbytjeve, vendi është përfshirë edhe nga reshje bore.

Reshje dëbore ka pasur në Bajram Curri-Valbonë, Qafë Morinë, Bulqizë, Peshkopi, Kukës, Pukë dhe Theth.

Probleme të shumta janë shënuar në Rrugën e Arbrit ku që prej orës 07:30, si pasojë e reshjeve të dendura të borës në zonën e Tunelit të Murrizit, disa automjete kanë rrëshqitur duke dalë nga rruga.

Situata ka qenë problematike si në krahun e Tiranës, ashtu edhe në krahun e Klosit, ku rruga ka qenë e bllokuar për më shumë se një orë.

Reshje bore ka edhe në Llogara, Korçë-Voskopojë, Boboshticë-Dardhë.

The post Pas reshjeve të shiut dhe përmbytjeve, në disa qarqe nis dëbora appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Prokuroria e Tiranës ka kërkuar konfiskimin e pasurive të paluajtshme të Ilber Domit i arrestuar në Gjermani nën dyshimin e prodhimit dhe shitjes së lëndëve narkotike.

Për shkak të dyshimeve se i ka përfituar nga aktivitete kriminale, prokuroria kërkoi që të konfiskohen një tokë e llojiat “arë”, me sipërfaqe 850 m2 në Zall Herr, një apartament dhe dy poste parkimi në Kamëz.

Sipas organit të akuzës, hetimet e nisura në vitin 2025 zbuluan se ky person ishte shpallur më parë në kërkim ndërkombëtar nga Gjermania për trafik droge e armëmbajtje pa leje.

Të dhënat treguan se kjo veprimtari ishte kryer gjatë periudhës 2019-2020, detaj që ka sjellë dyshimet se pasuria e krijuar më vonë në kohë mund të jetë rezultat i fitimeve nga veprimtaria e paligjshme e kryer prej tij.

Vlera totale e të ardhurave që Domi dhe familjarët e tij deklarojnë është më e ulët sesa investimet dhe shpenzimet e kryera.

Prokuroria arriti në përfundimin se Ilber Domi dhe familjarët e tij janë në pamundësi financiare për blerjen e pasurive të paluajtshme si më poshtë:

Pasuria e paluajtshme lloji “arë”, me sip 850 m2 ndodhur në Zall Herr Tiranë;

Pasuria “njësi”, me sipërfaqe bruto 98.8m2; si dhe

2 “poste parkimi”, ndërtuar sipas lejes së ndërtimit për objektin 1-2-9 kate+1kat nën tokë, në rrugën ‘Bulevardi Blu-Kamëz’

The post I arrestuar në Gjermani për drogë, prokuroria kërkon konfiskimin e pasurive të një personi appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Moti i keq ka përfshirë Shqipërinë edhe këtë të enjte, ku gjatë natës kanë vijuar reshjet e dendura të shiut.

Ministria e Mbrojtjes njofton se situata më problematike paraqitet në qarqet Shkodër, Lezhë, Durrës, Fier, Berat dhe Gjirokastër, ndërsa në qarqe të tjera situata është nën monitorim ose pa rrezik.

Lumi Vjosë ka shkuar në nivelin 9 metra në urën e Mifolit, Novoselë. Situata është rënduar duke shkaktuar rrezik për banorët që jetojnë aty pranë dhe tokat bujqësore. Prurje të shumta ka pasur edhe në Memaliaj, ku niveli ka shkuar 7.5 metra.

Dalja nga shtrati i Lumit Vjosë ka bërë që Emergjencat Civile të urdhërojnë një evakuim të menjëhershëm të banorëve të Novoselës.

Rritja e nivelit të ujit është kthyer në një kërcënim për qytetarët.

Prioritet në procesin e evakuimit kanë fëmijët, të moshuarit, personat me aftësi të kufizuara dhe familjet në zona të izoluara.

Personat e evakuuar do të vendosen në ambiente të strehimit të përkohshëm.

Gjithashtu, si pasojë e situatës së krijuar nga përmbytjet dhe rrezikut të menjëhershëm për jetën dhe shëndetin e qytetarëve, do të kryhet evakuimi i menjëhershëm edhe i banorëve të fshatit Ferras në Fier.

Evakuime janë urdhëruar edhe në fshatrat Sukth dhe Katund i Ri në Durrës.

Lumi Buna në Shkodër ka pësuar rritje të nivelit të ujit, ndërsa në Drin niveli i ujit ka rënë si pasojë e uljes së shkarkimeve. Zona e Obotit sërish nuk kalohet me mjete të vogla. Pritet përmirësim i situatës, pasi në zonat malore kanë nisur reshjet e borës.

Reshjet e dendura të shiut kanë krijuar një situatë mjaft të vështirë edhe në të gjithë qarkun e Lezhës gjatë orëve të fundit, ku sipas të dhënave nga stacioni meteorologjik i Gjadrit, vetëm në 24 orët e fundit kanë rënë rreth 29 mm shi.

Rreth 3000 ha tokë bujqësore janë nën ujë ndërkohë është bërë evakuimi I dy familjeve, një në fshatin ishullin Shëngjin dhe një në fshatin Kakariq.

Rreth 100 banesa janë të rrethuara nga uji, kryesisht në njësitë administrative Dajç, Babullojë, Balldren dhe Shënkoll ndërsa ka rrëshqitje dherash në fshatrat Torovicë dhe Tresh.

The post Situatë kritike, autoritetet urdhërojnë evakuime në Novoselë, Ferras dhe dy fshatra të Durrësit appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një agjent i Zyrës së Emigracionit dhe Doganave (ICE) në Minneapolis, qëlloi dhe vrau një grua 37-vjeçare, e cila dyshohet se u përpoq të shtypte agjentët federalë me automjetin e saj gjatë një operacioni anti-emigracion në lagjen “Powerhorn”, një lagje banimi e qytetit. Viktima ishte gruaja e një udhëheqësi në mbrojtje të emigrantëve.

Me mbi dy mijë agjentë të ICE-së të dislokuar, Minneapolis është objektivi i fundit i fushatës së administratës Trump kundër imigracionit të paligjshëm.

Video of the Minneapolis ICE shooting completely contradicting ICE's account that the driver was trying to ram anyone. Looks like they were turning around to leave, and immediately lit up pic.twitter.com/PwUZkPkIVt

— Abject Zero (@AbjectZero) January 7, 2026

“Agjentët e ICE po shkaktojnë kaos”, tha kryebashkiaku Jacob Frey, i cili, në profilet e tij në mediat sociale, u bëri thirrje forcave federale të largohen menjëherë nga qyteti.

Sekretarja e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem mbrojti agjentët e ICE të përfshirë në vrasje. “Ishte një akt terrorizmi i brendshëm”.

Donald Trump. deklaroi: “Pashë videon e asaj që ndodhi në Minneapolis. Është e tmerrshme ta shikosh; agjenti qëlloi në vetëmbrojtje”.

WARNING: GRAPHIC VIDEO

This is video showing the ICE agent shooting a woman in the face as she attempted to leave.

This is disgraceful, horrific, and must be denounced by ALL. pic.twitter.com/yZ9psGNh1X

— BrooklynDad_Defiant! (@mmpadellan) January 7, 2026

Versioni zyrtar, megjithatë, kundërshtohet nga dëshmitarët okularë që kanë filmuar një video rrëqethëse: një agjent federal i maskuar shihet duke qëlluar tre herë nga afër përmes dritares së makinës së viktimë, pasi një oficer tjetër e urdhëroi gruan të dilte nga “makina e saj e mallkuar”.

Të shtënat shënojnë një përshkallëzim dramatik të fundit në një seri operacionesh të zbatimit të ligjit për emigracionin të kryera në qytetet kryesore amerikane.

Watch the encounter between ICE and an alleged protester in Minneapolis, Minnesota today, shown in slow motion.

ICE says officers were forced to act because they believed she was about to run them over.

Democrats are saying she was not a present danger.

What do your eyes tell… pic.twitter.com/d1mCPXjSln

— Shadow of Ezra (@ShadowofEzra) January 7, 2026

Minneapolis dhe qyteti i saj simotër, St.Paul, kanë qenë në gatishmëri të lartë që kur Departamenti i Sigurisë Kombëtare njoftoi nisjen e operacionit, i lidhur pjesërisht me akuzat për mashtrim që përfshijnë banorë me origjinë somaleze, gjë që e shtyu Guvernatorin Tim Walz (ish-kandidat për zëvendëspresident me Kamala Harris), të mos kandidojë për rizgjedhje.

Another angle pic.twitter.com/lrxYe5vxww

— Steve Lookner (@lookner) January 7, 2026

The post SHBA, agjentët vrasin një grua në Mineapolis gjatë një bastisjeje anti-emigracion (video) appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Që nga 18 dhjetori, Hainan, një provincë ishullore në Kinën jugore me sipërfaqe afërsisht sa Belgjika, ka futur një regjim të veçantë doganor që lejon hyrjen pa taksa për afërsisht 6,600 lloje mallrash, ekuivalente me 74 përqind të importeve që i nënshtrohen taksave diku tjetër në vend.

Në mënyrë specifike, kjo do të thotë që kompanitë e huaja mund të eksportojnë shumicën e lëndëve të para, produkteve gjysmë të gatshme dhe mallrave të konsumit në ishull pa paguar taksa importi, duke ulur ndjeshëm kostot.

Përjashtimet nga taksat nuk janë e vetmja nxitje ekonomike e ofruar nga Hainani. Për të tërhequr investime dhe punëtorë të kualifikuar, ishulli aplikon taksa më të ulëta për kompanitë dhe profesionistët që plotësojnë kërkesa të caktuara të përcaktuara nga autoritetet lokale, me një normë maksimale prej 15 përqind. Banorët gjithashtu mund të bëjnë blerje pa taksa deri në 100,000 juanë (rreth 12,200 euro) në vit.

Presidenti kinez, Xi Jinping ka thënë se eksperimenti Hainan është pjesë e një strategjie që synon ta bëjë vendin më tërheqës për bizneset e huaja, por kjo iniciativë ka edhe rëndësi të qartë politike: është një mënyrë për t’iu përgjigjur politikave tregtare të presidentit të SHBA-ve, Donald Trump, i cili që nga fillimi i mandatit të tij të dytë ka vendosur tarifa në shumë vende anembanë botës.

Xi shtoi se regjimi special i futur në ishull, pasqyron frymën e reformave të para të futura në Kinë duke filluar nga viti 1976, pas vdekjes së Mao Ce Dunit, kur vendi filloi të hapej për tregti të lirë dhe, ndër të tjera, krijoi zona të veçanta ekonomike ku tregtia u liberalizua.

Vendimi për të eliminuar tarifat për shumicën e importeve në Hainan, synon të zhvillojë vendin ekonomikisht dhe ta transformojë atë në një qendër të madhe tregtare ndërkombëtare.

Regjimi kinez përdor gjithashtu vende lehtësisht të kontrollueshme (si Ishulli Hainan) për të testuar politika të reja, qofshin ato sociale apo ekonomike. Megjithatë, këto reforma nuk duhet të interpretohen si një shenjë e një hapjeje më të madhe.

Richard McGregor, një studiues në organizatën australiane “Lowy Institute”, i tha gazetës “New York Times” se, pavarësisht deklaratave të Xi-së, eksperimenti i Hainanit nuk duhet të interpretohet si një shenjë e hapjes së përgjithshme të Kinës ndaj tregtisë së lirë.

Përkundrazi, ka shumë të ngjarë që Kina të vazhdojë të zbatojë politikat tregtare që, në vitin 2025, i lejuan asaj të arrinte një suficit tregtar (domethënë, një bilanc pozitiv midis eksporteve dhe importeve) prej 1 trilion dollarësh.

Prandaj, këto politika bazohen në një orientim të fortë drejt eksportit dhe përdorimin e gjerë të tarifave për të mbrojtur tregun vendas.

Qëllimi i Kinës për të ndjekur këtë strategji është gjithashtu i dukshëm nga fakti se janë futur masa korrigjuese për të parandaluar që Hainani të bëhet një zonë e tregtisë së lirë përmes së cilës mallrat pa taksa mund të transportohen në pjesë të tjera të vendit.

Pasi importohen, mallrat duhet të qëndrojnë në ishull dhe mund të transportohen në pjesën tjetër të Kinës vetëm sipas kushteve shumë të rrepta për të parandaluar që ato të anashkalojnë sistemin kombëtar doganor.

Në mënyrë specifike, ato mund të transportohen në pjesë të tjera të Kinës vetëm nëse i nënshtrohen përpunimit në ishull dhe nëse, si rezultat, vlera e tyre rritet me të paktën 30% ; përndryshe, ato mbeten subjekt i të njëjtave detyrime dhe taksa si mallrat e importuara nga jashtë.

Kjo kërkesë, në shumicën e rasteve, e bën joekonomike transportimin e mallrave të importuara nga Hainani në pjesën tjetër të Kinës.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post Hainan, ishulli i madh kinez pa tarifa appeared first on Gazeta Si.