Marrëdhënia ekonomike mes Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë ka hyrë në pikën më të ulët të dekadave të fundit. Dy vende që për një kohë të gjatë ndërtuan një nga tregjet më të integruara në botë, me zinxhirë prodhimi që kalojnë disa herë kufirin para se produkti të përfundojë te konsumatori, tashmë po vendosin tarifa ndaj njëri-tjetrit dhe po flasin me gjuhën e një lufte tregtare.

Pas dështimit të negociatave të fundit, tarifat amerikane prej 50% hynë në fuqi më 22 gusht për një gamë të gjerë produktesh kanadeze. Kanadaja do të përgjigjet nga 8 shtatori, duke vendosur tarifa me të njëjtën vlerë mbi mallrat amerikane.

Sipas Reuters, masat amerikane prekin rreth 20 miliardë dollarë amerikanë, ose afërsisht 28 miliardë dollarë kanadezë, eksporte të Kanadasë, nga vera dhe produktet e bulmetit te mobiliet, çimentoja, veshjet dhe pajisjet e hokejit. Kanadaja do të kundërpërgjigjet te çeliku, bulmeti, pajisjet elektroshtëpiake, makineritë bujqësore, letra dhe celuloza dhe elektronika.

Konflikti u përshkallëzua brenda vetëm pak ditësh. Më 18 gusht, Presidenti Donald Trump shtyu për tri ditë hyrjen në fuqi të tarifave, ndërsa deklaronte se një marrëveshje ishte pranë. Më 21 gusht, Kryeministri kanadez Mark Carney tërhoqi delegacionin e tij nga negociatat. Një ditë më vonë tarifat amerikane hynë në fuqi dhe Ottawa njoftoi përgjigjen “dollar për dollar”. Deri më 24 gusht, përfaqësuesi amerikan i tregtisë, Jamieson Greer, deklaronte se nuk kishte negociata të reja të planifikuara.

Tregjet kanë filluar ta reflektojnë pasigurinë. Sipas Reuters, të hënën, më 24 gusht, dollari kanadez humbi rreth 0.5% kundrejt dollarit amerikan, ndërsa investitorët po vlerësonin ndikimin që një konflikt i zgjatur mund të ketë mbi ekonominë kanadeze.

Pse Kanadaja u ngrit nga tavolina

Në versionin e Otavës, negociatat nuk u prishën vetëm për tarifat.

Carney deklaroi se në orët e fundit pala amerikane paraqiti kushte të reja që ishin “të padrejta, joekonomike” dhe që cenonin përfitimin e një marrëveshjeje për Kanadanë. “Ata kërkuan shumë dhe ofruan shumë pak”, tha ai në fjalimin pas ndërprerjes së bisedimeve. Sipas zyrës së Kryeministrit kanadez, Ottawa ishte e gatshme të hiqte tarifat e saj hakmarrëse në sektorë si çeliku, alumini dhe automjetet nëse SHBA ulte ndjeshëm tarifat e veta, si dhe të nxiste provincat të rikthenin alkoolin amerikan në raftet e dyqaneve.

Por kishte disa vija të kuqe. Njëra ishte industria e automjeteve. Kanadaja kërkonte që trajtimi më i favorshëm të përfshinte jo vetëm veturat, por edhe kamionët e mesëm dhe të rëndë të prodhuar në fabrikat kanadeze. Sipas Reuters, një marrëveshje që përjashtonte modelet e prodhuara në Kanada do t’i vendoste fabrikat e Ford dhe General Motors në një pozicion më pak konkurrues.

Çështja tjetër ishte shumë më politike: liria e Kanadasë për të ndërtuar marrëveshje tregtare me vende të tjera. Carney tha se SHBA kërkoi në momentet e fundit kufizime mbi marrëveshjet që Ottawa mund të lidhte me partnerë të tjerë.

Sipas Financial Times, kërkesat amerikane shkonin më tej, duke prekur aksesin te mineralet kritike kanadeze, marrëveshjet e ardhshme tregtare dhe çështje të lidhura me gjuhën frënge dhe kulturën kanadeze. Për qeverinë Carney, negociata po kalonte nga tarifat te sovraniteti ekonomik.

Carney e përmblodhi ndryshimin e marrëdhënies me një fjali: “America has changed”. Sipas tij, periudha e integrimit gjithnjë e më të thellë ekonomik me SHBA-në ka marrë fund dhe Kanadaja duhet të diversifikojë tregtinë e saj.

Nga “luftë tregtare” te gjuha e forcës

Retorika u ashpërsua edhe më shumë pas dështimit të negociatave.

Kur një gazetar e pyeti Carney-n nëse Kanadaja ishte tashmë në një luftë tregtare, ai u përgjigj: “Je në luftë kur sulmohesh. Ne u sulmuam.” Sipas Reuters, Kryeministri premtoi që Kanadaja do t’i përgjigjej tarifave amerikane “dollar për dollar”.

Trump u kthye një ditë më pas te një nga temat më provokuese të marrëdhënies me fqinjin verior. Sipas Global News, Presidenti shkroi se Kanadaja kërkon “përfitimet e të qenët një shtet” amerikan pa qenë e tillë dhe akuzoi sërish Otavën se kishte trajtuar padrejtësisht fermerët amerikanë.

Por deklarata më e pazakontë erdhi nga Sekretari amerikan i Transportit Sean Duffy. Në një intervistë në Fox News Sunday, Duffy tha se Kanadaja “nuk ka ushtri” dhe e quajti “të pamend” idenë që Kanadaja mund të hynte në një përplasje me Trumpin dhe ta fitonte. Ai parashikoi se presioni ekonomik do ta detyronte Carney-n të rikthehej shpejt në tryezë, sepse pasojat do të ishin “shkatërruese” për Kanadanë. Pretendimi se Kanadaja nuk ka ushtri është faktikisht i pasaktë, por ndërhyrja e Duffy-t e zhvendosi debatin nga argumentet tregtare drejt diferencës së fuqisë mes dy vendeve.

Nga ana amerikane, Përfaqësuesi i Tregtisë, Jamieson Greer, ka një interpretim krejt tjetër të dështimit. Sipas Reuters, Greer e cilësoi atë “një mundësi të humbur” për Kanadanë dhe tha se Ottawa ishte tërhequr nga angazhime të arritura gjatë bisedimeve. Administrata Trump argumenton se tarifat janë përgjigje ndaj diskriminimit kanadez të produkteve amerikane në sektorët e automjeteve, alkoolit dhe bulmetit.

Carney merr mbështetjen e drejtuesve rajonalë

Përballja me SHBA-në ka arritur të krijojë diçka jo të zakonshme në politikën kanadeze: një front relativisht të bashkuar mes qeverisë federale dhe rajoneve.

Doug Ford, Ontario: “Jam i kënaqur që nuk e nënshkroi atë marrëveshje, sepse ishte një marrëveshje e keqe.” Ford kërkon përgjigje “tarifë për tarifë, dollar për dollar”, veçanërisht për mbrojtjen e industrisë së automjeteve, çelikut dhe prodhimit të Ontarios. Sipas Global News, ai ka thënë se “gjithçka duhet të jetë mbi tavolinë”.

Wab Kinew, Manitoba: “Historia nuk do të jetë e mirë me Donald Trump, ndaj nuk duhet ta qetësojmë. Duhet të kundërpërgjigjemi.” Kryeministri i Manitobës kishte shfaqur mosbesim ndaj një marrëveshjeje edhe para se negociatat të dështonin, për shkak të pasigurisë nëse Trump do ta respektonte atë.

David Eby, British Columbia: Eby tha se kërkesa që Kanadaja të kufizonte tregtinë me vende të tjera do ta reduktonte atë në “ekuivalentin ekonomik të shtetit të 51-të”. Ai ka mbështetur kundërmasat, duke deklaruar se mirësjellja kanadeze “nuk duhet ngatërruar me dobësi”.

Danielle Smith, Alberta: Qasja është më e përmbajtur. Sipas Global News, Smith paralajmëroi se “askush nuk fiton nga një luftë tregtare”, sepse tarifat dhe kundërtarifat godasin bizneset, punonjësit dhe familjet në të dyja anët e kufirit. Ajo kërkon rikthimin sa më shpejt të negociatave.

Tim Houston, Nova Scotia: “Nuk mund t’u besojmë dhe të mbështetemi te Shtetet e Bashkuara si më parë.” Houston i dha Carney-t mbështetje të plotë për vendimin për të mos pranuar marrëveshjen.

Edhe lideri konservator i opozitës federale, Pierre Poilievre, bëri thirrje për unitet përballë “sulmeve të padrejta” ndaj vendeve të punës dhe bizneseve kanadeze. Sipas Reuters, mbështetja politike për një qëndrim më të ashpër shtrihet tashmë përtej qeverisë Carney.

76% e kanadezëve: Carney bëri gjënë e duhur

Qëndrimi i ashpër mbështetet edhe nga opinioni publik.

Sondazhi i Angus Reid, me 1,468 të anketuar, i paraqitur në grafikun bashkëngjitur, tregon se 76% e kanadezëve mendojnë se vendi bëri gjënë e duhur duke refuzuar kushtet amerikane dhe duke i mbyllur negociatat pa marrëveshje. Vetëm 13% mendojnë se Kanadaja bëri gabim, ndërsa 11% nuk kanë një qëndrim.

Mbështetja është veçanërisht e lartë në Quebec, 85%, dhe në provincat e Atlantikut, 84%. Në British Columbia është 77%, Manitoba 72%, Ontario 73%, Alberta 67% dhe Saskatchewan 65%.

Rezultati është domethënës edhe për pozicionin negociues të Carney-t. Në korrik, një tjetër sondazh i Angus Reid Institute kishte gjetur se vetëm 7% e kanadezëve donin që qeveria të pranonte kërkesat e SHBA-së për të shmangur tarifat, ndërsa 62% mbështesnin një formë kundërtarifash. Vetëm 13% besonin se administrata Trump do të respektonte një marrëveshje të arritur.

Dy fqinjë, por me peshë shumë të ndryshme ekonomike

Treguesi, 2026	SHBA	Kanada
Popullsia	342.9 mln	41.6 mln
PBB nominale	rreth 32.4 trilionë USD	rreth 2.5 trilionë USD
PBB për frymë	94,430 USD	60,300 USD
Inflacioni mesatar	3.2%	2.5%
Borxhi bruto i qeverisë së përgjithshme/PBB	125.8%	110.7%
Rritja reale e PBB-së, parashikimi 2026	2.3%	1.1%

Burimi: FMN, World Economic Outlook dhe përditësimi i korrikut 2026.

Diferenca e madhësisë është e jashtëzakonshme. Ekonomia amerikane është rreth 13 herë më e madhe dhe popullsia më shumë se tetë herë më e lartë. Por kjo nuk e përshkruan plotësisht ndërvarësinë.

Në fjalimin e tij, Carney theksoi se Kanadaja furnizon 99% të importeve amerikane të gazit natyror, 85% të importeve të energjisë elektrike dhe 60% të importeve të naftës bruto. Kanadaja është gjithashtu tregu më i madh i eksportit për 26 shtete amerikane dhe ndër tre tregjet kryesore për 45 shtete. Sipas tij, kompanitë amerikane shitën vitin e kaluar pothuajse 600 miliardë dollarë mallra dhe shërbime në Kanada.

Nga ana tjetër, dobësia kanadeze është përqendrimi i eksporteve. Sipas Reuters, pothuajse 70% e eksporteve të vendit varen ende nga tregu amerikan. Kjo i jep Uashingtonit një levë shumë më të madhe afatshkurtër.

SHBA mund të fitojë tarifat, por jo domosdoshmërisht luftën pa kosto

Pikërisht ndërvarësia e ekonomive e bën konfliktin më të rrezikshëm se një përballje e zakonshme tregtare.

Sipas Financial Times, ofensiva e re tarifore ka filluar të shkaktojë kundërshtime edhe brenda Shteteve të Bashkuara. Ligjvënës republikanë dhe demokratë, guvernatorë të shteteve kufitare dhe organizatat kryesore të biznesit kanë paralajmëruar se tarifat do të rrisin kostot për kompanitë amerikane, do të ushqejnë inflacionin dhe do të godasin zinxhirët e prodhimit që prej dekadash funksionojnë si një treg i vetëm.

Rreziku është veçanërisht i madh për automjetet, ku pjesët kalojnë disa herë kufirin gjatë procesit të prodhimit, por edhe për energjinë, metalet, drurin dhe bujqësinë.

Carney ka zgjedhur një strategji me dy drejtime: kundërpërgjigje ndaj SHBA-së dhe njëkohësisht ulje graduale të varësisë nga tregu amerikan. Qeveria kanadeze thotë se ka nënshkruar mbi 20 marrëveshje tregtare dhe sigurie gjatë vitit të fundit dhe synon të zgjerojë lidhjet me BE-në, Indinë, ASEAN-in dhe tregje të tjera.

Kjo është arsyeja pse përplasja e gushtit 2026 po merr një rëndësi më të madhe se vetë tarifat mbi 20 miliardë dollarë mallra. Në lojë është modeli ekonomik mbi të cilin u ndërtua Amerika e Veriut për më shumë se tri dekada.

SHBA mund të ushtrojë presion shumë më të madh për shkak të madhësisë së ekonomisë së saj. Kanadaja, megjithatë, po sinjalizon se nuk është më e gatshme të ruajë integrimin ekonomik me çdo kusht. Nëse dy vendet nuk kthehen në tryezë, lufta tregtare mund të shndërrohet gradualisht në një shkëputje strukturore të një prej marrëdhënieve ekonomike më të integruara në botë.

Mozaiku i përplasjes

Mark Carney, Kryeministër i Kanadasë:
“Je në luftë kur sulmohesh. Ne u sulmuam.” – sipas Reuters.

Donald Trump, President i SHBA-së:
“Canada wants the benefits of being a State, without being one!!!” – sipas Global News.

Mark Carney:
“Ne nuk mund të pranojmë atë që na ofruan dhe nuk do t’u japim atë që kërkuan.” – sipas Reuters.

Jamieson Greer, Përfaqësuesi amerikan i Tregtisë:
Dështimi ishte “një mundësi e humbur” për Kanadanë dhe Uashingtoni nuk planifikon aktualisht negociata të reja – sipas Reuters.

Doug Ford, Kryeministër i Ontarios:
“Tarifë për tarifë, dollar për dollar.” – sipas Global News.

Wab Kinew, Kryeministër i Manitobës:
“Historia nuk do të jetë e mirë me Donald Trump.” – sipas Global News.

David Eby, Kryeministër i British Columbia:
Kushtet amerikane do ta reduktonin Kanadanë në “ekuivalentin ekonomik të shtetit të 51-të” – sipas raportimeve të CBC më 24 gusht.

Sean Duffy, Sekretar amerikan i Transportit:
“Është një vend që nuk ka ushtri” – deklaratë e bërë në Fox News Sunday, e raportuar nga mediat amerikane.

Danielle Smith, Kryeministre e Albertës:
“Askush nuk përfiton nga një luftë tregtare.” – sipas Global News.

The post Lufta tregtare SHBA-Kanada appeared first on Revista Monitor.

Hekurudha Shqiptare ka shpallur PROGEEN fitues të tenderit për projektimin dhe ndërtimin e bazës mekanike për mirëmbajtjen e trenave në linjën Tiranë–Durrës–Rinas, me ofertë fituese prej 890.9 milionë lekësh, ose rreth 9 milionë euro.

Sipas njoftimit të publikuar në Agjencinë e Prokurimit Publik, fondi limit i procedurës me objekt “Hartimi i projektit të detajuar dhe Ndërtimi i Bazës Mekanike për Mirëmbajtjen e Trenave ‘DEPO’ Tiranë–Durrës–Rinas” ishte 1 miliarde lekë, ndërsa oferta fituese sa 87.4% e fondit limit.

Projekti

Projekti lidhet me krijimin e një baze mekanike për mirëmbajtjen dhe shërbimin e mjeteve lëvizëse elektrike EMU që do të operojnë në linjën Durrës–Tiranë–Rinas. Kontrata parashikohet të zbatohet sipas modelit Design & Build, ose “me çelësa në dorë”, duke përfshirë projektimin, ndërtimin, furnizimin dhe instalimin e sistemeve, testimin, komisionimin dhe dorëzimin funksional të objektit.

Baza do të përfshijë objektet civile dhe industriale të depos, infrastrukturën hekurudhore të brendshme dhe lidhjen me rrjetin ekzistues, si dhe sistemet e sinjalizimit, telekomunikimit, elektrifikimit, furnizimit me energji, ujë dhe kanalizime. Kontrata përfshin gjithashtu rrugët e brendshme, ndriçimin, sistemet e sigurisë dhe survejimit, si dhe furnizimin dhe instalimin e pajisjeve të nevojshme për funksionimin e depos.

Sipas Termave të Referencës, projekti i detajuar parashikon një repart shërbimi dhe riparimi për trenat EMU, me linja pa ballast, kanale kontrolli, vinça urë me kapacitet ngritës rreth 30 tonë, pajisje ngritëse dhe zona diagnostikimi. Në kompleks parashikohen gjithashtu pika kontrolli dhe inspektimi, një impiant për larjen e trenave me sistem për grumbullimin dhe trajtimin e ujërave, post për kontrollin e lëvizjes së trenave, dhoma teknike për sinjalizimin dhe telekomunikimin, si dhe magazina, zyra dhe ambiente teknike e sanitare.

Infrastruktura e depos do të lidhet me rrjetin hekurudhor përmes stacionit Shkozet. Projekti përfshin edhe elektrifikimin e linjave, sinjalizimin, telekomunikimin GSM-R, furnizimin me ujë, kanalizimet dhe trajtimin e ujërave industriale, sistemet kundër zjarrit dhe monitorimin me kamera. Termat kërkojnë që sistemet e depos të integrohen me infrastrukturën dhe projektin e linjës Durrës–Tiranë–Rinas.

Dokumentacioni e përcakton ndërtimin aktual si fazën e “investimit minimal”, e cila duhet të jetë funksionale dhe e pavarur për operimin e trenave të pasagjerëve në linjën Durrës–Tiranë–Rinas, ndërsa projektimi duhet të marrë parasysh edhe zgjerimin e kapaciteteve të depos në faza të ardhshme.

The post Ndërtimi i bazës mekanike të trenave, shpallet fituesi i kontratës 9 mln euro appeared first on Revista Monitor.

Rezerva valutore ka arritur një rekord të ri historik në mesin e këtij viti.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, vlera e mjeteve të rezervës arriti në rreth 7.9 miliardë  euro, në rritje me 7.9% që nga fillimi i vitit 2026 dhe me 17.2% me bazë vjetore.

Rritja e vazhdueshme e vlerës së rezervës valutore po mbështetet nga blerjet e konsiderueshme të valutës nga Banka e Shqipërisë në tregun e brendshëm valutor.

Sipas të dhënave zyrtare të publikuara deri tani, për tre muajt e parë të vitit 2026 Banka e Shqipërisë bleu rreth 140 milionë euro në tregun e brendshëm valutor.

Kjo është vlera më e lartë historike e blerjeve të Bankës së Shqipërisë në tregun valutor për këtë periudhë të vitit. Krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, blerjet e valutës janë rritur me 320%.

Pavarësisht blerjeve të mëdha të Bankës së Shqipërisë, kursi i këmbimit mes Euros dhe Lekut po vijon rënien dhe ka prekur një rekord të ri historik pranë nivelit të 92.5 lekëve, në rënie vjetore me afërsisht 5%.

Këtë vit, Banka e Shqipërisë do të rrisë më tej blerjet e planifikuara të valutës në tregun e brendshëm. Ajo synon të blejë përmes ankandeve 330 – 450 milionë euro, me objektiv rritjen e rezervës valutore. Objektivi i blerjeve është rritur ndjeshëm krahasuar me projeksionet në intervalin 270-350 milionë euro të parashikuar për vitin 2025.

Megjithatë, blerjet totale të valutës ka të ngjarë të rezultojnë në vlera shumë të mëdha.

Në periudhën 2024-2025, Banka Qendrore bleu më shumë se dy miliardë euro në tregun e brendshëm valutor, me qëllim për të frenuar forcimin e vazhdueshëm të Lekut në kursin e këmbimit.

Ndryshimi i vlerës së aktiveve në valutë të huaj nuk është i lidhur vetëm me volumin e investimeve të reja, por edhe lëvizjet e çmimit të instrumenteve financiare dhe metaleve të çmuara në tregjet ndërkombëtare.

Në mesin e këtij viti, titujt e borxhit përbënin 80% të mjeteve të rezervës, ndërsa depozitat në cash përbënin 12% të saj. Pjesa e mbetur e rezervës është e investuar në ar dhe në të drejta tërheqjeje (SDR) pranë Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN).

Në veçanti, vitin e kaluar rritja e çmimit të arit dha një ndikim pozitiv në vlerën e rezervës valutore. Në gjysmën e parë të këtij viti, çmimet e arit paraqiten në rënie. Kjo ka sjellë edhe rënie të vlerës së rezervave të arit në 412 milionë euro, 4.2% më pak krahasuar me fundin e vitit 2025.

Megjithatë, rënia e vlerës së arit është kompensuar dhe tejkaluar nga blerjet e reja të valutës dhe nga rritja e vlerës së titujve financiarë ku është investuar rezerva valutore.

Rezerva valutore është instrument i rëndësishëm për të amortizuar goditje të mundshme, të lidhura si me deficitin e llogarisë korrente, ashtu edhe me nivelin e lartë të Euroizimit të sektorit financiar në vend.

Misioni i FMN për Shqipërinë, në deklaratën e fundit, të vitit 2025, megjithatë, i rekomandonte Bankës së Shqipërisë një qasje më të kujdesshme në rritjen e mëtejshme të rezervës valutore. Sipas misionit të FMN-së, përfitimet nga akumulimi i rezervave duhet të peshohen ndaj kostove oportune në rritje, rreziqeve të normave të interesit dhe humbjeve të mundshme nga rivlerësimi valutor.

Rritja e rezervës valutore ka sjellë kosto të konsiderueshme në bilancin e Bankës së Shqipërisë, si rezultat i forcimit të kursit të këmbimit të monedhës vendase. Për vitin 2025, humbjet neto nga ndryshimet e kurseve të këmbimit kishin vlerën e 24.1 miliardë lekëve. Humbjet në këtë zë u rritën me 79% krahasuar me një vit më parë.

The post Interesat e kredisë për shtëpi në Lekë qëndruan të ulëta edhe në tremujorin e dytë të vitit appeared first on Revista Monitor.

Importet e Kosovës vazhdojnë të jenë shumëfish më të larta se eksportet, duke e çuar deficitin tregtar në nivele të larta edhe gjatë korrikut 2026. Për vetëm një muaj, Kosova bleu nga jashtë mallra në vlerë prej 720.5 milionë eurosh, ndërsa eksportoi vetëm 104.8 milionë euro.

Të dhënat e tregtisë së jashtme për korrikun 2026 tregojnë se ekonomia e Kosovës vazhdon të karakterizohet nga një varësi e lartë nga mallrat e importuara.
Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës gjatë korrikut 2026, Kosova importoi mallra në vlerë prej 720.479 milionë eurosh, ndërsa eksportoi mallra në vlerë prej 104.784 milionë eurosh.
Në krahasim me korrikun e vitit 2025, kur importet ishin 660.207 milionë euro, në korrik 2026 ato u rritën për 9.1 për qind. Eksportet, ndërkaq, u rritën nga 83.826 milionë euro në 104.784 milionë euro, ose për rreth 25 për qind.
“Eksporti i mallrave në muajin korrik 2026 kishte vlerën 104.8 milionë euro, ndërsa importi 720.5 milionë euro, që është një rritje prej 25.0% për eksport, si dhe një rritje prej 9.1% për import”, thuhet në komunikatën e ASK-së.
Deficiti tregtar në korrik 2026 arriti në 615.695 milionë euro, krahasuar me 576.381 milionë euro në korrik 2025. Kjo paraqet rritje prej 39.3 milionë eurosh, ose 6.8 për qind.
Eksportet mbuluan 14.5 për qind të importeve. Kështu, për çdo 100 euro importe, në korrik 2026 u eksportuan mallra në vlerë prej rreth 14.5 eurosh.
Nga vendet jashtë Bashkimit Evropian dhe CEFTA-s, Kosova importoi 328.231 milionë euro mallra, ose 45.6 për qind të importeve të përgjithshme. Në korrik 2025, importet nga këto vende ishin 297.519 milionë euro, ose 45.1 për qind.
Turqia përbënte 13.5 për qind të importeve, ndërsa Kina 13.3 për qind.
Nga vendet e Bashkimit Evropian, në korrik 2026 u importuan mallra në vlerë prej 303.414 milionë eurosh, ose 42.1 për qind të importeve të përgjithshme. Në korrik 2025, importet nga BE-ja ishin 283.051 milionë euro, ose 42.9 për qind.
Ndër vendet e BE-së, Gjermania përbënte 12.8 për qind të importeve, Italia 5.9 për qind dhe Polonia 4.0 për qind.
Nga vendet e CEFTA-s, importet arritën në 88.834 milionë euro, ose 12.3 për qind të importeve totale. Një vit më parë, importet nga CEFTA ishin 79.638 milionë euro, ose 12.1 për qind.
Maqedonia e Veriut përbënte 4.9 për qind të importeve totale, Shqipëria 3.3 për qind dhe Serbia 3.0 për qind.
Produktet minerale përbënin 15.7 për qind të importeve totale.
Ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani përbënin 13.3 për qind; makineritë, pajisjet mekanike dhe elektrike 12.4 për qind; mjetet e transportit 11.5 për qind; ndërsa metalet bazë dhe artikujt prej tyre 9.4 për qind.
Në strukturën e eksporteve, metalet bazë dhe artikujt prej tyre përbënin 27.8 për qind, ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani 12.7 për qind, plastika dhe goma 10.1 për qind, produktet minerale 9.5 për qind, ndërsa artikujt e ndryshëm të prodhuar 7.1 për qind.
Në korrik 2026, vlera e importeve ishte 720.479 milionë euro, ndërsa ajo e eksporteve 104.784 milionë euro, duke rezultuar me deficit tregtar prej 615.695 milionë eurosh.

The post Kosova importon 720.5 milionë euro mallra për një muaj, deficiti tregtar rritet 6.8% appeared first on Revista Monitor.

Rezerva valutore ka arritur një rekord të ri historik në mesin e këtij viti.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, vlera e mjeteve të rezervës arriti në rreth 7.9 miliardë  euro, në rritje me 7.9% që nga fillimi i vitit 2026 dhe me 17.2% me bazë vjetore.

Rritja e vazhdueshme e vlerës së rezervës valutore po mbështetet nga blerjet e konsiderueshme të valutës nga Banka e Shqipërisë në tregun e brendshëm valutor.

Sipas të dhënave zyrtare të publikuara deri tani, për tre muajt e parë të vitit 2026 Banka e Shqipërisë bleu rreth 140 milionë euro në tregun e brendshëm valutor.

Kjo është vlera më e lartë historike e blerjeve të Bankës së Shqipërisë në tregun valutor për këtë periudhë të vitit. Krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, blerjet e valutës janë rritur me 320%.

Pavarësisht blerjeve të mëdha të Bankës së Shqipërisë, kursi i këmbimit mes Euros dhe Lekut po vijon rënien dhe ka prekur një rekord të ri historik pranë nivelit të 92.5 lekëve, në rënie vjetore me afërsisht 5%.

Këtë vit, Banka e Shqipërisë do të rrisë më tej blerjet e planifikuara të valutës në tregun e brendshëm. Ajo synon të blejë përmes ankandeve 330 – 450 milionë euro, me objektiv rritjen e rezervës valutore. Objektivi i blerjeve është rritur ndjeshëm krahasuar me projeksionet në intervalin 270-350 milionë euro të parashikuar për vitin 2025.

Megjithatë, blerjet totale të valutës ka të ngjarë të rezultojnë në vlera shumë të mëdha.

Në periudhën 2024-2025, Banka Qendrore bleu më shumë se dy miliardë euro në tregun e brendshëm valutor, me qëllim për të frenuar forcimin e vazhdueshëm të Lekut në kursin e këmbimit.

Ndryshimi i vlerës së aktiveve në valutë të huaj nuk është i lidhur vetëm me volumin e investimeve të reja, por edhe lëvizjet e çmimit të instrumenteve financiare dhe metaleve të çmuara në tregjet ndërkombëtare.

Në mesin e këtij viti, titujt e borxhit përbënin 80% të mjeteve të rezervës, ndërsa depozitat në cash përbënin 12% të saj. Pjesa e mbetur e rezervës është e investuar në ar dhe në të drejta tërheqjeje (SDR) pranë Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN).

Në veçanti, vitin e kaluar rritja e çmimit të arit dha një ndikim pozitiv në vlerën e rezervës valutore. Në gjysmën e parë të këtij viti, çmimet e arit paraqiten në rënie. Kjo ka sjellë edhe rënie të vlerës së rezervave të arit në 412 milionë euro, 4.2% më pak krahasuar me fundin e vitit 2025.

Megjithatë, rënia e vlerës së arit është kompensuar dhe tejkaluar nga blerjet e reja të valutës dhe nga rritja e vlerës së titujve financiarë ku është investuar rezerva valutore.

Rezerva valutore është instrument i rëndësishëm për të amortizuar goditje të mundshme, të lidhura si me deficitin e llogarisë korrente, ashtu edhe me nivelin e lartë të Euroizimit të sektorit financiar në vend.

Misioni i FMN për Shqipërinë, në deklaratën e fundit, të vitit 2025, megjithatë, i rekomandonte Bankës së Shqipërisë një qasje më të kujdesshme në rritjen e mëtejshme të rezervës valutore. Sipas misionit të FMN-së, përfitimet nga akumulimi i rezervave duhet të peshohen ndaj kostove oportune në rritje, rreziqeve të normave të interesit dhe humbjeve të mundshme nga rivlerësimi valutor.

Rritja e rezervës valutore ka sjellë kosto të konsiderueshme në bilancin e Bankës së Shqipërisë, si rezultat i forcimit të kursit të këmbimit të monedhës vendase. Për vitin 2025, humbjet neto nga ndryshimet e kurseve të këmbimit kishin vlerën e 24.1 miliardë lekëve. Humbjet në këtë zë u rritën me 79% krahasuar me një vit më parë.

The post Rezerva valutore arrin pranë kufirit të 8 miliardë eurove appeared first on Revista Monitor.

Operatorët e transportit publik, brenda një periudhe të shkurtër, kanë ngritur sërish alarmin se nuk po arrijnë të përballojnë kostot e operimit nga shtrenjtimi i lartë i naftës dhe rënia e numrit të pasagjerëve.

Në letrën e dytë të muajit gusht 2026, drejtuar ministrive të Financave, të Ekonomisë, Infrastrukturës dhe Energjetikës, Pushtetit Vendor dhe Bashkisë së Tiranës, Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas ngre sërish shqetësimin për situatën e vështirë në të cilën gjendet transporti.

Shoqatat e Transportit kërkojnë zgjatje të kompensimit, paralajmërojnë rishikim të numrit të mjeteve

Në shkresën dërguar institucioneve, operatorët e sektorit ngrenë alarmin se nuk po arrijnë të përballojnë kostot e operimit nga shtrenjtimi i naftës, teksa kompensimi i dhënë për periudhën mars-prill-maj është i pamjaftueshëm për të garantuar vazhdimësinë e shërbimit gjatë muajit gusht.

“Karburanti përbën një nga zërat kryesorë dhe më të rëndësishëm të kostos së aktivitetit të transportit publik. Për shkak të volumit të lartë të konsumit ditor të mjeteve, çdo rritje apo qëndrueshmëri e çmimit të naftës në nivele të larta reflektohet drejtpërdrejt në kostot e operimit të operatorëve.

Në kushtet kur tarifat e transportit publik mbeten të pandryshuara dhe operatorët duhet të garantojnë vijimësinë e shërbimit sipas linjave, frekuencave dhe kapaciteteve të përcaktuara, përballimi i kësaj kostoje është bërë gjithnjë e më i vështirë.

Masat e kompensimit të ndërmarra deri më tani kanë qenë një mbështetje e domosdoshme për ruajtjen e ekuilibrit financiar dhe vijimësinë e shërbimit. Megjithatë, problematika që solli nevojën për këtë mbështetje nuk është tejkaluar.

Çmimi i karburantit vazhdon të mbetet në nivele të larta dhe të ushtrojë presion të konsiderueshëm mbi kostot operative të shoqërive. Nëse kjo situatë vijon edhe gjatë muajit Gusht 2026 dhe muajve në vijim, pa u shoqëruar me një mekanizëm kompensimi financiar, operatorët do të përballen me vështirësi serioze për garantimin e shërbimit në nivelin aktual”, theksohet në letër.

Sipas shoqatës pamundësia për të përballuar në mënyrë të vazhdueshme kostot e karburantit dhe shpenzimet e tjera operative mund të sjellë pasoja të drejtpërdrejta, ndër të cilat:

1. Vështirësi në garantimin e vazhdimësisë normale të shërbimit të transportit publik;
2. Reduktim të numrit të mjeteve të vendosura në qarkullim;
3. Ulje të frekuencës së mjeteve në linjat përkatëse dhe rritje të intervaleve të pritjes për qytetarët;
4. Vështirësi në përmbushjen e detyrimeve financiare dhe operative të shoqërive;
5. Shtyrje të investimeve dhe të ndërhyrjeve të nevojshme për mirëmbajtjen e flotës;
6. Rrezik për përkeqësimin e cilësisë dhe standardeve të shërbimit të ofruar ndaj qytetarëve.

Në këto kushte, Shoqata e Transportit Publik Qytetas kërkon që të shqyrtohet me prioritet vijimi i skemës së kompensimit për karburantin edhe për muajin shtator 2026, si dhe për muajt në vijim, për aq kohë sa çmimi i karburantit dhe kushtet ekonomike që kanë justifikuar këtë mbështetje vazhdojnë të mbeten në nivele të larta.

“Vlerësojmë se vijimi i kompensimit është një masë e domosdoshme për të ruajtur kapacitetet aktuale të transportit publik, për të shmangur reduktimin e mjeteve dhe të frekuencave, si dhe për të garantuar që barra e kostove të jashtëzakonshme të karburantit të mos ndikojë negativisht në cilësinë dhe vazhdimësinë e shërbimit ndaj qytetarëve.

Kërkojmë angazhimin dhe ndërhyrjen tuaj institucionale për miratimin e vijimit të kompensimit financiar për muajin Qershor-Korrik-Gusht 2026 dhe për periudhën pasuese, deri në normalizimin e çmimit të karburantit dhe të kushteve ekonomike të ushtrimit të aktivitetit.

Shoqata dhe operatorët që ajo përfaqëson mbeten të gatshëm për të vënë në dispozicion të institucioneve përgjegjëse çdo të dhënë ekonomike, financiare apo operative të nevojshme për të evidentuar ndikimin real që çmimi aktual i karburantit ka mbi funksionimin e shërbimit të transportit publik”, theksohet në letrën e operatorëve.

Edhe në letrën e dërguar më 12 Gusht 2026 operatorët ngritën shqetësimin e mospërballimit të kostove nga nafta dhe rritjen e kohëzgjatjes së kompensimit.

Vendimi i miratuar më herët nga qeveria parashikon kompensim të operatorëve të transportit publik në masën 50 lekë për litër karburant, për sasinë e karburantit të konsumuar gjatë muajve mars, prill dhe maj 2026. Nga operatorët e transportit publik kërkohet që kompensimi të jepet edhe për 4 muaj të tjerë. Ndërsa çmimi I naftës prej javësh në vend ka arritur mbi 210 lekë për litër.

The post Alarmi i transportit, kërkohet kompensimi i naftës deri në shtator ose do të reduktojnë qarkullimin appeared first on Revista Monitor.

Deri në fund të vitit 2025 numri i të huajve me leje qëndrimi në Shqipëri arriti në 32,163 shtetas. Krahasuar me vitin paraardhës numri i shtetasve të huaj u rrit me 46.6%.

Të dhënat për numrin e lejeve të qëndrimit të të huajave u publikuan nga INSTAT.

Sipas të dhënave shtetasit e huajt nga Europa të pajisur me leje qëndrimi,  përbëjnë pjesën më të madhe të të huajve. Numri i tyre deri në fund të 2025-s ka arritur në 17,022 shtetas të huaj apo duke përbërë 52,9 %  të totalit. Numri i europianëve ka shënuar një rritje prej 18,5 %, krahasuar me 2024;

Edhe shtetasit nga Azia gjithashtu kanë shënuar rritje të ndjeshme me 117,6 %, krahasuar me 2024. Numri i tyre arriti në 9,891 persona. Numri i shtetasve nga Amerika, Afrika dhe Oqeania arriti në 5,250 persona me  rritje me 73,4 %, krahasuar me 2024.

Punësimi mbetet arsyeja kryesore e qëndrimit të shtetasve të huaj në Shqipëri. 55,1% e lejeve të qëndrimit janë për arsye punësimi.

E ndjekur nga motivi tjetër ai i bashkimit familjar, duke përbërë 19.8% të numrit të lejeve të qëndrimit.  Për qëllime humanitare përbënë 7,9 % të totalit dhe për studimi zunë 3,1 %.

Për 2025 vihet re një rritje e lartë e aplikimeve të reja nga shtetasit nga India dhe Filipinet. Në total numri i aplikimeve për leje qëndrimi në Shqipëri, në vitin 2025 shënoi rritje prej 43,5 %, krahasuar me vitin 2024 dhe shtetasit nga India dhe Filipine përbëjnë 26,6 % të aplikimeve.

Rritja e lejeve të qëndrimit për shtetasit nga Filipinet dhe India ndjek tendencën e kërkesës në rritje të bizneseve për punësime të këtyre shtetasve, veçanërisht në sektorët e shërbimit, akomodimit (veçanërisht si kamarier, punonjës pastrimi, etj) dhe punonjësve në shtëpi, si kujdestarë fëmijësh dhe të moshuarish.

Po ashtu në 2025 u identifikuan 1.926 të huaj të parregullt, duke shënuar rritje, krahasuar me 1.540 persona në vitin 2024.

65,0 % e të huajve me leje qëndrimi dominohet nga meshkujt, kundrejt 35,0 % femra; • Grup-mosha më e përfaqësuar: 30 – 39 vjeç, e cila përbën 24,5 % të të huajve gjithsej;

Për 2025 dominojnë italianët dhe shtetasit nga Kosova

Në vitin 2025, shtetet me numrin më të madh të të huajve me leje qëndrimi në Shqipëri, janë Kosova dhe Italia, të cilat zënë përkatësisht 19,5 % dhe 12,6 % të të huajve gjithsej, ndjekur nga India me 9,0 % dhe Filipinet me 7,5 %. Ndër to, rritja më e madhe e të huajve, krahasuar me vitin 2024, është regjistruar në vendet e origjinës si: Filipinet me 136,1 % dhe India me 87,6 %.

Deri në qershor 2026 numri i të huajve arriti gati 39 mijë shtetas

Monitor më herët publikoi numrin e shtetasve të huaj të pajisur me leje qëndrimi deri në fund të muajit qershor 2026.

Sipas të dhënave të marra nga Policia e Shtetit numri i tyre arriti në 38,712 leje qëndrimi të miratuara për shtetasit e huaj.

Sipas shtetësisë, numrin më të lartë të lejeve e kanë shtetasit e Kosovës me 7,302 leje duke përbërë rreth 19% të totalit të lejeve aktive të qëndrimit.

Pas tyre, numrin më të lartë e përbëjnë shtetasit nga Italia me 4,332 leje qëndrimi apo me 11% të totalit. Numri i lejeve të qëndrimit të shtetasve nga India arriti në 3,882 duke zënë 10% të totalit, nga Filipinet në 3,638 (9.3% të totalit) dhe nga Egjipti me 3,441 apo 8% të lejeve aktive

https://monitor.al/te-huajt-ne-shqiperi-arrijne-rekordin-e-gati-39-mije-shtetasve-60-e-tyre-per-te-punuar/

The post Të huajt me leje qëndrimi në Shqipëri për 2025 arrijnë mbi 32 mijë, 55% e tyre për të punuar appeared first on Revista Monitor.

Norma e inflacionit në Malin e Zi është ngadalësuar krahasuar me nivelet e larta të viteve të mëparshme, por presionet mbi çmimet vazhdojnë. Në qershor 2026, inflacioni vjetor arriti në 3.6%, ndërsa mesatarja për gjashtëmujorin e parë ishte 3.3%.

Kontributin kryesor në rritjen e çmimeve e dhanë ushqimet dhe pijet joalkoolike, me 0.86 pikë përqindje, si dhe transporti, me 0.82 pikë përqindje. Duke qenë shpenzime të domosdoshme, këto dy kategori ndikojnë drejtpërdrejt te buxheti i familjeve dhe perceptimi i qytetarëve për koston e jetesës.

Sipas të dhënave të Ministrisë, inflacioni vjetor më herët i ishte afruar nivelit 5%, përpara se të shfaqte shenja ngadalësimi. Megjithatë, luhatjet mujore vazhdojnë.

Një nga shqetësimet kryesore lidhet me çmimet e ushqimeve. Gjatë pesë muajve të parë të vitit 2026, Mali i Zi importoi produkte ushqimore me vlerë 318.6 milionë euro. Varësia e lartë nga importet e ekspozon tregun vendas ndaj ndryshimeve të kostove dhe çmimeve ndërkombëtare.

Rritja e kostove të transportit prek njëkohësisht turizmin, tregtinë me pakicë, ndërtimin dhe shpërndarjen, pasi transporti është pjesë e shpenzimeve operative të bizneseve në të gjithë ekonominë.

Megjithëse inflacioni është ulur, ai vazhdon të ushtrojë presion mbi standardin e jetesës. Pagat mesatare u rritën me 2.2% gjatë periudhës janar–maj 2026, çka do të thotë se një rritje e çmimeve mbi 3% redukton ndjeshëm përfitimin real të familjeve nga shtimi i të ardhurave.

Inflacioni në Malin e Zi gjatë vitit 2026 nuk po karakterizohet nga goditje të menjëhershme të çmimeve, por nga një shtrenjtim i vazhdueshëm i shpenzimeve të përditshme, që po dobëson fuqinë reale blerëse të konsumatorëve./MONTENEGRO BUSINESS

The post Ushqimet dhe transporti mbajnë të lartë inflacionin në Malin e Zi appeared first on Revista Monitor.

Modelet që fuqizojnë ChatGPT, Gemini, Claude dhe chatbot-e të tjera janë trajnuar me sasi kolosale materialesh të publikuara: libra, artikuj, punime akademike dhe përmbajtje të tjera të internetit. Shumë autorë kanë kontribuar pa dijeninë ose miratimin e tyre në zhvillimin e mjeteve që tani rrezikojnë t’u cenojnë të ardhurat. Megjithatë, ligjërisht, çështja nuk është aq e thjeshtë.

Një nga vendimet e para të rëndësishme në SHBA erdhi në çështjen kundër Anthropic. Gjykatësi William Alsup miratoi një marrëveshje dëmshpërblimi prej 1.5 miliardë dollarësh për një grup autorësh, librat e të cilëve ishin përdorur për trajnimin e modeleve të kompanisë.

Në pamje të parë, vendimi dukej si një fitore e madhe për autorët. Por gjykatësi arriti në përfundimin se vetë trajnimi i Inteligjencës Artificiale ishte i ligjshëm. Anthropic u penalizua sepse librat ishin marrë në mënyrë pirate nga biblioteka të paligjshme online.

Sipas arsyetimit të gjykatës, një model i madh gjuhësor i përpunon veprat në mënyrë të ngjashme me një shkrimtar që lexon literaturë për të mësuar dhe më pas krijon diçka të re, jo domosdoshmërisht për të kopjuar apo zëvendësuar veprat ekzistuese.

Juristja Cathy Gellis vlerëson se ky interpretim është në fakt më i favorshëm për kompanitë e Inteligjencës Artificiale. Ligji i së drejtës së autorit përqendrohet te kopjimi i veprës, jo domosdoshmërisht te leximi, përdorimi apo përpunimi i saj.

Problemi është se ligji amerikan për të drejtën e autorit nuk është përditësuar në mënyrë thelbësore që nga viti 1976. Për pasojë, gjykatësit po përpiqen të zbatojnë rregulla të hartuara rreth 50 vjet më parë për teknologji që atëherë as nuk ekzistonin.

Debati mbështetet kryesisht te koncepti i “përdorimit të drejtë”. Ky parim lejon përdorimin e materialeve të mbrojtura pa lejen e autorit në rrethana të caktuara, si kritika, parodia, arsimi ose krijimi i një vepre mjaftueshëm transformuese.

Për të përcaktuar nëse kemi përdorim të drejtë, gjykatat shqyrtojnë qëllimin e përdorimit, natyrën dhe sasinë e materialit të marrë, si dhe ndikimin që përdorimi i ri mund të ketë në tregun e veprës origjinale.

Juristi Jason Henderson shpjegon se gjykatat priren ta kundërshtojnë përdorimin e një materiali të mbrojtur kur ai shërben për krijimin e një produkti që konkurron drejtpërdrejt me pronarin e përmbajtjes. Kur produkti i ri nuk e zëvendëson veprën origjinale, gjykatat kanë më shumë gjasa ta konsiderojnë përdorimin të lejueshëm.

Një shembull është çështja mes Thomson Reuters dhe kompanisë Ross Intelligence. Ross kishte përdorur përmbajtjen juridike të Thomson Reuters për të ndërtuar një platformë konkurruese të mbështetur tek Inteligjenca Artificiale. Gjykata vendosi se ky përdorim nuk ishte transformues dhe, rrjedhimisht, nuk mund të konsiderohej “përdorim i drejtë”.

Edhe autorët mund të argumentojnë se chatbot-et po konkurrojnë me ta, pasi përdorin librat e tyre për të prodhuar vepra të reja sintetike. Deri tani, megjithatë, ky argument nuk ka siguruar një fitore përfundimtare në gjykatë.

Një çështje tjetër është pronësia mbi përmbajtjen e krijuar nga vetë Inteligjenca Artificiale. Në çështjen “Thaler kundër Perlmutter”, gjykata vendosi se një vepër e prodhuar tërësisht nga AI nuk mund të mbrohet nga e drejta e autorit.

Kjo hap pyetje të reja: si mund të provohet nëse një vepër është krijuar nga AI dhe çfarë niveli ndërhyrjeje njerëzore nevojitet që ajo të marrë mbrojtje ligjore? Përdorimi i AI-së mund të variojë nga një korrigjim i thjeshtë drejtshkrimor deri te gjenerimi i plotë i një libri, ndaj kufiri mbetet i paqartë.

Shumica e kompanive të Inteligjencës Artificiale vazhdojnë të përballen me procese gjyqësore. Kjo do të thotë se një përgjigje përfundimtare mbi ligjshmërinë e trajnimit me materiale të mbrojtura nuk pritet së shpejti.

Vendimet e para po krijojnë precedentë dhe po ndikojnë në mënyrën se si veprojnë kompanitë, por ato mund të ndryshohen nga gjykata të tjera ose në fazat e mëvonshme të proceseve. Për momentin, dallimi kryesor duket se nuk qëndron vetëm te fakti nëse AI është trajnuar me libra të mbrojtur, por te mënyra se si janë siguruar këta libra dhe nëse produkti i krijuar konkurron drejtpërdrejt me autorët ose pronarët e përmbajtjes./TECH CRUNCH

The post A është e ligjshme që modelet e IA të trajnohen me libra të mbrojtur nga e drejta e autorit? appeared first on Revista Monitor.

The post Regjistrimet, automjete appeared first on Revista Monitor.

Qeveria britanike informoi të hënën drejtuesit e kompanive energjetike mbi masat që duhet të ndërmerren për mbrojtjen e aseteve të tyre, pasi mediat raportuan se hakerë të lidhur me Iranin kishin nxjerrë jashtë funksionit një impiant të vogël energjetik. Autoritetet theksuan se incidenti nuk përbënte kërcënim për sistemin e përgjithshëm elektrik.

“The Telegraph” dhe “Financial Times” raportuan se sulmi kibernetik kishte ndodhur në korrik dhe kishte detyruar një prodhues të vogël britanik të energjisë të ndërpriste aktivitetin për katër ditë.

Pa komentuar se kush qëndronte pas sulmit apo vendin dhe kohën e saktë të incidentit, ministri britanik i Energjisë, Michael Shanks, deklaroi se qeveria dhe industria e kishin trajtuar seriozisht ngjarjen. Sipas tij, autoritetet po bashkëpunojnë me rregullatorët dhe Qendrën Kombëtare të Sigurisë Kibernetike për të vlerësuar kërcënimet dhe për të forcuar mbrojtjen.

“Për të qenë të qartë: nuk pati asnjë kërcënim për rrjetin e përgjithshëm dhe askush nuk mbeti pa energji elektrike”, shkroi Shanks në platformën X.

Ai sqaroi se gjeneratori i prekur ishte shumë i vogël, veçanërisht në krahasim me atë që zakonisht konsiderohet një central elektrik.

Një zëdhënës i Departamentit britanik të Energjisë deklaroi se sistemi i përgjithshëm nuk ishte rrezikuar, duke shtuar se vendi ka një rrjet energjetik “shumë rezistent”.

Ambasada iraniane në Londër nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment./REUTERS

The post Britania informon kompanitë energjetike për sulm kibernetik të lidhur me Iranin appeared first on Revista Monitor.

The post Reflektime mbi një planet që po ngrohet appeared first on Revista Monitor.

The post IA po shkruan gjithnjë e më mirë. Njerëzit duhet të bëhen redaktorë më të mirë appeared first on Revista Monitor.

The post Amerika duhet të mos e bëjë kaq të vështirë argëtimin appeared first on Revista Monitor.

The post Të ardhurat nga IA po rriten me shpejtësi, por jo aq sa duhet appeared first on Revista Monitor.

The post Serbi, FMN e rendit mes pesë ekonomive me rritjen më të shpejtë në Europë appeared first on Revista Monitor.

Kuvendi i Shqipërisë, në rekomandimet për Autoritetin e Mbikëqyrjes Financiare (AMF) për vitin 2026, kërkoi zyrtarisht përmirësimin e transparencës dhe llogaridhënies publike në vendimet e Bordit.

Në rezolutën e miratuar nga Kuvendi në muajin korrik, rekomandohet që ky institucion të publikojë aktet rregullatore të miratuara dhe ndryshimet përkatëse, si dhe vendimet për marrjen e masave administrative dhe korrigjuese, me evidentimin e votimit individual të anëtarëve të Bordit dhe të rasteve të përjashtimit nga vendimmarrja për shkak të konfliktit të interesit.

Sipas rekomandimeve, publikimi duhet të kryhet në përputhje me parimin e proporcionalitetit, duke garantuar mbrojtjen vetëm të atyre elementeve që përbëjnë informacion konfidencial sipas nenit 24 të ligjit nr. 9572/2006, nëpërmjet anonimizimit ose redaktimit të pjesshëm, pa cenuar publikimin e vetë aktit, bazës ligjore, arsyetimit dhe elementeve thelbësore të vendimmarrjes.

Megjithatë, një rekomandim i tillë nuk është zbatuar as në vijim të mbledhjes së radhës, të fundit të muajit korrik. Në listën e vendimeve, të publikuara gjatë muajit gusht, përsëri dy vendime, që lidhen përkatësisht me marrjen e masave ndaj një subjekti të mbikëqyrur dhe me refuzimin për rishikimin e një vendimi të mëparshëm për marrje masash, nuk janë publikuar.

Mospublikimi i një pjesë të madhe të vendimeve të Bordit të AMF-së ka qenë disa herë objekt debatesh dhe kritikash nga deputetët gjatë diskutimeve në Kuvend.

Praktika e AMF-së pothuajse në të gjitha rastet ka qenë që vendimet korrigjuese ose masat administrative ndaj subjekteve të mbikëqyrura të mos publikohen.

Megjithatë, në disa raste veçanta është bërë përjashtim nga ky rregull. Në vitin 2021, Bordi i AMF-së bëri publike disa masa korrigjuese ndaj shoqërive administruese të fondeve të pensionit. Ndërkohë, një praktikë e tillë nuk është ndjekur në asnjë rast ndaj shoqërive të sigurimit.

Aplikimi i një standardi të dyfishtë shkaktoi pakënaqësi te shoqëritë që ishin subjekt i këtyre masave.

Në fakt, publikimi ose jo i vendimeve është një çështje që varet nga gjykimi ose diskrecioni i vetë Bordit. Kjo e drejtë shfrytëzohet jo vetëm për të mos bërë publike masat ndaj subjekteve të mbikëqyrura, por edhe në rastin e vendimmarrjeve të tjera që nuk lidhet me këto marrëdhënie. Rezoluta e Kuvendit tenton të eliminojë subjektivizmin apo keqpërdorimin eventual të së drejtës për të mos i bërë publike vendimet.

Gjithashtu, në rezolutën e këtij viti Kuvendi kërkon nga AMF-ja kërkohet të konsolidojë mekanizmat e transparencës institucionale, duke forcuar funksionin e koordinatorit për të drejtën e informimit dhe duke garantuar publikimin e informacionit sipas standardeve të të dhënave të hapura dhe ripërdorimit të informacionit të sektorit publik.”

AMF mori më pak masa ndaj subjekteve të mbikëqyrura në vitin 2025

Masat administrative dhe korrektuese të AMF-së ndaj subjekteve të mbikëqyrura pësuan rënie vitin e kaluar. Sipas raportimit të këtij institucioni në Kuvendin e Shqipërisë, gjatë vitit 2025, Bordi i Autoritetit ka marrë 13 vendime, si masa administrative e korrigjuese ndaj subjekteve të mbikëqyrura, të bazuara kryesisht në gjetjet e analizave financiare, inspektimeve në vend dhe rasteve të pezullimit të licencave për ushtrimin e veprimtarisë.

Numri i masave ndaj subjekteve të mbikëqyrura ka pësuar ulje për të dytin vit radhazi. Për vitin 2024, Bordi i AMF-së pati marrë 15 masa, ndërsa për vitin 2023 raportonte 28 masa administrative dhe korrigjuese.

Në tregun e sigurimeve gjatë vitit 2025 u morën nëntë vendime, përkatësisht, tetë vendime për marrje masash dhe urdhër për eliminimin e shkeljeve ndaj shoqërive të sigurimit dhe një vendim për heqje licence ndaj një vlerësuesi dëmesh.

Nga këto, gjashtë vendime përfshinë sanksione me gjobë në vlerën totale 7.4 milionë lekë, të cilat janë likuiduar. Vlera e gjobave të vendosura ndaj shoqërive të sigurimeve është rritur me 37% krahasuar me një vit më parë.

Sipas ligjit “Për veprimtarinë e sigurimit dhe risigurimit”, AMF mund të vendosë ndaj shoqërive të sigurimit gjoba që mund të arrijnë deri në tre milionë lekë, në varësi të shkeljes së konstatuar. Subjekte të gjobave mund të jenë edhe administratorët e shoqërive të sigurimit, për shuma nga 100 mijë deri në 400 mijë lekë, si edhe anëtarët e këshillit mbikëqyrës, në intervalin mes 300 mijë lekë dhe 500 mijë lekë. / E.Shehu

The post Kuvendi kërkoi publikimin e masave administrative, Bordi i AMF-së sërish nuk reagoi appeared first on Revista Monitor.

The post Rritja e turizmit kërkon mbi të gjitha shërbime publike cilësore appeared first on Revista Monitor.

The post “Sezoni veror po rrit depozitat, klientët synojnë më shumë drejt diversifikimit” appeared first on Revista Monitor.

The post A ia vlen të blesh një shtëpi për ta dhënë me qira appeared first on Revista Monitor.