❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Yesterday — 2 May 2026Ekonomi

Çmimet celulare shtrenjtohen pĂ«rsĂ«ri me “etiketĂ«â€ indeksimi

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
2 May 2026 at 22:12

Që prej vitit 2024, operatorët celularë kanë rezervuar të drejtën për të indeksuar çdo vit çmimet e tyre me inflacionin. Njëri prej operatorëve njoftoi se do ta ushtrojë këtë të drejtë për të gjithë përdoruesit celularë, duke filluar nga muaji maj. Një praktikë e tillë ka shtuar shqetësimet për rritjen e vazhdueshme të kostove të komunikimit.

 

Ersuin Shehu

Muajin e kaluar, një nga operatorët celularë njoftoi përdoruesit për rritjen e çmimeve të shërbimeve celulare, nëpërmjet indeksimit me ndryshimin mesatar vjetor të çmimeve të konsumit, duke nisur nga data 1 maj 2026.

Rritja e çmimeve do të jetë deri në masën 2.2%, sipas normës së inflacionit mesatar vjetor të publikuar nga INSTAT për vitin 2025.

Praktika e indeksimit të tarifave me inflacionin e ka origjinën në vitin 2024, kur dy operatorët më të mëdhenj të komunikimeve elektronike në vend, Vodafone Albania dhe One Albania, patën njoftuar ndryshime në termat dhe kushtet e përgjithshme për shërbimet e rrjetit celular dhe rrjetit fiks të kategorive Konsumator dhe Biznes, duke vendosur një klauzolë të veçantë, ku rezervonin të drejtën për të indeksuar çmimet e shërbimeve të tyre me normën e inflacionit të vitit të mëparshëm.

Mbështetur në informacionin e deritanishëm nga AKEP, kjo klauzolë ishte aplikuar për herë të parë vetëm nga One Albania, duke filluar nga data 1 qershor 2024, por vetëm për pajtimtarët e kategorisë Biznes.

Megjithëse rritja e çmimeve në vetvete, në rastin konkret, mund të mos jetë shumë e madhe, aplikimi i një praktike të tillë shton shqetësimin për efektin afatgjatë që ajo mund të ketë në kohë. Një indeksim i përvitshëm, për më tepër në periudha kur inflacioni mund të jetë ndjeshëm më i lartë, do të sillte shtrenjtim progresiv të kostove të komunikimit për përdoruesit shqiptarë.

Nuk është rastësi që operatorët celularë po e aplikojnë indeksimin vetëm në segmentin e shërbimeve celulare, ku konkurrenca është e kufizuar dhe në kushtet e një duopoli.

NjĂ« veprim i tillĂ« deri tani, nuk Ă«shtĂ« ndĂ«rmarrĂ« nĂ« segmentin e shĂ«rbimeve fikse tĂ« tĂ« dy operatorĂ«ve, pĂ«r arsyen e thjeshtĂ« se tregu i shĂ«rbimeve fikse tĂ« komunikimit ka mĂ« shumĂ« konkurrencĂ« dhe pĂ«rdoruesit kanĂ« mĂ« shumĂ« zgjedhje pĂ«r t’u larguar drejt njĂ« ofruesi tjetĂ«r shĂ«rbimi.

Indeksimi i çmimeve me inflacionin nuk duket të jetë plotësisht i bazuar as nga pikëpamja teorike, sepse ndryshimi vjetor i inflacionit nuk reflektohet domosdoshmërisht në masë të plotë në strukturën e kostove të operatorëve.

Përkundrazi, në pjesën më të madhe, shpenzimet e operatorëve lidhen me zëra që nuk reflektojnë në mënyrë proporcionale shportën e indeksit të çmimeve të konsumit.

 

Autoriteti i Konkurrencës: Indeksimi është element i hetimit ndaj operatorëve

“Monitor” iu drejtua me njĂ« kĂ«rkesĂ« zyrtare Autoritetit tĂ« KonkurrencĂ«s, pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« qĂ«ndrim nga ky institucion pĂ«r faktin nĂ«se praktika e indeksimit automatik tĂ« çmimeve tĂ« shĂ«rbimeve tĂ« komunikimeve elektronike shtron probleme qĂ« lidhen me tĂ« drejtĂ«n e konkurrencĂ«s.

NĂ« pĂ«rgjigjen pĂ«r “Monitor”, Autoriteti i KonkurrencĂ«s shprehet se kjo çështje Ă«shtĂ« nga elementet e hetimit tĂ« thelluar qĂ« ky institucion ka hapur nĂ« tregun me pakicĂ« tĂ« shĂ«rbimeve celulare, nĂ« nĂ«ntor tĂ« vitit tĂ« kaluar.

NĂ« pikat 8 dhe 9 tĂ« kĂ«tij vendimi trajtohet edhe çështja e aplikimit tĂ« Indeksit tĂ« Çmimeve tĂ« Konsumit (IÇK), konkretisht:

Sipas kontratĂ«s sĂ« pajtimit tĂ« ndĂ«rmarrjes Vodafone Albania SHA (“Termat dhe Kushtet e PĂ«rgjithshme pĂ«r shĂ«rbimet e telefonisĂ« sĂ« lĂ«vizshme”), parashikohet qĂ« detyrimet e pajtimtarit pĂ«r pagesĂ«n e tarifave mund t’u nĂ«nshtrohen rregullimeve jo mĂ« shumĂ« se njĂ« herĂ« nĂ« vit, ku çdo muaj prill, vlera mujore e planit tarifor dhe e paketave rritet nĂ« pĂ«rputhje me normĂ«n e IÇK tĂ« publikuar nga INSTAT.

Ndërmarrja One Albania ka njoftuar për përditësimin e termave dhe kushteve të kontratave,

duke pĂ«rfshirĂ« njĂ« klauzolĂ« mbi indeksimin e çmimeve tĂ« pajtimtarĂ«ve nĂ« pĂ«rputhje me IÇK, tĂ«

publikuar zyrtarisht nga INSTAT.

“NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r, bĂ«jmĂ« tĂ« ditur se gjatĂ« procedurĂ«s sĂ« hetimit tĂ« thelluar nĂ« tregun me pakicĂ« tĂ«

shĂ«rbimeve celulare, Sekretariati i Autoritetit tĂ« KonkurrencĂ«s do tĂ« vlerĂ«sojĂ« edhe aplikimin e normĂ«s sĂ« IÇK, nĂ« kuptim tĂ« dispozitave tĂ« Ligjit nr. 9121, datĂ« 28.07.2003 ‘PĂ«r mbrojtjen e konkurrencĂ«s’. Procedura e hetimit Ă«shtĂ« aktualisht nĂ« vijim”, thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen e Autoritetit tĂ« KonkurrencĂ«s.

 

Trupa e Rregullatorëve të BE-së: Klauzolat e indeksimit cenojnë të drejtat e konsumatorëve

Përcaktimi i një klauzole që u lejon operatorëve të indeksojnë automatikisht tarifat e produkteve dhe shërbimeve me inflacionin ngelet çështje e diskutueshme nga pikëpamja ligjore, jo vetëm në Shqipëri, por edhe në Bashkimin Europian.

Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP) ka mbledhur informacion mbi legjislacionin e vendeve të tjera, lidhur me një dispozitë të tillë. Nga informacioni i mbledhur ka rezultuar se, përgjithësisht, e drejta për indeksim me normën e inflacionit nuk është e ndaluar në legjislacionin specifik sektorial apo në atë të përgjithshëm.

Në kushtet kur nuk ekziston një ndalim eksplicit, AKEP lë të kuptohet se praktika e indeksimit të tarifave është një praktikë që mund të konsiderohet e lejuar ligjërisht.

Por, një kuadër i ndryshëm ligjor ekziston në Angli, ku autoriteti rregullator (OFCOM) ka vendosur rregulla dhe ka dhënë udhëzime për rastet kur dhe si operatorët mund të përfshijnë indeksimin në termat dhe kushtet e përgjithshme të kontratës.

OFCOM ka kryer njĂ« proces KĂ«shillimi Publik nĂ« lidhje me kĂ«tĂ« çështje dhe ka miratuar gjatĂ« vitit 2024 ndryshime nĂ« kuadrin rregullator, tĂ« cilat ndalojnĂ« aplikimin e rritjes sĂ« tarifave tĂ« shprehura nĂ« pĂ«rqindje (IÇK), ku rritjet gjatĂ« kohĂ«zgjatjes sĂ« kontratĂ«s duhet tĂ« shprehen nĂ« terma monetarĂ«.

Megjithatë, një qëndrim kundër një praktike të tillë ka shprehur autoriteti kryesor në rregullimin e këtyre tregjeve, Trupa e Rregullatorëve Europianë të Komunikimeve Elektronike (BEREC).

NĂ« njĂ« dokument tĂ« vitit 2024, tĂ« quajtur “Opinioni i BEREC mbi tregun dhe zhvillimet teknologjike dhe mbi ndikimin e tyre nĂ« zbatimin e tĂ« drejtave tĂ« pĂ«rdoruesve fundorĂ«â€, i publikuar nĂ« dhjetor 2024, kjo trupĂ« e ka konsideruar pĂ«rfshirjen dhe aplikimin nga operatorĂ«t nĂ« vendet e BE-sĂ« tĂ« klauzolave kontraktore pĂ«r rritje tĂ« çmimeve gjatĂ« kohĂ«zgjatjes sĂ« kontratĂ«s (In-contract price increase clauses) sipas IÇK apo IÇK plus njĂ« marzh, si “zhvillim me ndikim shqetĂ«sues pĂ«r tĂ« drejtat dhe pĂ«rfitimet e pĂ«rdoruesve fundorĂ«, pasi nĂ« disa raste, ato kanĂ« rezultuar nĂ« rritje tĂ« ndjeshme tĂ« tarifave dhe/ose pĂ«rdoruesit nuk kanĂ« tĂ« drejtĂ«n e ndĂ«rprerjes pa penalitet tĂ« kontratĂ«s”.

Opinioni dhe propozimi i BEREC për Komisionin Europian për këtë çështje është se

“kĂ«to klauzola paraqesin sfida pĂ«r sa i pĂ«rket konkurrencĂ«s, pĂ«rballueshmĂ«risĂ«, lĂ«vizshmĂ«risĂ«

(ndërrimit të ofruesit së shërbimit) së përdoruesit fundor, transparencës dhe krahasueshmërisë së

çmimeve. PĂ«rdorimi i tyre krijon rrezik qĂ« objektivat e kuadrit ligjor pĂ«r mbrojtjen e konsumatorĂ«ve tĂ« mos pĂ«rmbushen”.

Pavarësisht këtyre rekomandimeve, deri tani, AKEP nuk ka shprehur ndonjë qëllim të ndërhyjë për të rregulluar apo për të ndaluar klauzola të këtij lloji nga operatorët e komunikimeve elektronike në Shqipëri.

 

 

Operatorët: Praktikë e ligjshme, lejohet edhe në BE

Dy operatorët e komunikimeve elektronike në vend kanë argumentuar pranë rregullatorit se një klauzolë që u lejon indeksimin e tarifave është e ligjshme, madje kanë dhënë shembuj të aplikimit të kësaj klauzole në një sërë vendesh të BE-së, përfshirë operatorë të tjerë, pjesë e grupeve të kompanive pronare të dy sipërmarrësve.

Gjithashtu, operatorët celularë kanë sjellë si shembull edhe një precedent nga praktika gjyqësore e BE-së.

Ata kanĂ« mbĂ«shtetur qĂ«ndrimin e tyre me njĂ« vendim tĂ« GjykatĂ«s Europiane tĂ« DrejtĂ«sisĂ«, tĂ« datĂ«s 26.12.2015, nĂ« çështjen qĂ« kishte pĂ«rballĂ« njĂ« shoqatĂ« tĂ« mbrojtjes sĂ« konsumatorĂ«ve nĂ« Austri dhe njĂ«rin prej operatorĂ«ve tĂ« komunikimeve elektronike nĂ« vend (Verein fĂŒr Konsumenteninformation vs A1 Telekom Austria).

Me këtë vendim, Gjykata i dha të drejtë operatorit, me interpretimin se një ndryshim në tarifa, që vjen si rezultat i një klauzole të axhustimit të çmimit të përfshirë në termat dhe kushtet standarde të kontratës, e cila parashikon që ky ndryshim është i bazuar në ndryshimet që pëson indeksi i çmimeve të konsumit të hartuar nga një institucion publik, nuk përbën modifikim të kushteve kontraktuale dhe nuk i jep të drejtën pajtimtarit të ndërpresë kontratën pa penalitet.

 

Shpenzimi mesatar celular, në rritje prej katër vitesh radhazi

Shpenzimi mesatar i shqiptarëve për shërbime të komunikimeve celulare u rrit për të katërtin vit radhazi në 2024.

Sipas të dhënave nga Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP), shpenzimi mesatar arriti në 9200 lekë në vit, 16% më shumë krahasuar me një vit më parë. Kjo vlerë mbështetet në treguesin e të ardhurave mesatare për përdorues të operatorëve celularë (ARPU) dhe llogaritet si raport i të ardhurave nga shërbimet me pakicë me numrin total të përdoruesve aktivë.

Gjithashtu, shpenzimi mesatar i shqiptarëve për çdo minutë thirrje celulare në vitin 2024 u rrit në 5.54 lekë për minutë, në rritje me 16% krahasuar me një vit më parë. Kjo vlerë bazohet në treguesin e të ardhurave mesatare për minutë (ARPM), që llogaritet si raport i të ardhurave nga shërbimet me pakicë me sasinë e minutave dalëse dhe tregon të ardhurat e sipërmarrësit për një minutë.

Dy operatorët e rrjeteve celulare, Vodafone Albania dhe One Albania, vitin e kaluar raportuan të ardhura prej komunikimeve elektronike në vlerën 27.9 miliardë lekë, në rritje me 8.9% krahasuar me një vit më parë.

Në ndarjen e tregut sipas xhiros së gjeneruar nga segmenti celular, Vodafone Albania ka thelluar dominimin e vet, me rreth 58% të totalit të tregut, nga 56% që mbante një vit më parë, ndërsa One Albania ka zbritur në 42% të tregut, nga 44% që zotëronte në vitin 2023.

Vodafone Albania dominon edhe në volumin total të thirrjeve, të internetit dhe të mesazheve të shkruara, ndërsa statistikat zyrtare tregojnë se dy kompanitë kanë pjesë tregu të barabartë sipas numrit të përdoruesve aktivë.

TĂ« dhĂ«nat e AKEP tregojnĂ« se numri total i abonentĂ«ve celularĂ« ose kartave SIM nĂ« fund tĂ« vitit 2024 arriti nĂ« rreth 3.4 milionĂ«, e thĂ«nĂ« ndryshe çdo banor nĂ« ShqipĂ«ri posedonte rreth 1.4 karta SIM, shifёr kjo mё e lartё se mesatarja europiane prej 1.25 karta SIM pёr banorё. PjesĂ«risht, kjo mund tĂ« jetĂ« e lidhur me turizmin dhe pĂ«rdorimin e pĂ«rkohshĂ«m tĂ« kartave SIM prej tyre.

NdĂ«rsa, numri i kartave SIM aktive (numri i kartave tё pĂ«rdorura pĂ«r tĂ« kryer komunikime elektronike gjatĂ« tre muajve tĂ« fundit) arriti nĂ« rreth 2.5 milionĂ«, nĂ« rĂ«nie vjetore me 3.8%.

 

Burimi: AKEP

 

Operatorët nën hetim, por pretendojnë se rritja e çmimeve ishte e domosdoshme

Pas reduktimit gradual të numrit të operatorëve në treg, nga katër në dy të tillë, tregu i telefonisë celularë po përballet me sfida në rritje të lidhura me konkurrencën.

Në nëntor të vitit të kaluar, Autoriteti i Konkurrencës hapi hetim të thelluar ndaj dy kompanive të ofrimit të shërbimeve celulare në vend, Vodafone Albania dhe One Albania.

Në argumentimin e vendimit, Autoriteti i Konkurrencës shprehet se tregu me pakicë i shërbimeve celulare në Shqipëri paraqitet si duopol, ku dy operatorët në fjalë zotërojnë së bashku 100% të tregut. Kjo strukturë tregon një përqendrim të lartë tregu dhe një nivel të kufizuar konkurrence efektive, duke krijuar kushte të favorshme për pozitë dominuese kolektive.

Nga hetimi paraprak, që përfshiu periudhën nga 1 janari 2022 deri më 25 korrik 2025, është konstatuar se ndërmarrjet Vodafone Albania dhe One Albania kanë ndjekur një sjellje të ngjashme tregtare në lidhje me ofertat e tyre të shërbimeve celulare, përfshirë paketat me parapagesë, me kontratë dhe shërbimet roaming.

Në këtë periudhë, vihet re një rritje progresive dhe pothuajse e sinkronizuar e çmimeve,

ndërkohë që nuk rezulton që këto ndërmarrje të kenë përdorur një metodologji të përllogaritjes së

kostove, që do të justifikonte ndryshimet e çmimeve të aplikueshme në treg.

Nga analiza e zhvillimeve të çmimeve rezulton se, sa herë një nga operatorët ka rritur çmimet e

paketave celulare, operatori tjetĂ«r e ka ndjekur brenda njĂ« periudhe tĂ« shkurtĂ«r kohore me njĂ« rritje tĂ« ngjashme, si nĂ« nivel çmimi, ashtu edhe nĂ« strukturĂ«n e paketĂ«s (minuta, internet, SMS, vlefshmĂ«ri etj.). Kjo tregon reagim tĂ« menjĂ«hershĂ«m dhe simetrik, qĂ« mund tĂ« interpretohet si praktikĂ« e bashkĂ«renduar, nĂ« kuptimin e ligjit “PĂ«r mbrojtjen e konkurrencĂ«s”.

Analiza e ofertave tregon se paketat e ofruara janë pothuajse identike në çmim dhe përmbajtje (sasi interneti, minuta kombëtare, përfshirje roaming, etj.), duke kufizuar ndjeshëm mundësinë e zgjedhjes për konsumatorët dhe duke reduktuar presionin konkurrues ndërmjet operatorëve.

Ky homogjenitet i produkteve, i kombinuar me mungesën e transparencës në kosto, përbën rrezik për koordinim të sjelljes së ndërmarrjeve, që synon ruajtjen e një niveli të qëndrueshëm çmimesh dhe fitimesh në treg.

Autoriteti i Konkurrencës thekson se asnjë nga ndërmarrjet nuk ka paraqitur dokumentacion që të dëshmojë se çmimet janë përllogaritur mbi bazën e një analize të kostove reale të shërbimeve.

Në mungesë të një metodologjie të qartë, rritjet e çmimeve mund të konsiderohen si të pajustifikuara ekonomikisht dhe si rezultat i një sjelljeje të orientuar drejt ndjekjes së një modeli të përbashkët tregtar, më shumë sesa drejt konkurrencës përmes inovacionit apo eficiencës.

Nga ana tjetër, operatorët celularë argumentojnë se vetë procesi i përqendrimit të tregut në vetëm dy aktorë ishte rrjedhojë e përkeqësimit të treguesve financiarë dhe e një strukture tregu që nuk rezultoi e qëndrueshme në afatin e gjatë. Konkurrenca e ashpër dhe nevoja e vazhdueshme për investime për më shumë se një dekadë solli rënie drastike të fitimeve të kompanive.

Sipas të dhënave të pasqyrave financiare, fitimet e siguruara nga operatorët në dekadën e fundit kanë qenë zhgënjyese. Në dhjetë vitet e fundit (deri në vitin 2024), fitimi EBIT (fitimi para interesave dhe taksave) i dy kompanive celulare ka qenë vetëm 9 milionë euro, ndërsa fitimi përfundimtar neto, pas taksave, ka qenë negativ, me humbje në vlerën e 67 milionë eurove.

Dy kompanitë që dolën nga tregu, Plus Communication dhe Albtelecom rezultuan me humbje nga aktiviteti në shërbimet celulare gjatë gjithë ekzistencës së tyre.

Sipas operatorëve, një performancë e tillë vështirë se mund të mbështesë shëndetin financiar afatgjatë të kompanive dhe të garantojë investimet e nevojshme, të lidhura me mirëmbajtjen dhe rritjen e kapaciteteve transmetuese të rrjeteve, me amortizimin e shpejtë në kohë të aseteve teknologjike, si dhe kapërcimin e radhës në teknologjinë 5G.

NĂ« afat tĂ« shkurtĂ«r, ashpĂ«rsimi i konkurrencĂ«s solli pĂ«rfitime pĂ«r konsumatorĂ«t, nĂ«pĂ«rmjet çmimeve mĂ« tĂ« ulĂ«ta, madje nĂ« raste tĂ« veçanta edhe çmime “grabitqare”, me qĂ«llim zgjerimin e bazĂ«s sĂ« klientĂ«ve ose ruajtjen e kĂ«saj baze, nga operatorĂ«t pĂ«rkatĂ«s.

Por, një strukturë e tillë tregu nuk mund të ishte e qëndrueshme në afatin e gjatë, sepse kishte tendencën të gërryente përfitueshmërinë e operatorëve, të reduktonte burimet për shtimin e investimeve dhe në përgjithësi ta bënte tregun më pak tërheqës për investitorët.

Madje, AKEP si rregullator sektorial, pati shprehur shqetësimin për konkurrencë me çmime të pajustifikuara ekonomikisht dhe kishte kërcënuar ndërhyrjen, në rast se një praktikë e tillë do të vazhdonte.

Një element i rëndësishëm në këtë drejtim mund të jetë edhe madhësia e tregut. Shqipëria është një treg relativisht i vogël, me një tendencë në rënie të numrit të banorëve dhe rrjedhimisht edhe të përdoruesve potencialë të shërbimeve celulare.

Censi i fundit, i vitit 2023, numëroi një popullsi prej vetëm 2.4 milionë banorësh, me një rënie të ndjeshme nga popullsia prej 2.8 milionësh që ishte regjistruar në Censin e vitit 2011. Përmasa e vogël e tregut përcakton kosto më të larta për njësi dhe e bën të vështirë përfitimin nga mekanizmi i ekonomisë së shkallës.

 

The post Çmimet celulare shtrenjtohen pĂ«rsĂ«ri me “etiketĂ«â€ indeksimi appeared first on Revista Monitor.

Fillon SEPA, kanalet digjitale dominojnë pagesat bankare

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
2 May 2026 at 22:10

Vitin e kaluar, bankat shqiptare filluan operacionet në sistemet e SEPA, çka solli ulje të ndjeshme të tarifave të pagesave ndërkombëtare dhe kohë më të shpejtë të ekzekutimit të tyre. Viti 2025 solli rritje të mëtejshme të përdorimit të kanaleve digjitale për kryerjen e pagesave. Pagesat me e-banking përbëjnë dy të tretën e transfertave bankare, ndërsa pagesat me kartë kaluan për herë të parë tërheqjet e parasë cash në ATM.

 

Ersuin Shehu

Viti 2025 ishte përsëri një vit shumë i rëndësishëm në fushën e pagesave. Që nga muaji tetor, bankat shqiptare nisën operacionet dhe ofrimin e transfertave në sistemet e Zonës së Vetme të Pagesave në Euro (SEPA).

Gjithashtu, nĂ« fillim tĂ« vitit 2025, u realizuan edhe veprimet e para nĂ«pĂ«rmjet shĂ«rbimit tĂ« open banking, njĂ« nga parimet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme qĂ« solli adoptimi i direktivĂ«s PSD 2 tĂ« BE-sĂ«, tĂ« pĂ«rshtatur nĂ« ligjin “PĂ«r shĂ«rbimet e pagesave”, pĂ«r vitin 2020.

Vitin e kaluar, nisi gjithashtu puna për sistemin e pagesave të shpejta (instant payments), që do të mundësojë kryerjen e transfertave në kohë pothuajse reale. Pritet që sistemi të finalizohet brenda këtij viti.

Shifrat e pagesave treguan zgjerim të dominimit të pagesave elektronike kundrejt numrit total të veprimeve të kryera nga shqiptarët nëpërmjet kanaleve bankare. Tashmë, 2/3 e transfertave kryhen nëpërmjet telefonit apo kompjuterit, pa shkuar fizikisht në degë.

Një zhvillim domethënës ishte edhe fakti që, për herë të parë, pagesat me kartë në terminalet POS kaluan numrin e tërheqjes së parasë nga ATM-të, duke sinjalizuar një hap simbolik përpara në objektivin për të ulur pagesat cash dhe për të rritur ato elektronike.

 

SEPA uli komisionet e transfertave me jashtë

Mundësimi i transfertave në SEPA solli një ulje të ndjeshme të komisioneve të transfertave ndërkombëtare për publikun shqiptar.

Sipas rregullores së miratuar nga Banka e Shqipërisë, nivelet maksimale të parashikuara për komisionet e transfertave të brendshme do të jenë të vlefshme edhe për transfertat ndërkombëtare nëpërmjet SEPA.

Rregullorja “Mbi tarifat e pagesave ndĂ«rkufitare nĂ« zonĂ«n SEPA dhe kushtet e transparencĂ«s” parashikon qĂ« tarifat e aplikuara nga OperatorĂ«t e ShĂ«rbimeve tĂ« Pagesave (banka ose institucione financiare jobanka tĂ« pagesave dhe parasĂ« elektronike) pĂ«r pagesat SEPA dalĂ«se nuk mund tĂ« tejkalojnĂ« kufijtĂ« e pĂ«rcaktuar nga Banka e ShqipĂ«risĂ« pĂ«r vlerat korresponduese tĂ« pagesave vendase nĂ« Euro, qĂ« procesohen pĂ«rmes sistemeve tĂ« saj dhe pĂ«rcaktohen nĂ« kuadrin rregullator tĂ« kĂ«tyre sistemeve.

Ashtu siç ndodh me transfertat në Lek, edhe rregullorja për transfertat në Euro do të nxisë përdorimin e kanaleve elektronike për kryerjen e transfertave, duke parashikuar komisione të përgjysmuara për veprimet që kryhen nëpërmjet këtyre kanaleve.

Komisioni minimal që bankat mund të aplikojnë për transfertat kombëtare në monedhën europiane, të kryera nëpërmjet e-banking, nuk mund të jetë më i lartë se 2 euro.

Ndërsa totali i komisioneve për çdo transfertë me vlerë deri në 100 mijë euro, të kryer me e-banking, nuk mund të jetë më i lartë se 0.01% e vlerës së transferuar. E thënë ndryshe, për shumën maksimale të këtij tavani, 100 mijë euro, komisioni për pagesat elektronike do të jetë maksimalisht 10 euro.

Ndërkohë, totali i komisioneve për çdo transfertë me vlerë deri në 100 mijë euro, e kryer në degë (në formë letër) nuk mund të jetë më i lartë se 0.02% e vlerës së transferuar.

Me rregulloren e mëparshme, komisioni maksimal ishte 10 herë më i lartë, në masën 0.2%.

Gjithashtu, ky komision maksimal ishte i detyrueshëm vetëm për transfertat me vlerë më të ulët, deri në 10 mijë euro; për pagesat më të mëdha se 10 mijë euro, nuk parashikohej një tavan për komisionin në përqindje, por vetëm një komision maksimal në vlerë, pavarësisht shumës së transferuar.

Komisionet maksimale që bankat mund të aplikojnë (për transfertat mbi 100 mijë euro), pavarësisht shumës së transfertës, do të jenë të njëjta si në rregulloren e mëparshme, përkatësisht 50 euro për transfertat e kryera në degë dhe 25 euro për ato të nisura nëpërmjet kanaleve elektronike.

Ndërkohë, për transfertat hyrëse (nga jashtë drejt Shqipërisë) bankat mund të aplikojnë një komision maksimal deri në 3 euro, për të mbuluar kostot e ofrimit të shërbimit.

Shqipëria u pranua zyrtarisht si anëtare e zonës SEPA nga Këshilli Europian i Pagesave më 21 nëntor 2024.

Më parë, sektori bankar në Shqipëri i ekzekutonte transfertat ndërkombëtare nëpërmjet bankave të huaja korrespondente. Një zgjidhje e tillë sillte komisione të larta dhe kohë relativisht të gjatë për kryerjen e transfertave.

Transfertat kërkonin disa ditë pune, ndërsa me anëtarësimin në SEPA pritet që paratë të transferohen në llogarinë e përfituesit maksimalisht brenda një dite pune.

Lehtësimi i kryerjes së pagesave ndërkufitare me partnerin tregtar kryesor të Shqipërisë, Bashkimin Europian, pritet të lehtësojë zgjerimin e mëtejshëm të marrëdhënieve tregtare. Bizneset shqiptare do të kenë akses në një treg të madh me mundësi për zgjerimin e shërbimeve dhe produkteve, si dhe rritjen e konkurrencës.

Pjesëmarrja në SEPA vlerësohet se do të ketë kontribut domethënës në sektorë strategjikë siç është turizmi dhe në rritjen flukseve të lidhura me Investimet e Huaja Direkte. Ulja e kostove të transfertave në Euro pritet të ndikojë dhe në formalizimin e flukseve të remitancave.

Projeksionet e Bankës së Shqipërisë janë që në afat të mesëm, ekonomia shqiptare do të përfitojë disa qindra milionë euro nga aderimi në SEPA.

SEPA është një nismë e hershme e Bashkimit Europian për harmonizimin e pagesave elektronike në Euro, ndërmjet vendeve anëtare.

Skemat e Pagesave SEPA u sigurojnë qytetarëve dhe bizneseve europiane, pagesa ndërkufitare në monedhën e përbashkët, me të njëjtën kosto dhe lehtësi si pagesat brenda vendit të tyre. Megjithatë, zona gjeografike SEPA shtrihet edhe jashtë vendeve të BE-së, duke numëruar deri tani 36 vende që kanë harmonizuar standardet për pagesat elektronike në euro.

 

Studimi, hyrja e Shqipërisë në SEPA kursen 71 milionë euro në vit

Anëtarësimi në SEPA pritet të kursejë më shumë se 71 milionë euro në vit në transfertat ndërkombëtare të kryera nga Shqipëria dhe drejt Shqipërisë. Sipas një studimi nga ekspertë të German Economic Team, GET (ent konsulence i financuar nga Ministria Gjermane për Ekonominë dhe Energjinë), reduktimi i kostove të transfertave ndërkombëtare do të arrijë në 62 milionë euro për pagesat e lidhura me tregtinë e jashtme dhe më shumë se 9 milionë euro për remitancat.

Studimi i ekspertëve të GET llogarit kursimin në kostot dypalëshe të transfertave, pra, jo vetëm ato të dërguesve ose marrësve në Shqipëri, por edhe të palës tjetër, jashtë Shqipërisë.

Studimi ka treguar se për vitin 2024, volumi i të gjitha transaksioneve të tregtisë së jashtme të Shqipërisë me vendet e zonës SEPA (duke përfshirë edhe vendet e Ballkanit Perëndimor, që priten të anëtarësohen së bashku me Shqipërinë), arritën në 15.2 miliardë euro. Kostoja e vlerësuar e komisioneve të transfertave ishte sa 0.44% e totalit të tyre, ose 67.1 milionë euro.

Me hyrjen në zonën SEPA, kjo kosto pritet të ulet në 0.03% e volumit të transaksioneve, ose rreth 5 milionë euro.

Sipas vlerësimit të GET, nga diferenca potenciale prej 62.1 milionë eurosh, kursimi i palës shqiptare në transaksion është 29.2 milionë euro, ndërsa kursimi i palës jashtë Shqipërisë vlerësohet në 32.9 milionë euro.

Në segmentin e remitancave, studimi vlerëson se volumi i dërgesave nga vendet e zonës SEPA në vitin 2024 ishte 574.4 milionë euro. Kostoja e vlerësuar e transaksionit ishte rreth 2.27% e volumit të tyre, ose 13 milionë euro. Në skenarin e hyrjes në SEPA, pritet që kostoja e remitancave të ulet në 3.8 milionë euro. Kursimi i pritshëm i vlerësuar nga studimi është rreth 9.2 milionë euro.

Studimi është i mbështetur në vlerësimin e shifrave të vitit 2024, pa marrë parasysh rritjen e pritshme në volumet e tregtisë së jashtme apo të remitancave, që i bën kursimet potenciale nga SEPA edhe më të mëdha.

Përveç efektit direkt, studimi vë në dukje se implikimet e plota ekonomike afatgjata të përfshirjes së SEPA-s ka të ngjarë të shkojnë përtej një uljeje të kostove të pagesave ndërkufitare.

Bashkimi me SEPA-n do të ndikojë pozitivisht në marrjen e fondeve nga Plani i ri i Rritjes së BE-së në afat të mesëm, si dhe do të ndikojë pozitivisht në procesin e pranimit të Shqipërisë në BE në afat të gjatë.

Bashkimi me SEPA-n mund të çojë në rritjen e konkurrencës në tregun vendas të pagesave, duke ulur edhe kostot e transfertave bankare vendase. Një ulje e kostove të transfertave bankare vendase mund të çojë në rritjen e pranimit të metodave të pagesave jo-cash, të cilat nga ana tjetër do të ulnin ndjeshëm kostot për pagesat me vlerë të vogël.

Studimi vë në dukje se një rritje e përdorimit të pagesave në kanalet bankare, sidomos ato digjitale, do të çonte në më shumë transparencë dhe një ulje të ekonomisë informale. Ulja e kostove të dërgimit të remitancave nëpërmjet kanaleve bankare do të çonte gjithashtu në një rritje të përdorimit të kanaleve formale.

 

Numri i llogarive bankare arrin shifrën më të lartë historike

Numri i llogarive në sektorin bankar u rrit për të katërtin vit radhazi në 2025 dhe arriti nivelin më të lartë historik.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se numri total i llogarive bankare në fund të vitit të kaluar arriti në 4.16 milionë, me një rritje prej 20.6% krahasuar me një vit më parë. Vitin e kaluar, numri i llogarive në sektorin bankar është zgjeruar me më shumë se 710 mijë të tilla.

Rritja e numrit të llogarive bankare është në thelb një tregues i rritjes së depërtimit të produkteve dhe shërbimeve bankare në ekonomi.

Numri i llogarive bankare të subjekteve rezidente në Shqipëri vitin e kaluar u rrit si në segmentin e individëve, ashtu edhe në atë të bizneseve. Llogaritë e individëve rezidentë arritën në 3.7 milionë, me një rritje vjetore prej 20%.

Shtimi i llogarive bankare tĂ« individĂ«ve ka marrĂ« njĂ« shtysĂ« edhe nga ligji “PĂ«r llogarinĂ« e pagesave me shĂ«rbime bazike”, qĂ« hyri nĂ« fuqi nĂ« vitin 2024. Sipas ligjit, llogaria e pagesave me shĂ«rbime bazike u ofrohet konsumatorĂ«ve nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ« nga tĂ« gjitha bankat, pavarĂ«sisht nivelit tĂ« tĂ« ardhurave, statusit tĂ« punĂ«simit dhe historikut tĂ« aftĂ«sisĂ« paguese.

Për mbajtësit e kësaj llogarie, bankat duhet të ofrojnë disa shërbime bazike të pagesave pa aplikuar tarifa ose kundrejt një tarife të arsyeshme. Në veçanti, bankat duhet ofrojnë të gjitha shërbimet bazike të pagesave me tarifë zero, për kategoritë të cilët përfitojnë nga programet dhe politikat për skemat e ndihmës ekonomike dhe sociale sipas legjislacionit përkatës në Republikën e Shqipërisë.

Vitin e kaluar, numri i llogarive të bizneseve shënoi për të dytin vit radhazi një rritje të fortë. Në fund të vitit të kaluar, bizneset kishin pothuajse 379 mijë llogari bankare, në rritje me 30% krahasuar me një vit më parë.

Edhe numri i llogarive të jorezidentëve u rrit vitin e kaluar, por me ritme disi më të ngadalta krahasuar me llogaritë e subjekteve rezidente. Numri i përgjithshëm i tyre arriti në më shumë se 76 mijë, në rritje vjetore me 6.2%.

Llogaritë jorezidente përbëjnë rreth 1.8% të numrit të përgjithshëm të llogarive në bankat shqiptare. Llogaritë e jorezidentëve dominohen kryesisht nga individët.

Numri i llogarive bankare në Shqipëri kishte arritur rekordin e mëparshëm në vitin 2016, me pothuajse 3.5 milionë. Në periudhën 2016-2020, numri i tyre pati pësuar rënie të vazhdueshme, sidomos për shkak të uljes së numrit të bankave si rezultat i procesit të konsolidimit të sektorit. Megjithatë, pas vitit 2021, numri i llogarive ka nisur një tendencë e re në rritje, e nxitur nga ecuria e mirë e ekonomisë, lufta ndaj informalitetit dhe një përdorim në rritje i produkteve dhe shërbimeve bankare.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë

 

Veprimet bankare u rritën me 23%

Paralelisht me numrin e llogarive bankare, edhe përdorimi i kanaleve bankare të pagesave nga shqiptarët u rrit më tej vitin e kaluar.

Sipas informacionit nga Banka e Shqipërisë, për vitin 2025, individët dhe bizneset kanë kryer më shumë se 59 milionë pagesa në rrugë bankare, në rritje me afërsisht 23% krahasuar me një vit më parë. Vlera totale e transaksioneve arriti në 7.6 trilionë lekë, në rritje me 18% në raport me vitin 2024.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë

 

Në numër veprimesh, peshën kryesore në veprimet bankare të shqiptarëve vazhdojnë ta zënë pagesat me karta, me rreth 67% të totalit, të ndjekura nga transfertat e kreditimit (pagesat) të iniciuara nga klientët nëpërmjet llogarive të tyre, me afërsisht 30% të totalit.

Rritja e volumit të pagesave të kryera nëpërmjet kanaleve bankare, përveçse efektet e zgjerimit të aktivitetit ekonomik, në parim është një tregues edhe për rritjen e formalizimit të ekonomisë.

Megjithatë, treguesit e tërthortë dëshmojnë se ekonomia shqiptare ende ka një nivel të lartë të përdorimit të parasë cash. Sipas të dhënave më të fundit të Bankës së Shqipërisë, paraja jashtë bankave përbën afërsisht 40% të agregatit monetar M2, që përafron ofertën totale të Lekut.

Kjo shifër është ndjeshëm më e lartë në raport me nivelet e Eurozonës (që e ka këtë raport në kufijtë e 10%) apo të vendeve fqinje të rajonit (ku raporti qëndron maksimalisht pranë kufirit të 20%).

 

66% e transfertave bëhen nëpërmjet internetit

Pagesat bankare po mbizotërohen gjithnjë e më shumë nga kanalet elektronike.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, nga rreth 17.5 milionë transferta të kryera nga klientët e sektorit bankar për tremujorin e tretë 2025, 11.5 milionë veprime në total, ose rreth 66% e tyre u kryen nëpërmjet kanaleve elektronike.

Krahasuar me një vit më parë, shqiptarët e rritën numrin e veprimeve bankare në distancë me 23% ose me 2.2 milionë veprime më shumë. Që nga viti 2020, numri i transaksioneve të home banking është rritur me pothuajse 180%.

Transfertat elektronike, megjithatë, ngelen ende në pakicë, të matura në vlerë.

Rreth 38% e vlerës së përgjithshme të transfertave për vitin 2025 u krye nëpërmjet internet banking/mobile banking. Vlera totale e veprimeve të bankingut në distancë për 2025 arriti në 2.73 trilionë lekë, në rritje me 14% krahasuar me një vit më parë.

Shifrat tregojnë se transfertat nëpërmjet internetit janë mbizotëruese sidomos në pagesat me vlerë më të vogël, ndërsa transfertat me vlera të mëdha, të lidhura kryesisht me bizneset kryhen në pjesën më të madhe në formë tradicionale, nga sportelet e bankave.

Përdorimi i kanaleve online është i rëndësishëm për të kursyer kohë, por edhe për të mundësuar një shfrytëzim më eficient të sporteleve të bankave, duke i shfrytëzuar këto sportele vetëm për marrjen e atyre shërbimeve dhe produkteve më të specializuara, ku prania fizike është ende e domosdoshme.

Aktualisht, të gjitha bankat tregtare në Shqipëri i ofrojnë shërbimet e internet banking. Kjo

nënkupton se çdo klient i sektorit bankar ka në dispozicion një kanal alternativ për kryerjen e pagesave, pa qenë nevoja për të shkuar domosdoshmërisht në degë.

Shërbimi i internet banking ofrohet nga të gjitha bankat tregtare në Shqipëri dhe numri i përdoruesve të shërbimit po rritet me ritme të shpejtë.

Në fund të vitit 2025, numri i llogarive bankare të lidhura me internetin arriti në 1.95 milionë, në rritje vjetore me 44%. Vlerësohet se tashmë 49% e llogarive bankare aktive janë të aksesueshme nga interneti, nga 39% që kishte qenë ky tregues në fund të vitit 2024 dhe më pak se 20% që ishte në vitin 2020.

Afërsisht 90% e numrit të llogarive bankare të rezidentëve të lidhura me internetin u takojnë individëve. Numri i llogarive të lidhura me internetin për individët u rrit me 45%, ndërsa për llogaritë e bizneseve, rritja ishte 39% më shumë krahasuar me një vit më parë.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë

 

BSH uli më tej komisionet e transfertave kombëtare

Përdorimi i pagesave nga kanalet elektronike është nxitur edhe nga lehtësitë tarifore të vendosura nga Banka e Shqipërisë, që parashikon komisione më të ulëta për transfertat e kryera nëpërmjet kanaleve elektronike, krahasuar me ato që kryhen në degë.

NĂ« rregulloren e re “PĂ«r funksionimin e sistemit tĂ« klerimit tĂ« pagesave me vlerĂ« tĂ« vogĂ«l – AECH”, miratuar nĂ« shtator tĂ« vitit tĂ« kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« ka miratuar ndryshime qĂ« shtojnĂ« edhe mĂ« shumĂ« incentivat pĂ«r kanalet elektronike tĂ« pagesave.

Për pagesat në nisje të iniciuara në formë elektronike, me vlerë më të vogël ose të barabartë me 40 mijë lekë, bankat nuk duhet të aplikojnë komisione. Më parë, vlera maksimale e përjashtuar nga komisionet për transfertat e kryera në formë elektronike (nëpërmjet shërbimeve të internet banking ose mobile banking) ishte 20 mijë lekë.

Për transfertat mbi 40 mijë lekë, deri në vlerën e 10 milionë lekëve, që kryhen në rrugë elektronike, komisioni maksimal i lejuar parashikohet në nivelin 0.005% të vlerës së transferuar. Për shembull, një transfertë e kryera me e-banking me vlerë 1 milion lekë nuk mund të ngarkohet nga bankat dhe institucionet financiare me një komision më të lartë se 50 lekë.

Ndërsa, për transfertat në formë letër (që kryhen në degë) me vlerë deri në 10 milionë lekë, komisioni maksimal i lejuar do të jetë 0.01%.

Institucioneve të pagesave u lejohet vendosja e një komisioni minimal të shprehur në vlerë absolute, me qëllim mbulimin e kostove për ofrimin e shërbimit. Kjo vlerë mund të jetë deri në 500 lekë për transfertat në degë dhe 50 lekë për transfertat elektronike (vetëm për ato transferta elektronike që kalojnë vlerën e 40 mijë lekëve).

Në total, komisionet për transfertat kombëtare deri në 10 milionë lekë nuk mund të kalojnë në asnjë rast vlerën e 1 mijë lekëve.

Përveç uljes së komisioneve, kuadri i ri rregullator u vendos bankave edhe detyrimin që transfertat kombëtare të finalizohen brenda ditës së punës. Me rregulloren e mëparshme, kryerja e transfertave kombëtare mes bankave të ndryshme kishte afat një ditë pune.

Nismat që kanë sjellë uljen e komisioneve të pagesave në përgjithësi (si për Lekun, ashtu edhe për Euron) kanë ulur kostot për klientët e sektorit bankar dhe përbëjnë një premisë për rritjen e përdorimit të kanaleve formale. Por, nga ana tjetër, këto masa do të japin një efekt negativ mbi bazën e të ardhurave nga komisionet të bankave tregtare.

 

Pagesat me kartë, për herë të parë kaluan tërheqjet cash në ATM

Pagesat me kartë bankare regjistruan përsëri rritje të fortë vitin e kaluar, duke arritur numrin dhe vlerën më të lartë historike.

Sipas statistikave nga Banka e Shqipërisë, gjatë vitit 2025, pagesat me kartë në terminalet POS (pikat elektronike të shitjes) arritën në 27.2 milionë, me një rritje prej 38.7% krahasuar me një vit më parë.

Në vlerë transaksionesh, pagesat me kartë vitin e kaluar arritën në 105.75 miliardë lekë, 27% më shumë krahasuar me vitin 2024.

Për vitin 2025, volumi i pagesave në terminale POS përbënte 17.5% të vlerës totale të veprimeve me karta, nga 16% që kishte qenë pesha e këtyre veprimeve një vit më parë.

Gjithashtu, vitin e kaluar, për herë të parë, numri i pagesave me kartë në terminale POS kaloi numrin e tërheqjeve cash të parasë në bankomate. Ky është një tregues mjaft domethënës i rritjes së përdorimit të pagesave jo cash në ekonominë shqiptare.

Pagesat me kartë në vitet e fundit janë nxitur sidomos nga shtimi i numrit të turistëve të huaj. Kërkesa e tyre për të paguar me kartë ka shtyrë një numër më të madh biznesesh të pranojnë pagesa me këto instrumente, duke krijuar njëkohësisht hapësirat për rritjen e aksesit dhe kulturës së pagesave jo cash edhe për një pjesë më të madhe të publikut vendas.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, numri i terminaleve POS për pranimin e pagesave me kartë në fund të vitit të kaluar arriti shifrën rekord prej në 31 263 njësi, në rritje me 27.7% krahasuar me një vit më parë.

Përveç kërkesës më të lartë të tregut, shtimi i numrit të terminaleve POS është nxitur edhe nga programi promovues i ndërmarrë nga njëri prej operatorëve më të mëdhenj globalë të pagesave me kartë, Mastercard. Programi i Mastercard, nëpërmjet bankave tregtare, ofroi instalimin e pajisjeve POS pa kosto dhe pa komisione transaksionesh për një periudhë fillestare, deri në vlera të caktuara limit.

Ndërsa numri i kartave bankare aktive të lëshuara nga sektori bankar shqiptar arriti në 1.65 milionë, në rritje me 9.4% krahasuar me një vit më parë. Numri i kartave të debitit arriti në 1.46 milionë, në rritje vjetore me 10%. Ky produkt ngelet dominues dhe përbën rreth 88% të numrit të përgjithshëm të kartave bankare.

Karta e debitit është një instrument bazë pagese, i lidhur me llogaritë rrjedhëse të bizneseve dhe individëve.

Viti 2025 riktheu rritjen edhe në segmentin e kartave të kreditit. Në fund të vitit të kaluar, sektori bankar raportonte pothuajse 120 mijë karta krediti aktive, me rritje vjetore prej 5.6%.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë

 

Depozitimet automatike të parasë në ATM u rritën me 110%

Depozitimi automatik i parasë në bankomate shënoi përsëri rritje të fortë vitin e kaluar.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se klientët e sistemit bankar kryen pothuajse 2.2 milionë depozitime të parasë në pajisjet ATM. Numri i depozitimeve u rrit me 109% krahasuar me një vit më parë. Ndërsa vlera totale e depozitimeve arriti në 104.8 miliardë lekë, me një rritje prej gati 110% krahasuar me një vit më parë.

Rritja e përdorimit të këtij shërbimi po shoqërohet edhe me zgjerimin e infrastrukturës së nevojshme për ofrimin e tij. Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se numri i pajisjeve ATM, që mundësonin depozitimin e parasë cash në fund të vitit 2025, arriti në 430, me një rritje prej 9% krahasuar me një vit më parë.

Më shumë se 39% e numrit të përgjithshëm të ATM-ve në vend ofrojnë shërbimin e depozitimit të parasë cash. Shtimi i ATM-ve me funksion depozitimin e parasë ka një rol të rëndësishëm për transformimin e shërbimeve bankare dhe për shkurtimin e kohës së marrjes së tyre nga publiku.

Veprimet me cash pjesërisht edhe sot ngelen një nga arsyet kryesore të fluksit të madh të klientëve në degët e bankave. Por, nga ana tjetër, pjesa më e madhe e veprimeve cash tashmë mund të kryhen nëpërmjet kanaleve alternative.

Në veçanti, automatizimi edhe i depozitimeve në cash nëpërmjet ATM-ve në vitet e fundit ka ndikuar në uljen e ngarkesës, pakësimin e radhëve dhe përdorimin e degëve të bankave vetëm për ato raste ku ofrimi i shërbimit nga stafi është i domosdoshëm.

Në fund të vitit të kaluar, sektori bankar shqiptar ofronte shërbim nëpërmjet 1091 ATM-ve aktive, në rritje me 8% krahasuar me një vit më parë.

Numri i ATM-ve pati rënë në periudhën 2015-2019, sidomos për shkak të uljes së numrit të degëve, por edhe për shkak të pakësimit të numrit të përgjithshëm të bankave tregtare.

Por, duke filluar nga viti 2020, edhe nën shtysën e pandemisë, bankat shtuan numrin e ATM-ve (kryesisht të vendosura në mjedise jashtë degëve), me qëllim lehtësimin e flukseve të operacioneve në sportele.

Një faktor tjetër që po nxit shtimin e numrit të ATM-ve në vitet e fundit është edhe turizmi. Rritja e fluksit të turistëve ka bërë të nevojshme shtimin e ATM-ve, ku turistët e huaj të kenë mundësi për të tërhequr para cash. ATM-të e vendosura jashtë degëve, në zonat turistike, zakonisht nuk ofrohen direkt nga bankat, por operohen sipas një modeli biznesi në partneritet me biznese të tjera, që zakonisht janë kompanitë që tregtojnë pajisjet ATM-të.

Paralelisht, shtimi i ATM-ve po shoqërohet edhe me përditësim të teknologjisë dhe të shërbimeve të ofruara prej tyre. Rritja e numrit të tyre duket se është ende e nevojshme për të plotësuar nevojat e një shoqërie me përdorim të lartë të parasë cash.

 

Këtë vit nis detyrimi për pajisjen me POS

Qeveria shqiptare, vitin e kaluar, shpalli objektivin pĂ«r njĂ« ekonomi cashless brenda vitit 2030. NjĂ« objektiv i tillĂ« nĂ«nkupton synimin pĂ«r zhvendosjen e pjesĂ«s mĂ« tĂ« madhe tĂ« pagesave nga para fizike drejt kanaleve digjitale. NĂ« ligjin pĂ«r “Procedurat Tatimore”, tĂ« amenduar nga Kuvendi i ShqipĂ«risĂ« nĂ« fund tĂ« 2025, u vendos edhe detyrimi pĂ«r pajisjen e bizneseve (me disa pĂ«rjashtime) me terminal POS pĂ«r pagesa elektronike.

Pajisja me terminalet POS për hotelet dhe strukturat akomoduese, sektorin e transportit dhe

për institucionet publike e shoqëri publike duhet të bëhet brenda datës 30 maj 2026, ndërsa për tatimpaguesit e tjerë, brenda datës 31 dhjetor 2026.

Megjithatë, një pjesë e madhe e bizneseve të vogla do të përjashtohet nga ky detyrim.

Konkretisht, do tĂ« pĂ«rjashtohen nga detyrimi i pajisjes me terminal POS tatimpaguesit, qĂ« ushtrojnĂ« aktivitet ekonomik nĂ« zonat, ku nuk ka mbulim me internet; tatimpaguesit, qĂ« pĂ«rjashtohen nga detyrimi pĂ«r tĂ« lĂ«shuar faturĂ«, sipas ligjit pĂ«r faturĂ«n dhe sistemin e monitorimit tĂ« qarkullimit, si edhe tatimpaguesit, tĂ« cilĂ«t pĂ«rmbushin njĂ«kohĂ«sisht katĂ«r kriteret e mĂ«poshtme: nuk janĂ« subjekt i Tatimit mbi VlerĂ«n e Shtuar; kanĂ« pĂ«rgjegjĂ«si tatimore tĂ« Tatimit mbi tĂ« Ardhurat Personale nga biznesi; nuk kanĂ« mĂ« shumĂ« se njĂ« vendndodhje tĂ« ushtrimit tĂ« veprimtarisĂ« sĂ« biznesit; kanĂ« statusin kategorinĂ« e punĂ«simit “i vetĂ«punĂ«suar i vetĂ«m”.

Po nĂ« ligjin “PĂ«r procedurat tatimore”, Ă«shtĂ« vendosur pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« njĂ« kufi pĂ«r pagesat cash tĂ« individĂ«ve, nĂ« shumĂ«n e 500 mijĂ« lekĂ«ve. Gjithashtu, limiti pĂ«r pagesat cash tĂ« bizneseve Ă«shtĂ« ulur nga 150 mijĂ« lekĂ« nĂ« 100 mijĂ« lekĂ«.

Statistikat e MinistrisĂ« sĂ« Financave tregojnĂ« se paraja cash vazhdon tĂ« jetĂ« dominuese nĂ« transaksionet e regjistruara ekonomike nĂ« vend. NĂ« relacionin e ndryshimeve tĂ« propozuara nĂ« ligjin “PĂ«r procedurat tatimore nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, raportohej se 90.6% e faturimeve midis bizneseve me individĂ«t bĂ«het me mĂ«nyrĂ« pagese paranĂ« fizike.

Pesha e transaksioneve në cash është më e ulët e shprehur në vlerë, me 64.2% të vlerës totale të transaksioneve të kryera mes bizneseve dhe individëve.

Megjithatë, duke pasur parasysh shkallën ende të lartë të informalitetit dhe moslëshimin e kuponit tatimor, sidomos te bizneset e vogla, pesha reale e transaksioneve në para cash është me siguri edhe më e lartë se niveli i regjistruar nga administrata tatimore.

Dominimi i parasë fizike është i lidhur me faktorë të shumtë, duke filluar nga informaliteti dhe evazioni fiskal, niveli modest i edukimit financiar apo perceptimi se format alternative të pagesave janë më të kushtueshme, pa vendosur shpesh në balancë kostot dhe përfitimet e secilës formë pagese.

Pavarësisht tendencave pozitive në përdorimin e instrumenteve alternative të pagesave, të dhënat tregojnë se Shqipëria ngelet një ekonomi me përdorim shumë të lartë të parasë fizike në transaksionet ekonomike, krahasuar me ekonomitë më të zhvilluara. Një anketë e kryer nga Banka Qendrore Europiane (ECB) tregoi se në Eurozonë, shkalla e përdorimit të parasë cash në transaksionet ekonomike në vitin 2024 ishte 52%.

 

Gati ulja e komisioneve për pagesat në POS, por për bankierët kjo mund të dëmtojë zhvillimin e tregut

Banka e Shqipërisë po përgatit ndërhyrjen e radhës në komisionet e pagesave, që pritet të nxisë më shumë pagesat me kartë në ekonominë shqiptare.

NjĂ« nga arsyet qĂ« frenon bizneset, sidomos ato mĂ« tĂ« vogla, pĂ«r tĂ« pranuar pagesa me kartĂ« Ă«shtĂ« edhe kostoja e transaksionit. Kjo kosto Ă«shtĂ« e ndryshueshme, por mund tĂ« arrijĂ« deri nĂ« 2.5 – 3%. Edhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye, shumĂ« biznese tĂ« vogla nuk kanĂ« shumĂ« dĂ«shirĂ« tĂ« pranojnĂ« pagesa me kartĂ«, megjithĂ«se mund tĂ« disponojnĂ« terminale POS pĂ«r kĂ«tĂ« qĂ«llim. NĂ« rastet kur klienti kĂ«mbĂ«ngul pĂ«r kĂ«tĂ« alternativĂ«, shpesh bizneset ia ngarkojnĂ« atij komisionin e pagesĂ«s, duke ia shtuar çmimit tĂ« produktit ose shĂ«rbimit.

Në një masë të madhe, vlera totale e komisionit përcaktohet nga tarifat e skemave të pagesave me kartë, kryesisht Visa dhe Mastercard. Në vitin 2015, Komisioni Europian vendosi nën rregullim këto tarifa (interchange fees), duke përcaktuar një nivel maksimal prej 0.2% për pagesat me kartë debiti dhe 0.3% për pagesat me kartë krediti. Banka e Shqipërisë ka vendosur të adoptojë këtë rregullore, si pjesë e procesit të përafrimit të legjislacionit me Bashkimin Europian.

Vendosja e limiteve mbi këtë element të kostos pritet të sjellë një ulje të ndjeshme të komisionit total që paguajnë tregtarët për shitjet me kartë. Banka e Shqipërisë vlerëson se komisionet do të ulen në nivelin e 1% të transaksionit.

Gjithashtu, Banka e Shqipërisë do të ndalojë praktikën e përcjelljes së komisioneve nga tregtarët te klientët që kryejnë blerje me kartë.

Ulja e komisioneve për pranimin e pagesave me kartë pritet të ketë ndikim të rëndësishëm në përdorimin e cash për transaksionet ekonomike. Një akses më i gjerë në pagesat me kartë gjithashtu do të lehtësonte pagesat sidomos nga turistët e huaj, që shpesh detyrohen të përdorin tërheqjet cash në ATM-të e zonave turistike, shërbim ky që për nga natyra e vet është i kushtueshëm.

Valentina Semi, zĂ«vendĂ«sdrejtore e Departamentit tĂ« Pagesave nĂ« BankĂ«n e ShqipĂ«risĂ«, shpjegoi pĂ«r “Monitor”, se banka qendrore ka planifikuar edhe njĂ« ndĂ«rhyrje direkte nĂ« komisionet e skemave tĂ« pagesave me kartĂ«.

Ulja e këtyre komisioneve do të bëjë që, në total, komisionet që paguajnë tregtarët të jenë më të ulëta, me qëllim nxitjen e rritjes së mëtejshme të pagesave me kartë.

“Ne do tĂ« ndĂ«rhyjmĂ« edhe te komisionet qĂ« bankat aplikojnĂ« te tregtarĂ«t, pĂ«r atĂ« pjesĂ« tĂ« komisioneve qĂ« ato ndajnĂ« nĂ«pĂ«rmjet njĂ«ra-tjetrĂ«s, pra, atyre qĂ« emetojnĂ« kartĂ«n dhe atyre qĂ« ofrojnĂ« shĂ«rbimin e pagesĂ«s me POS. NjĂ« pjesĂ« e komisioneve qĂ« paguan tregtari lidhet me kĂ«to komisione.

Ne do tĂ« vendosim tavane tĂ« njĂ«jta me Bashkimin Europian, nĂ« nivelin 0.2% pĂ«r kartat e debitit dhe 0.3% pĂ«r kartat e kreditit. Kjo sigurisht qĂ« do tĂ« reduktojĂ« komisionin final qĂ« paguan tregtari. MendojmĂ« qĂ« afĂ«rsisht, komisioni mund tĂ« shkojĂ« nĂ« nivelin e 1%, nga rreth 2% qĂ« Ă«shtĂ« aktualisht, nĂ« rastin mĂ« tĂ« mirĂ«â€, thotĂ« ajo.

Megjithatë, kjo lëvizje nuk është mirëpritur nga bankat tregtare. Përfaqësues të tyre mendojnë se kufizimi i komisioneve do të dëmtojë tregun, sepse do të ulë incentivat për të investuar dhe do të kufizojë aksesin e publikut në instrumentet alternative të pagesave.

PĂ«r kĂ«tĂ« çështje, “Monitor” iu drejtua edhe pĂ«rfaqĂ«sive tĂ« kompanive Visa dhe Mastercard, por kĂ«rkesa pĂ«r njĂ« intervistĂ« nuk mori pĂ«rgjigje prej tyre.

 

Risia e radhës, pagesat e shpejta

Projekti i radhës madhor i Bankës së Shqipërisë në fushën e pagesave është edhe ai instant payments, ose i pagesave të shpejta. Ky projekt parashikon klonimin e sistemit TIPS të përdorur nga Banka e Italisë, sipas një marrëveshjeje të arritur mes palëve.

Ky sistem jo vetĂ«m do tĂ« mundĂ«sojĂ« kryerjen e transfertave pothuajse nĂ« kohĂ« reale, por do t’u hapĂ« rrugĂ«n edhe produkteve tĂ« reja, qĂ« do tĂ« konkurrojnĂ« pagesat me kartĂ«. Ngritja e kĂ«tij sistemi do tĂ« krijojĂ« hapĂ«sira pĂ«r njĂ« pĂ«rdorim tĂ« gjerĂ« tĂ« pagesave me QR Code.

Gjenerimi i QR Code do të jetë i unifikuar, do të jetë një sistem i centralizuar dhe do të mundësojë shfaqjen e tij në çdo aplikacion, pavarësisht se cili institucion e përdor. Me një skanim të thjeshtë, mundësohet kryerja e pagesës për disa sekonda.

Ngritja e sistemit TIPS ka si afat paraprak qershorin e vitit 2026, megjithatë nga puna e deritanishme në Bankën e Shqipërisë mendohet se ky afat mund të jetë pak ambicioz.

Fakti që rishtazi në projekt ka hyrë edhe një vend tjetër i Ballkanit Perëndimor, Maqedonia e Veriut, mund të bëjë që këto afate të rishikohen. Procesi është kompleks sepse nuk përfshin vetëm Bankën e Shqipërisë, por kërkon investime dhe zhvillim kapacitetesh edhe për bankat tregtare.

Sipas parashikimeve të fundit të Bankës Qendrore, përdorimi i sistemit të pagesave të shpejta mund të fillojë në vjeshtën e vitit 2026.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post Fillon SEPA, kanalet digjitale dominojnë pagesat bankare appeared first on Revista Monitor.

“ABI Bank, pas bashkimit me NOA, ka rrjetin e dytĂ« mĂ« tĂ« madh tĂ« degĂ«ve nĂ« sistemin bankar”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
2 May 2026 at 22:08

Intervistë me Andi Ballta, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës Amerikane të Investimeve (ABI Bank)

 

Projektet nĂ« turizĂ«m, ndĂ«rtim dhe energji pritet tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« ndikojnĂ« pozitivisht nĂ« sistemin bankar. Andi Ballta, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i ABI Bank, thotĂ« pĂ«r “Monitor” se tĂ« ardhurat nga turizmi kanĂ« nisur tĂ« mundĂ«sojnĂ« fillimet e njĂ« diversifikimi ekonomik nĂ« ShqipĂ«ri, ku sipĂ«rmarrĂ«s nĂ« turizĂ«m janĂ« diversifikuar nĂ« energji apo prodhim.

Sipas tij, turizmi ka ciklet e veta të rritjes që mund të shkojnë deri në 60 vjet dhe Shqipëria është në fillim të fillimit në këto cikle. Ai thekson se modeli i zhvillimit ekonomik bazuar mbi turizëm, energji dhe ndërtim është shumë më konkurrues dhe realist për periudhën afatmesme dhe duhet mbështetur.

Z. Ballta mendon se tipologjia e sfidave për sektorin bankar ka ndryshuar, e lidhur kjo me çështje si ulja e mëtejshme e borxhit publik, problemet në infrastrukturë, vonesat në gjykata dhe suficiti i padobishëm fiskal.

Ai shprehet se sektori i turizmit ka nevojë për investime më të mëdha publike për të përmirësuar gjendjen e rrugëve, kanalizimeve dhe të shërbimeve të furnizimit me energji dhe ujë. Ndërkohë, z. Ballta sugjeron një zgjerim të fokusit të reformës në drejtësi në çështje komerciale dhe të pronësisë.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Në vitin 2025, ABI Bank vazhdon të raportojë shifra rekord në rritjen e aseteve, depozitave, fitimit dhe kthimit nga kapitali. Për herë të parë, ABI kalon nivelin e 100 milionë eurove në të ardhura dhe për të disatin vit radhazi raporton normën më të lartë të fitimit në sistemin bankar me mbi 30%.

Gjithashtu, ABI për shumë vite raporton nivelin më të ulët të kredive të këqija në industrinë bankare shqiptare.

Bashkimi i ABI me NOA në nëntor 2025 përbën risi në tregun bankar, pasi për herë të parë një kompani financiare (NOA) e blerë nga një bankë (ABI) do të vazhdojë të mbajë të pandryshuar brandin e saj, ndërkohë që është pjesë e bankës.

Tashmë, si NOA, ashtu dhe ABI, kanë filluar të përfitojnë nga avantazhet konkurruese të njëra-tjetrës dhe në vitin 2027 parashikojmë dyfishim të fitimit neto të NOA-s krahasuar me fitimin e NOA-s përpara bashkimit me ABI-n.

Trinomi ABI, NOA dhe Tranzit krijon një ofertë të re në tregun bankar shqiptar, të ngjashëm me tregjet më të zhvilluara bankare. Grupi financiar rreth dhe nën ABI Bank vazhdon të thellojë dhe të zgjerojë marrëdhënien me një bazë klientele që po u afrohet 100 mijë klientëve, ndërkohë që personeli po u afrohet 1000 punonjësve.

Niveli maksimal i kreditimit të ABI po i afrohet 40 milionë eurove dhe 80 milionë euro për projekte të caktuara infrastrukture. Kjo ka krijuar një mundësi reale që shumë projekte të rëndësishme në fushën e infrastrukturës, e turizmit dhe të energjisë të mund të strukturohen dhe të financohen në kohë rekord, falë besimit të klientëve të ABI dhe aftësisë analizuese tejet të përparuar të ABI.

Suksesi i ABI gjatë 2025 është në linjë me suksesin e ekonomisë shqiptare dhe sistemit bankar.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe të punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Një fakt domethënës për vitin 2025 është se ABI dhe NOA e mbyllën vitin me 63 degë duke krijuar kështu rrjetin e dytë më të madh të degëve në sistemin bankar në vend.

Shumë klientë privatë dhe ente shtetërore do të kenë një mundësi më shumë për mbulim mbarëkombëtar të shërbimeve më të sofistikuara financiare kredidhënëse, depozituese dhe transferuese, si për korporata të mëdha, biznese të mesme apo dhe ente shtetërore të pushtetit qendror dhe lokal.

Gjatë 2026-s, ky rrjet do të përmirësohet, duke harmonizuar mundësitë e ofruara nga digjitalizimi, ndërkohë që do të vazhdojë të jetë parësor kontakti i drejtpërdrejtë me klientët. ABI do të vazhdojë ta trajtojë digjitalizimin në përputhje me nevojat e klientelës së vendit, pa krijuar ulje të njohjes të klientit.

Rrjeti i zgjeruar mbarëkombëtar i degëve (ABI NOA) do të shtojë mundësi bankimi në Bilisht, Kukës, Dibër dhe do të dyfishojë rrjetin ekzistues në qytetet e Tiranës, Durrësit, Vlorës, Fierit, Sarandës, Lezhës dhe më tej.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Për sa i përket konsolidimit të sistemit bankar, mendojmë se ka shumë zhurmë dhe pak zhvillim. Tregu bankar në Shqipëri është shumë konkurrues, ndërkohë që është ende i vogël. Gjithsesi, ashtu si e pamë dhe në rastin e NOA-s, pritshmëritë e shitësve potencialë janë shumë më të larta dhe kohët kur asetet financiare ishin lirë në Shqipëri kanë kaluar.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Për sa u përket zhvillimeve rezidenciale, pozicionimi i rregullatorëve është korrekt dhe në linjë me praktikat më të mira botërore.

Gjithsesi, zhurma nĂ« media rreth “flluskĂ«s” (pĂ«rcaktimi i saktĂ« i flluskĂ«s Ă«shtĂ« shitje masive e apartamenteve nga rĂ«nia e çmimeve) vazhdon tĂ« jetĂ« e pasaktĂ« dhe nĂ« kundĂ«rshtim tĂ« qartĂ« me tĂ« dhĂ«nat ekonomike nga vendi tĂ« raportuara si nga Banka Qendrore ashtu dhe nga institucionet ndĂ«rkombĂ«tare (FMN, Banka BotĂ«rore, Moody’s, S&P).

Derisa Shqipëria të vazhdojë të ketë kohë me diell dhe temperatura të larta nga maji në tetor, rritje dhe përmirësim të infrastrukturës, nivel të ulët borxhi mbi depozita, nivel të lartë pjesëmarrjeje të kapitalit, interesim të diasporës për bregdetin dhe pozicionim të favorshëm kontraktual të ndërtuesve ndaj blerësve, ne nuk shikojmë asnjë rrezik sistemik flluske që vjen nga ndërtimi.

I vetmi ndryshim i pritshëm në 24 muajt e ardhshëm, në opinionin tonë, është se liberalizimi i ofertës së lejeve dhe mungesa e infrastrukturës do të krijojë presion ulës në ritmin e rritjes së çmimeve në disa nga tregjet e shtrenjta të bregdetit dhe Tiranës.

Pritshmëritë pozitive të turizmit për 2026, si dhe investimeve të huaja kapitale në ndërtim (kryesisht nga diaspora) do të vazhdojnë të krijojnë presion negativ ndaj Euros, që ne presim të vazhdojë të ketë trend në rënie gjatë këtij viti.

Hapja e aeroportit të Vlorës do të sjellë rritje tjetër të sektorit të turizmit dhe rritjes së çmimit të ndërtimeve në Jug. Ne mendojmë se rritja e turizmit në 2025 do të kishte qenë më e madhe, në qoftë se do të ishte hapur aeroporti i Vlorës, pasi të dhënat nga operatorët turistikë janë se TIA po operon me kapacitet të plotë.

Tashmë që Shqipëria është e njohur dhe e pëlqyer si destinacion turistik, aksesi i lirë dhe i shpejtë i turistëve është i ndërlidhur drejtpërdrejt me rritjen e turizmit.

Për momentin, ne mendojmë se ekonomia shqiptare do të prekej më shumë nga situata financiare e kompanive ajrore (Ryan Air, Wizz Air apo Easy Jet) se sa nga mbindërtimi. Ndërkohë, zgjatja e konfliktit në Gjirin Persik mund të krijojë një rritje të çmimeve të biletave të kompanive ajrore nga rritja e çmimit të naftës dhe për pasojë, një ulje modeste të prurjeve të turizmit.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Projektet e turizmit, energjisĂ« dhe infrastrukturĂ«s kanĂ« mundĂ«suar rritjen e shĂ«ndetshme ekonomike dhe sistemi bankar ka mbĂ«shtetur kĂ«ta sektorĂ« me potencial shumĂ« tĂ« madh. VlerĂ«simi i Moody’s dhe S&P, si dhe raportet e FMN-sĂ« dhe BankĂ«s BotĂ«rore vazhdojnĂ« tĂ« validojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« konsistente rritjen e shĂ«ndetshme ekonomike tĂ« vendit dhe sistemit bankar.

Ne nuk shikojmë asnjë problem me mbështetjen e rritjes ekonomike kryesisht te turizmi, në krahasim me industritë e tjera. Të ardhurat nga turizmi kanë nisur të mundësojnë fillimet e një diversifikimi ekonomik në Shqipëri, ku sipërmarrës në turizëm janë diversifikuar në energji apo prodhim.

Po ashtu, sipërmarrës në turizëm apo prodhim janë diversifikuar në bujqësi apo infrastrukturë. Turizmi ka ciklet e veta të rritjes që mund të shkojnë deri në 60 vjet.

Shqipëria është në fillim të fillimit në këto cikle. Prandaj potenciali i turizmit as nuk ka nisur të ndihet në Shqipëri. Modeli i zhvillimit ekonomik bazuar mbi turizëm, energji dhe ndërtim është, pra, shumë më konkurrues dhe realist për periudhën afatmesme dhe duhet mbështetur.

Thellimi i aktivitetit të bankave me njohje të thellë lokale dhe drejtimi i sindikatave bankare prej tyre vazhdon të jetë një nga risitë më domethënëse të dy viteve të fundit që presim të zgjerohet dhe thellohet më tej në të ardhmen.

Pjesa bankare me njohje të thella të nevojave dhe mundësive lokale do të shkundë nivelin e përtacisë në disa segmente të tregut bankar, të krijuar nga një iluzion i pasaktë i aftësive menaxhuese të parasë në tregje të huaja, ku avantazhi konkurrues i bankave shqiptare është përgjithësisht tejet i pamjaftueshëm.

Ekonomia shqiptare ka më shumë mundësi dhe nevoja për kreditim, se sa menaxherë asetesh globale pa asnjë avantazh konkurrues në tregjet ndërkombëtare. Kjo do të rrisë kreditimin në vend dhe do të krijojë siguri më të lartë te depozituesit.

Lehtësimi i kushteve të kreditimit të veprave të mëdha infrastrukturore në vitin 2025 ishte një vendim i rëndësishëm që, për mendimin tonë, duhet të shtyhet në kohë dhe të thellohet e zgjerohet në industri të tjera strategjike, për sa kohë që parashikimet e rritjes ekonomike, kapitalizimi i sistemit bankar dhe niveli i kredive të këqija janë në nivele shumë të shëndetshme.

Një pjesë e sistemit bankar shqiptar dhe rregullatorët kanë treguar se dinë të lexojnë dhe shikojnë përtej rekomandimeve historikisht të pasakta apo të vonuara. Nevojat e infrastrukturës në Shqipëri vazhdojnë të jenë shumë të mëdha dhe të domosdoshme (sidomos për tregun e turizmit).

Problemet me përmirësimin e furnizimit të ujit, kanalizimeve, dritave dhe rrugëve janë mjaftueshëm të rëndësishme për turizmin dhe popullsinë, për të krijuar riorientim drejt pjesës më të aftë të inxhinierisë botërore (njësoj si në rastin e arkitektëve) në projektim, zbatim dhe monitorim të veprave infrastrukturore.

Ulja e mëtejshme e normave të interesit të bonove qeveritare do vazhdojë të mbajë të hapur diskutimin e bonove korporative dhe do të shtyjë bankat të pranojnë fitim më të ulët, përqendrim në kreditim apo ekspozim më të madh në tregjet e huaja, ku aftësitë konkurruese janë të kufizuara. Do të jetë çështje kohe, deri sa të korrigjohet keqpozicionimi vetëpërjashtues nga bonot e thesarit korporatave, si i kompanive lider në vend, ashtu dhe i investitorëve në bono thesari.

Sistemi bankar ka nevojë për një zgjerim të fokusit të reformës në drejtësi në çështjet komerciale dhe të pronësisë. Përtej rëndësisë së padiskutueshme politike dhe të integrimit europian të reformës në drejtësi, pjesa komerciale që prek kjo reformë është më pak se 1 për qind e vlerës pasurore në Shqipëri.

Ka disa metodologji që përcaktojnë vlerën e pasurisë së një vendi. Metoda më e thjeshtë është shumëzimi i produktit bruto vjetor me 7-10 herë. Kjo do ta çonte vlerësimin e aseteve në Shqipëri mbi 300 miliardë euro. Ndërkohë që fokusi social vazhdon të jetë ndikimi i reformës së drejtësisë në politikë, ky ndikim edhe në rastin më ekstrem, është disa qindra miliona euro.

Nga ana tjetër, pjesa jopolitike që prek sistemi i drejtësisë është qindra miliarda euro. Problemet që has sistemi bankar dhe pjesa më e gjerë e popullsisë me vonesat në procesin e gjykimit të çështjeve komerciale apo të pronësisë janë me ndikim shumë më të lartë ekonomik dhe afatgjatë.

Rritja e madhe ekonomike e 10 viteve të fundit ka mitiguar disi problemet që sistemi bankar ka me vonesat në gjykimin e çështjeve komerciale. Gjithsesi, çdo ngadalësim i rritjes ekonomike do të nxirrte shumë shpejt në pah problemet e sistemit të drejtësisë me vonesat në çështjet komerciale dhe pasurore.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “ABI Bank, pas bashkimit me NOA, ka rrjetin e dytĂ« mĂ« tĂ« madh tĂ« degĂ«ve nĂ« sistemin bankar” appeared first on Revista Monitor.

“Fokusi i sektorit bankar tĂ« zhvendoset nga rritja drejt cilĂ«sisĂ«â€

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
2 May 2026 at 22:06

Intervistë me Flutura Veipi, Drejtore e Përgjithshme e Union Bank

 

Në vitin 2026 pritet që fokusi i sektorit bankar të zhvendoset nga rritja drejt cilësisë së saj.

Flutura Veipi, Drejtore e PĂ«rgjithshme e Union Bank, thotĂ« pĂ«r “Monitor” se mjedisi konkurrues dhe ngushtimi i marzheve kĂ«rkojnĂ« qĂ« bankat tĂ« diversifikojnĂ« burimet e tĂ« ardhurave dhe tĂ« rrisin efikasitetin operacional.

Gjithashtu, ajo thekson se struktura e kreditimit kërkon  balancim më të mirë.

Sektorët e ekonomisë nuk kanë shumë diversifikim, me një përqendrim të lartë në investime në pasuri të paluajtshme dhe sektorë të lidhur ngushtë me turizmin, të cilët mund të jenë sezonalë dhe të ndjeshëm ndaj zhvillimeve në tregje më të gjera, siç janë konfliktet dhe pasojat inflacioniste që burojnë prej tyre.

Transformimi digjital, sipas saj, do të vazhdojë të jetë përparësi strategjike, duke ndërthurur cilësinë e shërbimit ndaj klientit, paralelisht me një vëmendje të shtuar ndaj sigurisë kibernetike, e cila po bëhet komponent kritik i besimit dhe i qëndrueshmërisë në sektor.

Znj. Veipi thekson se suksesi në këtë fazë nuk do të përcaktohet vetëm nga rritja, por nga aftësia për të ndërtuar një model të qëndrueshëm dhe të balancuar në afatgjatë.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Viti 2025 për sektorin bankar shqiptar përfaqëson një moment zhvillimi me elemente reflektuese për orientimin e ardhshëm, pasi tregu po hyn në një fazë më konkurruese dhe më selektive në rritje.

Sinjalet e marra për hyrje të aktorëve të rinj, pas një periudhe të gjatë konsolidimi, treguan se dinamika e tregut po ndryshon dhe se standardet e konkurrencës po rriten.

Në këtë kontekst, Union Bank e ka mbyllur vitin duke ruajtur dhe duke konsoliduar pozicionin e saj në treg, me një peshë prej rreth 5.3% në totalin e aseteve të sektorit bankar, 6.3% në portofolin e kredive dhe rreth 4.8% në depozita.

Performanca jonë, gjithmonë më e lartë se mesatarja e tregut, na ka lejuar të fitojmë pjesë tregu, duke krijuar çdo vit sfida pozitive dhe shtytëse për ne.

Rezultati financiar është shumë i kënaqshëm: ROE e bankës për vitin 2025 është 16.6% (krahasuar me tregun 15.6%), çka na mundëson një rritje të qëndrueshme edhe për vitin 2026, si dhe siguron një mirëkapitalizim dhe mundësi për të mbështetur modernizimin e shërbimeve tona dhe të infrastrukturës, për të qenë një bankë e sigurt për klientët tanë.

2025-a shĂ«noi njĂ« periudhĂ« qĂ« konfirmoi se tregu po hyn nĂ« njĂ« fazĂ« mĂ« tĂ« matur, ku diferenca nuk do tĂ« pĂ«rcaktohet nga madhĂ«sia, por nga cilĂ«sia e vendimmarrjes, fokusimi strategjik dhe aftĂ«sia pĂ«r t’u pĂ«rshtatur me njĂ« realitet mĂ« kompleks.

Rritja e përgjithshme mbetet relativisht e qëndrueshme, me një strukturë asetesh të mirëdiversifikuar dhe një kreditim të balancuar mes kredive ndaj individëve dhe aktiviteteve tregtare.

Ne qëndrojmë të plotësuar në ofertën tonë financiare për një gamë të gjerë klientele, duke qenë një faktor mbështetës në realizimin e planeve të tyre, si personale ashtu edhe të biznesit, duke i analizuar me fleksibilitet, shpejtësi dhe standard të lartë çdo klient.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Në pamje të parë, zhvillimet në sektor mund të duken kontradiktore: nga njëra anë kemi një avancim të shpejtë të digjitalizimit, ndërsa nga ana tjetër, rrjeti fizik jo vetëm që nuk reduktohet, por në disa raste edhe zgjerohet.

Procesi historik ka treguar se qenia njerëzore ka nevojë për të dyja: si për kontaktin fizik, për këshillim dhe procese që kanë në thelb besimin, ashtu edhe për informacion cilësor, në momentet kur klienti duhet të marrë vendime.

Kjo kërkon një partneritet që mbështetet edhe te kontakti fizik dhe, si pasojë, te prania ndaj klientëve.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, klienti kĂ«rkon shpejtĂ«si dhe akses nĂ« shĂ«rbime nĂ« çdo kohĂ« pĂ«r kryerjen e transaksioneve. Sot kjo qasje Ă«shtĂ« kurorĂ«zuar nĂ« njĂ« terminologji tĂ« re tĂ« sektorit, “Phygital”, qĂ« pasqyron qartĂ« nevojĂ«n pĂ«r tĂ« operuar me tĂ« dy kanalet e shĂ«rbimit.

Kjo i shton një sfidë tjetër sistemit: të qenët eficient dhe produktiv.

Ne ruajmë rrjetin tonë fizik, duke e zgjeruar atë (jemi duke hyrë në Gjirokastër), pasi vendi ka pësuar një transformim pas periudhës së Covid-it në vlerën që kanë marrë qytetet. Kjo ndodh edhe pse demografia është nën presion negativ, për shkak të tendencës së viteve të fundit në qytetet e vogla.

Në të njëjtën kohë, ne kemi investuar në mënyrë të qëndrueshme në transformimin digjital të bankës. Union Bank tashmë ka lançuar një platformë të përditësuar digjitale, e cila ofron një përvojë më të avancuar dhe intuitive si për individët, ashtu edhe për bizneset.

Qëllimi ynë ka qenë ridizajnimi i gjithë eksperiencës së klientit, nga aksesueshmëria te shpejtësia dhe personalizimi i shërbimeve.

Gjithashtu, pĂ«rmes pajisjeve pĂ«r depozitime cash (ATM dhe Vivex), ne kemi zgjeruar mĂ« tej mundĂ«sitĂ« e arkĂ«timeve dhe tĂ«rheqjeve nĂ« formatin Banking 24H, si dhe kemi shtuar rrjetin e POS dhe e-commerce, pĂ«r t’u ofruar klientĂ«ve tanĂ« biznese mĂ« shumĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« pranuar pagesa elektronike.

Paralelisht, kemi prezantuar edhe platformën e re Union Change, një hap i rëndësishëm në drejtim të inovacionit dhe zgjerimit të shërbimeve tona digjitale. Kjo platformë është një treg ku klientët e bankës mundësojnë këmbim në kohë reale ndërmjet ofertuesve dhe kërkuesve për këmbime.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Zhvillimet që po shohim aktualisht në tregun bankar shqiptar janë  reflektim i një faze natyrore evolucioni. Pas një periudhe të gjatë konsolidimi, interesi për hyrje të reja apo zgjerim aktiviteti është një tregues pozitiv i besimit ndaj stabilitetit të sistemit dhe potencialit të ekonomisë shqiptare.

Në këtë kuptim, rritja e numrit të aktorëve mund të sjellë  impuls të ri konkurrues, duke nxitur inovacionin, përmirësimin e shërbimeve dhe një orientim më të theksuar drejt klientit. Për Union Bank, kjo përkthehet në një mjedis më dinamik, ku fleksibiliteti dhe fokusimi strategjik bëhen edhe më të rëndësishëm.

Nga ana tjetĂ«r, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« theksohet se sektori bankar operon mbi disa faktorĂ« strukturorĂ« qĂ« mbeten tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m nĂ« kohĂ«. KĂ«rkesat pĂ«r kapital, investimet nĂ« teknologji dhe standardet rregullatore janĂ« nĂ« rritje tĂ« vazhdueshme dhe kĂ«rkojnĂ« kapacitete tĂ« konsiderueshme pĂ«r t’u pĂ«rballuar.

Në këtë kontekst, pa përjashtuar faza më dinamike në afat të shkurtër, është e natyrshme që në afat më të gjatë, tregu të ruajë një nivel të caktuar përqendrimi, i cili garanton stabilitet dhe efikasitet operacional.

Në fund të fundit, më shumë sesa numri i bankave, ajo që ka rëndësi është cilësia e konkurrencës dhe aftësia e sektorit për të mbështetur zhvillimin ekonomik në mënyrë të qëndrueshme. Në këtë drejtim, çdo zhvillim që rrit standardet dhe zgjeron mundësitë për klientët është një hap në drejtimin e duhur.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Rritja e kreditimit në segmentin e pasurive të paluajtshme është reflektim i zhvillimeve pozitive në ekonomi dhe kërkesës së qëndrueshme në treg. Megjithatë, kjo kërkon një qasje të balancuar dhe të kujdesshme nga  bankat. Për ne, fokusi mbetet te cilësia e portofolit dhe diversifikimi i tij.

Rreziku nuk lidhet vetëm me nivelin e ekspozimit, por me përqendrimin dhe standardet e kreditimit.

Masat e ndërmarra nga Banka e Shqipërisë janë në drejtimin e duhur dhe kontribuojnë në ruajtjen e stabilitetit të sistemit. Aktualisht, sektori bankar paraqitet i qëndrueshëm, me nivele të ulëta të kredive me probleme dhe bazë të fortë kapitali.

Në këtë kontekst, edhe në rast të një korrigjimi të mundshëm, sektori duket i përgatitur për ta përballuar atë, për sa kohë ruhet disiplina në kreditim dhe një qasje e kujdesshme ndaj rrezikut.

Pas këtyre ndryshimeve, në Union Bank nuk pati rënie të dukshme kreditimi në këtë produkt, kjo pasi banka ka qenë e kujdesshme në përqasje dhe para se këto masa të merrnin efekt.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Në vitin 2026 pritet që fokusi të zhvendoset nga rritja drejt cilësisë së saj. Sfida e përfitueshmërisë mbetet thelbësore. Mjedisi konkurrues dhe ngushtimi i marzheve kërkojnë që bankat të diversifikojnë burimet e të ardhurave dhe të rrisin efikasitetin operacional.

Gjithashtu, struktura e kreditimit kërkon një balancim më të mirë.

Sektorët e ekonomisë nuk kanë shumë diversifikim, me një përqendrim të lartë në investime në pasuri të paluajtshme dhe sektorë të lidhur ngushtë me turizmin, të cilët mund të jenë sezonalë dhe të ndjeshëm ndaj zhvillimeve në tregje më të gjera, siç janë konfliktet dhe pasojat inflacioniste që burojnë prej tyre.

Kjo rrit përgjegjësinë e bankës për të qenë gjithmonë dy hapa përpara dhe për të reaguar me shpejtësi.

Diversifikimi, si në bazën e klientëve ashtu edhe në strukturën e aseteve, mbetet baza më e fortë për të siguruar rritje të qëndrueshme. Njëkohësisht, përmirësimi i vazhdueshëm i proceseve dhe teknologjisë, gjithmonë duke dëgjuar zërin e klientit, është thelbësor.

Dua të theksoj transformimin digjital, i cili do të vazhdojë të jetë përparësi strategjike. Për Union Bank, avantazhi konkurrues do të vijë gjithnjë e më shumë nga shpejtësia e adaptimit dhe cilësia e shërbimit ndaj klientit, paralelisht me një vëmendje të shtuar ndaj sigurisë kibernetike, e cila po bëhet  komponent kritik i besimit dhe qëndrueshmërisë në sektor.

Në fund, menaxhimi i rrezikut në një mjedis gjithnjë e më kompleks mbetet një element thelbësor. Suksesi në këtë fazë nuk do të përcaktohet vetëm nga rritja, por nga aftësia për të ndërtuar një model të qëndrueshëm dhe të balancuar në afatgjatë.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Fokusi i sektorit bankar tĂ« zhvendoset nga rritja drejt cilĂ«sisĂ«â€ appeared first on Revista Monitor.

“Konkurrenca nĂ« rritje do ta shtyjĂ« mĂ« shumĂ« sektorin bankar drejt inovacionit”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
2 May 2026 at 22:04

Intervistë me Bozhidar Todorov, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës së Parë të Investimeve Shqipëri (Fibank)

 

Hyrja e aktorëve të rinj do të forcojë konkurrencën në tregun bankar dhe do të jetë një shtysë për më shumë inovacion në sektorin bankar.

Bozhidar Todorov, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Fibank, thotĂ« pĂ«r “Monitor” se ky mjedis do t’u kĂ«rkojĂ« bankave tĂ« inovojnĂ« vazhdimisht, tĂ« diferencojnĂ« ofertat e tyre dhe tĂ« ofrojnĂ« vlerĂ« tĂ« shtuar pĂ«r klientĂ«t.

Ai thekson se përshpejtimi i vazhdueshëm i transformimit digjital do të kërkojë investime të konsiderueshme në teknologji, siguri kibernetike dhe inovacion. Në një mjedis të tillë, bankat do të duhet të përgjigjen shpejt ndaj pritjeve në zhvillim të klientëve, duke ruajtur standardet më të larta të sigurisë, besueshmërisë dhe të qëndrueshmërisë operacionale.

Në të njëjtën kohë, zhvillimet rregullatore dhe përputhja me kornizat financiare europiane do të mbeten përparësi, veçanërisht ndërsa Shqipëria përparon më tej në procesin e saj të integrimit europian.

Pajtueshmëria, transparenca dhe menaxhimi i riskut do të vazhdojnë të luajnë rol qendror në formësimin e vendimeve strategjike në të gjithë sektorin.

Së fundmi, ai e vendos theksin te financat e qëndrueshme dhe huadhënia e përgjegjshme. Z. Todorov mendon se bankat priten të luajnë një rol jetësor në mbështetjen e zhvillimit ekonomik, promovimin e nismave të gjelbra dhe nxitjen e përfshirjes financiare, duke kontribuar në rritjen afatgjatë dhe të ekuilibruar.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Gjatë vitit 2025, Fibank Albania pati një performancë të fortë, duke rritur ndjeshëm pjesën e saj të tregut në të gjithë komponentët kryesorë. Totali i aseteve u rrit me gati 25%, shkalla më e lartë e rritjes në sistemin bankar, ndërsa si kreditë ashtu edhe depozitat u zgjeruan me më shumë se 22% secila. Këto rezultate e bëjnë vitin 2025 një nga vitet më të suksesshme në historinë e Bankës.

Ne gjithashtu zgjeruam praninë tonë fizike duke hapur dy degë të reja në Kamëz dhe Kavajë, qytete që kanë demonstruar zhvillim të dukshëm ekonomik në vitet e fundit dhe ofrojnë potencial të mëtejshëm rritjeje.

Në të njëjtën kohë, ne i kushtuam vëmendje të fortë përmirësimit të përvojës së klientit duke zgjeruar paketat tona të produkteve dhe duke forcuar më tej kanalet digjitale.

Nga një perspektivë e të gjithë sistemit, viti 2025 ishte shumë pozitiv për sektorin bankar shqiptar. Bankat në të gjithë tregun ishin shumë aktive, duke kontribuar në rritjen e aktivitetit ekonomik dhe rritjen e besimit në sistemin financiar.

Në këtë kontekst, rezultatet e Fibank Albania janë veçanërisht domethënëse, pasi ato u arritën në një mjedis konkurrues dhe dinamik.

Në përgjithësi, sektori bankar shqiptar mbetet i qëndrueshëm, i kapitalizuar mirë dhe elastik. Bankat kanë vazhduar të investojnë ndjeshëm në teknologji dhe zgjidhje digjitale, duke përmirësuar si efikasitetin, ashtu edhe aksesin në shërbimet financiare.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, sektori ka bĂ«rĂ« pĂ«rparim tĂ« mĂ«tejshĂ«m nĂ« pĂ«rafrimin me standardet dhe nismat europiane, duke pĂ«rfshirĂ« pĂ«rparimet drejt integrimit tĂ« SEPA-s dhe digjitalizimin e vazhdueshĂ«m tĂ« sistemeve tĂ« pagesave – zhvillime qĂ« do tĂ« mbĂ«shtesin rritjen afatgjatĂ« dhe pĂ«rfshirjen financiare.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Digjitalizimi është padyshim një nga tendencat më të rëndësishme transformuese në bankingun modern dhe po dëshmojmë zhvillimin e tij të shpejtë edhe në Shqipëri. Megjithatë, tregu shqiptar ende vlerëson ndërveprimin personal dhe shërbimet këshillimore, veçanërisht për produktet financiare më komplekse si kreditë hipotekore, financimi i biznesit ose shërbimet e investimit.

Për këtë arsye, bashkëjetesa e bankës digjitale dhe degëve fizike ka të ngjarë të vazhdojë për njëfarë kohe. Degët po evoluojnë gjithnjë e më shumë, nga pikat tradicionale të transaksioneve në qendra këshillimi dhe menaxhimi të marrëdhënieve.

Besoj se gjatë disa viteve të ardhshme do të shohim gradualisht një zhvendosje drejt transaksioneve dhe shërbimeve më digjitale, por prania fizike do të mbetet e rëndësishme, veçanërisht për ndërtimin e besimit dhe ruajtjen e marrëdhënieve të ngushta me klientët.

Nuk e di të them me siguri se cili do të jetë modeli i ardhshëm, por është e sigurt se investimet dhe përmirësimet në platformat digjitale do të vazhdojnë dhe do të jenë thelbësore në industrinë bankare dhe shërbimet financiare.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Hyrja e bankave të reja në treg është, para së gjithash, një sinjal shumë pozitiv, që konfirmon se Shqipëria mbetet një treg tërheqës me potencial të fortë rritjeje dhe një kuadër të fortë rregullator. Sektorët bankarë kalojnë natyrshëm nëpër cikle zgjerimi dhe konsolidimi, të ndikuara jo vetëm nga zhvillimet e brendshme, por edhe nga faktorë globalë, siç është kriza financiare e vitit 2008.

Në afat të shkurtër dhe të mesëm, hyrja e lojtarëve të rinj tradicionalë ose inovativë pritet të intensifikojë konkurrencën dhe të nxisë inovacionin në të gjithë sistemin bankar. Ky mjedis i shëndetshëm konkurrues në fund të fundit u sjell dobi klientëve, pasi nxit përmirësime të vazhdueshme në cilësinë e shërbimit, çmimet dhe ofertat e produkteve.

Megjithatë, në afat më të gjatë, dinamikat tipike të tregut shpesh çojnë përsëri drejt konsolidimit. Bankat kërkojnë të rrisin efikasitetin, të shfrytëzojnë ekonomitë e shkallës dhe të forcojnë tendencat e tyre të pozicionimit në treg që janë të zakonshme edhe në tregjet bankare më të pjekura.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Banka e Shqipërisë ka pasur gjithmonë një qasje të kujdesshme dhe ka një kontribut të rëndësishëm në shëndetin e sistemit bankar. Tregu i pasurive të paluajtshme ka qenë një nga nxitësit kryesorë të rritjes së kredisë në vitet e fundit, duke reflektuar kërkesën e fortë për strehim, si dhe zhvillimin më të gjerë ekonomik.

Ndërsa kjo prirje ka mbështetur aktivitetin ekonomik, është e rëndësishme që bankat të menaxhojnë ekspozimin e tyre me kujdes.

Edhe këto masa të prezantuara nga Banka e Shqipërisë janë pjesë e një qasjeje proaktive makroprudenciale që synon parandalimin e akumulimit të tepërt të rrezikut. Nga perspektiva jonë, këto masa kontribuojnë në ruajtjen e një ekuilibri të qëndrueshëm midis rritjes së kredisë dhe stabilitetit financiar.

Sektori bankar shqiptar sot është dukshëm më i fortë krahasuar me 10-15 vjet më parë, me praktika të përmirësuara të menaxhimit të rrezikut, amortizatorë më të fortë të kapitalit dhe nivele më të ulëta të kredive me probleme.

Prandaj, edhe në rast të paqëndrueshmërisë së mundshme në tregun e pasurive të paluajtshme, sektori është i pozicionuar mirë për të përthithur goditjet dhe për të ruajtur stabilitetin.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Duke parë përpara drejt vitit 2026, disa sfida dhe mundësi kryesore pritet të formësojnë sektorin bankar.

Përshpejtimi i vazhdueshëm i transformimit digjital do të kërkojë investime të konsiderueshme në teknologji, siguri kibernetike dhe inovacion. Bankat do të duhet të përgjigjen shpejt ndaj pritjeve në zhvillim të klientëve, duke ruajtur standardet më të larta të sigurisë, besueshmërisë dhe qëndrueshmërisë operacionale.

Në të njëjtën kohë, zhvillimet rregullatore dhe përputhja me kornizat financiare europiane do të mbeten përparësi, veçanërisht ndërsa Shqipëria përparon më tej në procesin e integrimit europian.

Pajtueshmëria, transparenca dhe menaxhimi i riskut do të vazhdojnë të luajnë rol qendror në formësimin e vendimeve strategjike në të gjithë sektorin.

Konkurrenca ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« intensifikohet gjithashtu, e nxitur nga hyrjet e reja tĂ« pritura nĂ« treg dhe prania nĂ« rritje e zgjidhjeve fintech. Ky mjedis do t’u kĂ«rkojĂ« bankave tĂ« inovojnĂ« vazhdimisht, tĂ« diferencojnĂ« ofertat e tyre dhe tĂ« ofrojnĂ« vlerĂ« tĂ« shtuar pĂ«r klientĂ«t.

Së fundmi, financat e qëndrueshme dhe huadhënia e përgjegjshme do të fitojnë rëndësi gjithnjë e më të madhe. Bankat pritet të luajnë një rol jetësor në mbështetjen e zhvillimit ekonomik, promovimin e nismave të gjelbra dhe nxitjen e përfshirjes financiare, duke kontribuar në rritjen afatgjatë dhe të ekuilibruar.

Në Fibank Albania, ne i shohim këto sfida si mundësi. Ne mbetemi të përkushtuar për të forcuar pozicionin tonë në treg, për të përmirësuar shërbimet tona dhe për të vazhduar të kontribuojmë në mënyrë aktive në zhvillimin e sistemit financiar shqiptar dhe të ekonomisë në përgjithësi.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

The post “Konkurrenca nĂ« rritje do ta shtyjĂ« mĂ« shumĂ« sektorin bankar drejt inovacionit” appeared first on Revista Monitor.

“Investimet nĂ« digjitalizim do tĂ« pĂ«rmirĂ«sojnĂ« pĂ«rvojĂ«n e klientĂ«ve”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
2 May 2026 at 22:02

Intervistë me Mirsad Haliti, Drejtor i Përgjithshëm i ProCredit Bank Shqipëri

 

Viti 2026 do të jetë kyç për sektorin bankar, ku fokusi do të kalojë nga rritja e shpejtë drejt rritjes së qëndrueshme dhe të përgjegjshme.

Mirsad Haliti, Drejtor i Përgjithshëm i ProCredit Bank Shqipëri, thotë se sfidat kryesore lidhen me ruajtjen e cilësisë së portofolit në një mjedis ekonomik më të pasigurt, menaxhimin e rrezikut, përmbushjen e kërkesave rregullatore, si dhe përshpejtimin e digjitalizimit.

Në këtë kontekst, sipas tij, bankat duhet të ruajnë disiplinë të fortë në huadhënie, të investojnë në teknologji dhe menaxhim rreziku, dhe njëkohësisht të mbështesin ekonominë. Ai nënvizon se sfida reale nuk është thjesht rritja, por rritja me përgjegjësi dhe stabilitet afatgjatë.

Z. Haliti thotë se, në një mjedis ekonomik dhe rregullator kompleks, përparësitë e bankës do të mbeten ruajtja e cilësisë së portofolit dhe përshpejtimi i transformimit digjital, me synimin afatgjatë për të qenë një bankë që e vendos përvojën mobile në qendër të shërbimeve të saj.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar?

Viti 2025 ka pasur zhvillime të shumta për ProCredit Bank Shqipëri, i karakterizuar nga fokusi i fortë në rritjen cilësore të portofolit, forcimin e bazës së klientëve aktivë dhe thellimin e digjitalizimit të shërbimeve bankare.

Strategjia e bankës për vitin 2025 ka synuar një rritje të qëndrueshme, duke ruajtur standardet e menaxhimit të rrezikut dhe qeverisjes korporative.

Në këtë kuadër, banka ka vijuar forcimin e pozitës së saj në treg dhe investimet në linjat strategjike: përmirësimi i vazhdueshëm i kanaleve digjitale, automatizimi i proceseve dhe zgjerimi i gamës së shërbimeve online, me qëllim rritjen e efikasitetit operacional dhe ofrimin e një vlere të shtuar për klientët tanë.

Si pjesë e këtij zgjerimi, në vitin 2025 kemi çelur edhe degën në Vlorë, në vijim të hapjes së disa degëve të reja në vitin paraardhës. Nuk mund të lë pa përmendur edhe një tjetër risi për të cilën jemi shumë krenarë, pagesat me Apple Pay.

Ishim ne që në korrik 2025 u bëmë banka e parë në tregun shqiptar që lançoi Apple Pay, duke u dhënë klientëve mundësinë të paguajnë menjëherë me telefon ose orë inteligjente. Ky hap forcon pozicionimin tonë si bankë që udhëheq inovacionin dhe përshpejton kalimin drejt pagesave moderne, të shpejta dhe të sigurta.

Në nivel sektori, një nga zhvillimet më të rëndësishme gjatë vitit ka qenë përshpejtimi i transformimit digjital, integrimi i Shqipërisë në zonën SEPA dhe përmirësimi i infrastrukturës së pagesave.

Këto zhvillime kanë kontribuar në rritjen e përdorimit të bankingut digjital dhe pagesave elektronike, si dhe në orientimin e bankave drejt modeleve më efikase të operimit, të mbështetura në teknologji.

Paralelisht, sektori bankar ka ruajtur stabilitet financiar dhe likuiditet të lartë, duke reflektuar një qasje më të kujdesshme ndaj rritjes së ekspozimeve dhe një vëmendje më të madhe ndaj cilësisë së aktiveve.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Edhe pse digjitalizimi i produkteve dhe shërbimeve bankare është thelluar ndjeshëm në dy vitet e fundit, kjo nuk e përjashton menjëherë nevojën për prani fizike të bankave.

Prania fizike e bankave mbetet ende e rëndësishme, veçanërisht për klientët individë dhe bizneset e vogla, të cilët kanë nevojë të vizitojnë bankën për këshillim bankar dhe financiar, duke përfshirë këtu marrjen e një kredie apo këshillimin për të gjetur planin më të përshtatshëm për ta për kursimet e tyre.

Rritja e numrit të degëve dhe punonjësve reflekton nevojën për të mbështetur rritjen e aktivitetit ekonomik dhe kërkesën për shërbime më të personalizuara.

Në fazën aktuale, sektori bankar po operon kryesisht në një model hibrid, ku kanalet digjitale mbulojnë gjithnjë e më shumë shërbimet standarde dhe transaksionale, ndërsa degët fokusohen më shumë në këshillim të personalizuar.

Ne, si bankĂ« qĂ« prej mĂ« shumĂ« se njĂ« dekade kemi pĂ«rqafuar digjitalizimin dhe transformimin e degĂ«ve nga njĂ« model tradicional nĂ« qendra kĂ«shillimi, besojmĂ« se kemi arritur t’u ofrojmĂ« klientĂ«ve tanĂ« atĂ« qĂ« ata kanĂ« realisht nevojĂ«: komoditet dhe shĂ«rbime efikase.

Prej vitesh, klientët tanë përfitojnë nga një bankë që i ka investimet në teknologji në themel të zhvillimit të saj. Njëkohësisht, duke mbajtur gjithmonë në fokus përmbushjen e nevojave të klientëve, strategjia e ProCredit bazohet në një model hibrid, ku kanalet digjitale plotësohen nga prania fizike e degëve tona në qytetet kryesore të vendit.

Nëse kthehem te tregu, në këndvështrimin tonë, një reduktim më i dukshëm i pranisë fizike do të ndodhë gradualisht, në një horizont afatmesëm dhe jo si një proces i menjëhershëm.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Fakti që në vitin 2026 pritet një rritje e numrit të bankave tregtare aktive në Shqipëri, për herë të parë pas dy dekadash, tregon interes të ri për tregun bankar shqiptar dhe një perceptim pozitiv për potencialin e tij afatmesëm.

Nga këndvështrimi i digjitalizimit, kjo rritje lidhet edhe me shfaqjen e aktorëve të rinj dhe modeleve alternative të biznesit, si bankat digjitale apo fintech-et, të cilat e shohin tregun si të përshtatshëm për inovacion dhe rritje.

Megjithatë, në afat të gjatë, besojmë se sektori bankar do të vazhdojë të karakterizohet nga cikle konsolidimi, të nxitura nga kërkesat rregullatore, investimet në teknologji dhe nevoja për shkallë ekonomie. Zgjerimi dhe konsolidimi nuk e përjashtojnë njëri-tjetrin, por pritet të alternohen në varësi të kushteve makroekonomike dhe zhvillimeve strukturore të tregut.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Vendosja e kufizimeve direkte nga Banka e Shqipërisë për huadhënien rezidenciale përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të stabilitetit financiar, duke zhvendosur fokusin nga volumi drejt cilësisë së kreditimit.

Edhe pse kërkesa ka mbetur e fortë dhe kredia ka vijuar të rritet, sektori bankar ka hyrë në këtë fazë me pozicione më të forta kapitale dhe praktika më të përmirësuara të menaxhimit të rrezikut.

Rreziqet kryesore lidhen me luhatjet e çmimeve të pasurive të paluajtshme dhe përballueshmërinë e huamarrësve në një mjedis ekonomik më sfidues. Në këtë drejtim, kufizimet mbi tregues si LTV dhe DSTI ndihmojnë në disiplinimin e kreditimit dhe në reduktimin e rreziqeve të akumuluara.

Në rast të një korrigjimi të tregut, sektori pritet të përballojë efektet përmes politikave të kujdesshme të kreditimit, diversifikimit të portofolit dhe niveleve të qëndrueshme të kapitalit dhe likuiditetit.

Në ProCredit, fokusi mbetet te financimi i bizneseve produktive dhe investimeve të qëndrueshme që sjellin ndikim pozitiv ekonomik, mjedisor dhe social.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Viti 2026 do të jetë kyç për sektorin bankar, ku fokusi do të kalojë nga rritja e shpejtë drejt rritjes së qëndrueshme dhe të përgjegjshme.

Sfidat kryesore lidhen me ruajtjen e cilësisë së portofolit në një mjedis ekonomik më të pasigurt, menaxhimin e rrezikut, përmbushjen e kërkesave rregullatore dhe ESG, si dhe përshpejtimin e digjitalizimit. Në këtë kontekst, bankat duhet të ruajnë disiplinë të fortë në huadhënie, të investojnë në teknologji dhe menaxhim rreziku dhe njëkohësisht të mbështesin ekonominë. Sfida reale nuk është thjesht rritja, por rritja me përgjegjësi dhe stabilitet afatgjatë.

Për ProCredit Bank, viti 2026 është mbi të gjitha një vit i rritjes së qëndrueshme. Strategjia jonë fokusohet në mbështetjen e sektorëve kyç të ekonomisë, veçanërisht MSME-ve produktive, investimet e gjelbra dhe rritjen e efikasitetit operacional përmes një modeli hibrid që kombinon kanalet digjitale me këshillimin e specializuar.

Për ne, sfida reale nuk është thjesht të rritemi, por të rritemi me përgjegjësi, duke garantuar stabilitet afatgjatë, ndikim pozitiv dhe vlerë të qëndrueshme për klientët dhe ekonominë.

Gjithashtu, një objektiv shumë i rëndësishëm për ne është rritja e konsiderueshme e bazës së klientëve retail. Vitin e nisëm me prezantimin e një tjetër shërbimi të ri: hapjen e llogarisë 100% online për individët, e cila e thjeshton procesin, kursen kohë dhe na mundëson ta ofrojmë të gjithë ciklin e shërbimit për këtë segment tërësisht online.

Në një mjedis ekonomik dhe rregullator kompleks, përparësitë tona mbeten ruajtja e cilësisë së portofolit dhe përshpejtimi i transformimit digjital, me synimin afatgjatë që të jemi një bankë që e vendos përvojën mobile në qendër të shërbimeve të saj.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Investimet nĂ« digjitalizim do tĂ« pĂ«rmirĂ«sojnĂ« pĂ«rvojĂ«n e klientĂ«ve” appeared first on Revista Monitor.

“Sfida pĂ«r sektorin bankar, balancimi i rritjes me menaxhimin e rrezikut”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
2 May 2026 at 22:00

Intervistë me Bora Feri, Drejtore e Përgjithshme e Bankës së Bashkuar të Shqipërisë (UBA)

 

Viti 2026 pritet të jetë transformues për sektorin bankar shqiptar dhe të lëkundë disi balancat tradicionale.

Bora Feri, Drejtore e Përgjithshme e Bankës së Bashkuar të Shqipërisë (UBA), thotë se sektori bankar pritet të përballet me sfida që lidhen kryesisht me balancimin e rritjes me menaxhimin e riskut.

Sipas saj, ruajtja e cilësisë së portofolit mbetet thelbësore, veçanërisht në një fazë ku kreditimi po rritet dhe ekspozimet në segmente me risk po shtohen, duke kërkuar vigjilencë të shtuar ndaj rreziqeve të akumuluara.

Njëkohësisht, bankat do të përballen me presion mbi marzhet dhe përfitueshmërinë, si rezultat i konkurrencës, SEPA-s dhe formalizimit dhe optimizimit të kushteve të tregut, çka do të rrisë nevojën për eficiencë operacionale dhe optimizim kostosh.

Transformimi digjital do të mbetet përparësi, por edhe një sfidë, për shkak të kostove të larta, dimensioneve të tregut dhe nevojës për të siguruar kthim konkret nga investimet.

Nga ana tjetër, zgjerimi i qëndrueshëm i kreditimit do të vijojë të pengohet nga faktorë strukturorë në ekonomi, si informaliteti, mungesa e projekteve të mirëstrukturuara dhe peizazhi global.

Në këtë kontekst, znj. Feri mendon se suksesi i bankave në 2026 do të varet gjithnjë e më shumë nga aftësia për të rritur cilësinë e operacioneve, për të menaxhuar riskun dhe për të ruajtur qëndrueshmërinë afatgjatë, më shumë sesa nga rritja e thjeshtë e volumit.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Vitin e kaluar, ecuria e aktivitetit të UBA Bank ka qenë pozitive. Duke pasur parasysh ndryshimet në pronësinë e bankës këto dy vitet e fundit dhe angazhimit për futjen e një fryme të re në institucion, jemi përqendruar në përmirësimin e cilësisë së aktiveve dhe krijimin e një pozicioni solid në drejtim të likuiditetit dhe kapitalizimit.

Fokusi ynë ka qenë në mbështetjen e klientëve ekzistues dhe zgjerimin selektiv në segmente me potencial, duke ruajtur një qasje të kujdesshme ndaj menaxhimit të riskut.

Sa i përket sektorit, mendoj se në rrethanat gjeopolitike aktuale vazhdon të mbetet stabël, likuid dhe i mirëkapitalizuar.

Kërkesat për financim mbeten të kënaqshme. Pas tendencës së viteve të shkuara për konsolidim të sektorit bankar, viti i kaluar shënoi rritje të konkurrencës me hyrjen e parashikuar të dy bankave të reja në treg, njëra prej të cilave krejtësisht digjitale. Të tjerë grupe bankare po nuhasin tregun gjithashtu.

Digjitalizimi vazhdon të mbetet kryefjala e zhvillimeve afatshkurtra dhe të mesme në sektor, shtyrë edhe nga nismat e Bankës së Shqipërisë lidhur me modernizimin e sistemeve të pagesave dhe përfshirjes së Shqipërisë në SEPA dhe së fundmi në TIPS Clone.

Ndaj, nĂ« tĂ« ardhmen e parashikueshme mendoj se sistemi do tĂ« fokusohet edhe mĂ« shumĂ« tek inovacioni, siguria, rritja e eficiencĂ«s sĂ« proceseve dhe krijimi i produkteve mĂ« pak tradicionale, pĂ«r t’iu pĂ«rgjigjur realitetit qĂ« ndryshon.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Sado që ne jetojmë në një realitet pashmangshmërisht digjital, ky i fundit është i adoptueshëm më lehtësisht në jetën e përditshme se sa në veprimtarinë bankare.

Siç përmenda edhe më sipër, nisma top-down nga Banka e Shqipërisë, nisma e qeverisë shqiptare si Cashless Albania, apo pranimi i pagesave alternative në pikat e shitjes kanë qëllim të shtyjnë drejt reduktimit të parasë fizike dhe zhvendosjen drejt digjitalizimit.

Tendenca nĂ« rritje e numrit tĂ« degĂ«ve dhe punonjĂ«sve – çka Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« edhe nga UBA Bank, apo ndonjĂ« bankĂ« tjetĂ«r: nĂ« dy vitet e fundit kemi 4-fishuar numrin e degĂ«ve – tregon se tranzicioni drejt njĂ« modeli principalisht apo plotĂ«sisht digjital nuk do tĂ« jetĂ« linear dhe as i menjĂ«hershĂ«m.

Kjo qasje e tregut sugjeron që digjitalizimi nĂ« sektorin bankar nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« ende mĂ« shumĂ« “shtesĂ«â€ sesa “zĂ«vendĂ«sues” i pranisĂ« fizike.

Bankat brick and mortar vazhdojnë ta kenë absolutisht të nevojshme marrëdhënien e drejtpërdrejtë me klientin, e cila deri në një moment të ardhshëm është e nevojshme për të ushqyer besimin që klientët kanë karshi institucionit.

Tregu duhet gjithashtu të kuptojë se qasja që sjell ndryshim duhet të jetë më holistike dhe e nxitur nga nevoja dhe kërkesat që vijnë nga ekonomia dhe shoqëria. Pra, teknologjia në vetvete nuk është e mjaftueshme për të nxitur digjitalizimin e shpejtë.

Konkurrenca nĂ« produkte, edukimi i thelluar financiar, formalizimi mĂ« i lartĂ« i ekonomisĂ« janĂ« faktorĂ« qĂ« do tĂ« nxisin digjitalizimin e shpejtĂ«. NĂ« mungesĂ« tĂ« kĂ«tyre faktorĂ«ve, ekziston rreziku qĂ« sektori tĂ« mbetet nĂ« njĂ« gjendje “hibride” pĂ«r njĂ« periudhĂ« mĂ« tĂ« gjatĂ« nga sa pritet.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ« sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Rritja e numrit tĂ« bankave nĂ« vitin 2026 Ă«shtĂ« njĂ« zhvillim pozitiv, por mĂ« shumĂ« duket si një devijim ciklik sesa fillimi i njĂ« trendi tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m zgjerimi. FaktorĂ«t qĂ« kanĂ« nxitur konsolidimin nĂ« dekadĂ«n e fundit — madhĂ«sia e kufizuar e tregut, reduktimi i popullsisĂ«, presioni mbi marzhet, kĂ«rkesat rregullatore dhe tĂ« sigurisĂ« kibernetike, si dhe kostot e larta tĂ« teknologjisĂ« — mbeten ende tĂ« pranishme dhe madje mĂ« tĂ« theksuara.

NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r, hyrjet e reja tĂ« bankave nĂ« treg ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« targetuara pĂ«r segmente niche. NĂ« njĂ« periudhĂ« afatgjatĂ«, sistemi bankar pritet t’i rikthehet njĂ« trajektoreje konsolidimi dhe pĂ«rqendrimi, i nxitur nga pĂ«rmasat e tregut, nevoja pĂ«r shkallĂ«zim, eficiencĂ« dhe investime tĂ« vazhdueshme.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Veprimtaria nĂ« sektorin e pasurive tĂ« paluajtshme, pavarĂ«sisht rĂ«ndĂ«sisĂ« absolute strategjike dhe rregullimit strikt, mbetet subjekt i nocionit ekonomik bazĂ« “kĂ«rkesĂ«-ofertĂ«â€. Fakti qĂ« pavarĂ«sisht shtrĂ«ngesave rregullatore pĂ«r financimin e sektorit, kĂ«rkesa Ă«shtĂ« nĂ« rritje, tregon se kurba e zhvillimit tĂ« kĂ«tij sektori nuk e ka arritur ende pikun.

Thënë kjo, historia botërore jo shumë e hershme ka treguar që ky sektor është volatil, ciklik dhe shumë i ndjeshëm ndaj goditjeve makroekonomike.

Edhe në një treg bankar të mirëkapitalizuar dhe likuid, rreziqet mbeten: rritja e çmimeve pa baza në faktorë të parashikueshëm, përqendrimi i portofolit, paqëndrueshmëria e industrisë, varësia ndaj faktorëve të jashtëm gjeopolitikë, etj.

Tani për tani, rreziku nuk duket iminent, por gjykoj që edhe në rast të një korrigjimi të tregut, ndikimi do të ishte i menaxhueshëm në terma sistemikë. Sigurisht do të ketë dallgë, rritje të kredive me probleme, ose rritje të aktiveve të bankave me pasuri të paluajtshme nga ekzekutimi i kolateraleve.

Pra, pavarësisht se nuk shihen rreziqe të menjëhershme për stabilitetin financiar, rritja e shpejtë në këtë segment kërkon vigjilencë të shtuar nga sistemi, pasi vulnerabilitetet priren të materializohen me vonesë në cikle të tilla.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Viti 2026 pritet të jetë transformues dhe të lëkundë disi balancat tradicionale të bankingut. Sektori bankar pritet të përballet me sfida që lidhen kryesisht me balancimin e rritjes me menaxhimin e riskut.

Ruajtja e cilësisë së portofolit mbetet thelbësore, veçanërisht në një fazë ku kreditimi po rritet dhe ekspozimet në segmente me risk po shtohen, duke kërkuar vigjilencë të shtuar ndaj rreziqeve të akumuluara.

Njëkohësisht, bankat do të përballen me presion mbi marzhet dhe fitueshmërinë, si rezultat i konkurrencës, SEPA-s dhe formalizimit dhe optimizimit të kushteve të tregut, çka do të rrisë nevojën për eficiencë operacionale dhe optimizim kostosh.

Transformimi digjital do të mbetet përparësi, por edhe një sfidë, për shkak të kostove të larta, dimensioneve të tregut dhe nevojës për të siguruar kthim konkret nga investimet.

Nga ana tjetër, zgjerimi i qëndrueshëm i kreditimit do të vijojë të pengohet nga faktorë strukturorë në ekonomi, si informaliteti, mungesa e projekteve të mirëstrukturuara dhe peizazhi global.

Në këtë kontekst, suksesi i bankave në 2026 do të varet gjithnjë e më shumë nga aftësia për të rritur cilësinë e operacioneve, për të menaxhuar riskun dhe për të ruajtur qëndrueshmërinë afatgjatë, më shumë sesa nga rritja e thjeshtë e volumit.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Sfida pĂ«r sektorin bankar, balancimi i rritjes me menaxhimin e rrezikut” appeared first on Revista Monitor.

Pagat e drejtuesve në SHBA rriten 20 herë më shpejt se ato të punëtorëve

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
2 May 2026 at 20:51

Një raport i ri nga organizata Oxfam dhe International Trade Union Confederation nxjerr në pah një hendek të thelluar mes pagave të drejtuesve të kompanive dhe punëtorëve në Shtetet e Bashkuara.

Sipas analizës së tyre, në vitin 2025 paga e CEO-ve u rrit rreth 20 herë më shpejt sesa pagat e punëtorëve të zakonshëm.

TĂ« dhĂ«nat tregojnĂ« se paga mesatare orare e punĂ«torĂ«ve nĂ« sektorin privat u rrit vetĂ«m me 1.3% pas korrigjimit pĂ«r inflacionin gjatĂ« periudhĂ«s 2024–2025.

Në të njëjtën kohë, të ardhurat e drejtuesve të 384 kompanive në indeksin S&P 500 u rritën me 25.6%. Ky kontrast i fortë nënvizon pabarazinë në rritjen e të ardhurave.

Sipas një raporti të mëparshëm nga Economic Policy Institute, një CEO mesatar në SHBA fiton rreth 281 herë më shumë se një punëtor tipik.

Në vitin 2024, paga mesatare e CEO-ve arriti në afro 23 milionë dollarë, një rritje e konsiderueshme krahasuar me dekadat e kaluara, kur raporti ishte rreth 60 me 1.

Raporti gjithashtu lidhet me sfidat ekonomike që po përjetojnë shumë amerikanë. Një pjesë e madhe e konsumatorëve raportojnë se rritja e çmimeve po tejkalon të ardhurat e tyre.

Inflacioni është rritur dhe çmimet janë shtuar ndjeshëm gjatë katër viteve të fundit, duke e bërë jetën më pak të përballueshme për shumë familje.

Si pasojë, shumë individë po detyrohen të marrin masa si ulja e shpenzimeve, përdorimi i kursimeve, shtyrja e blerjeve të mëdha dhe kërkimi i burimeve shtesë të të ardhurave. Një pjesë e konsiderueshme e popullsisë deklaron se jeton nga paga në pagë.

Raporti thekson gjithashtu se fuqia blerëse e pagës minimale federale ka rënë ndjeshëm që nga viti 2019. Sipas autorëve, kjo situatë reflekton një sistem ekonomik që favorizon në mënyrë disproporcionale të pasurit.

Si zgjidhje, propozohet ndërmarrja e politikave që synojnë rritjen e pagës minimale dhe taksimin më të lartë të të pasurve.

Një projektligj i ri i propozuar në Kongres synon të rrisë pagën minimale në 25 dollarë në orë deri në vitin 2031 për kompanitë e mëdha, ndërsa bizneset më të vogla do të kenë më shumë kohë për ta arritur këtë nivel.

Sipas raportit, burimet financiare për të përmirësuar pagat ekzistojnë, por mënyra se si shpërndahet pasuria varet nga vendimet politike dhe prioritetet ekonomike të vendit. / CNBC

The post Pagat e drejtuesve në SHBA rriten 20 herë më shpejt se ato të punëtorëve appeared first on Revista Monitor.

Bordi i Transparencës ul çmimin e naftës në 206 lekë për litër

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
2 May 2026 at 14:17

Bordi i Transparencës ka vendosur të ulë lehtë çmimin e naftës dhe benzinës.

NĂ« mbledhjen e 2 Maj Bordi vendosi:

✅Çmimi i shitjes me pakicĂ« i nĂ«nproduktit gazoil i standardit SSH EN 590 tĂ« jetĂ« jo mĂ« shumĂ« se 206 lekĂ«/litri, ndĂ«rsa i shitjes me shumicĂ« jo mĂ« shumĂ« se 194 lekĂ«/litĂ«r.

✅Çmimi i shitjes me pakicĂ« i nĂ«nproduktit benzinĂ« e standardit SSH EN tĂ« jetĂ« jo mĂ« shumĂ« se 184 lekĂ«/litri,ndĂ«rsa i shitjes me shumicĂ« jo mĂ« shumĂ« se 172 lekĂ«/litĂ«r.

🗓Çmimet e caktuara nga Bordi do tĂ« hynĂ« nĂ« fuqi sot datĂ« 2 ora 16.00 dhe do tĂ« jenĂ« tĂ« vlefshme deri nĂ« mbledhjen e ardhshme tĂ« bordit ku do tĂ« pasqyrohen ndryshimet e çmimeve tĂ« shitjes.

⚠TĂ«rheqim vĂ«mendjen e çdo operatori tĂ« shitjes me shumicĂ« dhe pakicĂ« tĂ« nĂ«nprodukteve tĂ« naftĂ«s mbi detyrimin e zbatimit tĂ« kĂ«tĂ«j vendimi.

đŸš«NĂ« rast tĂ« shkeljeve tĂ« konstatuara nga operatorĂ« tĂ« ndryshĂ«m do tĂ« vendoset pezullimi i aktivitetit.

🛱 Ministria e EkonomisĂ« dhe Inovacionit sĂ«bashku me MinistrinĂ« e Financave dhe MinistirinĂ« e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« janĂ« angazhuar tĂ« mbrojnĂ« interesat e konsumatorĂ«ve shqiptarw dhe ruajtjes sĂ« parimeve tĂ« konkurencĂ«s sĂ« ndershme nĂ« treg.

SQARIM: Referuar Aktit Normativ nr. 1, DatĂ« 3.4.2026 “PĂ«r njĂ« shtesĂ« nĂ« ligjin nr. 61/2012, “PĂ«r akcizat nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«,” tĂ« ndryshuar, ku Ă«shtĂ« parashikuar, se nĂ« rast se çmimi i shitjes me pakicĂ«, pĂ«r gazoili Ă«shtĂ« mĂ« i lartĂ« se 220 lek/litri, apo pĂ«r benzinĂ«n Ă«shtĂ« mĂ« i lartĂ« se 200 lek/litri, zbatohet niveli 80% i akcizĂ«s.

Bazuar në zbatimin e metodologjisë per llogaritjen e cmimeve tavan te shitjes me pakice, çmimet janë nën kufirin e Aktit Normativ nr. 1, datë 3.4.2026, dhe për rrjedhojë niveli i akcizës do të zbatohet i plotë, 100%.

The post Bordi i Transparencës ul çmimin e naftës në 206 lekë për litër appeared first on Revista Monitor.

Before yesterdayEkonomi

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
1 May 2026 at 22:12

Këtë vit pritet që të nisin aktivitetin dy banka të reja tregtare. Pas një cikli konsolidimi, i nisur afërsisht një dekadë më parë, numri i bankave aktive në treg po rritet përsëri. A shënon hyrja në treg e bankave të reja një fazë të re zgjerimi apo në afat të gjatë, sektori do të lëvizë përsëri drejt përqendrimit? Bankierët mendojnë se, me shumë të ngjarë, e ardhmja do të jetë përsëri konsolidimi. Madhësia e vogël e tregut, kostot e larta rregullatore, nevojat e vazhdueshme për investime me qëllim rritjen e digjitalizimit dhe eficiencës operative do ta bëjnë të rëndësishme arritjen e një shkalle të caktuar për të ruajtur konkurrueshmërinë.

 

Ersuin Shehu

Sektori bankar shqiptar duket se e ka mbyllur ciklin e konsolidimit dhe përqendrimit që zgjati afërsisht një dekadë. Ky proces e uli numrin e bankave tregtare aktive nga 16 në 11, mes viteve 2015-2022.

Vitin e kaluar, Banka e Shqipërisë dha miratimin paraprak për licencim të dy bankave të tjera tregtare, Dega e Bankës Ziraat në Shqipëri dhe Banka Jet. Këto banka pritet të nisin aktivitetin gjatë vitit 2026 dhe do ta çojnë numrin e bankave në treg në 13.

Kjo është hera e parë në 20 vitet e fundit që numri i bankave aktive shtohet, me licencimin e bankave të reja.

Hyrja në treg e dy aktorëve të rinj përfaqëson një moment kthese për tregun dhe mund të shpjegohet me ciklin pozitiv të sektorit pas pandemisë, të karakterizuar nga ritme më të larta të rritjes dhe përmirësim të treguesve të përfitueshmërisë.

Nga të dhënat e para, dy aktorët e rinj në treg pritet të jenë të orientuar drejt segmenteve të specializuara. JET Bank do të jetë një bankë ekskluzivisht digjitale, me fokus kryesisht tregun retail (me pakicë), ndërsa Ziraat, të paktën në një moment të parë, pritet të jetë e fokusuar kryesisht te segmenti i biznesit.

MegjithĂ«se numri i bankave aktive nĂ« treg nĂ« kĂ«tĂ« moment po shkon drejt rritjes, bankierĂ«t e intervistuar nga “Monitor” nĂ« pĂ«rgjithĂ«si nuk mendojnĂ« se zgjerimi i ri i numrit tĂ« aktorĂ«ve do tĂ« jetĂ« njĂ« tendencĂ« e qĂ«ndrueshme nĂ« kohĂ«.

 

“Hyrjet e reja sjellin efekte pozitive, por sektori do tĂ« shkojĂ« pĂ«rsĂ«ri drejt konsolidimit”

Bankierët e vlerësojnë hyrjen e aktorëve të rinj në treg si një zhvillim që dëshmon ecurinë e mirë të tregut në vitet e fundit. Në përgjithësi, ata mendojnë se këta aktorë do të kontribuojnë në rritjen e konkurrencës dhe të inovacionit.

Por, megjithatë, ata shprehen se, në një horizont afatgjatë, tendencat e tregut do të jenë përsëri në drejtim të konsolidimit.

“KĂ«ta lojtarĂ« tĂ« rinj sjellin energji dhe inovacion, çka Ă«shtĂ« nĂ« pĂ«rfitim tĂ« sektorit. MegjithatĂ«, ShqipĂ«ria mbetet njĂ« ekonomi e vogĂ«l, ku shkalla dhe efikasiteti janĂ« thelbĂ«sore.

Standardet rregullatore të BE-së, që do të hyjnë në fuqi në vitin 2027, do të rrisin ndjeshëm kostot e përputhshmërisë dhe të sigurisë kibernetike, duke paraqitur sfida për bankat më të vogla ose ato me kapital të kufizuar për të konkurruar në mënyrë të qëndrueshme.

Besoj se nĂ« afatmesĂ«m dhe afatgjatĂ«, sistemi bankar do tĂ« kthehet pĂ«rsĂ«ri drejt pĂ«rqendrimit. Tregu ka shumĂ« gjasa tĂ« konsolidohet rreth institucioneve tĂ« mirĂ«kapitalizuara dhe teknologjikisht tĂ« avancuara, tĂ« afta pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur kĂ«rkesat rregullatore dhe pĂ«r tĂ« nxitur rritje tĂ« qĂ«ndrueshme”, thotĂ« Christian Canacaris, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Raiffeisen Bank Albania.

Giuseppe Giampietro, Drejtor i Përgjithshëm i Intesa Sanpaolo Bank Albania, gjithashtu vë në dukje se ka faktorë thelbësorë në tregun bankar që favorizojnë një madhësi të caktuar.

“Ajo qĂ« po shohim mund tĂ« jetĂ« fillimi i njĂ« faze mĂ« tĂ« diversifikuar dhe konkurruese nĂ« tregun shqiptar tĂ« bankave. Hyrja e aktorĂ«ve tĂ« rinj, veçanĂ«risht institucioneve financiare digjitale, pasqyron mundĂ«sitĂ« qĂ« ekzistojnĂ« nĂ« treg pĂ«r inovacion dhe modele tĂ« reja shĂ«rbimesh.

Megjithatë, bankingu sot është një industri komplekse që kërkon investime të mëdha në teknologji, struktura të forta qeverisjeje, menaxhim të avancuar të rrezikut, si dhe aftësinë për të përmbushur pritshmëritë rregullatore, të cilat janë gjithmonë në zhvillim.

KĂ«ta faktorĂ« favorizojnĂ« institucionet me madhĂ«si, vizion afatgjatĂ« dhe bazĂ« tĂ« fortĂ« financiare”, shprehet ai.

Bozhidar Todorov, drejtor i përgjithshëm i Bankës së Parë të Investimeve Shqipëri (Fibank), thotë se hyrja e aktorëve të rinj do të ndikojë pozitivisht tregun dhe konsumatorët, duke nxitur më shumë konkurrencë dhe më shumë risi. Por, edhe ai është i mendimit se në një afat më të gjatë, dinamika tipike e tregut do të çojë përsëri drejt konsolidimit.

“NĂ« afat tĂ« shkurtĂ«r dhe tĂ« mesĂ«m, hyrja e lojtarĂ«ve tĂ« rinj tradicionalĂ« ose inovativĂ« pritet tĂ« intensifikojĂ« konkurrencĂ«n dhe tĂ« nxisĂ« inovacionin nĂ« tĂ« gjithĂ« sistemin bankar. Ky mjedis i shĂ«ndetshĂ«m konkurrues, nĂ« fund tĂ« fundit, u sjell dobi klientĂ«ve, pasi nxit pĂ«rmirĂ«sime tĂ« vazhdueshme nĂ« cilĂ«sinĂ« e shĂ«rbimit, çmimet dhe ofertat e produkteve.

MegjithatĂ«, nĂ« afat mĂ« tĂ« gjatĂ«, dinamikat tipike tĂ« tregut shpesh çojnĂ« pĂ«rsĂ«ri drejt konsolidimit. Bankat kĂ«rkojnĂ« tĂ« rrisin efikasitetin, tĂ« shfrytĂ«zojnĂ« ekonomitĂ« e shkallĂ«s dhe tĂ« forcojnĂ« tendencat e tyre tĂ« pozicionimit nĂ« treg qĂ« janĂ« tĂ« zakonshme edhe nĂ« tregjet bankare mĂ« tĂ« pjekura”, thotĂ« ai.

Bora Feri, Drejtore e Përgjithshme e Bankës së Bashkuar të Shqipërisë (UBA), thotë se rritja e numrit të bankave në vitin 2026 është një zhvillim pozitiv, por më shumë duket të jetë një devijim ciklik, sesa fillimi i një trendi të qëndrueshëm zgjerimi.

“FaktorĂ«t qĂ« kanĂ« nxitur konsolidimin nĂ« dekadĂ«n e fundit, madhĂ«sia e kufizuar e tregut, reduktimi i popullsisĂ«, presioni mbi marzhet, kĂ«rkesat rregullatore dhe tĂ« sigurisĂ« kibernetike, si dhe kostot e larta tĂ« teknologjisĂ«, mbeten ende tĂ« pranishme dhe madje mĂ« tĂ« theksuara.

NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r, hyrjet e reja tĂ« bankave nĂ« treg ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« targetuara pĂ«r segmente niche. NĂ« njĂ« periudhĂ« afatgjatĂ«, sistemi bankar pritet t’i rikthehet njĂ« trajektoreje konsolidimi dhe pĂ«rqendrimi, i nxitur nga pĂ«rmasat e tregut, nevoja pĂ«r shkallĂ«zim, eficiencĂ« dhe investime tĂ« vazhdueshme”, shprehet znj. Feri.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Sektori arrin rritjen më të lartë që prej vitit 2021

Statistikat paraprake të publikuara nga Shoqata Shqiptare e Bankave, sipas Standardeve Ndërkombëtare të Raportimit Financiar (IFRS), tregojnë se aktivet e sektorit bankar shqiptar u rritën me 9.1% vitin e kaluar. Kjo ishte rritja më e lartë e sektorit që prej vitit 2021.

Sipas të dhënave paraprake dhe të paaudituara të publikuara, totali i aktiveve të sistemit bankar në fund të vitit 2025 arriti në 2.287 trilionë lekë, në rritje me afërsisht 292 miliardë lekë krahasuar me vitin 2024.

Një efekt pozitiv shtesë vitin e kaluar mund të ketë dhënë ecuria pak më e stabilizuar e kursit të këmbimit, që ka reduktuar efektin negativ mbi asetet në valutë të huaj.

Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, Euro u këmbye mesatarisht vitin e kaluar me 97.85 lekë, niveli më i ulët i regjistruar ndonjëherë. Megjithatë, shkalla e rënies së kursit në 2025 ishte ndjeshëm më e ulët krahasuar me dy vitet e mëparshme. Për vitin 2025, kursi mesatar zyrtar i këmbimit Euro-Lek pësoi një rënie me 2.8%, nga 7.4% që kishte qenë rënia gjatë vitit 2024 dhe 8.6% që kishte qenë rënia gjatë vitit 2023.

Struktura e aseteve financiare, sipas grupeve të tyre kryesore, tregon se rritja e sektorit bankar po mbështetet gjithnjë e më shumë te huadhënia për sektorin privat. Investimet në instrumente financiare të borxhit ngelen grupi i parë i aseteve, me një diferencë të vogël, por pesha e tyre në bilance është në rënie të vazhdueshme në vitet e fundit.

Sipas shifrave të Shoqatës së Bankave, këto investime në fund të vitit të kaluar arritën në 938 miliardë lekë, në rritje me 8.3% krahasuar me një vit më parë. Letrat me vlerë përbëjnë 41% të totalit të aktiveve të sektorit bankar, nga afërsisht 41.3% që zinin në fund të vitit 2024. Investimet në letra me vlerë përbëhen në masën më të madhe nga instrumentet e borxhit në Lek dhe në valutë të huaj të qeverisë shqiptare, si dhe nga tituj të emetuesve të huaj publikë dhe privatë.

Rritja e aktiveve të sektorit u mbështet sidomos në zgjerimin e kreditimit. Portofoli i kredisë arriti vlerën e 922 miliardë lekëve, në rritje me 13.5% (rreth 110 miliardë lekë) krahasuar me një vit më parë. Shifrat sipas standardeve IFRS konfirmojnë rritjen më të shpejtë të kreditimit në 16 vjet dhe një oreks më të madh për rrezik nga sektori bankar në vend.

Pesha e kredisë arriti në 40.3% të totalit të aktiveve, në rritje të ndjeshme nga niveli prej 38.8% i vitit 2024.

Zëri i tretë më i madh i aktiveve në bilancet e bankave, vendosjet me bankat dhe institucionet e tjera financiare, vitin e kaluar pësoi rënie të mëtejshme, në 148.7 miliardë lekë, 8.7% më pak krahasuar me një vit më parë. Pesha e vendosjeve në strukturën e bilancit të sektorit ka rënë në 6.5% të totalit të aktiveve, nga 7.8% një vit më parë.

Pas rritjes sĂ« normave tĂ« interesit, nĂ« vitin 2022, bankat kanĂ« pasur mĂ« shumĂ« incentiva pĂ«r t’i investuar fondet e lira nĂ« kredi dhe letra me vlerĂ«. Kjo ka bĂ«rĂ« qĂ« pesha e depozitave tĂ« vendosura nĂ« institucione tĂ« tjera financiare tĂ« pĂ«sojĂ« rĂ«nie.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Kredia me rritjen më të lartë në 17 vitet e fundit

Kreditimi u përshpejtua përsëri vitin e kaluar dhe shënoi rritjen më të lartë që prej vitit 2008.

Statistikat e Shoqatës së Bankave tregojnë se portofoli i kredisë për ekonominë në fund të vitit të kaluar arriti në 922 miliardë lekë, në rritje me 13.5% krahasuar me një vit më parë.

Të dhënat sipas IFRS nuk ofrojnë informacion më të detajuar për ndarjen e kredisë sipas segmenteve të klientëve.

Megjithatë, shifrat paralele të Bankës së Shqipërisë tregojnë se rritja e kredisë gjatë vitit 2025 u mbështet sidomos nga ritmet e larta në segmentin e individëve.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, vlera e kredisë së re të disbursuar arriti në 436.6 miliardë lekë, në rritje me 15% krahasuar me vitin 2024. Rritja e kredisë së re u ngadalësua në raport me normën prej 19% të një viti më parë.

Shifrat e kredisë së re megjithatë përfshijnë edhe rifinancime të kredive të maturuara ose zhvendosje të kredive ekzistuese në banka të tjera.

Kreditimi u rrit me ritme më të larta në segmentin e individëve. Bankat dhanë pothuajse 127 miliardë lekë kredi të reja në këtë segment, me rritje prej 19% krahasuar me vitin 2024.

Kreditimi i individëve ka vijuar të rritet me ritme të larta, si në segmentin e kredisë për shtëpi, ashtu edhe në atë të kredisë konsumatore. As masat e reja të aplikuara nga Banka e Shqipërisë duke filluar nga gjysma e dytë e vitit 2025 nuk kanë sjellë rezultate të dukshme në drejtim të ngadalësimit të huadhënies në këtë segment.

Kreditimi në segmentin e ndërmarrjeve private u rrit gjithashtu me ritme dyshifrore, por më të ngadalta në raport me individët. Gjatë vitit 2025, sektori bankar disbursoi gjithsej 296 miliardë lekë kredi për bizneset, shifër kjo në rritje me 10.2% krahasuar me vitin 2024.

Kredia për biznesin shënoi tendencë në rritje të fortë sidomos gjatë gjysmës së dytë të vitit.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Kredia për prona po i afrohet vlerës së 5 miliardë eurove

Investimet në pasuri të paluajtshme kanë qenë shtysa kryesore për rritjen e kredisë bankare në vitet e fundit. As viti 2025 nuk bëri përjashtim dhe kredia për prona vazhdoi rritjen e shpejtë, sidomos në segmentin e individëve.

Në total, ekspozimi i sektorit bankar në kredi për pasuri të paluajtshme arriti në 460 miliardë lekë, ose rreth 4.75 miliardë euro në fund të vitit të kaluar.

Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, vlera totale e kredisë për pasuri të paluajtshme u rrit me 15.6% në vitin 2025. Kjo shifër përfshin të dyja segmentet e klientëve, biznese dhe individë. Pjesa më e madhe e portofolit u takon individëve, me afërsisht 53% të ekspozimit total në hua për pasuri të paluajtshme, ndërsa diferenca prej 47% është kredi e dhënë për bizneset.

Gjatë vitit 2025, rritja më e shpejtë u shënua pikërisht në segmentin e individëve, ku portofoli u zgjerua me 16.7%, ndërsa në segmentin e bizneseve, rritja e kredisë për pasuri të paluajtshme ishte pak më e ulët, në nivelin 14.3%.

Aktualisht, kredia për pasuri të paluajtshme përbën më shumë se gjysmën e portofolit total të kredisë së dhënë për sektorin privat të ekonomisë.

Në periudhën pas pandemisë, sektori bankar e ka rritur ndjeshëm kredinë për prona, si për bizneset, ashtu edhe për individët. Që nga fillimi i vitit 2020, portofoli i kredisë për pasuri të paluajtshme është rritur me 122%.

Vlerësohet se kreditimi ka qenë faktor shumë i rëndësishëm në mbështetjen e kërkesës në tregun e pasurive të paluajtshme. Por, nga ana tjetër, kjo ka rritur edhe ekspozimin e sektorit bankar kundrejt ecurisë së tregut të pasurive të paluajtshme.

Në shumicën dërrmuese të rasteve, kreditë për pasuri të paluajtshme janë të siguruara me prona të lëna si kolateral në favor të bankave (në rastin më të zakonshëm, vetë prona e blerë me kredi). Një krizë e mundshme në tregun e pasurive të paluajtshme do të ulte vlerën e kolateralit dhe do të ekspozonte bankat ndaj rreziqeve për humbje nga kreditë.

Sipas të dhënave më të fundit, të mesit të vitit 2025, kreditë me kolateral në formën e pasurive të paluajtshme zinin 46% të tepricës së kredisë ose rreth 61% të kredisë së kolateralizuar.

Duke filluar nga mesi i vitit të kaluar, Banka e Shqipërisë nisi të aplikojë kufizime për standardet e kredidhënies së re për blerjen e banesave, duke u përpjekur të frenojë rritjen e huasë në segmentin e individëve.

Raporti tavan i kredisë ndaj vlerës në monedhën Lek është vendosur 85% për shtëpinë e parë dhe 80% për shtëpinë e dytë, ndërsa në valutë të huaj, kufiri i lejuar është 75% për shtëpinë e parë dhe 70% për shtëpinë e dytë.

Ndërsa raporti i shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave për kreditë në Lek është në nivelin 40% për shtëpinë e parë dhe 35% për shtëpinë e dytë. Në valutë të huaj, niveli tavan është 35% për shtëpinë e parë dhe 30% për shtëpinë e dytë.

Sipas Bankës së Shqipërisë, këto masa synojnë ruajtjen e stabilitetit financiar, përballë rritjes së shpejtë të çmimeve të banesave, nëpërmjet ruajtjes së aftësisë paguese të kredimarrësve dhe cilësisë së ekspozimeve të sektorit bankar ndaj tregut të pasurive të paluajtshme.

Gjithashtu, pikërisht për shkak të rritjes së shpejtë të kredisë për pasuri të paluajtshme, Banka e Shqipërisë aplikoi për herë të parë një shtesë të posaçme në kërkesat për kapital ndaj sektorit bankar.

Shtesa kundĂ«rciklike e kapitalit u vendos pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« nivelin 0.25% (pĂ«r t’u zbatuar nga 30 qershori 2025) dhe u rrit mĂ« tej nĂ« nivelin 0.5% (pĂ«r t’u zbatuar nga 31 dhjetori 2025).

Megjithatë, deri tani, efektet e masave kufizuese kanë qenë të pakta dhe kredia për prona vijoi rritjen me ritme dyshifrore edhe gjatë vitit 2025.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë

 

“Sektori do t’i rezistonte njĂ« krize tĂ« mundshme tĂ« pronave”

Pavarësisht rritjes së shpejtë të kredisë për pasuri të paluajtshme, bankierët mendojnë se huadhënia në përgjithësi u përgjigjet dinamikave të tregut. Sipas tyre, rreziqet e lidhura me tregun e pasurive të paluajtshme janë të kontrolluara.

“Rritja e kreditimit nĂ« segmentin e pasurive tĂ« paluajtshme Ă«shtĂ« reflektim i zhvillimeve pozitive nĂ« ekonomi dhe kĂ«rkesĂ«s sĂ« qĂ«ndrueshme nĂ« treg.

Megjithatë, kjo kërkon një qasje të balancuar dhe të kujdesshme nga bankat. Rreziku nuk lidhet vetëm me nivelin e ekspozimit, por me përqendrimin dhe standardet e kreditimit. Aktualisht, sektori bankar paraqitet i qëndrueshëm, me nivele të ulëta të kredive me probleme dhe bazë të fortë kapitali.

NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, edhe nĂ« rast tĂ« njĂ« korrigjimi tĂ« mundshĂ«m, sektori duket i pĂ«rgatitur pĂ«r ta pĂ«rballuar atĂ«, pĂ«r sa kohĂ« ruhet disiplina nĂ« kreditim dhe njĂ« qasje e kujdesshme ndaj rrezikut”, thotĂ« Flutura Veipi, Drejtore e PĂ«rgjithshme Ekzekutive e Union Bank.

Edhe në rast të zhvillimeve negative, bankierët shprehen se sektori është më i kapitalizuar se kurrë më parë, element që e bën më rezistent ndaj goditjeve të mundshme.

“A do ta pĂ«rballonte sektori njĂ« krizĂ« tĂ« mundshme nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme?

Po, me njĂ« probabilitet tĂ« lartĂ«. Sektori bankar sot ka nivele solide kapitali, likuiditet tĂ« lartĂ« dhe njĂ« portofol kredie mĂ« cilĂ«sor se njĂ« dekadĂ« mĂ« parĂ«. Rreziku ekziston dhe nuk duhet nĂ«nvlerĂ«suar – por sektori bankar Ă«shtĂ« i pĂ«rgatitur, dhe banka jonĂ« nĂ« veçanti Ă«shtĂ« e pozicionuar fort pĂ«r ta menaxhuar atĂ«.

Qasja jonĂ« e kujdesshme, kombinimi i instrumenteve mbrojtĂ«se nga rregullatori dhe struktura e forcuar e kapitalit bĂ«jnĂ« qĂ« edhe nĂ« skenarĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«, ne tĂ« mbetemi tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m dhe mbĂ«shtetĂ«s pĂ«r ekonominĂ« shqiptare”, thotĂ« Bledar Shella, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i BankĂ«s OTP Albania.

Andi Ballta, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës Amerikane të Investimeve (ABI Bank), është optimist për ecurinë e sektorit të pasurive të paluajtshme dhe nuk sheh rreziqe për një flluskë. Megjithatë, ai mendon se mund të ketë ngadalësim të rritjes së çmimeve në disa zona të caktuara, për shkak të rritjes së ofertës.

“Deri sa ShqipĂ«ria tĂ« vazhdojĂ« tĂ« ketĂ« kohĂ« me diell dhe temperatura tĂ« larta nga maji nĂ« tetor, rritje dhe pĂ«rmirĂ«sim tĂ« infrastrukturĂ«s, nivel tĂ« ulĂ«t borxhi mbi depozita, nivel tĂ« lartĂ« pjesĂ«marrjeje tĂ« kapitalit, interesim tĂ« diasporĂ«s pĂ«r bregdetin dhe pozicionim tĂ« favorshĂ«m kontraktual tĂ« ndĂ«rtuesve ndaj blerĂ«sve, ne nuk shikojmĂ« asnjĂ« rrezik sistemik flluske qĂ« vjen nga ndĂ«rtimi.

I vetmi ndryshim i pritshĂ«m nĂ« 24 muajt e ardhshĂ«m, nĂ« opinionin tonĂ«, Ă«shtĂ« se liberalizimi i ofertĂ«s sĂ« lejeve dhe mungesa e infrastrukturĂ«s do tĂ« krijojĂ« presion ulĂ«s nĂ« ritmin e rritjes sĂ« çmimeve nĂ« disa nga tregjet e shtrenjta tĂ« bregdetit dhe TiranĂ«s”, thotĂ« z. Ballta.

 

Kreditimi i biznesit: Bien ndërtimi dhe energjia, rritet pesha e tregtisë

Kreditimi i biznesit u rrit përsëri gjatë vitit 2025, por me ritme më të ngadalta krahasuar me ritmet rekord të vitit 2024. Sipas statistikave nga Banka e Shqipërisë, kredia e re për biznesin arriti në 296 miliardë lekë, në rritje me 10% krahasuar me një vit më parë. Për vitin 2024, kredia e re ishte rritur me 24%.

Tregtia ngelet dominuese në strukturën e kredisë për ekonominë dhe pesha e saj u rrit më tej vitin e kaluar. Kredia për tregtinë përbënte pothuajse 37% të vlerës së kredisë së re, të disbursuar gjatë vitit. Pesha e kredisë për tregtinë u rrit më tej nga niveli prej 35.6% i një viti më parë.

Në vlerë, kredia e re për tregtinë në 2025 arriti në 109.2 miliardë lekë, në rritje me 14.2% krahasuar me vitin 2024.

Megjithëse kërkesa e brendshme ka shfaqur sinjale dobësie, shtimi i numrit të turistëve të huaj duket se e ka kompensuar pjesërisht këtë efekt dhe ka bërë që shërbimet e lidhura me turizmin, sidomos tregtia, të kenë rol në rritje në ekonominë shqiptare pas pandemisë.

Sektori i dytë më i kredituar i ekonomisë edhe vitin e kaluar ishte ndërtimi, me një vlerë kredie të re prej 40.8 miliardë lekësh. Megjithatë, vlera e kredisë së re për ndërtimin ra me 13% krahasuar me vitin 2023.

Pesha specifike e huasë së re për ndërtimin pësoi rënie edhe më të fortë, në 13.8%, nga 17.5% që kishte qenë një vit më parë. Rënia e kredisë për ndërtimin gjatë vitit të kaluar mund të jetë një sinjal se cikli i rritjes së këtij sektori që nisi pas pandemisë mund të ketë arritur pikun.

Pjesërisht, ecuria e kredisë për ndërtimin mund të jetë ndikuar edhe nga ndryshimet vjetore në financimet e projekteve të mëdha të lidhura kryesisht me PPP-të në infrastrukturën rrugore.

Sektori i tretë më i kredituar i ekonomisë ishte industria përpunuese, me 35.6 miliardë lekë, 29% më shumë krahasuar me një vit më parë. Pesha specifike e kredisë për industrinë ndaj kredisë totale për biznesin u rrit në 12.1%, nga 10.3% një vit më parë.

Pavarësisht se industria në tërësi dhe ajo përpunuese në veçanti kanë shfaqur ecuri të dobët të prodhimit gjatë vitit të kaluar, kreditimi në këtë rast duket se ka ecur në drejtim të kundërt dhe ka shënuar rritje të fortë.

Rënie të ndjeshme të kreditimit vitin e kaluar shënoi veçanërisht sektori energjetik.

Portofoli i kredisë në këtë sektor zbriti në 13 miliardë lekë, në rënie me 46% krahasuar me 2024. Kjo solli edhe rënie të ndjeshme të peshës në strukturën e financimeve të reja për bizneset, në 4.4%, nga 9.1% një vit më parë.

Sektori i transportit dhe magazinimit shënoi përsëri rritje të peshës në kredinë për biznes dhe arriti në 5.7% të financimeve të reja, nga 5% një vit më parë.

Financimet e reja në këtë sektor arritën në 19.8 miliardë lekë, 46% më shumë krahasuar me një vit më parë.

Peshë në rritje edhe për vitin e kaluar fitoi sektori i hotelerisë dhe restoranteve, duke reflektuar kërkesën e lartë për investime të reja në këtë sektor. Kredia e re arriti në 16.4 miliardë lekë, në rritje vjetore me 27.8%. Pesha në strukturën e kredisë për biznes u rrit në 5.5%, nga 4.8% një vit më parë.

Sektori i bujqësisë edhe vitin e kaluar shënoi kreditim në vlera modeste, me 2.6 miliardë lekë në total, 3% më pak krahasuar me një vit më parë. Bujqësia ngelet dukshëm e nënkredituar, me 0.9% të kredisë dhënë biznesit në 2025.

Kredia për bujqësinë pësoi rënie, pavarësisht aplikimit të skemave të ndryshme të lehtësimit të financimit, duke përfshirë edhe një skemë të re të garancisë sovrane për kreditë, që u aplikua nga qeveria shqiptare në gjysmën e dytë të vitit 2025.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë

 

Raporti i kredive me probleme ra për të nëntin vit radhazi

Raporti i kredive me probleme ra për të nëntin vit radhazi në 2025.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, raporti i kredive me probleme zbriti në 3.8%, nga 4.17% që kishte qenë një vit më parë. Kjo ishte hera e parë në afërsisht 18 vjet që raporti i kredive me probleme bie poshtë nivelit të 4%.

Raporti i kredive ka arritur nivelin më të ulët që prej janarit të vitit 2008.

Në përgjithësi, raporti i kredive me probleme kishte shfaqur ecuri të qëndrueshme gjatë vitit 2025 dhe u duk se rënia e vazhdueshme që po regjistrohej prej vitit 2017 mund të frenohej.

Megjithatë, siç ndodh zakonisht, muaji dhjetor solli rënie më të madhe të kredive me probleme krahasuar me muajt e mëparshëm të vitit.

Deri në nëntor, raporti i kredive me probleme ishte në nivelin 4.19%, në nivele pothuajse të njëjta me fundin e vitit 2024. Rënia më e theksuar në muajin dhjetor në përgjithësi ndodh sepse bankat bëjnë një pastrim të portofolave nga kreditë e humbura para mbylljes së vitit financiar.

Volumet më të mëdha të kredive të nxjerra jashtë bilanceve ndikojnë në uljen e raportit të kredive me probleme.

Nga ana tjetër, edhe rritja e fortë e portofolit të kredisë në muajin e fundit të vitit vlerësohet se ka ndikuar pozitivisht në raportin e kredive me probleme.

Portofoli i kredisë për ekonominë, raportuar sipas standardeve të Bankës së Shqipërisë, në fund të vitit 2025 arriti vlerën e 943.5 miliardë lekëve. Me bazë vjetore, portofoli total i kredisë u rrit me 12.9%. Rritja e portofolit u përshpejtua më tej, krahasuar me rritjen prej 12.3% të vitit 2024.

Rritja e lartë, veçanërisht në segmentin e individëve, e ka mbajtur përsëri të lartë rritjen e kreditimit, pavarësisht shqetësimeve të shprehura nga Banka e Shqipërisë dhe masave të marra me synim ngadalësimin e kësaj rritjeje.

Raporti i kredive me probleme sidoqoftë e vijoi rënien edhe gjatë vitit 2025, por, megjithatë, në kushtet e një rritjeje të shpejtë të kredidhënies vitet e fundit, Banka Qendrore vlerëson se është e nevojshme që bankat të ruajnë vëmendjen në procesin e analizës së aplikimeve për kredi, si dhe gjatë monitorimit të saj.

NĂ« njĂ« prononcim pĂ«r “Monitor” nĂ« fund tĂ« vitit 2025, Banka e ShqipĂ«risĂ« vlerĂ«sonte se duhet bĂ«rĂ« kujdes qĂ« tĂ« kontrollohet dhe tĂ« moderohet efekti i mundshĂ«m i zgjerimit tĂ« shpejtĂ« tĂ« kredisĂ« dhe i rritjes sĂ« konkurrencĂ«s nĂ« treg nĂ« relaksimin e standardeve tĂ« kreditimit.

Në vlerë absolute, stoku i kredive me probleme shënoi rritje të lehtë gjatë vitit 2025. Në fund të dhjetorit, vlera e kredive me probleme vlerësohet në afërsisht 35.9 miliardë lekë, nga 34.8 miliardë lekë një vit më parë.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë, sipas standardeve lokale

 

Depozitat, me rritjen më të lartë në katër vitet e fundit

Depozitat në sektorin bankar shqiptar u rritën për të shtatin vit radhazi në vitin 2025.

Statistikat e Shoqatës së Bankave tregojnë se në fund të vitit të kaluar, vlera totale e depozitave arriti në 1.89 trilionë lekë, në rritje me 8.4% krahasuar me një vit më parë. Edhe ritmi vjetor i rritjes së depozitave u përmirësua për të katërtin vit radhazi.

Të dhënat sipas IFRS nuk japin informacion më të detajuar për strukturën e rritjes së depozitave.

MegjithatĂ«, po t’u referohemi statistikave paralele tĂ« BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, rritja e depozitave tĂ« sektorit nĂ« 2025 ishte pak mĂ« e lartĂ«, me afĂ«rsisht 9%.

Në segmentin e individëve, rritja shënoi nivelin 9.2%, ndërsa për bizneset, rritja ishte 8.8% krahasuar me një vit më parë.

Të ndara sipas valutave, rritja ishte më e lartë për Lekun, me 13% krahasuar me një vit më parë, depozitat në valutë të huaj (të raportuara në Lek) shënuan rritje më të ngadaltë, me 5.6%. Kjo rritje është sidoqoftë e tkurrur ndjeshëm nga efekti negativ i kursit të këmbimit.

Nëse shohim statistikat për depozitat në Euro (të raportuara pa u konvertuar në Lek), rritja e tyre gjatë vitit 2025 arriti në 8.7%.

Edhe te depozitat, shifrat u ndikuan pozitivisht (krahasuar me vitet e mëparshme) nga forcimi më i ngadaltë i Lekut në kursin e këmbimit me Euron.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Konkurrenca kthen rritjen e numrit të degëve

Pavarësisht rritjes së peshës së operacioneve në kanalet digjitale, bankat tregtare i janë kthyer edhe zgjerimit të rrjeteve të tyre të pranisë fizike.

Sipas të dhënave nga Shoqata Shqiptare e Bankave, në fund të vitit 2025, bankat tregtare raportuan gjithsej 449 degë, në rritje me 11% krahasuar me një vit më parë. Gjatë vitit të kaluar, numri i degëve të bankave shënoi rritje me 44 të tilla.

Megjithatë, kjo rritje në pjesën më të madhe nuk ishte organike. Ndikimin kryesor në rritjen e numrit të degëve e dha bashkimi i institucionit financiar jobankë NOA nga Banka Amerikane e Investimeve (ABI Bank).

Pas bashkimit, degët e NOA-s u kthyen në degë të ABI Bank.

Degët e bankave tregtare aktualisht kanë arritur numrin më të lartë që prej vitit 2019.

Kontributin kryesor në rritjen e numrit të degëve krahasuar me një vit më parë e kanë dhënë Banka Amerikane e Investimeve (ABI Bank) me 36 degë, Tirana Bank me tre degë, Banka e Bashkuar e Shqipërisë (UBA), me dy degë të reja, Fibank me dy degë, ProCredit Bank me një degë dhe Union Bank, me një degë.

Mes bankave të tjera, Intesa Sanpaolo e ka reduktuar numrin e degëve me një njësi.

Bankat me praninë më të gjerë gjeografike ngelen Raiffeisen Bank, me 74 degë, e ndjekur nga ABI Bank, me 63 degë, BKT, me 62 degë dhe Credins Bank, me 52 degë.

Numri i degëve dhe agjencive bankare në Shqipëri e ka shënuar nivelin më të lartë në vitin 2012, me 556 degë dhe agjenci. Nga ai moment, numri i njësive bankare të shërbimit nisi të pakësohet, edhe për faktin se cikli i rritjes së madhësisë së sektorit bankar u ndërpre.

Efektet e krizës dhe nevoja për një kontroll më rigoroz të shpenzimeve bëri që shumica e bankave të frenonin zgjerimin e rrjetit dhe të mbyllnin një pjesë të degëve ekzistuese.

Procesi u theksua më shumë pas vitit 2015, nga procesi i konsolidimit të sektorit bankar dhe ulja e numrit të bankave tregtare. Numri i bankave tregtare ra nga 16 në 11 dhe si rezultat i bashkimeve mes bankave ekzistuese, një pjesë e mirë e degëve të bankave të përthithura u mbyllën.

Por, në vitet e fundit, disa prej bankave të sektorit kanë nisur një cikël të zgjerimit të degëve, të lidhur me strategjitë e tyre të rritjes, veçanërisht në segmentin retail. Objektivat e bankave në fjalë janë veçanërisht të përqendruara në produktet e depozitave.

Zgjerimi i bazës së depozitave është thelbësor në rritjen e pjesës së tregut edhe në huadhënie dhe në aktivet e tjera në përgjithësi.

Rritja e numrit të degëve është e lidhur me momentin pozitiv të sektorit bankar në periudhën pas pandemisë. Performanca e mirë financiare ka nxitur banka të veçanta të investojnë edhe në zgjerimin e biznesit dhe të rrjetit të degëve.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Rritet punësimi dhe pagat

Edhe punësimi në sektorin bankar shënoi rritje të fortë vitin e kaluar dhe arriti nivelin më të lartë historik. Të dhënat e Shoqatës Shqiptare të Bankave tregojnë se në fund të vitit 2025, bankat tregtare në vend raportuan 7856 të punësuar, në rritje me gati 10% krahasuar me një vit më parë.

Punësimi në sektorin bankar është rritur për të gjashtin vit radhazi.

Efekti kryesor në rritjen e numrit të të punësuarve për vitin e kaluar vlerësohet se ka ardhur nga përthithja e institucionit financiar jobankar NOA nga Banka Amerikane e Investimeve (ABI Bank). Megjithatë, edhe përtej efektit të faktorëve kalimtarë, rritja e punësimit në sektorin bankar është një tendencë e vazhdueshme në vitet e fundit, e lidhur me një cikël të ri të rritjes së sistemit.

Veçanërisht vitet pas pandemisë janë karakterizuar nga zgjerimi i shpejtë i aktiveve të sektorit, rritje me ritme të përshpejtuara të kreditimit, përmirësimi i performancës financiare dhe konkurrenca në rritje mes bankave.

Kjo ka ndikuar në zgjerimin e vazhdueshëm të të punësuarve, rritje që vitin e kaluar u përshpejtua ndjeshëm.

Rritja e digjitalizimit po sjell më pak nevojë për punonjës në degë, por ajo po kompensohet nga zgjerimi i stafeve të lidhura me shërbimet që mbështeten te teknologjia, si dhe rritja e punësimit në pozicionet administrative, duke ndjekur edhe një cikël të natyrshëm të rritjes së biznesit. Gjithashtu, ecuria e mirë financiare po mbështet zgjerimin e vazhdueshëm të aktivitetit dhe të punësimit.

Rritja e punësimit, së bashku me presionet e tregut për rritjen e pagave, sollën edhe një rritje të mëtejshme të shpenzimeve për personelin. Sipas të dhënave paralele të publikuara nga Banka e Shqipërisë, për vitin 2025, shpenzimet e bankave tregtare për personelin arritën në afërsisht 20.2 miliardë lekë, në rritje me 13.6% krahasuar me një vit më parë.

Ndërkohë, sipas të dhënave të INSTAT, sektori financiar ka pagën mesatare më të lartë në ekonomi. Në tremujorin e tretë 2025, paga mesatare bruto në këtë sektor arriti në më shumë se 152 mijë lekë në muaj, në rritje vjetore me 9.7%.

Përveç zgjerimit të rrjetit të degëve, vetë sektori bankar po nis një cikël të ri zgjerimi strukturor, me shtimin e numrit të aktorëve në treg. Gjatë vitit 2025, pritet të nisin aktivitetin dy banka të tjera që kanë marrë miratimin paraprak nga Banka e Shqipërisë, përkatësisht dega e Bankës Ziraat dhe Banka Jet. Shtimi i numrit të bankave pritet të sjellë zgjerim të mëtejshëm të punësimit në sektorin bankar.

 

“Bankingu do tĂ« ngelet hibrid, duhet kĂ«shillim dhe marrĂ«dhĂ«nie njerĂ«zore”

Seyhan Pencabligil, Drejtor i Përgjithshëm i BKT, thotë se rritja e numrit të degëve dhe të punonjësve në sektor lidhet kryesisht me synimin e bankave më të vogla për të zgjeruar mbulimin e tyre gjeografik, ndërsa, gjithashtu, disa bashkime dhe blerje kanë ndikuar në këtë prirje. Ai thekson se Shqipëria mbetet ende një ekonomi me përdorim të lartë të parasë cash, pavarësisht përpjekjeve dhe nismave të shumta.

“MegjithatĂ«, nuk presim njĂ« rritje tĂ« mĂ«tejshme tĂ« konsiderueshme tĂ« numrit tĂ« degĂ«ve dhe tĂ« punonjĂ«sve nĂ« kĂ«tĂ« drejtim. Rritja e fundit e numrit tĂ« degĂ«ve dhe tĂ« punonjĂ«sve nĂ« sektor nuk Ă«shtĂ« tregues i dĂ«shtimit tĂ« digjitalizimit, pĂ«rkundrazi ajo reflekton njĂ« ndryshim tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« natyrĂ«n e shĂ«rbimeve bankare.

Ndërsa shërbimet rutinë si depozitimet në cash apo transfertat e thjeshta po kalojnë me shpejtësi drejt kanaleve digjitale, për shembull, në bankën tonë, transaksionet online janë rritur me mbi 85% gjatë tre viteve të fundit, kërkesa për këshillim financiar më kompleks, konsulencë për kredi hipotekore dhe financim të specializuar për bizneset është më e lartë se kurrë.

NĂ« perspektivĂ«, digjitalizimi i mĂ«tejshĂ«m do tĂ« kontribuojĂ« nĂ« optimizimin e strukturave tĂ« stafit nĂ« sektor”, thotĂ« z. Pencabligil.

Dritan Mustafa, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Tirana Bank, thotĂ« se transformimi digjital Ă«shtĂ« i pakthyeshĂ«m, por nĂ«nvizon se nĂ« ShqipĂ«ri marrĂ«dhĂ«nia bankĂ« – klient mbetet ende thellĂ«sisht njerĂ«zore.

“Edhe pse pĂ«rdorimi i kanaleve digjitale po rritet me shpejtĂ«si, kontakti i drejtpĂ«rdrejtĂ«, vizitat nĂ« degĂ« dhe ndĂ«rveprimi human vazhdojnĂ« tĂ« kenĂ« njĂ« vlerĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r klientĂ«t, sidomos kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r vendime financiare tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, ku kĂ«rkohet besim, siguri dhe kĂ«shillim i personalizuar.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, nĂ« horizontin afatmesĂ«m, modeli Ă«shtĂ« qartĂ«sisht hibrid, apo ajo qĂ« ne e quajmĂ« njĂ« pĂ«rvojĂ« ‘phygital’. QĂ«llimi ynĂ« Ă«shtĂ« qĂ« transaksionet rutinĂ« tĂ« kanalizohen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« drejt kanaleve digjitale, duke u ofruar klientĂ«ve shpejtĂ«si, thjeshtĂ«si dhe akses 24/7.

NdĂ«rkohĂ«, roli i degĂ«s po evoluon drejt njĂ« funksioni mĂ« tĂ« specializuar, si njĂ« hapĂ«sirĂ« konsulence, ku klientĂ«t marrin kĂ«shillim financiar tĂ« personalizuar dhe mbĂ«shtetje pĂ«r vendime mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme”, thotĂ« ai.

Mirsad Haliti, Drejtor i Përgjithshëm i ProCredit Bank Albania shprehet që, edhe pse digjitalizimi i produkteve dhe shërbimeve bankare është thelluar ndjeshëm në dy vitet e fundit, kjo nuk e përjashton menjëherë nevojën për prani fizike të bankave.

“Prania fizike e bankave mbetet ende e rĂ«ndĂ«sishme, veçanĂ«risht pĂ«r klientĂ«t individĂ« dhe bizneset e vogla, tĂ« cilĂ«t kanĂ« nevojĂ« tĂ« vizitojnĂ« bankĂ«n pĂ«r kĂ«shillim bankar dhe financiar, duke pĂ«rfshirĂ« kĂ«tu marrjen e njĂ« kredie apo kĂ«shillimin pĂ«r tĂ« gjetur planin mĂ« tĂ« pĂ«rshtatshĂ«m pĂ«r ta pĂ«r kursimet e tyre.

Rritja e numrit të degëve dhe punonjësve reflekton nevojën për të mbështetur rritjen e aktivitetit ekonomik dhe kërkesën për shërbime më të personalizuara.

NĂ« fazĂ«n aktuale, sektori bankar po operon kryesisht nĂ« njĂ« model hibrid, ku kanalet digjitale mbulojnĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« shĂ«rbimet standarde dhe transaksionale, ndĂ«rsa degĂ«t fokusohen mĂ« shumĂ« nĂ« kĂ«shillim tĂ« personalizuar”, thotĂ« z. Haliti.

 

LEXONI EDHE:

 

“Sektori bankar Ă«shtĂ« i mirĂ«kapitalizuar dhe i gatshĂ«m pĂ«r çdo sfidĂ«â€

“Sfidat e 2026, ruajtja e marzheve dhe thellimi i digjitalizimit”

“Transformimi i sektorit bankar nĂ« ShqipĂ«ri kĂ«rkon investim, inovacion dhe besim afatgjatĂ«â€

“Sektori bankar, mes transformimit strukturor dhe mundĂ«sive tĂ« reja”

“Rreziqet gjeopolitike dhe kuadri i ri ligjor, sfida pĂ«r sektorin nĂ« 2026”

“Inovacion, rritje e qĂ«ndrueshme dhe fokusi te klienti”

The post Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare? appeared first on Revista Monitor.

“Sektori bankar Ă«shtĂ« i mirĂ«kapitalizuar dhe i gatshĂ«m pĂ«r çdo sfidĂ«â€

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
1 May 2026 at 22:10

Intervistë me Seyhan Pencablıgil, Drejtor i Përgjithshëm dhe anëtar Bordi, Banka Kombëtare Tregtare 

 

Marzhet e interesit të bankave priten të tkurren këtë vit, duke ushtruar presion shtesë mbi strukturën e kostove të bankave.

Seyhan Pencablıgil, Drejtor i Përgjithshëm dhe anëtar Bordi i Bankës Kombëtare Tregtare (BKT) thotë se ky presion mund të nxisë një përshpejtim të mëtejshëm të digjitalizimit të shërbimeve bankare.

Ai mendon se rreziqet gjeopolitike në Lindjen e Mesme, që ndikojnë në ekonominë globale, mund të çojnë në një stagflacion global, në varësi të kohëzgjatjes, të rezultateve dhe të efekteve anësore të konfliktit.

Kjo situatë do të ndikojë në procesin e vendimmarrjes së politikëbërësve monetarë, si në nivel global ashtu edhe në atë vendas.

Z. Pencablıgil mendon se bankat duhet të tregohen më vigjilente, duke marrë në konsideratë rreziqet e reja të shfaqura dhe sektorët e prekur.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Gjatë vitit të kaluar, banka jonë konsolidoi pozicionin e saj si shtylla kryesore e sistemit financiar shqiptar. Një nga arritjet tona më të spikatura erdhi në mars 2025, kur siguruam pozicionin tonë si lider në tregun e kreditimit për individë, një pozicion që e ruajtëm deri në fund të vitit, duke vijuar njëkohësisht të kryesojmë me diferencë tregun e depozitave me mbi 24% pjesë tregu.

Kreditë për biznes kanë shënuar rritje të ndjeshme në vitin 2025 dhe presim që kjo prirje të vazhdojë edhe gjatë vitit në vijim.

Një zhvillim i rëndësishëm ka qenë edhe zbatimi me sukses i kapaciteteve për transfertat SEPA, si dhe harmonizimi më i gjerë i Shqipërisë me standardet e Bashkimit Europian, duke shënuar një transformim thelbësor për sektorin bankar.

Kjo përfshirje rrit ndjeshëm sigurinë dhe ndërveprueshmërinë e sistemit tonë vendas të pagesave, duke e vendosur të gjithë sektorin në një pozicion më të favorshëm për të operuar me efikasitet brenda tregut unik europian të pagesave.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Rritja e numrit të degëve dhe të punonjësve në sektor lidhet kryesisht me synimin e bankave më të vogla për të zgjeruar mbulimin e tyre gjeografik. Gjithashtu, disa bashkime dhe blerje kanë ndikuar në këtë prirje.

Fatkeqësisht, Shqipëria mbetet ende një ekonomi me përdorim të lartë të parasë cash, pavarësisht përpjekjeve dhe nismave të shumta. Megjithatë, nuk presim një rritje të mëtejshme të konsiderueshme të numrit të degëve dhe të punonjësve në këtë drejtim.

Rritja e fundit e numrit të degëve dhe të punonjësve në sektor nuk është tregues i dështimit të digjitalizimit, përkundrazi ajo reflekton një ndryshim të rëndësishëm në natyrën e shërbimeve bankare.

Ndërsa shërbimet rutinë si depozitimet në cash apo transfertat e thjeshta po kalojnë me shpejtësi drejt kanaleve digjitale, për shembull, në bankën tonë, transaksionet online janë rritur me mbi 85% gjatë tre viteve të fundit, kërkesa për këshillim financiar më kompleks, konsulencë për kredi hipotekore dhe financim të specializuar për bizneset është më e lartë se kurrë.

Në perspektivë, digjitalizimi i mëtejshëm do të kontribuojë në optimizimin e strukturave të stafit në sektor.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Ekzistojnë arsye shumë specifike që lidhen me zgjerimin e sektorit bankar për sa i përket numrit të aktorëve. Me hyrjen e një banke investimesh, një banke shtetërore të huaj dhe një banke digjitale, mund të presim si hyrje të reja në treg, ashtu edhe konsolidime të mëtejshme njëkohësisht gjatë fazës së anëtarësimit në Bashkimin Europian, sigurisht në përputhje me qasjen e autoriteteve rregullatore.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Vendosja e masave makroprudenciale nga Banka e Shqipërisë në mesin e vitit 2025, konkretisht kufizimet mbi raportin e kredisë ndaj vlerës së kolateralit dhe raportin e shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave ka qenë një ndërhyrje e mirëpritur dhe e domosdoshme.

NdĂ«rsa rritja e kredisĂ« nĂ« segmentin rezidencial mbetet e lartĂ«, kĂ«to “tavane mbrojtĂ«se” sigurojnĂ« qĂ« kjo rritje tĂ« jetĂ« me cilĂ«si tĂ« lartĂ« dhe jo me rrezik tĂ« lartĂ«.

Mund të thuhet se, nëse do të ndodhte një korrigjim në tregun e pasurive të paluajtshme, sektori bankar shqiptar është në pozicionin më rezistent të tij gjatë dekadave të fundit për të përthithur një goditje të tillë.

Sektori është shumë i mirëkapitalizuar, veçanërisht bankat sistemike të cilat mbajnë pothuajse dyfishin e rezervave të kapitalit për të përballuar çdo rrezik të mundshëm.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

NĂ« pĂ«rputhje me zhvillimet nĂ« EuropĂ«, marzhet e interesit pritet tĂ« tkurren, duke ushtruar presion shtesĂ« mbi strukturĂ«n e kostove tĂ« bankave, tĂ« cilat do tĂ« duhet t’i menaxhojnĂ« ato nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« efikase. Ky presion mund tĂ« nxisĂ« pĂ«rshpejtim tĂ« mĂ«tejshĂ«m tĂ« digjitalizimit tĂ« shĂ«rbimeve bankare.

Rreziqet gjeopolitike në Lindjen e Mesme, që ndikojnë në ekonominë globale (çmimet e naftës, turizmi, etj.), mund të çojnë në një stagflacion global, në varësi të kohëzgjatjes, rezultateve dhe efekteve anësore të konfliktit.

Kjo ka një lidhje të drejtpërdrejtë me procesin e vendimmarrjes së politikëbërësve monetarë, si në nivel global, ashtu edhe në atë vendas.

Bankat duhet të tregohen më vigjilente, duke marrë në konsideratë rreziqet e reja të shfaqura dhe sektorët e prekur.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Sektori bankar Ă«shtĂ« i mirĂ«kapitalizuar dhe i gatshĂ«m pĂ«r çdo sfidĂ«â€ appeared first on Revista Monitor.

“Sfidat e 2026, ruajtja e marzheve dhe thellimi i digjitalizimit”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
1 May 2026 at 22:08

Intervistë me Maltin Korkuti, Drejtor i Përgjithshëm i Credins Bank

 

Sektori bankar do të përballet me sfida në rritje për ruajtjen e marzheve të fitimit.

Maltin Korkuti, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Credins Bank, thotĂ« pĂ«r “Monitor” se mjedisi gjithmonĂ« e mĂ« konkurrues bankar po bĂ«n qĂ« presionet pĂ«r uljen e normave tĂ« interesit tĂ« jenĂ« tĂ« larta.

Nga ana tjetër, z. Korkuti nënvizon se zhvillimet teknologjike dhe investimet në kanalet digjitale janë sërish në fokusin e strategjisë së çdo banke, me qëllim zgjerimin dhe rritjen e efikasitetit të shërbimeve përmes digital banking, duke sjellë nevojën e një menaxhimi me kujdes të kostove operative të bankës.

Implementimi me sukses i “Instant payment” pritet tĂ« shĂ«njojĂ« njĂ« arritje tĂ« sektorit bankar, ashtu si dhe implementimi i transfertave pĂ«rmes sistemit SEPA, por nga ana tjetĂ«r do tĂ« shoqĂ«rohet me kosto tĂ« ndjeshme dhe tkurrje tĂ« bazĂ«s sĂ« tĂ« ardhurave nga komisionet.

Kërkesat rregullatore në rritje dhe përmbushja e limitit të ndërmjetëm të instrumenteve të kapitalit dhe detyrimeve të pranuara, sipas tij, i ka vendosur bankat e mëdha para nevojës për mbajtjen e treguesve të lartë të kapitalit rregullator duke krijuar presion mbi treguesit e përfitueshmërisë së bankave.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Credins Bank mbylli një vit jo thjesht të suksesshëm financiar, por mbi të gjitha duke ju përshtatur edhe risive të tregut, si dhe duke qenë pararojë me kërkesat dhe dëshirat e klientëve të saj.

Me dëshirën dhe ambicien për të qenë gjithmonë zgjedhja e shqiptarëve, ky vit e ka shoqëruar Credins edhe me shumë arritje të rëndësishme, që forcojnë çdo vit e më shumë pozitat e Credins Bank.

Projektet e rëndësishme të bankës kanë qenë të fokusuara kryesisht në rrugën drejt zhvillimit dhe përmirësimit të infrastrukturës digjitale. Implementimi me sukses i skemave të pagesave SEPA dhe përafrimi me standardet europiane të pagesave, ishin një nga përparësitë e Credins për vitin 2025.

Tradicionalisht përmes strategjisë së ndjekur, Credins edhe këtë vit ka një pozicionim të fuqishëm në sektorin bankar, duke vijuar të qëndrojë sërish e para për portofolin e kredive dhe e dyta për totalin e aktiveve, totalin e depozitave, për portofolin e investimeve në tituj, si dhe në tregues të tjerë financiarë.

Kreditimi ka vijuar të jetë një nga motorët kryesorë të rritjes. Me mendësinë e një banke që kërkon të japë përvojën më të mirë, Credins vijon të pozicionohet si lider në aktivitetin e kredidhënies duke zgjeruar portofolin e saj të kredisë me 8.5% krahasuar me vitin e kaluar.

Fokusi ynë ka qenë mbështetja e sektorëve të rëndësishëm për ekonominë shqiptare si: turizmi, bujqësia, energjia etj. Kemi qenë pranë klientëve individë dhe bizneseve të vogla e të mesme, duke i këshilluar me kujdes dhe duke plotësuar nevojat e tyre në kohë tepër të shkurtër dhe me procedura të lehtësuara.

Krahas treguesve financiarë pozitivë, banka zgjeroi bazën e klientëve të saj duke shënuar një numër prej 414,099 klientësh, me një rritje prej 4.0% krahasuar me një vit më parë. Credins sot numëron një rrjet shumë të gjerë degësh, aktualisht 52 degë dhe 99 ATM të vendosura në çdo qytet të Shqipërisë duke qenë pranë çdo klienti.

Një element tjetër kyç gjatë vitit 2025 ishte vazhdimi i investimeve në transformimin digjital. Numri i klientëve në platformën Credins Online arriti mbi 78% të totalit të klientëve. Numri i transaksioneve në POS-e u rrit me mbi 31% krahasuar me vitin 2024.

Rritje shënoi gjithashtu edhe numri i transaksioneve dhe volumit në ATM, me 11%, krahasuar me vitin 2024.

Credins, si një bankë me rëndësi sistemike në sektor, ka luajtur një rol të rëndësishëm në zbatimin e strategjisë kombëtare të promovimit dhe zgjerimit të pagesave elektronike në vend, duke përdorur bazën e gjerë të klientëve të saj. Implementimi i skemave të pagesave SEPA pritet të sjellë rritje të efikasitetit në pagesa, dhe volume të rritura të pagesave elektronike.

Në aspektin financiar, përfitueshmëria e bankës mbeti e qëndrueshme, e mbështetur kryesisht nga të ardhurat nga interesat, megjithëse e ndikuar nga luhatjet e kursit të këmbimit apo edhe të forcimit të monedhës Lek, duke kërkuar një menaxhim më aktiv të bilancit.

Me kulturën e një biznesi ambicioz dhe avangardë për shërbimet dhe produktet që ofron, Credins ka punuar jashtëzakonisht në informimin dhe ndërgjegjësimin e audiencës për përdorimin e produkteve bankare, përmes teknologjisë.

Fushatat e ndryshme të realizuara në shumë kanale komunikimi kanë qenë jo vetëm informuese, por edhe shumë nxitëse për klientët mbi përdorimin e kartave si instrument pagese, ose kanaleve të tjera digjitale.

Ndër vite, Credins ka konsoliduar edhe strategjinë e komunikimit përmes fushatave dhe eventeve dinamike të ndjekura 360 gradë, duke gjetur mekanizma të ndryshme ndërveprimi dhe komunikimi me klientët, koherente edhe me kohët moderne.

NĂ« kĂ«tĂ« aspekt, dua tĂ« theksoj se tashmĂ« fushatat, tĂ« cilat janĂ« pasuruar vit pas viti, nuk kanĂ« pĂ«r qĂ«llim thjesht pĂ«r tĂ« reklamuar njĂ« produkt apo shĂ«rbim, por mbi tĂ« gjitha t’ju vijmĂ« nĂ« ndihmĂ« klientĂ«ve tanĂ« nĂ« tĂ«rĂ«sinĂ« e stilit tĂ« jetesĂ«s, tĂ« cilĂ«t na kanĂ« besuar pĂ«r 23 vite.

Credins gjithashtu vazhdon të ketë vizion të qartë mbi mbështetjen për shumë projekte dhe nisma me ndikim pozitiv duke ndihmuar komunitetin përmes projekteve të ndryshme si arti, arsimi, sporti, teknologjia, turizmi, etj.

Jam krenar të shpreh se Credins nuk është vetëm banka që ofron shërbime financiare, por një institucion që ndërton marrëdhënie të qëndrueshme mbi besimin, ndjeshmërinë dhe përgjegjësinë ndaj shoqërisë. Ne besojmë se suksesi nuk matet vetëm me rezultate financiare, por me ndikimin real ndaj komunitetit ku ne operojmë.

Përmes një profili empatik të krijuar ndër vite, ne jemi pranë çdo individi duke reflektuar vlerat tona në çdo nismë. Kjo filozofi materializohet përmes angazhimeve tona si në donacione, ashtu edhe nisma sociale, të udhëhequra nga Fondacioni Credins dhe platforma Smile, të cilat synojnë të krijojnë sa mundësi ndihmuese, po aq edhe integruese për komunitetin.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht në dy vitet e fundit po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Digjitalizimi është padyshim një nga transformimet më të rëndësishme që po kalon sektori bankar, por eksperiencat ndërkombëtare tregojnë se ky proces nuk ndodh menjëherë me reduktimin e pranisë fizike të bankave. Në fazat e para të transformimit shpesh shihet një bashkëjetesë e të dy modeleve: zhvillimin e kanaleve digjitale bashkëkohore dhe njëkohësisht, prani fizike të bankave në treg.

Në rastin e kulturës dhe traditës së vendit tonë, prevalojnë disa faktorë që nxisin praninë fizike të degëve të bankave. Ekonomia shqiptare vijon të jetë një ekonomi relativisht e bazuar në cash pavarësisht se përdorimi i tij është reduktuar në vitet e fundit si rezultat edhe i politikave të ndërmarra nga qeveria shqiptare dhe Banka e Shqipërisë.

Klientët përgjithësisht ende parapëlqejnë kontaktin fizik me bankën, veçanërisht për produkte më komplekse si kreditë apo këshillimin financiar. Për këtë arsye, ne si Credins, por edhe bankat në përgjithësi, modelin hibrid e shohim si një kombinim pozitiv.

Në këtë aspekt, kanalet digjitale po përdoren kryesisht për transaksionet e përditshme, ndërsa degët mbeten sërish shumë të rëndësishme, si për marrëdhënien me klientin, ashtu edhe për shërbimet me vlerë të lartë.

Në një perspektivë afatmesme, pritet që struktura e rrjetit bankar të ndryshojë gradualisht. Kjo do të ndodhë për shkak të disa zhvillimeve kryesore:

  • Rritja e pĂ«rdorimit tĂ« mobile banking dhe pagesave elektronike, sidomos nga brezat e rinj;
  • Investimet nĂ« teknologji dhe automatizim, tĂ« cilat do tĂ« ulin nevojĂ«n pĂ«r kryerjen e operacioneve manuale nĂ« degĂ«;
  • Integrimi me standardet dhe infrastrukturat europiane tĂ« pagesave, qĂ« nxisin pĂ«rdorimin e kanaleve digjitale;

Në këto kushte, në vitet e ardhshme është e mundshme të shohim një transformim të rolit të degëve, nga degë tradicionale të transaksioneve bankare në qendra këshillimi financiar dhe shërbimi për klientët e tyre. Pra, tranzicioni drejt një bankingu të digjitalizuar do të jetë gradual, duke zhvendosur një pjesë të konsiderueshme të shërbimeve drejt platformave digjitale.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Rritja e numrit të bankave në tregun shqiptar është një zhvillim interesant, që e shton konkurrencën dhe njëherazi edhe ambicien për të ofruar gjithmonë më të mirën për klientët.

Hyrja e bankave të reja tregon se industria bankare vazhdon të jetë dominuese për tregun shqiptar dhe një potencial në rritje, i mbështetur kryesisht nga disa faktorë: stabiliteti makroekonomik, rritja e kreditimit dhe nivelet relativisht të mira të kapitalizimit dhe likuiditetit të sistemit bankar.

Megjithatë, në një perspektivë afatgjatë, është e mundur që sistemi bankar të kthehet sërish drejt një niveli më të lartë përqendrimi. Kjo për disa arsye strukturore:

  • MadhĂ«sia relativisht e vogĂ«l e tregut shqiptar, qĂ« kufizon numrin optimal tĂ« institucioneve bankare;
  • Rritja e kĂ«rkesave rregullatore dhe tĂ« kapitalit, veçanĂ«risht nĂ« kuadĂ«r tĂ« pĂ«rafrimit me standardet europiane si kĂ«rkesĂ« pĂ«r integrimin nĂ« BE;
  • Kostot e investimeve teknologjike dhe tĂ« digjitalizimit tĂ« cilat, favorizojnĂ« institucionet me shkallĂ« mĂ« tĂ« madhe tĂ« operimit.

Për këtë arsye, hyrja e bankave të reja mund të interpretohet më shumë si një fazë dinamike e tregut, ku investitorë të rinj shohin mundësi për rritje dhe specializim të asaj që ofrojnë, se sa si një ndryshim strukturor afatgjatë i modelit të tregut.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Kreditimi për pasuri të paluajtshme mbetet një nga segmentet më dinamike të kreditimit në vend. Aktualisht, kredia për blerje banesash përbën rreth 70% të kredive për individët, çka tregon peshën e madhe që ky segment ka në portofolin retail të bankave.

Masat e ndërmarra nga Banka e Shqipërisë për kufizimin e kreditimit në këtë segment synonin forcimin e standardeve të huadhënies dhe uljen e rrezikut të mbingarkimit të familjeve me kosto të larta financimi.

Megjithatë rritja e kreditimit në këtë segment ka vijuar e nxitur nga kërkesa e fortë për banesa dhe zhvillimi i tregut të pasurive të paluajtshme.

Pavarësisht që kreditimi i këtij segmenti kërkon monitorim të vazhdueshëm për të siguruar cilësinë në kredidhënie, vlerësoj që rreziku mbetet i menaxhueshëm dhe cilësia e portofolit është e kënaqshme.

Nga ana tjetër, është e rëndësishme të theksohet që kapitalizimi i sektorit bankar është i lartë dhe siguron amortizatorë të mjaftueshëm për të përballuar edhe skenarë më të pafavorshëm ekonomikë.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Sfidat me të cilat sektori bankar pritet të përballet gjatë vitit 2026 janë ruajtja e marzhit të fitimit në një mjedis gjithmonë e më konkurrues bankar, ku presionet për uljen e normave të interesit janë të larta.

Nga ana tjetër, zhvillimet teknologjike dhe investimet në kanalet digjitale janë sërish në fokusin e strategjisë së çdo banke, me qëllim zgjerimin dhe rritjen e efikasitetit të shërbimeve, përmes digital banking, duke sjellë nevojën e një menaxhimi me kujdes të kostove operative të bankës.

Implementimi me sukses i “Instant payment” do tĂ« shĂ«njojĂ« njĂ« arritje tĂ« sektorit bankar, ashtu si edhe implementimi i transfertave pĂ«rmes sistemit SEPA, por sigurisht shoqĂ«rohet me kosto tĂ« ndjeshme dhe tkurrje tĂ« bazĂ«s sĂ« tĂ« ardhurave nga komisionet.

Kërkesat rregullatore në rritje dhe përmbushja e limitit të ndërmjetëm të instrumenteve të kapitalit dhe detyrimeve të pranuara, i ka vendosur bankat e mëdha para nevojës për mbajtjen e treguesve të lartë të kapitalit rregullator duke krijuar presion mbi treguesit e përfitueshmërisë së bankave.

Një tjetër projekt me rëndësi për sistemin raportues të bankave është implementimi i standardeve IFRS për të harmonizuar rregulloret e Bankës së Shqipërisë me kërkesat e raportimit sipas IFRS.

Siguria kibernetike përmes platformave teknologjike më të avancuara, do të jetë sërish edhe për Credins një nga përparësitë më të mëdha të investimeve tona.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

The post “Sfidat e 2026, ruajtja e marzheve dhe thellimi i digjitalizimit” appeared first on Revista Monitor.

“Transformimi i sektorit bankar nĂ« ShqipĂ«ri kĂ«rkon investim, inovacion dhe besim afatgjatĂ«â€

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
1 May 2026 at 22:06

Intervistë me Christian Canacaris, Drejtor i Përgjithshëm i Raiffeisen Bank Albania

 

Sektori bankar shqiptar po hyn në një kapitull të ri, ku konkurrenca në rritje, digjitalizimi i përshpejtuar dhe afrimi gradual me standardet europiane po transformojnë mënyrën se si bankat lidhen me klientët. Hyrja e lojtarëve të rinj në treg hap një horizont të gjerë mundësish dhe sfidash për të gjithë industrinë.

Në këtë kontekst, z. Christian Canacaris, Drejtori i Përgjithshëm i Raiffeisen Bank Shqipëri, ndan vlerësimin e tij mbi performancën e bankës gjatë vitit të kaluar dhe perspektivën mbi tendencat kryesore që po rimodelojnë sektorin bankar në Shqipëri.

Sipas tij, pikat e forta të bankës qëndrojnë në kapitalin e saj të fuqishëm, portofolin cilësor të kredive dhe aftësinë për të ofruar shërbime digjitale inovative, që u japin klientëve fleksibilitet dhe siguri. Këto elemente e bëjnë Raiffeisen Bank një nga institucionet më të besueshme dhe konkurruese në treg.

Duke synuar rritje të qëndrueshme dhe inovacion të vazhdueshëm, banka vazhdon të investojë në transformimin digjital dhe forcimin e marrëdhënieve me klientët, duke vendosur standarde të reja për besueshmërinë dhe performancën e sektorit bankar në Shqipëri.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Pavarësisht mjedisit makroekonomik më sfidues, ne forcuam pozicionin tonë në treg dhe vazhdimisht mbështetëm ekonominë shqiptare me kreditim solid dhe fokus ndaj klientit. Në terma financiarë paraprake, ky ishte një vit me performancë solide, pavarësisht presioneve mbi marzhet dhe një mjedisi më të normalizuar të normave të interesit.

Sot, ne administrojmë rreth 3.4 miliardë euro aktive, 1.6 miliardë euro kredi dhe 2.8 miliardë euro depozita nga klientët.

Të ardhurat bruto arritën 165 milionë euro, ose një rritje prej 3% krahasuar me vitin e kaluar, e drejtuar nga rritja e qëndrueshme e biznesit, cilësia e mirë e portofolit, praktikat e forta të menaxhimit të rrezikut dhe menaxhimi i disiplinuar i kostove.

Si rezultat, fitimi neto arriti në 76.4 milionë euro sipas IFRS (70 milionë euro sipas Standardeve Lokale), duke shënuar një rritje prej 1.7% krahasuar me vitin e kaluar dhe duke u bërë banka e dytë më e madhe në sektorin bankar. Njëkohësisht, ROE arriti në 17.7% bazuar në standardet lokale, duke u renditur në vendin e parë ndër 5 bankat kryesore të sistemit bankar.

Në fushën e inovacionit, Raiffeisen Bank vazhdoi të vendosë ritmin në transformimin digjital të Shqipërisë. Në vitin 2025, ne ishim të parët që prezantuam Apple Pay për kartat Visa dhe MasterCard, duke zgjeruar ndjeshëm gjithashtu proceset e onboarding digjital dhe zgjidhjet e pagesave elektronike.

Më shumë se 30,000 klientë përdorin tashmë aktivisht kuletat tona digjitale, duke reflektuar besimin në rritje ndaj shërbimeve tona. Këto rezultate dëshmojnë besimin që klientët tanë kanë te ne dhe aftësinë tonë për të rritur biznesin në mënyrë të qëndrueshme edhe në një cikël makroekonomik të qëndrueshëm.

Për sektorin bankar në tërësi, zhvillimet më të rëndësishme u formësuan nga tre faktorë kryesorë:

Së pari, sektori u përball me një ngadalësim të rritjes së marzheve të interesit, duke reflektuar një cikël më të ekuilibruar të normave të interesit. Rentabiliteti u vu nën presion në të gjitha bankat, jo për shkak të dobësimit të aktivitetit bazë, por sepse tregu u bë shumë më konkurrues.

Ky zhvillim, i kombinuar me adoptimin e SEPA-s dhe zhvendosjen e klientëve drejt pagesave elektronike, po rimodelon gradualisht strukturën e tarifave dhe mënyrën se si bankat ndërveprojnë me klientët.

Së dyti, zgjerimi i qëndrueshëm ekonomik i Shqipërisë, me një rritje të parashikuar rreth 3.7% për vitin 2025, së bashku me momentumin pozitiv politik të nxitur nga procesi i anëtarësimit në BE, nxiti një kërkesë të fortë për kredi me dy shifra në të gjithë tregun.

Kjo u pa qartë si në kreditimin e biznesit, ashtu edhe në segmentin e individëve, ku sektori regjistroi një rritje historike mesatare të tregut prej 20%.

Së treti, është gjithnjë e më e qartë se industria bankare po përshpejton transformimin e saj digjital. Pritshmëritë e klientëve po ndryshojnë dhe bankat që investojnë në kanale moderne, platforma të sigurta dhe modele shërbimi të bazuara në të dhëna, janë më të pozicionuara për të pasur sukses në të ardhmen.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Në stadin aktual të zhvillimit të tregut, strategjia jonë për rritjen e kontributit të kanaleve digjitale, si në aspektin e shitjeve të produkteve dhe shërbimeve, ashtu edhe në përftimin e klientëve të rinj, bazohet në një integrim sa më efikas të kanalit fizik (degëve) dhe atij digjital.

Ne nuk e shohim këtë si një zgjedhje mes degëve dhe digjitalizimit. Përkundrazi, qasja jonë synon të krijojë një model ku këto dy kanale funksionojnë në mënyrë plotësuese, duke i ofruar klientit fleksibilitet dhe përvojë sa më të mirë bankare.

Besimi që klientët kanë te Raiffeisen Bank ndërtohet njëkohësisht përmes marrëdhënies me bankierin dhe përmes eksperiencës që ata kanë me aplikacionin tonë digjital, Raiffeisen ON. Për këtë arsye, roli i degëve nuk po zbehet me rritjen e përdorimit të kanaleve digjitale; ai po evoluon.

“Ne pĂ«rfaqĂ«sojmĂ« njĂ« bankĂ« digjitale me aspekt njerĂ«zor” dhe kjo Ă«shtĂ« ajo qĂ« po ndĂ«rtojmĂ« pĂ«rmes procesit tonĂ« tĂ« transformimit.

Prej disa vitesh, ne kemi nisur transformimin e modelit të shërbimit në degë, duke e zhvendosur fokusin nga përpunimi i transaksioneve rutinore që sot mund të kryhen lehtësisht nga klientët në kanalet digjitale, drejt shërbimeve me vlerë të shtuar, si kreditimi, investimet dhe këshillimi financiar.

Në këtë drejtim, degët po shndërrohen gjithnjë e më shumë në hapësira këshillimi dhe ndërtimi marrëdhëniesh me klientin, dhe gjithnjë e më pak në pika përpunimi transaksionesh.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Hyrja e lojtarëve të rinj vërteton trajektoren pozitive të rritjes së Shqipërisë dhe nuk përbën kërcënim për institucionet e konsoliduara.

Kur institucionet financiare ndërkombëtare dhe investitorët hyjnë me kapital këtu, kjo konfirmon atë që kemi besuar prej kohësh: Shqipëria është një nga tregjet më dinamike dhe strukturalisht të shëndosha në Ballkanin Perëndimor.

Sektori ynĂ« rriti bilancin e tij me gati 9% vit pĂ«r vit nĂ« 2025, kredia ndaj sektorit privat u zgjerua me rreth 14% dhe treguesi i kredive me probleme (NPL) ra nĂ« 3.8% — shifra qĂ« flasin vetĂ«.

Pas një dekade konsolidimi, pritshmëria e rritjes së numrit të bankave tregtare në Shqipëri në vitin 2026 është padyshim e dukshme. Megjithatë, nga perspektiva ime, kjo nuk tregon fillimin e një cikli të gjerë zgjerimi.

Përkundrazi, kjo sinjalizon një ndryshim strukturor në treg, i shënuar nga hyrja e lojtarëve shumë të specializuar që fokusohen në nisma të veçanta.

Këta lojtarë të rinj sjellin energji dhe inovacion, çka është në përfitim të sektorit. Megjithatë, Shqipëria mbetet një ekonomi e vogël, ku shkalla dhe efikasiteti janë thelbësore.

Standardet rregullatore të BE-së që do të hyjnë në fuqi në vitin 2027, do të rrisin ndjeshëm kostot e përputhshmërisë dhe të sigurisë kibernetike, duke paraqitur sfida për bankat më të vogla ose ato me kapital të kufizuar për të konkurruar në mënyrë të qëndrueshme.

Besoj se në afatmesëm dhe afatgjatë, sistemi bankar do të kthehet përsëri drejt përqendrimit. Tregu ka shumë gjasa të konsolidohet rreth institucioneve të mirëkapitalizuara dhe teknologjikisht të avancuara, të afta për të përmbushur kërkesat rregullatore dhe për të nxitur rritje të qëndrueshme.

Thënë më thjesht, kjo nuk është një garë për fitim të shpejtë, por një fazë e konkurrencës dhe specializimit. Në Raiffeisen Bank Shqipëri, ne e mirëpresim këtë dinamikë. Ajo na nxit të inovojmë dhe të përmirësohemi, por mbetemi të sigurt që penetrimi dhe specializimi do të formojnë të ardhmen e tregut.

Duke u kthyer te pyetja kryesore, zgjerim apo konsolidim? Përgjigjja ime është: të dyja, njëkohësisht, por jo për të gjithë.

Për institucione si yni, me marrëdhënie të konsoliduara me klientët, ekspertizë të thellë lokale dhe rezerva të forta kapitali, ky është një moment për zgjerim të vazhdueshëm.

Ne investojmë vazhdimisht në transformim digjital, përmirësim të angazhimit me klientët, zgjerim të kapacitetit të kreditimit dhe përdorim të teknologjive si AI për të ofruar përvoja të personalizuara.

Për tregun në tërësi, ardhja e lojtarëve të rinj ka shumë gjasa të përshpejtojë një trend konsolidimi të vazhdueshëm. Bankat më të vogla po fitojnë terren, ndërsa të tjerat kanë parë pjesën e tyre të tregut të zvogëlohet. Kjo konkurrencë do të intensifikohet, duke hapur rrugën për konsolidime të ardhshme.

Qasja jonë është e qartë: ne nuk reagojmë ndaj konkurrencës, ne e paraprijmë atë. Kemi kaluar vite duke ndërtuar: besim, infrastrukturë dhe marrëdhënie të qëndrueshme me klientët. Ky është avantazhi ynë konkurrues dhe synojmë ta thellojmë atë.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Sa u përket kompanive të ndërtimit, Raiffeisen Bank fokusohet në kreditimin e kompanive solide dhe me përvojë të gjatë në treg, duke aplikuar kritere strikte përzgjedhjeje.

Një kriter i rëndësishëm, përveç përvojës së kompanisë, është edhe vendndodhja e projektit dhe struktura e financimit, duke u siguruar që kreditimi të përqendrohet në zona me kërkesë të lartë dhe me potencial të qëndrueshëm vlere në afat të gjatë.

Në projektet ku banka është e përfshirë, kur gjykohet e arsyeshme, banka garanton përfundimin e tyre. Kjo përbën siguri shtesë edhe për blerësin përfundimtar dhe ndihmon në shmangien e rrezikut që projektet të mbeten të papërfunduara.

Qasja e kujdesshme shërben si një masë parandaluese ndaj efekteve të një krize të mundshme në tregun e pasurive të paluajtshme, pasi siguron që asetet e financuara të jenë cilësore dhe me një nivel të lartë likuiditeti në treg.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Duke parë përpara drejt vitit 2026, sektori bankar i Shqipërisë do të përballet me disa sfida kyçe. Transformimi digjital mbetet përparësi. Pritshmëritë e klientëve, sidomos të brezave të rinj dhe diasporës, po evoluojnë me shpejtësi.

Bankat duhet të përshpejtojnë inovacionin për të ofruar shërbime digjitale të pandërprera, të sigurta dhe të personalizuara, duke balancuar kostot dhe rreziqet e adoptimit të teknologjive të reja.

Më pas është përputhshmëria rregullatore. Ndërsa Shqipëria afrohet drejt përputhjes së plotë me standardet bankare të BE-së deri në 2027, bankat duhet të përmbushin kërkesa më të rrepta për kapital, raportim të avancuar dhe masa shumë më të forta të sigurisë kibernetike.

Kjo do të kërkojë investime të konsiderueshme në teknologji dhe sisteme të menaxhimit të rrezikut.

Cilësia e kreditit dhe pasiguria ekonomike gjithashtu do të kërkojnë vëmendje të veçantë. Pavarësisht rritjes së fortë të kreditimit, sektorë si turizmi dhe ndërtimi mbeten të ndjeshëm ndaj luhatjeve ekonomike. Ruajtja e standardeve të kujdesshme të kreditimit dhe monitorimi i vigjilencës së cilësisë së aktiveve do të jenë thelbësore për stabilitetin e sektorit.

Kërkesa për profesionistë të kualifikuar nuk ka qenë kurrë më e madhe. Bankat mbeten një industri shërbimesh e bazuar në gjykimin dhe besimin njerëzor. Rekrutimi dhe mbajtja e talentit është sfiduese përballë konkurrencës nga fintech-et dhe mundësive jashtë vendit.

Ndërtimi i një kulture që nxit profesionistët të rriten dhe të qëndrojnë në Shqipëri është prioritet personal.

Viti 2026 do të shpërblejë bankat që kombinojnë menaxhimin e disiplinuar të rrezikut, investimet guximtare në transformim dhe fokusin e palëkundur te klienti.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Transformimi i sektorit bankar nĂ« ShqipĂ«ri kĂ«rkon investim, inovacion dhe besim afatgjatĂ«â€ appeared first on Revista Monitor.

“Sektori bankar, mes transformimit strukturor dhe mundĂ«sive tĂ« reja”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
1 May 2026 at 22:04

Intervistë me Giuseppe Giampietro, Drejtor i Përgjithshëm i Intesa Sanpaolo Bank Albania

 

Sektori bankar në vazhdim do të përballet me një kombinim të transformimit strukturor dhe mundësive të reja.

Giuseppe Giampietro, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Intesa Sanpaolo Bank Albania, thotĂ« pĂ«r “Monitor” se njĂ« nga pĂ«rparĂ«sitĂ« do tĂ« jetĂ« ruajtja e balancĂ«s sĂ« duhur midis rritjes dhe menaxhimit tĂ« riskut.

Sipas tij, konkurrenca po evoluon dhe hyrja e aktorëve të rinj në treg, përfshirë institucionet që operojnë kryesisht në mënyrë digjitale, ka gjasa të nxisë inovacionin dhe të nxisë bankat të përmirësojnë vazhdimisht shërbimet e tyre.

Z. Giampietro thotë se transformimi digjital do të mbetet një temë e rëndësishme, por sfida reale nuk do të jetë thjesht adoptimi i teknologjisë, por integrimi i saj në një mënyrë që përmirëson përvojën e klientit, forcon sigurinë dhe rrit qëndrueshmërinë operacionale.

Ai thekson se roli i ekspertizës njerëzore do të bëhet edhe më i rëndësishëm. Ndërsa shërbimet financiare bëhen më komplekse, klientët kanë gjithnjë e më shumë nevojë për udhëzim dhe këshillim të besueshëm.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Viti i kaluar ka qenë pozitiv dhe konstruktiv për Intesa Sanpaolo Bank Albania. Ne kemi vazhduar të rritemi në mënyrë të balancuar dhe të qëndrueshme, duke forcuar pozicionin tonë në treg, ndërkohë që kemi ruajtur fokus të fortë në cilësinë e shërbimit, inovacionin dhe menaxhimin e kujdesshëm të rrezikut.

Përtej rezultateve financiare, ajo që konsideroj veçanërisht të rëndësishme është progresi që kemi bërë në evoluimin e modelit tonë të biznesit.

Si pjesë e Grupit Intesa Sanpaolo dhe Divizionit Ndërkombëtar të Bankave, të drejtuar nga Paola Papanicolaou, ne po fokusohemi gjithnjë e më shumë në një qasje bankare të orientuar drejt këshillimit, duke vendosur udhëzimin e klientit dhe planifikimin financiar afatgjatë në qendër të marrëdhënieve tona.

Kjo do të thotë të mbështesim individët në menaxhimin dhe rritjen e pasurisë së tyre dhe të ndihmojmë bizneset të zhvillohen, investojnë dhe zgjerohen me struktura financiare dhe këshillim strategjik të përshtatshëm.

Shqipëria konsiderohet një treg i rëndësishëm dhe dinamik nga Grupi Intesa Sanpaolo, me potencial të lartë rritjeje, kërkesë të shtuar për shërbime financiare të sofistikuara dhe një ekosistem sipërmarrës aktiv. Ambicia jonë është të vazhdojmë të luajmë një rol domethënës në zhvillimin ekonomik të vendit duke ofruar kapital, ekspertizë dhe kapacitete këshilluese.

Në një perspektivë më të gjerë, sektori bankar vitin e kaluar është karakterizuar nga rritja e kreditimit, stabiliteti financiar i fortë dhe transformimi i vazhdueshëm i shërbimeve përmes digjitalizimit.

Në të njëjtën kohë, sektori po kalon gradualisht nga një model i fokusuar te produktet drejt një modeli të bazuar në marrëdhënie dhe këshillim, ku bankat veprojnë si partnerë të besuar për klientët.

Në përgjithësi, sektori bankar shqiptar ka treguar qëndrueshmëri, aftësi përshtatëse dhe kapacitet të fortë për të mbështetur ekonominë reale.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe të punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Unë nuk e shoh këtë zhvillim si kontradiktë, por si pjesë të një transformimi natyror të mënyrës se si ofrohen shërbimet bankare.

Bankingu digjital po rritet me ritme të shpejta dhe klientët kërkojnë gjithnjë e më shumë shërbime të shpejta, të lehta dhe të aksesueshme përmes platformave online. Transaksionet rutinë po zhvendosen qartësisht drejt kanaleve digjitale dhe ky trend do të vazhdojë të përshpejtohet.

Megjithatë, bankingu mbetet një biznes i bazuar në marrëdhënie, veçanërisht për vendime të rëndësishme financiare si investimet, menaxhimi i pasurisë, kreditë hipotekore apo financimi i bizneseve. Shumë klientë vlerësojnë maksimalisht kontaktin e drejtpërdrejtë dhe këshillimin profesional.

Për këtë arsye, e ardhmja e bankingut do të jetë hibrid për një periudhë të gjatë. Degët do të transformohen gradualisht nga qendra transaksionesh në qendra këshillimi dhe marrëdhëniesh, ku klientët do të marrin udhëzime, mbështetje për planifikimin financiar dhe ekspertizë të specializuar.

Kjo Ă«shtĂ« nĂ« linjĂ« me strategjinĂ« e Divizionit NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« Bankave tĂ« Grupit Intesa Sanpaolo, e pĂ«rmbledhur nĂ« konceptin “MbĂ«shtetu te kĂ«shilla e duhur”. Teknologjia do tĂ« menaxhojĂ« shĂ«rbimet operacionale, ndĂ«rsa ekspertiza njerĂ«zore do tĂ« fokusohet nĂ« kĂ«shillim financiar, i cili ndihmon vendimmarrjen financiare tĂ« klientĂ«ve.

Pres që prania fizike e degëve të evoluojë në mënyrë progresive, në vend që të zhduket. Ndryshimi kryesor nuk do të jetë numri i degëve, por roli dhe vlera e tyre në marrëdhënien me klientin.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg, apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

ËshtĂ« ende herĂ«t pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« se kemi hyrĂ« nĂ« njĂ« cikĂ«l tĂ« ri zgjerimi. Ajo qĂ« po shohim mund tĂ« jetĂ« fillimi i njĂ« faze mĂ« tĂ« diversifikuar dhe konkurruese nĂ« tregun shqiptar tĂ« bankave.

Hyrja e aktorëve të rinj, veçanërisht institucioneve financiare digjitale, pasqyron mundësitë që ekzistojnë në treg për inovacion dhe modele të reja shërbimesh.

Megjithatë, bankingu sot është një industri komplekse që kërkon investime të mëdha në teknologji, struktura të forta qeverisjeje, menaxhim të avancuar të rrezikut, si dhe aftësinë për të përmbushur pritshmëritë rregullatore, të cilat janë gjithmonë në zhvillim.

Këta faktorë favorizojnë institucionet me madhësi, vizion afatgjatë dhe bazë të fortë financiare.

Për një bankë si Intesa Sanpaolo Bank Albania, të qenët pjesë e një prej grupeve kryesore bankare në Europë na lejon të kombinojmë njohuritë e thella lokale me ekspertizën ndërkombëtare, fuqinë e kapitalit dhe aftësitë këshilluese.

Ky kombinim na mundëson të mbështesim klientët jo vetëm në nivel lokal, por edhe në ambiciet e tyre ndërkombëtare.

Ndërsa mund të shohim diversitet dhe inovacion më të madh në afat të shkurtër dhe të mesëm, besoj se në planin afatgjatë, tregu do të vazhdojë të favorizojë institucionet e afta për të ofruar vlerë të qëndrueshme, këshilla të besueshme dhe partneritete afatgjata me klientët e tyre.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Masat e Bankës së Shqipërisë duhen parë si të kujdesshme dhe largpamëse, që reflektojnë angazhimin e rregullatorit për të ruajtur stabilitetin financiar, duke mbështetur njëkohësisht rritjen e qëndrueshme të kredisë.

Pasuritë e paluajtshme luajnë rol të rëndësishëm në ekonomi dhe kjo sjell natyrshëm kërkesë të shtuar për financimin e pronave të paluajtshme. Megjithatë, rritja e qëndrueshme në këtë segment kërkon monitorim të kujdesshëm dhe praktika të përgjegjshme kreditimi.

Nga perspektiva bankare, faktorët kryesorë janë standardet e shëndosha të kreditimit, vlerësimet realiste të ripagimit të financimeve, vlerësimi i kujdesshëm i kolateralit dhe diversifikimi i duhur i portofolit.

Kur këto parime respektohen, ekspozimi ndaj sektorit të pasurive të paluajtshme mund të mbetet i qëndrueshëm dhe i menaxhueshëm.

ËshtĂ« gjithashtu e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« pranohet se sektori bankar shqiptar sot Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« i fortĂ« se sa ishte nĂ« tĂ« kaluarĂ«n. Bankat operojnĂ« me rezerva tĂ« forta kapitali, korniza tĂ« pĂ«rmirĂ«suara tĂ« menaxhimit tĂ« riskut dhe njĂ« mjedis mbikĂ«qyrĂ«s mĂ« tĂ« pĂ«rparuar.

Një krizë e rëndë në tregun e pasurive të paluajtshme do të krijonte natyrshëm sfida përmes rënies së vlerave të kolateralit dhe kapacitetit më të dobët të shlyerjes.

Megjithatë, sektori sot është më i pajisur për të përthithur goditjet e mundshme dhe për të menaxhuar rrezikun në një mënyrë të strukturuar dhe të disiplinuar.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Duke parë përpara, besoj se sektori bankar do të përballet me një kombinim të transformimit strukturor dhe mundësive të reja.

Një nga përparësitë do të jetë ruajtja e balancës së duhur midis rritjes dhe menaxhimit të riskut. Kërkesa për kredi pritet të mbetet e fortë, por bankat duhet të sigurojnë që zgjerimi të vazhdojë të mbështetet nga menaxhimi i shëndoshë i rrezikut dhe praktika financiare të qëndrueshme.

Konkurrenca gjithashtu po evoluon. Hyrja e mundshme e aktorëve të rinj në treg, përfshirë institucionet që operojnë kryesisht në mënyrë digjitale, ka gjasa të nxisë inovacionin dhe të nxisë bankat të përmirësojnë vazhdimisht shërbimet e tyre.

Transformimi digjital do të mbetet një temë e rëndësishme, por sfida reale nuk do të jetë thjesht adoptimi i teknologjisë. Objektivi i vërtetë është integrimi i saj në një mënyrë që përmirëson përvojën e klientit, forcon sigurinë dhe rrit qëndrueshmërinë operacionale.

Në të njëjtën kohë, pritshmëritë rregullatore vazhdojnë të rriten, duke kërkuar që bankat të ruajnë standarde të larta të qeverisjes, transparencës dhe gatishmërisë operacionale.

Së fundmi, roli i ekspertizës njerëzore do të bëhet edhe më i rëndësishëm. Ndërsa shërbimet financiare bëhen më komplekse, klientët kanë gjithnjë e më shumë nevojë për udhëzim dhe këshillim të besueshëm.

Kjo është pikërisht arsyeja pse ne në Intesa Sanpaolo po fokusohemi në një model bankar të ndërtuar mbi përsosmërinë në këshillim, kapacitetet në menaxhimin e pasurisë dhe mbështetje të fortë për klientët e biznesit.

Në të ardhmen, bankat më të suksesshme do të jenë ato që ndërthurin teknologjinë e avancuar me ekspertizë të thellë financiare dhe marrëdhënie afatgjata me klientët.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

 

The post “Sektori bankar, mes transformimit strukturor dhe mundĂ«sive tĂ« reja” appeared first on Revista Monitor.

“Rreziqet gjeopolitike dhe kuadri i ri ligjor, sfida pĂ«r sektorin nĂ« 2026”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
1 May 2026 at 22:02

Intervistë me Bledar Shella, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës OTP Albania

 

Rreziku gjeopolitik do të jetë një nga sfidat kryesore për sektorin bankar këtë vit.

Bledar Shella, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës OTP Albania, thotë se lufta në Lindjen e Mesme ka rritur pasiguritë, çmimin e naftës dhe pritshmëritë për rritjen e inflacionit. Sipas tij, nëse lufta zgjat, efektet në inflacion nuk mund të neglizhohen.

Një sfidë tjetër, sipas tij, është implementimi i ligjeve dhe i rregulloreve të reja që priten të dalin nga procesi i përafrimit të sistemit tonë financiar me atë të BE-së.

Sfidë është gjithashtu vazhdimi i investimeve të konsiderueshme në teknologji dhe implementimi i sistemeve të reja moderne, ndërkohë që aktiviteti rritet me ritme të shpejta, por edhe gjetja e burimeve njerëzore të përgatitura, me kërkesat e kohës.

Z. Shella shprehet se hyrja e aktorëve të rinj do të rrisë larminë e produkteve dhe konkurrencën, por ai nuk beson se do të ketë një tendencë të re në zgjerim të sektorit bankar.

Sipas tij, investimet e mëdha teknologjike që bankat duhet të bëjnë në mënyrë të vazhdueshme kërkojnë madhësi dhe kjo e bën të domosdoshme konsolidimin e sistemit bankar.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

OTP Bank Albania përjetoi një vit shumë të suksesshëm në të gjitha objektivat strategjikë për vitin 2025, në aktivitetin komercial, në cilësinë e aktiveve, duke përforcuar fokusin kryesor për rritjen e qëndrueshme në linjë me shtyllat kryesore të strategjisë sonë.

Portofoli i kredidhënies u rrit me 10.4% kundrejt 2024, në linjë me rritjen e tregut, performancë e cila u mbështet nga të dyja linjat e biznesit. Kredia për individë njohu rritje të jashtëzakonshme me 16.3% dhe kreditë korporative u rritën me rreth 9%, ku kreditë e reja ishin stimuli kryesor i kësaj performance të jashtëzakonshme.

Depozitat u rritĂ«n me 9% kundrejt 2024, vlen pĂ«r t’u theksuar se monedha vendase ka qenĂ« baza kryesore nĂ« rritje, nĂ« linjĂ« me performancĂ«n e gjeneruar si rrjedhojĂ« e njĂ« penetrimi mĂ« tĂ« lartĂ« nĂ« terminalet POS, por edhe produktet e veçanta qĂ« banka ka komunikuar gjatĂ« vitit.

Cilësia e aseteve në vitin 2025 shënoi përmirësim të ndjeshëm duke arritur nivele historike më të ulëta. Raporti i kredive me probleme në 2025 arriti në nivelin 4.2% duke pësuar rënien më të lartë të sistemit me rreth 1.5%.

Kultura e fortë e riskut, si një nga shtyllat kryesore të strategjisë sonë, në paralel me një menaxhim shumë strikt të portofolit me probleme, gjeneroi performancë të shkëlqyer në këtë drejtim.

Fitimi Neto për vitin 2025 arriti në nivelin 47 milionë euro, kryesisht i mbështetur nga evoluimi i  volumeve të kredidhënies, strategjisë së maksimalizimit të marzheve dhe eficiencës në operacione.

OTP Bank Albania është krenare për reputacionin si aktori më eficient në sistemin bankar, ku raporti Kosto ndaj të Ardhura arriti në nivelin 43.8%, më i ulëti për vitin 2025 në ekosistemin bankar.

Vlen të theksohet se drejtimi i bankës ka një orientim shumë të lartë ndaj menaxhimit sa më optimal të kostove dhe vendimmarrja bazohet në analiza të detajuara të përfitueshmërisë.

Në aspektin rregullator, mund të themi se pozicionohemi ndjeshëm mbi nivelet minimale të kërkuara nga Banka e Shqipërisë. Raporti i Mjaftueshmërisë së Kapitalit qëndron në nivelin 23.23% me rreth 5.73% kapacitete të lira mbi nivelin minimal të kërkuar.

Për sa i përket likuiditetit, Raporti i Mbulimit me Likuiditet është në nivelin 219%, ndërsa niveli minimal i kërkuar është 100%.

Gjatë vitit 2025, banka ka filluar me ekzekutimin e strategjisë e cila synon një transformim tërësor në aspektin teknologjik. Ekipet tona në paralel me aktivitetin normal të biznesit po punojnë për implementimin e sistemeve moderne që synojnë të jenë më afër kërkesave të klientëve, ndërtimin e proceseve automatike.

Fokusi i shtuar është në rritjen e përdorimit të Inteligjencës Artificiale, robotizimit tw proceseve standarde si dhe përmirësimit në menaxhimin e të dhënave.

Sektori bankar në vitin 2025 ka pasur dinamika të jashtëzakonshme të cilat kanë përforcuar rolin dhe pozicionin e tij në ekonominë shqiptare.

Kredidhënia njohu një rritje dyshifrore për të dytin vit radhazi. Ky është një tregues kryesor që dëshmon se bankat mbështesin ekonominë e vendit nëpërmjet financimeve të korporatave lokale dhe ndërkombëtare, si dhe individët.

Aderimi në SEPA ka reduktuar ndjeshëm kostot e transfertave në Euro kryesisht kundrejt vendeve të Bashkimit Europian dhe ka mundësuar rritjen e shpejtësisë së procesimit pothuaj në kohë reale.

Gjithashtu, transfertat në monedhë vendase kanë pësuar ulje të ndjeshme të kostove dhe procesim më të shpejtë.

Numri i terminaleve POS Ă«shtĂ« rritur ndjeshĂ«m kundrejt njĂ« viti mĂ« parĂ« me rreth 28%, nĂ« linjĂ« me rritjen dhe zhvillimin e mĂ«tejshĂ«m tĂ« turizmit nĂ« ShqipĂ«ri, por duke mbĂ«shtetur edhe nismĂ«n  e qeverisĂ« pĂ«r “ekonominĂ« pa para fizike”.

Digjitalizimi mbetet fokusi kryesor i sistemit bankar, ku investime të ndjeshme janë bërë në sistemet TIK për të ofruar produkte dhe shërbime më të shpejta, më fleksibël duke kursyer kohën e pritjes së klientit në sportele.

Integrimi në Bashkimin Europian për sektorin bankar është i shoqëruar me kërkesa për implementimin e raportimeve të unifikuara si FINREP. Ky standardizim do të ndikojë në një nivel më të lartë transparence dhe sektori bankar shqiptar do të flasë të njëjtën gjuhë me bankat europiane.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Me miratimin e ligjit për shumën maksimale të lejuar për pagesa cash, si dhe shtimin e pajisjeve POS dhe ligjin për pajisje të detyruar, pritet që qarkullimi i parasë fizike të bjerë. Në të njëjtën kohë, vërehet rritje e veprimeve online nga klientët bankarë dhe shtimi progresiv i kulturës së përdorimit të mjeteve elektronike.

Paralelisht me këto më lart, bankat po investojnë në ndërtimin e infrastrukturës dhe shtimin e shërbimeve në drejtim të uljes së nevojës për paraqitje fizike në degë, duke zgjeruar ditë pas dite larminë e shërbimeve për pagesat e çfarëdo natyre online.

Së shpejti, edhe çelja e marrëdhënies me bankën do të arrihet të realizohet në distancë.

Bashkëpunimi me institucionet shtetërore, si dhe nismat dhe ndërgjegjësimi i realizuar nga Banka e Shqipërisë, Shoqata Kombëtare e Bankave dhe vetë bankat e nivelit të dytë, po sjellin rezultatet që priteshin.

Duke pasur kĂ«tu parasysh qĂ« edhe vende shumĂ« mĂ« tĂ« zhvilluara se ShqipĂ«ria, pagesat me para fizike i lejojnĂ«, edhe ne do tĂ« ecim me tĂ« tilla ritme. Çdo gjĂ« do tĂ« ndodhĂ« kur tĂ« piqen tĂ« gjitha kushtet dhe nĂ« kohĂ«n e duhur.

E rëndësishme është që përmirësimet janë të dukshme dhe ne jemi optimistë që raporti cash/elektronike do të rritet në avantazh të kësaj të fundit.

Pasja e degëve dhe nevoja për punonjës nuk lidhen vetëm me mënyrën sesi paguajnë qytetarët. Banka është sipërmarrje komplekse, që kërkon mirëmbajtje dhe avancim në shumë drejtime.

Punonjësit dhe degët janë aty mbi të gjitha për këshillimin financiar. Mjafton të shikoni raportin e posteve të punës Arkë/Shërbim klienti, ku shërbimi është tre deri në katërfish më i madh, dhe vetë kjo e dhënë mbështet atë më lart. Klientët vijnë në degë, sepse kërkojnë këshillim dhe ekspertizën e specialistëve tanë.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Fakti që banka të reja janë të interesuara të hyjnë në sistemin bankar shqiptar është pozitiv dhe tregon që sistemi ynë është tërheqës. Hyrja e aktorëve të rinj rrit larmishmërinë, si dhe rrit më tej konkurrencën.

Gjithsesi,  nuk besoj se ky është një trend. Numri i bankave në Shqipëri është i lartë krahasuar me numrin e popullatës dhe në afatmesëm duhet të kemi një konsolidim të bankave.

Investimet e mëdha teknologjike që bankat duhet të bëjnë në mënyrë të vazhdueshme kërkojnë madhësi dhe kjo e bën të domosdoshme që të kemi një konsolidim të sistemit bankar. Ky është një fenomen që po ndodh në të gjithë rajonin tonë dhe në Europë në tërësi.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Gjatë vitit të fundit, pavarësisht vendosjes së kufizimeve të reja makroprudenciale nga Banka e Shqipërisë, tregu i pasurive të paluajtshme ka vijuar të rritet me ritme të larta dhe natyrisht kjo ka rritur edhe ekspozimin e sektorit bankar në këtë segment.

Si një bankë e cila renditet e dyta në treg për kreditë hipotekore, ne e kemi monitoruar me shumë kujdes këtë dinamikë.

Së pari, duhet theksuar se pjesa më e madhe e kredisë në sektorin bankar është e mbuluar me kolateral, ku pasuritë e paluajtshme mbulojnë rreth 61% të kredive të kolateralizuara dhe 46% të totalit të portofolit. Kjo do të thotë se luhatjet e çmimeve të pronave ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë e portofolit të bankave.

Në të njëjtën kohë, kreditimi i mbështetur nga prona rezidenciale është rritur me 11% vetëm në vitin 2025, duke treguar se kërkesa ka qenë e fortë, edhe në kushtet kur rregullatori ka kufizuar raportet LTV dhe DSTI për kreditë e reja.

Nga perspektiva jonë si institucion i rëndësishëm në treg, ne kemi adoptuar një qasje të kujdesshme: jemi të fokusuar në vlerësime më konservatore të të ardhurave të klientëve, diferencimin e mbulimit me kolateral në zona të ndryshme dhe kufizimin e ekspozimit në segmente ku volatiliteti perceptohet më i lartë.

A do ta përballonte sektori një krizë të mundshme në tregun e pasurive të paluajtshme?

Po, me një probabilitet të lartë po. Sektori bankar sot ka nivele solide kapitali, likuiditet të lartë dhe një portofol kredie më cilësor se një dekadë më parë. Edhe FMN e ka vënë theksin se pavarësisht rreziqeve të tregut të pasurive të paluajtshme, reformat e viteve të fundit e kanë bërë sistemin bankar dukshëm më të qëndrueshëm dhe më rezilient.

Rreziku ekziston dhe nuk duhet nĂ«nvlerĂ«suar – por sektori bankar Ă«shtĂ« i pĂ«rgatitur, dhe banka jonĂ« nĂ« veçanti Ă«shtĂ« e pozicionuar fort pĂ«r ta menaxhuar atĂ«.

Qasja jonë e kujdesshme, kombinimi i instrumenteve mbrojtëse nga rregullatori dhe struktura e forcuar e kapitalit bëjnë që edhe në skenarë të vështirë, ne të mbetemi të qëndrueshëm dhe mbështetës për ekonominë shqiptare.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Bankat futen në vitin 2026 me një pozitë mjaft të shëndoshë financiare dhe me një cilësi shumë të mirë të portofolit të kredive.

Një nga sfidat kryesore do të jetë risku gjeopolitik. Lufta në Lindjen e Mesme ka rritur pasiguritë, çmimin e naftës dhe pritshmëritë për rritjen e inflacionit. Nëse lufta përfundon shpejt, gjasat janë të mëdha që efekti të tejkalohet shpejt. Por nëse ajo zgjat, efektet në inflacion nuk mund të neglizhohen.

Një sfidë tjetër është implementimi i ligjeve/rregulloreve të reja që priten të dalin nga procesi i përafrimit të sistemit tonë financiar me atë të BE.

Procesi i integrimit në BE kërkon  përafrim të plotë të legjislacionit bankar dhe mbikëqyrës me atë të BE-së. Në këtë aspekt, pritet që këtë vit të dalin shumë rregullore/procedura të reja, të cilat duhet të vihen në zbatim në një kohë të shkurtër nga Bankat.

Sfidë është vazhdimi i investimeve të konsiderueshme në teknologji dhe implementimi i sistemeve të reja moderne, ndërkohë që aktiviteti rritet me ritme të shpejta.

Dhe së fundi, një sfidë tjetër që vazhdon të jetë, është gjetja e një stafi të përgatitur me kërkesat e kohës.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

 

The post “Rreziqet gjeopolitike dhe kuadri i ri ligjor, sfida pĂ«r sektorin nĂ« 2026” appeared first on Revista Monitor.

“Inovacion, rritje e qĂ«ndrueshme dhe fokusi te klienti”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
1 May 2026 at 22:00

Intervistë me Dritan Mustafa, Drejtor i Përgjithshëm i Tirana Bank

 

Viti 2026 do të paraqitet më sfidues për sektorin bankar, ku balancimi midis rritjes së qëndrueshme dhe menaxhimit rigoroz të riskut do të mbetet përparësi kyçe.

Dritan Mustafa, Drejtor i Përgjithshëm i Tirana Bank, thotë se zhvillimet gjeopolitike, luhatjet e normave të interesit dhe dinamikat makroekonomike kërkojnë vendimmarrje të matur, disiplinë në ekspozime dhe një orientim më të qartë në strukturimin e portofolave.

Ai shprehet se transformimi digjital do të intensifikohet, duke kërkuar investime të qëndrueshme në teknologji, automatizim dhe përdorim më të zgjeruar të Inteligjencës Artificiale, si në analiza ashtu edhe në funksione operacionale.

Në të njëjtën kohë, sipas tij, roli i financimit të gjelbër do të vijojë të rritet në mënyrë domethënëse. Institucionet financiare pritet të luajnë rol aktiv në përshpejtimin e tranzicionit drejt energjisë së pastër, rritjes së eficiencës energjetike dhe zhvillimit urban të qëndrueshëm.

Përmes politikave të qarta, instrumenteve inovative dhe partneriteteve të qëndrueshme, bankat mund të kenë një ndikim të drejtpërdrejtë në ndërtimin e një ekonomie më të gjelbër dhe më konkurruese.

Z. Mustafa mendon se institucionet që e kanë inovacionin, zhvillimin e qëndrueshëm dhe përvojën e klientit në qendër të objektivave të tyre strategjike do të jenë ato që do të konsolidojnë më tej pozicionin dhe rolin e tyre në një treg gjithnjë e më konkurrues.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Viti 2025 shënoi një momentum të ri për Tirana Bank, duke fuqizuar më tej rolin tonë si një nga institucionet më dinamike në tregun bankar shqiptar.

Rezultatet financiare ishin të qëndrueshme në të gjithë treguesit kryesorë: asetet totale arritën në 1.9 miliardë euro, portofoli i huave në 980 milionë euro dhe depozitat në 1.5 miliardë euro. Këto arritje reflektojnë besimin e klientëve tanë dhe pozicionin tonë të konsoliduar si një partner financiar i rëndësishëm për ekonominë.

Gjatë vitit 2025, Tirana Bank u rendit ndër tre bankat kryesore në vend për rritjen më të lartë vjetore në kredi dhe depozita, duke konfirmuar trendin tonë të qëndrueshëm dhe të përshpejtuar të rritjes në vitet e fundit.

Transformimi digjital u konsolidua si një prej përparësive kryesore strategjike të Tirana Bank gjatë vitit.

Prezantimi i Apple Pay, aderimi nĂ« SEPA, si dhe prezantimi i produkteve tĂ« reja si Karta e Kreditit e Biznesit dhe Karta e Debitit e Studentit dĂ«shmojnĂ« angazhimin tonĂ« pĂ«r tĂ« ofruar standarde gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« larta shĂ«rbimi dhe pĂ«r t’u dhĂ«nĂ« klientĂ«ve mĂ« shumĂ« komoditet nĂ« pĂ«rditshmĂ«ri.

Këto nisma jo vetëm modernizuan portofolin tonë, por rritën ndjeshëm edhe efikasitetin dhe sigurinë e shërbimeve.

Në të njëjtën kohë, përvoja e klientit ka qenë në qendër të çdo vendimmarrjeje. Ne kemi investuar në thjeshtimin e proceseve, në rritjen e shpejtësisë së shërbimit dhe në ndërtimin e një përvoje sa më intuitive dhe transparente në çdo pikë kontakti me Bankën. Besojmë se diferenca reale në treg sot krijohet pikërisht nga mënyra se si klienti e përjeton bankën, jo vetëm nga produktet që ofrojmë.

Një nga zhvillimet më të rëndësishme ishte zhvendosja e selisë qendrore të Bankës në një godinë ikonike në zemër të Tiranës. Kjo hapësirë e re reflekton një filozofi të re pune: mjedise bashkëkohore, teknologji e integruar dhe një degë qendrore tërësisht e rikonceptuar, për të garantuar një përvojë moderne dhe të lehtësuar për klientët.

Një vlerë e veçantë për ne mbeten njerëzit tanë. Kemi një ekip që jo vetëm qëndron gjatë në Bankë, por rritet me të dhe e sheh Tirana Bank si një familje profesionale. Ky stabilitet dhe ky përkushtim janë themeli mbi të cilin ndërtojmë çdo sukses dhe çdo hap përpara.

GjatĂ« vitit 2025, Tirana Bank u vlerĂ«sua nga dy prej institucioneve financiare mĂ« prestigjioze ndĂ«rkombĂ«tare, duke marrĂ« çmimet “Best Bank” nga Euromoney dhe “Bank of the Year” nga The Banker, duke konfirmuar pozicionimin tonĂ« si njĂ« bankĂ« me standarde tĂ« larta inovacioni, stabiliteti dhe cilĂ«si shĂ«rbimi.

Në një treg bankar që po ndryshon me ritme të shpejta, viti 2025 u karakterizua nga përshpejtimi i transformimit digjital, rritja e konkurrencës dhe rritja e pritshmërive të klientëve, të cilët kërkojnë gjithnjë e më shumë shpejtësi, transparencë dhe fleksibilitet.

Këto dinamika po e çojnë sistemin bankar drejt një faze të re zhvillimi dhe modernizimi, ku vetëm institucionet që vendosin klientin në qendër dhe investojnë në inovacion do të arrijnë të diferencohen realisht.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Transformimi digjital Ă«shtĂ« i pakthyeshĂ«m, por nĂ« ShqipĂ«ri marrĂ«dhĂ«nia bankë–klient mbetet ende thellĂ«sisht njerĂ«zore.

Edhe pse përdorimi i kanaleve digjitale po rritet me shpejtësi, kontakti i drejtpërdrejtë, vizitat në degë dhe ndërveprimi human vazhdojnë të kenë një vlerë të rëndësishme për klientët, sidomos kur bëhet fjalë për vendime financiare të rëndësishme, ku kërkohet besim, siguri dhe këshillim i personalizuar.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, nĂ« horizontin afatmesĂ«m, modeli Ă«shtĂ« qartĂ«sisht hibrid, apo ajo qĂ« ne e quajmĂ« njĂ« pĂ«rvojĂ« “phygital”. QĂ«llimi ynĂ« Ă«shtĂ« qĂ« transaksionet rutinore tĂ« kanalizohen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« drejt kanaleve digjitale, duke u ofruar klientĂ«ve shpejtĂ«si, thjeshtĂ«si dhe akses 24/7.

Ndërkohë, roli i degës po evoluon drejt një funksioni më të specializuar, si një hapësirë konsulence, ku klientët marrin këshillim financiar të personalizuar dhe mbështetje për vendime më të rëndësishme.

Në linjë me këtë vizion, Tirana Bank po modernizon rrjetin e degëve duke i shndërruar në qendra ekspertize, të mbështetura nga platforma digjitale që marrin përsipër pjesën më të madhe të operacioneve të përditshme.

Synimi ynë është të garantojmë një përvojë të unifikuar dhe të integruar për klientin, ku kalimi nga një kanal në tjetrin është i natyrshëm dhe pa ndërprerje, duke vendosur gjithmonë në qendër komoditetin dhe nevojat e tij.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Hyrja e aktorëve të rinj në treg, pas një periudhe të gjatë konsolidimi, përbën një tregues të rëndësishëm të rritjes së besimit në ekonominë shqiptare dhe në potencialin e zhvillimit të sektorit bankar.

Në afatmesëm, kjo pritet të nxisë konkurrencën, të sjellë flukse të reja investimesh dhe të nxisë inovacionin dhe diferencimin e ofertës.

Në të njëjtën kohë, në horizontin afatgjatë, dinamika e tregut financiar ndjek të njëjtat parime kudo në botë: kërkesat rregullatore gjithnjë e më komplekse, investimet e konsiderueshme në teknologji dhe nevoja për efikasitet operacional favorizojnë institucionet me shkallë më të madhe, kapacitete të konsoliduara dhe struktura të optimizuara.

Si rezultat, është e pritshme që një fazë fillestare zgjerimi dhe diversifikimi të pasohet natyrshëm nga procese të mëtejshme konsolidimi.

PĂ«rtej kĂ«tyre zhvillimeve strukturore, pĂ«r ne ajo qĂ« mbetet thelbĂ«sore Ă«shtĂ« pĂ«rvoja e klientit. ËshtĂ« njĂ« dimension mbi tĂ« cilin Tirana Bank ka ndĂ«rtuar ndĂ«r vite identitetin e saj dhe pĂ«r tĂ« cilin marrim krenari qĂ« njihemi nĂ« treg.

Fokusimi i vazhdueshëm te thjeshtësia, shpejtësia, transparenca dhe një qasje njerëzore në çdo ndërveprim ka qenë dhe mbetet diferencuesi ynë kryesor. Në këtë drejtim, synimi ynë është të vazhdojmë ta forcojmë këtë pozicion, duke ofruar një përvojë të qëndrueshme, cilësore dhe të ndërtuar realisht rreth nevojave të klientit.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Rritja e kreditimit rezidencial reflekton zhvillimin pozitiv të ekonomisë dhe kërkesën e lartë për investime, por mbetet një segment që kërkon monitorim të vazhdueshëm dhe një qasje të kujdesshme. Masat e ndërmarra nga Banka e Shqipërisë tregojnë pikërisht këtë orientim, ruajtjen e ekuilibrit të tregut dhe parandalimin e ekspozimeve të tepërta.

Tirana Bank zbaton kritere të mirëpërcaktuara në vlerësimin e projekteve dhe të aftësisë paguese të klientëve, duke u fokusuar në financimin e nismave të qëndrueshme dhe klientëve me profil të shëndoshë financiar. Kjo qasje e disiplinuar na ka mundësuar të ndërtojmë dhe të ruajmë një portofol cilësor, me nivele të ulëta të kredive me probleme.

Në tërësi, sektori bankar shqiptar mbetet mirë i kapitalizuar dhe me likuiditet të lartë, duke krijuar një bazë solide për përballimin e goditjeve të mundshme.

Edhe në skenarë më sfidues të tregut, sistemi ka kapacitetin për të absorbuar luhatjet dhe për të garantuar stabilitet financiar, falë një kombinimi të politikave të kujdesshme, mbikëqyrjes efektive dhe disiplinës së tregut.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Viti 2026 paraqitet më sfidues për sektorin bankar, ku balancimi midis rritjes së qëndrueshme dhe menaxhimit rigoroz të riskut do të mbetet përparësi kyçe. Zhvillimet gjeopolitike, luhatjet e normave të interesit dhe dinamikat makroekonomike kërkojnë vendimmarrje të matur, disiplinë në ekspozime dhe një orientim më të qartë në strukturimin e portofolave.

Transformimi digjital do të intensifikohet, duke kërkuar investime të qëndrueshme në teknologji, automatizim dhe përdorim më të zgjeruar të Inteligjencës Artificiale, si në analiza, ashtu edhe në funksione operacionale.

Efikasiteti, shpejtësia e proceseve dhe përmirësimi i përvojës së klientit do të jenë diferencues kyç.

Paralelisht, rreziqet kibernetike do të mbeten në fokus, duke e bërë sigurinë dhe rezilencën digjitale elemente thelbësore të strategjisë së çdo institucioni financiar.

Në të njëjtën kohë, roli i financimit të gjelbër do të vijojë të rritet në mënyrë domethënëse. Institucionet financiare pritet të luajnë rol aktiv në përshpejtimin e tranzicionit drejt energjisë së pastër, rritjes së eficiencës energjetike dhe zhvillimit urban të qëndrueshëm.

Përmes politikave të qarta, instrumenteve inovative dhe partneriteteve të qëndrueshme, bankat mund të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në ndërtimin e një ekonomie më të gjelbër dhe më konkurruese.

Në këtë kontekst, institucionet që e kanë inovacionin, zhvillimin e qëndrueshëm dhe përvojën e klientit në qendër të objektivave të tyre strategjike do të konsolidojnë më tej pozicionin dhe rolin e tyre në një treg gjithnjë e më konkurrues.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

The post “Inovacion, rritje e qĂ«ndrueshme dhe fokusi te klienti” appeared first on Revista Monitor.

Liqeni i Ohrit shpallet vendi më i bukur në Europë

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
1 May 2026 at 17:10

Mbi një milion turistë vizitojnë çdo vit rajonin e Lombardisë në Itali për të parë Liqenin e Komos dhe vilat e tij mahnitëse.

Edhe pse një udhëtim në Itali është gjithmonë ide e mirë, vlen të përmendet se në të gjithë Europën ka dhjetëra peizazhe të tjera liqenore po aq të bukura (dhe shumë më pak të mbushura me turistë).

Një prej tyre është Liqeni i Ohrit, një perlë ende e nënvlerësuar që shtrihet mes dy vendeve po aq të nënvlerësuara: Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut.

Ky liqen sapo është shpallur vendi më i bukur në Europë nga gazetarët e udhëtimit të Time Out.

Ndërsa Liqeni i Komos tërheq personazhe të famshëm dhe turma turistësh, Liqeni i Ohrit, një nga liqenet më të vjetër dhe më të thellë në Europë, ofron një alternativë më të qetë dhe më të përballueshme, pa bërë kompromis me bukurinë.

Ujëra të kristaltë blu, male mbresëlënëse dhe brigje të mbushura me qytete historike që duken sikur kanë mbetur në një epokë tjetër.

Në anën e Maqedonisë së Veriut, qyteti i Ohrit është atraksioni kryesor, me rrugë me kalldrëm, qindra kisha mesjetare (thuhet se dikur kishte 365 kisha, një për çdo ditë të vitit) dhe çati me tjegulla që zbresin drejt liqenit.

Aty mund të kaloni ditën duke notuar dhe duke eksploruar rrënojat e lashta, ndërsa mbrëmjen duke parë perëndimet e diellit që zhduken pas maleve, pa çmimet e larta të Lombardisë.

Në anën shqiptare, peizazhi është më i egër dhe më i qetë, me fshatra të vegjël e të përgjumur.

Fshati Lin është i njohur për mozaikët e lashtë dhe kampingjet piktoreske buzë ujit, ku mund të rezervoni vende për të pushuar pranë liqenit.

Në listën e Time Out për vendet më të bukura në Europë përfshihen edhe destinacione të tjera si një qytet unik me shtëpi trulli në rajonin e Pulias në Itali, Kopshtet Kew në Londër dhe një kryevepër e Gaudit në Barcelonë.

Këto janë 10 vendet më të bukura në Europë sipas Time Out:

  1. Liqeni i Ohrit, Maqedonia e Veriut
  2. Banjat termale të Saturnias, Toskanë, Itali
  3. Giant’s Causeway, Irlanda e Veriut
  4. Alberobello, Pulia, Itali
  5. Poçitelj, Bosnje dhe Hercegovinë
  6. Fjordet norvegjeze, Norvegji
  7. Kopshtet Kew, Londër, Mbretëria e Bashkuar
  8. Kanali Prinsengracht, Amsterdam, Holandë
  9. Lugina e Moselit, Gjermani
  10. Casa Batlló, Barcelonë, Spanjë

/ Time Out

The post Liqeni i Ohrit shpallet vendi më i bukur në Europë appeared first on Revista Monitor.

AFI paralajmëron grupet e interesit: Paqja Fiskale nuk ofron imunitet për pastrimin e parave

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
1 May 2026 at 14:14

Teksa Ministri i Financave Petrit Malaj deklaroi sĂ« fundmi se brenda muajit maj ministria e Financave do tĂ« ketĂ« gati udhĂ«zimet dhe aktet nĂ«nligjore tĂ« ligjeve pĂ«r MarrĂ«veshjen e paqes Fiskale dhe fshirjen e detyrimeve tĂ« papaguara nĂ« tatime, Agjencia e InteligjencĂ«s Financiare (AIF) ka “ngritur” radarĂ«t pĂ«r paqen fiskale.

NĂ« njĂ« shkresĂ« qĂ« u Ă«shtĂ« dĂ«rguar subjekteve qĂ« raportojnĂ« pranĂ« saj, Agjencia e InteligjencĂ«s Financiare, qĂ« Ă«shtĂ« institucioni i cili shtron funksionet e autoritetit pĂ«rgjegjĂ«s nĂ« pĂ«rputhje me ligjin nr. 9917/2008 “PĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe financimit tĂ« terrorizmit” i ndryshuar, ka paralajmĂ«ruar qĂ« tĂ« kenĂ« kujdes me zbatimin e ligjit Nr. 84/2025 “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes fiskale”.

AIF ka informuar tĂ« gjitha subjektet, se ligji “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes fiskale”, nuk ofron asnjĂ« lloj imuniteti administrativ ose penal ndaj veprimeve tĂ« tatimpaguesve pĂ«r pastrimin e parave, financimin e terrorizmit apo pĂ«r çdo vepĂ«r tjetĂ«r penale, qĂ« lidhet me origjinĂ«n e jashtĂ«ligjshme tĂ« fondeve apo pasurisĂ« dhe pĂ«r rrjedhojĂ« nuk cenon zbatimin e asnjĂ« prej detyrimeve tĂ« ligjit pĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave.

AFI u ka vënë në dispozicion subjekteve raportuese dhe një udhëzim që ajo ka hartuar që në dhjetor për Marrëveshjen e Paqes Fiskale (bashkëlidhur).

QĂ«llimi i kĂ«tij udhĂ«zuesi, Ă«shtĂ« tĂ« sqarojĂ« pĂ«r subjektet e ligjit nr.9917/2008 “PĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe financimit tĂ« terrorizmit” (PP/FT), i ndryshuar, detyrimet e tyre nĂ« lidhje me zbatimin e legjislacionit PP/FT dhe qĂ«ndrimin e AgjencisĂ« sĂ« InteligjencĂ«s Financiare (AIF), nĂ« lidhje me procedurĂ«n e marrĂ«veshjes sĂ« deklarimit vullnetar.

QĂ«llimi i kĂ«tij udhĂ«zuesi, Ă«shtĂ« tĂ« sqarojĂ« pĂ«r subjektet e ligjit nr.9917/2008 “PĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe financimit tĂ« terrorizmit” (PP/FT), i ndryshuar, detyrimet e tyre nĂ« lidhje me zbatimin e legjislacionit PP/FT dhe qĂ«ndrimin e AgjencisĂ« sĂ« InteligjencĂ«s Financiare m (AIF), nĂ« lidhje me procedurĂ«n e marrĂ«veshjes sĂ« deklarimit vullnetar.

Bazuar dhe në procese të ngjashme në nivel ndërkombëtar, ekziston një rrezik i shtuar që klientë të caktuar mund ta keqpërdorin procedurën e deklarimit vullnetar, për të ligjëruar fonde që burojnë nga vepra penale, duke paraqitur të dhënat apo dokumentacionin e marrëveshjes së lidhur me Autoritetin Tatimor. Ky rrezik duhet të merret në konsideratë nga ana e subjektit, në zbatimin e masave parandaluese dhe në varësi të klientelës që përfshihet në këtë proces, të rishikojë dhe dokumentin e vlerësimit të riskut PP/FT.

Në këtë kuadër, të gjitha marrëdhëniet e biznesit ekzistuese apo dhe ato të reja që subjektet vendosin me klientët e tyre, ju nënshtrohen të gjitha detyrimeve të Vigjilencës së Duhur ndaj klientit, Njihe Klientin Tënd, identifikimit dhe verefikimit të klientit dhe pronarit përfitues, monitorimit të marrëdhënies së biznesit dhe transaksioneve përkatëse, analizimit të informacionit, raportimit të aktivitetit të dyshimtë (RAD) dhe raportimit të transaksioneve në para fizike (RTPF) dhe mbajtjes së të dhënave.

Fakti që ligji ka si objekti të nxisë tatimpaguesit, të përmbushin në mënyrë vullnetare, detyrimet për tatimin mbi të ardhurat e korporatave ose tatimin mbi të ardhurat personale nga biznesi, si dhe rivlerësimit të pasqyrave financiare nëpërmjet një marrëveshjeje me Autoritetin Tatimor, nuk përbën asnjë pengesë për zbatimin e detyrimit që subjektet e ligjit, kanë për raportimin e aktivitetit të dyshimtë (RAD) në AIF. Për subjektet e ligjit, paraqitja e dokumentacionit në kuadrin e deklarimit vullnetar, nuk përbën provë të origjinës së ligjshme të fondeve apo transaksioneve që ato kryejnë me klientët (përfshirë këtu dhe shërbimet e natyrës profesionale që ofrohen për këtë qëllim), thuhet në udhëzim.

Udhëzimi paraqet dhe një sërë treguesish, që lidhen me deklarimin vullnetar, të cilët shërbejnë për përmbushjen e masave parandaluese të PP/FT, nga subjektet e ligjit. Lista e treguesve nuk është shteruese dhe duhet të shqyrtohet nga subjektet, së bashku me të gjithë informacionin e disponueshëm mbi klientin.

Këta tregues, nuk përbëjnë domosdoshmërisht baza për dyshim dhe nuk përfshijnë të gjitha rastet, të cilët kërkojnë një shqyrtim të thelluar të transaksioneve apo marrëdhënieve të biznesit, që mund të lidhen me pastrimin e parave, financimin e terrorizmit apo financimin e armëve të dëmtimit në masë.

– Klienti nuk Ă«shtĂ« nĂ« gjendje tĂ« ofrojĂ« dokumente ose informacione tĂ« pĂ«rshtatshme qĂ« shpjegojnĂ« burimin e fondeve, qĂ« pĂ«rdoren nĂ« kuadrin e deklarimit vullnetar;

– MospĂ«rputhje midis informacionit tĂ« dhĂ«nĂ« si pjesĂ« e procesit tĂ« vigjilencĂ«s sĂ« duhur ndaj klientit dhe informacionit tĂ« dhĂ«nĂ« si pjesĂ« e procesit tĂ« deklarimit;

– Ka dyshime nĂ« lidhje me pronarin/Ă«t e pĂ«rfitues tĂ« subjektit qĂ« kryen deklarimin vullnetar;

– Transaksione tĂ« subjektit, qĂ« mund tĂ« lidhen me vende tĂ« konsideruara me rrezik tĂ« lartĂ« ose vende qĂ« nuk zbatojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive Rekomandimet e FATF;

– Transferta tĂ« fondeve jashtĂ« vĂ«ndit, drejt vendeve tĂ« ndryshme tĂ« pa justifikuara nga pikĂ«pamja ekonomike apo ligjore;

– Klienti tregon interes tĂ« veçantĂ« nĂ« lidhje me detyrimet e ligjit “PĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe financimit tĂ« terrorizmit”, veçanĂ«risht pĂ«r raportimin nĂ« AIF;

– Transaksione apo depozitime nĂ« llogari nĂ« vlera tĂ« larta dhe tĂ« pazakonta, me para nĂ« dorĂ«;

– Veprimet e ndĂ«rmarra nĂ« lidhje me procesin e deklarimit vullnetar, qĂ« duket se synojnĂ« tĂ« shmangin detyrimin pĂ«r raportim;

– LĂ«vizje e shpejtĂ« e fondeve, ose ndarje e shumave tĂ« mĂ«dha nĂ« depozita mĂ« tĂ« vogla (strukturim) pĂ«r tĂ« shmangur pragjet e raportimit, nĂ« kuadrin e zbatimit tĂ« deklarimit vullnetar;

– Transaksione qĂ« nuk mbĂ«shteten me tĂ« dhĂ«nat apo informacionin pĂ«rkatĂ«s, ose dyshime nĂ« lidhje me ligjshmĂ«rinĂ« e dokumentacionit tĂ« ofruar pĂ«r burimin e fondeve;

– Klienti ngurron tĂ« japĂ« informacion nĂ« lidhje me transaksionet ose shfaq njĂ« interes tĂ« pazakontĂ« pĂ«r mĂ«nyrĂ«n se si do tĂ« raportohen ato nĂ« kuadrin e zbatimit tĂ« legjislacionit nĂ« fushĂ«n e parandalimit tĂ« PP/FT.

Ligji për paqen fiskale

Ministri i Financave, petrit malaj, deklaroi së fundmi se brenda muajit maj ministria e Financave do të ketë gati udhëzimet dhe aktet nënligjore të ligjeve për Mqarrëveshjen e paqes Fiskale për fshirjen e detyrimeve të papaguara në tatime, dogana dhe pushteti vendor, duke i hapur rrugë zbatimit të dy ligjeve më të rëndësishme të paketës fiskale.

Ligji “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes Fiskale”, mundĂ«son nĂ«nshkrimin e njĂ« marrĂ«veshje mes biznesit tĂ« madh me tĂ« ardhura bruto mbi 14 mln lekĂ« nĂ« vit dhe administratĂ«s tatimore pĂ«r parapagimin e tatimfitimit.

Vullnetarisht në këtë marrëveshje me administratën tatimore, mund të hyjë çdo biznes i rregullt qoftë persona fizik apo entitet. Të përjashtuar nga e drejta për të hyrë në marrëveshje me administratën tatimore janë bizneset që ndaj tyre është hapur çështje penale për mashtrim apo evazion fiskal.

GjatĂ« kĂ«saj marrĂ«veshje me afat 1 vjeçar (me tĂ« drejta rinovimi deri 2 herĂ«), biznesit me tĂ« ardhura bruto mbi 14 mln lekĂ« nĂ« vit, do t’i llogaritet parapagimi i tatimit mbi njĂ« bazĂ« tĂ« tatueshme tĂ« rritur. Pra biznesi nuk do tĂ« parapaguajĂ« njĂ« tatim tĂ« çfarĂ«doshĂ«m, por qĂ« do tĂ« llogaritet mbi bazĂ«n e tatueshme e pĂ«rbĂ«rĂ« nga fitimi i tatueshĂ«m i vitit tĂ« mĂ«parshĂ«m plus 18% rritje. NĂ«se fitimi i vĂ«rtetĂ« nĂ« fund tĂ« vitit tejkalon kufirin (duke llogaritur fitimin e vitit tĂ« mĂ«parshĂ«m plus njĂ« marzh shtesĂ« prej 18%), mbi kĂ«tĂ« shtesĂ« do tĂ« paguhet 5%.

Pra në thelb marrëveshja nuk e ndryshon normën e tatim fitimit që është 23% për bizneset me të ardhura neto mbi 14 mln lekë , por rrit bazën e tatueshme, pasi tatimi do të llogaritet mbi fitimin e vitit të kaluar plus një marzhi shtesë prej 18% . Vetëm për fitimin që tejkalon këtë nivel të vlerësuar, paguhet një tatim shtesë 5%.

Në këmbim, bizneset do të përfitojnë moskryerje të kontrolleve tatimore për periudhën e zbatimit të marrëveshjes.

Por bizneset që do të kërkojnë të hyjnë vullnetarisht në marrëveshje me administratën tatimore për parapagimin e tatimit dhe korrigjimin e pasqyrave financiare fillimisht do të duhet të dorëzojnë kërkesë online përmes platformës e-Filing.

Përveç parapagimit të tatimit kundrejt moskontrollit tatimor për 1 vit, bizneset e mëdha që do të lidhin marrëveshjen e Paqes Fiskale me administratën tatimore, gjithashtu do të kenë mundësinë të rideklarojnë pasqyrat financiare të 5 viteve të fundit, kundrejt tatimit 5%.

Tatimi 5% do të aplikohet për ndryshime të tilla si: rivlerësimi i gjendjes së parasë cash, fshirja e aktiveve apo detyrimeve fiktive, deklarimi i pasurive të pa treguara më parë, rideklarimi i fitimeve të mbartura dhe shpërndarja e tyre si dividentë.

Për të gjitha këto raste nuk do të ketë gjoba, interesa apo kamatëvonesa, me kusht që tatimpaguesi të deklarojë paraprakisht se do të përfitojë nga marrëveshja.

Përjashtim për hyrjen në marrëveshje me tatimet, në këmbim të moskryerjes së kontrollit, do të bëjnë bizneset ndaj të cilëve janë hapur çështje penale për mashtrim apo evazion.

Kundërshtimet për Paqen Fiskale

Drafti për paqen fiskale është kundërshtuar nga institucionet ndërkombëtare, pasi ai shihet si një lloj amnistie e fshehur. Fondi Monetar Ndërkombëtar ka pohuar se disa prej elementeve të ligjit mund të minojnë progresin e fundit të Shqipërisë në administrimin e tatimeve dhe të krijojnë disa rreziqe për përmbushjen dhe drejtësinë fiskale

FMN kujdes me Paqen Fiskale, mund të minojë drejtësinë për taksapaguesit

Paqja Ă«shtĂ« kundĂ«rshtuar dhe nga institucionet e mĂ«dha tĂ« biznesit. NĂ« dhjetor, pak para se Kuvendi tĂ« miratonte kĂ«tĂ« ligji, Dhoma Amerikane, organizata qĂ« pĂ«rfaqĂ«son interesat e komunitetit tĂ« investitorĂ«ve amerikanĂ« dhe shqiptarĂ«, doli me njĂ« deklaratĂ« tĂ« fortĂ« kundĂ«r projektligjit “PĂ«r MarrĂ«veshjen e Paqes Fiskale”. Sipas vlerĂ«simit professional tĂ« DhomĂ«s, evidentohen njĂ« sĂ«rĂ« problematikash me ndikim tĂ« gjerĂ« juridik, ekonomik dhe tĂ« qeverisjes fiskale, qĂ« lidhen me faktorĂ« tĂ« tillĂ« si rrezik i lartĂ« pĂ«r cĂ«nimin e konkurrencĂ«s sĂ« ndershme; MundĂ«si reale pĂ«r legalizimin e kapitalit me origjinĂ« tĂ« dyshimtĂ« dhe pastrim parash; Ulje tĂ« cilĂ«sisĂ« sĂ« administrimit tatimor; Pasoja serioze ekonomike dhe fiskale nĂ« buxhetin e shtetit dhe nxitje tĂ« skemave tĂ« zhvendosjes sĂ« bizneseve drejt normave mĂ« tĂ« ulĂ«ta.

Dhoma thotë gjithashtu se drafti ka probleme ligjore dhe cenim të parimeve themelore të taksimit si dhe ka pasur mungesë transparence dhe konsultimi publik të pamjaftueshëm.

Dhoma Amerikane kundër paqes fiskale: Nxit pastrimin e parave, legalizon kapitalin e dyshimtë

 

 

 

 

 

 

 

The post AFI paralajmëron grupet e interesit: Paqja Fiskale nuk ofron imunitet për pastrimin e parave appeared first on Revista Monitor.

Bankat fshinë 7 miliardë lekë kredi të humbura vitin e kaluar

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
1 May 2026 at 14:00

Vlera e kredive të fshira nga sektori bankar u rrit për vitin 2025.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, vitin e kaluar bankat nxorën jashtë bilanceve rreth shtatë miliardë lekë kredi të humbura, 192% më shumë krahasuar me një vit më parë. Rreth 85% e vlerës së kredive të fshira u takonte bizneseve.

Që nga janari 2015, kur nisën të zbatoheshin kërkesat rregullatore për nxjerrjen e kredive të humbura jashtë bilanceve, bankat kanë fshirë rreth 90 miliardë lekë kredi të humbura.

Fshirja e kredive të humbura të sektorit bankar nisi të marrë përmasa të mëdha në vitin 2015, kur Banka e Shqipërisë vendosi detyrimin rregullator për të nxjerrë jashtë bilanceve kreditë e klasifikuara si të humbura prej më shumë se tre vjetësh. Fshirjet dhanë një ndikim shumë të rëndësishëm në uljen e raportit të kredive me probleme të sektorit bankar, që në atë periudhë kishte arritur në kufijtë e 25%.

Nxjerrja e një kredie të humbur jashtë bilancit është një veprim kontabël, që nuk nënkupton heqjen dorë nga mbledhja e saj nëpërmjet rrugëve ligjore.

Fshirja bëhet me qëllim uljen e raportit të kredive me probleme të bankave, por, nuk ka ndonjë impakt në performancën e tyre financiare, sepse kreditë e klasifikuara si të humbura janë të provigjionuara në masën 100% qysh para fshirjes së tyre nga bilanci.

Në përpjekje për të nxitur pastrimin e mëtejshëm të portofoleve, Banka e Shqipërisë në vitin 2020 vendosi shkurtimin e afatit për nxjerrjen jashtë bilancit të kredive të humbura në dy vjet, nga tre vjet që kishte qenë më parë.

Raporti i kredive me probleme vitin e kaluar ra në 3.8%, nga 4.2% që kishte qenë në fund të vitit 2024, duke prekur nivelin më të ulët të 16 vjetëve të fundit.

Sipas Bankës së Shqipërisë, kjo ecuri u ndikua sidomos nga rritja më e shpejtë e stokut të përgjithshëm të kredisë në krahasim me ecurinë e kredive me probleme.

Bankat raportuan përmirësim të cilësisë së portofolit për kredinë afatshkurtër, kredinë në valutë dhe kredinë për bizneset.

Me përjashtim të kredisë për zhvillim biznesi, të gjitha portofolet e tjera të kredisë sipas qëllimit kanë paraqitur përmirësim të cilësisë.

Në nivel grupesh, bankat josistemike kanë normë më të ulët të raportit të kredive me probleme krahasuar me grupin e bankave me rëndësi sistemike (Banka Kombëtare Tregtare, Credins, Raiffeisen dhe Intesa Sanpaolo). Raporti i kredive me probleme për bankat josistemike në dhjetor 2025 ishte 3.4%, për bankat sistemike 4.3%, për bankat europiane 3.2% dhe për bankat shqiptare 4.7%

Në fund të vitit 2025, pjesa më e madhe e bankave regjistronin një raport të kredive me probleme midis 2% dhe 3%.

NĂ« vlerĂ«, stoku i kredive me probleme shĂ«noi vlerĂ«n e 36 miliardĂ« lekĂ«ve nĂ« fund tĂ« vitit tĂ« kaluar. Brenda kĂ«tij portofoli, Ă«shtĂ« vĂ«nĂ« re zgjerim i stokut tĂ« kredive me probleme tĂ« klasifikuara si “tĂ« dyshimta”, i cili Ă«shtĂ« balancuar nga tkurrja e kredive me probleme tĂ« klasifikuara nĂ« klasat “nĂ«nstandard” dhe “kredi tĂ« humbura”.

 

The post Bankat fshinë 7 miliardë lekë kredi të humbura vitin e kaluar appeared first on Revista Monitor.

Largimet e paligjshme po i kushtojnë shtetit paga për 134 gjyqfitues

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
1 May 2026 at 13:00

Dhjetëra nëpunës civilë që kanë fituar betejat në gjykatë për largime të padrejta nga puna vijojnë të mbeten në listë pritjeje, edhe pasi kanë siguruar vendime të formës së prerë për rikthim.

Sipas të dhënave të disponueshme, edhe pse administrata kishte 1,760 vende vakante, 134 punonjës që kanë fituar gjyqin për rikthim vijojnë të mos sistemohen, duke krijuar një faturë të fshehur për buxhetin.

Të dhënat e publikuara nga Komisioneri për Mbikëqyrjen e Shërbimit Civil tregojnë se problematika nuk lidhet më me mungesën e vendimit ligjor, por me paaftësinë e administratës për të gjetur pozicione të rregullta në organikë për ekzekutimin e tyre.

Sipas raportit, pĂ«r periudhĂ«n 2023–2024, nĂ« administratĂ«n shtetĂ«rore janĂ« regjistruar 189 vendime gjyqĂ«sore tĂ« formĂ«s sĂ« prerĂ« pĂ«r rikthim nĂ« detyrĂ«.

Nga këto, institucionet kanë arritur të ekzekutojnë vetëm 55 raste, ose 29.1%, ndërsa 70.9% e vendimeve, pra 134 raste, mbeten ende të paekzekutuara. Sipas tyre, 134 nëpunës civilë vijojnë të mbeten në listë pritjeje, ndërsa administrata shtetërore raportoi 1,760 pozicione të lira pune vetëm gjatë vitit 2024.

Kjo krijon një kosto të dyfishtë për shtetin. Nga njëra anë, institucionet mbeten të ekspozuara ndaj pagesave të prapambetura, dëmshpërblimeve dhe kostove të proceseve gjyqësore.

Nga ana tjetër, vendet e punës mbeten të bllokuara për rekrutime të reja, pasi organikat duhet të lënë hapësirë për ekzekutimin e vendimeve ekzistuese. Kjo e kthen listën e pritjes së gjyqfituesve në një pengesë reale për qarkullimin normal të administratës publike.

Raporti e evidenton këtë çështje si një problematikë të veçantë në sistemin e shërbimit civil, duke e ndarë në një aneks më vete për rastet e nëpunësve që aktualisht presin sistemimin në një pozicion pune.

Përtej aspektit individual të secilit rast, kjo sinjalizon se administrata vijon të vuajë nga mungesa e fleksibilitetit në menaxhimin e burimeve njerëzore dhe nga vështirësia për të absorbuar rikthimet pas proceseve gjyqësore të zgjatura.

Për tregun e punës në sektorin publik, efekti është zinxhir: konkurset e reja shtyhen, lëvizjet paralele ngadalësohen dhe vendimmarrja për strukturat e reja bëhet më e kujdesshme, pasi çdo pozicion vakant mund të duhet të përdoret për një gjyqfitues në pritje.

Në terma buxhetorë, kjo përkthehet në një faturë që nuk shihet menjëherë në paga, por reflektohet në eficiencë më të ulët dhe në kosto të fshehura administrative.

 

 

The post Largimet e paligjshme po i kushtojnë shtetit paga për 134 gjyqfitues appeared first on Revista Monitor.

❌
❌