Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 4 May 2026Ekonomi

Gati ndryshime në ligjin e pagesave, zgjerohen institucionet financiare dhe pjesëmarrësit

4 May 2026 at 12:27

Ministria e Financave ka hedhur për konsultim publik ndryshime në ligjin nr. 133/2013 “Për sistemin e pagesave”, duke synuar zgjerimin e përkufizimeve dhe përafrimin me direktivat europiane të shërbimeve financiare. Njëkohësisht ka shtuar edhe sqarimin në një tjetër drafttligj “Për bankat” të lidhur me paranë elektronike.

Konkretisht lidhur me draftin e parë të sistemit të pagesave ndryshimet kryesore fokusohen në nenin 5, ku ripërcaktohen termat “institucion financiar” dhe “pjesëmarrës”, duke reflektuar zhvillimet në tregun e pagesave dhe aktorët e rinj që operojnë në të.

Sipas propozimit, përkufizimi i “institucion financiar” zgjerohet ndjeshëm. Ai tashmë përfshin “një institucion krediti sipas përkufizimit në nenin 5, pika 13/2 të ligjit ‘Për shërbimet e pagesave’”, por edhe një gamë më të gjerë subjektesh. Drafti specifikon se “institucion financiar janë: Banka e Shqipërisë dhe banka qendrore të huaja”.

Po kështu, përfshihen “institucionet e shërbimeve postare, në rast se kuadri përkatës e parashikon ofrimin e shërbimeve të pagesave”, duke shtuar potencialisht përdorimin e kanaleve alternative për pagesa.

Në listë shtohen edhe pjesëmarrësit në tregjet e kapitalit, si “shoqëri komisionere, veprimtaria e së cilës rregullohet sipas legjislacionit për tregjet e kapitalit”. Po kështu është përfshirja e institucioneve publike: “autoritetet publike dhe subjekte, detyrimet e të cilëve janë të garantuara me fonde publike”.

Drafti njeh gjithashtu rolin e aktorëve ndërkombëtarë, duke përfshirë “institucione krediti ose shoqëri komisionere të huaja që marrin pjesë në një sistem pagesash”. Një aspekt është përfshirja e  “një institucion pagesash i rregulluar sipas ligjit ‘Për shërbimet e pagesave’ biznesi i të cilit konsiston në ekzekutimin e urdhrave të transfertës”.

Po në të njëjtën linjë, përfshihen edhe “një institucion i parasë elektronike i rregulluar sipas ligjit ‘Për shërbimet e pagesave’”. Drafti i jep Bankës së Shqipërisë një rol të shtuar, duke parashikuar se ajo “mund të vendosë që institucionet mund të konsiderohen institucione financiare për shkak të rrezikut sistemik ”.

Ndryshime të tjera vijnë edhe për përkufizimin e “pjesëmarrësit”. Sipas draftit, “pjesëmarrës është një institucion financiar, një kundërpalë qendrore, një agjent shlyerës, një shtëpi klerimi, një operator sistemi”. Kjo listë zgjerohet më tej duke përfshirë “një anëtar klerimi i një kundërpale qendrore i licencuar në përputhje me legjislacionin për tregjet e kapitalit”.

Dokumenti thekson “i njëjti pjesëmarrës mund të veprojë si kundërpalë qendrore, agjent shlyerës ose shtëpi klerimi”. Një tjetër element është trajtimi i nënpjesëmarrësve.

Drafti parashikon se “Banka e Shqipërisë mund të konsiderojë një nënpjesëmarrës si pjesëmarrës kur kjo është e justifikueshme në bazë të rrezikut sistemik”. Gjithsesi, ai vendos një kufi të qartë “nuk do të kufizohet përgjegjësia e pjesëmarrësit përmes të cilit nënpjesëmarrësi kalon urdhër transfertat”. Projektligji është aktualisht në fazë konsultimi, ndërsa palët e interesuara pritet të japin komentet e tyre përpara miratimit përfundimtar.

 

Ndryshimet ne nenin 5 pika k dhe l

 

k)Institucion financiar” janë:

  1. një institucion krediti sipas përkufizimit në nenin 5, pika 13/2 të ligjit “Për shërbimet e pagesave”, i ndryshuar;
  2. një subjekt që kryen veprimtari bankare e financiare, ushtrimi i veprimtarisë të të cilit bëhet me ligj të veçantë;
  • Banka e Shqipërisë dhe banka qendrore të huaja;
  1. institucionet e shërbimeve postare, në rast se legjislacioni përkatës e parashikon ofrimin e shërbimeve të pagesave;
  2. shoqëri komisionere, veprimtaria e së cilës rregullohet sipas legjislacionit për tregjet e kapitalit;
  3. autoritetet publike dhe subjekte, detyrimet e të cilëve janë të garantuara me fonde publike;
  • institucione krediti ose shoqëri komisionere të huaja, të rregulluara në mënyrë të ngjashme me institucionet në nënpikat “i” dhe “v”, të cilët marrin pjesë në një sistem pagesash dhe janë përgjegjëse për përmbushjen e detyrimeve financiare që rrjedhin nga urdhrat e transfertave brenda këtij sistemi;
  • një institucion pagesash i rregulluar sipas ligjit “Për shërbimet e pagesave”, me përjashtim të personit fizik ose juridik që përfiton nga përjashtimet sipas nenit 27 ose 28 të atij ligji, i cili merr pjesë në një sistem, biznesi i të cilit konsiston në ekzekutimin e urdhrave të transfertës sipas përcaktimeve të shkronjës “t”, nënpika “i” e këtij neni, dhe i cili është përgjegjës për përmbushjen e detyrimeve financiare që rrjedhin nga këto urdhra transfertash brenda këtij sistemi;
  1. një institucion i parasë elektronike i rregulluar sipas ligjit “Për shërbimet e pagesave”, me përjashtim të personit juridik që përfiton nga përjashtimet sipas nenit 28/8 të atij ligji, i cili merr pjesë në një sistem, biznesi i të cilit konsiston në ekzekutimin e urdhrave të transfertës sipas përcaktimeve të shkronjës “t”, nënpika “i” të këtij neni, dhe i cili është përgjegjës për përmbushjen e detyrimeve financiare që rrjedhin nga këto urdhra transfertash brenda këtij sistemi. 

Nëse një sistem i rregulluar nga ky ligj ekzekuton vetëm urdhra transferimi sipas përcaktimeve të shkronjës “t” nënpika “ii”, si dhe pagesat që rezultojnë nga këto urdhra, Banka e Shqipërisë mund të vendosë që institucionet  që marrin pjesë në një sistem të tillë dhe kanë përgjegjësi për shlyerjen e detyrimeve financiare që rrjedhin nga urdhrat e transfertave brenda këtij sistemi, mund të konsiderohen institucione financiare, me kusht që të paktën tre pjesëmarrës të këtij sistemi të përfshihen në kategoritë e parashikuara në këtë shkronjë dhe që një vendim i tillë është i garantuar për shkak të rrezikut sistemik.

 

  1. l) “Pjesëmarrës” është një institucion financiar, një kundërpalë qendrore, një agjent shlyerës, një shtëpi klerimi, një operator sistemi ose një anëtar klerimi i një kundërpale qendrore i licencuar në përputhje me legjislacionin për tregjet e kapitalit.

Sipas rregullave të sistemit, i njëjti pjesëmarrës mund të veprojë si kundërpalë qendrore, agjent shlyerës ose shtëpi klerimi, ose të kryejë një pjesë ose të gjitha këto detyra. Banka e Shqipërisë për qëllimet e këtij ligji, mund të konsiderojë një nënpjesëmarrës si pjesëmarrës kur kjo është e justifikueshme në bazë të rrezikut sistemik. Megjithatë, në këtë rast, nuk do të kufizohet përgjegjësia e pjesëmarrësit përmes të cilit nënpjesëmarrësi kalon urdhër transfertat në këtë sistem.”

 

The post Gati ndryshime në ligjin e pagesave, zgjerohen institucionet financiare dhe pjesëmarrësit appeared first on Revista Monitor.

Cilat qytete europiane po udhëheqin rritjen e çmimeve të banesave luksoze?

By: Megi Dumi
4 May 2026 at 12:15

Çmimet e banesave po rriten në të gjithë Europën. As pronat luksoze nuk bëjnë përjashtim. Çmimet e pronave “prime” janë në rritje në qytetet europiane. Në më shumë se gjysmën e rreth 50 qyteteve të ndjekura nga raporti Wealth Report 2026 i Knight Frank, rritja vjetore e çmimeve tejkaloi 3% në vitin 2025.

Pronat “prime” janë pronat më të dëshirueshme dhe më të shtrenjta në një vend të caktuar. Zakonisht ato përkufizohen si 5% më e lartë e tregut për nga vlera. Tregjet “prime” shpesh kanë një prani të konsiderueshme ndërkombëtare për sa i përket profilit të blerësve.

Praga shënoi rritjen më të lartë

Knight Frank’s Prime International Residential Index ndjek 100 qytete në mbarë botën, 47 prej tyre në Europë. Praga, kryeqyteti i Çekisë, regjistroi rritjen më të fortë mes qyteteve europiane, me çmimet që u rritën me 14.6% në vitin 2025.

Méribel në Francë (9%), Porto në Portugali (8.5%) dhe Marbella në Spanjë (8.1%) panë gjithashtu rritje të forta, secili me rritje mbi 8%.

Një tjetër resort skish në Francë, Courchevel 1850, shënoi gjithashtu një rritje të fortë prej 6.9%.

Firence dhe Liqeni Como në Itali regjistruan rritje përkatësisht prej 6.7% dhe 6.5%.

Gstaad në Zvicër (5.5%), Roma në Itali (5.5%) dhe Quinta do Lago në Portugali (5.2%) shënuan të gjitha rritje mbi 5%.

10 qytetet kryesore europiane në indeks kanë një tipar të përbashkët: resortet alpine të skive, destinacionet e golfit në Portugali dhe qytetet romantike kulturore dominojnë listën.

Londra shënoi rënien më të madhe në Europë

Jo të gjitha qytetet europiane panë rritje. Londra regjistroi rënien më të madhe, me çmimet e pronave “prime” që ranë me 4.7% në vitin 2025.

Ibiza, Jersey dhe Lozana panë gjithashtu rënie të lehta prej 1% deri në 2%.

Ndër kryeqytetet e tjera europiane, Madridi (5%), Oslo (4.2%) dhe Berlini (3.4%) shënuan rritje solide. Rritja ishte më modeste në Lisbonë (2.7%), Dublin (2.3%), Vjenë (1.3%), Paris (1.3%) dhe Bukuresht (0.4%). Stokholmi shënoi një rënie të lehtë prej 0.7%, ndërsa çmimet në Edinburg mbetën të pandryshuara.

Destinacionet e stilit të jetesës dhe resortet, fituesit kryesorë

Destinacionet e stilit të jetesës dhe resortet janë fituesit e qartë në Europë. Resortet alpine të skive dhe destinacionet mesdhetare me diell dominojnë majën e renditjes. Qytetet italiane gjithashtu dallohen si grup.

Kryeqytetet e mëdha financiare tregojnë një histori tjetër. Londra, Stokholmi, Parisi dhe Milano mbeten dukshëm pas tregjeve të resorteve.

Tokio, përjashtimi global

Tokio spikat si përjashtimi global. Çmimet e pronave “prime” në kryeqytetin e Japonisë u rritën me 58.5% në vitin 2025. Raporti thekson se tregu i apartamenteve të reja në Tokio është nxitur nga mungesa e ofertës, normat e ulëta të interesit dhe kërkesa e fortë nga rajoni Azi-Paqësor.

Dubai renditet i dyti me një rritje prej 25.1%, megjithëse të dhënat paraprijnë goditjen SHBA-Izrael ndaj Iranit dhe reagimin pasues të Teheranit ndaj vendeve të Gjirit.

Manila dhe Seuli gjithashtu u renditën në pesë vendet e para, secili me rritje rreth 15-20%.

Praga plotëson pesëshen e parë, duke u bërë qyteti europian i renditur më lart në nivel global.

“Në shumë tregje, segmenti i banesave ‘prime’ është shkëputur nga tregu i përgjithshëm i banesave, i mbështetur nga forca e krijimit të pasurisë”, tha Liam Bailey, redaktor i The Wealth Report.

“Ndërsa tregjet e zakonshme mbeten të ekspozuara ndaj presioneve më të gjera ekonomike, ritmi me të cilin po krijohet pasuria po ndihmon në ruajtjen më të qëndrueshme të kërkesës për prona luksoze, edhe përballë paqëndrueshmërisë së fundit në kostot e borxhit.”

Rëniet më të mëdha në Kinë dhe Kanada

Guangzhou në Kinë regjistroi rënien më të madhe, me çmimet e pronave “prime” që ranë me 12.2%. Shenzhen (7.2%), Shangai (5%) dhe Pekini (4.9%) janë gjithashtu ndër qytetet me rënie më të mëdha globale, duke treguar një ngadalësim të gjerë në qytetet kineze.

Toronto dhe Vancouver në Kanada shënuan secili rënie rreth 7%.

Çmimet e banesave në BE u rritën me 5.5% në baza vjetore në tremujorin e fundit të vitit 2025, ndërsa tregjet miqësore për turizmin si Portugalia, Kroacia dhe Spanja regjistruan rritje edhe më të forta, sipas Eurostat. / Euronews

The post Cilat qytete europiane po udhëheqin rritjen e çmimeve të banesave luksoze? appeared first on Revista Monitor.

Studimi i OKB: Gratë në vendet në zhvillim, më të goditurat nga barra në rritje e borxhit

4 May 2026 at 12:06

Studimi paralajmëron se gratë përballen me humbje vendesh pune dhe shtim të punës së papaguar të kujdesit, ndërsa trazirat e nxitura nga borxhi dhe konfliktet detyrojnë shkurtimin e shpenzimeve

Gratë goditen më rëndë kur barra e borxhit në vendet në zhvillim rritet, një prirje që pritet të përkeqësohet ndërsa lufta në Lindjen e Mesme vazhdon, tregon një studim i OKB-së.

Një raport nga ekspertë të Programit të Kombeve të Bashkuara për Zhvillim (UNDP), i bazuar në të dhëna nga 85 vende, të mbledhura gjatë tre dekadave, tregon se gratë preken në mënyrë disproporcionale kur pagesat për shlyerjen e borxhit rriten ndjeshëm.

Ndërsa qeveritë shkurtojnë shpenzimet publike për t’iu përshtatur kostove në rritje të borxhit, gratë, të cilat janë të mbipërfaqësuara në sektorë si arsimi dhe kujdesi, kanë më shumë gjasa të humbasin vendet e punës dhe më pas të marrin përsipër detyra shtesë kujdesi, ndërsa shteti tërhiqet.

Administratori i UNDP-së, Alexander De Croo, tha se studimi nënvizonte rëndësinë që vendet debitore të peshojnë ndikimin e shkurtimeve të mundshme të shpenzimeve.

Edhe përpara luftës SHBA-Izrael kundër Iranit, theksoi ai, 56 vende po shpenzonin më shumë se 10% të të ardhurave qeveritare për shërbimin e borxheve të tyre. Konflikti ka të ngjarë ta përkeqësojë këtë situatë, ndërsa kostot e energjisë dhe plehrave kimike rriten dhe normat globale të interesit shtohen.

“Në një moment si ky, për shkak të pasigurisë në botë, por patjetër edhe të nxitur nga ajo që po ndodh në rajonin e Gjirit Persik, shihni se qeveritë janë edhe më të detyruara të bëjnë zgjedhje”, tha ai.

“Ajo që duam realisht të theksojmë në këtë raport është se, kur qeveritë bëjnë këto zgjedhje, duhet të jenë të kujdesshme: nëse ulni shpenzimet sociale, duhet ta dini se një pjesë e madhe e këtyre shpenzimeve shkon për gratë, dhe një pjesë më e madhe e punësimit që mbështetet nga këto shpenzime sociale është punësim i grave.”

Raporti zbulon se, midis fillimit të viteve 2010 dhe vitit 2022, barra e shërbimit të borxhit në 85 vendet në zhvillim të studiuara pothuajse u dyfishua. Ai vlerëson se kjo çoi në humbjen e 22 milionë vendeve të punës për gratë në afat të shkurtër dhe më shumë se 38 milionë në afat të gjatë.

Në përgjithësi, kalimi nga një barrë e moderuar në një barrë të lartë të shërbimit të borxhit, e matur si pjesë e eksporteve të një vendi, shkakton mesatarisht një rënie 17% të të ardhurave për frymë të grave, sipas raportit, ndërsa të ardhurat e burrave mbeten të pandryshuara. Jetëgjatësia priret të ulet si për gratë, ashtu edhe për burrat.

Arritja e barazisë gjinore është një nga 17 objektivat e zhvillimit të qëndrueshëm të OKB-së. De Croo sugjeroi se vendet kreditore mund të marrin në konsideratë lidhjen e lehtësimit të borxhit me angazhime për të shmangur shkurtimet e shpenzimeve që godasin në mënyrë disproporcionale gratë.

“Të ndihmosh gratë që të kenë të ardhura, të kenë një vend pune, ka një rezultat shumë të lartë zhvillimor dhe në fakt ka një rezultat më të lartë zhvillimor sesa t’u sigurosh burrave të ardhura”, tha ai. “Vendet që japin kredi mund të hyjnë në këtë logjikë dhe të thonë: ‘Le të diskutojmë se si mund ta ruani realisht rrugën tuaj drejt prosperitetit dhe drejt shlyerjes së këtyre borxheve.’”

Studimi nënvizon rreziqet e barrës në rritje të borxhit në të gjithë botën në zhvillim, ndërsa konflikti në Lindjen e Mesme po jep pasojat e tij.

Çmimet në rritje të naftës, gazit dhe plehrave kimike po godasin pikërisht në një kohë kur shumë vende janë prekur nga shkurtime të forta të ndihmës së huaj, përfshirë edhe nga Mbretëria e Bashkuar.

Fondi Monetar Ndërkombëtar paralajmëroi muajin e kaluar se vendet në zhvillim janë më të ekspozuara ndaj normave në rritje të interesit dhe paqëndrueshmërisë së monedhave, për shkak të rolit gjithnjë e më të madh të investitorëve privatë, si fondet spekulative, si huadhënës.

UNDP i bën jehonë kësaj analize, duke theksuar se paqëndrueshmëria e monedhave që rezulton prej saj mund të përkeqësojë sfidat ekzistuese të qeverive për shërbimin e borxhit.

Në krizën aktuale, raporti paralajmëron: “Ndërsa monedhat dobësohen dhe inflacioni rritet, kostoja e shërbimit të borxhit shtohet, pikërisht në momentin kur qeveritë përballen me kërkesa në rritje për të mbrojtur familjet nga çmimet më të larta të ushqimeve dhe energjisë.

“Kjo krijon një cikël përforcues, ku goditjet e jashtme thellojnë dobësitë e lidhura me borxhin, duke kufizuar më tej hapësirën fiskale për investime sociale.” / Guardian

The post Studimi i OKB: Gratë në vendet në zhvillim, më të goditurat nga barra në rritje e borxhit appeared first on Revista Monitor.

Importet e ushqimeve, 3-mujori i parë 2025

By: Mira Leka
4 May 2026 at 12:01

Shporta e konsumit po rrit nga viti në vit varësinë ndaj importeve duke ekspozuar vendin më shumë ndaj krizave të jashtme. Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se në 3-mujorin e parë të vitit 2026 ushqimet e importuara u rriten në sasi me rreth 19 për qind. Me ritme dyshifrore, me rreth 15% u shtuan edhe importet e zarzavateve dhe frutave të freskëta, duke vërtetuar faktin se kërkesa konsumatore p...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Importet e ushqimeve, 3-mujori i parë 2025 appeared first on Revista Monitor.

Mashtrimet e krijuara nga AI po rriten me shpejtësi; Ja si funksionojnë dhe si të mbrohesh

4 May 2026 at 12:00

Mashtrimet që përdorin inteligjencën artificiale po bëhen gjithnjë e më të zakonshme dhe më të vështira për t’u dalluar. Nga telefonatat me zë të klonuar deri te email-et e personalizuara me saktësi të frikshme, teknologjia po u jep mashtruesve një avantazh të ri.

Në thelb, ajo që ka ndryshuar nuk është ideja e mashtrimit, por shkalla dhe sofistikimi. AI u mundëson mashtruesve të krijojnë përmbajtje bindëse në masë, me shumë pak kosto dhe kohë.

Një nga format më të zakonshme janë deepfake-t dhe klonimi i zërit. Mashtruesit mund të imitojnë zërin e një familjari, shefi apo kolegu dhe të kërkojnë para urgjentisht. Këto raste janë veçanërisht të rrezikshme sepse tingëllojnë plotësisht reale.

Një tjetër formë është phishing-u i avancuar. Ndryshe nga email-et e dikurshme me gabime të dukshme, mesazhet e krijuara nga AI janë të personalizuara dhe të sakta, shpesh duke përdorur të dhëna reale për viktimën, gjë që i bën shumë më bindëse.

AI përdoret gjithashtu për të krijuar profile të rreme, faqe interneti dhe dokumente të falsifikuara, duke ndërtuar histori të besueshme për mashtrime financiare apo romantike. Në disa raste, edhe aplikimet për punë apo kredi janë të falsifikuara me ndihmën e AI.

Një element kyç është shkalla: AI mund të gjenerojë mijëra email-e, mesazhe apo telefonata në pak sekonda, duke rritur ndjeshëm probabilitetin që dikush të bjerë pre.

Ekspertët theksojnë se këto mashtrime funksionojnë sepse shfrytëzojnë psikologjinë njerëzore. Mesazhet shpesh krijojnë ndjesi urgjence, frike apo mundësi fitimi të shpejtë, duke e shtyrë viktimën të veprojë pa verifikuar.

Si të mbrohesh:

Mbrojtja nga mashtrimet e krijuara me inteligjencë artificiale kërkon një kombinim vigjilence, verifikimi dhe ndryshimi të disa sjelljeve bazë në mënyrën si komunikojmë online.

Së pari, verifikimi i identitetit është thelbësor. Nëse merr një telefonatë, mesazh apo email nga dikush që pretendon të jetë një i afërm, koleg apo institucion dhe kërkon para ose informacion të ndjeshëm, mos u mbështet vetëm te ajo që dëgjon apo lexon. Kontakto personin përmes një kanali tjetër të njohur, si një numër telefoni që e ke të ruajtur më parë ose një komunikim direkt.

Duhet të jesh veçanërisht i kujdesshëm ndaj mesazheve që krijojnë ndjesi urgjence. Mashtruesit shpesh përdorin presion kohor, duke thënë se situata është emergjente dhe kërkon veprim të menjëhershëm. Kjo bëhet pikërisht për të shmangur reflektimin dhe verifikimin. Çdo kërkesë që të shtyn të veprosh menjëherë duhet parë me dyshim.

Një tjetër element i rëndësishëm është kontrolli i detajeve. Edhe pse AI ka përmirësuar shumë cilësinë e mashtrimeve, shpesh mbeten sinjale të vogla si adresa email-i të çuditshme, linke që nuk përputhen me faqet zyrtare, apo kërkesa jo tipike për mënyrën si zakonisht komunikon ai person apo institucion.

Nuk duhet të klikohen linke apo të shkarkohen dokumente nga burime të panjohura. Shumë mashtrime synojnë të të çojnë në faqe që duken identike me ato reale për të marrë të dhëna personale apo financiare. Është më e sigurt të hysh manualisht në faqet zyrtare sesa përmes linkeve të dërguara.

Ruajtja e privatësisë online bëhet gjithnjë e më e rëndësishme. Sa më shumë informacion personal të jetë publik në rrjete sociale apo platforma të tjera, aq më lehtë mund ta përdorin mashtruesit për të krijuar mesazhe të personalizuara dhe bindëse.

Gjithashtu, rekomandohet përdorimi i autentifikimit me dy faktorë për llogaritë kryesore, si email-i apo bankat, për të shtuar një shtresë shtesë sigurie në rast se të dhënat komprometohen.

 

/ FORBES TECH

 

The post Mashtrimet e krijuara nga AI po rriten me shpejtësi; Ja si funksionojnë dhe si të mbrohesh appeared first on Revista Monitor.

Makinat elektrike, draftligji hap tregun e pikave të karikimit, rastet kur mund të hyjë edhe OSSH

4 May 2026 at 12:00

Rritja e përdorimit të mjeteve elektrike që në peshë mbetet ende modeste në raport me totalin duket se po ndikon në përfshije më të gjerë të aspekteve që lidhen me to, në kuadrin ligjor.

Në draftligjin “Për sektorin e energjisë elektrike” parashikohet një nen i veçantë që ndalet tek zhvillimi dhe operimi i pikave të karikimit të lidhura ngushtë me mjetet elektrike.

Sipas Nenit 80 të draftligjit, “Integrimi i elektromobilitetit në rrjetin elektrik”, institucionet do të përcaktojnë një kuadër rregullator që synon të nxisë konkurrencën dhe të shmangë përqendrimin e aktivitetit tek kompania publike.

Në pikën 1 të këtij neni thuhet se “ministri, me propozimin e OSSH-së, miraton dhe publikon rregulloret e detajuara për të lehtësuar lidhjen e pikave të karikimit publike dhe private në rrjetin e shpërndarjes së energjisë elektrike,”, duke shtuar se këto rregullore “sigurojnë bashkëpunimin mbi baza jodiskriminuese të Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes, me çdo shoqëri që zotëron, zhvillon, operon ose menaxhon pika rikarikimi për automjetet elektrike, përfshirë edhe lidhjen në rrjet.”

Drafti gjithashtu nënvizon se Operatori i Sistemit të Shpërndarjes (OSSH) nuk do të zotërojë, zhvillojë, menaxhojë ose operojë pika rikarikimi, përveç rasteve kur operatori i sistemit të shpërndarjes ka në pronësi pika private rikarikimi për përdorim vetjak.

Por edhe në këtë rast është bërë një përjashtim. Në pikën 3 përcaktohet se OSSH mund të hyjë në treg në përputhje me parimin e kostos më të ulët të mundshme një pikë rikarikimi por duhet të plotësohen disa kushte. Referuar draftit nënvizohet që çdo procedurë e tillë të jetë e hapur, transparente dhe jodiskriminuese dhe t’i nënshtrohet miratimit paraprak nga Enti Rregullator i Energjisë (ERE), i cili duhet të verifikojë kushtet e tenderimit përpara se operatori i shpërndarjes të ndërhyjë në treg.

Po kështu OSSH duhet të operojë pikat e karikimit mbi bazën e të drejtës të aksesit të palëve të treta dhe nuk bën diskriminim midis përdoruesve të sistemit ose kategorive të tyre, veçanërisht në favor të shoqërive të lidhura me të.

Rregullat e detajuara për procedurat që do të ndjekë ERE pritet të hartohen dhe miratohen nga vetë institucioni.

Shifrat e fundit zyrtare nga Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimit të Transportit Rrugor tregojnë se mjetet elektrike të regjistruara deri në fund të 2025-ës ishin rreth 12 mijë ndërkohë që në janar-mars 2026 ishin 2964 duke u dyfishuar në raport me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Ky interes i qartë drejt elektrikeve po vijon tashmë prej kohësh por rrjeti i pikave të karikimit ende mbetet i kufizuar në vend me një përqendrim më të lartë në Tiranë e Durrës dhe një tendencë drejt zonave të bregdetit nxitur nga turizmi por ende i paaksesueshëm në shumë rajone të tjera./N.Maho

The post Makinat elektrike, draftligji hap tregun e pikave të karikimit, rastet kur mund të hyjë edhe OSSH appeared first on Revista Monitor.

Rio de Zhaneiro është një ogur i mirë për pjesën tjetër të Brazilit

By: Mira Leka
4 May 2026 at 11:56

Parajsë pushimesh apo ferr urban? Politikanët vendorë janë të zhytur në korrupsion dhe lidhje kriminale, shkruan The Economist   Rio de Zhaneiro, metropoli brazilian i ndriçuar nga dielli, gumëzhin nga vizitorët e huaj. Numri i tyre arriti në 2.1 milionë në vitin 2025, me rritje 45% krahasuar me një vit më parë. Për ta, Rio është një fantazi ekzotike, me ujëra vezulluese dhe kodra të mbuluara...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Rio de Zhaneiro është një ogur i mirë për pjesën tjetër të Brazilit appeared first on Revista Monitor.

Kriza e vendeve të punës në teknologji është reale

By: Mira Leka
4 May 2026 at 11:51

Alarm i kuq. Mos fajësoni IA-në, të paktën ende jo. Pse kompanitë e teknologjisë po largojnë punonjës, shkruan The Economist   Kompanitë amerikane të teknologjisë janë të përfshira në valë pushimesh nga puna. Oracle, një kompani që synon të zgjerohet në teknologjinë cloud, sapo ka larguar mijëra punonjës. Block, një emër i njohur në pagesat digjitale, po shkurton më shumë se 4,000 vende pune,...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Kriza e vendeve të punës në teknologji është reale appeared first on Revista Monitor.

Çmimet e naftës rriten mes tensioneve në Ngushticën e Hormuzit dhe premtimeve të Trump për ndërhyrje

4 May 2026 at 11:50

Çmimet e naftës u rritën lehtë në hapjen e tregjeve financiare të së hënës, ndërsa investitorët po monitoronin zhvillimet e luftës me Iranin. Kontratat e naftës Brent dhe WTI për muajin e parë u rritën rreth 1%, duke arritur afërsisht në 109 dhe 103 dollarë për fuçi.

Çmimet e naftës u rritën pak ndërsa tregjet financiare europiane u hapën dhe tregtarët analizuan komentet e presidentit amerikan Donald Trump, i cili tha se Uashingtoni do të ndihmojë anijet të largohen nga Ngushtica e Hormuzit duke filluar nga e hëna. Megjithatë, Irani e ka refuzuar këtë plan.

Në momentin e raportimit, çmimi i naftës amerikane (WTI) ishte rritur me 1% në rreth 103 dollarë për fuçi, ndërsa Brent, standardi ndërkombëtar, ishte gjithashtu 1% më i lartë, rreth 109 dollarë për fuçi.

Tregjet europiane u hapën pothuajse të pandryshuara, me Euro Stoxx 50 dhe Stoxx 600 që lëviznin brenda një intervali 0.1%. Indekset kryesore si DAX i Gjermanisë, CAC 40 i Francës dhe FTSE MIB i Italisë ishin gjithashtu brenda një lëvizjeje prej rreth 0.2%.

Shumë varet tani nga përparimi drejt përfundimit të luftës me Iranin dhe zhbllokimit të ngushticës së Hormuzit. Sipas Stephen Innes nga SPI Asset Management, tregu i naftës mbetet në qendër të krizës, me qindra anije cistern dhe mallrash të bllokuara në Gjirin Persik, duke qëndruar në pritje pasi mungesa e kapaciteteve të magazinimit po detyron prodhuesit të ndalojnë prodhimin.

Trump deklaroi se ajo që ai e quajti “Projekti i Lirisë” do të fillonte të hënën në mëngjes në Lindjen e Mesme. Komanda Qendrore e SHBA-së tha se operacioni do të përfshijë shkatërrues me raketa të drejtuara, më shumë se 100 avionë dhe 15,000 trupa, por Pentagoni nuk dha menjëherë detaje mbi vendosjen e tyre.

Në tregjet e Azi-Paqësorit, indeksi Hang Seng në Hong Kong u rrit me 1.4%, ndërsa tregjet në Kinë dhe Japoni ishin të mbyllura për festën “Java e Artë”. Në Australi, S&P/ASX 200 ra me 0.3%.

Aksionet teknologjike shtynë tregjet në Korenë e Jugut dhe Tajvan në rritje të fortë, me indeksin Kospi që u rrit 3.8% dhe Taiex 4.2%.

Të premten, S&P 500 u rrit me 0.3% duke arritur një rekord të ri, ndërsa Dow Jones ra me 0.3% dhe Nasdaq u rrit me 0.9%. Apple ishte një nga shtytësit kryesorë të rritjes, pasi raportoi fitime më të mira se pritshmëritë.

Në përgjithësi, çmimet e aksioneve ndjekin fitimet e kompanive në afat të gjatë, dhe kompanitë amerikane kanë tejkaluar pritshmëritë në tremujorin e parë të vitit 2026, pavarësisht ndikimit negativ të luftës me Iranin dhe çmimeve të larta të energjisë.

Pasiguria kryesore për ekonominë globale mbetet drejtimi i çmimeve të naftës për shkak të luftës. Çmimet u rritën javën e kaluar nga frika se konflikti mund të mbajë të mbyllur Ngushticën e Hormuzit për një kohë të gjatë, duke bllokuar furnizimin global.

Para luftës, Brent tregtohej pak mbi 70 dollarë për fuçi. Rritja e çmimeve ndihmoi kompanitë e mëdha amerikane të naftës të raportojnë fitime më të larta, por aksionet e tyre ranë pasi çmimet u ulën të premten dhe fitimet neto rezultuan më të ulëta se një vit më parë.

Ndërkohë, dollari u forcua kundrejt jenit japonez, ndërsa euro u dobësua lehtë kundrejt dollarit amerikan. / Euronews

The post Çmimet e naftës rriten mes tensioneve në Ngushticën e Hormuzit dhe premtimeve të Trump për ndërhyrje appeared first on Revista Monitor.

Kur emigracioni i ndihmon sundimtarët e këqij të mbijetojnë

By: Mira Leka
4 May 2026 at 11:44

Një libër i ri evidenton lidhje mes emigracionit masiv dhe dobësimit të demokracisë në mbarë botën, shkruan The Economist   Teksa Peter Magyar, lideri i opozitës në Hungari, bënte fushatë për t’i dhënë fund sundimit 16-vjeçar të Viktor Orban në zgjedhjet e 12 prillit, ai kishte zgjedhur një slogan me dy kuptime. “Tani ose kurrë” përcillte urgjencën që ndienin hungarezët, të cilët mendonin se kjo ...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Kur emigracioni i ndihmon sundimtarët e këqij të mbijetojnë appeared first on Revista Monitor.

Nga profesionistët te hotelet, kush fitoi më shumë në 2024-n

By: Mira Leka
4 May 2026 at 10:55

Viti 2024 ka konfirmuar një kthesë të fortë të modelit ekonomik shqiptar, ku shërbimet profesionale, pasuritë e paluajtshme dhe turizmi po gjenerojnë norma fitimi deri në tre herë më të larta se mesatarja kombëtare. Ndërsa Inteligjenca Artificiale, digjitalizimi dhe fluksi i vizitorëve të huaj po rrisin fitimet, bizneset e “dijes” dhe mikpritjes, industria nxjerrëse dhe ajo përpunuese po zhyten në...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Nga profesionistët te hotelet, kush fitoi më shumë në 2024-n appeared first on Revista Monitor.

Bullgaria, e 38-ta në lirinë ekonomike

By: Mira Leka
4 May 2026 at 10:13

Në edicionin e vitit 2026 të Indeksit të Lirisë Ekonomike, të përpiluar nga Heritage Foundation, Bullgaria renditet e 38-ta nga 176 vende, e pozicionuar mes Kosta Rikës dhe Omanit. Indeksi vlerëson ekonomitë në një shkallë nga 0 në 100, ku pikët më të larta tregojnë liri më të madhe ekonomike. Edhe një herë, Singapori kryeson renditjen me 84.4 pikë, i ndjekur nga vende si Zvicra, Irlanda dhe Austr...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Bullgaria, e 38-ta në lirinë ekonomike appeared first on Revista Monitor.

Rumani, S&P konfirmon vlerësimin “BBB minus”

By: Mira Leka
4 May 2026 at 10:10

Agjencia e vlerësimit financiar S&P Global Ratings konfirmoi vlerësimet për borxhin afatgjatë dhe afatshkurtër të Rumanisë, në “BBB minus/A-3”, ndërsa perspektiva shoqëruese mbetet “negative”, njofton një deklaratë për shtyp nga S&P. Sipas agjencisë së vlerësimit, pavarësisht ngadalësimit të rritjes ekonomike dhe efekteve të luftës në Lindjen e Mesme mbi çmimet e karburantit, koalicioni qe...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Rumani, S&P konfirmon vlerësimin “BBB minus” appeared first on Revista Monitor.

Pse karburanti është ende më i shtrenjtë në Serbi sesa në shumicën e vendeve të rajonit?

By: Mira Leka
4 May 2026 at 10:07

Sa herë që diskutohet për çmimet e karburantit në Serbi, është e zakonshme që shpjegimet për nivelin e tyre të kërkohen te lëvizja e çmimeve ndërkombëtare, kursi i këmbimit të Dinarit dhe taksat e tarifat shtetërore. Ajo që është më pak e qartë për publikun e gjerë është se si përcaktohen çmimet ndërkombëtare dhe si funksionon politika e akcizave në Serbi. Çmimi i naftës bruto, nga e cila përftohe...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Pse karburanti është ende më i shtrenjtë në Serbi sesa në shumicën e vendeve të rajonit? appeared first on Revista Monitor.

Tatimet: Edhe 27 ditë kohë për zbatimin e pagesave cashless me POS në disa sektorë

4 May 2026 at 09:57

Kanë mbetur edhe 27 ditë nga afati përfundimtar, për zbatimin e detyrimit ligjor për kryerjen e pagesave pa para në dorë (cashless) përmes pajisjeve POS/POI në pikat e shitjes, për një sërë subjektesh të përcaktuara nga administrata tatimore.

Sipas njoftimit të Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, detyrimi përfshin kryesisht strukturat akomoduese (hotele dhe njësi turistike), shërbimet e transportit, si dhe institucionet dhe shoqëritë publike me kapital shtetëror.

Ky vendim synon rritjen e formalizimit të ekonomisë dhe reduktimin e përdorimit të parasë cash në transaksionet tregtare, duke e bërë më të gjurmueshme qarkullimin financiar.

Zbatimi i pagesave elektronike shihet si një hap drejt:

  • rritjes së transparencës në transaksione,
  • shërbimeve më të shpejta dhe efikase për qytetarët,
  • dhe uljes së informalitetit në ekonomi.

Autoritetet tatimore kanë theksuar se bizneset duhet të mos e lënë për ditën e fundit përmbushjen e detyrimit, pasi afati përfundimtar është 30 maj 2026. Pas kësaj date, subjektet që nuk janë pajisur me sistemet e kërkuara do të përballen me masa administrative sipas legjislacionit në fuqi.

Ky ndryshim vlerësohet si një nga hapat më të rëndësishëm të viteve të fundit në drejtim të dixhitalizimit të pagesave dhe formalizimit të ekonomisë shqiptare.

The post Tatimet: Edhe 27 ditë kohë për zbatimin e pagesave cashless me POS në disa sektorë appeared first on Revista Monitor.

Reforma territoriale nuk është çështje hartash: Një debat i vjetër që rikthehet për zgjidhje

By: Mira Leka
4 May 2026 at 09:53

Nga Prof. asoc. dr. Florian Bjanku*   Debati për reformën territoriale është kthyer sërish në vëmendje, por në thelb ai nuk është një debat i ri. Ai është një problem i pambyllur që prej reformës së vitit 2014 dhe që sot rikthehet në kushte të reja, të diktuara nga ndryshimet e forta demografike, nga realiteti i ri social dhe ekonomik, si dhe nga kërkesat gjithnjë e më konkrete që lidhen me proces...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Reforma territoriale nuk është çështje hartash: Një debat i vjetër që rikthehet për zgjidhje appeared first on Revista Monitor.

Energjia drejt modelit europian

By: Mira Leka
4 May 2026 at 09:44

Një projektligj i ri “Për sektorin e energjisë elektrike” e zhvendos tregun nga një model më i kontrolluar drejt një sistemi të ekspozuar ndaj çmimeve të bursës, kontratave private dhe konkurrencës rajonale, duke rritur njëkohësisht rrezikun për bizneset dhe mundësitë për investitorët.   Nertila Maho Ministria e Infrastrukturës dhe e Energjisë hodhi së fundmi për konsultim një projektligj të ...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Energjia drejt modelit europian appeared first on Revista Monitor.

Inflacioni nuk pritet të arrijë përmasat e vitit 2022V

By: Mira Leka
4 May 2026 at 09:36

Është e pritshme që rritja e çmimit të naftës deri në nivelet aktuale të përkthehet në një inflacion prej 0.5 pikë përqindje më të lartë gjatë muajve në vazhdim. Në skenarë më ekstremë, inflacioni mund të arrijë deri në kufijtë e 5%, por jo nivelet e regjistruara në vitin 2022, si rrjedhojë e konfliktit në Ukrainë   Intervistë me Erald Themeli, drejtor i Departamentit të Politikave Monetare në Ban...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Inflacioni nuk pritet të arrijë përmasat e vitit 2022V appeared first on Revista Monitor.

Jo vetëm apartamentet, edhe qiratë po bëhen të papërballueshme për vendasit e familjet e reja

By: Mira Leka
4 May 2026 at 09:11

Elona dhe Sokoli janë një çift i ri 24 dhe 26 vjeç, që kanë vendosur të fillojnë jetesën së bashku. Paga mujore bruto e Sokolit është 100 mijë lekë në muaj (gati 80 mijë lekë neto) dhe e Elonës 90 mijë lekë në muaj bruto, ose 72 mijë lekë. Të ardhurat e tyre mujore neto janë rreth 152 mijë lekë. Fillimisht menduan të blinin një shtëpi, në një zonë relativisht të mirë, për të kursyer kostot e makin...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Jo vetëm apartamentet, edhe qiratë po bëhen të papërballueshme për vendasit e familjet e reja appeared first on Revista Monitor.

Anatomia e një lindjeje të munguar

By: Mira Leka
4 May 2026 at 09:07

Nga qiraja dhe kredia, te çerdhja, transporti, ushqimi dhe pasiguria në punë, çmimi i jetës urbane po e shtyn vendimin për fëmijën e parë gjithnjë e më vonë. Në një vend ku lindjet ranë me 8.1% krahasuar me një vit më parë, dhe janë 4 herë më të ulëta se në fillim të viteve ’90, ekonomia po bëhet gjithnjë e më shumë faktor demografik. A po hyn Shqipëria në një epokë ku fertiliteti nuk përcaktohet ...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Anatomia e një lindjeje të munguar appeared first on Revista Monitor.

❌
❌