Gati ndryshime në ligjin e pagesave, zgjerohen institucionet financiare dhe pjesëmarrësit
Ministria e Financave ka hedhur për konsultim publik ndryshime në ligjin nr. 133/2013 “Për sistemin e pagesave”, duke synuar zgjerimin e përkufizimeve dhe përafrimin me direktivat europiane të shërbimeve financiare. Njëkohësisht ka shtuar edhe sqarimin në një tjetër drafttligj “Për bankat” të lidhur me paranë elektronike.
Konkretisht lidhur me draftin e parë të sistemit të pagesave ndryshimet kryesore fokusohen në nenin 5, ku ripërcaktohen termat “institucion financiar” dhe “pjesëmarrës”, duke reflektuar zhvillimet në tregun e pagesave dhe aktorët e rinj që operojnë në të.
Sipas propozimit, përkufizimi i “institucion financiar” zgjerohet ndjeshëm. Ai tashmë përfshin “një institucion krediti sipas përkufizimit në nenin 5, pika 13/2 të ligjit ‘Për shërbimet e pagesave’”, por edhe një gamë më të gjerë subjektesh. Drafti specifikon se “institucion financiar janë: Banka e Shqipërisë dhe banka qendrore të huaja”.
Po kështu, përfshihen “institucionet e shërbimeve postare, në rast se kuadri përkatës e parashikon ofrimin e shërbimeve të pagesave”, duke shtuar potencialisht përdorimin e kanaleve alternative për pagesa.
Në listë shtohen edhe pjesëmarrësit në tregjet e kapitalit, si “shoqëri komisionere, veprimtaria e së cilës rregullohet sipas legjislacionit për tregjet e kapitalit”. Po kështu është përfshirja e institucioneve publike: “autoritetet publike dhe subjekte, detyrimet e të cilëve janë të garantuara me fonde publike”.
Drafti njeh gjithashtu rolin e aktorëve ndërkombëtarë, duke përfshirë “institucione krediti ose shoqëri komisionere të huaja që marrin pjesë në një sistem pagesash”. Një aspekt është përfshirja e “një institucion pagesash i rregulluar sipas ligjit ‘Për shërbimet e pagesave’ biznesi i të cilit konsiston në ekzekutimin e urdhrave të transfertës”.
Po në të njëjtën linjë, përfshihen edhe “një institucion i parasë elektronike i rregulluar sipas ligjit ‘Për shërbimet e pagesave’”. Drafti i jep Bankës së Shqipërisë një rol të shtuar, duke parashikuar se ajo “mund të vendosë që institucionet mund të konsiderohen institucione financiare për shkak të rrezikut sistemik ”.
Ndryshime të tjera vijnë edhe për përkufizimin e “pjesëmarrësit”. Sipas draftit, “pjesëmarrës është një institucion financiar, një kundërpalë qendrore, një agjent shlyerës, një shtëpi klerimi, një operator sistemi”. Kjo listë zgjerohet më tej duke përfshirë “një anëtar klerimi i një kundërpale qendrore i licencuar në përputhje me legjislacionin për tregjet e kapitalit”.
Dokumenti thekson “i njëjti pjesëmarrës mund të veprojë si kundërpalë qendrore, agjent shlyerës ose shtëpi klerimi”. Një tjetër element është trajtimi i nënpjesëmarrësve.
Drafti parashikon se “Banka e Shqipërisë mund të konsiderojë një nënpjesëmarrës si pjesëmarrës kur kjo është e justifikueshme në bazë të rrezikut sistemik”. Gjithsesi, ai vendos një kufi të qartë “nuk do të kufizohet përgjegjësia e pjesëmarrësit përmes të cilit nënpjesëmarrësi kalon urdhër transfertat”. Projektligji është aktualisht në fazë konsultimi, ndërsa palët e interesuara pritet të japin komentet e tyre përpara miratimit përfundimtar.
Ndryshimet ne nenin 5 pika k dhe l
“k) “Institucion financiar” janë:
- një institucion krediti sipas përkufizimit në nenin 5, pika 13/2 të ligjit “Për shërbimet e pagesave”, i ndryshuar;
- një subjekt që kryen veprimtari bankare e financiare, ushtrimi i veprimtarisë të të cilit bëhet me ligj të veçantë;
- Banka e Shqipërisë dhe banka qendrore të huaja;
- institucionet e shërbimeve postare, në rast se legjislacioni përkatës e parashikon ofrimin e shërbimeve të pagesave;
- shoqëri komisionere, veprimtaria e së cilës rregullohet sipas legjislacionit për tregjet e kapitalit;
- autoritetet publike dhe subjekte, detyrimet e të cilëve janë të garantuara me fonde publike;
- institucione krediti ose shoqëri komisionere të huaja, të rregulluara në mënyrë të ngjashme me institucionet në nënpikat “i” dhe “v”, të cilët marrin pjesë në një sistem pagesash dhe janë përgjegjëse për përmbushjen e detyrimeve financiare që rrjedhin nga urdhrat e transfertave brenda këtij sistemi;
- një institucion pagesash i rregulluar sipas ligjit “Për shërbimet e pagesave”, me përjashtim të personit fizik ose juridik që përfiton nga përjashtimet sipas nenit 27 ose 28 të atij ligji, i cili merr pjesë në një sistem, biznesi i të cilit konsiston në ekzekutimin e urdhrave të transfertës sipas përcaktimeve të shkronjës “t”, nënpika “i” e këtij neni, dhe i cili është përgjegjës për përmbushjen e detyrimeve financiare që rrjedhin nga këto urdhra transfertash brenda këtij sistemi;
- një institucion i parasë elektronike i rregulluar sipas ligjit “Për shërbimet e pagesave”, me përjashtim të personit juridik që përfiton nga përjashtimet sipas nenit 28/8 të atij ligji, i cili merr pjesë në një sistem, biznesi i të cilit konsiston në ekzekutimin e urdhrave të transfertës sipas përcaktimeve të shkronjës “t”, nënpika “i” të këtij neni, dhe i cili është përgjegjës për përmbushjen e detyrimeve financiare që rrjedhin nga këto urdhra transfertash brenda këtij sistemi.
Nëse një sistem i rregulluar nga ky ligj ekzekuton vetëm urdhra transferimi sipas përcaktimeve të shkronjës “t” nënpika “ii”, si dhe pagesat që rezultojnë nga këto urdhra, Banka e Shqipërisë mund të vendosë që institucionet që marrin pjesë në një sistem të tillë dhe kanë përgjegjësi për shlyerjen e detyrimeve financiare që rrjedhin nga urdhrat e transfertave brenda këtij sistemi, mund të konsiderohen institucione financiare, me kusht që të paktën tre pjesëmarrës të këtij sistemi të përfshihen në kategoritë e parashikuara në këtë shkronjë dhe që një vendim i tillë është i garantuar për shkak të rrezikut sistemik.
- l) “Pjesëmarrës” është një institucion financiar, një kundërpalë qendrore, një agjent shlyerës, një shtëpi klerimi, një operator sistemi ose një anëtar klerimi i një kundërpale qendrore i licencuar në përputhje me legjislacionin për tregjet e kapitalit.
Sipas rregullave të sistemit, i njëjti pjesëmarrës mund të veprojë si kundërpalë qendrore, agjent shlyerës ose shtëpi klerimi, ose të kryejë një pjesë ose të gjitha këto detyra. Banka e Shqipërisë për qëllimet e këtij ligji, mund të konsiderojë një nënpjesëmarrës si pjesëmarrës kur kjo është e justifikueshme në bazë të rrezikut sistemik. Megjithatë, në këtë rast, nuk do të kufizohet përgjegjësia e pjesëmarrësit përmes të cilit nënpjesëmarrësi kalon urdhër transfertat në këtë sistem.”
The post Gati ndryshime në ligjin e pagesave, zgjerohen institucionet financiare dhe pjesëmarrësit appeared first on Revista Monitor.