❌

Normal view

Received today — 22 October 2026 ⏭ Ekonomi

Skema sociale në Kosovë: Mbi 41 milionë euro për shtesat e fëmijëve dhe pensionet bazike në shtator

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
22 October 2026 at 10:53

Mbi 374 mijë fëmijë përfituan nga shtesat mujore, ndërsa 172,721 qytetarë morën pensione bazike të moshës. Për veteranët e luftës u ndanë mbi 7.8 milionë euro.

 

Agjencia e Statistikave të Kosovës ka publikuar të dhënat për skemat e mirëqenies sociale për muajin shtator 2026, duke paraqitur numrin e përfituesve dhe vlerën e mjeteve të shpenzuara për secilën kategori të skemave sociale dhe pensionale.

Sipas të dhënave të ASK-së, skema e shtesave për fëmijë kishte numrin më të madh të përfituesve, me gjithsej 374,652 fëmijë, për të cilët gjatë muajit shtator u ndanë 13 milionë e 537 mijë e 935 euro.

Ndërkaq, pensionet bazike të moshës përfshinë 172,721 përfitues, ndërsa vlera e pagesave arriti në 27 milionë e 614 mijë e 160 euro. Në kategorinë e pensioneve kontributpaguese të moshës ishin 47,738 përfitues, për të cilët u ndanë 11 milionë e 673 mijë e 749.40 euro. Për pensionet parciale kontributpaguese të moshës përfituan 11,493 persona, me pagesa në vlerë prej 2 milionë e 482 mijë e 402.24 eurosh.

Për pensionet e personave me aftësi të kufizuara u ndanë 3 milionë e 576 mijë e 450 euro për 21,644 përfitues. Ndërkaq, pensionet e familjeve të dëshmorëve dhe invalidëve të luftës përfshinë 12,332 përfitues, të cilët morën gjithsej 3 milionë e 753 mijë e 648.56 euro.

Sipas ASK-së, për veteranët e luftës u ndanë 7 milionë e 840 mijë e 105.60 euro, ndërsa numri i përfituesve në këtë kategori ishte 39,699. Nga skema e ndihmës sociale përfituan 14,664 persona, me pagesa në vlerë prej 2 milionë e 172 mijë e 544 eurosh.

Mbështetje financiare morën edhe 9,394 familje që kanë fëmijë me aftësi të kufizuara, për të cilat u ndanë 659,100 euro. Ndërkaq, nga skema e pensioneve paraplegjike dhe tetraplegjike përfituan 3,839 persona, ndërsa shuma e pagesave arriti në 1 milion e 521 mijë e 263 euro.

Në kategorinë e pensioneve familjare ishin 2,304 përfitues, me pagesa prej 350,700 eurosh, ndërsa nga skema e të vejave përfituan 1,925 persona, të cilëve iu ndanë 521,700 euro. Për pensionet e Forcës së Sigurisë së Kosovës u ndanë 504,900 euro për 993 përfitues, kurse pensionet e Trupave Mbrojtëse të Kosovës përfshinë 1,380 përfitues, me pagesa në vlerë prej 291,773 eurosh.

Pensionet e Trepçës u paguan për 728 përfitues, ndërsa vlera e mjeteve të ndara ishte 113,400 euro. Në të njëjtën periudhë, pensionet e invalidëve të punës përfshinë 24 persona, për të cilët u paguan 3,600 euro.

Të dhënat e ASK-së tregojnë se nga skema e kompensimit për punëtorët e arsimit për vitet 1990/91 deri në vitet 1998/99 përfituan 15,606 persona, ndërsa vlera e pagesave arriti në 1 milion e 362 mijë e 131 euro.

Për mbështetjen financiare të lehonave të punësuara u ndanë 1 milion e 89 mijë e 500 euro për 2,176 përfituese. Ndërsa lehonat e papunësuara përfituan gjithsej 3 milionë e 420 mijë euro, me 6,817 përfituese gjatë muajit shtator.

Sipas këtyre të dhënave, skemat e mirëqenies sociale në Kosovë përfshijnë pensionet e moshës dhe ato kontributpaguese, kategoritë e dala nga lufta, ndihmën sociale, mbështetjen për fëmijët dhe familjet me nevoja të veçanta, si dhe skemat e tjera për pensionistët dhe lehonat.

The post Skema sociale në Kosovë: Mbi 41 milionë euro për shtesat e fëmijëve dhe pensionet bazike në shtator appeared first on Revista Monitor.

Tokë pa fermerë, ekonomi pa punonjës: Pse Shqipëria nuk zhvillohet pa rininë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
22 October 2026 at 10:00

Toka e copëtuar dhe fermerët e plakur e kanë lënë vendin pa sovranitet ushqimor, ndërsa zbrazja nga njerëzit dhe ekonomia e betonit po na çojnë drejt një rritjeje ekonomike minimale. Për ta kaluar krizën duhet rishkruar kontrata ekonomike, e sociale me të rinjtë.

 

Nga Fatos Fico

Ekspert i zhvillimit të qëndrueshëm

 

ShqipĂ«ria po tregon prej kohĂ«sh dy “sĂ«mundje” strukturore. NĂ« fshat, toka bujqĂ«sore po lihet djerrĂ«. E copĂ«tuar qĂ« nga viti 1991 nĂ« ferma familjare prej mesatarisht 1.2 hektarĂ«sh, tĂ« ndara edhe kĂ«to nĂ« tri a katĂ«r ngastra, ajo nuk arrin tĂ« mekanizohet dhe tĂ« krijojĂ« ekonomi shkalle. Rreth 65% deri nĂ« 75% e punĂ«s nĂ« arĂ« dhe serra kryhet ende me krahĂ«. Kjo bujqĂ«si e mbetur nĂ« epokĂ«n e shatĂ«s nuk e ushqen mĂ« vendin: nĂ« tremujorin e dytĂ« tĂ« vitit 2026, pikĂ«risht kur miliona turistĂ« tĂ« huaj mbushĂ«n restorantet e tregjet, prodhimi bujqĂ«sor ra me 2.29%.

Në Tiranë, ku sot jeton 31.6% e popullsisë së vendit, ose 758,513 banorë, vinçat krijojnë përshtypjen e një ekonomie që po rritet drejt lartësive. Zyrtarisht, ajo u rrit me 3.71% në tremujorin e parë dhe 3.61% në të dytin, ndërsa FMN-ja parashikon një rritje prej 3.5% për vitin 2026 dhe 3.2% për vitin 2027.

Por, nëse e ngremë pak kapakun e motorit të makinës, shfaqet një e vërtetë po aq e hidhur sa ajo e tokës bujqësore. Si toka e copëtuar e puna manuale që nuk na japin dot sovranitet ushqimor, ashtu edhe fuqia punëtore e tkurrur dhe struktura e cekët e bizneseve nuk na japin dot sovranitet ekonomik. Me numrin e punonjësve që i kanë mbetur dhe me plakjen e shpejtë të popullsisë, Shqipëria nuk ka kapacitet të mbajë në mënyrë të qëndrueshme as një rritje modeste prej 3% në vit. Pa ndryshuar kursin ekonomik, dhe pa u dhënë arsye ekonomike e sociale të rinjve për të qëndruar,  vendi do të plaket e zbrazet përpara se të bëhet prodhues dhe i mirëqenë.

Iluzioni i shifrës 3.6%, rritja me taksa çmimesh dhe rroga shteti

Për një qytetar që nuk di shumë nga ekonomia, shifra 3.61% duket si lajm i mirë. Por në ekonominë reale, ajo çfarë ka rëndësi është se nga vjen kjo rritje. Në një vend që zhvillohet shëndetshëm, ekonomia rritet sepse hapen fabrika e biznese të reja, toka prodhon më shumë dhe kompanitë shesin mallra e teknologji edhe jashtë kufijve (eksportojnë). Në Shqipërinë e vitit 2026, gati dy të tretat e rritjes ekonomike vijnë nga dy burime që nuk prodhojnë asnjë gozhdë dhe asnjë kokërr domate.

Burimi i parĂ« janĂ« çmimet e larta: 1.13%, ose njĂ« e treta e gjithĂ« rritjes prej 3.61%, vjen nga “taksat neto mbi produktet”.MĂ« thjesht, kur shtrenjtohen ushqimet e mallrat e importuara dhe kur importet e karburanteve rriten me 12.4%, shteti arkĂ«ton mĂ« shumĂ« TVSH dhe akcizĂ« pĂ«r çdo blerje tonĂ«n. TĂ« quash rritje ekonomike faktin qĂ« familjet paguajnĂ« mĂ« shumĂ« taksa prej çmimeve tĂ« fryra Ă«shtĂ« njĂ«soj si tĂ« hipĂ«sh mbi karrige dhe tĂ« thuash se je zgjatur.

Burimi i dytĂ« Ă«shtĂ« vetĂ« shteti. Sektori qĂ« dha kontributin mĂ« tĂ« madh nĂ« rritjen e ekonomisĂ« nĂ« gjysmĂ«n e parĂ« tĂ« vitit 2026 nuk ishte as turizmi, as ndĂ«rtimi, por Administrata Publike, Arsimi dhe ShĂ«ndetĂ«sia. Edhe pse popullsia u tkurr me 15.2% midis dy censeve dhe shĂ«rbimet kaluan nĂ« e-Albania, numri i rrogĂ«tarĂ«ve tĂ« shtetit arriti rekordin 23-vjeçar prej 186,581 punonjĂ«sish nĂ« fund tĂ« vitit 2025, me njĂ« kosto buxhetore prej 125.7 miliardĂ« lekĂ«sh nĂ« vit. PĂ«r shkak tĂ« rregullave kontabĂ«l tĂ« PBB-sĂ«, sa herĂ« qĂ« qeveria rrit rrogat e administratĂ«s me paratĂ« e taksave, kjo regjistrohet statistikisht si “rritje e ekonomisĂ«â€.

NĂ«se nga rritja zyrtare prej 3.61% zbresim taksat mbi konsumin (1.13%) dhe efektin kontabĂ«l tĂ« rrogave tĂ« shtetit (rreth 0.75–0.85%), del se rritja reale organike e ekonomisĂ« private shqiptare nĂ« vitin 2026 Ă«shtĂ« vetĂ«m 1.6% deri nĂ« 1.75% nĂ« vit. NdĂ«rkohĂ«, dy sektorĂ«t qĂ« prodhojnĂ« mallra fizikĂ« dhe mbajnĂ« nĂ« punĂ« 476 mijĂ« shqiptarĂ« — pra 45% tĂ« gjithĂ« krahut tĂ« punĂ«s nĂ« vend — po fundosen: bujqĂ«sia ra me -2.29%, ndĂ«rsa industria dhe energjia shĂ«nuan -0.47% nĂ« tremujorin e dytĂ« 2026, pasi kishin humbur edhe 13.1% tĂ« punĂ«torĂ«ve industrialĂ« njĂ« vit mĂ« parĂ«.

Largimi i njerëzve rrezikon pensionet dhe buxhetin

Sa herĂ« qĂ« flitet pĂ«r shpopullimin, pĂ«rgjigjja zyrtare Ă«shtĂ« se pjesĂ«marrja nĂ« forcĂ«n e punĂ«s arriti rekordin historik prej 76.70% nĂ« tremujorin e parĂ« 2025 dhe papunĂ«sia zbriti nĂ« 8.7%. PĂ«rqindja e punĂ«simit u rrit sepse u pakĂ«sua numri i krahĂ«ve tĂ« punĂ«s dhe i banorĂ«ve; po ashtu, nga ana tjetĂ«r, kjo shifĂ«r Ă«shtĂ« kĂ«mbanĂ« alarmi, pasi ajo tregon se nĂ« ShqipĂ«ri nuk ka mbetur mĂ« rezervĂ« njerĂ«zish qĂ« mund tĂ« futen nĂ« punĂ«. Si pasojĂ«, bizneset po detyrohen ta kĂ«rkojnĂ« zgjidhjen te punĂ«torĂ«t e huaj, nĂ« vend qĂ« ekonomia tĂ« mbajĂ« tĂ« punĂ«suar tĂ« rinjtĂ« vendas. Midis viteve 2011 dhe 2023, ShqipĂ«ria ka humbur rreth 430 mijĂ« banorĂ«, duke zbritur nĂ« 2.4 milionĂ«, ndĂ«rsa popullsia nĂ« moshĂ« pune (15–64 vjeç) u tkurr me 350 mijĂ« njerĂ«z. Mosha mesatare kaloi nga 35.3 vjeç nĂ« 42.5 vjeç, dhe sot gati njĂ« nĂ« pesĂ« shqiptarĂ« (20%) Ă«shtĂ« mbi 65 vjeç.

Kur shohim llogaritĂ« e buxhetit tĂ« shtetit — 823 miliardĂ« lekĂ« tĂ« ardhura kundrejt 887 miliardĂ« lekĂ«ve shpenzime nĂ« vitin 2026, me njĂ« deficit prej 64 miliardĂ« lekĂ«sh — barra mbi punonjĂ«sit shqiptarĂ« nĂ« sektorin privat duket nĂ« tĂ«rĂ« dramaticitetin e saj:

NĂ« Censin e vitit 2023, 1,243,085 persona (15–64 vjeç) deklaruan se janĂ« nĂ« punĂ«. Por nĂ« Institutin e Sigurimeve ShoqĂ«rore, gjatĂ« vitit 2025, derdhĂ«n kontribute vetĂ«m 871 mijĂ« persona. Kjo do tĂ« thotĂ« se rreth 372 mijĂ« njerĂ«z punojnĂ« nĂ« tĂ« zezĂ« ose nĂ« ekonomi familjare pa paguar sigurime.

Edhe brenda 871 mijĂ« kontribuesve ligjorĂ«, 185 mijĂ« janĂ« punonjĂ«s tĂ« shtetit, ku rreth 40 mijĂ« punojnĂ« nĂ« 61 bashkitĂ« e vendit, tĂ« cilat do tĂ« marrin 47 miliardĂ« lekĂ« transfertĂ« nga buxheti qendror nĂ« vitin 2026. Rreth 100 mijĂ« janĂ« fermerĂ« (11.6%) qĂ« paguajnĂ« kuota minimale vjetore, dhe 25 mijĂ« janĂ« kontribues vullnetarĂ« — ku 64% e tyre paguajnĂ« thjesht pĂ«r tĂ« blerĂ« vitet e munguara nĂ« prag tĂ« pensionit.

Në fund mbeten vetëm 560 mijë punonjës të sektorit privat jo-bujqësor. Këta 560 mijë punonjës privatë mbajnë mbi shpinë gjithë shtetin: ata financojnë 755 mijë pensionistë dhe 187 mijë rrogëtarë publikë. Sot kemi vetëm 1.18 kontribues për çdo pensionist, e për më tepër, në vitin 2025 fluksi i pensionistëve të rinj (+33,518 pensione pleqërie) ishte 23.6% më i lartë se kontribuesit e rinj. Për shkak të viteve në të zezë, 57.1% e pensionistëve urbanë të pleqërisë (322 mijë të moshuar) marrin pension të pjesshëm, duke e lënë pensionin mesatar në qytet në 20,123 lekë dhe në fshat në 12,313 lekë.Kontributet e mbledhura prej 185.5 miliardë lekësh nuk mbulojnë shpenzimet e skemës së detyrueshme prej 195.7 miliardë lekësh, që janë sa 7.72% e PBB-së, duke detyruar buxhetin të shtojë 10.2 miliardë lekë nga taksat.

Pesha e betonit dhe e euros me 90 Lekë: Pse u shkatërrua prodhimi dhe u shtrenjtuan ushqimet me 40%

Pse ekonomia aktuale nuk prodhon rritje të qëndrueshme? Përgjigjja gjendet te kapitali i derdhur në beton dhe efektet e kursit të këmbimit.

NĂ« vitin 2025, Investimet e Huaja Direkte arritĂ«n rekordin prej 1.84 miliardĂ« dollarĂ«sh, por 34% e tyre shkuan nĂ« pasuri tĂ« paluajtshme, 18% nĂ« banka dhe 10% nĂ« industri nxjerrĂ«se. Ky lumĂ« i valutĂ«s nĂ« beton, bashkĂ« me turizmin dhe flukset informale, e rrĂ«zoi euron ne 21 tetor 2026 nĂ« 90.7  LekĂ« — rreth 25.5% mĂ« poshtĂ« se pesĂ« vite mĂ« parĂ«, ndonĂ«se Banka e ShqipĂ«risĂ« bleu 826 milionĂ« euro nĂ« 9-mujorin e vitit 2025.

Zyrtarisht thuhet se euroja e lirĂ« uli borxhin e jashtĂ«m, duke zbritur borxhin publik nĂ« 53.6% tĂ« PBB-sĂ« mĂ« 2026, dhe na mbrojti disi nga inflacioni i importuar, me njĂ« inflacion zyrtar prej 3.2%. Por, kĂ«to “tĂ« mira” rrĂ«zohen pĂ«rballĂ« dy fakteve:kolapsit tĂ« prodhimit vendas dhe shtrenjtimit drastik tĂ« çmimeve tĂ« ushqimit.

SĂ« pari, euroja e kĂ«mbyer me pak me shumĂ« se 90 lekĂ« veproi si taksĂ« ndĂ«shkuese prej 25% mbi çdo prodhues dhe eksportues shqiptar, tĂ« cilĂ«t paguajnĂ« rrogat e taksat nĂ« lekĂ« tĂ« mbiçmuar dhe shesin nĂ« euro tĂ« zhvlerĂ«suar. Eksportet e mallrave ranĂ« me 10% deri nĂ« 14% nĂ« vit (2023–2025), duke i kushtuar industrisĂ« 600 deri nĂ« 800 milionĂ« euro humbje kumulative nĂ« fasoneri,minerale dhe agro-pĂ«rpunim. Ky deindustrializim duket qartĂ« nĂ« regjistrin e INSTAT-it, i cili numĂ«ron 250 mijĂ« njĂ«si aktive me NIPT, tĂ« ndara nĂ« dy realitete krejt tĂ« ndryshme: nga njĂ«ra anĂ« janĂ« 112 mijĂ« fermerĂ« individualĂ«, tĂ« cilĂ«t prodhojnĂ« nĂ« ngastra tĂ« vogla familjare kryesisht pĂ«r vetĂ«konsum dhe tregun lokal pa arritur dot pĂ«rmasat e njĂ« kompanie; nga ana tjetĂ«r janĂ« 138 mijĂ« ndĂ«rmarrjet ekonomike (bizneset) e vendit, ku 85.9% merren me tregti e shĂ«rbime dhe vetĂ«m 14.1% (rreth 19 mijĂ« kompani) janĂ« biznese tĂ« mirĂ«fillta qĂ« prodhojnĂ« mallra nĂ« industri, ndĂ«rtim apo agrobiznes tĂ« organizuar. Madje, edhe brenda kĂ«tyre 138 mijĂ« bizneseve, 98.5% janĂ« mikrobiznese dhe biznese nĂ«n 50 punonjĂ«s, ndĂ«rsa vetĂ«m 1.5% e kompanive (~2 mijĂ« biznese tĂ« mĂ«dha) japin 48.6% tĂ« punĂ«simit dhe 44.8% tĂ« xhiros nĂ« ekonomi.

SĂ« dyti, euroja 25% mĂ« e lirĂ« nuk i uli çmimet, por pĂ«rkundrazi, çmimet e ushqimeve bazĂ« (bulmet, mish, bukĂ«, vaj,perime) pĂ«suan njĂ« inflacion kumulativ prej gati 40% ose mĂ« shumĂ« (38%–45% qĂ« prej vitit 2021). Kjo pĂ«r dy shkaqe kryesore:

  • Rritja e kostove tĂ« prodhimit vendas: Fermeri shqiptar u godit nga mungesa e krahut tĂ« punĂ«s (mĂ«ditja nĂ« fshat u dyfishua), shtrenjtimi me 40%–60% i inputeve, plehrave kimike, ushqimit pĂ«r bagĂ«tinĂ« e naftĂ«s, dhe pamundĂ«sia pĂ«r tĂ« mekanizuar ngastrat e vogla. MijĂ«ra fermerĂ« therĂ«n bagĂ«tinĂ« dhe lanĂ« tokĂ«n djerrĂ«, duke tkurrur prodhimin vendas.
  • Oligopolet e importit: Kur prodhuesi vendas u mbyt nga kostot dhe euroja e lirĂ«, importuesit e mĂ«dhenj mbetĂ«n pa konkurrencĂ«. Ata blenĂ« ushqime mĂ« lirĂ« nĂ« euro jashtĂ«, futĂ«n nĂ« xhep fitimin prej 25% tĂ« kursit dhe i rritĂ«n çmimet nĂ« dyqane me 40%, ndĂ«rsa qeveria arkĂ«toi mĂ« shumĂ« TVSH (+1.13% nĂ« PBB).

ÇfarĂ« duhet bĂ«rĂ« — dhe pse çelĂ«si janĂ« tĂ« rinjtĂ«?

Pse e gjithĂ« llogaria ekonomike varet nga tĂ« rinjtĂ«? SĂ« pari, me daljen nĂ« pension tĂ« brezit tĂ« viteve 1960-tĂ« dhe emigracionin, forca e punĂ«s tkurret me -0.5% deri nĂ« -0.8% nĂ« vit. E mĂ« tej, kur ke njĂ« popullsi me moshĂ« mesatare 43 vjeç, nuk mund t’i kĂ«rkosh njĂ« 60-vjeçari nĂ« fshat e qytet tĂ« bĂ«het inxhinier automatizimi apo programues. Kur njĂ« 20 vjeçar hipĂ«n nĂ« avion nĂ« Rinas, ShqipĂ«ria nuk humbet thjesht njĂ« punĂ«tor sot; humbet mbi 40 vite kontribute tĂ« ardhshme nĂ« skemĂ«n e pensioneve, qĂ« me kontributet aktuale janĂ« rreth 85,000–100,000 euro sigurime tĂ« humbura pĂ«r person , humbet 350,000–400,000 euro prodhim tĂ« brendshĂ«m gjatĂ« jetĂ«s sĂ« tij aktive dhe humbet fĂ«mijĂ«t qĂ« ai do tĂ« lindĂ« nĂ« Gjermani e jo nĂ« ShqipĂ«ri.

Paradoksi shqiptar Ă«shtĂ« se tĂ« rinjtĂ« nuk po ikin mĂ« pĂ«r shkak tĂ« papunĂ«sisĂ«, por pĂ«r shkak tĂ« punĂ«s pa tĂ« ardhme. NĂ« TiranĂ«, ku janĂ« rreth 400 mijĂ« banorĂ« nĂ« moshĂ« pune, njĂ« i ri mund tĂ« gjejĂ« punĂ« si kamarier, korrier apo operator telefonik brenda 2 deri nĂ« 4 javĂ«sh, me pagĂ« 45,000 deri nĂ« 65,000 lekĂ« nĂ« muaj. Por, kjo Ă«shtĂ« njĂ« “skllavĂ«ri” ekonomike:edhe me 600 euro rrogĂ«, me ushqime qĂ« kushtojnĂ« sa gjysma e tĂ« ardhurave mujore e tĂ« shtrenjtuara me 40%, kundrejt apartamenteve nĂ« TiranĂ« qĂ« kushtojnĂ« 2,000–3,000 euro metri katror pĂ«r shkak tĂ« parave tĂ« investitorĂ«ve, njĂ« i ri duhet tĂ« punojĂ« 35 vjet, pa shpenzuar pĂ«r asgjĂ«, vetĂ«m pĂ«r tĂ« blerĂ« njĂ« shtĂ«pi 70 metra katrorĂ«. NdĂ«rkohĂ«, fshati i ofron punĂ« me shatĂ« nĂ« 1.2 hektarĂ« dhe njĂ« pension prej 12 mijĂ« lekĂ«sh. Kur njĂ« vend i mohon tĂ« riut banesĂ«n, pronĂ«n dhe ngjitjen sociale, emigracioni mbetet e vetmja zgjedhje racionale.

Shqipëria nuk ka nevojë të shpikë rrotën; vende të tjera evropiane që u përballën me të njëjtën hemorragji demografike kanë vepruar me skema të ndryshme:

  • Polonia, Kroacia dhe Portugalia – Zero tatim mbi rrogĂ«n e tĂ« rinjve: PĂ«r tĂ« ndalur eksodin drejt GjermanisĂ«,Polonia vendosi nĂ« vitin 2019 programin PIT Zero — 0% tatim mbi tĂ« ardhurat personale pĂ«r çdo punonjĂ«s nĂ«n 26 vjeç, duke mbajtur mbi 2 milionĂ« tĂ« rinj nĂ« tregun vendas tĂ« punĂ«s. Kroacia shkoi mĂ« tej: heqje 100% tĂ« tatimit mbi pagĂ«n deri nĂ« 25 vjeç dhe 50% pĂ«r moshat 26–30 vjeç, shoqĂ«ruar me programin “Biram Hrvatsku” (Zgjedh KroacinĂ«) qĂ« i jep deri nĂ« 27,000 euro grant çdo tĂ« riu emigrant qĂ« kthehet dhe hap biznes prodhues ose rural nĂ« vendlindje. Portugalia miratoi regjimin IRS Jovem, duke ulur drastikisht tatimin mbi pagat e profesionistĂ«ve tĂ« rinj deri nĂ« moshĂ«n 35 vjeç qĂ« tĂ« punojnĂ« brenda vendit.
  • Franca nuk e drejtoi bujqĂ«sinĂ« te tĂ« rinjtĂ« me lĂ«mosha pĂ«r naftĂ«, por me anĂ« tĂ« agjencisĂ« shtetĂ«rore-private SAFER,e cila ka tĂ« drejtĂ«n ligjore tĂ« parablerjes sĂ« tokave tĂ« braktisura ose tĂ« copĂ«tuara, i bashkon ato nĂ« ferma moderne dhe ua jep me qira ose kredi tĂ« butĂ« vetĂ«m fermerĂ«ve tĂ« rinj nĂ«n 40 vjeç, bashkĂ« me njĂ« grant instalimi (Dotation Jeunes Agriculteurs) prej 20,000 deri nĂ« 50,000 eurosh.
  • Estonia dhe Vjena – Kapitali nĂ« teknologji dhe banesa pĂ«r familjet: Estonia e ktheu vendin nĂ« kryeqendrĂ«n teknologjike tĂ« EvropĂ«s duke vendosur 0% tatim mbi fitimin e korporatave nĂ«se fitimi riinvestohet nĂ« makineri,softuer dhe rroga tĂ« larta, ndĂ«rsa Vjena, e mĂ« tej Singapori, e mposhtĂ«n spekulimin e kullave duke ndĂ«rtuar me fonde publike banesa me kosto reale pĂ«r çiftet e reja qĂ« punojnĂ« dhe kontribuojnĂ« nĂ« vend.

Bazuar nĂ« kĂ«to modele qĂ« kanĂ« funksionuar, ShqipĂ«ria mund tĂ« integrojĂ« tĂ« rinjtĂ« nĂ« ekonomi me anĂ« tĂ« katĂ«r politikave tĂ« mundshme. Por, kuptohet qĂ« politikat janĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« gjera — si industrializimi, elektrifikimi, turizmi cilĂ«sor dhe gjatĂ« gjithĂ« vitit etj. — dhe tĂ« gjitha ato duhet tĂ« jenĂ« pjesĂ« e debatit dhe e vendimmarrjes si profesionale, ashtu edhe publike.

  1. Zero tatim rroge deri në 30 vjeç dhe 0% tatim për kompanitë që riinvestojnë. Shqipëria duhet të aplikojë menjëherë modelin polak e kroat: 0% tatim mbi pagën (TAP) për çdo të ri deri në 30 vjeç që punësohet në prodhim,agrobiznes, inxhinieri dhe IT deri në pagën 200,000 lekë në muaj, si dhe 0% tatim fitimi (modeli estonez) për çdo kompani që nuk i nxjerr fitimet në banka apo pallate, por i riinveston në makineri dhe trajnimin e të rinjve, duke përdorur edhe 900 milionë euro të Planit të Rritjes të BE-së, nga të cilat 213 milionë euro janë lëvruar deri në qershor 2026. Kjo do të krijonte mundësi për mbi 150,000 të rinj nga ushtria prej 372,000 punonjësish që sot punojnë ende në të zezë.
  2. TaksĂ« p.sh. 3% mbi apartamentet bosh pĂ«r tĂ« financuar shtĂ«pinĂ« e parĂ« tĂ« çifteve tĂ« reja. PĂ«r tĂ« ndalur derdhjen e investimeve tĂ« huaja nĂ« beton spekulativ, qeveria duhet tĂ« vendosĂ« njĂ« taksĂ« vjetore prej 3% tĂ« vlerĂ«s sĂ« tregut mbi çdo apartament tĂ« dytĂ« apo tĂ« tretĂ« qĂ« mbahet bosh nĂ« TiranĂ« dhe bregdet. TĂ« ardhurat e kĂ«saj takse duhet tĂ« krijojnĂ« Fondin Sovran tĂ« Banesave sipas modelit vjenez: çiftet e reja nĂ«n 35 vjeç qĂ« punojnĂ« tĂ« siguruar nĂ« ShqipĂ«ri marrin apartamentin pa paradhĂ«nie, me njĂ« kĂ«st mujor fiks prej 25,000–30,000 lekĂ«sh (Rent-to-Own), ku shteti garanton kredinĂ« nĂ« kĂ«mbim tĂ« qĂ«ndrimit dhe kontributit tĂ« tyre 15-vjeçar nĂ« vend.
  3. Blloqe toke disahektarëshe, energji diellore dhe 30,000 euro grant për fermerët e agronomët e rinj. Shteti duhet të krijojë Agjencinë Kombëtare të Tokës sipas modelit francez, e cila merr me qira afatgjatë tokat djerrë të emigrantëve (duke garantuar së pari tapinë e tyre) dhe ua jep në blloqe të bashkuara prej dhjetëra hektarësh të rinjve agronomë dhe veterinerë. Kjo paketë duhet të shoqërohet me 30,000 euro grant instalimi për mekanizim, njohuri,serra diellore e panele diellore.
  4. Ndarja e 25% tĂ« tenderave publikĂ« pĂ«r sipĂ«rmarrĂ«sit nĂ«n 35 vjeç dhe ngrirja e administratĂ«s shtetĂ«rore.Shteti transferon te privati 180–220 miliardĂ« lekĂ« nĂ« vit pĂ«rmes tenderave dhe PPP-ve, duke mbajtur nĂ« punĂ« 70,000–90,000 punonjĂ«s privatĂ« (12.5%–16% tĂ« punĂ«simit privat jo-bujqĂ«sor). Por, nga 110 miliardĂ« lekĂ« tendera tĂ« APP-sĂ« nĂ« vitin 2025, plus 139 milionĂ« euro pĂ«r 11 PPP-tĂ« mĂ« 2025 dhe 120 milionĂ« euro mĂ« 2026, 90.7% e fondeve shkuan nĂ« tenderat e mĂ«dhenj tĂ« oligopoleve, ndĂ«rsa bashkitĂ« gjatĂ« 6-mujorit tĂ« parĂ« 2026 rreth 30% tĂ« procedurave (ose gati 10 miliardĂ« lekĂ«) i kishin me “flamuj tĂ« kuq”, d.m.th. pa konkurrencĂ«. Rezervimi me ligj i 25% tĂ« kontratave publike tĂ« digjitalizimit, projektimit dhe shĂ«rbimeve pĂ«r kompanitĂ« e reja tĂ« themeluara nga profesionistĂ« nĂ«n 35 vjeç — bashkĂ« me ngrirjen e punĂ«simeve nĂ« administratĂ«n prej 187 mije vetash — do t’u tregonte tĂ« rinjve se nĂ« ShqipĂ«ri mund tĂ« pasurohesh me dije dhe garĂ«, e jo vetĂ«m me patronazhim.

Pa një kontratë të re me rininë, Shqipëria do të mbetet një ekonomi që ngre kulla të larta betoni mbi themele demografike e ekonomike që po shemben.

 

*Opinionet janë të autorit dhe nuk përbëjnë qëndrim të Revistës

 

 

The post Tokë pa fermerë, ekonomi pa punonjës: Pse Shqipëria nuk zhvillohet pa rininë appeared first on Revista Monitor.

Nafta shtrenjtohet me mbi 2$ për fuçi, tensionet në Lindjen e Mesme rrisin frikën për furnizimin

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
22 October 2026 at 09:39

Çmimet e naftĂ«s u rritĂ«n tĂ« enjten nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare, pasi sulmet e reja tĂ« rebelĂ«ve Houthi nĂ« ArabinĂ« Saudite shtynĂ« Shtetet e Bashkuara tĂ« urdhĂ«ronin largimin e njĂ« pjese tĂ« personelit diplomatik dhe familjarĂ«ve tĂ« tyre nga pĂ«rfaqĂ«sitĂ« amerikane nĂ« vend.

Kontratat e së ardhmes për naftën Brent, standardi ndërkombëtar i referencës, u rritën me 1,29 dollarë, ose 1,2%, duke arritur në 110,11 dollarë për fuçi, në orën 00:34 GMT. Ndërkohë, nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) u shtrenjtua me 97 centë, ose 1%, duke arritur në 98,12 dollarë për fuçi.

Një ditë më parë, çmimi i naftës Brent kishte mbyllur tregtimin pothuajse i pandryshuar, ndërsa nafta amerikane WTI kishte regjistruar një rënie prej 67 centësh.

Departamenti Amerikan i Shtetit po planifikon gjithashtu të tërheqë familjarët e personelit diplomatik nga disa përfaqësi të tjera amerikane në rajon, thanë për Reuters zyrtarë amerikanë.

Rebelët Houthi të Jemenit, të mbështetur nga Irani, goditën disa objektiva gjatë së mërkurës. Të paktën një person humbi jetën dhe tetë të tjerë u plagosën në një sulm ndaj një aeroporti civil në Dammam, ndërsa dy persona të tjerë u vranë nga një sulm me dron ndaj një fushe naftëmbajtëse në Arabinë Saudite.

Ndërkohë, shpërthime u dëgjuan edhe në Sirik, në jug të Iranit, raportuan të mërkurën mediat iraniane, duke theksuar se natyra dhe origjina e tyre mbeten të panjohura.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, deklaroi të mërkurën për Financial Times se Irani është plotësisht i përgatitur për të mbrojtur veten. Ndërsa presidenti iranian, Masoud Pezeshkian, u shpreh për mediat shtetërore se Shtetet e Bashkuara nuk mund të presin dialog me Iranin për sa kohë vazhdojnë bllokadën dhe kërcënimet ndaj vendit.

Sipas të dhënave të kompanisë Kpler, gjatë dy javëve të fundit janë regjistruar të paktën 18 sulme ndaj anijeve tregtare. Ndërkohë, analistët e LSEG paralajmëruan se Irani po shënjestron anijet cisternë edhe përtej Ngushticës së Hormuzit, duke i shtrirë sulmet deri në Gjirin e Omanit.

Kjo situatë po rrezikon operacionet e ngarkimit të naftës bruto në vendet e Gjirit, si dhe transferimin e naftës nga një anije në tjetrën, një praktikë e rëndësishme për transportin dhe eksportet e naftës në rajon.

NdĂ«rkohĂ«, presidenti rus Vladimir Putin priti tĂ« mĂ«rkurĂ«n nĂ« ShĂ«n Petersburg tĂ« dĂ«rguarin e posaçëm amerikan, Steve Witkoff, pĂ«r bisedime qĂ« synojnĂ« pĂ«rfundimin e luftĂ«s nĂ« UkrainĂ«. Takimi u zhvillua nĂ« kuadĂ«r tĂ« pĂ«rpjekjeve tĂ« fundit tĂ« Uashingtonit pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund konfliktit mĂ« tĂ« pĂ«rgjakshĂ«m nĂ« EuropĂ« qĂ« nga Lufta e DytĂ« BotĂ«rore.

Kremlini njoftoi se Putin kishte rënë dakord për rifillimin e bisedimeve të paqes me Ukrainën, me ndërmjetësimin e SHBA-së, që muajin e ardhshëm. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky deklaroi se mbështet zhvillimin e këtyre bisedimeve dhe shpreson që ato të nisin sa më shpejt.

Sa u përket zhvillimeve në tregun amerikan të naftës, rezervat e naftës bruto në SHBA ranë me 3,06 milionë fuçi gjatë javës së kaluar, duke arritur në 412,5 milionë fuçi, sipas të dhënave të publikuara të mërkurën nga Administrata Amerikane e Informacionit për Energjinë (EIA).

Rënia ishte ndjeshëm më e madhe se parashikimet e analistëve të anketuar nga Reuters, të cilët prisnin një tkurrje të rezervave me vetëm 820 mijë fuçi.

Në të kundërt, rezervat e produkteve të distiluara të naftës, ku përfshihen nafta për automjete (diesel) dhe ajo për ngrohje, u rritën me 1,68 milionë fuçi, duke arritur në 104,3 milionë fuçi. Analistët kishin parashikuar një rënie prej 1,16 milionë fuçish.

Ndërkohë, administrata Trump ka njoftuar se do të ofrojë në formë huaje deri në afro një të tretën e rezervës emergjente amerikane prej 1 milion fuçish nafte për ngrohje, bëri të ditur të mërkurën Departamenti Amerikan i Energjisë.

Masa synon të frenojë rritjen e çmimeve të karburanteve, të cilat janë shtrenjtuar ndjeshëm për shkak të mungesave në furnizimin me naftë diesel, si pasojë e konflikteve në Iran dhe Ukrainë./ Reuters

The post Nafta shtrenjtohet me mbi 2$ për fuçi, tensionet në Lindjen e Mesme rrisin frikën për furnizimin appeared first on Revista Monitor.

Borxhi publik në Eurozonë rritet në 88,8% të PBB-së, Italia i afrohet nivelit të Greqisë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
22 October 2026 at 09:30

Borxhi publik në Eurozonë u rrit në 88,8% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në tremujorin e dytë të vitit 2026, ndërsa Italia po i afrohet Greqisë, vendit me nivelin më të lartë të borxhit në Eurozonë. Ndërkohë, borxhi publik i Francës arriti në 119,1% të PBB-së, teksa kostot e huamarrjes së saj tejkaluan nivelin 5%.

Sipas të dhënave të publikuara të mërkurën nga zyra e statistikave të Bashkimit Europian, Eurostat, borxhi publik i vendeve të Eurozonës arriti në 88,8% të PBB-së gjatë periudhës prill-qershor 2026, nga 87,3% që ishte në të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Borxhi publik i Italisë është tashmë më pak se një pikë përqindjeje nën nivelin e Greqisë, ndërsa ai i Francës është rritur në 119,1% të PBB-së, në një kohë kur kostot e huamarrjes së qeverisë franceze kanë kaluar nivelin 5%.

Raporti i borxhit publik ndaj PBB-së tregon peshën që zënë detyrimet financiare të qeverisë në raport me madhësinë e ekonomisë së një vendi. Sipas rregullave fiskale të Bashkimit Europian, borxhi publik nuk duhet të tejkalojë 60% të PBB-së, ndërsa deficiti buxhetor vjetor duhet të mbetet brenda kufirit prej 3% të PBB-së.

Në të gjithë Bashkimin Europian, borxhi publik u rrit në 82,9% të PBB-së në tremujorin e dytë të vitit 2026, nga 81,4% në të njëjtën periudhë të një viti më parë. Në vlerë absolute, detyrimet e qeverive të Eurozonës arritën në rreth 14,4 trilionë euro.

Të dhënat vjetore, të publikuara gjithashtu të mërkurën, tregojnë se borxhi publik në Bashkimin Europian u rrit në 81,5% të PBB-së në vitin 2025, nga 80,3% në vitin 2024. Ndërkohë, deficiti buxhetor i bllokut mbeti i pandryshuar në 3,1% të PBB-së, duke tejkaluar lehtë kufirin prej 3% të përcaktuar nga rregullat fiskale të BE-së.

Borxhi publik në Bashkimin Europian ka mbetur mbi nivelin 80% të PBB-së që prej pandemisë COVID-19, kur arriti kulmin prej 89,5% në vitin 2020.

Për Eurozonën, të dhënat vjetore të Eurostat përfshijnë ende 20 vendet që përdornin monedhën euro gjatë vitit të kaluar, pasi Bullgaria iu bashkua zonës së monedhës së përbashkët më 1 janar 2026. Në këto vende, borxhi publik u rrit në 87,7% të PBB-së, nga 86,6% një vit më parë.

Eurostat ngriti gjithashtu rezerva lidhur me cilësinë e të dhënave të Bullgarisë për vitin 2025, konkretisht për mënyrën e regjistrimit të shpenzimeve nga agjencia përgjegjëse për infrastrukturën rrugore.

Gjermania, ekonomia më e madhe e Bashkimit Europian, regjistroi një rritje të borxhit publik në 62,8% të PBB-së, nga 61,4% një vit më parë, ndërsa deficiti buxhetor u zgjerua në 2,9%.

Deficitet buxhetore po shfaqin sërish tendencë rritëse edhe gjatë këtij viti. Sipas të dhënave të përshtatura për efektet sezonale, deficiti i përbashkët i qeverive të Eurozonës u rrit lehtë në 3,3% të PBB-së në tremujorin e dytë, nga 3,2% në tremujorin e parë. Në nivel të Bashkimit Europian, deficiti u zgjerua në 3,5%, nga 3,1% në tremujorin paraardhës.

Gjatë vitit të kaluar, 12 vende anëtare të BE-së kishin një nivel të borxhit publik mbi kufirin prej 60% të PBB-së, ndërsa 11 vende regjistruan deficite buxhetore të barabarta ose më të larta se 3% të PBB-së.

Italia i afrohet Greqisë, ndërsa borxhi dhe kostot e huamarrjes së Francës rriten

Greqia vijon të mbetet vendi me nivelin më të lartë të borxhit publik në Bashkimin Europian, me 140,8% të PBB-së në tremujorin e dytë të vitit 2026. Megjithatë, Italia është afruar ndjeshëm, me një raport të borxhit publik prej 139,9% të PBB-së, vetëm 0,9 pikë përqindjeje më pak se Greqia.

Raporti i borxhit publik ndaj PBB-së në Greqi ka rënë me 11,2 pikë përqindjeje gjatë një viti, i ndihmuar nga suficitet buxhetore që ka regjistruar vendi. Në të kundërt, Italia shënoi një rritje prej 1,3 pikësh përqindjeje vetëm gjatë tremujorit të dytë.

Për krahasim, në vitin 2022, borxhi publik i Greqisë arrinte në 177,8% të PBB-së, kundrejt 138,4% në Itali, çka tregon ngushtimin e ndjeshëm të diferencës mes dy vendeve gjatë viteve të fundit.

Franca renditet e treta në Bashkimin Europian për nivelin më të lartë të borxhit publik, me 119,1% të PBB-së, duke shënuar një rritje prej 3,7 pikësh përqindjeje brenda një viti, një ndër rritjet më të forta në bllok.

Borxhi publik mbeti mbi 100% të PBB-së edhe në Belgjikë dhe Spanjë, përkatësisht në nivelet 110,2% dhe 101,4%.

Estonia regjistroi nivelin më të ulët të borxhit publik në raport me PBB-në, me 26,1%, e ndjekur nga Danimarka dhe Luksemburgu. Ndërkohë, Polonia shënoi rritjen më të fortë të këtij treguesi në Bashkimin Europian, me 6,7 pikë përqindjeje krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Publikimi i këtyre të dhënave përkoi me ditën kur yield-i i obligacioneve 10-vjeçare të qeverisë franceze kaloi nivelin 5% për herë të parë që nga viti 2002, teksa investitorët po kërkojnë norma më të larta interesi për të financuar borxhin e Francës.

Deficiti buxhetor i Francës arriti në 5,1% të PBB-së gjatë vitit të kaluar, duke u renditur i katërti më i lartë në Bashkimin Europian, pas Rumanisë, Polonisë dhe Belgjikës.

Ndërkohë, Parlamenti francez, i përçarë politikisht, po shqyrton projektbuxhetin për vitin 2027, i cili synon uljen e deficitit buxhetor në 5% të PBB-së. Megjithatë, kryeministri Sébastien Lecornu nuk disponon shumicën e nevojshme parlamentare për të miratuar shkurtimet e parashikuara të shpenzimeve publike.

Agjencia ndĂ«rkombĂ«tare e vlerĂ«simit Moody’s pritet tĂ« rishikojĂ« tĂ« premten vlerĂ«simin e saj pĂ«r aftĂ«sinĂ« paguese tĂ« FrancĂ«s. Shumica e ekonomistĂ«ve parashikojnĂ« njĂ« ulje tĂ« vlerĂ«simit tĂ« kreditit tĂ« vendit, çka mund tĂ« ushtrojĂ« presion tĂ« mĂ«tejshĂ«m nĂ« rritjen e kostove tĂ« huamarrjes pĂ«r qeverinĂ« franceze.

The post Borxhi publik në Eurozonë rritet në 88,8% të PBB-së, Italia i afrohet nivelit të Greqisë appeared first on Revista Monitor.

Qeveria nxjerr në konkurrim hapësirat e katër kalave historike, përdorimi deri në 20 vjet

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
22 October 2026 at 06:03

Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit ka hapur konkurrimin për dhënien në përdorim të 700 metrave katrorë ambiente shërbimi në kalatë e Rozafës, Kaninës, Prezës dhe Petrelës. Kontratat parashikohen deri në 20 vjet, me të drejtë rinovimi, ndërsa investimet do të financohen nga operatorët fitues.

Katër procedurat, të publikuara në Buletinin e Njoftimeve Zyrtare të 19 tetorit 2026, synojnë rijetësimin e hapësirave të përcaktuara brenda monumenteve të kulturës të kategorisë së parë, përmes projekteve që do të realizohen nga subjektet e përzgjedhura në konkurrim.

Sipërfaqja më e madhe e ofruar ndodhet në Kalanë e Kaninës, në Vlorë, ku konkurrimi përfshin një ambient shërbimi prej 300 metrash katrorë. Në Kalanë e Rozafës, në Shkodër, është përcaktuar një hapësirë prej 200 metrash katrorë në oborrin e tretë.

Dy procedurat e tjera përfshijnë nga 100 metra katrorë në oborret e kalave të Prezës dhe Petrelës, në zonën e Tiranës.

Objekti i konkurrimit është dhënia në përdorim e ambienteve të përcaktuara të shërbimit dhe jo e kalave në tërësinë e tyre. Të katër pasuritë gëzojnë statusin e monumentit të kulturës dhe përdorimi i hapësirave duhet të jetë në përputhje me legjislacionin për trashëgiminë kulturore.

Subjektet e interesuara duhet të dëshmojnë kapacitete të mjaftueshme financiare, teknike dhe profesionale për realizimin e projekteve dhe administrimin e pasurive kulturore.

Kriteret kërkojnë një garanci financiare për miradministrimin e pronës, në një vlerë jo më të ulët se 10% e investimit të propozuar. Gjithashtu, xhiroja mesatare vjetore e tre viteve të fundit duhet të jetë të paktën sa 50% e vlerës së investimit të parashikuar.

Projektet do të vlerësohen mbi bazën e planeve për ndërhyrje ruajtëse dhe mbrojtëse, nivelit të investimit dhe cilësisë së projektit të rijetësimit. Secili prej këtyre tre kritereve vlerësohet me nga 20 pikë, nga 100 pikë gjithsej.

Pjesa tjetër e vlerësimit lidhet me përputhshmërinë e veprimtarisë me funksionin dhe vlerat kulturore të monumentit, promovimin e trashëgimisë, garantimin e aksesit publik dhe cilësinë e shërbimeve të ofruara.

Operatorët duhet të sigurojnë gjithashtu burime financiare vjetore për ruajtjen dhe mirëmbajtjen e pasurive kulturore. Në rastet kur janë të pranishme vlera ose gjurmë arkeologjike, kërkohet edhe sigurimi i burimeve për studimet përkatëse. Afati për dorëzimin e ofertave është 12 nëntori 2026, ora 10:00./ N.Maho

 

The post Qeveria nxjerr në konkurrim hapësirat e katër kalave historike, përdorimi deri në 20 vjet appeared first on Revista Monitor.

Pas 18 vitesh nga licencimi, projekti eolik 72 MW në Konispol ndryshon planin e ndërtimit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
22 October 2026 at 06:01

Projekti pĂ«r ndĂ«rtimin e njĂ« parku eolik me kapacitet 72 MW nĂ« jug tĂ« ShqipĂ«risĂ«, i licencuar fillimisht nĂ« vitin 2008, po kalon njĂ« tjetĂ«r fazĂ« rishikimi. ShoqĂ«ria “E-Vento s.r.l Albania” ka kĂ«rkuar ndryshimin e konfigurimit tĂ« centraleve tĂ« planifikuara, duke pĂ«rqendruar tĂ« gjithĂ« kapacitetin nĂ« njĂ« vendndodhje tĂ« vetme.

Enti Rregullator i Energjisë (ERE) njoftoi se në mbledhjen e 20 tetorit 2026 vendosi të nisë procedurën për modifikimin e licencës së kompanisë, e cila parashikonte dy parqe eolike në zonat Markat-Livadhja dhe Lukovë. Sipas njoftimit të ERE-s, projekti fillestar përfshinte 23 turbina me fuqi 2 MW secila në Markat-Livadhja, me kapacitet 46 MW, dhe 13 turbina të tjera në Lukovë, me kapacitet 26 MW.

Konfigurimi i ri parashikon instalimin e nëntë turbinave me fuqi 8 MW secila, të përqendruara në Njësinë Administrative Markat, Bashkia Konispol. Kapaciteti total prej 72 MW mbetet i pandryshuar. Kërkesa përfshin gjithashtu ndryshimin e afateve të ndërtimit dhe vënies në punë të centralit.

Projekti ka një histori të gjatë procedurash administrative. Licenca fillestare është dhënë më 17 korrik 2008, ndërsa dokumentacioni i ERE-s tregon se afatet për realizimin e tij janë shtyrë disa herë, përfshirë vitet 2009, 2010 dhe 2013. Në vitin 2019, kompania kërkoi një tjetër shtyrje të afateve, duke iu referuar problematikave të hasura gjatë zhvillimit të investimit.

Edhe gjatë vitit 2021, projekti ishte objekt shqyrtimi nga rregullatori lidhur me kushtet e licencimit dhe vendndodhjen e turbinave. Në fund të vitit 2023, ERE mbylli një procedurë administrative për heqjen e licencës së prodhimit, pasi kompania shlyeu detyrimin e prapambetur për pagesën rregullatore.

Zhvillimi i projekteve eolike nĂ« ShqipĂ«ri ka avancuar mĂ« ngadalĂ« krahasuar me energjinĂ« fotovoltaike, e cila ka njohur zgjerim tĂ« konsiderueshĂ«m gjatĂ« viteve tĂ« fundit, pĂ«rmes ndĂ«rtimit dhe licencimit tĂ« centraleve tĂ« reja diellore. NdĂ«r projektet e mĂ«dha eolike nĂ« zhvillim Ă«shtĂ« edhe ai nĂ« TropojĂ«, ku shoqĂ«ria “Eralb Invest 2” ka siguruar deklaratĂ«n mjedisore pĂ«r njĂ« park me kapacitet 366 MW, tĂ« pĂ«rbĂ«rĂ« nga 60 turbina me fuqi 6,1 MW secila.

Ky park është pjesë e një projekti më të gjerë energjetik, me vlerë të deklaruar rreth 1,2 miliardë euro, që përfshin edhe kapacitete fotovoltaike. Ndërkohë, përmes ankandit të parë shtetëror për energjinë eolike, të përfunduar në korrik 2023, qeveria përzgjodhi tre projekte me kapacitet të përgjithshëm prej 222,48 MW për të cilët nuk ka shumë detaje mbi fazën ku ndodhen.

Për projektin E-Vento, procedura e fundit nuk përbën ende miratim të ndryshimit të licencës. Palët e interesuara mund të paraqesin komente dhe opinione me shkrim pranë ERE-s nga 21 tetori deri më 19 nëntor 2026./ N.Maho

 

The post Pas 18 vitesh nga licencimi, projekti eolik 72 MW në Konispol ndryshon planin e ndërtimit appeared first on Revista Monitor.

Regional foreign exchange reserves reach around $62 billion, Albania posts record increase

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
22 October 2026 at 06:00

 

The Western Balkan countries (WB6) held a combined total of around $61.7 billion in international reserves in 2025, according to data from the International Monetary Fund (IMF), but more than half of the total is concentrated in Serbia. The IMF indicator used is total reserves, with gold valued at market prices, expressed in millions of US dollars.

Serbia stands out by a wide margin from the other countries in the region. At the end of 2025, its reserves reached around $34.15 billion, an annual increase of about 12%. At this level, Serbia holds around 55.4% of the WB6’s combined reserves, more than the other five countries put together.

Bosnia and Herzegovina ranks second, with around $9.42 billion. Only for Bosnia do the data refer to 2024, while the other countries have figures for 2025. Bosnia’s reserves account for around 15.3% of the total calculated for the region.

Albania ranks third in the WB6, with total reserves of around $8.60 billion in 2025, up from $6.52 billion in 2024. Within a year, reserves increased by around $2.09 billion, or 32%, the highest percentage increase among the five countries in the region for which complete 2025 data are available. Albania accounts for around 13.9% of the six countries’ combined reserves.

Albania is followed by North Macedonia, with around $5.80 billion in reserves in 2025. Compared with $5.25 billion in 2024, the stock of reserves increased by around 10.5%. North Macedonia accounts for around 9.4% of the total calculated for the WB6.

Montenegro held around $2.20 billion in reserves in 2025, up from $1.74 billion a year earlier. The annual increase was around 26.1%, the second highest after Albania among the countries for which data are available for both years.

Kosovo ranks last, with around $1.52 billion in reserves in 2025, up from $1.31 billion in 2024, or an increase of around 15.7%.

Albania leads the region in import coverage by reserves

Albania has the highest level of import coverage by foreign exchange reserves among the Western Balkan countries, maintaining a relatively strong position against potential external shocks.

According to the latest available data for the WB6 countries, Albania’s foreign exchange reserves are sufficient to finance around 7.5 months of imports of goods and services, the highest level in the region. Albania is followed by Serbia, where reserves cover around 6.7 months of imports, while in Bosnia and Herzegovina the figure is around 6.5 months.

North Macedonia is at a lower level, with reserves sufficient to cover approximately 4.4 months of imports. For Montenegro, coverage is estimated at around 3.5 months of imports, but the country uses the euro as its currency and does not have a national currency, which makes the structure of its reserves different from that of the region’s other economies.

Kosovo ranks last, with reserves equivalent to around two months of imports.

Foreign exchange reserves are one of the main financial buffers protecting an economy against external shocks. They are managed by the central bank and are held mainly in foreign currencies, securities, gold and other international assets.

One of their main functions is to ensure a country’s ability to finance imports and meet external obligations, even during periods when foreign currency inflows into the economy decline. For this reason, reserve adequacy is often measured by the number of months of imports they can cover.

Reserves also serve as an instrument for maintaining exchange-rate stability. In the event of sharp fluctuations in the domestic currency, the central bank can intervene in the foreign exchange market by buying or selling foreign currency.

An adequate level of reserves also strengthens investor and financial-market confidence, as it shows that a country has the capacity to withstand potential crises, meet external debt payments or cope with temporary shortages of foreign currency.

In Albania, foreign exchange reserves are particularly important for maintaining financial stability, given the widespread use of the euro in lending, savings and transactions across the economy./ B. Hoxha

Source: IMF; Bosnia*: 2024 data

Source: IMF; Bosnia*: 2024 data

The post Regional foreign exchange reserves reach around $62 billion, Albania posts record increase appeared first on Revista Monitor.

Rezervat valutore të Rajonit arrijnë në rreth 62 miliardë dollarë, Shqipëria rritje rekord

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
22 October 2026 at 06:00

Vendet e Ballkanit Perëndimor (WB6) disponojnë së bashku rreth 61.7 miliardë dollarë rezerva ndërkombëtare në vitin 2025, sipas të dhënave te Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), por më shumë se gjysma e tyre dominohet nga Serbia.

Treguesi i përdorur nga FMN është ai i rezervave totale, me arin të vlerësuar me çmimin e tregut, i shprehur në milionë dollarë amerikanë.

Serbia ka diferencë të theksuar me vendet e tjera të rajonit. Në fund të vitit 2025, rezervat e saj arritën në rreth 34.15 miliardë dollarë me rritje vjetore prej rreth 12%. Me këtë nivel, Serbia zotëron rreth 55.4% të rezervave të kombinuara të WB6, duke pasur më shumë rezerva se pesë vendet e tjera të marra së bashku.

Në vend të dytë renditet Bosnjë-Hercegovina, me rreth 9.42 miliardë dollarë. Vetëm për Bosnjën të dhënat i takojnë vitit 2024 ndërsa vendet e tjera kanë rezultatin e 2025. Rezervat e Bosnjës përbëjnë rreth 15.3% të totalit të llogaritur për rajonin.

Shqipëria renditet e treta në WB6, me rezerva totale prej rreth 8.60 miliardë dollarësh në 2025, nga 6.52 miliardë dollarë në 2024. Brenda një viti, rezervat u shtuan me rreth 2.09 miliardë dollarë, ose me 32%, rritja më e lartë në përqindje ndër pesë vendet e rajonit për të cilat disponohen të dhëna të plota për 2025. Shqipëria përfaqëson rreth 13.9% të rezervave të kombinuara të gjashtë vendeve.

Pas Shqipërisë renditet Maqedonia e Veriut, me rreth 5.80 miliardë dollarë rezerva në vitin 2025. Krahasuar me 5.25 miliardë dollarë në 2024, stoku i rezervave u rrit me rreth 10.5%. Maqedonia e Veriut përfaqëson rreth 9.4% të totalit të llogaritur për WB6.

Mali i Zi kishte rreth 2.20 miliardë dollarë rezerva në 2025, nga 1.74 miliardë dollarë një vit më parë. Rritja vjetore ishte rreth 26.1%, e dyta më e lartë pas Shqipërisë ndër vendet me të dhëna të disponueshme për të dy vitet.

Në fund të renditjes është Kosova, me rreth 1.52 miliardë dollarë rezerva në vitin 2025, nga 1.31 miliardë dollarë në 2024, ose një rritje prej rreth 15.7%.

 

Shqipëria kryeson për mbulimin e importeve nga rezerva

Shqipëria ka nivelin më të lartë të mbulimit të importeve me rezerva valutore ndër vendet e Ballkanit Perëndimor, duke ruajtur një pozicion relativisht të fortë përballë goditjeve të mundshme të jashtme.

Sipas të dhënave më të fundit të disponueshme për vendet e WB6, rezervat valutore të Shqipërisë janë të mjaftueshme për të financuar rreth 7.5 muaj importe mallrash dhe shërbimesh, niveli më i lartë në rajon. Pas Shqipërisë renditet Serbia, ku rezervat mbulojnë rreth 6.7 muaj importe, ndërsa në Bosnjë-Hercegovinë treguesi është rreth 6.5 muaj.

Në një nivel më të ulët ndodhet Maqedonia e Veriut, me rezerva të mjaftueshme për afërsisht 4.4 muaj importe. Për Malin e Zi, mbulimi vlerësohet në rreth 3.5 muaj importe, por ky vend përdor euron si monedhë dhe nuk ka një monedhë kombëtare, çka e bën strukturën e rezervave të ndryshme nga ajo e ekonomive të tjera të rajonit.

Në fund të renditjes është Kosova, ku rezervat korrespondojnë me rreth 2 muaj importe.

Rezervat valutore përbëjnë një nga mekanizmat kryesorë të mbrojtjes financiare të një ekonomie ndaj goditjeve të jashtme. Ato administrohen nga banka qendrore dhe mbahen kryesisht në valuta të huaja, letra me vlerë, ar dhe aktive të tjera ndërkombëtare.

Një nga funksionet kryesore të tyre është garantimi i aftësisë së vendit për të financuar importet dhe për të përmbushur detyrimet e jashtme, edhe në periudha kur hyrjet e valutës në ekonomi bien. Për këtë arsye, niveli i rezervave matet shpesh edhe në raport me numrin e muajve të importeve që ato mund të mbulojnë.

Rezervat shërbejnë gjithashtu si një instrument për ruajtjen e stabilitetit të kursit të këmbimit. Në rast të luhatjeve të forta të monedhës vendase, banka qendrore mund të ndërhyjë në tregun valutor duke blerë ose shitur valutë.

Një nivel i mjaftueshëm rezervash rrit gjithashtu besimin e investitorëve dhe të tregjeve financiare, pasi tregon se vendi ka kapacitete për të përballuar kriza të mundshme, pagesat e borxhit të jashtëm apo mungesa të përkohshme të valutës.

Në Shqipëri, rezervat valutore kanë rëndësi të veçantë edhe për ruajtjen e stabilitetit financiar, duke pasur parasysh përdorimin e gjerë të euros në kredi, kursime dhe transaksione në ekonomi./ B.Hoxha

Burimi: IMF, Bosnia*të dhënat e 2024

Burimi: IMF, Bosnia*të dhënat e 2024

The post Rezervat valutore të Rajonit arrijnë në rreth 62 miliardë dollarë, Shqipëria rritje rekord appeared first on Revista Monitor.

Received yesterday — 21 October 2026 ⏭ Ekonomi

Kreu i Ryanair paralajmëron rritje historike të çmimeve të biletave ajrore në Europë

✇Revista Monitor
By: Megi
21 October 2026 at 17:14

Drejtori ekzekutiv i Ryanair, Michael O’Leary, parashikon se çmimet e biletave ajrore nĂ« EuropĂ« mund tĂ« rriten deri nĂ« 20% nĂ« vitin 2027, pasi kostot mĂ« tĂ« larta tĂ« karburantit, taksat dhe reduktimi i kapaciteteve po ushtrojnĂ« presion mbi kompanitĂ« ajrore.

Drejtori ekzekutiv Michael O’Leary deklaroi pĂ«r Euronews se çmimet e biletave ajrore do tĂ« rriten ndjeshĂ«m nĂ« vitin 2027 pĂ«r shkak tĂ« kostove mĂ« tĂ« larta tĂ« karburantit. Ai kritikoi gjithashtu taksat mjedisore europiane, tĂ« cilat, sipas tij, po shtojnĂ« kostot e kompanive ajrore.

Drejtuesi i kompanisë më të madhe ajrore me kosto të ulët në Europë pret që çmimet e biletave të rriten deri në 20% gjatë vitit 2027 në të gjithë kontinentin, pasi kompanitë ajrore po përballen me kosto më të larta të karburantit për avionët, ndërkohë që lufta në Iran vazhdon të nxisë rritjen e çmimeve të naftës.

Sipas O’Leary, kompanitĂ« ajrore, duke filluar nga prilli i vitit 2027, do tĂ« jenĂ« kryesisht tĂ« pambrojtura nga rritja e çmimeve tĂ« karburantit pĂ«r avionĂ«t, pĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« kontratave qĂ« sigurojnĂ« çmime tĂ« paracaktuara.

Çmimet e karburantit pĂ«r avionĂ«t nĂ« EuropĂ« dhe nĂ« vendet e Komonuelthit tĂ« Shteteve tĂ« Pavarura (CIS) arritĂ«n mesatarisht nĂ« 207.61 dollarĂ« pĂ«r fuçi gjatĂ« javĂ«s qĂ« pĂ«rfundoi mĂ« 16 tetor, me njĂ« rritje prej pothuajse 128% krahasuar me njĂ« vit mĂ« parĂ«, sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« monitorimit tĂ« ShoqatĂ«s NdĂ«rkombĂ«tare tĂ« Transportit Ajror (IATA).

ShumĂ« kompani ajrore europiane, pĂ«rfshirĂ« Ryanair, kishin siguruar mbrojtje tĂ« konsiderueshme ndaj luhatjeve tĂ« çmimeve tĂ« karburantit gjatĂ« vitit 2026, tha O’Leary, por kjo mbrojtje do tĂ« jetĂ« shumĂ« mĂ« e kufizuar duke filluar nga prilli i vitit 2027.

Ai i tha Euronews se Ryanair kishte siguruar çmimin e karburantit nĂ« rreth 67 dollarĂ« pĂ«r fuçi gjatĂ« kĂ«tij viti, por shtoi se “çmimi i naftĂ«s pĂ«r ne do tĂ« dyfishohet” vitin e ardhshĂ«m.

Duke folur në një konferencë për shtyp në Bruksel, të martën më 20 tetor, ai deklaroi:

“Vitin e ardhshĂ«m do tĂ« shihni rritje tĂ« çmimeve tĂ« biletave ajrore nĂ« EuropĂ«, mendoj me 10%, 15%, ndoshta edhe 20%. Do tĂ« shihni rritjen mĂ« tĂ« madhe tĂ« çmimeve tĂ« biletave ajrore, do tĂ« thosha, nĂ« historinĂ« e EuropĂ«s, gjatĂ« 12 muajve tĂ« ardhshĂ«m”.

“Vitin e ardhshĂ«m, 85% e nevojave tona pĂ«r karburant nuk janĂ« tĂ« mbrojtura nga luhatjet e çmimeve dhe shumica e kompanive tĂ« tjera ajrore europiane ndodhen nĂ« njĂ« situatĂ« tĂ« ngjashme”, tha ai.

Çmimet mĂ« tĂ« larta tĂ« karburantit pĂ«r avionĂ«t kanĂ« ushtruar presion mbi marzhet e fitimit tĂ« kompanive ajrore qĂ« nuk kanĂ« siguruar mbrojtje pĂ«rmes kontratave tĂ« çmimeve tĂ« paracaktuara.

Çmimet e naftĂ«s bruto dhe tĂ« produkteve tĂ« rafinuara, pĂ«rfshirĂ« karburantin pĂ«r avionĂ«t, u rritĂ«n me shpejtĂ«si pas shpĂ«rthimit tĂ« luftĂ«s nĂ« Iran dhe mbylljes efektive tĂ« NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit.

Kontratat e së ardhmes për naftën Brent, që shërben si referencë ndërkombëtare për çmimet e naftës, tregtoheshin të mërkurën me 109.86 dollarë për fuçi, pranë nivelit më të lartë të pesë muajve të fundit.

Sipas O’Leary, pĂ«rveç kostove mĂ« tĂ« larta tĂ« karburantit, nĂ« vitin 2027 do tĂ« ketĂ« edhe mĂ« pak vende tĂ« disponueshme nĂ« avionĂ«, si pasojĂ« e falimentimeve dhe blerjeve tĂ« kompanive nĂ« tregun europian tĂ« aviacionit.

O’Leary ndodhej nĂ« Bruksel pĂ«r tĂ« njoftuar njĂ« reduktim tĂ« madh tĂ« operacioneve tĂ« kompanisĂ« nĂ« BelgjikĂ«, pĂ«rpara rritjes sĂ« taksĂ«s sĂ« aviacionit nĂ« kĂ«tĂ« vend nga 2 nĂ« 7 euro, duke filluar nga janari i vitit 2027.

Ryanair po heq 20 linja ajrore dhe 1.1 milion vende nga programi i saj dimëror në Belgjikë, duke ia atribuuar këtë vendim rritjes së taksës.

Kompania njoftoi se po zhvendos gjashtë avionë drejt tregjeve të tjera europiane me kosto më të ulëta.

The post Kreu i Ryanair paralajmëron rritje historike të çmimeve të biletave ajrore në Europë appeared first on Revista Monitor.

Paketa fiskale 2027, ProEksport Albania kërkon rritje të pragut të patatueshëm të pagave për fasonët

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
21 October 2026 at 16:58

Shoqata ProEksport Albania kërkon ndryshime në Paketën Fiskale 2027, me synim rritjen e pagave neto, lehtësimin e aksesit në financim dhe ruajtjen e konkurrueshmërisë së industrisë prodhuese dhe eksportuese fason.

Në një letër drejtuar Ministrisë së Financave, Ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit dhe Komisionit Parlamentar për Ekonominë, shoqata propozon dy masa kryesore.

ProEksport Albania kërkon që pragu i patatueshëm i pagës të rritet në 60,000 lekë në muaj për të gjithë punëmarrësit, duke aplikuar tatimin mbi të ardhurat personale (TAP) vetëm mbi pjesën e pagës që tejkalon këtë shumë. Propozimi parashikon hyrjen në fuqi të masës më 1 janar 2027.

Sipas shoqatës, kjo masë do të ndihmonte në rritjen e pagës neto, forcimin e fuqisë blerëse, ruajtjen e punësimit formal dhe mbështetjen e konkurrueshmërisë së industrisë prodhuese.

Kërkesa e dytë lidhet me përfshirjen në Paketën Fiskale 2027 të politikave konkrete mbështetëse përmes granteve për investime produktive, lehtësive tatimore dhe instrumenteve financiare që nxisin modernizimin dhe rritjen e konkurrueshmërisë së sektorit.

NĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« veçantĂ«, shoqata kĂ«rkon rishikimin e programit “Dyfisho SipĂ«rmarrjen TĂ«nde”, duke propozuar thjeshtimin e procedurave bankare dhe rishikimin e kritereve tĂ« aplikimit, tĂ« cilat, sipas saj, vazhdojnĂ« tĂ« pengojnĂ« aksesin nĂ« financim pĂ«r shumĂ« ndĂ«rmarrje.

Përmes këtyre propozimeve, ProEksport Albania synon të nxisë politika fiskale që mbështesin punësimin, investimet dhe zhvillimin e qëndrueshëm të sektorit fason në Shqipëri. Kërkesat përfaqësojnë propozimet e shoqatës për Paketën Fiskale 2027 dhe jo masa të miratuara tashmë.

 

 

The post Paketa fiskale 2027, ProEksport Albania kërkon rritje të pragut të patatueshëm të pagave për fasonët appeared first on Revista Monitor.

Çmimet e shportĂ«s ushqimore, sa ndyshojnĂ« çmimet sipas supermarketeve

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
21 October 2026 at 15:07

Çmimet e produkteve ushqimore vijojnĂ« tĂ« ndryshojnĂ« nga njĂ« supermarket nĂ« tjetrin, pavarĂ«sisht kĂ«rkesĂ«s sĂ« qeverisĂ« pĂ«r mbajtjen e çmimeve tĂ« ulĂ«ta pĂ«r njĂ« periudhĂ« 3- mujore.

NjĂ« krahasim i realizuar nga aplikacioni “Krahaso”, bazuar nĂ« çmimet qĂ« vetĂ« rrjetet e supermarketeve kanĂ« raportuar nĂ« “PasqyrĂ«n e Çmimeve” tĂ« MinistrisĂ« sĂ« EkonomisĂ« dhe Inovacionit, tregon se njĂ« shportĂ« me 11 produkte bazĂ« kushton 1,720 lekĂ« te SPAR, 1,752 lekĂ« te Xhangolli dhe 1,853 lekĂ« te Conad. Diferenca mes shportĂ«s mĂ« tĂ« lirĂ« dhe asaj mĂ« tĂ« shtrenjtĂ« arrin nĂ« 133 lekĂ« apo 7.2%.

Shporta përfshin produkte të konsumit të përditshëm, si qumësht, vezë, miell, sheqer, vaj luledielli, makarona, kos dhe gjalpë. Në krahasim janë përfshirë të njëjtat marka produktesh, të njëjtat sasi për produktet e bulmetit krahasimi është bërë për të njëjtat përmbajtje, sipas sasisë së përqindjes së yndyrës. Nga krahasimi konstatohet se diferencat më të mëdha të çmimeve vërehen te disa prej produkteve të markave të importit.

Konkretisht, gjalpi i markĂ«s “Lurpak”, nĂ« paketimin 200 gramĂ«, kushton 285 lekĂ« te supermarketi “Xhangolli” dhe 335 lekĂ« te “Conad”, me njĂ« diferencĂ« prej 50 lekĂ«sh. NdĂ«rsa makaronat Barilla nr. 5, nĂ« paketimin 500 gramĂ«, kushtojnĂ« 90 lekĂ« te SPAR dhe 119 lekĂ« te Conad. NjĂ« tjetĂ«r diferencĂ« vĂ«rehet te qumĂ«shti Parmalat, 1 litĂ«r, i cili kushton 230 lekĂ« te SPAR dhe 249 lekĂ« te Conad.

PavarĂ«sisht diferencave mes rrjeteve tregtare, sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« publikuara nga “Krahaso”, vlera totale e shportĂ«s ka mbetur e pandryshuar krahasuar me javĂ«n e mĂ«parshme nĂ« tĂ« tria supermarketet. Po ashtu, asnjĂ« nga 11 produktet e pĂ«rfshira nĂ« krahasim nuk rezulton tĂ« ketĂ« ndryshuar çmim gjatĂ« kĂ«saj periudhe.

NdĂ«rkohĂ«, Big Market dhe Extramarket raportojnĂ« nĂ« PasqyrĂ«n e Çmimeve çmime pĂ«r njĂ« numĂ«r tĂ« kufizuar produktesh nga shporta e pĂ«rzgjedhur. Te Big Market, sheqeri Ferra Classic kushton 75 lekĂ«, ndĂ«rsa vaji i lulediellit Floriol 219 lekĂ«. Te Extramarket, vezĂ«t Aiba, paketa me 10 copĂ«, kushtojnĂ« 180 lekĂ«, ndĂ«rsa vaji i lulediellit Floriol 199 lekĂ«.

“Krahaso” sqaron se çmimet e pĂ«rdorura nĂ« kĂ«tĂ« krahasim janĂ« ato qĂ« vetĂ« rrjetet tregtare raportojnĂ« nĂ« PasqyrĂ«n e Çmimeve tĂ« MinistrisĂ« sĂ« EkonomisĂ« dhe Inovacionit dhe nuk janĂ« matje tĂ« kryera drejtpĂ«rdrejt nĂ« dyqane nga aplikacioni. Sipas metodologjisĂ« sĂ« platformĂ«s, çmimet e rrjetit publikohen kur vlejnĂ« nĂ« tĂ« paktĂ«n 80% tĂ« dyqaneve tĂ« tij, ndĂ«rsa nĂ« pika tĂ« veçanta shitjeje mund tĂ« ketĂ« ndryshime.

Publikimi i çmimeve tĂ« mallrave ushqimore nĂ« platformĂ«n qeveritare “psqayra e çmimeve” nisi nĂ« mesin e muajit tetor. NĂ« platformĂ« janĂ« pasqyruar çmimet e 238 produkteve nga 5 rrjete supermarketesh: Big Market, Conad, Extramarket, Spar dhe Xhangolli, pĂ«r njĂ« total prej 155 dyqanesh, nga tĂ« cilat 109 ndodhen nĂ« TiranĂ«.

Monitor fillimisht krahasoi çmimet e shportës, duke përfshirë 10 produkte ushqimore (1 kg miell, 1 kg oriz, 1 pako makarona, 1 litër vaj luledielli, 1 kg sheqer, 1 litër qumësht, 1 kg kos, 1 pako gjalpë, vezë). Nga llogaritjet e kryera, platforma listoi si vlerë të ulët të shportës prej 1,412 lekë atë të rrjetit të supermarketeve SPAR. Vlera më e lartë për të njëjtat produkte të shportës ushqimore llogaritej prej 2,225 lekë. Platforma këtë vlerë e listoi për supermarketin Conad, nga 5 supermarkete në total që kanë publikuar çmimet.

https://monitor.al/shporta-ushqimore-diferenca-deri-ne-58-mes-supermarketeve-orizi-dhe-makaronat-me-te-shtrenjte/

Sipas përllogaritjeve, diferenca mes shportës më të shtrenjtë dhe më të lirë rezultoi 813 lekë apo rreth 58%.

Sa i përket shportave të pjesshme, ku nga 10 artikujt e kërkuar platforma llogariti çmimet për 9 prej tyre, në rrjetin e supermarketeve Xhangolli qytetari do të paguante 1,221 lekë.

Në rrjetin Big Market, vlera e 9 artikujve arrin në 1,266 lekë, ndërsa në Extramarket qytetari do të paguante 1,519 lekë për të njëjtin numër artikujsh. Diferenca mes shportës së pjesshme më të lirë dhe asaj më të shtrenjtë është 298 lekë apo rreth 24% më shumë.

Rrjeti i supermarketeve Conad sqaroi se produktet e përfshira për të dyja shportat, nuk janë identike ose të krahasueshme, si për nga marka, origjina, përbërja, specifikimet dhe karakteristikat e tjera që ndikojnë në çmimin e tyre.

“Fakti qĂ« dy produkte i pĂ«rkasin sĂ« njĂ«jtĂ«s kategori dhe kanĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n peshĂ« nuk do tĂ« thotĂ« domosdoshmĂ«risht se janĂ« tĂ« barasvlershme. Dallimet nĂ« markĂ«, cilĂ«si, origjinĂ« dhe pozicionim nĂ« treg mund tĂ« reflektohen nĂ« çmimin pĂ«rfundimtar. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, krahasimi i produkteve tĂ« segmentit ekonomik me markat premium, pa marrĂ« nĂ« konsideratĂ« karakteristikat e tyre specifike, nuk krijon domosdoshmĂ«risht njĂ« bazĂ« tĂ« drejtĂ« krahasimi.

PĂ«r tĂ« kuptuar mĂ« qartĂ« diferencat e evidentuara nĂ« kategori si orizi, qumĂ«shti apo gjalpi, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« identifikohen produktet konkrete dhe markat mbi tĂ« cilat janĂ« bazuar pĂ«rllogaritjet. Produkte tĂ« markave tĂ« ndryshme mund tĂ« kenĂ« karakteristika dhe pozicionime tĂ« ndryshme nĂ« treg, tĂ« cilat ndikojnĂ« drejtpĂ«rdrejt nĂ« çmimin e tyre”, sqaron rrjeti i supermarketeve Conad.

Në këtë kontekst, kompania vlerëson se një krahasim objektiv duhet të mbështetet në produkte identike, kur kjo është e mundur, ose në alternativa të barasvlershme për nga cilësia dhe segmenti i tregut, duke përdorur të njëjtat sasi reference dhe çmime të evidentuara për të njëjtën periudhë.

The post Çmimet e shportĂ«s ushqimore, sa ndyshojnĂ« çmimet sipas supermarketeve appeared first on Revista Monitor.

Britania miraton shpimet për gaz në Detin e Veriut, pavarësisht shqetësimeve mjedisore

✇Revista Monitor
By: Megi
21 October 2026 at 14:52

Grupi Shell, një nga bashkëzhvilluesit e projektit, parashikon se fusha mund të sigurojë rreth 6.5% të prodhimit të gazit të Britanisë së Madhe në periudhën e saj të prodhimit maksimal.

Qeveria britanike njoftoi planet për të nisur shpimet për gaz në një zonë të diskutueshme në Detin e Veriut.

Vendimi u mirëprit nga grupet e sektorit energjetik, por u kritikua nga ambientalistët, të cilët paralajmëruan për rritje të emetimeve të karbonit. Fusha Jackdaw ndodhet 240 kilometra në lindje të Aberdeenit, në Skoci.

Megjithatë, qeveria argumentoi se projekti mund të forcojë sigurinë energjetike të Britanisë së Madhe, në një kohë kur lufta në Iran po nxit rritjen e çmimeve të energjisë.

“NĂ« njĂ« kohĂ« kur njerĂ«zit po pĂ«rballen me vĂ«shtirĂ«si tĂ« mĂ«dha, Ă«shtĂ« e drejtĂ« qĂ« tĂ« shqyrtojmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rgjegjshme mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« shfrytĂ«zuar sa mĂ« shumĂ« rezervat ekzistuese tĂ« energjisĂ« qĂ« kemi nĂ« Britani dhe qĂ« mund tĂ« na ndihmojnĂ«â€, deklaroi kryeministri laburist Andy Burnham.

“Ne jemi tĂ« angazhuar pĂ«r tĂ« kaluar drejt energjisĂ« sĂ« rinovueshme dhe pĂ«r tĂ« arritur emetime neto zero deri nĂ« vitin 2050. Por, edhe nĂ« kuadĂ«r tĂ« objektivave tona ambicioze klimatike, do tĂ« vazhdojmĂ« tĂ« kemi nevojĂ« pĂ«r naftĂ« dhe gaz si pjesĂ« e nevojave tona energjetike pĂ«r dekadat e ardhshme.”

Kritikët argumentojnë gjithashtu se kjo lëvizje do të ndikojë shumë pak në uljen e faturave të energjisë elektrike për familjet britanike, pasi çmimet e naftës dhe gazit përcaktohen nga tregjet globale.

Një gjykatë skoceze vendosi vitin e kaluar se miratimet e mëparshme për Jackdaw dhe Rosebank, një tjetër projekt nafte dhe gazi në Detin e Veriut, ishin të paligjshme, pasi nuk kishin marrë parasysh emetimet indirekte të karbonit që shkaktojnë këto projekte.

Qeveria ende nuk ka vendosur nëse do ta miratojë projektin Rosebank, i cili besohet se përmban rezervat më të mëdha të pashfrytëzuara të naftës në Britaninë e Madhe.

Zack Polanski, drejtuesi i PartisĂ« sĂ« GjelbĂ«r tĂ« majtĂ«, e cilĂ«soi vendimin si “vandalizĂ«m klimatik”, ndĂ«rsa Greenpeace deklaroi se miratimi tregonte “ndikimin toksik qĂ« lobistĂ«t e karburanteve fosile vazhdojnĂ« tĂ« ushtrojnĂ« mbi politikĂ«n tonĂ« energjetike”.

“PragmatizĂ«m i vĂ«rtetĂ« do tĂ« thotĂ« tĂ« shkĂ«putemi nga varĂ«sia ndaj naftĂ«s dhe gazit tĂ« shtrenjtĂ«, qĂ« i lĂ« familjet britanike pa para, pĂ«rkeqĂ«son fenomenet ekstreme tĂ« motit dhe e vendos sigurinĂ« tonĂ« energjetike nĂ« mĂ«shirĂ«n e shteteve prodhuese tĂ« naftĂ«s”, deklaroi Ami McCarthy, drejtuese e politikave nĂ« Greenpeace UK. / Euronews, Guardian

The post Britania miraton shpimet për gaz në Detin e Veriut, pavarësisht shqetësimeve mjedisore appeared first on Revista Monitor.

Studimi: Reklamat e krijuara me IA janë më pak efektive se ato të realizuara nga njerëzit

✇Revista Monitor
By: Megi
21 October 2026 at 14:44

Reklamat e krijuara me inteligjencĂ« artificiale (IA) mund tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« shpejta dhe mĂ« tĂ« lira pĂ«r t’u prodhuar, por rezultojnĂ« mĂ« pak efektive nĂ« nxitjen e shitjeve dhe ndĂ«rtimin e besnikĂ«risĂ« ndaj markĂ«s, krahasuar me reklamat e realizuara nga njerĂ«zit.

Ky është përfundimi i një studimi të publikuar nga Harvard Business Review, i cili tregon se, megjithëse konsumatorët shpesh nuk arrijnë të dallojnë reklamat e krijuara nga IA, ndikimi i tyre tregtar është më i dobët.

Studimi, i realizuar në bashkëpunim me kompaninë kërkimore Ipsos, përfshiu 3 mijë konsumatorë amerikanë, të cilëve iu shfaqën 20 reklama video të markave të njohura. Gjysma ishin krijuar nga njerëzit dhe gjysma tërësisht nga inteligjenca artificiale, duke ndjekur të njëjtat udhëzime krijuese.

Rezultatet treguan se reklamat e gjeneruara nga IA kishin mesatarisht 14% më pak potencial për të nxitur shitjet afatshkurtra dhe 17% më pak ndikim në forcimin afatgjatë të markës.

Sipas autorëve, rreziku kryesor për bizneset nuk qëndron te cilësia vizuale e reklamave. Përkundrazi, inteligjenca artificiale mund të prodhojë materiale që duken profesionale dhe kalojnë lehtësisht proceset e miratimit, por që nuk krijojnë të njëjtën lidhje me konsumatorin.

Një shembull është reklama e kompanisë Chewy, ku versioni i realizuar nga njerëzit tregonte plakjen e një qeni përmes një historie emocionale. Versioni i IA ruante idenë bazë, por nuk arrinte të përcillte të njëjtin emocion.

Megjithatë, studimi evidenton se inteligjenca artificiale mund të jetë po aq efektive sa krijuesit njerëzorë në reklamat më të thjeshta, veçanërisht ato që prezantojnë drejtpërdrejt produktin dhe përfitimet e tij.

Reklamat e krijuara me IA për Febreze dhe Herbal Essences arritën rezultate të krahasueshme ose më të mira se versionet njerëzore për potencialin e shitjeve afatshkurtra.

Ndërkohë, IA shfaqi më shumë vështirësi në reklamat që kërkonin humor, emocione, origjinalitet dhe kuptim të kontekstit kulturor.

Studimi paralajmëron gjithashtu se ulja e kostove të prodhimit nuk duhet të jetë treguesi kryesor i suksesit. Një reklamë më e lirë mund të rezultojë më e kushtueshme për kompaninë nëse gjeneron më pak shitje ose dobëson pozicionin e markës.

Një tjetër çështje është transparenca. Më shumë se gjysma e pjesëmarrësve deklaruan se përdorimi i IA në reklama nuk do të ndryshonte perceptimin e tyre për kompaninë, por një shumicë e madhe kërkonte që ky përdorim të bëhej i ditur.

Autorët rekomandojnë që bizneset ta përdorin inteligjencën artificiale për zhvillimin e ideve, përshtatjen e materialeve, krijimin e varianteve dhe demonstrimet e produkteve.

Megjithatë, strategjia e markës, krijimtaria emocionale dhe fushatat e rëndësishme reklamuese duhet të mbeten nën drejtimin e njerëzve.

Përfundimi i studimit është se suksesi i inteligjencës artificiale në marketing nuk duhet matur nga numri i reklamave të prodhuara apo kursimet e realizuara, por nga ndikimi real te konsumatorët dhe shitjet. / HBR

The post Studimi: Reklamat e krijuara me IA janë më pak efektive se ato të realizuara nga njerëzit appeared first on Revista Monitor.

Elon Musk shqyrton bashkimin e SpaceX me Tesla-n, marrëveshja mund të jetë më e madhja në histori

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka
21 October 2026 at 14:10

SpaceX dhe Tesla kanë ngritur komitete të posaçme për të shqyrtuar mundësinë e një bashkimi, i cili, nëse realizohet, mund të shndërrohet në marrëveshjen më të madhe të bashkimit të kompanive në histori. Konfirmimi erdhi nga Elon Musk, pas publikimit të rezultateve financiare të SpaceX, që tejkaluan ndjeshëm pritshmëritë e analistëve.

Dy kompanitë e drejtuara nga miliarderi Elon Musk kanë nisur zyrtarisht shqyrtimin e mundësisë së bashkimit, një operacion që do të krijonte një gjigant teknologjik me vlerë të kombinuar tregu prej afro 3,5 trilionë dollarësh.

Sipas Bloomberg, Musk deklaroi gjatë një konference me investitorët se të dyja kompanitë kanë ngritur komitete të posaçme, të përbëra nga drejtorë të pavarur, për të vlerësuar kushtet e një marrëveshjeje të mundshme.

Musk u shpreh se bashkimi do të ishte një ide e mirë, duke theksuar përfitimet nga bashkëpunimi në zhvillimin e inteligjencës artificiale, projektimin e çipave, robotikën dhe teknologjitë e komunikimit.

Megjithatë, ai paralajmëroi se një marrëveshje nuk është e sigurt. Komitetet ende nuk kanë arritur dakordësi mbi kushtet dhe çdo bashkim do të kërkonte miratimin e aksionarëve.

Musk nuk merr pjesë drejtpërdrejt në diskutimet e komiteteve për shkak të konfliktit të interesit, pasi drejton të dyja kompanitë.

Një bashkim i mundshëm do të integronte aktivitetet e Tesla-s në automjetet elektrike, energjinë dhe robotikën me bizneset e SpaceX në lëshimet hapësinore, internetin satelitor dhe inteligjencën artificiale.

Sipas Bloomberg, SpaceX vlerësohet në rreth 2 trilionë dollarë, ndërsa kapitalizimi i tregut i Tesla-s arrin afërsisht 1,5 trilionë dollarë.

Dy kompanitë kanë tashmë lidhje të konsiderueshme tregtare dhe teknologjike. SpaceX ka blerë automjete Cybertruck nga Tesla, ndërsa aktivitetet e inteligjencës artificiale të Musk përdorin sisteme të ruajtjes së energjisë të prodhuara nga Tesla.

Interesi për bashkimin vjen në një moment kur SpaceX po përjeton një zgjerim të shpejtë financiar, kryesisht falë biznesit të inteligjencës artificiale.

Të ardhurat e kompanisë u rritën me 161% në tremujorin e tretë të vitit 2026, duke arritur në 14,58 miliardë dollarë. Fitimi neto arriti në 4,4 miliardë dollarë, krahasuar me humbjen prej 1,1 miliardë dollarësh të regjistruar një vit më parë.

Vetëm segmenti i inteligjencës artificiale gjeneroi 7,56 miliardë dollarë të ardhura, pothuajse dhjetë herë më shumë se një vit më parë. Rritja u mbështet kryesisht te dhënia me qira e kapaciteteve kompjuterike për zhvillues të inteligjencës artificiale, përfshirë Anthropic dhe Google.

Ndërkohë, investimet kapitale të SpaceX arritën në 19,6 miliardë dollarë gjatë tremujorit, duke reflektuar zgjerimin e infrastrukturës së qendrave të të dhënave dhe kapaciteteve teknologjike.

Një nga pengesat kryesore për realizimin e bashkimit mbetet miratimi nga aksionarët e Tesla-s. Sipas Musk, marrëveshja do të kërkonte votën pro të aksionarëve që zotërojnë të paktën 50% të të gjitha aksioneve të kompanisë, jo thjesht shumicën e votave të hedhura.

Pavarësisht pasigurisë, konfirmimi i diskutimeve dhe rezultatet financiare të SpaceX kanë nxitur interesin e investitorëve, ndërsa tregjet po vlerësojnë mundësinë e krijimit të një grupi të integruar teknologjik, që do të shtrihej nga automjetet autonome dhe robotika deri te infrastruktura hapësinore dhe inteligjenca artificiale./BLOOMBERG

The post Elon Musk shqyrton bashkimin e SpaceX me Tesla-n, marrëveshja mund të jetë më e madhja në histori appeared first on Revista Monitor.

Faturat e energjisë, ERE propozon kufi 3-mujor për faturimin pa lexim të matësit

✇Revista Monitor
By: Nertila
21 October 2026 at 14:00

Enti Rregullator i Energjisë (ERE) ka propozuar rregulla të reja për faturimin e energjisë elektrike në rastet kur mungojnë përkohësisht të dhënat e matësve, duke vendosur një kufi maksimal prej tre muajsh për përdorimin e vlerave referuese.

Projektmetodologjia, e bashkëlidhur vendimit nr. 287, datë 8 tetor 2026, publikuar kete te marte përcakton mënyrën e llogaritjes së konsumit kur matësi është i dëmtuar, nuk funksionon sipas kushteve teknike ose kur të dhënat e matjes janë të paarritshme. Sipas dokumentit të ERE-s, faturimi me vlerë referuese do të përdoret kur të dhënat faktike mungojnë për më shumë se një muaj. Kjo mënyrë faturimi nuk mund të zgjasë më shumë se tre muaj dhe ndërpritet sapo të sigurohen leximet reale.

Metodologjia parashikon që fatura të llogaritet fillimisht mbi bazën e konsumit të regjistruar në të njëjtin muaj të vitit të mëparshëm. Në mungesë të kësaj të dhëne, furnizuesi do të përdorë mesataren mujore të konsumit gjatë 12 muajve të fundit. Për kontratat me histori më të shkurtër, përllogaritja do të mbështetet te muajt për të cilët ekzistojnë matje faktike.

KlientĂ«t qĂ« nuk kanĂ« asnjĂ« tĂ« dhĂ«nĂ« tĂ« regjistruar tĂ« konsumit do tĂ« faturohen me vlerĂ« referuese prej zero kilovator-orĂ«sh (kWh), pĂ«r njĂ« periudhĂ« maksimale prej tre muajsh. NjĂ« tjetĂ«r dispozitĂ« pĂ«rcakton korrigjimin e detyrueshĂ«m tĂ« faturave pas sigurimit tĂ« tĂ« dhĂ«nave reale tĂ« konsumit. NĂ«se konsumi faktik Ă«shtĂ« mĂ« i lartĂ« se ai i faturuar, diferenca do t’i ngarkohet klientit nĂ« faturĂ«n pasardhĂ«se. NĂ«se rezulton mĂ« i ulĂ«t, shuma pĂ«rkatĂ«se do tĂ« zbritet nga detyrimi i tij.

Furnizuesit do të duhet të dokumentojnë arsyen e mungesës së matjes, metodën e përllogaritjes dhe korrigjimet e kryera. Ata do të raportojnë pranë ERE-s çdo katër muaj mbi numrin e klientëve të faturuar me vlera referuese, sasitë e energjisë dhe diferencat e konstatuara pas leximeve faktike.

Drafti përjashton nga ky mekanizëm rastet kur mungesa e aksesit në të dhënat e matjes lidhet vetëm me vendosjen e matësve në bokse kolektive. Në këto raste, furnizuesi dhe Operatori i Sistemit të Shpërndarjes duhet të marrin masa për sigurimin e të dhënave faktike. Metodologjia përcakton gjithashtu se faturimi me vlera referuese është një mekanizëm i përkohshëm dhe nuk mund të zëvendësojë përfundimisht matjen e konsumit real. Rregullat e propozuara nuk janë ende në fuqi. Sipas projektit, metodologjia do të zbatohet pas miratimit përfundimtar dhe botimit në Fletoren Zyrtare.

The post Faturat e energjisë, ERE propozon kufi 3-mujor për faturimin pa lexim të matësit appeared first on Revista Monitor.

Interesi i obligacioneve 10-vjeçare të qeverisë franceze tejkalon 5%, për herë të parë që nga 2002

✇Revista Monitor
By: Megi
21 October 2026 at 13:48

Yield-i i obligacioneve 10-vjeçare të qeverisë franceze, që shërbejnë si instrument referencë, tejkaloi nivelin 5% të mërkurën, ndërsa investitorët kërkojnë një kthim më të lartë për të mbajtur borxhin e vendit.

Normat e kthimit të obligacioneve franceze kanë qenë në rritje prej javësh, ndërsa ligjvënësit përplasen për buxhetin e vitit 2027, i cili parashikon miliarda euro shkurtime shpenzimesh për të ulur borxhin publik, që tashmë ka arritur në rreth 120% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) të Francës. Ky është një nga nivelet më të larta në Eurozonë dhe shumë mbi kufirin prej 60% të vendosur nga Bashkimi Europian.

Obligacionet OAT të Thesarit të Francës përdoren gjithashtu si referencë për përcaktimin e normave të interesit në një pjesë të gjerë të ekonomisë, çka do të thotë se kostot e huamarrjes mund të fillojnë të rriten për bizneset dhe familjet.

Hera e fundit që norma e kthimit kishte arritur një nivel kaq të lartë ishte gjatë krizës financiare të lidhur me shpërthimin e flluskës së kompanive të internetit (dot-com).

Diferenca mes normës së kthimit të obligacioneve 10-vjeçare franceze dhe atyre 10-vjeçare gjermane, që konsiderohen pikë referimi për besueshmërinë kreditore në Europë, u rrit gjithashtu ndjeshëm, duke iu afruar 160 pikëve bazë.

Shitja masive e obligacioneve ushtron presion tĂ« mĂ«tejshĂ«m mbi qeverinĂ«, nĂ« prag tĂ« vendimit qĂ« agjencia e vlerĂ«simit Moody’s pritet tĂ« marrĂ« tĂ« premten pĂ«r vlerĂ«simin e kreditit sovran tĂ« FrancĂ«s. Shumica e ekonomistĂ«ve presin njĂ« ulje tĂ« vlerĂ«simit, e cila do tĂ« rriste automatikisht kostot e huamarrjes sĂ« qeverisĂ«.

Kryeministri Sébastien Lecornu po përpiqet të sigurojë miratimin e buxhetit të vitit 2027 në Parlament, megjithëse nuk ka një shumicë politike për të mbështetur shkurtimet e shpenzimeve prej 43 miliardë eurosh që ai synon të realizojë.

Edhe nëse miratohet, buxheti do ta ulte deficitin e Francës vetëm në 5% të PBB-së vitin e ardhshëm, shumë mbi kufirin prej 3% të përcaktuar për vendet anëtare të Bashkimit Europian.

Ndërkohë, protestat e fundjavës, ku pjesëmarrësit kërkonin ndër të tjera më shumë shpenzime për shkollat dhe shërbimet e tjera publike, degjeneruan në aktet më të rënda të dhunës në rrugë që janë parë prej vitesh. / Euronews

The post Interesi i obligacioneve 10-vjeçare të qeverisë franceze tejkalon 5%, për herë të parë që nga 2002 appeared first on Revista Monitor.

Sejko: Depozitat e qytetarëve janë të sigurta, sistemi bankar vijon normalisht aktivitetin

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
21 October 2026 at 12:36

Drejtuesit e institucioneve bankare kanë zhvilluar ditën e sotme një takim me guvernatorin e Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko, kryeministrin Edi Rama dhe ministrin e Financave dhe Ekonomisë. Në fokus të diskutimeve ishte situata e krijuar në vend dhe garantimi i vijimësisë normale të funksionimit të sistemit bankar nga ngjarjet e protestave.

NĂ« nisje tĂ« takimit, guvernatori i BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, Gent Sejko, garantoi bizneset dhe qytetarĂ«t se sistemi bankar vijon operimin normal dhe do tĂ« vazhdojĂ« t’u pĂ«rgjigjet kĂ«rkesave tĂ« ekonomisĂ« dhe qytetarĂ«ve, nĂ« funksion tĂ« vijimĂ«sisĂ« sĂ« aktivitetit tĂ« pĂ«rditshĂ«m.

Sejko theksoi se Banka e Shqipërisë i ka pasur në funksion të gjitha sistemet operacionale, përfshirë sistemin e pagesave dhe qarkullimin e parasë fizike. Sipas tij, edhe funksionet e tjera të institucionit kanë vijuar të kryhen normalisht në çdo kohë.

“Banka e ShqipĂ«risĂ«, siç jeni nĂ« dijeni, i ka pasur nĂ« funksion tĂ« gjitha sistemet operacionale, pĂ«rfshirĂ« sistemin e pagesave dhe qarkullimin e parasĂ« fizike. Edhe funksionet e tjera kemi vijuar t’i kryejmĂ« normalisht nĂ« çdo kohĂ«.

Pavarësisht tensionit dhe presionit në sistemin bankar, ashtu siç kemi nënvizuar edhe në komunikimet tona, depozitat janë të sigurta. Asnjë ngjarje nuk i cenon depozitat e qytetarëve. Bankat janë të mirëkapitalizuara dhe kanë likuiditet të mirë.

Sistemi bankar dhe bankat janë në funksion normal të bizneseve dhe qytetarëve.

Dëmtimi apo cenimi i sistemit bankar dhe financiar cenon drejtpërdrejt qytetarët dhe bizneset. Krijon problematika që kanë të bëjnë me jetën e gjithsecilit, veprimtarinë dhe vazhdimësinë e aktivitetit të tyre.

ShqetĂ«simi ynĂ« Ă«shtĂ« qĂ« kjo industri tĂ« vijojĂ« pa ndĂ«rprerje aktivitetin, pasi pasojat do tĂ« ishin zinxhir nĂ« tĂ« gjithĂ« ekonominĂ«â€, nĂ«nvizoi Guvernatori Gent Sejko.

The post Sejko: Depozitat e qytetarëve janë të sigurta, sistemi bankar vijon normalisht aktivitetin appeared first on Revista Monitor.

Kryeministri Rama risjell në vëmendje premtimin për 50% të qirasë së studentëve mes protestave

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
21 October 2026 at 12:27

Kryeministri Edi Rama ka risjellë në vëmendje premtimin për mbulimin e 50% të qirasë për studentët, ndërsa protestat në Tiranë vijojnë dhe kostot e larta të jetesës mbeten ndër shqetësimet kryesore të të rinjve.

GjatĂ« njĂ« takimi me pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« sektorit bankar tĂ« mĂ«rkurĂ«n, Rama iu referua sĂ«rish masave tĂ« parashikuara nĂ« ligjin e ri pĂ«r strehimin, nĂ« njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r t’iu pĂ«rgjigjur kĂ«rkesave ekonomike tĂ« studentĂ«ve qĂ« prej ditĂ«sh protestojnĂ« nĂ« kryeqytet.

“Qeveria do tĂ« ndĂ«rhyjĂ« pĂ«r tĂ« paguar 50% tĂ« qirave pĂ«r tĂ« gjithĂ« studentĂ«t qĂ« plotĂ«sojnĂ« kushtet dhe kriteret e studimit”, deklaroi kryeministri. Rama nuk dha hollĂ«si tĂ« tjera mbi afatet e zbatimit apo numrin e studentĂ«ve qĂ« pritet tĂ« pĂ«rfitojnĂ« nga kjo masĂ«.

Kryeministri përmendi gjithashtu skemat e financimit që parashikojnë kredi me interes 0% për çiftet e reja dhe kredi me interes 3% për profesionistët e rinj, punonjësit e administratës dhe bizneset e vogla.

Sipas tij, ligji i ri për strehimin synon të mbështesë disa mijëra apartamente në vit në Tiranë, ndërsa qeveria planifikon të rrisë edhe buxhetin për punësimin e të rinjve.

“PĂ«r ne Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« rrisim buxhetin pĂ«r punĂ«simin e tĂ« rinjve. TĂ« gjithĂ« ata tĂ« rinj qĂ« duan tĂ« punojnĂ« dhe tĂ« zhvillohen janĂ« nĂ« fokus dhe objekt i kĂ«tyre detyrave”, tha Rama.

Ai pĂ«rmendi edhe bashkĂ«punimin me bankat pĂ«r financimin e sipĂ«rmarrjeve, pĂ«rfshirĂ« programin “Dyfisho sipĂ«rmarrjen tĂ«nde”.

Deklaratat vijnë në një moment kur protestat studentore janë shoqëruar me përplasje dhe dëmtime të pronës publike e private, ndërsa qeveria është përballur me kërkesa për përmirësimin e kushteve të jetesës dhe arsimit.

Gjatë takimit, Rama dënoi incidentet e dhunshme, duke deklaruar se ato kishin krijuar përshtypjen e një përshkallëzimi të mundshëm në të gjithë Shqipërinë.

“Kjo dhunĂ« mori peng TiranĂ«n, duke krijuar idenĂ« e njĂ« pĂ«rshkallĂ«zimi qĂ« mund tĂ« merrte me flakĂ« dhe gurĂ« gjithĂ« ShqipĂ«rinĂ«â€, u shpreh ai.

Kryeministri pretendoi se dhuna ishte e lidhur me elementë të brendshëm dhe të jashtëm, përfshirë lëvizjen radikale ANTIFA, si dhe me forca të huaja që, sipas tij, synojnë destabilizimin e Shqipërisë dhe Europës.

Ai bëri dallimin mes studentëve që protestojnë për ndryshime dhe personave që i konsideron përgjegjës për incidentet e dhunshme, ndërsa kritikoi edhe një pjesë të pedagogëve për mbështetjen e këtyre veprimeve.

Rama iu referua gjithashtu dëmtimit të godinës së Bankës së Shqipërisë, duke deklaruar se institucioni ishte goditur me gurë dhe duke e krahasuar ngjarjen me vitin 1997.

“Banka e ShqipĂ«risĂ« nuk Ă«shtĂ« sulmuar as nĂ« vitin 1997, ndĂ«rsa sot Ă«shtĂ« goditur me gurĂ«â€, tha ai.

Po kështu kryeministri deklaroi se qeveria do të vijojë trajtimin e kërkesave të protestuesve paqësorë, duke përjashtuar nga dialogu aktet e dhunës.

“Ka shumĂ« detyra pĂ«r tĂ« adresuar problematikat e atyre qĂ« janĂ« nĂ« protestĂ« paqĂ«sisht, por jo dhunĂ«n dhe jo gurin”, deklaroi Rama.

“Ne do t’i adresojmĂ« problemet njĂ« nga njĂ«â€, shtoi ai, duke iu referuar masave pĂ«r strehimin, punĂ«simin dhe mbĂ«shtetjen financiare tĂ« tĂ« rinjve.

The post Kryeministri Rama risjell në vëmendje premtimin për 50% të qirasë së studentëve mes protestave appeared first on Revista Monitor.

Vlora i jep gaz, kryeson vendin për rritjen e automjeteve

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
21 October 2026 at 12:00

Numri i mjeteve rrugore për transport të përzier është rritur ndjeshëm në Shqipëri gjatë viteve të fundit, por ritmi i zgjerimit ndryshon fort nga një qark në tjetrin. Vlora rezulton qarku ku kjo kategori mjetesh është shtuar më shpejt, duke regjistruar një rritje prej 56.6% në vetëm katër vjet.

Sipas të dhënave të Vjetarit Rajonal Statistikor 2025 të INSTAT, në qarkun e Vlorës numri i mjeteve rrugore për transport të përzier u rrit nga 7,131 në vitin 2020 në 11,167 në vitin 2024Në total, brenda kësaj periudhe janë shtuar 4,036 mjete.

Ritmi është më i lartë se mesatarja kombëtare. Në të gjithë vendin, numri i mjeteve të kësaj kategorie u rrit nga 93,351 në vitin 2020 në 123,296 në vitin 2024, me një zgjerim prej 32.1%. Kjo do të thotë se brenda katër viteve stokut kombëtar iu shtuan 29,945 mjete.

Pas Vlorës, rritjen më të fortë e shënon Shkodra. Numri i mjeteve për transport të përzier u rrit me 43.6%. Lezha renditet e treta, me një rritje prej 38%, ndërsa pas saj vjen Dibra, ku numri u rrit me 37.7%. Në Fier rritja ishte 33.4%, në Kukës 33.9%, ndërsa në Berat 30.2%.

Tirana, megjithëse dominon në numër absolut, regjistroi një rritje prej 29.4%, nga 33,260 në 43,030 mjete. Në skajin tjetër qëndron Gjirokastra, ku numri u rrit nga 2,284 në 2,463 mjete, vetëm 7.8% në katër vjet. Durrësi regjistroi një rritje prej 24.1%, Korça 25.1% dhe Elbasani 29%.

Tirana dominon në numra, Vlora në ritmin e rritjes

Tirana mbetet larg qarqeve të tjera për numrin absolut, me 43,030 mjete në vitin 2024, ose rreth 35% të totalit kombëtar. Por kur krahasohet ritmi i ndryshimit me vitin 2020, vihet re se rritja prej 56.6% e Vlorës është pothuajse dy herë më e lartë se ajo e Tiranës dhe rreth 24.5 pikë përqindje mbi mesataren kombëtare.

Në vetëm katër vjet, Vlora i është afruar ndjeshëm Durrësit në numrin absolut të mjeteve të kësaj kategorie. Në vitin 2020, Durrësi kishte 11,082 mjete kundrejt 7,131 në Vlorë, një diferencë prej 3,951 mjetesh. Në vitin 2024, diferenca ishte ngushtuar në 2,590 mjete, me 13,757 në Durrës dhe 11,167 në Vlorë.

TĂ« dhĂ«nat e raportit nuk japin shkaqet e rritjes sĂ« fortĂ« tĂ« VlorĂ«s, por mund t’i atribuohet edhe rritjes sĂ« turizmit nĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ«. /D.Hyka

Burimi: INSTAT, Vjetari Rajonal Statistikor 2025

The post Vlora i jep gaz, kryeson vendin për rritjen e automjeteve appeared first on Revista Monitor.

Alarm kibernetik në Europë, mijëra faqe interneti mund të jenë të rrezikuara

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka
21 October 2026 at 11:23

Zbulimi i dy dobësive kritike të sigurisë në gjuhën e programimit PHP, e cila përdoret nga një pjesë e konsiderueshme e faqeve të internetit në botë, ka vënë në alarm ekspertët e sigurisë kibernetike. Autoritetet e Bashkimit Europian kanë paralajmëruar se organizatat që nuk arrijnë të instalojnë menjëherë përditësimet e sigurisë duhet të konsiderojnë ndërprerjen e përkohshme të funksionimit të faqeve të prekura.

Zhvilluesit e PHP njoftuan tĂ« mĂ«rkurĂ«n se do tĂ« publikojnĂ« pĂ«rditĂ«sime pĂ«r korrigjimin e dy cenueshmĂ«rive serioze, tĂ« cilat mund t’u mundĂ«sojnĂ« sulmuesve tĂ« marrin kontrollin e sistemeve informatike pa pasur nevojĂ« tĂ« identifikohen si pĂ«rdorues tĂ« autorizuar.

PHP është një nga teknologjitë më të përhapura në internet dhe përdoret për funksionimin e platformave të njohura si WordPress, Drupal, Joomla dhe Magento. Ajo është gjithashtu pjesë e infrastrukturës së shumë shërbimeve të hostimit dhe aplikacioneve të tjera në internet.

Kompania e sigurisë kibernetike Huntress ka theksuar se përdorimi i PHP është shumë më i gjerë sesa mund të kuptohet nga përdoruesit, pasi kjo teknologji qëndron në themel të një numri të madh platformash dhe sistemesh.

Sipas njoftimit të ekipit të sigurisë së PHP, të dyja dobësitë janë vlerësuar me 9.2 pikë në shkallën CVSS 4.0, një nivel që tregon rrezikshmëri kritike.

Përditësimet për korrigjimin e tyre janë planifikuar të publikohen më 21 tetor, në orën 14:00 GMT, ose 16:00 sipas orës së Shqipërisë.

Ekipi i PHP u ka kërkuar përdoruesve dhe administratorëve të sistemeve të përgatiten për instalimin e përditësimeve sapo ato të bëhen të disponueshme.

Paralajmërimi më i fortë ka ardhur nga Ekipi i Reagimit ndaj Emergjencave Kompjuterike i Bashkimit Europian (CERT-EU). Në një njoftim të publikuar të martën, agjencia shpjegoi se cenueshmëritë mund të krijojnë mundësinë e ekzekutimit të kodit në distancë pa autentikim.

Në praktikë, kjo do të thotë se një sulmues mund të shfrytëzojë dobësinë për të ekzekutuar komanda në një server të cenueshëm, edhe pa zotëruar kredencialet e hyrjes.

CERT-EU u ka kërkuar organizatave të identifikojnë sistemet e ekspozuara dhe të përgatiten për instalimin e menjëhershëm të përditësimeve. Në rastet kur kjo nuk është e mundur, agjencia rekomandon të merret në konsideratë nxjerrja përkohësisht jashtë funksionit e faqeve të prekura.

Një paralajmërim të ngjashëm ka lëshuar edhe Qendra Australiane e Sigurisë Kibernetike (ACSC), e cila u ka kërkuar organizatave të identifikojnë sistemet që përdorin PHP, të përgatiten për korrigjimet dhe të monitorojnë aplikacionet për shenja të aktivitetit keqdashës.

Megjithatë, autoriteti australian ka sqaruar se, në momentin e publikimit të paralajmërimit, nuk kishte dijeni për raste të konfirmuara të shfrytëzimit aktiv të këtyre dobësive.

Ndërkohë, kompania Cloudflare ka sinjalizuar shfaqjen e sulmeve të para dhe ka nisur përditësimin e rregullave të mbrojtjes së saj për të kufizuar rreziqet. Drejtori i teknologjisë, Dane Knecht, ka theksuar se këto masa janë vetëm të përkohshme dhe nuk zëvendësojnë instalimin e përditësimeve të PHP.

Edhe kompania GoDaddy ka paralajmëruar se shfrytëzimi i cenueshmërive mund të sjellë vjedhje të të dhënave, ndryshime të paautorizuara në përmbajtjen e faqeve të internetit apo komprometim të plotë të serverëve.

NjĂ« tjetĂ«r shqetĂ«sim lidhet me faqet e ndĂ«rtuara nĂ« WordPress. Sipas Wordfence, njĂ« mjet sigurie pĂ«r kĂ«tĂ« platformĂ«, pĂ«rditĂ«simet automatike tĂ« WordPress nuk do t’i korrigjojnĂ« vetvetiu dobĂ«sitĂ« nĂ« PHP. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, pronarĂ«t e faqeve duhet tĂ« verifikojnĂ« nĂ«se pĂ«rditĂ«simi i PHP Ă«shtĂ« pĂ«rgjegjĂ«si e administratorit tĂ« tyre apo e kompanisĂ« qĂ« ofron shĂ«rbimin e hostimit.

Ekipi i sigurisë së PHP ka njoftuar se informacionet e hollësishme për cenueshmëritë, versionet e prekura dhe përditësimet korrigjuese do të publikohen së bashku me paketat e sigurisë.

Sipas vlerësimeve paraprake të CERT-EU dhe autoriteteve australiane, rreziku mund të shtrihet te versionet e PHP duke filluar nga PHP 5. Megjithatë, deri në momentin e raportimit, zhvilluesit nuk kishin konfirmuar zyrtarisht listën e plotë të versioneve të cenueshme.

Situata ka ngritur shqetësime për sigurinë e infrastrukturës digjitale, veçanërisht për bizneset dhe institucionet që mbështeten në faqe interneti dhe aplikacione të ndërtuara mbi PHP. Ndërprerja e përkohshme e shërbimeve mund të ndikojë në funksionimin e platformave online, por autoritetet e sigurisë kibernetike e konsiderojnë një masë të mundshme parandaluese për organizatat që nuk mund të instalojnë menjëherë korrigjimet./REUTERS

The post Alarm kibernetik në Europë, mijëra faqe interneti mund të jenë të rrezikuara appeared first on Revista Monitor.

❌