❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Kur bakshishi bëhet problem për përvojën e klientit

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Bakshishi është shndërruar nga një traditë e sektorit të mikpritjes në një pritshmëri të përhapur në shumë shërbime, nga linjat ajrore dhe klinikat mjekësore deri te kasat vetëshërbyese.

Studimet tregojnë se shumë amerikanë mendojnë se kultura e bakshishit po del jashtë kontrollit. Për bizneset e shërbimeve, kjo nuk është thjesht çështje kulture, por një faktor që ndikon drejtpërdrejt në kënaqësinë e klientit dhe në performancën financiare.

Sistemet dixhitale të pagesave dhe pandemia e Covid-19 e kanë përshpejtuar këtë trend.

Pjesa e transaksioneve me bakshish në pagesat në distancë arriti në 75% në fillim të vitit 2023, nga 43% para pandemisë.

SHBA

Sot, 72% e të rriturve në SHBA thonë se bakshishi pritet në më shumë vende se pesë vite më parë. Mesatarisht, një amerikan shpenzon mbi 450 dollarë në vit për bakshishe.

Në thelb, bakshishi u mundëson kompanive të zhvendosin një pjesë të kostove të punës te klientët. Kjo ul kostot e pagave dhe mund të rrisë tërheqjen për punonjësit e talentuar që presin të ardhura më të larta totale.

Por ky model funksionon vetëm nëse klientët janë të gatshëm dhe të aftë të gjykojnë cilësinë e shërbimit. Në shumë sektorë kjo është e vështirë, sidomos kur klienti nuk ka ekspertizë teknike.

Sot, bakshishi shpesh nuk perceptohet më si shpërblim për shërbim të mirë, por si reagim emocional ndaj pagave të ulëta të punonjësve.

Edhe pse ligjërisht është vullnetar, presioni social i shtyn klientët të paguajnë. Shumë konsumatorë pranojnë se japin bakshish për të shmangur sikletin, jo sepse duan.

Rezultati është rritje kostosh, stres më i madh dhe rrezik për diskriminim, pa përmirësim të qartë të cilësisë së shërbimit.

Megjithatë, eliminimi i bakshishit nuk është gjithmonë zgjidhja më e mirë. Disa kompani kanë eksperimentuar me modele pa bakshish ose me çmime gjithëpërfshirëse, por rezultatet janë të përziera.

Europë

Në Europë, debati për bakshishin është më pak i polarizuar sesa në SHBA, sepse në shumë vende pagat në sektorin e shërbimeve janë më të rregulluara dhe tarifat e shërbimit shpesh përfshihen në çmim.

Megjithatë, me përhapjen e pagesave dixhitale, platformave të shpërndarjes dhe modelit të punës me angazhime afatshkurtra (gig economy) edhe në tregjet Europiane po rritet presioni për të shtuar opsione bakshishi në aplikacione dhe terminale pagese.

Kjo po krijon tension mes modelit tradicional Europian, me paga më të qëndrueshme dhe më pak varësi nga bakshishet, dhe praktikave të importuara nga SHBA.

Për bizneset Europiane, sfida është të ruajnë standardet e mbrojtjes së punonjësve dhe transparencës së çmimeve, duke shmangur krijimin e një kulture bakshishi që mund të dëmtojë besimin e klientëve dhe përvojën e shërbimit.

Shqipëri

Në Shqipëri, situata është ndryshe nga SHBA dhe edhe nga disa vende të Europës Perëndimore.

Bakshishi nuk është i detyrueshëm dhe nuk është pjesë e fortë e kulturës, por zakonisht jepet si shenjë mirënjohjeje për shërbim të mirë.

NĂ« praktikĂ«, njerĂ«zit shpesh rrumbullakosin faturĂ«n ose lĂ«nĂ« rreth 5–10% nĂ« restorante, ndĂ«rsa nĂ« kafe apo taksi zakonisht lihet vetĂ«m njĂ« shumĂ« e vogĂ«l ose rrumbullakohet pagesa.

Ndryshe nga SHBA, ku bakshishi është shpesh pjesë e modelit të pagës, në Shqipëri ai shihet më shumë si gjest kulturor sesa si detyrim financiar.

MegjithatĂ«, nĂ« qytetet turistike dhe lokalet mĂ« “premium”, zakonet po afrohen gradualisht me standardet ndĂ«rkombĂ«tare, me pritshmĂ«ri pak mĂ« tĂ« larta pĂ«r bakshish, sidomos pĂ«r shĂ«rbime tĂ« personalizuara.

 

Bizneset duhet të fokusohen te tre parime bazë kur dizajnojnë politika për bakshishin.

Së pari, dallueshmëria: klientët duhet ta kuptojnë qartë për cilën pjesë të shërbimit po japin bakshish.

Së dyti, dukshmëria: klienti duhet ta shohë shërbimin për të cilin paguan.

Së treti, proporcionaliteti: bakshishi duhet të lidhet me cilësinë reale të shërbimit.

Praktikisht, kompanitĂ« mund tĂ« rishikojnĂ« modelin me pĂ«rqindje fikse, ta bĂ«jnĂ« bakshishin mĂ« privat, tĂ« shmangin ndarjen kolektive tĂ« bakshisheve dhe tĂ« ofrojnĂ« opsione tĂ« qarta si “pa bakshish”.

Nuk ka zgjidhje perfekte. Por sistemet e dizajnuara mirë mund të ulin presionin mbi klientët, të përmirësojnë mirëqenien e punonjësve dhe të rrisin cilësinë e përvojës.

Për kompanitë që synojnë diferencim përmes fokusit te klienti, menaxhimi i bakshishit po bëhet një vendim strategjik. / Harvard Business Review

The post Kur bakshishi bëhet problem për përvojën e klientit appeared first on Revista Monitor.

↗

Qytetet ku është më e lehtë të hapësh një biznes të ri

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

NjĂ« indeks i ri ka renditur qytetet mĂ« “miqĂ«sore pĂ«r startup-et” nĂ« botĂ«, me tre destinacione Europiane qĂ« hyjnĂ« nĂ« dhjetĂ«shen e parĂ«.

Ai i vlerĂ«son qytetet bazuar nĂ« “aktivitetin sipĂ«rmarrĂ«s, inovacionin, zhvillimin e talenteve dhe fleksibilitetin e biznesit”.

Një startup është pikërisht ashtu si përkthehet: një biznes që, siç e merrni me mend, është hapur së fundmi, dhe edhe pse mund të mendoni se nëse nuk jeni një sipërmarrës në fillimet tuaja, kjo renditje mund të mos jetë aq e rëndësishme për ju, në fakt nuk është kështu.

Sigurisht, njĂ« indeks qĂ« vlerĂ«son “aktivitetin sipĂ«rmarrĂ«s, inovacionin, zhvillimin e talenteve dhe fleksibilitetin e biznesit” mund tĂ« tingĂ«llojĂ« si njĂ« grumbull zhargoni nga faza e intervistĂ«s nĂ« “The Apprentice”.

Por siç e shpreh Multipolitan, “startup-et riciklojnĂ« pasurinĂ« lokale, trajnojnĂ« gjeneratĂ«n e ardhshme tĂ« profesionistĂ«ve dhe i sinjalizojnĂ« botĂ«s se njĂ« qytet Ă«shtĂ« i hapur ndaj mundĂ«sive.”

Pra, cili është qyteti më i mirë në botë për të hapur një biznes të ri?

Në një zhvillim jo edhe aq befasues, San Francisko ka marrë vendin e parë, falë thellësisë së pakrahasueshme të kapitalit sipërmarrës, dendësisë së startup-eve dhe një ekosistemi të pjekur inovacioni të mbështetur nga infrastrukturë e fortë dixhitale dhe e talenteve.

Por qyteti ka shumë më tepër për të ofruar se kaq. Me një jetë nate plot gjallëri, lagje alternative dhe hapësira mbresëlënëse arti, si edhe kodrat ikonike, tramvajet dhe urën Golden Gate, ky qytet ka shumë më tepër personalitet sesa vetëm biznes.

Në vendin e dytë renditet qyteti zviceran i Zyrihut, ndërsa Dubai mban vendin e tretë.

Dy qendra të tjera amerikane kanë hyrë në dhjetëshen e parë, së bashku me disa qytete të mëdha të Azisë Lindore dhe kryeqytete Europiane, ndaj vazhdoni leximin për të zbuluar cilat janë.

Dhjetë qytetet më të mira për startup-e në vitin 2026:

  1. San Francisko, SHBA
  2. Zyrih, Zvicër
  3. Dubai, Emiratet e Bashkuara Arabe
  4. Singapor
  5. Nju Jork, SHBA
  6. Los Anxhelos, SHBA
  7. Seul, Koreja e Jugut
  8. Londër, Mbretëria e Bashkuar
  9. Hong Kong
  10. Paris, Francë

/ Time Out, Shqip.al

The post Qytetet ku është më e lehtë të hapësh një biznes të ri appeared first on Revista Monitor.

↗

Si e përdorin të rinjtë IA gjeneruese dhe pse kjo i shqetëson

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Të rinjtë e Brezit Z po shfaqin modele përdorimi të inteligjencës artificiale (IA) që parashikojnë mënyrën se si do të duket e ardhmja e punës.

NjĂ« sondazh i realizuar nĂ« tetor 2025 me rreth 2,500 tĂ« rinj amerikanĂ« tĂ« moshĂ«s 18–28 vjeç, nĂ« bashkĂ«punim me Gallup, tregon se tĂ« rinjtĂ« e pĂ«rdorin IA mĂ« shumĂ« pĂ«r produktivitet sesa pĂ«r shoqĂ«ri apo kĂ«shilla personale.

Rreth 74% e të rinjve kanë përdorur një chatbot me IA të paktën një herë në muajin e fundit. Përdorimet më të shpeshta janë si zëvendësues i Google (65%), për detyrat e punës (52%) dhe për shkrim (46%).

VetĂ«m njĂ« e treta (32%) e pĂ«rdorin pĂ«r kĂ«shilla personale, 23% “si mik” dhe 10% si “partner romantik”. Kjo bie ndesh me perceptimin se tĂ« rinjtĂ« e pĂ«rdorin IA kryesisht pĂ«r shoqĂ«ri apo terapi.

Në fakt, të dhënat nga OpenAI dhe Anthropic tregojnë se bisedat për punë janë shumë më të shpeshta sesa ato për këshilla personale.

Megjithatë, marrëdhënia e Brezit Z me IA është e mbushur me ambivalencë dhe shqetësim.

  • 79% mendojnĂ« se IA i bĂ«n njerĂ«zit mĂ« dembelĂ«.
  • 62% mendojnĂ« se i bĂ«n mĂ« pak tĂ« zgjuar.

Tre frikëra kryesore dalin në pah:

  1. ZĂ«vendĂ«simi i tĂ« mĂ«suarit pĂ«rmes pĂ«rpjekjes – frika se njerĂ«zit nuk zhvillojnĂ« mĂ« aftĂ«si, sepse “IA bĂ«n punĂ«n pĂ«r ta”.
  2. DobĂ«simi i tĂ« menduarit kritik – pĂ«rdoruesit marrin informacion, por nuk e pĂ«rpunojnĂ«.
  3. ZĂ«vendĂ«simi i tĂ« mĂ«suarit social – mĂ« pak ndĂ«rveprim me njerĂ«z realĂ«, mĂ« shumĂ« izolim.

Studime nga MIT dhe Wharton konfirmojnë se përdorimi i IA ul përpjekjen mendore dhe thellësinë e të menduarit, megjithëse rrit shpejtësinë.

Nga ana tjetër, ka edhe arsye për optimizëm. Disa të rinj raportojnë se IA:

  • u ofron perspektiva tĂ« reja,
  • ndihmon nĂ« ndarjen e problemeve komplekse,
  • kursen kohĂ« duke marrĂ« pĂ«rsipĂ«r punĂ« rutinĂ«.

Eksperimente tregojnë se, edhe pse IA e bën punën më të lehtë, ajo mund të përmirësojë aftësitë nëse përdoret si model mësimor.

Autorët japin katër rekomandime për punëdhënësit:

  • tĂ« pranojnĂ« ambivalencĂ«n ndaj IA,
  • tĂ« mos e ndalojnĂ« pĂ«rdorimin e saj,
  • tĂ« reduktojnĂ« frikĂ«n pĂ«rmes eksperimentimit,
  • tĂ« theksojnĂ« pĂ«rdorime qĂ« rrisin aftĂ«sitĂ« njerĂ«zore, jo qĂ« i zĂ«vendĂ«sojnĂ«.

IA nuk është thjesht mjet teknologjik, por një faktor që do të formësojë mënyrën si brezi i ri punon, mëson dhe mendon.

Brezi Z e sheh si të dobishme, por njëkohësisht si rrezik për zhvillimin intelektual dhe social. / Harvard Business Review

The post Si e përdorin të rinjtë IA gjeneruese dhe pse kjo i shqetëson appeared first on Revista Monitor.

↗

Trendet që do të formësojnë botën e punës në 2026 dhe më tej

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Pritshmëritë e CEO-ve për rritje të nxitur nga IA mbeten të larta në 2026, ndërkohë që punonjësit po përballen me realitetin më të ftohtë të performancës aktuale të IA.

Studimet e Gartner tregojnë se vetëm një në 50 investime në IA sjell vlerë transformuese dhe vetëm një në pesë prodhon ndonjë kthim të matshëm nga investimi.

Në 2026, ekipet drejtuese duhet të menaxhojnë një tension të vështirë: të realizojnë objektivat e rritjes sot, duke ndërtuar njëkohësisht një forcë punëtore të aftë të krijojë vlerë në të ardhmen.

PĂ«r kĂ«tĂ«, duhet tĂ« fokusohen te tre prioritete: (1) pĂ«rshtatja me realitetet e reja tĂ« epokĂ«s sĂ« IA, ku marrĂ«veshja e punĂ«s Ă«shtĂ« nĂ« ndryshim; (2) zbutja e kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« reja pĂ«r performancĂ«n organizative; dhe (3) shfrytĂ«zimi i mundĂ«sive tĂ« njĂ« fuqie punĂ«tore tĂ« pĂ«rzier njeri–makinĂ«.

1. Pushimet nga puna për shkak të IA ecin më shpejt se fitimet reale të produktivitetit.

Në 2025 pati pushime të mëdha, por më pak se 1% lidhen drejtpërdrejt me rritje reale produktiviteti nga IA. Në 2026, organizatat rrezikojnë të kenë ulur stafin para kohe dhe të detyrohen të ri-punësojnë me kosto më të larta.

2. Dissonanca kulturore frenon performancën.

Shumë kompani kërkojnë më shumë nga punonjësit pa ofruar më shumë në këmbim, duke krijuar mospërputhje mes kulturës së deklaruar dhe realitetit, me pasoja në angazhim dhe reputacion.

3. IA dĂ«mton “fitnesin mendor”.

Përdorimi i gjerë i IA gjeneruese po shoqërohet me rreziqe emocionale dhe njohëse. 91% e drejtuesve të IT-së thonë se organizatat e tyre nuk monitorojnë efektet psikologjike të përdorimit të IA.

4. “Workslop” bĂ«het barrĂ« produktiviteti.

Presioni për të përdorur IA prodhon punë të shpejtë, por me cilësi të ulët dhe plot gabime, duke konsumuar kohë dhe duke ulur vlerën reale.

5. Rikthimi i humanitetit në rekrutim.

Automatizimi i tepruar ul besimin dhe cilësinë e kandidatëve. Strategjitë më të suksesshme do të kombinojnë IA me vlerësime njerëzore dhe takime reale.

6. Rriten rreziqet e spiunazhit të brendshëm.

Deepfake dhe profile të rreme po përdoren për infiltrime, duke e bërë BNJ pjesë kyçe të sigurisë.

7. Karriera nga teknologjia drejt zanateve.

PunonjĂ«sit dixhitalĂ« kĂ«rkojnĂ« profesione “rezistente ndaj IA”, duke krijuar oferta tĂ« reja pĂ«r tregun e punĂ«ve tĂ« kualifikuara.

8. EkspertĂ«t e proceseve, jo “yjet e teknologjisĂ«â€, krijojnĂ« vlerĂ«.

Riorganizimi i mënyrës së punës sjell më shumë përfitim sesa ndjekja e talenteve të rralla teknike.

9. PunonjĂ«sit kĂ«rkojnĂ« kompensim pĂ«r “kopjet dixhitale”.

Replikimi i figurës dhe aftësive të tyre me IA hap debate të reja ligjore dhe financiare.

NĂ« pĂ«rfundim, drejtuesit duhet tĂ« zgjedhin trendet kryesore pĂ«r sektorin e tyre dhe t’i kthejnĂ« nga aspirata nĂ« veprim konkret nĂ« epokĂ«n njeri–makinĂ«. / Harvard Business Review

The post Trendet që do të formësojnë botën e punës në 2026 dhe më tej appeared first on Revista Monitor.

↗

3 mënyra për të mos rënë dakord pa lënë përshtypje negative

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Të gjithë kemi punuar me atë personin. Atë që këmbëngul gjithmonë se ka të drejtë, dominon mbledhjet dhe ua pret fjalën të tjerëve.

Mund ta fitojë debatin në moment, por në plan afatgjatë humbet diçka shumë më të rëndësishme: respektin.

Prania emocionale nënkupton mënyrën se si një person i bën të tjerët të ndihen në praninë e tij, jo çfarë thotë, por çfarë emocioni transmeton.

ËshtĂ« gjurma emocionale qĂ« lĂ« te tĂ« tjerĂ«t. Disa njerĂ«z i bĂ«jnĂ« ata pĂ«rreth tĂ« ndihen tĂ« qetĂ« dhe tĂ« aftĂ«, ndĂ«rsa tĂ« tjerĂ«, pa dashje, krijojnĂ« tension apo ankth.

Kjo nuk do të thotë që duhet të jesh gjithmonë dakord me të gjithë. Bëhet fjalë të mësosh si të mos pajtohesh pa dëmtuar besimin dhe bashkëpunimin.

Ja tre mënyra për të mos rënë dakord në punë, pa u dukur si i pasjellshëm.

1. Niseni me kureshtje

Kur tensioni rritet, shumica mbrojnë automatikisht pikëpamjen e tyre. Kjo mbyll dialogun.

Kureshtja bën të kundërtën: krijon siguri psikologjike dhe ul temperaturën emocionale.

NĂ« vend qĂ« tĂ« thoni: “Kjo nuk shkon”, provoni:

“Jam 80% dakord. A mĂ« ndihmon me 20% qĂ« mĂ« mungon?”

“Ide interesante. Mund tĂ« ma shpjegosh si po mendon pĂ«r [X]?”

Kjo gjuhë tregon hapje dhe rrit besimin.

2. ZĂ«vendĂ«soni ‘por’ me ‘po, dhe
’

Parimi i improvizimit “Po, dhe
” ndihmon tĂ« vazhdojĂ« biseda, jo tĂ« mbyllet.

Kur pĂ«rdorni “por”, e mohoni atĂ« qĂ« u tha. Kur pĂ«rdorni “dhe”, e pranoni dhe ndĂ«rtoni mbi tĂ«.

Krahaso:

“I shoh pĂ«rparĂ«sitĂ«, por jam i shqetĂ«suar pĂ«r koston.”

“I shoh pĂ«rparĂ«sitĂ«, dhe jam i shqetĂ«suar pĂ«r koston.”

E para tingëllon kundërshtuese. E dyta bashkëpunuese.

3. Propozoni një eksperiment

Kur njerĂ«zit dĂ«gjojnĂ« njĂ« “jo” tĂ« prerĂ«, mbyllen. NĂ« vend qĂ« ta refuzoni idenĂ«, sugjeroni njĂ« test:

“ÇfarĂ« mund tĂ« testojmĂ« javĂ«n tjetĂ«r?”

“Po sikur ta provojmĂ« fillimisht me njĂ« klient?”

“Duhet” krijon mbrojtje. “Mund” krijon hapje. Studimet tregojnĂ« se kjo qasje nxit zgjidhje mĂ« krijuese.

Kjo ju kalon nga roli i bllokuesit te ai i bashkëkrijuesit. Dhe kur njerëzit ndjejnë se po përmirësoni idenë e tyre, jo se po e rrëzoni, ata angazhohen më shumë. / CNBC

The post 3 mënyra për të mos rënë dakord pa lënë përshtypje negative appeared first on Revista Monitor.

↗

15 fushat ku puna plotësisht në distancë po rritet më shpejt

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

PunĂ«t plotĂ«sisht nĂ« distancĂ« nuk janĂ« mĂ« aq tĂ« lehta pĂ«r t’u gjetur sa ishin gjatĂ« bumit tĂ« punĂ«s nga shtĂ«pia gjatĂ« pandemisĂ«. Por ato ende ekzistojnĂ«.

Të dhëna të fundit nga FlexJobs, një platformë punësimi për role në distancë, tregojnë fushat ku këto punë plotësisht në distancë po rriten më shpejt.

NĂ« Indeksin e PunĂ«s nĂ« DistancĂ« tĂ« FlexJobs, 85% e profesionistĂ«ve thanĂ« se puna nĂ« distancĂ« Ă«shtĂ« faktori mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m qĂ« do t’i bĂ«nte tĂ« aplikonin pĂ«r njĂ« punĂ«, pĂ«rpara pagĂ«s konkurruese dhe pĂ«rfitimeve.

Duke analizuar më shumë se 60 kategori karriere, FlexJobs krahasoi numrin total të shpalljeve për punë 100% në distancë midis 1 janarit 2025 dhe 31 dhjetorit 2025 për të identifikuar 15 fushat me rritjen më të shpejtë të punëve plotësisht në distancë.

FlexJobs e pĂ«rkufizon njĂ« “punĂ« plotĂ«sisht nĂ« distancĂ«â€ si njĂ« rol profesional qĂ« i lejon dikujt tĂ« kryejĂ« pĂ«rgjegjĂ«sitĂ« e punĂ«s tĂ«rĂ«sisht nga shtĂ«pia. Çdo fushĂ« shĂ«noi tĂ« paktĂ«n 19% rritje tĂ« shpalljeve pĂ«r punĂ« plotĂ«sisht nĂ« distancĂ« gjatĂ« vitit 2025.

Raporti i FlexJobs vĂ«ren se lista “pĂ«rjashton liderĂ«t tradicionalĂ« tĂ« punĂ«s nĂ« distancĂ«â€, si IT-ja, shĂ«rbimi ndaj klientit dhe menaxhimi i projekteve, pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« nĂ« pah fushat e reja ku puna nĂ« distancĂ« po rritet me shpejtĂ«si.

Për të rritur shanset e tyre, punëkërkuesit që aplikojnë për këto pozicione duhet të fokusohen në përvetësimin e aftësive më të kërkuara për këto role dhe të tregojnë ndikimin e tyre në pozicionet e mëparshme në CV dhe në intervista.

VeçanĂ«risht pĂ«r rolet nĂ« distancĂ«, kandidatĂ«t duhet tĂ« tregojnĂ« gjithashtu se mund tĂ« “punojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« shumĂ« efektive dhe sa mĂ« tĂ« pavarur tĂ« jetĂ« e mundur, me mĂ« pak mbikĂ«qyrje nga menaxherĂ«t.

Ja 15 fushat ku po shihet rritja më e shpejtë e punës plotësisht në distancë, sipas raportit të FlexJobs:

Punë në inxhinieri
Punë administrative
Punë në shitje
Punë në shërbime për klientët
Punë në bankë
Punë në rrjete sociale
Punë në shëndet mendor
Punë në sigurime
Punë në operacione
Punë në infermieri
Punë juridike
Punë në menaxhimin e llogarive
Punë në arsim dhe trajnim
Punë në komunikim
Punë në burime njerëzore dhe rekrutim

/ CNBC

The post 15 fushat ku puna plotësisht në distancë po rritet më shpejt appeared first on Revista Monitor.

↗

Si flasin profesionistët e suksesshëm para eprorëve

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Mbledhjet një-më-një me drejtuesit janë ndër momentet më të rëndësishme që një punonjës ka për të ndikuar në karrierën e vet.

Megjithatë, shumica i trajton si një formalitet: hyjnë pa u përgatitur, rendisin disa detyra që kanë kryer dhe e mbyllin bisedën pa lënë ndonjë gjurmë.

Sipas Melody Wilding, trajnere ekzekutive që ka punuar për gati 15 vjet me drejtues në kompani si Google, Amazon dhe Apple, kjo qasje i bën njerëzit të padukshëm.

Njerëzit që ngrihen në detyrë më shpejt nuk i përdorin këto takime si raporte teknike, por si hapësira strategjike.

Ata e lidhin punën e tyre me ndikimin në biznes dhe tregojnë se e kuptojnë se çfarë ka rëndësi për organizatën.

Një mënyrë e thjeshtë për ta bërë këtë është të hapësh takimin duke përmbledhur qartë progresin që nga hera e fundit dhe duke e lidhur atë me objektivat e ekipit apo kompanisë.

Një tjetër sjellje që i dallon profesionistët më të fortë është mënyra se si kërkojnë ndihmë. Në vend që të paraqiten me ankesa ose konfuzion, ata vijnë me ide dhe alternativa dhe kërkojnë perspektivën e shefit.

Kjo i pozicionon si njerëz që mendojnë, marrin iniciativa dhe janë gati të marrin përgjegjësi, jo si dikush që pret gjithmonë udhëzime.

Po aq e rëndësishme është të tregosh interes për atë që po ndodh mbi nivelin tënd.

Duke pyetur se çfarë po dëgjon shefi nga drejtuesit e lartë, merr sinjale të hershme për prioritetet, ndryshimet dhe projektet që po vijnë. Kjo të lejon të pozicionoheni më herët dhe të ofrohesh për detyra që mund të të japin më shumë dukshmëri.

Kur lindin iniciativa tĂ« reja ose drejtime tĂ« reja tĂ« biznesit, njerĂ«zit e suksesshĂ«m nuk presin tĂ« zgjidhen, por shprehin hapur interesin pĂ«r t’u pĂ«rfshirĂ«.

Kjo tregon ambicie, por edhe gatishmëri për të dalë nga zona e rehatisë. Promovimet rrallë vendosen në ditën e vlerësimit, ato ndërtohen gradualisht, përmes këtyre sinjaleve të vogla, por të vazhdueshme.

Në fund të takimit, është thelbësore të ketë qartësi. Përmbledhja e hapave të ardhshëm dhe përgjegjësive të secilit shmang keqkuptimet dhe e bën më të lehtë që gjërat të ndodhin realisht. Kjo krijon besim dhe e tregon punonjësin si dikë që e merr seriozisht ekzekutimin, jo vetëm idetë.

Në thelb, takimet me shefin nuk janë thjesht biseda, por momente ku ndërtohet reputacioni profesional.

Ata që i përdorin me zgjuarsi nuk flasin vetëm për atë që kanë bërë, por për atë që do të thotë puna e tyre për të ardhmen e biznesit, dhe pikërisht kjo i bën të dallohen. / CNBC, Shqip.al

The post Si flasin profesionistët e suksesshëm para eprorëve appeared first on Revista Monitor.

↗

Davos 2026: drejtuesit e biznesit kërkojnë një të ardhme të IA-së të përqendruar te njeriu

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Ndërsa drejtuesit botërorë mblidhen në Davos për të diskutuar të ardhmen e IA-së, një gjë po bëhet gjithnjë e më e qartë: sfida nuk është thjesht sa shpejt mund të zhvillohet teknologjia, por sa me përgjegjësi do të përdoret.

Nga energjia dhe burimet natyrore te punësimi dhe pabarazitë, revolucioni i IA-së po prek çdo aspekt të shoqërisë.

Drejtues nga Dow Chemical Company, EY dhe NTT Data Inc. ndanë perspektivat e tyre mbi ndikimin e zgjerimit të teknologjive të reja si IA gjatë një paneli në Davos.

Paneli u zhvillua në kuadër të takimit vjetor të Forumit Ekonomik Botëror, i cili nisi më 19 janar në Davos, duke mbledhur rreth 3,000 pjesëmarrës të nivelit të lartë nga biznesi, qeveritë dhe fusha të tjera, si dhe shumë vëzhgues, gazetarë, aktivistë dhe të tjerë.

GjatĂ« panelit, me titull “Inovacioni nĂ« njĂ« epokĂ« shumĂ«polare”, pjesĂ«marrĂ«sit diskutuan pĂ«rfitimet e integrimit tĂ« IA-sĂ« dhe potencialin e saj nĂ« fusha si shĂ«ndetĂ«sia dhe arsimi, si edhe disa nga sfidat e zbatimit tĂ« kĂ«saj teknologjie nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ« brenda bizneseve.

“Ne shohim pĂ«rfitime tĂ« jashtĂ«zakonshme, qoftĂ« nĂ« zbulimin e materialeve tĂ« reja, tĂ« barnave tĂ« reja apo nĂ« rritjen e produktivitetit pĂ«rmes teknologjisĂ«,” tha Abhijit Dubey, drejtor ekzekutiv dhe drejtor i inteligjencĂ«s artificiale nĂ« NTT Data. “Por, nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, duhet tĂ« jemi shumĂ« tĂ« kujdesshĂ«m pĂ«r atĂ« qĂ« po bĂ«jmĂ«.”

Ai shtoi se, ndryshe nga tĂ« gjitha inovacionet e mĂ«parshme, IA Ă«shtĂ« “teknologjia e parĂ« qĂ« nuk do tĂ« drejtohet nga njerĂ«zit”.

Kjo jo vetëm që mund të çojë në rezultate të paparashikueshme, por kërkon gjithashtu sasi të mëdha energjie dhe uji, si dhe nxjerrjen e mineraleve të rralla, gjë që në disa raste po krijon tensione për burimet.

NjĂ« tjetĂ«r shqetĂ«sim Ă«shtĂ« “paradoksi i njĂ« bollĂ«ku masiv nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ« me njĂ« zhvendosje masive tĂ« fuqisĂ« punĂ«tore nĂ« treg”, tha Dubey, duke theksuar se kjo Ă«shtĂ« “diçka qĂ« duhet ta monitorojmĂ« nga afĂ«r”.

“Problemi nuk Ă«shtĂ« destinacioni, por faza e tranzicionit,” shtoi Debra Bauler, drejtoreshĂ« e informacionit dhe e transformimit dixhital nĂ« Dow, duke shpjeguar se si kompania po i qaset fuqisĂ« sĂ« saj punĂ«tore gjatĂ« tranzicionit drejt IA-sĂ«.

“Ne mendojmĂ« pĂ«r mĂ«nyrĂ«n se si punojmĂ« me anĂ«tarĂ«t e ekipit. Duam t’i kalojmĂ« ata nga zbatues tĂ« detyrave nĂ« drejtues tĂ« sistemeve. Do tĂ« ketĂ« ndikime nĂ« vende pune, por ne besojmĂ« se destinacioni ku po shkojmĂ« e justifikon kĂ«tĂ« periudhĂ« tranzicioni.”

NĂ« çdo tranzicion teknologjik, sa i pĂ«rket punĂ«simit, “kur humbet njĂ« vend pune, krijohen njĂ« deri nĂ« dy tĂ« tjerĂ«â€, vuri nĂ« dukje Dubey.

Mbrojtja e atyre qĂ« preken negativisht nuk mund t’i lihet tĂ«rĂ«sisht sektorit privat, argumentoi ai.

Përveç mekanizmave të mbështetur publikisht, si të ardhurat bazë universale, ai tha se një zgjidhje për të gjeneruar financime që po diskutohet është vendosja e një takse mbi agjentët e IA-së, njësoj siç tatohen njerëzit.

“Duhet tĂ« mendojmĂ« qĂ« tani pĂ«r mekanizma strukturorĂ«, sepse nuk mund ta bĂ«jmĂ« kĂ«tĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« reaktive,” tha ai, duke shtuar: “Nuk ka asnjĂ« qeveri nĂ« botĂ« qĂ« Ă«shtĂ« e pĂ«rgatitur pĂ«r kĂ«tĂ«.”

Raj Sharma, partner menaxhues global pĂ«r rritjen dhe inovacionin nĂ« EY, tha se qĂ« IA tĂ« sjellĂ« atĂ« qĂ« ai e ka quajtur njĂ« epokĂ« tĂ« “ndĂ«rmarrjeve super-fluide”, pĂ«rbĂ«rĂ«sit kyç janĂ« besimi, mjetet dhe talenti.

“Duhet tĂ« balancosh kĂ«ta tre elementĂ« pĂ«r t’u siguruar qĂ« IA tĂ« adoptohet,” tha ai.

Pyetja që mbetet nuk është nëse kjo teknologji do ta transformojë botën, por nëse institucionet, bizneset dhe qeveritë do të arrijnë ta drejtojnë atë në një mënyrë që vërtet vë njeriun në qendër. / Time

The post Davos 2026: drejtuesit e biznesit kërkojnë një të ardhme të IA-së të përqendruar te njeriu appeared first on Revista Monitor.

↗

Si po e ndryshon botën e punës Inteligjenca Artificiale

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Një raport i ri i Forumit Ekonomik Botëror (WEF) paralajmëron se inteligjenca artificiale (IA) dhe mënyra se si kompanitë menaxhojnë talentet do të përcaktojnë se kush fiton dhe kush mbetet pas në tregun e punës deri në vitin 2030.

Pyetja nuk është më nëse IA do të ndryshojë ekonominë globale, por sa shpejt dhe sa thellësisht do ta bëjë këtë.

Sipas serisĂ« sĂ« fundit tĂ« skenarĂ«ve tĂ« WEF, “KatĂ«r skenarĂ« pĂ«r punĂ«n nĂ« ekonominĂ« e re: IA dhe talentet 2030”, bota po lĂ«viz mes disa rrugĂ«ve tĂ« mundshme: nga bashkĂ«punimi i suksesshĂ«m mes njerĂ«zve dhe makinave, deri te skenarĂ« ku teknologjia ecĂ«n mĂ« shpejt sesa aftĂ«sia e punonjĂ«sve pĂ«r t’u pĂ«rshtatur.

Vendimet që kompanitë dhe qeveritë marrin sot për inovacionin dhe zhvillimin e talenteve do të jenë përcaktuese për dekadën që vjen.

Drejtues të mëdhenj biznesi e përshkruajnë këtë periudhë si një përplasje forcash.

Gunter Beitinger nga Siemens thotë se komercializimi i IA, transformimi i tregut të punës dhe fragmentimi gjeoekonomik po ndërthuren për të krijuar një realitet të ri.

Automatizimi nuk mjafton më: kompanitë që do të fitojnë janë ato që do të ndryshoinë proceset e tyre rreth bashkëpunimit mes njerëzve dhe IA, duke investuar seriozisht në rikualifikimin e punonjësve.

Në sektorët e shërbimeve, Dante Disparte nga Circle sheh një tjetër ndryshim të thellë: kufiri mes shërbimit njerëzor dhe atij të ofruar nga sistemet e drejtuara nga IA po zhduket.

Kjo mund tĂ« rrisĂ« produktivitetin, por njĂ«kohĂ«sisht rrezikon t’i bĂ«jĂ« edhe mĂ« tĂ« pakapshme shkallĂ«t e mobilitetit ekonomik pĂ«r punonjĂ«sit nĂ« fillim tĂ« karrierĂ«s.

Në industri dhe prodhim, Cyril Perducat nga Rockwell Automation flet për një kalim nga automatizimi drejt autonomisë, ku makineritë jo vetëm kryejnë detyra, por edhe vetë-optimizohen.

Në këtë model, njerëzit lirohen nga punët monotone dhe fokusohen në mbikëqyrje, përmirësim dhe krijimtari, por vetëm nëse teknologjia zbatohet me kujdes dhe me njerëzit në qendër.

Edhe arsimi po përballet me një transformim të madh.

Sulaekha Kolloru nga Pearson thekson se IA gjeneruese do të sjellë mësim të personalizuar në kohë reale dhe zhvillim të vazhdueshëm të aftësive, duke e bërë aftësinë për të mësuar po aq të rëndësishme sa vetë profesionet.

Në sektorin e energjisë, Antonio de la Torre Diaz nga Repsol e sheh kombinimin e IA me ekspertizën njerëzore si çelës për të përballuar një tranzicion gjithnjë e më kompleks, ndërsa Adam Hines nga Hines paralajmëron se IA po riformëson edhe pasuritë e paluajtshme, nga qendrat e të dhënave te mënyra se si kompanitë mendojnë për hapësirat e punës.

Mesazhi që del nga Davosi është i qartë: IA nuk do ta përcaktojë e vetme të ardhmen e punës.

Ajo do të varet nga mënyra se si drejtuesit sot zgjedhin të investojnë te njerëzit, te aftësitë dhe te një tranzicion që nuk lë askënd pas. / WEF, Shqip.al

The post Si po e ndryshon botën e punës Inteligjenca Artificiale appeared first on Revista Monitor.

↗

WEF: Punët kryesore dhe tregu i punës në vitin 2025

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Viti 2025 solli një përzierje paradoksale sfidash dhe mundësish për punonjësit dhe punëdhënësit në mbarë botën.

Transformimi dixhital po riformëson vendet e punës dhe mënyrën se si funksionon tregu global i punës, ndërsa inteligjenca artificiale (IA) po ndryshon kërkesën për aftësi në të gjitha nivelet.

Tregu global i punës hyn në vitin 2026 me papunësi historikisht të ulët në shumë ekonomi të zhvilluara, OECD raportoi një normë 4,9% në prill 2025, por me dallime të theksuara rajonale në paga dhe punësim.

Brazili regjistroi paga rekord, Japonia vijoi rënien e pagave reale, Mbretëria e Bashkuar pa ngadalësim të punësimit pavarësisht rritjes së pagave, ndërsa Afrika e Jugut arriti papunësi 32,9%.

Raporti Future of Jobs 2025 i Forumit Ekonomik Botëror (WEF) tregon një fuqi punëtore në tranzicion: 41% e organizatave presin të reduktojnë role të ekspozuara ndaj automatizimit nga IA, por 70% planifikojnë të punësojnë për aftësi të reja të lidhura me IA-në.

Deri në vitin 2030 parashikohen 78 milionë role të reja neto, edhe pse 22% e vendeve aktuale të punës do të ndryshojnë strukturë.

Shumica e punëdhënësve po investojnë në rikualifikim, trajnim për IA dhe mirëqenie të punonjësve.

Një shqetësim i madh në 2025 ishte tkurrja e vendeve fillestare të punës. Që nga janari 2024, shpalljet për pozicione hyrëse ranë me 29%.

Papunësia e të rinjve u rrit ndjeshëm në SHBA, Indi, Kinë dhe Afrikën e Veriut, ndërsa konkurrenca për pak vende pune u ashpërsua.

Si përgjigje, të rinjtë po diversifikojnë të ardhurat dhe po orientohen drejt praktikave, formimit profesional dhe punëve manuale.

AgjentĂ«t e IA po kalojnĂ« nga pilotimi nĂ« pĂ«rdorim real. 82% e drejtuesve planifikojnĂ« t’i adoptojnĂ« brenda 1–3 viteve, duke automatizuar detyra rutinĂ« nĂ« menaxhim dhe administratĂ«.

Megjithatë, sfida mbeten qeverisja, siguria dhe besimi.

Paradoksi i aftësive po thellohet: tepricë në role tradicionale dhe mungesa të theksuara në aftësi kritike të IA-së.

94% e drejtuesve raportojnë mungesa të tilla, ndërsa punëtorët po rrisin vetë aftësitë e tyre në IA, analizë të të dhënave dhe kompetenca njerëzore.

Ky tranzicion ofron edhe mundësi për të ngushtuar hendekun midis gjinive në STEM (shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë).

Së fundi, konfliktet, emigracioni dhe fragmentimi gjeoekonomik po ndikojnë fuqishëm në tregun e punës.

Me mbi 122 milionë persona të zhvendosur globalisht dhe shkurtime fondesh në ndihmën humanitare, presionet mbi punësimin dhe modelet e biznesit pritet të vazhdojnë edhe në vitet në vijim. / WEF, Shqip.al

The post WEF: Punët kryesore dhe tregu i punës në vitin 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Aplikantët për punë po e fitojnë garën e IA kundër rekrutuesve

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Kompanitë po përballen me një valë aplikimesh të gjeneruara nga chatbot-ët

Shumë rekrutues të mbingarkuar e pritën me gëzim daljen e ChatGPT-së. Më në fund, një mjet që mund të lehtësonte hartimin e përshkrimeve të vendeve të punës, planifikimin e intervistave dhe refuzimin e kandidatëve.

Por, si pushuesit e lumtur në plazh që nuk e shohin cunamin që po afrohet, ata nuk e parashikuan çfarë do të pasonte: një valë gjigante aplikimesh të gjeneruara nga inteligjenca artificiale (IA).

Numri i aplikimeve që dërgon mesatarisht një kandidat është rritur me 239% që nga dalja e ChatGPT-së në vitin 2022, sipas të dhënave globale të mbledhura nga Greenhouse, një kompani softuerësh për menaxhimin e aplikimeve.

Shërbime me pagesë si LazyApply dhe aiApply u lejojnë kandidatëve të aplikojnë edhe kur flenë, duke përshtatur në mënyrë perfekte CV-të dhe letrat e motivimit.

IA ka lehtësuar madje edhe infiltrimin e kompanive nga spiunë apo mashtrues. Muajin e kaluar, Amazon bllokoi 1,800 aplikime nga shtetas të Koresë së Veriut që po aplikonin për punë IT në distancë. Sipas parashikimit të Gartner, deri në vitin 2028, një në katër profile kandidatësh mund të jetë i rremë.

Përballë kësaj përmbytjeje, rekrutuesit po reagojnë në mënyra të ndryshme. Disa u kërkojnë me mirësjellje kandidatëve të mos përdorin chatbot-ë.

Anthropic dhe Mastercard, për shembull, kërkojnë që letrat motivuese të mos jenë plotësisht të gjeneruara nga IA.

Të tjerë po vendosin kufij për numrin e aplikimeve që mund të bëjë një individ. OpenAI, për shembull, i kufizon kandidatët në maksimum pesë aplikime brenda gjashtë muajve.

Ndërkohë, kompanitë po përshpejtojnë përdorimin e IA-së për të filtruar malin në rritje të CV-ve. Dy të tretat e rekrutuesve planifikojnë të rrisin përdorimin e teknologjisë për intervista paraprake, sipas LinkedIn.

Shumë përdorin IA për të përzgjedhur aplikimet që përputhen me kriteret, edhe pse kompani si KPMG theksojnë se vendimet përfundimtare merren nga njerëzit.

Modelet e IA-së mund të sugjerojnë edhe kandidatë për role të tjera, por koha për të plotësuar vendet vakante është ulur vetëm pak që nga viti 2021.

Sipas Robert Newry, bashkëthemelues i Arctic Shores, rekrutuesit janë strukturalisht në disavantazh.

KandidatĂ«t nuk shqetĂ«sohen pĂ«r ligjet kundĂ«r diskriminimit apo mbrojtjen e tĂ« dhĂ«nave dhe nuk kanĂ« nevojĂ« pĂ«r miratim nga eprorĂ«t apo IT-ja. “NĂ« garĂ«n e armĂ«ve mes jush dhe kandidatit, ju do tĂ« humbni,” thotĂ« ai.

Në afat më të gjatë, IA mund ta ndryshojë rrënjësisht rekrutimin.

Kompanitë mund të mbështeten më shumë te detyra që nuk mund të kopjohen në chatbot-ë, si puzzle vizuale, ose te identifikimi i kandidatëve para se ata të aplikojnë.

LinkedIn tashmĂ« ka lançuar njĂ« “Asistent PunĂ«simi”, ndĂ«rsa startup-e si Juicebox automatizojnĂ« kĂ«rkimin e talenteve.

Deri atëherë, rekrutuesit do të duhet të notojnë në një det CV-sh të lëmuara në mënyrë të dyshimtë, në kërkim të kandidatit ideal. / Economist, Shqip.al

The post Aplikantët për punë po e fitojnë garën e IA kundër rekrutuesve appeared first on Revista Monitor.

↗

Si ndihma për të tjerët në sukses riformëson vetë suksesin tuaj

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

ShumĂ« nga kĂ«shillat e sotme pĂ«r karrierĂ«n vazhdojnĂ« tĂ« rrotullohen rreth tĂ« njĂ«jtĂ«s treshe tĂ« lodhur: famĂ«, para dhe pushtet. Ndiqni promovimin, ndĂ«rtoni platformĂ«n, rritni ndjekĂ«sit, dhe mĂ« pas, do tĂ« ndiheni “i suksesshĂ«m”.

Megjithatë, jo pak profesionistë me performancë të lartë, pasi i arrijnë këto, pranojnë në heshtje se janë të rraskapitur dhe çuditërisht bosh.

Tim Schurrer e provoi herët këtë. Rruga e tij, nga ëndrrat e parealizuara në Nashville te role drejtuese në StoryBrand, Business Made Simple, Apple dhe sot te podcasti How Leaders Lead, ofron një plan tjetër, të ndërtuar mbi kontributin, përulësinë dhe gëzimin.

Ai e ndan këtë përvojë dhe mësimet e tij në librin The Secret Society of Success: Stop Chasing the Spotlight and Learn to Enjoy Your Work and Life Again.

“Kur isha 21 vjeç, u shpĂ«rngula nĂ« Nashville, Tennessee. U rrita nĂ« Kansas City dhe u zhvendosa sepse doja tĂ« bĂ«hesha John Mayer-i i radhĂ«s. Emri im do tĂ« ishte nĂ« dĂ«gjohej. Por dĂ«shtova. Nuk shkoi si doja. QĂ« atĂ«herĂ« kam mĂ«suar njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« re pĂ«r tĂ« menduar pĂ«r jetĂ«n.”

Kjo mĂ«nyrĂ« e re lidhet me largimin nga vĂ«mendja, jo afrimin me tĂ«. “Sa mĂ« shumĂ« u largova nga ‘spotlight’-i, aq mĂ« i pĂ«rmbushur u ndjeva nĂ« punĂ«n time,” thotĂ« ai.

Nga ana kulturore, vĂ«ren Schurrer, “ekziston ideja se suksesi Ă«shtĂ« famĂ«, para dhe pushtet. Kjo kurrĂ« nuk ka rezonuar me mua, sepse historia ime Ă«shtĂ« e kundĂ«rta.”

PĂ«r tĂ« shpjeguar “shoqĂ«rinĂ« e fshehtĂ« tĂ« suksesit”, Schurrer sjell njĂ« histori nga NASA. “TĂ« gjithĂ« njohin Neil Armstrong dhe Buzz Aldrin. Por pak kujtojnĂ« se kishte njĂ« astronaut tĂ« tretĂ«: Michael Collins.”

Collins qëndroi në modulin komandues, duke orbituar Hënën i vetëm. Kur u kthye, tregoi sa i kënaqur ishte që kishte qenë një nga tre pjesëtarët e misionit.

“Pse, atĂ«herĂ«,” pyet Schurrer, “ndjejmĂ« se duhet patjetĂ«r tĂ« ‘ecim nĂ« HĂ«në’ pĂ«r tĂ« qenĂ« tĂ« lumtur?”

Sipas tij, ekziston një grup njerëzish që e përkufizojnë ndryshe suksesin dhe na tregojnë mënyra të reja për ta menduar dhe përkufizuar atë.

NjĂ« nga mĂ«nyrat mĂ« praktike pĂ«r t’iu bashkuar kĂ«saj “shoqĂ«rie” Ă«shtĂ« befasuese e thjeshtĂ«: vĂ«reni njerĂ«zit pĂ«rreth.

Schurrer citon njĂ« studim tĂ« pĂ«rmendur nĂ« The Power of Moments: 80% e drejtuesve thonĂ« se i vlerĂ«sojnĂ« shpesh njerĂ«zit e tyre, por vetĂ«m 20% e punonjĂ«sve ndihen tĂ« vlerĂ«suar. Ky quhet “hendeku i njohjes”.

Në thelb, mesazhi i Schurrer është se suksesi nuk matet me sa shumë vëmendje tërheqim, por me sa ndikim pozitiv krijojmë te të tjerët.

Duke ndihmuar kolegët të rriten, duke njohur kontributin e tyre dhe duke u gëzuar për fitoret e përbashkëta, suksesi shndërrohet nga një garë individuale në një përvojë kuptimplote kolektive, dhe pikërisht aty, sipas tij, lind ndjenja e vërtetë e përmbushjes. / Forbes, Shqip.al

The post Si ndihma për të tjerët në sukses riformëson vetë suksesin tuaj appeared first on Revista Monitor.

↗

Inteligjenca Artificiale, kolegu yt i preferuar në vitin 2026

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

EkspertĂ«t parashikojnĂ« njĂ« ndryshim tĂ« thellĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ«n e punĂ«s nĂ« vitin 2026, teksa inteligjenca artificiale (IA) pritet tĂ« shndĂ«rrohet nĂ« “kolegun e preferuar” tĂ« punonjĂ«sve.

Frika qĂ« dominonte nĂ« vitin 2023, se IA do tĂ« zĂ«vendĂ«sonte vendet e punĂ«s dhe do tĂ« dĂ«mtonte besimin—po zbehet. Me pĂ«rdorimin gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« IA nĂ« pĂ«rditshmĂ«ri, ankthi po i lĂ« vendin njĂ« optimizmi tĂ« kujdesshĂ«m: IA nuk shihet mĂ« si diçka qĂ« punon pĂ«r njerĂ«zit, por me ta.

Sipas ekspertĂ«ve, punonjĂ«sit qĂ« e trajtojnĂ« IA si njĂ« koleg tĂ« ri, pĂ«r ta trajnuar, pĂ«r ta mbikĂ«qyrur dhe pĂ«r ta shfrytĂ«zuar, do tĂ« kenĂ« avantazh ndaj atyre qĂ« i rezistojnĂ«. “IA si koleg” Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« njĂ« metaforĂ«: ajo riformĂ«son role, por nuk e zĂ«vendĂ«son nevojĂ«n pĂ«r njerĂ«z.

Sam Taylor (LLC.org) e përshkruan IA si një partner të heshtur që forcon intuitën njerëzore, një kombinim i asistentit kërkimor, strategut dhe redaktorit.

Suksesi vjen nga ekipet që e shohin IA si bashkëpunëtore, jo konkurruese. Ryan Starks (Rising Team) thekson se teknologjia nuk e zvogëlon rëndësinë e njerëzve; përkundrazi, rrit vlerën e besimit, komunikimit dhe lidhjes njerëzore, themele të inovacionit.

David Maffei (Staffbase) paralajmëron se rreziku real nuk është humbja e vendeve të punës, por shpejtësia pa lidhje. Sipas tij, komunikimi i brendshëm i fuqizuar nga IA do të jetë kyç për qartësi, besim dhe koherencë organizative.

Dave Bottoms (Upwork) shton se vala e ardhshme e produktivitetit do të vijë nga bashkëpunimi mes njerëzve, bizneseve dhe agjentëve të IA; aftësi si kreativiteti, autenticiteti dhe mendimi kritik mbeten thelbësisht njerëzore.

Jacqui Canney (ServiceNow) vlerĂ«son se 2026 shĂ«non kalimin nga “e ardhmja e punĂ«s” te pĂ«rjetimi i asaj tĂ« ardhme. AgjentĂ«t e IA do tĂ« çlirojnĂ« punonjĂ«sit, sidomos ata nĂ« fillim karriere, pĂ«r punĂ« strategjike e krijuese, por adoptimi i pĂ«rgjegjshĂ«m duhet tĂ« vendosĂ« nĂ« qendĂ«r besimin, etikĂ«n dhe shĂ«ndetin mendor.

Andrew Rabinovich (Upwork) parashikon agjentë IA më të aftë, të specializuar dhe të trajnuar me të dhëna pronësore, që ruajnë kontekstin dhe koordinojnë detyra nga fillimi në fund, gjithnjë me mbikëqyrje njerëzore.

Brandon Roberts (ServiceNow) thekson se suksesi nuk do të matet vetëm me eficiencë, por me mënyrën si koha e kursyer riinvestohet për të ndërtuar forca pune të adaptueshme.

NĂ« pĂ«rfundim, Andie Dovgan (Creatio) parashikon kalimin nga “co-pilotĂ«â€ te agjentĂ« autonomĂ« qĂ« planifikojnĂ« dhe ekzekutojnĂ« procese, sidomos nĂ« sektorĂ« intensivĂ« nĂ« tĂ« dhĂ«na.

Mark Abbott (Ninety.io) kujton se, edhe pse IA eliminon detyra rutinë, ajo nuk zëvendëson nevojën njerëzore për gjykim, inteligjencë emocionale dhe mendim strategjik.

PĂ«r organizatat qĂ« e kuptojnĂ« kĂ«tĂ«, e ardhmja e punĂ«s nuk zhduket, ajo evoluon. Dhe pĂ«r shumĂ« punonjĂ«s, IA mund tĂ« bĂ«het vĂ«rtet “kolegu i preferuar”. / Forbes, Shqip.al

The post Inteligjenca Artificiale, kolegu yt i preferuar në vitin 2026 appeared first on Revista Monitor.

↗

Pse disa njerëz përparojnë, ndërsa të tjerët mbeten në vend? Gjithçka nis nga biseda me shefin

✇Telegrafi
By: Gazmend Kajtazi


Strategjitë që ju ndihmojnë të mos mbijetoni në punë, por të ndiheni të vlerësuar dhe të sigurt

Melody Wilding, nĂ« librin e saj Managing Up: How to Get What You Need from the People in Charge, shkruan pĂ«r “menaxhimin strategjik tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve me ata qĂ« kanĂ« pozicion mĂ« tĂ« lartĂ« se ju, veçanĂ«risht me shefin tuaj”, duke ofruar kĂ«shilla konkrete dhe tĂ« zbatueshme.

Gjatë karrierës së saj, Melody Wilding ka takuar shumë punonjës të frustrur, të cilët nuk arrijnë të kuptojnë çfarë dëshiron realisht shefi i tyre, ndihen të anashkaluar kur bëhet fjalë për projekte të rëndësishme apo ngritje në detyrë, ose janë të mbingarkuar nga lojërat politike në zyrë. Në librin e saj, ajo shkruan se këto probleme shpesh përmblidhen në një pikë të vetme: ata nuk dinë si ta menaxhojnë me sukses marrëdhënien me eprorët.

Wilding, e cila Ă«shtĂ« bashkĂ«punĂ«tore e CNBC Make It, mbĂ«shtetet nĂ« pĂ«rvojĂ«n e saj si terapiste, profesoreshĂ« e sjelljes njerĂ«zore dhe executive coach, qĂ« ka punuar me mijĂ«ra profesionistĂ« – pĂ«rfshirĂ« ata nĂ« kompani si Google, Amazon dhe tĂ« tjera nga lista Fortune 500. Ajo ka zhvilluar gjithashtu dhjetĂ«ra intervista dhe njĂ« anketĂ« me 12.000 persona. Rezultati Ă«shtĂ« njĂ« libĂ«r i pasur me kĂ«shilla praktike, skenarĂ« tĂ« gatshĂ«m dhe shembuj nga jeta reale.

QĂ«llimi i saj Ă«shtĂ« tĂ« “tregojĂ« saktĂ«sisht si tĂ« aplikoni parimet e inteligjencĂ«s emocionale, ndikimit, bindjes, negocimit dhe aftĂ«sive tĂ« tjera, pĂ«r tĂ« fituar avantazh nĂ« punĂ«â€.

KĂ«to aftĂ«si mund t’ju ndihmojnĂ« tĂ« pĂ«rballeni me njĂ« shef kontrollues ose njĂ« person toksik, tĂ« vendosni kufij nĂ« njĂ« kulturĂ« tĂ« disponueshmĂ«risĂ« sĂ« vazhdueshme, tĂ« shmangni thashethemet nĂ« zyrĂ«, tĂ« jepni feedback delikat shefit, tĂ« vendosni nĂ«se duhet tĂ« pranoni njĂ« ofertĂ« tjetĂ«r pune ose tĂ« zgjidhni sfida tĂ« tjera tĂ« pĂ«rditshme. Sepse, siç thotĂ« Wilding, “ju meritoni mĂ« shumĂ« sesa thjesht tĂ« mbijetoni nĂ« punĂ«â€. Ju meritoni tĂ« ndiheni tĂ« sigurt, tĂ« vlerĂ«suar dhe tĂ« fuqishĂ«m nĂ« komunikimin me eprorĂ«t, transmeton Telegrafi.

10 biseda kyçe që duhen menaxhuar

Wilding e fokuson librin te dhjetë biseda të rëndësishme, të cilat zakonisht zhvillohen në mënyrë të vazhdueshme, e jo si ngjarje të vetme. Ato mund të jenë formale ose informale, nga më baziket te më të avancuarat.

Biseda pĂ«r harmonizimin: QĂ«llimi Ă«shtĂ« tĂ« kuptoni si kontribuon puna juaj nĂ« suksesin e pĂ«rgjithshĂ«m dhe tĂ« dakordĂ«soheni me shefin se çfarĂ« nĂ«nkupton “suksesi”.

Biseda pĂ«r stilet: MĂ«soni tĂ« “deshifroni” stilin e komunikimit dhe zakonet e punĂ«s sĂ« shefit tuaj, por edhe tĂ« shprehni me vetĂ«besim nevojat tuaja, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« fitoni respekt.

Biseda pĂ«r marrjen e pĂ«rgjegjĂ«sisĂ«: Kaloni nga qasja “bĂ«j vetĂ«m atĂ« qĂ« mĂ« thuhet” nĂ« propozimin aktiv tĂ« ideve tĂ« reja dhe zgjidhjen e problemeve reale, me mbĂ«shtetjen e menaxherit.

Biseda pĂ«r kufijtĂ«: MĂ«soni kur dhe si tĂ« thoni “jo” pa humbur reputacionin e lojtarit tĂ« ekipit.

Biseda pĂ«r feedback-un: Si t’i jepni kritika konstruktive shefit dhe eprorĂ«ve, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« t’ju marrin seriozisht, pĂ«rfshirĂ« edhe pĂ«rballjen me fyerje ose hakmarrje.

Biseda për rrjetëzimin: Zgjeroni fokusin edhe te vendimmarrës të tjerë dhe persona kyç në kompani, duke ndërtuar kapital social në mënyrë autentike.

Biseda për dukshmërinë: Siguroni që rezultatet tuaja të vihen re dhe të shpërblehen, si dhe mësoni si të veproni kur dikush tjetër merr meritat për punën tuaj.

Biseda për avancimin: Poziciononi veten për projekte më të mëdha, më shumë përgjegjësi ose një rol të ri, duke u harmonizuar me nevojat e kompanisë dhe duke fituar mbështetjen e shefit.

Biseda për paratë: Mësoni si të negocioni për një pagë më të mirë fillestare, rritje page ose benefite të tjera, duke kapërcyer frikën dhe stigmat.

Biseda pĂ«r largimin: Si tĂ« largoheni nga puna me dinjitet, duke ruajtur reputacionin dhe marrĂ«dhĂ«niet, sepse “si largoheni, ashtu do tĂ« mbaheni mend”.

“Imagjinoni veten pas 365 ditĂ«sh” – dhe pĂ«rshtatni qasjen

Marrëdhënia juaj me shefin nuk do të jetë e njëjtë me atë të mikut tuaj me shefin e tij. Të gjitha këto biseda duhet të përshtaten sipas personaliteteve, stileve, qëllimeve dhe kontekstit.

Wilding jep kĂ«shilla si tĂ« dalloni nĂ«se shefi juaj Ă«shtĂ« “Komandant”, “Tifoz”, “Kujdestar” apo “Kontrollues”, dhe si t’i qaseni secilit nĂ« situata tĂ« ndryshme.

Megjithatë, këshilla e saj kryesore është: dini çfarë doni dhe lejoni që kjo të ndryshojë.

NĂ« fillim tĂ« librit, ajo i fton lexuesit tĂ« pĂ«rkufizojnĂ« vizionin e tyre pĂ«r vitin e ardhshĂ«m: “Imagjinoni veten pas 365 ditĂ«sh, nĂ« ditĂ«n mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« punĂ«s suaj. ÇfarĂ« po bĂ«ni, me kĂ« po bashkĂ«punoni dhe çfarĂ« ju bĂ«n tĂ« ndiheni tĂ« pĂ«rmbushur dhe plot energji atĂ« ditĂ«?”

Këtë vizion mund ta përdorni si hartë për shumë nga bisedat e librit dhe, me kalimin e kohës, ta përshtatni.

Filloni me hapa tĂ« vegjĂ«l – do tĂ« bĂ«het mĂ« e lehtĂ«

Këto biseda mund të duken frikësuese, madje edhe për njerëzit shumë të suksesshëm që Wilding këshillon.

“NĂ«se duhet, filloni ngadalĂ«â€, thotĂ« ajo. “KĂ«mbĂ«ngulja do t’i bĂ«jĂ« kĂ«to komunikime mĂ« natyrale dhe mĂ« tĂ« lehta.”

Në fund, qëllimi i librit nuk është vetëm të ndryshojë mënyrën se si flisni me eprorët, por edhe mënyrën se si e shihni veten.

“NĂ« vend qĂ« tĂ« jeni viktimĂ« e vendimeve ose humorit tĂ« tĂ« tjerĂ«ve, tani keni mjetet pĂ«r tĂ« marrĂ« kontrollin.” /Telegrafi/

↗

Si ndikon hapësira e zyrës në besimin dhe produktivitetin e punonjësve

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Nga planet e hapura te zonat hibride, çdo zgjedhje dizajni dërgon një mesazh. Ja si ekuilibri i duhur mes hapësirës dhe privatësisë ndërton besim real në vendet e punës sot.

Hyni në një zyrë bashkëkohore dhe, pa u thënë asnjë fjalë, kuptoni diçka për kulturën e kompanisë.

A janĂ« muret tĂ« larta apo tĂ« ulĂ«ta? A janĂ« drejtuesit tĂ« dukshĂ«m nga tavolina juaj? A ka mjedise pĂ«r punĂ« tĂ« pĂ«rqendruar, apo ndiheni gjithmonĂ« “nĂ« skenĂ«â€?

Dizajni i hapësirës së punës ka ndikim përtej estetikës. Ai ndikon psikologjikisht te ndjenjat e punonjësve, mënyra e komunikimit dhe niveli i besimit.

Në epokën e zyrave me plan të hapur (open office layout), lind pyetja thelbësore: a ndërton hapja besim, apo ia heq në heshtje ndjenjën e sigurisë psikologjike që i nevojitet një personi për të qenë produktiv?

Psikologjia e hapjes

“Politika e derĂ«s sĂ« hapur” lidhet me udhĂ«heqje tĂ« aksesueshme dhe bashkĂ«punuese. NĂ« hapĂ«sirat fizike, e njĂ«jta logjikĂ« zbatohet.

Zyrat e hapura nxisin “lehtĂ«simin social”: prania e kolegĂ«ve mund tĂ« rrisĂ« pĂ«rgjegjshmĂ«rinĂ« dhe ndjenjĂ«n e barazisĂ«. Kur tĂ« gjithĂ« ndajnĂ« kushte tĂ« ngjashme, barrierat hierarkike zbehen.

Por e njëjta dukshmëri mund të rrisë vetëdijen dhe stresin. Studimet tregojnë se hapja rrit komunikimin spontan, por ul privatësinë dhe autonominë.

Ekrani i dukshĂ«m i kompjuterit mund tĂ« nxisĂ« bashkĂ«punim, ose t’ju bĂ«jĂ« tĂ« ndiheni vazhdimisht nĂ«n vĂ«zhgim.

Besimi dhe transparenca: gjetja e ekuilibrit

Transparenca organizative ndërton besim kur shoqërohet me komunikim të qartë mbi vendimmarrjen. Por kur transparenca kthehet në survejim, besimi dëmtohet.

Kompani si Airbnb dhe Salesforce kanĂ« gjetur “pikĂ«n e artĂ«â€: zona bashkĂ«punimi tĂ« hapura, tĂ« kombinuara me zona tĂ« izoluara (cubbicle) dhe dhoma tĂ« qeta (quiet room).

Transparenca nuk do të thotë heqje kufijsh, por fleksibilitet i menduar mirë. Zgjedhja autentike, ku punonjësit vendosin si dhe ku të punojnë, ndërton besim reciprok.

Zyrë e hapur apo jo?

Zyrat e hapura premtojnë inovacion dhe ide spontane, por shpesh sjellin shpërqendrim dhe lodhje. Mungesa e barrierave akustike e vizuale e vështirëson punën e thellë; në mënyrë paradoksale, ndërveprimi ballë për ballë mund të bjerë, duke u zëvendësuar nga email-et.

Zonat e ndara dhe dizajnet hibride po rivlerësohen. Ato ofrojnë kontroll dhe personalizim, duke krijuar amortizim ndaj stimulimit të vazhdueshëm. \

Modelet hibride kombinojnë hapjen me stacione gjysmë-private, duke ruajtur fokusin pa sakrifikuar bashkëpunimin. Dizajnimi për besim do të thotë ofrim opsionesh, jo imponim modelesh.

Siguria fizike dhe mendore

Dizajni i dobët ka kosto të fshehura: karrige të rregulluara keq shkaktojnë dhimbje kronike shpine; ndriçimi i pamjaftueshëm sjell lodhje vizuale; vendet e papërshtatshme nxisin dëmtime të përsëritura.

Investimet ergonomike dĂ«rgojnĂ« mesazhin “na intereson mirĂ«qenia juaj”, njĂ« gjest qĂ« ndĂ«rton besim real.

Si të dizajnoni për të krijuar besim

– Nardje nĂ« zona sipas nevojave: bashkĂ«punim, pĂ«rqendrim, biseda private.
– TransparencĂ« me kujdes: mure xhami qĂ« ruajnĂ« edhe privatĂ«sinĂ« akustike.
– NatyrĂ« brenda: elemente biofilike pĂ«r shĂ«ndet mendor.
– Ergonomi si prioritet.
– Hapje nĂ« komunikim: mjediset e hapura duhet tĂ« shoqĂ«rohen me vendimmarrje tĂ« hapur.

Hapësira si pasqyrë kulture

Zyra juaj tregon çdo ditĂ« njĂ« histori pĂ«r besimin. NjĂ« plan i hapur pa hapĂ«sira private mund tĂ« thotĂ« “po ju vĂ«zhgojmĂ«â€.

Zona tĂ« izoluara apo tĂ« ndara, pa zona bashkĂ«punimi nĂ«nkuptojnĂ« “qĂ«ndroni nĂ« vijĂ«â€. NjĂ« dizajn i balancuar sinjalizon besim.

E ardhmja e punës nuk është zgjedhja e një ekstremi, por krijimi i mjediseve ku besimi lind natyrshëm, nga dizajni i ndërtuar mbi nevojat njerëzore. / Entrepreneur, Shqip.al

The post Si ndikon hapësira e zyrës në besimin dhe produktivitetin e punonjësve appeared first on Revista Monitor.

↗

Faza e radhës e IA do të zhvendoset drejt efikasitetit dhe uljes së kostove

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Ish-drejtori i privatësisë në Facebook, Chris Kelly, tha se faza e ardhshme e bumit të inteligjencës artificiale (IA) do të përqendrohet te rritja e efikasitetit, veçanërisht në trajnimin e modeleve dhe në uljen e kostove dhe konsumit të energjisë.

Kelly theksoi se, ndërsa kompanitë e mëdha po garojnë për të ndërtuar infrastrukturën e nevojshme për ngarkesat e IA, industria do të duhet të thjeshtojë ndërtimet që përdorin shumë energji (energy-intensive).

“Truri ynĂ« funksionon me rreth 20 vat. Nuk na duhen qendra energjie nĂ« shkallĂ« gigavatĂ«sh pĂ«r tĂ« arsyetuar,” tha ai, duke shtuar se efikasiteti do tĂ« jetĂ« njĂ« nga prioritetet kryesore pĂ«r lojtarĂ«t e mĂ«dhenj tĂ« IA.

Sipas Kellyt, kompanitë që arrijnë një përparim në uljen e kostove të qendrave të të dhënave do të dalin fituese në garën e IA.

Tregu i qendrave të të dhënave ka grumbulluar mbi 61 miliardë dollarë në marrëveshje infrastrukturore në vitin 2025, ndërsa disa të tjerë janë përfshirë në ethe globale ndërtimi, sipas S&P Global.

Vetëm OpenAI ka bërë angazhime mbi 1.4 trilionë dollarë për IA në vitet e ardhshme, përfshirë partneritete të mëdha me Nvidian, Oracle dhe Coreweave.

Por ky hov ka rritur shqetësimet për burimet e energjisë që do të furnizojnë këto ndërtime, në një rrjet elektrik tashmë të ngarkuar.

Në shtator, Nvidia dhe OpenAI njoftuan një projekt që përfshin të paktën 10 gigavatë qendra të dhënash, afërsisht sa konsumi vjetor i energjisë i 8 milionë familjeve në SHBA dhe i barabartë me kërkesën kulmore verore të Nju Jorkut në vitin 2024.

Shqetësimet për koston u shtuan edhe pasi DeepSeek lançoi në dhjetor 2024 një model gjuhësor të madh, falas dhe me kod të hapur, për nën 6 milionë dollarë, shumë më pak se konkurrentët amerikanë.

Kelly pret që një numër lojtarësh kinezë të dalin në pah, sidomos pas vendimit të Presidentit Donald Trump për të miratuar shitjen e çipeve Nvidia H200 drejt Kinës.

Modelet me kod tĂ« hapur, veçanĂ«risht ato qĂ« vijnĂ« nga Kina, do t’u japin pĂ«rdoruesve akses nĂ« nivele bazĂ« tĂ« fuqisĂ« llogaritĂ«se dhe nĂ« IA gjenerative dhe agjentike, pĂ«rfundoi Kelly. / CNBC, Shqip.al

The post Faza e radhës e IA do të zhvendoset drejt efikasitetit dhe uljes së kostove appeared first on Revista Monitor.

↗

Rutina e mëngjesit për të rritur dopaminën dhe për ta nisur ditën me humor të mirë

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Shpesh e nënvlerësojmë se sa shumë ritualet e mëngjesit mund të përcaktojnë tonin e gjithë ditës.

Kur i jep pĂ«rparĂ«si aktiviteteve qĂ« nxisin çlirimin natyral tĂ« dopaminĂ«s, nuk po zgjohesh thjesht, po i jep trurit njĂ« avantazh pĂ«r t’u ndier i motivuar dhe i balancuar.

“Dopamina Ă«shtĂ« njĂ« neurotransmetues, pra njĂ« kimikat qĂ« çlirohet nga qelizat e trurit, dhe lidhet kryesisht me motivimin, tĂ« nxĂ«nit dhe pĂ«rforcimin,” thotĂ« Mia Soviero, studiuese e neuroshkencĂ«s qĂ« ka kryer kĂ«rkime nĂ« NYU Langone Health dhe nĂ« Institutin Zuckerman tĂ« Universitetit Columbia.

“Nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« vetĂ«m me ndjesinĂ« qĂ« tĂ« jemi mirĂ«. Kryesisht ka tĂ« bĂ«jĂ« me tĂ« mĂ«suarit dhe motivimin.

Ajo e ndihmon trurin tĂ« kuptojĂ« cilat veprime ia vlen tĂ« pĂ«rsĂ«riten dhe cilat zakone duhet tĂ« pĂ«rforcojmĂ«,” shton Soviero, e cila ka themeluar edhe organizatĂ«n jofitimprurĂ«se Research Girl, Inc., pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur studiuesit e rinj.

Një keqkuptim i zakonshëm, thotë ajo, është se nivelet e dopaminës duhet të jenë gjithmonë të larta. Në fakt, ato duhet të luhaten.

“Nuk duam dopaminĂ« vazhdimisht shumĂ« tĂ« lartĂ«, por njĂ« sistem tĂ« shĂ«ndetshĂ«m dopamine. QĂ«llimi Ă«shtĂ« tĂ« krijosh modele tĂ« mira, ku dopamina çlirohet siç duhet.”

Ja si i strukturon Soviero mëngjeset për ta mbajtur sistemin e dopaminës të shëndetshëm:

Hapi 1: Ekspozimi ndaj dritës së diellit

Rutina ideale nis një natë më parë: gjumi i mjaftueshëm vendos bazën për ditën tjetër. Në mëngjes, ajo sigurohet të marrë dritë dielli.

“Hapja e perdes dhe marrja e disa minutave dritĂ« dielli nĂ« fytyrĂ« Ă«shtĂ« provuar shkencĂ«risht se ul simptomat e depresionit, veçanĂ«risht te depresioni sezonal.”

Drita ndikon drejtpërdrejt te ritmi cirkadian. Mungesa e saj mund të rrisë melatoninën dhe të ulë serotoninën, duke sjellë ndjesi plogështie.

Hapi 2: Sudoku

Soviero rezervon kohĂ« pĂ«r aktivitete tĂ« vogla, por domethĂ«nĂ«se, si zgjidhja e njĂ« Sudoku ditore. “ËshtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« e shkĂ«lqyer pĂ«r ta nisur ditĂ«n me pak dopaminĂ«.”

Risi dhe përvoja pozitive të papritura rrisin dopaminën; prandaj edhe enigmat, fjalëkryqet apo puzzle kanë efekt të ngjashëm.

Hapi 3: Dërgo një mesazh një miku

Çdo mĂ«ngjes, ajo dĂ«rgon njĂ« mesazh tĂ« thjeshtĂ«: “MirĂ«mĂ«ngjes, si je sot?” “NjerĂ«zit janĂ« biologjikisht tĂ« ndĂ«rtuar pĂ«r lidhje,” thotĂ« ajo.

Kontakti social përmirëson humorin dhe është i dobishëm jo vetëm për trurin, por edhe për trupin.

Izolimi dhe vetmia lidhen me rreziqe më të larta për sëmundje të zemrës, demencë dhe depresion, sipas CDC. / CNBC

The post Rutina e mëngjesit për të rritur dopaminën dhe për ta nisur ditën me humor të mirë appeared first on Revista Monitor.

↗

“A”-ja te IA do tĂ« thotĂ« ankth, dhe nuk ka asgjĂ« artificiale nĂ« tĂ«

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Nga Ann Kirschner

Kur nisa të shkruaj një përmbledhje të vitit për arsimin e lartë, synimi ishte të reflektoja mbi një vit jashtëzakonisht të vështirë: sulme ndaj financimit të kërkimit, presion mbi studentët ndërkombëtarë, rënie regjistrimesh dhe boshllëqe buxhetore.

Por hija mĂ« e madhe mbi kampuset universitare sot Ă«shtĂ« inteligjenca artificiale (IA). Dhe “A”-ja nĂ« “IA”, pĂ«r shumĂ«kĂ«nd, do tĂ« thotĂ« ankth.

IA është bërë njëkohësisht simbol i gjithçkaje që nuk shkon në arsimin e lartë dhe i pothuajse çdo gjëje që mund ta shpëtojë atë. Bisedat me drejtues universitetesh sillen rreth të njëjtave pyetje: si të përmirësohet këshillimi i studentëve, si të ulen kostot, si të modernizohen proceset, si të përgatiten studentët për tregun e punës.

Këto nuk janë probleme të reja, por arsimi i lartë ka qenë historikisht shumë rezistent ndaj ndryshimit.

Premtimi i IA si mjeti përfundimtar i produktivitetit përballet me një realitet të ngadaltë institucional.

Shumë drejtues akademikë nuk janë të përgatitur për ta integruar teknologjinë në mënyrë strategjike, edhe pse e ardhmja i përket organizatave që dinë të kombinojnë njerëzit me IA.

Kjo është edhe më e vërtetë në universitete, ku përvoja e studentëve sot nuk ka më asnjë ngjashmëri me atë të brezave të mëparshëm.

A për Aktivizim

Ritrajnimi profesional është i pashmangshëm. Ashtu si kirurgët u detyruan të mësonin teknika të reja, edhe pedagogët duhet të përshtaten me mjete që nuk ekzistonin më parë.

Anketat tregojnë se përdorimi i IA nga stafi akademik po rritet, por ende mbetet i kufizuar dhe i shoqëruar me frikëra për etikën, mashtrimin dhe privatësinë e të dhënave.

Institucionet që e trajtojnë IA vetëm si shkelje të integritetit akademik rrezikojnë të shkëputen nga e ardhmja.

A për Akses

Në mënyrë ironike, për ata që shqetësohen për barazinë, IA është demokratizuesi më i madh.

Ajo mund të ofrojë mësim të personalizuar, 24/7, në çdo gjuhë dhe nivel, duke përmbushur nevojat për arsim dhe rikualifikim në një treg pune që po ndryshon me shpejtësi. Monopoli tradicional i universiteteve mbi transmetimin e dijes po merr fund.

A për Aftësi veprimi

Studentët e kanë kuptuar këtë më shpejt se institucionet. Ata jetojnë tashmë në të ardhmen, ndërsa universitetet ende peshojnë rreziqet.

Ndërkohë, IA po godet fort vendet e punës për të rinjtë, duke i lënë të ata të papërgatitur. Zgjidhja kërkon lidhje më të forta mes arsimit dhe punës, mësim të aplikuar dhe bashkëpunim real me punëdhënësit.

Viti ka qenë jashtëzakonisht i vështirë për arsimin e lartë, por ka edhe shembuj lidershipi që po përballen me realitetin.

Megjithatë, paraliza kulturore ka një kosto të lartë. IA nuk do të presë leje për të riformësuar të mësuarit dhe punën.

“A”-ja nĂ« IA mund tĂ« vazhdojĂ« tĂ« nĂ«nkuptojĂ« ankth. Por mĂ« mirĂ« do tĂ« ishte tĂ« nĂ«nkuptonte veprim. Zgjedhja, pĂ«r momentin, Ă«shtĂ« ende nĂ« dorĂ«n tonĂ«. / Forbes

The post “A”-ja te IA do tĂ« thotĂ« ankth, dhe nuk ka asgjĂ« artificiale nĂ« tĂ« appeared first on Revista Monitor.

↗

Ekuilibri punë-jetë në epokën dixhitale

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Në Japoni, debati mbi ekuilibrin mes punës dhe jetës personale ka marrë përmasa të reja.

Fjala e vitit lidhet me njĂ« interpretim e kĂ«ngĂ«s sĂ« Rihannas “Work”, pasi kryeministrja e parĂ« grua e vendit, Sanae Takaichi, deklaroi se do tĂ« “braktiste idenĂ« e ekuilibrit punĂ«-jetĂ«â€ pas zgjedhjes sĂ« saj nĂ« krye tĂ« PartisĂ« Liberale Demokratike.

Mesazhi “punĂ«, punĂ«, punĂ«â€ ndezi polemika tĂ« forta, sidomos pĂ«r brezat qĂ« sapo hyjnĂ« nĂ« tregun e punĂ«s.

NĂ« njĂ« ekonomi gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« fragmentuar nga gig economy (ekonomia e punĂ«ve “me porosi”, ku pagesa bĂ«het pĂ«r detyrĂ« ose projekt, jo pĂ«r njĂ« vend pune tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m), presionet po rriten.

Në SHBA, zgjedhja e Zohran Mamdanit si kryebashkiak i Nju Jorkut u mbështet fuqishëm nga të rinjtë, të cilët pyesin: çfarë kuptimi ka të sakrifikosh për paga të ulëta dhe stres të lartë, kur inteligjenca artificiale po rrezikon vendet e punës dhe kursimi për shtëpi apo pension duket i paarritshëm?

Të dhënat e anketave e konfirmojnë këtë zhvendosje: 43% e Gen Z thonë se kanë lënë një punë sepse nuk përputhej me jetën e tyre personale, krahasuar me 28% të baby boomers.

Për të rinjtë, fleksibiliteti, kuptimi i punës dhe mirëqenia kanë peshë po aq sa paga.

Kjo ngre pyetje thelbësore: çfarë është një ekuilibër i mirë punë-jetë?

A është normale që njerëzit të mos e përkufizojnë më veten nga profesioni?

Në një epokë ndryshimesh të shpejta dhe pabarazish në rritje, pritshmëritë për karrierën po riformësohen.

Përfundimisht, debati nuk është thjesht për oraret apo produktivitetin, por për mënyrën si duam të jetojmë.

Ekuilibri punë-jetë në epokën dixhitale nuk ka një formulë të vetme; ai po negociohet çdo ditë mes teknologjisë, tregut të punës dhe vlerave të brezave të rinj. / France24, Shqip.al

The post Ekuilibri punë-jetë në epokën dixhitale appeared first on Revista Monitor.

↗

Bleona Qereti rrëfen detaje nga karriera e saj: Si u bëra e famshme

✇Albeu
By: V K

KĂ«ngĂ«tarja e njohur dhe shumĂ« e dashur pĂ«r publikun, Bleona Qerreti, teksa ishte e ftuar nĂ« emisionin “Top Story”, ka rrĂ«fyer detaje nga karriera e saj muzikore, duke u ndalur edhe nĂ« disa momente specifike.

Ajo ka treguar momentin kur performoi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« Festivalin e KĂ«ngĂ«s kur ishte vetĂ«m 15-vjeç dhe ‘pĂ«rplasja’ qĂ« kishte me Vera GrabockĂ«n pĂ«r veshjen e saj pak tĂ« ekspozuar, e cila bĂ«ri bujĂ« asokohe.

Ajo ka treguar disa nga emrat e artistëve me të cilët ka punuar, ndërsa e veçon artin e ditëve të sotme me atë të viteve të hershme.

Sipas saj, ajo çfarë e ka bërë të famshme është pikërisht stili i saj dhe rebelizmi.

“Do tĂ« doja tĂ« veçoja, sot mĂ« ra nĂ« mend, unĂ« isha 15-vjeç kur kĂ«ndova nĂ« Festival dhe veshjen e pashĂ« nĂ« Miss Europa 1995. Pa ditur njeri unĂ« u pranova nĂ« Festival. NĂ« atĂ« kohĂ« ishin vetĂ«m pesĂ« emra qĂ« tĂ« pranonin nĂ« Festival. Selim Ishmaku, Alfred Kaçinari, Vera Gabrocka, Zhani Ciko, Alqi Boshnjaku.

Veshja u pĂ«rfol pĂ«r pĂ«rmasat dhe pĂ«rmasat janĂ« pjesĂ« e maratonĂ«s. UnĂ« dua tĂ« zgjas. Artisti qĂ« i reziston kohĂ«rave Ă«shtĂ« vĂ«rtete artist. Ajo qĂ« unĂ« kam qenĂ« vĂ«rtete e vetĂ«dijshme, Ă«shtĂ« qĂ« di t’i rezistoj kohĂ«s.

Unë nuk do fokusohesha te elementi fizik, por te rezistenca në kohë, të dalësh me të njëjtin kostum pas 30 vitesh. Atëherë kishte vetëm një televizion. Sot është shumë e lehtë të bëhesh i famshëm.

NĂ«se kĂ«ta emra tĂ« thonin qĂ« nuk pranoheshe nĂ« Festival, nuk kishe mĂ« njĂ« shans tĂ« dytĂ«. UnĂ« me atĂ« rebelizmin tim, shkova te gardĂ«roba dhe pĂ«rgjegjĂ«sja mĂ« tha: ‘NĂ«se tĂ« sheh Vera Grabocka kĂ«tu, na mbyti tĂ« dyjave’. UnĂ« shkoj, marr veshjen dhe ndĂ«rkohĂ« qĂ« po mbyllja zinxhirin, aty hyn Vera Gabrocka dhe mĂ« tha: ‘Ku shkon ti gjysmĂ« e zhveshur?’. UnĂ« ngela, ndĂ«rkohĂ« qĂ« Vera mbylli derĂ«n.

E kuptova qĂ« tĂ« dilja me kĂ«tĂ« veshje nĂ« Festivalin ku Vera Grabocka ishte regjisore, pĂ«rgjigja do ishte jo. UnĂ« nĂ« mes tĂ« performancĂ«s, hoqa pelerinĂ«n dhe Vera Gabrocka e mbajti kamerĂ«n te unĂ« dhe tĂ« nesĂ«rmen kur u zgjova, isha Bleona Qereti”, Ă«shtĂ« shprehur Bleona.

Ajo ka treguar edhe si arriti tĂ« futet nĂ« coverin e revistĂ«s prestigjioze tĂ« modĂ«s, “Vogue Latina”, tĂ« cilĂ«n nuk e quan sukses personal apo çështje fati por njĂ« dĂ«shmi qĂ« â€˜Ă«ndrrat duhet tĂ« kapen prej flokĂ«sh’.

“UnĂ« jam mĂ«suar qĂ« jam gjykuar dhe jam parĂ« gjithmonĂ« me lupĂ« pĂ«r vendimet dhe veprimet qĂ« kam bĂ«rĂ«. NjerĂ«zit kĂ«tu gjykonin me njĂ« tjetĂ«r kĂ«nd pa e dikur se me çfarĂ« ideja mbrapa janĂ« marrĂ« vendimet. Jam gjykuar edhe pĂ«r limitet e trurit tĂ« njerĂ«zve qĂ« flisnin pĂ«r mua. Limitet e tyre nuk janĂ« perceptimi im. Arritjen nĂ« kopertinĂ«n e Vogue nuk do ta klasifikoja suksese personal, por njĂ« dĂ«shmi qĂ« Ă«ndrrat duhet tĂ« kapen prej flokĂ«sh, nuk Ă«shtĂ« çështje fati. Suksesi Ă«shtĂ« si ajsberg. Kjo Ă«shtĂ« fryt i njĂ« pune shumĂ«vjeçare e imja dhe njĂ« vet-sakrifikim, gjĂ«rat qĂ« shqiptarĂ«t nuk e dinĂ«. Kam nisur njĂ« brend dikur nĂ« 2013 dhe kam bĂ«rĂ« njĂ« fotoshoot me njĂ« fotograf tĂ« Vogue, sepse pĂ«r brendin qĂ« unĂ« doja ti paraqisja AmerikĂ«s, ishte ai qĂ« kishte fotografuar Monica Belluccin mĂ« shumĂ« se çdo njeri tjetĂ«r.

Amerika nuk do njĂ« kopje tĂ« shĂ«mtuar tĂ« emrave qĂ« kanĂ«. BĂ«ra njĂ« analize se çfarĂ« do i ofrojĂ« unĂ« AmerikĂ«s dhe pĂ«r çfarĂ« mund tĂ« mĂ« dojĂ«. Me llogarinĂ« time mĂ« doli qĂ« Amerika nuk ka njĂ« Pop Singer, NjĂ« Monica Bellucci nĂ« njĂ« formĂ« pop-singer me njĂ« personalitet tĂ« GagĂ«s dhe MadonĂ«s. AsnjĂ«herĂ« nuk ka pasur njĂ« persona klasik me personalitet tĂ« çmendur. Bashkova look-un dhe personalitetin. UnĂ« pĂ«r AmerikĂ«n nuk do jem asnjĂ«herĂ« njĂ« artiste amerikane por njĂ« e huaj qĂ« Ă«shtĂ« e famshme nĂ« AmerikĂ« sepse Ă«shtĂ« e famshme diku tjetĂ«r. ËshtĂ« kollaj tĂ« thuash unĂ« shkoi dhe di, por e mira e njerĂ«zve tĂ« suksesshĂ«m Ă«shtĂ« qĂ« ata e kuptojnĂ« qĂ« ata nuk din. ProfesionistĂ«ve u kam lĂ«nĂ« tĂ« marrin vendimet e duhura pĂ«r gjĂ«rat qĂ« unĂ« nuk i dija”, u shpreh Bleona.

The post Bleona Qereti rrëfen detaje nga karriera e saj: Si u bëra e famshme appeared first on Albeu.com.

❌