Irani po bëhet gati për një sulm të mundshëm, teksa Shtetet e Bashkuara kanë dislokuar asete kyç ushtarake, përfshirë një aeroplanmbajtës dhe bombardues të tjerë në Lindjen e Mesme.
Presidenti amerikan, Donald Trump, ka kërcënuar me sulme ndaj Republikës Islamike për shkak të shtypjes brutale të protestuesve antiqeveritarë. Nëse Trumpi autorizon një veprim ushtarak, Teherani mund të jetë praktikisht i pafuqishëm për të ndalur një sulm ajror, thonë ekspertët.
Por, kjo nuk nënkupton se Irani nuk mund të hakmerret ndaj ushtrisë amerikane dhe aseteve komerciale në rajon, thanë ekspertët, duke përmendur arsenalin e fuqishëm të Teheranit me raketa të avancuara balistike, raketa lundruese që mund të fluturojnë ulët si dhe dronët luftarakë dhe kamikazë.
GjatĂ« luftĂ«s 12-ditore qershorin e vitit tĂ« kaluar, Izraeli goditi infrastrukturĂ«n ushtarake tĂ« Iranit, pĂ«rfshirĂ« edhe qendrat pĂ«r prodhimin e raketave. Sulmi i Izraelit po ashtu dobĂ«soi aftĂ«sinĂ« e Iranit, qĂ« ka njĂ« forcĂ« tĂ« vjetĂ«ruar ajrore, pĂ«r tâu mbrojtur nga sulmet ajrore, duke shĂ«njestruar radarĂ«t e tij dhe sistemet e mbrojtjes ajrore S-300 tĂ« prodhimit rus.
Edhe në ato rrethana, Teherani arriti të lëshonte qindra raketa balistike drejt Izraelit. Dhjetëra raketa, shumica nga të cilat kishin për cak objektet ushtarake, depërtuan mbrojtjen e fuqishme ajrore të Izraelit.
âNĂ« aspektin e aftĂ«sive mbrojtĂ«se, Irani Ă«shtĂ« praktikisht i pambrojturâ, tha Michael Horowitz, njĂ« ekspert i pavarur i mbrojtjes, me seli nĂ« Izrael.
Por, Irani âka ende njĂ« arsenal tĂ« madh raketash me rreze tĂ« shkurtĂ«r dhe tĂ« mesme veprimi qĂ« lehtĂ«sisht mund tĂ« godasin bazat amerikane nĂ« Lindjen e Mesme, si edhe raketa lundruese dhe dronĂ« qĂ« me gjasĂ« do tâi pĂ«rdorte pĂ«r tĂ« shĂ«njestruar anijet amerikaneâ, shtoi Horowitz.
Raketat âe fuqishmeâ balistike
Në qershor, Izraeli goditi caqe përreth Teheranit, përfshirë kompleksin ushtarak në Parçin, bazën ushtarake Hoxhir, objektin raketor në Shahrud dhe një fabrikë në Zonën Industriale Shamsabad.
Sulmet kishin pĂ«r qĂ«llim tĂ« pengonin prodhimin nga Irani tĂ« raketave balistike me rreze tĂ« mesme veprimi, tĂ« cilat pĂ«rbĂ«jnĂ« kĂ«rcĂ«nim pĂ«r Izraelin dhe janĂ« âmjaft tĂ« fuqishmeâ, tha Sascha Bruchmann, analist pĂ«r çështje ushtarake dhe tĂ« sigurisĂ« nĂ« Institutin NdĂ«rkombĂ«tar pĂ«r Studime Strategjike, me seli nĂ« LondĂ«r.
ShumĂ« nga raketat balistike me rreze tĂ« mesme veprimi âoperojnĂ« me karburante tĂ« lĂ«ngshĂ«m dhe varen infrastruktura pĂ«r tâu gjuajtur dhe pĂ«r tâu mbushur me karburantâ, tha Bruchmann. âIzraelitĂ«t e pĂ«rdorĂ«n kĂ«tĂ« fakt pĂ«r tâi gjetur dhe pĂ«r tâi shkatĂ«rruar shumicĂ«n e lĂ«shuesve tĂ« raketave gjatĂ« luftĂ«sâ.
Numri i lëshuesve të raketave që Irani ka operacionale është i paqartë.
Irani posedon edhe raketa balistike me rreze tĂ« shkurtĂ«r veprimi qĂ« janĂ« âshpesh me karburant tĂ« ngurtĂ«, shumĂ« mĂ« fleksibile dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye mĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r tâu detektuar para lĂ«shimitâ, shtoi Bruchmann, duke vlerĂ«suar se Teherani ka disa mijĂ«ra raketa tĂ« tilla.
Ai tha se raketat me rreze tĂ« mesme veprimi âpĂ«rbĂ«jnĂ« kĂ«rcĂ«nim real, veçmas pĂ«r shtetet mĂ« tĂ« vogla tĂ« Gjirit Persikâ, sikurse Katari dhe Bahrejni qĂ« janĂ« mikpritĂ«s tĂ« bazave dhe forcave amerikane.
Përtej arsenalit të armëve, një nga mjetet më të fuqishme të Iranit është aftësia e tij për të penguar trafikun e naftës në Gjirin Persik, një rajon që prodhon rreth 40 për qind të naftës në botë, thonë ekspertët.
Rreth një e pesta e furnizimit global me naftë kalon përmes Ngushticës së Hormuzit, një rrugë e ngushtë ujore që lidh Gjirin Persik me oqeanin e hapur. Irani ka shqyrtuar më herët mbylljen e kësaj rruge, një veprim që do të ndërpriste rrjedhën globale të naftës.
âRepublika Islamike qĂ« njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ« ka pĂ«rgatitur njĂ« sĂ«rĂ« kapacitetesh ushtarake tĂ« destinuara pĂ«r ta mbyllur kĂ«tĂ« rrugĂ« kyç detare. Kjo do tĂ« krijonte njĂ« tronditje ekonomike qĂ« Irani mund ta shfrytĂ«zonteâ, tha Horowitz.
SHBA shqyrton opsione ushtarake
Trump kërcënoi me sulme ushtarake ndaj Iranit pasi autoritetet vranë mijëra persona gjatë shtypjes së protestave masive që shpërthyen në fund të dhjetorit. Kohët e fundit, Trump është tërhequr nga ky kërcënim, megjithëse nuk e ka përjashtuar kryerjen e një sulmi.
Sipas raportimeve të mediave amerikane, Trump po shqyrton një sërë opsionesh ushtarake. Ato përfshijnë sulme ndaj objektivave kryesisht simbolike, sulme që kanë për shënjestër eliminimin e liderit suprem ajatollah Ali Khamenei dhe udhëheqësve të tjerë apo një fushatë të zgjatur bombardimesh.
Ădo veprim ushtarak i SHBA-sĂ« kundĂ«r Iranit bart rreziqe tĂ« mĂ«dha, thonĂ« ekspertĂ«t, dhe edhe njĂ« sulm i kufizuar mund tĂ« provokojĂ« kundĂ«rpĂ«rgjigje nga Teherani dhe tĂ« shkaktojĂ« njĂ« konflikt tĂ« gjerĂ« qĂ« mund ta pĂ«rfshijĂ« tĂ« gjithĂ« rajonin.
Nuk është e qartë nëse qëllimi përfundimtar i një veprimi të mundshëm ushtarak amerikan ndaj Iranit është ndryshimi i regjimit, nxitja e dezertimeve në forcat e armatosura dhe elitën politike, dobësimi i aftësisë së forcave të sigurisë për të shtypur protestat, apo që një Teheran i dobësuar të sillet në tavolinën e negociatave.
Një fushatë ajrore amerikane, pa ndërhyrje tokësore, nuk do të çonte në ndryshim të regjimit, sipas ekspertëve. Një pushtim tokësor i Iranit, shtetit më të madh dhe më të populluar në Lindjen e Mesme, konsiderohet opsion joreal nga shumë ekspertë të mbrojtjes.
Një fushatë e zgjatur ajrore nga SHBA-ja ka pak gjasa të ndodhë, thonë ekspertët, duke përmendur dëshirën e Trumpit, sipas raportimeve, për një sulm të kufizuar dhe vendimtar. Por, edhe një ofensivë që do të zgjaste me muaj nuk do të garantonte rrëzimin e regjimit.
âNjĂ« fushatĂ« e qĂ«ndrueshme ajrore nga SHBA-ja mund ta dĂ«mtojĂ« rĂ«ndĂ« ushtrinĂ« konvencionale tĂ« Iranit duke shkatĂ«rruar sistemet e komandĂ«s dhe kontrollit si dhe infrastrukturĂ«n, por nuk ka gjasa qĂ« vetĂ«m ajo tĂ« çojĂ« nĂ« kolapsimin e forcave tĂ« sigurisĂ« sĂ« Iranit, tĂ« cilat mund tĂ« shpĂ«rndahen, tĂ« fshihen dhe tĂ« kalojnĂ« nĂ« represion tĂ« brendshĂ«mâ, tha Horowitz.
âFuqia ajrore mund tĂ« ndĂ«shkojĂ« dhe paralizojĂ«, por do tĂ« duhej qĂ« njĂ«kohĂ«sisht tĂ« kishte nĂ« terren njĂ« çarje politike, si rifillimi i protestave dhe pĂ«rçarjeve brenda udhĂ«heqjes iraniane, pĂ«r tĂ« sjellĂ« vĂ«rtet njĂ« kolaps tĂ« plotĂ« tĂ« forcave tĂ« sigurisĂ« ose tĂ« regjimitâ, shtoi ai.
Sinjali â aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!
/GazetaSinjali/
The post Irani Ă«shtĂ« âpraktikisht i pambrojturâ nĂ«se SHBA-ja e sulmon appeared first on Sinjali.
Login
