Dashi: Sot energjia juaj Ă«shtĂ« e lartĂ«, dhe mund tĂ« merrni iniciativĂ« nĂ« punĂ« ose projekte personale. Kini kujdes me vendimet impulsive. NjĂ« takim i papritur mund tâju sjellĂ« mundĂ«si tĂ« reja.
Demi: Ditë e mirë për të rregulluar çështjet financiare ose personale. Shëndeti kërkon pak vëmendje, sidomos relaksimin dhe ushqimin. Një bisedë e hapur me dikë të dashur do të përmirësojë marrëdhëniet.
BinjakĂ«t: Keni kreativitet tĂ« spikatur sot, sidomos nĂ« fushĂ«n e punĂ«s ose artit. Mos u shpĂ«rqendroni nga detajet e vogla. NjĂ« ide e re mund tâju hapĂ« rrugĂ« pĂ«r sukses.
Gaforrja: Emocionet janĂ« tĂ« fuqishme sot, ndaj kushtojini kohĂ« vetes dhe reflektimit. NjĂ« mik ose koleg mund tâju ndihmojĂ« tĂ« zgjidhni njĂ« problem tĂ« vjetĂ«r. Kujdes me tensionet nĂ« familje.
Luani: Energjia juaj magnetike tĂ«rheq vĂ«mendjen e tĂ« tjerĂ«ve. Momente tĂ« bukura romantike janĂ« tĂ« mundshme. Mos e teproni me punĂ«n; relaksimi do tâju fuqizojĂ«.
Virgjëresha: Sot fokusohuni tek detajet dhe organizimi i punëve. Një vendim financiar ose profesional mund të kërkojë kujdes të shtuar. Mbani komunikim të qartë me njerëzit rreth jush.
Peshorja: Marrëdhëniet sociale janë në kulmin e tyre. Një ftesë ose takim mund të sjellë kënaqësi dhe mundësi të reja. Kujdes me shpërqendrimin nga disa detaje të vogla.
Akrepi: Intuita juaj është e fuqishme sot; dëgjojeni atë. Një çështje e kaluar mund të marrë zgjidhje. Shëndeti kërkon pak vëmendje, sidomos pushim i mjaftueshëm.
Shigjetari: Një energji pozitive ju motivon të nisni projekte të reja. Mund të ketë mundësi për udhëtime ose lëvizje të papritura. Kujdes me harxhimet impulsive.
Bricjapi: Fokusoni tek detyrat dhe pĂ«rgjegjĂ«sitĂ«. NjĂ« bisedĂ« e rĂ«ndĂ«sishme mund tâju ndihmojĂ« nĂ« punĂ« ose marrĂ«dhĂ«nie. Mbani qetĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« vendime tĂ« sakta.
Ujori: Sot ide tĂ« reja dhe kreativiteti janĂ« tĂ« spikatur. BashkĂ«punimi me tĂ« tjerĂ«t do tâju sjellĂ« rezultate tĂ« mira. Mos u stresoni pĂ«r detaje tĂ« vogla.
Peshqit: Emocionet dhe intuita janë të fuqishme sot. Një lidhje personale mund të thellohet ose të përmirësohet. Kujdes me lodhjen dhe kujdesuni për veten.
Festat shpesh perceptohen si periudha e qetĂ«sisĂ«, afrimitetit dhe pushimit. MegjithatĂ«, pĂ«r shumĂ« njerĂ«z, kjo kohĂ« shoqĂ«rohet me shqetĂ«sim tĂ« brendshĂ«m, nervozizĂ«m dhe lodhje emocionale, tĂ« cilat bien ndesh me idenĂ« se si âduhetâ tĂ« pĂ«rjetohet kjo periudhĂ«.
Kur gjithçka rreth nesh flet pĂ«r gĂ«zim dhe relaks, ndĂ«rsa brenda ndjejmĂ« tension, lind njĂ« ndjenjĂ« faji pse nuk po e shijojmĂ« pushimin âsiç duhetâ.
Psikologët theksojnë se kjo ndjenjë nuk është shenjë dobësie, por një sinjal i rëndësishëm për të kuptuar nevojat tona të brendshme.
Pushimi që nuk sjell qetësi
Në nivel psikologjik, shqetësimi gjatë festave nuk është rastësor. Ndryshimi i rutinës dhe hapësirat e zbrazura që lihen pas angazhimeve të përditshme bëjnë që të dalin në sipërfaqe ndjenjat e shtyra gjatë vitit: lodhja akumuluar, pakënaqësia e pashprehur dhe nevoja për pushim të vërtetë.
Festat shpesh krijojnĂ« njĂ« paradoks: dĂ«shira pĂ«r tĂ« ngadalĂ«suar ritmin dhe pĂ«r tâu qetĂ«suar ndeshet me pritshmĂ«ritĂ« e takimeve, vizitave dhe pĂ«rgjegjĂ«sive emocionale, duke kthyer pushimin nĂ« burim tensioni.
Nervozizmi â shenjĂ« e mbingarkesĂ«s
Nervozizmi qĂ« shfaqet gjatĂ« festave rrallĂ« lidhet me tĂ« tjerĂ«t. Ai buron kryesisht nga presioni i brendshĂ«m pĂ«r tĂ« qenĂ« i mjaftueshĂ«m, i disponueshĂ«m dhe i fortĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ«. Frika pĂ«r tĂ« mos zhgĂ«njyer tĂ« tjerĂ«t, vĂ«shtirĂ«sia pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« âjoâ dhe ndjenja se pushimi duhet merituar rrisin ngarkesĂ«n emocionale.
Trupi ndjen këtë presion në mënyrë konkrete: tension në kraharor, ngurtësi në qafë, lodhje e vazhdueshme, irritim i shpejtë ose ndjenja shqetësimi pa arsye të qarta janë shenja të një sistemi nervor që mbetet në gjendje vigjilence, edhe kur rrethanat duken të qeta.
Shumë njerëz përpiqen ta menaxhojnë këtë tension përmes aktivitetit të vazhdueshëm: organizimi, gatimi, pastrimi dhe planifikimi krijojnë një ndjenjë kontrolli. Kur lodhja bëhet e madhe, shpërqendrimi me telefon, ushqim, seriale apo alkool ofron qetësi vetëm përkohësisht.
Si ta menaxhojmë realisht ritmi
Psikologët sugjerojnë se shqetësimi dhe nervozizmi gjatë festave tregojnë një mungesë të pushimit të vërtetë dhe kujdesit ndaj vetes. Festat e bëjnë këtë mungesë më të dukshme dhe ndalimi i ritmit mund të ndihet i pakëndshëm.
Vendosja e kufijve të butë për detyrat dhe pritshmëritë.
Rikthimi i një gjumi të rregullt.
Momente të vogla qetësie pa produktivitet.
Shkëputja nga zhurma digjitale.
Pranimi se nuk duhet të jemi gjithmonë të disponueshëm.
Shqetësimi dhe nervozizmi nuk duhet shtypur ose injoruar. Ata janë mesazhe që tregojnë se ritmi dhe mënyra se si kujdeseni për veten kanë nevojë për rishikim. Dëgjimi i këtyre sinjaleve mund të kthejë festat nga burim tensioni në një mundësi për të ndërtuar një marrëdhënie më të shëndetshme me pushimin dhe qetësinë personale.
Ishulli i vogël i Kiritimati, u bë vendi i parë në Tokë që priti Vitin e Ri 2026. Ishulli është pjesë e shtetit të Kiribatit, që ndodhet ne Oqeanin Paqësor. Mikroshteti përbëhet nga disa ishuj të vegjël që ndodhen në jug të Havait dhe në verilindje të Australisë.
Kiribati shpalli pavarësinë nga Mbretëria e Bashkuar në vitin 1979. Sot shumë prej ishujve, që janë të pabanuar, janë në rrezik zhdukjeje, nga rritja e nivelit të detit.
Arkipelagu ka një popullsi prej rreth 116 mijë banorësh. Edhe pse ndodhet shumë pranë Havait, Kiribati e feston Vitin e Ri thuajse një ditë më përpara se shteti amerikan.
Bufi i dëborës është shpallur i zhdukur në nivel rajonal në Suedi. Për herë të parë në 20 vjet, vendi ka humbur zyrtarisht një specie shpendi.
Shkencëtarët theksojnë se ndryshimet klimatike kanë ndikuar ndjeshëm në rënien e numrit të tyre, duke prishur ekosistemin e brishtë arktik.
âDimrat mĂ« tĂ« ngrohtĂ« sjellin mĂ« shumĂ« shi dhe mĂ« pak borĂ«, duke shkatĂ«rruar tunelet e borĂ«s ku mbĂ«shteten lemingĂ«t â burimi kryesor i ushqimit tĂ« bufĂ«ve tĂ« dĂ«borĂ«s,â shpjegoi revista BirdLife International.
Bufi i dëborës, një nga speciet më të mëdha të bufëve në botë, jeton në rajonet e ftohta të Arktikut, përfshirë Alaskën, Kanadanë, Rusinë veriore dhe Skandinavinë.
Ai është bërë i njohur edhe në kulturën popullore përmes personazhit Hedwig në filmat e Harry Potter.
âĂshtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« ngatĂ«rrosh njĂ« Buf tĂ« DĂ«borĂ«s me njĂ« zog tjetĂ«r. I madh, i bardhĂ« i ndezur dhe tepĂ«r i hijshĂ«m, Ă«shtĂ« njĂ« nga bufĂ«t mĂ« tĂ« mĂ«dhenj nĂ« botĂ«. Normalisht folezon shumĂ« lart nĂ« Arktik, pas rritjes dhe rĂ«nies sĂ« popullatave tĂ« lemingĂ«ve. NĂ« vitet e mira, kur ushqimi Ă«shtĂ« i bollshĂ«m, disa migrojnĂ« nĂ« jug dhe vendosen nĂ« malet suedeze.â
NĂ« nĂ«ntor, Qendra Suedeze e Informacionit pĂ«r Speciet propozoi klasifikimin e bufit tĂ« dĂ«borĂ«s si âtĂ« zhdukurâ nĂ« Suedi, pasi nuk Ă«shtĂ« vĂ«rejtur asnjĂ« folezim qĂ« nga viti 2015.
Ky institucion, pjesë e Universitetit Suedez të Shkencave Bujqësore (SLU), përditëson Listën e Kuqe çdo pesë vjet, ndërsa versioni i rishikuar pritet të publikohet në mars 2026.
Por jeta nuk ka qenë kurrë e lehtë për këtë specie. Në vitet 1800, në disa pjesë të botës, ajo ishte ndër bufat më të persekutuar. Mijëra u qëlluan për taksidermi, dhe të rriturit dhe vezët u gjuanin për ushqim.
Sipas një studimi të botuar në revistën Bird Conservation International në fund të vitit 2024, popullata globale e bufëve të dëborës vlerësohet në 14,000 deri në 28,000 individë në çiftëzim.
Në vitin 2017, Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN) e klasifikoi specien si të cenueshme, pas një rënieje prej rreth 30% të popullatës globale në dekadën e fundit.
Megjithatë, biologu Mikael Svensson nga Banka e të Dhënave të Specieve SLU thekson se, edhe pse nuk shihen më në Suedi, bufët e dëborës nuk janë zhdukur nga e gjithë Skandinavia. Një rikthim i lemingjeve mund të nxisë, me kalimin e kohës, rikthimin e bufëve të dëborës, të cilët migrojnë në mënyrë të çrregullt për mijëra kilometra, në varësi të disponueshmërisë së gjahut.
Pavarësisht këtyre sfidave, Bufët e Borës janë zogj të jashtëzakonshëm. Ata mund ta dëgjojnë prenë e fshehur nën borën e thellë dhe zhyten drejt e nëpër të për ta kapur atë.
Të kamufluar në mënyrë të përsosur në peizazhin arktik, ata mund të jetojnë për dekada në disa nga kushtet më të ashpra në Tokë.
Dhe për një kohë të gjatë, Suedia u ofroi pikërisht atë që u nevojitej: mot të ftohtë, peizazhe të hapura, ligatina dhe shumë brejtës.
Në Pagliara dei Marsi, një fshat i lashtë në shpatet e Malit Girifalco në rajonin Abruzzo të Italisë, macet tashmë tejkalojnë me numër banorët.
Ato enden lirshëm në rrugicat e ngushta, hyjnë dhe dalin nga shtëpitë dhe shtrihen mbi mure, ndërsa mjaullima e tyre është një tingull konstant në qetësinë e fshatit, pas dekadash të rënies së popullsisë, shkruan The Guardian.
Por kjo qetësi u ndërpre në mars, kur fshati festoi një ngjarje të rrallë: lindjen e një fëmije. Lara Bussi Trabucco është fëmija i parë që ka lindur në Pagliara dei Marsi pothuajse pas 30 vjetësh, duke rritur popullsinë e fshatit në rreth 20 banorë. Ajo është vajza e 42-vjeçares Cinzia Trabucco dhe partnerit të saj Paolo Bussi, 56 vjeç.
PagĂ«zimi i saj nĂ« kishĂ«n pĂ«rballĂ« shtĂ«pisĂ« u ndoq nga i gjithĂ« komuniteti â pĂ«rfshirĂ« edhe macet â dhe pĂ«r shkak tĂ« veçantisĂ« sĂ« tĂ« pasurit njĂ« fĂ«mijĂ« nĂ« fshat, ajo tashmĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« atraksioni kryesor turistik.
âNjerĂ«z qĂ« nuk e dinin as qĂ« Pagliara dei Marsi ekzistonte, kanĂ« ardhur vetĂ«m sepse kishin dĂ«gjuar pĂ«r Laran,â tha nĂ«na e saj.
âEdhe pse ka vetĂ«m nĂ«ntĂ« muaj, ajo Ă«shtĂ« e famshme.â
Lindja e Larës simbolizon shpresën, por njëkohësisht kujton krizën demografike që përfshin Italinë. Në vitin 2024, lindjet në vend arritën nivelin më të ulët historik prej 369,944, sipas të dhënave të Istat, ndërsa shkalla e fertilitetit gjithashtu ra në nivelin më të ulët.
Arsyet janë të shumta: pasiguria në punë, emigrimi masiv i të rinjve, mungesa e mbështetjes për nënat që punojnë dhe rritja e infertilitetit tek meshkujt. Për më tepër, një numër gjithnjë e më i madh njerëzish zgjedhin të mos kenë fëmijë.
Ăifti Trabucco-Bussi ka njĂ« histori tĂ« veçantĂ«. Cinzia Trabucco, mĂ«suese muzike nga Frascati pranĂ« RomĂ«s, ka punuar nĂ« kryeqytet pĂ«r vite, para se tĂ« vendoste tĂ« kthehej nĂ« fshatin e gjyshit tĂ« saj, pĂ«r tĂ« rritur familjen larg zhurmĂ«s sĂ« qytetit.
Ajo u takua me Paolo Bussin, një punëtor ndërtimi nga zona, disa vjet më parë, dhe bashkë vendosën të sjellin jetë të re në këtë fshat të lashtë.
Dashi â Dita sjell dinamika nĂ« vendin e punĂ«s. Mund tĂ« merrni njĂ« konfirmim tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m ose tĂ« finalizoni njĂ« detyrĂ« tĂ« mbetur pezull. NĂ« planin personal, shmangni debatet e nxituara. Komunikimi i qetĂ« do ju ndihmojĂ« tĂ« ruani ekuilibrin.
Demi â Sot Ă«shtĂ« ditĂ« e favorshme pĂ«r çështje financiare dhe planifikim afatgjatĂ«. NjĂ« mundĂ«si bashkĂ«punimi mund tĂ« paraqitet papritur. NĂ« marrĂ«dhĂ«nie Ă«shtĂ« koha tĂ« tregoni mĂ« shumĂ« fleksibilitet.
BinjakĂ«t â Energjia e ditĂ«s ju ndihmon tĂ« bĂ«ni zgjedhje tĂ« qarta. Mund tĂ« merrni lajme tĂ« mira nĂ« lidhje me njĂ« projekt tĂ« ri. NĂ« jetĂ«n personale, njĂ« bisedĂ« e sinqertĂ« zgjidh njĂ« keqkuptim tĂ« vjetĂ«r.
Gaforrja â Fokusi bie te familja dhe stabiliteti emocional. Mund tĂ« ndiheni mĂ« nostalgjikĂ« se zakonisht. NĂ« punĂ«, vendimet e nxituara nuk rekomandohen, merrni kohĂ«n qĂ« ju nevojitet.
Luani â Kontakte tĂ« reja profesionale ju hapin dyer tĂ« rĂ«ndĂ«sishme. Autoriteti juaj vlerĂ«sohet. NĂ« dashuri, dita stimulon afrimitetin dhe rikthimin e harmonisĂ«.
VirgjĂ«resha â Dita Ă«shtĂ« e favorshme pĂ«r pĂ«rqendrim dhe organizim. Mund tĂ« pĂ«rfundoni me sukses njĂ« detyrĂ« kĂ«rkuese. NĂ« marrĂ«dhĂ«nie, mos i lini detajet e vogla tĂ« prishin atmosferĂ«n.
Peshorja â Sot ndiheni mĂ« tĂ« vendosur dhe mĂ« tĂ« sigurt pĂ«r drejtimin qĂ« do tĂ« merrni. NjĂ« propozim profesional mund tĂ« duket premtues. NĂ« jetĂ«n sentimentale, kĂ«rkohet mĂ« shumĂ« durim.
Akrepi â Dita favorizon ndryshimet dhe vendimet strategjike. NĂ« punĂ« do tĂ« keni mundĂ«sinĂ« tĂ« tregoni aftĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« menaxhuar situata tĂ« vĂ«shtira. NĂ« dashuri, intensiteti mbetet i lartĂ«.
Shigjetari â Me HĂ«nĂ«n nĂ« njĂ« pozicion tĂ« favorshĂ«m, energjia juaj rritet. Sot Ă«shtĂ« ditĂ« e mirĂ« pĂ«r udhĂ«time tĂ« shkurtra, takime apo fillime tĂ« reja. NĂ« çift, Ă«shtĂ« momenti ideal pĂ«r planifikime tĂ« rĂ«ndĂ«sishme.
Bricjapi â Dita kĂ«rkon pragmatizĂ«m. NjĂ« çështje qĂ« lidhet me karrierĂ«n merr kthesĂ« pozitive. NĂ« sferĂ«n personale, stabiliteti vjen pĂ«rmes dialogut dhe qartĂ«sisĂ«.
Ujori â IdetĂ« tuaja marrin vĂ«mendje, mund tĂ« prezantoni njĂ« projekt me sukses. NjĂ« takim i papritur sjell perspektiva tĂ« reja. NĂ« dashuri, hapuni mĂ« shumĂ« emocionalisht.
Peshqit â Intuita Ă«shtĂ« aleati juaj mĂ« i mirĂ« sot. ĂshtĂ« ditĂ« ideale pĂ«r vendime krijuese dhe plane tĂ« brendshme. NĂ« marrĂ«dhĂ«nie mund tĂ« lindĂ« nevoja pĂ«r qartĂ«sime.
Do jeni të vendosur sot të ndryshoni rutinën e jetës suaj në çift, në mënyrë që të ndiheni akoma më mirë në krahët e atij që dashuroni. Yjet do i keni pranë dhe do ja dilni mbanë me sukses. Beqaret do dashurohen kokë e këmbë me një person që sapo do e njohin. Gjendja financiare do fillojë dalëngadalë të përmirësohet dhe do ndiheni më të qetë tashmë.
Demi
Edhe pse keni njĂ« lidhje tĂ« qĂ«ndrueshme, Ă«shtĂ« mirĂ« tĂ« mos luani shumĂ« me zjarrin gjatĂ« kĂ«saj dite. Pa e kuptuar, situata mund tâju dale jashtĂ« kontrollit. Beqaret do ndihen mĂ« nĂ« fund gati tâi pranojnĂ« ftesat qĂ« kanĂ« kohĂ« qĂ« u bĂ«hen dhe tĂ« fillojnĂ« njĂ« lidhje. Gjendja financiare do jetĂ« pĂ«rgjithĂ«sisht e mirĂ«, pa probleme apo vĂ«shtirĂ«si.
Binjakët
PlanetĂ«t do ndikojnĂ« negativisht sot nĂ« jetĂ«n tuaj nĂ« çift, prandaj Ă«shtĂ« mirĂ« tĂ« tregoheni tĂ« kujdesshĂ«m me ato qĂ« i thoni partnerit. Beqaret do kenĂ« takime dhe mundĂ«si pĂ«r aventura, mjafton tâi shfrytĂ«zojnĂ« sa mĂ« shumĂ«. NĂ« planin financiar, mos prisni qĂ« situata tĂ« pĂ«rmirĂ«sohet menjĂ«herĂ«, sepse kjo nuk ka pĂ«r tĂ« ndodhur.
Gaforrja
Dita e sotme do jetĂ« rutinĂ« pĂ«r ata qĂ« janĂ« nĂ« njĂ« lidhje. Nuk do jeni nĂ« humorin e duhur pĂ«r tĂ« provuar eksperienca tĂ« reja. Beqaret nuk do e mbajnĂ« mendjen tek krijimi i njĂ« lidhjeje, por papriturat mund tĂ« sjellin surpriza. NĂ« planin financiar duhet tĂ« merrni disa vendime qĂ« do ndikojnĂ« mjaft tek e ardhmja. Do dini si tâi menaxhoni paratĂ«.
Luani
Do merreni vesh më së miri me atë që keni në krah sot dhe së bashku do mendoni edhe për të ardhmen. Të gjithë do ju kenë zili për bashkëpunimin. Beqaret do tërheqin vëmendjen e të gjithëve, por nuk do ndihen ende gati të pranojnë propozime. Financat do jenë të ekuilibruara për pjesën më të madhe; mjafton një menaxhim më i mirë që situata të përmirësohet më tepër.
Virgjëresha
NĂ«se keni nevojĂ« pĂ«r mĂ« shumĂ« ngrohtĂ«si nĂ« jetĂ«n tuaj nĂ« çift, duhet tâia thoni partnerit dhe jo tĂ« prisni qĂ« ai ta kuptojĂ« vetĂ«. Ai do jetĂ« i zĂ«nĂ« me angazhime dhe nuk do mendojĂ« detajet. Beqaret do takojnĂ« disa persona qĂ« do iu sjellin lumturi dhe begati nĂ« jetĂ«n e tyre. PĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar financat, nuk duhet tĂ« luani me zjarrin apo me lojĂ«rat e fatit.
Peshorja
TĂ« dashuruarit do ndihen mirĂ« ashtu si janĂ« dhe nuk do kĂ«rkojnĂ« asgjĂ« mĂ« tepĂ«r. Partneri do ju pĂ«rgatisĂ« edhe disa surpriza tĂ« vogla. PĂ«r beqaret, klima yjore do jetĂ« shumĂ« mĂ« e ngrohtĂ« se mĂ« parĂ« dhe mundĂ«sitĂ« pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« lidhje janĂ« tĂ« mĂ«dha. NĂ«se doni qĂ« financat tĂ« jenĂ« tĂ« mira, duhet tâi dĂ«gjoni me kujdes kĂ«shillat e tĂ« afĂ«rmve.
Akrepi
Do ndiheni mĂ« tĂ« dashuruar se kurrĂ« mĂ« parĂ« gjatĂ« kĂ«saj dite dhe do i bĂ«ni disa propozime tĂ« çmendura personit qĂ« keni nĂ« krah. Edhe beqaret mĂ« nĂ« fund do e bĂ«jnĂ« pĂ«r vete atĂ« qĂ« kanĂ« pĂ«lqyer prej kohĂ«sh. Ădo gjĂ« do iu duket mĂ« e bukur sot. Me financat tregohuni tĂ« kujdesshĂ«m, sepse nĂ« njĂ« moment mund tĂ« pĂ«rballeni me vĂ«shtirĂ«si.
Shigjetari
Dita e sotme do jetë shumë e mirë për ata që janë në një lidhje. Do kaloni çaste të lumtura me partnerin dhe asgjë nuk ka për të shkuar keq. Beqaret do kenë mundësi pa fund për njohje të reja, por asnjëri nuk do iu pëlqejë aq sa duhet. Në planin financiar do kryeni transaksione dhe investime të rëndësishme, pasi gjendja do jetë e favorshme.
Bricjapi
Sot do fillojë një etapë shumë e bukur për jetën tuaj sentimentale. Do merreni vesh për mrekulli me atë që keni në krah dhe do ndiheni gati të ndërmerrni sfida. Beqaret ende nuk do jenë gati të ndryshojnë statusin, prandaj do mbeten vetëm. Financat do jenë më të mira dhe me ndihmën e disa familjarëve do arrini të kaloni edhe vështirësitë e dikurshme, duke qenë më të qetë.
Ujori
Do jeni tĂ« vendosur tĂ« bĂ«ni ndryshime rrĂ«njĂ«sore sot nĂ« jetĂ«n tuaj nĂ« çift dhe keni pĂ«r tâia dalĂ« mbanĂ«. Si ju ashtu edhe ai qĂ« keni nĂ« krah do jeni nĂ« humorin e duhur. Beqaret do ndihen gati pĂ«r tĂ« pranuar ftesat qĂ« do iu bĂ«hen, edhe sikur tĂ« jenĂ« vetĂ«m pĂ«r aventura kalimtare. NĂ« planin financiar do jetĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« ruani ekuilibrin.
Peshqit
Falë ndikimit dhe shtysës që do iu japë Merkuri, sot do bëni disa ndryshime rrënjësore në jetën tuaj në çift. Sigurisht, për gjithçka do bini dakord me partnerin. Beqaret do takojnë që në mëngjes persona që do iu shtojnë dëshirën për të krijuar një familje. Në planin financiar mund të përballeni me vështirësi të mëdha për shkak të pamaturisë së kohëve të fundit.
Pas dekadave të izolimit dhe një eksodi të madh, Shqipëria po u kthehet rrënjëve të saj kulinare, falë gjysheve që ende gatuajnë si dikur, ka shkruar mediumi prestigjioz BBC.
Tefta Pajenga, 76 vjeçe, Ă«shtĂ« njĂ« nga shumĂ« gjyshet e moshĂ«s sĂ« pensionit qĂ« sot janĂ« bĂ«rĂ« kuzhiniere televizive nĂ« ShqipĂ«ri. NĂ« emisionin e saj kombĂ«tar, ish-mĂ«suesja u mĂ«son amvisave tĂ« reja si tĂ« gatuajnĂ« japrakĂ« (sarma) â gjethe rrushi, tĂ« mbushura me oriz, mish tĂ« bluar dhe erĂ«za.
JaprakĂ«t kanĂ« njĂ« vend tĂ« veçantĂ« nĂ« zemrat e shqiptarĂ«ve. Zakonisht pĂ«rgatiten nĂ« familje dhe hahen gjatĂ« festave tĂ« krishtera dhe myslimane. Emri dhe receta vijnĂ« nga ndikimi osman (fjala turke âyaprakâ do tĂ« thotĂ« âgjetheâ), por pĂ«rbĂ«rĂ«sit janĂ« vendas: kopĂ«r, speca e mentĂ« nga veriu i ShqipĂ«risĂ«.
JaprakĂ« (sarma), tĂ« shĂ«rbyer me kos, djathĂ« e ullinj JaprakĂ« (sarma), tĂ« shĂ«rbyer me kos, djathĂ« e ullinjÂ
Sot, gjyshe si Pajenga po u mĂ«sojnĂ« disa brezave nĂ« njĂ« nga vendet mĂ« tĂ« reja nĂ« moshĂ« nĂ« EvropĂ« se si tĂ« pĂ«rgatisin gatime tĂ« vjetra. Kjo sepse vendi ka kaluar dy âharresaâ tĂ« mĂ«dha kulinare nĂ« 80 vitet e fundit.
Periudha e parĂ« e harresĂ«s ishte nga viti 1946 deri nĂ« 1991, kur ShqipĂ«ria u izolua plotĂ«sisht nga bota nĂ«n komunizĂ«m. Kryeministri i sotĂ«m, Edi Rama, ShqipĂ«rinĂ« e asaj kohe e ka quajtur âKoren e Veriut nĂ« EvropĂ«â. GjatĂ« atyre viteve u dogjĂ«n libra gatimi, importet u ndaluan, udhĂ«timet jashtĂ« vendit u bllokuan, ushqimi u kolektivizua dhe mungesat ishin tĂ« vazhdueshme.
Periudha e dytë erdhi pas rënies së komunizmit, kur nga viti 1989 deri më 2001 rreth 710 mijë shqiptarë, ose 20 për qind e popullsisë, u larguan për të punuar jashtë. Me kohën, shumë emigrantë harruan recetat e gjysheve teksa përshtateshin me vendbanimet e reja.
Pajenga kujton se edhe demokracia e thelloi problemin.
âGjatĂ« komunizmit njerĂ«zit kishin njĂ« punĂ« nga ora 07:00 deri nĂ« 15:00. Kur erdhi demokracia, duhej tĂ« bĂ«je mĂ« shumĂ« se njĂ« punĂ« pĂ«r ta ushqyer familjenâ, ka thĂ«nĂ« ajo.
Pajenga gjithashtu ka thĂ«nĂ« se shumĂ« nga ata qĂ« i mbanin mend recetat tradicionale, nuk kishin mĂ« kohĂ« tâi gatuanin.
Kur filloi emisionin e saj nĂ« vitin 2004, Pajenga ka thĂ«nĂ« se nuk pretendonte tâi âedukonteâ shefat e kuzhinĂ«s pĂ«rmes tij.
âAudienca ime nuk ishin shefat e kuzhinĂ«s, por amvisat dhe tĂ« rinjtĂ« qĂ« u mungonte njohuria ose e kishin harruar kuzhinĂ«n tradicionaleâ, ka thĂ«nĂ« ajo.
Kuzhina shqiptare pasqyron historikisht pozicionin e vendit si urë mes Lindjes dhe Perëndimit. Romakët sollën rrushin dhe ullinjtë në shekullin II p.e.s. Disa receta shqiptare u përhapën drejt Lindjes gjatë Perandorisë Osmane, të tjera erdhën në Shqipëri nga pjesë të Ballkanit.
Ndërkohë që sutlijashi, (pudingu me oriz e qumësht) arriti në Shqipëri si pjesë e kuzhinës otomane, kurse pas Luftës së Dytë Botërore, nga Ballkani verior u importuan disa ushqime të tjera si ajvari, i cili përbëhet nga specat e kuq, patëllxhani i zi e erëzat.
Disa ushqime vendase, si meshavina (lloj djathi i bardhë me strukturë kokrrizore), nuk gjenden askund tjetër. Mënyra e përgatitjes së tij, ku bulmeti shtypet fort brenda dhjamit të kafshës për rreth tre muaj, derisa të fermentohet dhe të kthehet në një djathë pikant, është trashëguar brez pas brezi nga barinjtë e Alpeve Shqiptare.
Shumë receta të vjetra shqiptare përfshijnë edhe flinë, si lloj palëpete me shtresa të holla të lyera me mazë, si dhe byrekun apo piten me mish, apo piten me origjinë turke që përgatitet me speca.
Pite me spinaq e shërbyer me kos
Gjyste Bici, 67 vjeçe, i mësoi recetat nga gjyshja e saj në Alpet e Veriut, ku dimrat e ashpër shpesh e izolonin zonën.
âEdhe para komunizmit kishte pak materiale tĂ« shkruara, ndaj recetat gjithmonĂ« kalonin nga gjyshet te brezat e rinjâ, ka thĂ«nĂ« ajo.
Shumë receta kishin lidhje me festat fetare, gjë që gjatë komunizmit u dënua rëndë, sidomos pas vitit 1967 kur Enver Hoxha ndaloi çdo praktikë fetare.
DallĂ«ndyshe Xhahysa, 91 vjeçe, kujton se regjimi i HoxhĂ«s pretendonte tâi shkatĂ«rronte tĂ« gjitha fetĂ«.
âDiktatura u pĂ«rpoq tâi shkatĂ«rronte tĂ« gjitha fetĂ«. Recetat nuk do tĂ« kishin mbijetuar kurrĂ« po tĂ« mos ishin gjyshet si unĂ«, ka thĂ«nĂ« Xhahysa.
Ajo tregon se përgatitja e hallvës gjatë Ramazanit bëhej fshehurazi.
âNĂ«se gatuaje hallvĂ«, fqinjĂ«t tĂ« spiunonin pĂ«r tĂ« marrĂ« ndonjĂ« shpĂ«rblim nga shteti. PĂ«r tĂ« mos u zbuluar, blerjet bĂ«heshin javĂ« mĂ« herĂ«t dhe gatimi bĂ«hej âme dritare tĂ« mbyllura ose perde tĂ« lĂ«shuara. NĂ«se kapeshim, dĂ«nimi ishte i ashpĂ«r, mund tĂ« na dĂ«rgonin nĂ« kamp internimi pĂ«r muaj tĂ« tĂ«rĂ«â, ka thĂ«nĂ« ajo.
Mungesa e ushqimeve bëri që shumë receta të humbnin. Ishte e ndaluar të mbaje kafshë si derra apo dele dhe çdo familje mund të merrte vetëm sasi të kufizuar ushqimi.
âĂdo muaj lejoheshin 10 kg patate dhe 2 kg djathĂ«â, ka kujtuar Bici.
Receta si tava e krapit u harruan sepse peshkimi privat ishte i ndaluar.
Pas hapjes sĂ« kufijve nĂ« vitet â90, shumĂ« gjyshe filluan tĂ« shfaqeshin nĂ« televizion pĂ«r tĂ« rikthyer recetat e vjetra. NĂ« vitin 2007, Bici nisi tĂ« gatuante nĂ« emisionin âE Diela Shqiptareâ, me receta qĂ«, siç thotĂ« ajo, âjanĂ« gatuar pĂ«r mijĂ«ra vjetâ.
Por ato po përballeshin me një sfidë të re: emigrimin e fermerëve drejt Tiranës, duke boshatisur fshatrat.
âBujqĂ«sia ende nuk Ă«shtĂ« rimĂ«kĂ«mburâ, ka thĂ«nĂ« Pajenga.
PĂ«r tĂ« mos lejuar qĂ« tradita tĂ« humbasĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« tretĂ«, Bici ka botuar librin âKuzhina unike e Alpeve Shqiptareâ dhe vazhdon tĂ« gatuajĂ« nĂ« emisionin âHistori Shqiptareâ.
âKam shumĂ« kĂ«rkesa nĂ« Instagram pĂ«r receta tĂ« vjetra. NĂ«se tĂ« rinjtĂ« e bĂ«jnĂ« lakrorin tim nga TikTok-u, sâka problemâ, ka thĂ«nĂ« ajo.
Edhe Xhahysa, tani stĂ«rgjyshe, vazhdon tĂ« ndajĂ« dijet e saj. Ajo ka kontribuar me receta nĂ« restorantin e parĂ« ânga ferma nĂ« tryezĂ«â nĂ« ShqipĂ«ri, âUka Farmâ nĂ« TiranĂ«, njĂ« agroturizĂ«m qĂ« ka frymĂ«zuar mbi 100 ferma tĂ« tjera.
Receta e saj e fërgesës është ndër më të kërkuarat, ndërsa specat e skuqur me gjizë sjellin shijen e një Shqipërie të harruar.
NĂ« vitin 2018, njĂ« ngjarje qĂ« bashkoi 12 gjyshe dhe 12 kuzhinierĂ« tĂ« rinj u bĂ« sensacion kombĂ«tar, duke sjellĂ« formate tĂ« reja televizive si âGjyshet Milionereâ.
Ngjarjen e organizoi shefi i njohur Bledar Kola.
Bledar Kola nĂ« âMullixhiuâ
âPa qenĂ« shumĂ« krenar, por ky emision ndezi njĂ« shkĂ«ndijĂ« nĂ« njĂ« zjarr tĂ« madhâ, ka thĂ«nĂ« ai.
Pas njĂ« karriere nĂ« restorante tĂ« njohura tĂ« EvropĂ«s si âLe Gavrocheâ nĂ« LondĂ«r dhe âNomaâ nĂ« KopenhagĂ«, Kola u kthye nĂ« TiranĂ« pĂ«r tĂ« sjellĂ« recetat e vjetra nĂ« mĂ«nyrĂ« moderne nĂ« restorantin âMullixhiuâ. NĂ« mungesĂ« librash, ai mĂ«soi edhe nga njĂ« gjyshe shqiptare.
Tani ai po hap njĂ« restorant tradicional nĂ« GjirokastĂ«r, âMullixhinoâ, qĂ« pritet tĂ« nisĂ« punĂ«n nĂ« fund tĂ« vitit 2025.
âKuzhina do tĂ« jetĂ« e frymĂ«zuar nga kopshti, çdo gjĂ« nĂ« zjarr tĂ« hapur. Recetat janĂ« homazh pĂ«r gjyshet shqiptareâ, ka thĂ«nĂ« ai.
Ndërkohë, po përgatitet edhe një enciklopedi e re me 7,000 përbërës e receta shqiptare, shumë prej tyre të mbledhura nga gjyshet, e cila po shkruhet nga vëllai i Kolës, Nikolini, dhe nëntë akademikë.
Afroja e një gruaje nga New York është certifikuar si më e madhja në botë, me një perimetër prej 1.8 metrash, duke u kurorëzuar zyrtarisht nga mbajtësja e mëparshme e rekordit.
Aevin Dugas, e cila e fitoi titullin pĂ«r afro mĂ« tĂ« madh mbi njĂ« person tĂ« gjallĂ« (femĂ«r) nĂ« vitin 2010, vizitoi njĂ« sallon flokĂ«sh nĂ« New York pĂ«r tâia dorĂ«zuar zyrtarisht âshkopinâ mbajtĂ«ses sĂ« re tĂ« rekordit, Jessica L. Martinez.
Flokët kaçurrela të Martinezit maten me 29 centimetra lartësi, 31 centimetra gjerësi dhe 1.8 metra perimetër, duke e shpallur zyrtarisht rekordin e saj të ri.
Dugas, e cila këtë vit u emërua një Ikonë e Rekordeve Botërore të Guinnessit, tha se ishte krenare që po ia dorëzonte titullin pas 15 vjetësh mbajtjeje.
âShpresoj qĂ« njerĂ«zit tĂ« mendojnĂ« kur na shohin (ndĂ«rsa takohemi) se nĂ« fund tĂ« ditĂ«s, unĂ« e dua veten, ajo e do veten, dhe tĂ« dyja thjesht po pĂ«rpiqemi tâu mĂ«sojmĂ« njerĂ«zve tĂ« duan veten. Nuk Ă«shtĂ« njĂ« garĂ«, Ă«shtĂ« thjesht dashuriâ, tha ajo.
Ndërkohë, Martinez zbuloi se dikur i mbante flokët të drejtuar profesionalisht deri në shkollën e mesme, por i ndërpreu krejtësisht trajtimet gjatë vitit të parë të kolegjit.
Ajo shtoi se i ishte dashur një ekip prej tre personash me një matës për të marrë masat kur vendosi të tentonte rekordin këtë vit.
Roveri Perseverance i NASA-s mund tĂ« ketĂ« hasur nĂ« njĂ« âvizitorâ tĂ« huaj nĂ« sipĂ«rfaqen e Marsit â njĂ« shkĂ«mb tĂ« çuditshĂ«m, me shkĂ«lqim metalik, qĂ« shkencĂ«tarĂ«t besojnĂ« se mund tĂ« jetĂ« meteor, i formuar nĂ« zemrĂ«n e njĂ« asteroidi mijĂ«ra miliona vjet mĂ« parĂ«.
Sipas NASA-s shkĂ«mbi â i quajtur âPhippsakslaâ â tĂ«rhoqi menjĂ«herĂ« vĂ«mendjen e ekipit shkencor, pasi dallohej dukshĂ«m nga terreni i sheshtĂ« pĂ«rreth tij. Analizat e para treguan nivele tĂ« larta hekuri dhe nikeli â tĂ« njĂ«jtat elemente qĂ« gjenden zakonisht te meteorĂ«t qĂ« kanĂ« rĂ«nĂ« si nĂ« Mars, ashtu edhe nĂ« TokĂ«.
Ky mund të jetë meteori i parë që Perseverance ka zbuluar gjatë misionit të tij, edhe pse roverët e mëparshëm Curiosity, Opportunity dhe Spirit kanë gjetur më herët fragmente metalike të ngjashme në planet.
Shkëmbi ndodhet jashtë kraterit Jezero, i vendosur mbi një shtresë shkëmbore të formuar nga ndikimi i një asteroidi të dikurshëm, duke ngritur pyetje për mënyrën se si ai ka përfunduar aty.
NĂ«se konfirmohet si meteor, âPhippsakslaâ do tâi shtohet listĂ«s sĂ« gjatĂ« tĂ« meteorĂ«ve tĂ« gjetur nga roverĂ«t e NASA-s â si âLebanonâ dhe âCacaoâ tĂ« Curiosityt â dhe do tĂ« ndihmojĂ« shkencĂ«tarĂ«t tĂ« kuptojnĂ« mĂ« mirĂ« se si meteorĂ«t ndryshojnĂ« me kalimin e kohĂ«s nĂ« kĂ«tĂ« planet.
NASA ka thĂ«nĂ« se studimi i shkĂ«mbit âPhippsakslaâ vazhdon dhe se shumĂ« shpejt mund tĂ« konfirmojĂ« nĂ«se ky objekt me shkĂ«lqim metalik Ă«shtĂ« vĂ«rtet njĂ« fragment i ardhur nga hapĂ«sira.
MANILA, 11 nĂ«ntor /ATSH-AA/ â TĂ« paktĂ«n 18 persona humbĂ«n jetĂ«n dhe dy tĂ« tjerĂ« rezultojnĂ« tĂ« zhdukur pasi tajfuni âFung-Wongâ shkaktoi shira tĂ« rrĂ«mbyeshĂ«m dhe pĂ«rmbytje tĂ« mĂ«dha nĂ« tĂ« gjithĂ« Filipinet, duke detyruar evakuimin e mĂ« shumĂ« se dy milionĂ« banorĂ«ve, raportuan mediet locale.
Sipas âInquirerâ, mbi 2,4 milionĂ« njerĂ«z janĂ« prekur nĂ« 15 rajone, pĂ«rfshirĂ« Luzonin qendror, rajonin autonom Bangsamoro nĂ« Mindanaon Muslimane (BARMM) dhe Visayas PerĂ«ndimore.
Autoritetet lokale thanë se më shumë se 800 mijë njerëz të zhvendosur po strehohen në rreth 11 800 qendra evakuimi në të gjithë rajonet e prekura.
Përmbytjet janë përhapur në 267 zona me tetë rajone ende nën ujë.
Rajoni Bicol regjistroi numrin më të lartë të zonave të përmbytura me 161, i ndjekur nga Calabarzon me 39 dhe Luzoni qendror me 36.
Stuhia dëmtoi rrugë dhe ura ndërsa ndërprerjet e furnizimit me energji elektrike dhe ujë vazhdojnë në dhjetëra qytete dhe qyteza.
JavĂ«n e kaluar, tajfuni âKalmaegiâ shkaktoi vdekjen e tĂ« paktĂ«n 224 personave, ndĂ«rsa la tĂ« zhdukur 109 persona dhe plagosi mĂ« shumĂ« se 500 tĂ« tjerĂ« nĂ« vend./  /Ad.Ab./
Holanda Ă«shtĂ« zgjedhur si vendi mĂ« i sigurt pĂ«r tâu vizituar nĂ« vitin 2026, sipas listĂ«s sĂ« pĂ«rpiluar nga kompania e sigurimeve âBerkshire Hathaway Travel Protectionâ (BHTP).
Ădo vit, BHTP-ja anketon njĂ« numĂ«r tĂ« madh njerĂ«zish pĂ«r vendet ku kanĂ« udhĂ«tuar vitet e fundit dhe se sa tĂ« sigurt janĂ« ndjerĂ« nĂ« secilin prej tyre. Kjo vlen veçanĂ«risht pĂ«r gratĂ«, personat e komunitetit LGBTQ+ dhe grupet e tjera tĂ« margjinalizuara.
ezultatet e kĂ«tyre anketave kombinohen mĂ« pas me statistika nga âGlobal Peace Indexâ dhe indekse tĂ« ngjashme, pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar me saktĂ«si se cilat vende ofrojnĂ« mĂ« shumĂ« paqe pĂ«r udhĂ«tarĂ«t çdo vit. Vitin e kaluar, Islanda ishte nĂ« krye tĂ« listĂ«s, por kĂ«tĂ« vit ajo ka rĂ«nĂ« nĂ« vendin e katĂ«rt, duke ia lĂ«nĂ« fronin HolandĂ«s.
Kjo Ă«shtĂ« veçanĂ«risht mbresĂ«lĂ«nĂ«se, pasi vitin e kaluar Holanda renditej nĂ« vendin e 14-tĂ«. Sipas BHTP, sekreti i suksesit tĂ« kĂ«tij vendi Ă«shtĂ« i thjeshtĂ«: âĂshtĂ« njĂ« vend qĂ« dashuron paqen.
GratĂ« dhe grupet e margjinalizuara thanĂ« se janĂ« ndier shumĂ« tĂ« mirĂ«pritur nĂ« HolandĂ« dhe vlerĂ«suan lart masat shĂ«ndetĂ«sore. ShqetĂ«simet mĂ« tĂ« mĂ«dha pĂ«r sigurinĂ« qĂ« mund tĂ« keni lidhen me ndonjĂ« çiklist tĂ« pakujdesshĂ«m apo turistĂ« tĂ« zhurmshĂ«mâ, thekson kompania.
Në vendin e dytë, duke ruajtur pozicionin nga viti i kaluar, është Australia. Ajo ka një sistem shumë të rregulluar, kujdes shëndetësor të shkëlqyer për vizitorët dhe një nivel të ulët aktiviteti terrorist. Sipas australianëve, kjo është rezultat i një sistemi politik të qëndrueshëm, nivelit të ulët të krimit dhe ligjeve të rrepta për bio-sigurinë dhe kontrollin e armëve.
Sipas studimit të Berkshire Hathaway Travel Protection, këto janë 15 vendet më të sigurta për të udhëtuar në vitin 2026: Holanda, Australia, Austria, Islanda, Kanada, Zelanda e Re, Emiratet e Bashkuara Arabe, Zvicra, Japoni, Irlandë, Belgjikë, Portugali, Francë, Mbretëria e Bashkuar, Danimarkë.
MANILA, 5 nĂ«ntor /ATSH-DPA/- Numri i tĂ« vdekurve nga tajfuni âKalmaegiâ nĂ« Filipine Ă«shtĂ« rritur nĂ« 66, me 26 tĂ« zhdukur dhe mbi 430 000 tĂ« zhvendosur, tha sot agjencia kombĂ«tare e fatkeqĂ«sive.
DhjetĂ« persona u raportuan gjithashtu tĂ« plagosur nĂ« pĂ«rmbytjet dhe aksidentet e tjera tĂ« shkaktuara nga tajfuni âKalmaegiâ, ndĂ«rsa sistemi meteorologjik solli shira tĂ« rrĂ«mbyeshĂ«m mbi 24 provinca nĂ« rajonet kryesore filipinase, Luzon, Visayas dhe Mindanao.
Tajfuni po shoqërohej me erëra maksimale të qëndrueshme prej 130 kilometrash në orë dhe shpërthime të erës deri në 180 kilometra/orë ndërsa po largohej nga bregu perëndimor i Filipineve.
Ai lëvizi në veriperëndim me 25 kilometra/orë dhe parashikohet të largohet nga Filipinet sot në mbrëmje ose nesër ndërsa drejtohet drejt Vietnamit.
Dyzet e nëntë nga viktimat ishin nga provinca e Cebu, e cila u godit rëndë nga përmbytjet e konsiderueshme.
Zyra e Mbrojtjes Civile (OCD) shtoi se vdekjet u shkaktuan nga mbytja, rrëshqitjet e dheut dhe mbeturinat.
Njëmbëdhjetë vdekje, të shkaktuara nga përmbytjet dhe mbeturinat e rëna, u raportuan gjithashtu në rajonin e Ishullit Negros dhe provincat Capiz, Bohol, Leyte dhe Leyte Jugore.
Një total prej 706 549 personash në 24 provinca u prekën nga tajfuni, përfshirë 436 911 që u detyruan të largoheshin nga shtëpitë e tyre.
Më shumë se 30 fluturime u anuluan sot, ndërsa gati 3 000 pasagjerë ishin ende të bllokuar në portet detare.
Zyra e motit tha se një ciklon tjetër tropikal po lëvizte drejt Filipineve dhe pritej të hynte në vend deri të premten në mbrëmje ose të shtunën.
âDepresioni tropikalâ pritet tĂ« intensifikohet dhe mund tĂ« shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« super tajfun gjatĂ« fundjavĂ«s.
Filipinet goditen mesatarisht nga rreth 20 ciklone tropikale nĂ« vit. NjĂ« nga stuhitĂ« mĂ« tĂ« forta qĂ« ka goditur ndonjĂ«herĂ« vendin ishte Super Tajfuni âHaiyanâ nĂ« nĂ«ntor 2013, i cili shkaktoi vdekjen e mĂ« shumĂ« se 6 300 personave. //a.i/
Filipinasit u strehuan nĂ« çati pĂ«r tâi shpĂ«tuar pĂ«rmbytjeve tĂ« shkaktuara nga shirat e rrĂ«mbyeshĂ«m tĂ« tajfunit tĂ« fuqishĂ«m Kalmagi, i cili po pĂ«rshkon arkipelagun sot dhe ka marrĂ« tashmĂ« tĂ« paktĂ«n dy jetĂ« njerĂ«zish.
Në orën 08:00, sistemi po lëvizte drejt perëndimit, përmes ishujve qendrorë të Cebu dhe Negros, me erëra prej 150 kilometrash në orë dhe shpërthime deri në 185 kilometra në orë, duke shkulur pemë dhe shtylla elektrike.
Tajfuni hyri në arkipelag nga lindja dje pak para mesnatës, duke arritur mbi tokë në nivelin e provincës së Ishujve Dinagat, pjesë e arkipelagut Visayas, me erëra që arrinin deri në 205 kilometra në orë, sipas Agjencisë Meteorologjike Filipinase .
This is not normal â itâs getting worse day by day. This morning, powerful floodwaters hit Villa Azalea Phase 2C, Cotcot, Liloan, Cebu, Philippines, as strong winds and heavy rain from Typhoon Tino (Kalmaegi) continued. pic.twitter.com/5qmenSBQNV
âNjerĂ«zit e bllokuar nĂ« çati kĂ«rkuan tĂ« shpĂ«toheshinâ, tha pĂ«r AFP-nĂ« nĂ« telefon Ron Ramos, njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i autoriteteve tĂ« Cebu-s, duke shtuar se disa qendra shpĂ«timi ishin madje tĂ« pĂ«rmbytura.
âUji u rrit shumĂ« shpejt. Nga sa mĂ« thanĂ«, pĂ«rmbytjet filluan rreth orĂ«s 3 tĂ« mĂ«ngjesit. Deri nĂ« orĂ«n 4 tĂ« mĂ«ngjesit, situata ishte tashmĂ« jashtĂ« kontrollit, njerĂ«zit nuk mund tĂ« dilnin mĂ«â, tha Don del Rosario, 28 vjeç. Ai Ă«shtĂ« midis banorĂ«ve tĂ« qytetit Cebu qĂ« u strehuan nĂ« katet e sipĂ«rme tĂ« ndĂ«rtesave tĂ« tyre ndĂ«rsa tajfuni u tĂ«rbua.
Qindra njerĂ«z, tĂ« cilĂ«t kishin jetuar nĂ« tenda nĂ« kampe tĂ« ngritura pas tĂ«rmetit me magnitudĂ« 6.9 ballĂ« nĂ« fund tĂ« shtatorit, âu evakuuan me nxitim pĂ«r sigurinĂ« e tyreâ, tha Ron Ramos.
Priten më shumë stuhi
Ădo vit, rreth njĂ«zet stuhi ose tajfunĂ« godasin ose i afrohen Filipineve. Rajonet mĂ« tĂ« varfra tĂ« arkipelagut janĂ« zakonisht ato qĂ« goditen mĂ« rĂ«ndĂ«. Pas Kalmagit, meteorologia Charmene Varija pret âtre deri nĂ« pesĂ«â stuhi tĂ« tjera deri nĂ« fund tĂ« vitit.
Heavy flooding is currently affecting Mandaue City, Cebu, Philippines, due to intense rainfall brought by Typhoon Tino (Kalmaegi). Authorities are urging residents in flood-prone areas to stay alert and take necessary precautions.
Fenomeni i motit La Niña, i cili ul temperaturën e ujërave sipërfaqësore në Oqeanin Paqësor qendror dhe lindor pranë ekuatorit, shoqërohet përgjithësisht nga një numër më i lartë tajfunësh, shpjegoi ajo për Agence France-Presse.
Në shtator, Filipinet u goditën nga dy stuhi vdekjeprurëse. Sipas ekspertëve, ndryshimi i klimës po i bën ngjarjet ekstreme të motit më të shpeshta dhe intensive.
Kur dy njerĂ«z ndahen me respekt, mirĂ«kuptim dhe pa dĂ«shirĂ«n pĂ«r tĂ« lĂ«nduar njĂ«ri-tjetrin, divorci mund tĂ« jetĂ« njĂ« fillim i ri â si pĂ«r ta, ashtu edhe pĂ«r fĂ«mijĂ«t e tyre.
Divorci është një temë për të cilën rrallë flitet pa paragjykime. Shpesh shihet si dështim, fund i dashurisë dhe shkatërrim i familjes.
Shumë njerëz besojnë se ndarja u shkakton fëmijëve pasiguri, frikë nga afërsia dhe një imazh negativ për martesën. Megjithatë, ekspertët e marrëdhënieve po theksojnë gjithnjë e më shumë se kjo nuk duhet të jetë gjithmonë kështu.
Kur dy njerëz ndahen me respekt dhe vetëdije, divorci mund të jetë një akt pjekurie, që sjell qetësi emocionale, zhvillim personal dhe një shans të ri për lumturi, si për ta, ashtu edhe për fëmijët e tyre. Qëndrimi në një marrëdhënie toksike, të ftohtë ose të palumtur shpesh lë plagë shumë më të thella se një ndarje e sinqertë.
Ekspertja për marrëdhënie, Nancy Pina, thekson se çiftet që ndahen me dinjitet, pasi kanë provuar gjithçka për të përmirësuar lidhjen, përfundimisht kuptojnë tre të vërteta befasuese. Pikërisht ato tregojnë se divorci, kur pranohet me mençuri, mund të sjellë paqe të brendshme, shëndet emocional dhe mundësi për dashuri të re, transmeton Telegrafi.
Marrëdhënia e prindërve bëhet modeli i dashurisë për fëmijët
Arsyeja mĂ« e fortĂ« pse njĂ« çift nuk duhet tĂ« qĂ«ndrojĂ« bashkĂ« nĂ«se pajtimi Ă«shtĂ« i pamundur, Ă«shtĂ« sepse marrĂ«dhĂ«nia e tyre bĂ«het modeli i parĂ« qĂ« fĂ«mijĂ«t kuptojnĂ« si ânormalâ.
Nëse prindërit qëndrojnë në një lidhje pa dashuri, besim dhe respekt, ata pa vetëdije u mësojnë fëmijëve se kjo është dashuria që duhet pranuar. Atmosfera toksike, konfliktet e vazhdueshme, ftohtësia dhe tensioni krijojnë një shtëpi pa siguri dhe ngrohtësi.
FĂ«mijĂ«t mund tĂ« mos kuptojnĂ« gjithçka qĂ« ndodh, por e ndiejnĂ« kur diçka nuk shkon. NĂ«se u thuhet se âgjithçka Ă«shtĂ« nĂ« rregullâ ndĂ«rkohĂ« qĂ« ndjejnĂ« tĂ« kundĂ«rtĂ«n, ata humbin besimin tek instinktet e tyre.
MĂ« vonĂ«, si tĂ« rritur, mund tĂ« zhvillojnĂ« frikĂ« nga afĂ«rsia, tĂ« pĂ«rsĂ«risin modele marrĂ«dhĂ«niesh tĂ« palumtura ose tâi sabotojnĂ« lidhjet sapo bĂ«hen serioze.
Sipas studimit të botuar në Journal of Child and Family Studies (2022), fëmijët e prindërve që ruajnë respekt dhe komunikim pas divorcit ruajnë një ndjenjë të shëndetshme për dashurinë dhe familjen, raporton Psychology Today.
Jeta në gënjeshtër i shkatërron emocionalisht dhe shpirtërisht
Ruajtja e iluzionit tĂ« njĂ« martese tĂ« lumtur kĂ«rkon energji tĂ« madhe emocionale. ShumĂ« mendojnĂ« se mund ta âpĂ«rballojnĂ«â edhe disa vite pĂ«r hir tĂ« fĂ«mijĂ«ve, por nuk e kuptojnĂ« peshĂ«n psikologjike dhe fizike qĂ« mbart njĂ« jetĂ« nĂ« mohimin e sĂ« vĂ«rtetĂ«s.
âJeta nĂ« njĂ« lidhje ku mungon ndershmĂ«ria dhe pĂ«rmbajtja emocionale çon nĂ« lodhje tĂ« thellĂ« mendore dhe fizike,â shkruan Harvard Health Publishing. Shtypja e ndjenjave negative, zemĂ«rimi, trishtimi dhe zhgĂ«njimi, grumbullohet dhe del nĂ« sipĂ«rfaqe nĂ« forma destruktive, shpesh ndaj fĂ«mijĂ«ve, familjarĂ«ve ose vetvetes.
PĂ«r tĂ« shĂ«ruar vĂ«rtet, ish-partnerĂ«t duhet tâi lejojnĂ« vetes tĂ« pĂ«rjetojnĂ« dhimbjen dhe humbjen. VetĂ«m kur e pranojnĂ« dhimbjen dhe pĂ«rballen me tĂ«, mund tĂ« rigjejnĂ« ekuilibrin e brendshĂ«m.
Sipas American Psychological Association, terapia individuale dhe ajo familjare ndihmojnë ndjeshëm në këtë proces, duke reduktuar depresionin dhe ankthin pas ndarjes.
Pa dashuri të sinqertë nuk ka qetësi të brendshme
Qëndrimi në një marrëdhënie pa dashuri do të thotë të japësh vazhdimisht, pa marrë asgjë në këmbim. Pa afërsi emocionale, butësi dhe mbështetje reciproke, njeriu zbrazet shpirtërisht dhe psikologjikisht.
Shumë njerëz që jetojnë gjatë në lidhje të tilla harrojnë se çfarë do të thotë të jesh vërtet i lumtur dhe i dashur. Prandaj, ndarja, sado e dhimbshme, nganjëherë është e vetmja rrugë për të rifituar paqen.
Kur partnerët vendosin të ndahen me respekt, ata i japin vetes mundësinë për të rigjetur gëzimin, vetëbesimin dhe ekuilibrin emocional. Dhe pikërisht kështu, bëhen shembull më i mirë për fëmijët e tyre: u mësojnë se dashuria e vërtetë nuk do të thotë të durosh, por të zgjedhësh sinqeritetin, lirinë dhe shëndetin emocional.
âNjerĂ«zit shpesh e shohin divorcin si fundin e lumturisĂ«, por nĂ« shumĂ« raste Ă«shtĂ« fillimi i saj,â shkruan The Guardian Lifestyle, duke iu referuar psikoterapistes Dr. Esther Perel, e cila thekson se ândarja e ndershme shpesh Ă«shtĂ« akt dashurie ndaj vetes.â
NĂ« njĂ« kamp pĂ«r azilkĂ«rkues nĂ« Reynosa, MeksikĂ«, njĂ« kishĂ« ishte shndĂ«rruar nĂ« shkollĂ« pĂ«r tâu dhĂ«nĂ« fĂ«mijĂ«ve njĂ« ndjenjĂ« normaliteti mes dhunĂ«s, varfĂ«risĂ« dhe pasigurisĂ«.
Ădo ditĂ«, aty zhvilloheshin mĂ«sime tĂ« thjeshta dhe lojĂ«ra tĂ« strukturuara. NjĂ« nga mjetet qĂ« pĂ«rdorej ishte Rigamajig Jr., njĂ« set lojĂ«rash ndĂ«rtimi qĂ« nxit krijimtarinĂ«, bashkĂ«punimin dhe tĂ« mĂ«suarit nĂ« mĂ«nyrĂ« praktike, shkruan TIME.
NjĂ« djalĂ« i vogĂ«l nga Haiti dallonte nga tĂ« tjerĂ«t. Ani pse ishte rreth gjashtĂ« apo shtatĂ« vjeç, ai nuk kishte folur asnjĂ« fjalĂ« qĂ« nga momenti qĂ« kishte mbĂ«rritur nĂ« kamp. Ădo ditĂ« vinte nĂ« shkollĂ«, por nuk luante, vetĂ«m fshihej nĂ«n tavolinĂ« deri nĂ« fund tĂ« orĂ«s.
NjĂ« ditĂ«, vullnetarĂ«t vendosĂ«n disa copa tĂ« Rigamajig Jr. pranĂ« vendit ku ai qĂ«ndronte. Pa thĂ«nĂ« asgjĂ«, i lanĂ« aty si njĂ« âftesĂ«â pĂ«r tĂ« luajtur. Pas pak, ai filloi tâi prekte pjesĂ«t, mĂ« pas tĂ« ndĂ«rtonte diçka. Brenda disa ditĂ«sh, ai doli nga nĂ«n tavolina, filloi tĂ« ndĂ«rtonte me fĂ«mijĂ«t e tjerĂ«, dhe tĂ« fliste. Loja e kishte rikthyer dalĂ«ngadalĂ« nĂ« botĂ«n e tĂ« tjerĂ«ve.
Sipas TIME, ky moment i vogël tregon diçka shumë të madhe, loja nuk është vetëm zbavitje për fëmijë, por mjet i fuqishëm për shërim emocional.
QĂ« nĂ« fillim tĂ« shekullit tĂ« kaluar, neurologu austriak, Sigmund Freud e kishte vĂ«rejtur se loja mund tâi ndihmonte njerĂ«zit tĂ« shprehnin lirshĂ«m ndjenjat dhe tĂ« pĂ«rpunonin pĂ«rjetime tĂ« dhimbshme. MĂ« vonĂ«, kjo u bĂ« metodĂ« e njohur klinike, terapia pĂ«rmes lojĂ«s, e cila pĂ«rdoret kryesisht me fĂ«mijĂ«t, por mund tĂ« ndihmojĂ« nĂ« çdo moshĂ«.
âLoja Ă«shtĂ« po aq natyrale pĂ«r fĂ«mijĂ«t sa frymĂ«marrja. ĂshtĂ« njĂ« shprehje universale qĂ« tejkalon dallimet nĂ« etni, gjuhĂ« apo kulturĂ«â, kanĂ« shkruar dy ekspertĂ« tĂ« fushĂ«s, Charles Schaefer dhe Athena Drewes.
Schaefer, i njohur si âbabai i terapisĂ« me lojĂ«raâ, ka identifikuar 20 mĂ«nyra pĂ«rmes tĂ« cilave loja mund tĂ« ndryshojĂ« sjelljen.
Ai i ka ndarë përfitimet në katër fusha kryesore:
-loja ndihmon në komunikim,
-përmirëson mirëqenien emocionale,
-forcon marrëdhëniet shoqërore dhe
-ndërton qëndrueshmëri personale.
Këto ndikojnë pothuajse në çdo aspekt të shëndetit mendor, nga vetëvlerësimi dhe kontrolli i stresit, te empatia dhe mësimi.
Psikiatrja Lenore Terr, qĂ« ka punuar me fĂ«mijĂ« qĂ« kanĂ« pĂ«rjetuar trauma, ka thĂ«nĂ« se loja mundĂ«son procesin e quajtur âabreactionâ, shprehjen dhe lirimin e emocioneve tĂ« lidhura me pĂ«rjetime traumatike. PĂ«rmes lojĂ«s simbolike, fĂ«mijĂ«t mund tĂ« ârishkruajnĂ«â frikĂ«n e tyre.
Terr ka theksuar edhe dy funksione të tjera të rëndësishme të lojës: konteksti dhe korrigjimi.
âDuke eksploruar probleme nĂ« situata tĂ« ndryshme loje, fĂ«mijĂ«t fitojnĂ« perspektivĂ« tĂ« re. Dhe duke imagjinuar pĂ«rfundime tĂ« ndryshme, ata rifitojnĂ« ndjenjĂ«n e kontrollitâ, ka thĂ«nĂ« ajo.
Pas ngjarjes sĂ« 11 shtatorit, pĂ«r shembull, psikologĂ«t u kĂ«rkonin fĂ«mijĂ«ve tĂ« ndĂ«rtonin kulla nga kubet dhe tâi rrĂ«zonin me aeroplanĂ« lodĂ«r, pĂ«r tâi ndihmuar tĂ« pĂ«rballeshin me frikĂ«n nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« sigurt.
(11 Shtatori i vitit 2001, është dita kur grupi terrorist, Al-Qaeda ka sulmuar Shtetet e Bashkuara të Amerikes (SHBA), duke rrezuar kullat binjake në New York e duke shkaktuar afër 3 mijë viktima, ngjarje e cila ka ndryshuar politikat e sigurisë në mbarë botën).
Përfitimet e lojës nuk ndalen te fëmijët
Edhe pĂ«r tĂ« rriturit, loja mund tĂ« jetĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r çlirim emocional, lidhje sociale apo pĂ«rpunim tĂ« dhimbjes. TerapistĂ«t shpesh pĂ«rdorin lojĂ«ra si âthyerje akulliâ pĂ«r tĂ« krijuar besim nĂ« grup. NjĂ« kĂ«shilltare qĂ« punonte me viktima tĂ« dhunĂ«s nĂ« familje e fillonte çdo seancĂ« me njĂ« lojĂ« tĂ« thjeshtĂ« me tullumbace. NĂ« çifte, gratĂ« duhej ta mbanin tullumbacen pezull pa e lĂ«nĂ« tĂ« binte. LojĂ«rat sjellin gaz, tĂ« qeshura, dhe hapin rrugĂ«n pĂ«r shĂ«rim emocional.
Forma të tjera loje terapeutike, si lojërat me role, u japin të rriturve mundësinë të distancohen nga përjetimet e dhimbshme, të ushtrojnë sjellje të reja dhe të praktikojnë vëmendjen.
Loja ndihmon edhe shëndetin fizik
Një studim me të rritur me diabet të tipit 1 ka zbuluar se ata që luanin rregullisht me partnerët e tyre kishin humor më të mirë dhe ndiheshin më të mbështetur. Në spitalet pediatrike, terapia me lojë ndihmon fëmijët të reduktojnë ankthin dhe dhimbjen pas operacioneve.
Madje, vetë e qeshura ka efekte biologjike të matshme: ul stresin, rrit disponimin dhe tolerancën ndaj dhimbjes. Te njerëzit me dhimbje kronike, humori shpesh lidhet me cilësi më të mirë jete.
Por ajo që autorja Cas Holman thotë se e preku më shumë në kampin e Reynosas, nuk ishte vetëm mënyra si loja ndihmoi fëmijët individualisht, por si ndryshoi gjithë komunitetin. Në mesin e trishtimit dhe pasigurisë, loja solli diçka thellësisht njerëzore: lidhje, gëzim dhe shpresë.
Ashtu si natyra që qetëson edhe kur vetëm e shikon, edhe loja e fëmijëve mund të ketë efekt pozitiv për të gjithë.
âNjĂ« hapĂ«sirĂ« ku fĂ«mijĂ«t ndĂ«rtojnĂ«, qeshin dhe luajnĂ«, qoftĂ« edhe pĂ«r disa orĂ« nĂ« ditĂ«, mund tĂ« kthehet nĂ« njĂ« strehĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ«â, ka shkruar Holman.
Ajo shpreson që kampet si Senda de Vida të shndërrohen në vende ku loja rikthen ndjenjën e kontrollit dhe krijimit.
Shpërngulja ua heq njerëzve ndjenjën e kontrollit mbi jetën e tyre. Loja, në formën e saj më të pastër, e rikthen atë. Ajo i fton njerëzit të imagjinojnë, të rindërtojnë, të fillojnë sërish.
Fragmentin TIMES e ka pĂ«rdorur me leje nga âPLAYFULâ nga Cas Holman me Lydia Denworth, botuar mĂ« 21 tetor 2025 nga Avery, pjesĂ« e Penguin Publishing Group.
Sipas një raporti, truprojat e presidentit rus, Vladimir Putin, mblidhin jashtëqitjen e tij gjatë udhëtimeve jashtë shtetit, me qëllim që ta rikthejnë në Rusi.
Ky pretendim i çuditshëm u raportua për herë të parë në revistën franceze të lajmeve Paris Match nga dy gazetarë veteranë investigativë.
Sipas raportit, anëtarët e Shërbimit Federal të Mbrojtjes (FPS) të presidentit janë përgjegjës për mbledhjen e jashtëqitjeve në pako të specializuara, të cilat më pas vendosen në një çantë të dedikuar për udhëtimin e kthimit në shtëpi. Shërbimi i Sigurisë Publike (FSB) është departamenti i ngarkuar me mbrojtjen e zyrtarëve të lartë shtetërorë, përfshirë presidentin.
Gazetarët Regis Gente, autor i dy librave mbi Rusinë, dhe Mikhail Rubin, i cili ka mbuluar ngjarjet në Rusi për më shumë se një dekadë, raportuan se shembuj të tillë të mbledhjes së jashtëqitjeve u regjistruan gjatë vizitës së Putinit në Francë më 29 maj 2017 dhe gjatë udhëtimit të tij në Arabinë Saudite në tetor 2019. Kjo praktikë dyshohet të kryhet për të parandaluar fuqitë e huaja që të mbledhin informacion mbi shëndetin e udhëheqësit rus.
Ish-gazetarja e BBC-sĂ«, Farida Rustamova, konfirmoi raportin, duke deklaruar se kishte dijeni pĂ«r njĂ« incident tĂ« ngjashĂ«m nĂ« VjenĂ« dhe se Putini kishte pĂ«rdorur mĂ« parĂ« ânjĂ« banjo private tĂ« veçantĂ«â. Ajo citoi njĂ« burim tĂ« paidentifikuar, i cili tha se presidenti kishte zbatuar kĂ«tĂ« praktikĂ« qĂ« nga fillimi i udhĂ«heqjes sĂ« tij.
Shëndeti i Putinit ka qenë një temë e nxehtë spekulimesh dhe diskutimesh që nga vendimi i tij për të pushtuar Ukrainën më 24 shkurt. Një numër raportesh të pakonfirmuara pretendojnë se 69-vjeçari vuan nga kanceri dhe se gjendja e tij shëndetësore po përkeqësohet me ritëm të shpejtë.
NjĂ« oficer i FSB-sĂ« ka pohuar se Putinit ânuk i kanĂ« mbetur mĂ« shumĂ« se dy deri nĂ« tre vjet jetĂ«â, duke shtuar se presidenti rus vuan nga ânjĂ« formĂ« e rĂ«ndĂ« e kancerit qĂ« pĂ«rparon me shpejtĂ«siâ.
Pretendimet janë forcuar edhe nga pamjet që e tregojnë presidentin duke u dridhur në mënyrë të pakontrollueshme, gjë që ka shkaktuar thashetheme në internet se ai mund të vuante nga sëmundja e Parkinsonit.
Një grua me origjinë nga Ballkani që jeton në Gjermani është gjobitur me 50 euro pasi kishte tharë rrobat në ballkonin e saj, duke shkaktuar debat të madh në rrjetet sociale.
Rasti u bĂ« i njohur pasi gruaja e publikoi pĂ«rvojĂ«n e saj nĂ« grupin nĂ« Facebook âBalkanci in Germanyâ, ku tregoi se kishte marrĂ« paralajmĂ«rim zyrtar pĂ«r âmosrespektim tĂ« rregullave tĂ« banesĂ«sâ.
âSâpo e di mĂ« nĂ«se mĂ« lejohet tĂ« bĂ«j ndonjĂ« gjĂ« nĂ« kĂ«tĂ« vend! Ishte ditĂ« me diell, i lava rrobat, i vendosa nĂ« ballkon tĂ« thaheshin. Fqinja sipĂ«r filloi tĂ« bĂ«rtiste se âi duken keq kur i sheh poshtĂ«â. Mendova se po bĂ«nte shaka, por tre ditĂ« mĂ« vonĂ« mĂ« erdhi letra me gjobĂ«n dhe paralajmĂ«riminâ, ka shkruar ajo me ironi.
Autoritetet shpjeguan se ânĂ« ndĂ«rtesĂ«n pĂ«rkatĂ«se nuk lejohet qĂ« rrobat tĂ« shihen nga jashtĂ«â. Gruaja reagoi me humor, duke pyetur: âPo ku tâi thaj atĂ«herĂ«, nĂ« frigorifer?â
Një banor i Alabamës ka arritur të rrisë mjekrën në një gjatësi rekord, duke kaluar 1 metër.
Rudolf Martino, i cili u transferua në Birmingham nga Kalifornia në vitin 2015, fitoi titullin e Rekordeve Botërore Guinness për mjekrën më të gjatë natyrale tek një person i gjallë.
Martino tha se nuk ka ndërmend ta presë flokët ose mjekrën së shpejti.
âAshtu si njĂ« pemĂ« qĂ« ka rrĂ«njĂ«, degĂ«, gjethe dhe disa fruta, unĂ« kam si simbol flokĂ«t e mi, rrĂ«njĂ«t e tyre, gjatĂ«sinĂ« dhe forcĂ«nâ, tha ai.
MANILA, 29 shtator /ATSH-AFP/ â Numri i tĂ« vdekurve nga tajfuni âBualoiâ nĂ« Filipine arriti nĂ« 24, ndĂ«rsa nĂ« Vietnam nĂ« 11.
Pasi goditi Filipinet nĂ« fund tĂ« javĂ«s sĂ« kaluar, âBualoiâ zbarkoi nĂ« Vietnam tĂ« dielĂ«n nĂ« mbrĂ«mje, duke gjeneruar erĂ«ra me shpejtĂ«si 130 km/h.
Tajfuni është dobësuar që atëherë ndërsa po shkon drejt Laosit fqinj.
Në Vietnam, imazhet e publikuara tregojnë çatitë prej kallaji të ndërtesave të shqyera dhe mbeturinat shtëpiake të shpërndara nëpër rrugët e përmbytura në provincën bregdetare veriore të Nghe An.
âEra mĂ« ngriti çatinĂ« lart nĂ« ajĂ«r duke shkatĂ«rruar gjithçka. MĂ« duhej tĂ« mbuloja kokĂ«n dhe tĂ« vrapoja nĂ« shtĂ«pinĂ« e fqinjit tim pĂ«r tâu siguruarâ, theksoi Trinh Thi Le, 71 vjeç, njĂ« banor i provincĂ«s qendrore tĂ« Quang Tri.
Midis 11 personave që kanë vdekur në Vietnam, të paktën nëntë prej tyre u vranë në një tornado të shkaktuar nga tajfuni që përfshiu provincën veriore të Ninh Binh dhe dy të tjerë në provincat veriore të Thanh Hoa dhe Hue./  /os/
Login
Photo by Dem Mark Quinto 