Janari duket si muaji më i gjatë edhe pse kohëzgjatja e tij është e barabartë me atë të dhjetorit. Objektivat që sapo janë vendosur dhe projektet e reja i lënë vendin ankthit që shoqëron këtë muaj. Të gjithë mezi presin fillimin e shkurtit, kur gjendja shpirtërore do të përmirësohet. Janari është fillimi i vitit, është fillimi i projekteve personale, të punës dhe fillimi i pritshmërive për të ardhmen.
ĂshtĂ« muaji tĂ« cilit, hĂ«na blu i Ă«shtĂ« atribuar edhe ditĂ«s mĂ« tĂ« trishtĂ« tĂ« vitit. Teoria thotĂ« se kjo Ă«shtĂ« koha e vitit kur ne tĂ« gjithĂ« jemi mĂ« tĂ« ftohtĂ«, mĂ« tĂ« thyer dhe mĂ« pak tĂ« motivuar pĂ«r tâu pĂ«rshtatur me vitin e ri. Janari mund tĂ« jetĂ« njĂ« kohĂ« depresive pĂ«r shumĂ«kĂ«nd pasi historikisht regjistrohet rritje e numrit tĂ« divorceve apo njerĂ«zve qĂ« braktisin punĂ«n. EkspertĂ«t ofrojnĂ« edhe kĂ«shilla se si mund tĂ« bĂ«het hĂ«na blu mĂ« pak e trishtueshme.
Duhet të bëni një gjumë të mirë dhe të kaloni një fundjavë të këndshme për të pasur energji. Janari është një muaj plot pritshmëri, vullnet, shpresa për të ardhmen dhe për këtë arsye perceptohet më i gjatë se gjithë të tjerët. Dhjetori është një muaj që ecën shpejt sepse festat na mbushin ditët dhe kokën. Nxitimi për dhurata, të afërmit dhe miqtë, darkat, organizimi i festave bëjnë që koha të fluturojë.
Pra, ne e perceptojmë janarin si shumë të gjatë, sepse ishim mësuar me një kohë tjetër, ndihemi bosh dhe tani thjesht luftojmë. Shtëpitë janë zbrazur nga shkëlqimi i festave, bën ftohtë dhe ditët janë ende shumë të errëta. Vera është ende shumë larg dhe për pushimet e ardhshme do të duhet të presim të paktën tre muaj.
Nëse mundeni aktiviteti fizik apo qoftë dhe ecje në natyrë, përpiquni të bëheni kreativë, të ushqeheni shëndetshëm, të përfitoni sa më shumë nga drita natyrale. Gjithashtu duhet të kaloni kohë me të tjerët. Por kryesorja, përpiquni të mendoni sa më shumë pozitivisht./KM
Edhe pse mund të duket se lumenjtë janë një element i përhershëm i peizazhit, në realitet cikli i tyre i jetës është relativisht i shkurtër. Megjithatë ka përjashtime dhe një nga më të mahnitshmit është Lumi Finke në Australi.
Shkencëtarët e vlerësojnë moshën e tij në 300 deri në 400 milionë vjet, që do të thotë se ky lum ka ekzistuar para se dinosaurët të shfaqeshin në Tokë dhe mund të përshkruhet me siguri si lumi më i vjetër në botë.
Vlerësimi i moshës së Lumit Finke (i njohur si Larapinta nga popujt indigjenë) ishte një proces kompleks. Shkencëtarët kombinuan ndryshimet në kursin e maleve përreth dhe në kthesat e lumit me analizat e përbërjes kimike të shtratit të lumit si dhe studimet e izotopeve radioaktive.
Lumi më i vjetër në botë ka ekzistuar para dinosaurëve
Victor Baker, njĂ« gjeomorfolog nĂ« Universitetin e ArizonĂ«s, shpjegon se dĂ«shmia kryesore qĂ« konfirmon historinĂ« jashtĂ«zakonisht tĂ« gjatĂ« tĂ« lumit Ă«shtĂ« njĂ« fenomen i quajtur âdrainazh ndĂ«r-aksialâ.
Nën kushtet e zakonshme, lumenjtë nuk gdhendin forma të vështira shkëmbore por zgjedhin rrugë më të lehta përgjatë tyre. Por në rastin e Lumit Finke dhe vargmalit MacDonnell, lumi gdhend drejtpërdrejt përmes kodrave, diçka që tregon se ai u formua para se malet të ngriheshin, një proces që ndodhi gjatë orogjenezes së Alice Springs, midis 450 dhe 350 milionë vjet më parë.
Lumi më i vjetër në botë ka ekzistuar para dinosaurëve
PĂ«r pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« vitit, Lumi Finke Ă«shtĂ« i vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu dalluar. Klima e thatĂ« dhe e nxehtĂ« e brendĂ«sisĂ« sĂ« AustralisĂ« i jep asaj njĂ« karakter ndĂ«rprerĂ«s, nĂ«n kushte jo tĂ« favorshme, ai shfaqet si njĂ« varg depresionesh tĂ« izoluar tĂ« mbushura me ujĂ«. MegjithatĂ«, ai kurrĂ« nuk zhduket plotĂ«sisht dhe ekzistenca e tij mbĂ«shtetet edhe nga kushtet specifike tektonike: kontinenti australian ka qenĂ« shumĂ« stabil pĂ«r 100 milionĂ« vitet e fundit, pa lĂ«vizje tĂ« mĂ«dha tektonike dhe pa akullnajĂ« gjatĂ« periudhĂ«s sĂ« Pleistocenit. FalĂ« kĂ«saj, sistemi i Lumit Finke ka arritur tĂ« mbijetojĂ« dhe tĂ« zhvillohet pa ndĂ«rprerje tĂ« mĂ«dha gjatĂ« kohĂ«s./mxh
Edhe institucionet më të mira të arsimit të lartë në botë kanë pikat e tyre të forta dhe të dobëta. Për këtë arsye, në vitin 2025 Times Higher Education publikoi një renditje të universiteteve më të shquara për çdo fushë studimi, si plotësim i listës së tij vjetore të universiteteve më të mira në përgjithësi.
Ashtu si edhe në vitin 2025, Instituti i Teknologjisë i Masaçusetsit (MIT) u rendit si universiteti më i mirë për arte dhe shkenca humane, për biznes dhe ekonomi, si edhe për shkencat shoqërore.
Universiteti i Oksfordit, i shpallur institucioni më i mirë në botë në përgjithësi në tetor, ka mbetur gjithashtu vendi më i mirë për të studiuar shkencat kompjuterike dhe mjekësinë, ndërsa Harvardi vazhdon të jetë zgjedhja kryesore për inxhinieri dhe shkencat e jetës.
Megjithatë, edhe pse Universiteti i Stanfordit ka ruajtur pozicionin e tij si universiteti më i mirë për studimet e edukimit dhe për drejtësinë, ai nuk është më institucioni kryesor për psikologjinë. Në vitin 2026, ky titull i takon Universitetit të Kembrixhit. Më poshtë gjeni listën e plotë të:
Universitetet më të mira në botë për çdo fushë studimi në vitin 2026
Arte dhe shkenca humane â MIT
Biznes dhe ekonomi â MIT
Shkenca kompjuterike â Universiteti i Oksfordit
Studime tĂ« edukimit â Universiteti i Stanfordit
Inxhinieri â Universiteti i Harvardit
DrejtĂ«si â Universiteti i Stanfordit
Shkenca tĂ« jetĂ«s â Universiteti i Harvardit
MjekĂ«si dhe shĂ«ndet â Universiteti i Oksfordit
Shkenca fizike â Instituti i TeknologjisĂ« i KalifornisĂ«
Psikologji â Universiteti i Kembrixhit
Shkenca shoqĂ«rore â MIT
Universitetet mĂ« tĂ« Mira nĂ« BotĂ« â Renditja THE 2026
University of Oxford â MbretĂ«ria e Bashkuar
Massachusetts Institute of Technology (MIT) â SHBA
Princeton University â SHBA (baraz me Cambridge)
University of Cambridge â MbretĂ«ria e Bashkuar (baraz me Princeton)
Harvard University â SHBA
Stanford University â SHBA
California Institute of Technology (Caltech) â SHBA
Taormina, perla e SiçilisĂ«, Ă«shtĂ« vendi ideal pĂ«r ata qĂ« kĂ«rkojnĂ« bukuri natyrore, kulturĂ« dhe njĂ« luks tĂ« qetĂ« mesdhetar â njĂ« destinacion qĂ« nuk vizitohet thjesht, por pĂ«rjetohet.
Umberto, rruga kryesore që përshkon qytetin e vjetër, e mbushur me butikë elegantë, galeri arti, bare karakteristike dhe restorante ku shijohet kuzhina autentike siciliane. Duke ecur përgjatë saj, zbulohet ritmi i qetë i jetës lokale, mes aromës së kafesë dhe zhurmës së lehtë të bisedave.
Një nga simbolet absolute të qytetit është Teatri Antik Grek, një nga teatrot më mbresëlënës në Europë, jo vetëm për historinë, por edhe për pamjen unike që ofron drejt detit dhe malit Etna. Ky vend është ideal për të përjetuar koncerte, apo thjesht për të ndalur dhe admiruar peizazhin.
Sa i pĂ«rket plazheve, Taormina ofron disa nga mĂ« piktoresket e zonĂ«s. Isola Bella, njĂ« ishull i vogĂ«l i lidhur me tokĂ«n nga njĂ« shirit rĂ«re, Ă«shtĂ« ndoshta mĂ« ikoniku â perfekt pĂ«r not, âsnorkelingâ dhe fotografi. Plazhi i MazzarĂČ-s dhe Spisone janĂ« alternativa tĂ« shkĂ«lqyera pĂ«r ata qĂ« kĂ«rkojnĂ« ujĂ«ra tĂ« kristalta dhe âbeach club-eâ elegante.
Taormina është destinacioni ideal për udhëtarët që kërkojnë romancë, kulturë dhe bukuri natyrore, një qytet që të fton ta shijosh ngadalë, mes historisë, detit dhe një elegance të përjetshme./KM
Shkencëtarët po eksplorojnë idenë që bletët mund të shërbejnë si model për zhvillimin e një gjuhe universale për komunikim me civilizime jashtëtokësore. Një studim i ri sugjeron se, megjithëse truri i njeriut dhe ai i bletëve janë shumë të ndryshëm, të dyja llojet janë në gjendje të kryejnë operacione matematikore.
BletĂ«t pĂ«rdorin vallĂ«zimin âwaggleâ pĂ«r tĂ« komunikuar vendndodhjen dhe cilĂ«sinĂ« e burimeve tĂ« ushqimit, ndĂ«rsa njerĂ«zit zhvilluan gjuhĂ«n. Kjo tregon se, edhe pĂ«r specie shumĂ« tĂ« ndryshme, ekzistojnĂ« mĂ«nyra tĂ« sofistikuara komunikimi dhe bashkĂ«punimi.
Eksperimentet e fundit kanĂ« treguar se bletĂ«t mund tĂ« mĂ«sojnĂ« shtimin dhe zbritjen, tĂ« kategorizojnĂ« sasitĂ« si tek ose çift, tĂ« rendisin objekte dhe madje tĂ« kuptojnĂ« konceptin e âzerosâ. Ata madje mund tĂ« lidhin simbolet me numrat, njĂ« mĂ«nyrĂ« e ngjashme me tĂ« mĂ«suarit e shkrimit tĂ« numrave tek njerĂ«zit.
Kjo aftĂ«si sugjeron se matematika mund tĂ« jetĂ« baza e njĂ« gjuhe universale, e kuptueshme nga specie inteligjente shumĂ« tĂ« ndryshme, pĂ«rfshirĂ« edhe potencialisht jetĂ«n jashtĂ«tokĂ«sore. NĂ«se kjo hipotezĂ« vĂ«rtetohet, matematikĂ«n mund ta pĂ«rdorim si âurĂ«â pĂ«r tĂ« komunikuar me civilizime nĂ« yjet mĂ« tĂ« largĂ«t.
Ky zbulim jo vetëm që vlerëson zgjuarsinë e bletëve, por hap edhe diskutimin mbi pyetjen nëse matematika është një krijim ekskluzivisht njerëzor apo një pasojë universale e inteligjencës./kb
Një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh ka zbuluar prova që sugjerojnë se Marsi dikur ka qenë një planet i mbushur me ujë, me lumenj dhe deltë të ngjashme me ato të Tokës, rreth tre miliardë vjet më parë. Puna u bazua në analiza të imazheve satelitore të Coprates Chasma, pjesë e Valles Marineris, kanionit më të madh në sistemin diellor.
Studimi, botuar nĂ« revistĂ«n NPJ Space Exploration, tregon se formacionet gjeomorfologjike tĂ« kanionit ngjajnĂ« me deltat e lumenjve tokĂ«sorĂ«, duke mbĂ«shtetur teorinĂ« se Marsi dikur ishte njĂ« âplanet bluâ. Bazuar nĂ« kĂ«to struktura, shkencĂ«tarĂ«t rikonstruktuan nivelin e detit nĂ« atĂ« periudhĂ« dhe vlerĂ«suan se oqeani mund tĂ« ketĂ« qenĂ« tĂ« paktĂ«n sa Oqeani Arktik nĂ« TokĂ«.
TĂ« dhĂ«nat u mblodhĂ«n nga satelitĂ«t ExoMars Trace Gas Orbiter dhe Mars Express i ESA-s, si dhe nga Mars Reconnaissance Orbiter i NASA-s. Studiuesit theksuan se deltat nĂ« formĂ« âfanâ tĂ« Marsit pĂ«rputhen shumĂ« ngushtĂ« me ato tĂ« TokĂ«s, duke sugjeruar praninĂ« e njĂ« oqeani tĂ« madh nĂ« hemisferĂ«n veriore tĂ« planetit.
Ky zbulim ofron një pamje të jashtëzakonshme të historisë së hershme të Marsit, një periudhë kur planeti ishte i pasur me ujë dhe potencialisht i banueshëm, duke shtuar shpresat për gjetjen e shenjave të jetës së lashtë jashtëtokësore./kb
Ngjitësi i famshëm amerikan i shkëmbinjve, Alex Honnold, u ngjit sot në majën e kullës Taipei në Taivan, një ndërtesë me 101 kate, pa përdorur litarë apo pajisje të tjera sigurie.
Ai ngjiti fasadĂ«n e ndĂ«rtesĂ«s duke pĂ«rdorur kĂ«mbĂ«t dhe duart pĂ«r tâu kapur pas formacioneve tĂ« vogla tĂ« mureve dhe strukturave dekorative tĂ« ndĂ«rtesĂ«s.
Ngjitja zgjati rreth 90 minuta dhe u ndoq me vëmendje nga spektatorë poshtë ndërtesës, si dhe u transmetua drejtëpërdrejt përmes një eventi të madh televiziv.
Honnold është i njohur ndërkombëtarisht për ngjitjet pa litarë, duke përfshirë ngjitjen e famshme të shkëmbit El Capitan në Yosemite në vitin 2018.
Kjo ngjitje e tij e fundit në një strukturë të lartë urbane tërhoqi vëmendje të gjerë dhe debat mbi rreziqet e kësaj lloj ngjitjeje publike, si dhe mbi mënyrën se si performancat ekstreme transmetohen në media./mxh
Telefoni cellular Ă«shtĂ« njĂ« shoqĂ«rues i pĂ«rjetshĂ«m qĂ« rrezikon tĂ« shndĂ«rrohet gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nĂ« njĂ« varĂ«si, jo vetĂ«m pĂ«r adoleshentĂ«t, por edhe pĂ«r tĂ« moshuarit, shkruan salute.eu. Pothuaj 82.7% e âgjyshĂ«rveâ i pĂ«rdorin telefonat e tyre smart çdo ditĂ«, ndĂ«rsa 40.6% raportojnĂ« se kalojnĂ« shumĂ« orĂ« nĂ« ditĂ« me to, sipas njĂ« studimi prej 562 personash. âKur mĂ« shumĂ« se tetĂ« nga dhjetĂ« gjyshĂ«râŠ
Nëse keni flokë të hollë ose që po hollohen, shumica prej nesh kemi kaluar nëpër faza ku i kemi lënë të rriten shumë gjatë, i kemi prerë drejt ose kemi shmangur stilimin sikur të ishte një fjalë tabu. Megjithatë, kjo logjikë është shpesh arsyeja pse flokët tanë duken të dobët dhe u mungon vëllimi.
Gabimi kryesor Ă«shtĂ« se shpesh kĂ«rkojmĂ« njĂ« rezultat qĂ« nuk pĂ«rputhet me dendĂ«sinĂ« tonĂ«. Ne zgjedhim foto me flokĂ« tĂ« âplotâ dhe âtĂ« rĂ«ndĂ«â, ndĂ«rsa ajo qĂ« nevojitet vĂ«rtet Ă«shtĂ« forma e duhur. Hollimi, kur bĂ«het me zgjuarsi dhe jo tepĂ«r, nuk e heq vĂ«llimin. PĂ«rkundrazi, mund tâi bĂ«jĂ« flokĂ«t tĂ« duken mĂ« tĂ« plotĂ« dhe mĂ« tĂ« gjallĂ«.
Këtu ndihmon të sqarohet diçka e rëndësishme. Flokët e hollë janë një gjë, dhe flokët e hollë janë një tjetër. Flokët mund të jenë të hollë, por të kenë shumë volum, ose anasjelltas. Kjo është e rëndësishme sepse flokët e hollë kanë nevojë për një prerje flokësh që krijon një ndjesi plotësie, jo një prerje që bazohet vetëm në gjatësi.
FlokĂ«t e hollĂ« gjithashtu kanĂ« tendencĂ« tĂ« humbasin formĂ«n e tyre lehtĂ«sisht. LĂ«vizin me lĂ«vizjen mĂ« tĂ« vogĂ«l, kaçurrelat bĂ«hen mĂ« lehtĂ« dhe duken âtĂ« hollaâ nĂ«se nuk kanĂ« strukturĂ« tĂ« duhur. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse njĂ« prerje flokĂ«sh Ă«shtĂ« gjithmonĂ« hapi i parĂ« dhe mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m. Kur forma Ă«shtĂ« e duhura, vĂ«llimi Ă«shtĂ« aty para se tĂ« pĂ«rdorim tharĂ«sen e flokĂ«ve ose tĂ« aplikojmĂ« ndonjĂ« produkt.
Shtresat e buta të brendshme, fijet që përqafojnë fytyrën dhe një lëvizje delikate në majë mund të bëjnë mrekulli. Ato shtojnë lëvizje dhe ngrenë pa hequr vëllimin. Sigurisht, edhe flokët bob me shtresa të lehta janë gjithashtu një zgjedhje e mirë, pasi ato ruajnë peshën në fund, por duken më të lehta.
NĂ«se nuk jeni adhurues tĂ« veshjes me shtresa, vijat e drejta janĂ« gjithmonĂ« njĂ« zgjedhje e sigurt pĂ«r sa kohĂ« qĂ« gjatĂ«sia Ă«shtĂ« e duhura. NjĂ« kaçurrela bob ose njĂ« kaçurrela e gjatĂ« me skaje tĂ« pastra mund tâi bĂ«jĂ« flokĂ«t tĂ« duken menjĂ«herĂ« mĂ« tĂ« plota falĂ« peshĂ«s sĂ« pĂ«rqendruar poshtĂ« me push.
Dhe sigurisht, nuk mund të harrojmë balluket. Balluket e gjata dhe format e gjera rreth fytyrës shtojnë lëvizje pa kërkuar shumë flokë. Balluket shumë të rënda ose të ashpra zakonisht nuk janë të këndshme, sepse theksojnë mungesën e trashësisë në vend që ta kamuflojnë atë.
FlokĂ«t e hollĂ« ose qĂ« hollohen nuk kanĂ« nevojĂ« pĂ«r rregullim. Ato kanĂ« nevojĂ« pĂ«r zgjedhje tĂ« zgjuara. Me formĂ«n e duhur, gjatĂ«sinĂ« e duhur dhe sasinĂ« e duhur tĂ« shkurtimit, mund tâi bĂ«jmĂ« flokĂ«t tanĂ« tĂ« duken mĂ« tĂ« plotĂ«, mĂ« tĂ« freskĂ«t dhe shumĂ« mĂ« tĂ« kuruar pa e tepruar.
NjĂ« furnizues i mjeteve tĂ« blinduara dhe municioneve pĂ«r UkrainĂ«n Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« personi mĂ« i pasur nĂ« botĂ« nĂ« fushĂ«n e industrisĂ« sĂ« mbrojtjes. Pasuria e magnatit Michal Strnad arrin vlerĂ«n e 37 miliardĂ« dollarĂ«ve pas ofertĂ«s publike tĂ« aksioneve nĂ« bursĂ«n holandeze. Michal Strnad, 33 vjeç, pronar i kompanisĂ« sĂ« armatimit me qendĂ«r nĂ« PragĂ«, Czechoslovak Group AS, ka parĂ« pasurinĂ« e tij tĂ« rritetâŠ
Prej vitesh, shifra â10,000 hapa nĂ« ditĂ«â Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« standard tĂ« pashkruar pĂ«r njĂ« stil jetese tĂ« shĂ«ndetshĂ«m. Ora inteligjente, aplikacionet e fitnesit dhe kĂ«shillat e trajnerĂ«ve e pĂ«rmendin shpesh si objektivin ideal ditor. Por a Ă«shtĂ« kjo shifĂ«r vĂ«rtet e domosdoshme pĂ«r shĂ«ndetin?
Sipas studimeve tĂ« fundit shkencore, rezulton se pĂ«rfitimet pĂ«r organizmin fillojnĂ« shumĂ« mĂ« herĂ«t. Hulumtime tĂ« publikuara nĂ« revista mjekĂ«sore ndĂ«rkombĂ«tare tregojnĂ« se edhe 6,000â7,000 hapa nĂ« ditĂ« mund tĂ« ulin ndjeshĂ«m rrezikun e sĂ«mundjeve kardiovaskulare, diabetit dhe vdekshmĂ«risĂ« sĂ« parakohshme, veçanĂ«risht te personat mbi 40 vjeç.
EkspertĂ«t theksojnĂ« se numri 10,000 nuk ka origjinĂ« mjekĂ«sore, por vjen nga njĂ« fushatĂ« marketingu nĂ« Japoni nĂ« vitet â60 pĂ«r njĂ« pedometĂ«r tĂ« quajtur âManpo-keiâ, qĂ« do tĂ« thotĂ« âmatĂ«si i 10 mijĂ« hapaveâ. Me kalimin e kohĂ«s, kjo shifĂ«r u pĂ«rhap si simbol i aktivitetit fizik ideal.
Megjithatë, mjekët këmbëngulin se më e rëndësishme se numri i saktë i hapave është lëvizja e përditshme dhe intensiteti i saj. Ecja e shpejtë, ngjitja e shkallëve, aktivitetet aerobike dhe ushtrimet e forcës kanë një ndikim të drejtpërdrejtë në shëndetin e zemrës, muskujve dhe metabolizmit.
10,000 hapa nuk janĂ« njĂ« âmagjiâ, por njĂ« objektiv i mirĂ« motivues. Edhe mĂ« pak se kaq mund tĂ« sjellin pĂ«rfitime tĂ« mĂ«dha, mjafton qĂ« trupi tĂ« mos qĂ«ndrojĂ« i palĂ«vizur dhe aktiviteti fizik tĂ« bĂ«het pjesĂ« e pĂ«rditshmĂ«risĂ«.
Plagjiatura ka ekzistuar gjithmonĂ«. QĂ« nga koha e RomĂ«s sĂ« LashtĂ«, kur fjala plagiarius nĂ«nkuptonte ârrĂ«mbyesâ, e deri te shkrimtarĂ« si Chaucer, Shakespeare apo Dickens, huazimi i ideve dhe fjalĂ«ve ka qenĂ« pjesĂ« e pandarĂ« e krijimtarisĂ«.
Por sot, në epokën e inteligjencës artificiale, kufiri mes frymëzimit dhe vjedhjes intelektuale po bëhet më i paqartë se kurrë.
Libri i ri i akademikut Roger Kreuz, Strikingly Similar, tregon me shembuj se sa shpesh edhe figura të mëdha kanë kopjuar: nga Bob Dylan e deri te Joe Biden.
Madje edhe fjalimi i Dylan-it pĂ«r Ămimin Nobel kishte gjurmĂ« nga njĂ« burim i papritur: SparkNotes. MegjithatĂ«, libri mĂ« shumĂ« mbledh anekdota sesa qĂ« ofron njĂ« pĂ«rgjigje tĂ« fortĂ« pĂ«r dilemĂ«n kryesore: çfarĂ« Ă«shtĂ« sot plagjiatura?
Me ardhjen e modeleve të mëdha të gjuhës si ChatGPT apo Claude, pyetja është bërë edhe më e mprehtë.
Këto sisteme trajnohen mbi miliona tekste, shpesh të mbrojtura nga e drejta e autorit, dhe prodhojnë përmbajtje që nganjëherë ngjason shumë me burimet origjinale.
AutorĂ« dhe botues tashmĂ« kanĂ« nisur procese gjyqĂ«sore, duke akuzuar kompanitĂ« e IA-sĂ« pĂ«r âvjedhje sistematike nĂ« shkallĂ« masiveâ.
Anthropic, për shembull, ka rënë dakord të paguajë 1.5 miliardë dollarë për përdorimin e librave pirate në trajnim.
Po përdoruesit? Kreuz argumenton se përdorimi i IA-së nuk të bën domosdoshmërisht plagjiator, sepse ajo nuk kopjon një tekst të vetëm, por përmbledh një oqean burimesh.
Kritikët nuk janë dakord: ata e shohin këtë si një krim me dy shtresa, IA vjedh nga autorët dhe përdoruesi përfiton duke e paraqitur rezultatin si të vetin.
Historia sugjeron se ky debat nuk Ă«shtĂ« i ri. T.S. Eliot thoshte se poetĂ«t e dobĂ«t imitojnĂ«, ndĂ«rsa ata tĂ« mirĂ« âvjedhinâ dhe e shndĂ«rrojnĂ« atĂ« qĂ« marrin nĂ« diçka mĂ« tĂ« mirĂ«.
Gjykatat sot po përballen pikërisht me këtë pyetje: a krijon IA diçka vërtet të re, apo thjesht riciklon?
Teknologjia po e ndryshon sĂ«rish lojĂ«n. Universitetet pĂ«rdorin IA pĂ«r tĂ« zbuluar punime tĂ« shkruara nga IA, ndĂ«rsa studentĂ«t pĂ«rdorin mjete tĂ« tjera pĂ«r tâi bĂ«rĂ« ato tĂ« duken âmĂ« njerĂ«zoreâ.
Plagjiatura, thotĂ« njĂ« drejtues i Turnitin, shpesh tingĂ«llon âbezhĂ«â: e saktĂ«, por pa jetĂ«.
Në fund, ndoshta nuk kemi hyrë në një epokë të re të vjedhjes, por në një fazë ku krijimtaria, ligji dhe teknologjia po përplasen më fort se kurrë.
Dhe si gjithmonĂ«, historia e plagjiatorit mbetet njĂ« dramĂ« qĂ« publiku e ndjek me kĂ«naqĂ«si, sepse asgjĂ« nuk Ă«shtĂ« mĂ« argĂ«tuese sesa rĂ«nia e njĂ« âgjeniuâ tĂ« rremĂ«. / Economist, Shqip.al
NjĂ« raport i ri zbulon se aplikacioni Fitbit mund tâju ndjekĂ« edhe kur nuk jeni duke ushtruar. NĂ«se keni njĂ« smartwatch nĂ« dorĂ« ose pĂ«rdorni pajisje tĂ« tjera pĂ«r tĂ« regjistruar aktivitetet tuaja fizike, ka gjasa qĂ« tĂ« keni njĂ« ose dy aplikacione fitnesi nĂ« smartfonin tuaj. Ato mund tĂ« jenĂ« tĂ« dobishme pĂ«r tĂ« regjistruar vrapet, seritĂ« me pesha apo pedalimet, por sipas njĂ« studimi tĂ« ri ngaâŠ
NĂ« vitin 1960, ndĂ«rsa vĂ«mendja e njerĂ«zimit ishte e pĂ«rqendruar gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« te gara pĂ«r hapĂ«sirĂ«n dhe Ă«ndrra pĂ«r tĂ« prekur HĂ«nĂ«n, njĂ« tjetĂ«r ekspeditĂ« po sfidonte kufijtĂ« e sĂ« panjohurĂ«s â jo lart nĂ« qiell, por thellĂ« nĂ«n sipĂ«rfaqen e oqeaneve. NĂ« njĂ« mision qĂ« do tĂ« hynte nĂ« histori, batiskafi amerikan USS Trieste realizoi zhytjen mĂ« tĂ« thellĂ« tĂ« bĂ«rĂ« ndonjĂ«herĂ« nga njeriu, duke arritur nĂ« rreth 10.911 metra nĂ«n nivelin e detit, nĂ« gropĂ«n e MarianĂ«s, pika mĂ« e thellĂ« e njohur e oqeaneve tĂ« TokĂ«s.
MĂ« 23 janar 1960, Trieste u zhyt nĂ« Oqeanin PaqĂ«sor perĂ«ndimor, pranĂ« ishullit Guam. NĂ« bord ndodheshin dy burra: Jacques Piccard, shkencĂ«tar zviceran dhe bir i pionierit tĂ« batiskafĂ«ve Auguste Piccard, dhe Don Walsh, toger i MarinĂ«s sĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara. Ata u mbyllĂ«n brenda njĂ« kapsule çeliku me diametĂ«r rreth dy metra, tĂ« projektuar pĂ«r tâi rezistuar njĂ« presioni ekstrem prej mbi njĂ« mijĂ« atmosferash â njĂ« forcĂ« qĂ« do tĂ« shtypte çdo mjet tĂ« zakonshĂ«m nĂ« çast.
Zbritja zgjati afro pesĂ« orĂ«. NdĂ«rsa batiskafi fundosej ngadalĂ«, drita e diellit zhdukej plotĂ«sisht dhe temperatura binte. NĂ« errĂ«sirĂ«n absolute tĂ« thellĂ«sisĂ« Challenger, vetĂ«m dritat artificiale dhe instrumentet shkencore lejonin orientimin. GjatĂ« zbritjes, ekuipazhi pĂ«rjetoi momente tensioni, pĂ«rfshirĂ« njĂ« krisje tĂ« fortĂ« nĂ« njĂ« nga xhamat e jashtĂ«m mbrojtĂ«s â njĂ« tingull qĂ«, nĂ« atĂ« thellĂ«si, mund tĂ« kishte paralajmĂ«ruar katastrofĂ«. MegjithatĂ«, struktura kryesore e kapsulĂ«s qĂ«ndroi e paprekur.
Pasi arritĂ«n nĂ« fundin e oqeanit, Trieste qĂ«ndroi rreth 20 minuta nĂ« thellĂ«sinĂ« mĂ« ekstreme tĂ« planetit. PĂ«rmes dritareve tĂ« vogla, Piccard dhe Walsh panĂ« njĂ« shtrat detar tĂ« mbuluar me baltĂ« dhe, sipas dĂ«shmisĂ« sĂ« tyre, edhe shenja jete â njĂ« vĂ«zhgim qĂ« sfidonte bindjet e asaj kohe se jeta nuk mund tĂ« ekzistonte nĂ« kushte kaq ekstreme presioni dhe errĂ«sire.
Kjo zhytje shënoi një moment të papërsëritshëm në historinë e eksplorimit shkencor. USS Trieste u bë mjeti i parë i drejtuar nga njerëzit që arriti në thellësinë Challenger, duke e vendosur njeriun në një territor po aq misterioz sa sipërfaqja e Hënës. Ndryshe nga eksplorimet hapësinore, kjo arritje u zhvillua larg kamerave dhe entuziazmit masiv, por rëndësia e saj shkencore ishte e jashtëzakonshme.
Misioni i Trieste-s hapi perspektiva tĂ« reja pĂ«r oqeanografinĂ«, gjeologjinĂ« detare dhe biologjinĂ« e thellĂ«sive. Ai tregoi se fundi i oqeanit nuk ishte njĂ« zonĂ« e pajetĂ«, por njĂ« mjedis kompleks qĂ« meritonte studim tĂ« mĂ«tejshĂ«m. Edhe sot, mĂ« shumĂ« se gjysmĂ« shekulli mĂ« vonĂ«, zhytja e vitit 1960 mbetet njĂ« pikĂ« referimi, njĂ« dĂ«shmi e guximit njerĂ«zor dhe e bindjes se eksplorimi nuk njeh kufij â as nĂ« hapĂ«sirĂ«, as nĂ« errĂ«sirĂ«n e thellĂ« tĂ« deteve.
Kërkimi i Nature e lidh rritjen e paqëndrueshmërisë me ndryshimet klimatike dhe paralajmëron për rreziqe shëndetësore e ekonomike
Luhatjet ekstreme të temperaturës nga një ditë në tjetrën janë shtuar ndjeshëm në dekadat e fundit, veçanërisht në rajonet me gjerësi të ulëta dhe të mesme gjeografike, ku jeton shumica e popullsisë së botës, sipas një studimi të botuar në revistën Nature.
Studimi, i kryer nga shkencëtarë të Universitetit të Nanjingut dhe Akademisë Kineze të Shkencave, analizoi të dhëna klimatike nga viti 1961 deri në 2020 dhe projeksione deri në vitin 2100.
Ai zbuloi se ndryshimet e papritura dhe të mëdha të temperaturës nga një ditë në tjetrën, një formë e nënvlerësuar e motit ekstrem, po bëhen më të shpeshta, më intensive dhe më të mëdha në amplitudë.
Studimi ia atribuon këtë prirje kryesisht emetimeve të gazeve serrë, duke identifikuar tokat më të thata dhe paqëndrueshmërinë e rritur të presionit të ajrit dhe lagështisë së tokës si faktorë kyç.
Ndërsa rajonet me gjerësi të larta gjeografike kanë përjetuar më pak këto luhatje, zonat me gjerësi të ulëta dhe të mesme në të dy hemisferat tregojnë një rritje të qartë dhe përshpejtuese.
Rritjet më të forta janë regjistruar në SHBA-në perëndimore, Kinën lindore, pjesë të Amerikës së Jugut dhe pellgun e Mesdheut.
Në periudha 10-vjeçare, intensiteti i rritjes arriti 11.1°C në SHBA-në perëndimore, 9.4°C në Kinën lindore, 12.4°C në Amerikën e Jugut dhe 7.1°C në Mesdhe.
Në vitin 2022 u shënuan rekorde, me Kinën lindore që përjetoi një ndryshim 22.9°C dhe SHBA-në perëndimore 20.3°C.
Deniz Demirhan nga Universiteti Teknik i Stambollit tha se ngrohja globale po rrit paqëndrueshmërinë ditore të temperaturave në gjerësi të mesme, ndërsa e ul atë në rajonet polare.
Kjo ndodh sepse ndryshimet klimatike alterojnë retë, lagështinë dhe qarkullimin atmosferik, duke krijuar kontraste më të forta mes ditës dhe natës në zonat më të ngrohta.
Ajo paralajmëroi se luhatjet e papritura të temperaturës mund të dobësojnë sistemin imunitar, të nxisin sëmundje kardiovaskulare e të frymëmarrjes dhe të rrisin vdekshmërinë.
Në ekonomi, ato shkaktojnë humbje në bujqësi, rritje të papritura të kërkesës për energji dhe ndërprerje të aktivitetit ekonomik.
Sipas projeksioneve pĂ«r periudhĂ«n 2050â2100, frekuenca e kĂ«tyre ngjarjeve mund tĂ« rritet me 17%, madhĂ«sia mesatare me 3% dhe ngarkesa vjetore e nxehtĂ«sisĂ« me 20%, duke i bĂ«rĂ« kĂ«to luhatje njĂ« tipar gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« zakonshĂ«m tĂ« motit ditor nĂ« shumĂ« rajone tĂ« populluara. / AA.com
Javën e ardhshme, Neptuni kalon në shenjën e Dashit dhe kjo lëvizje do të ndryshojë tërësisht marrëdhëniet tuaja romantike.
Neptuni udhĂ«heq Ă«ndrrat, romancĂ«n dhe shpresĂ«n. NĂ« shenjĂ«n e Dashit energjia e kĂ«tij planeti bĂ«het edhe mĂ« e pĂ«rqendruar. Kjo mund tĂ« ndihmojĂ« marrĂ«dhĂ«nien tuaj, por gjithashtu mund tâju bĂ«jĂ« tĂ« veproni nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« nxituar. Edhe pse kjo javĂ« mund tĂ« jetĂ« sfiduese pĂ«r disa marrĂ«dhĂ«nie, disa shenja do tĂ« mund tĂ« forcojnĂ« lidhjet e tyre.
1. Peshorja
Kini kujdes ku dhe pĂ«r çfarĂ« angazhoheni, Peshore. TĂ« hĂ«nĂ«n, mĂ« 26 janar, Neptuni kalon nĂ« Dash, ku do tĂ« qĂ«ndrojĂ« deri nĂ« vitin 2039. Neptuni sjell energji pozitive nĂ« marrĂ«dhĂ«nien tuaj, por nĂ« Dash, ai vjen me njĂ« paralajmĂ«rim. NĂ«se tashmĂ« jeni nĂ« njĂ« marrĂ«dhĂ«nie, ruani kufijtĂ« tuaj dhe jini tĂ« vĂ«mendshĂ«m se si dhe kur trajtoni çështjet qĂ« janĂ« pak tĂ« ndjeshme. Pritja ose sakrifikimi i nevojave tuaja mund tĂ« sjellĂ« tension mĂ« vonĂ«. Veproni nĂ« kohĂ« ndaj sfidave dhe zbuloni se ku jeni tĂ« gatshĂ«m tâi lejoni disa lĂ«shime dhe ku jo.
Kjo energji do tĂ« ketĂ« mĂ« shumĂ« ndikim te beqarĂ«t, tĂ« cilĂ«t mund tĂ« jenĂ« nĂ« kĂ«rkim tĂ« njĂ« romance tĂ« re. Neptuni mund tâju bĂ«jĂ« tĂ« shihni vetĂ«m anĂ«n mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« dikujt, por pĂ«rpara se tĂ« dilni nĂ« takime sigurohuni tĂ« mos shpĂ«rfillini as ato gjĂ«ra qĂ« mund tĂ« jenĂ« shqetĂ«suese. Sigurohuni qĂ« ata tĂ« investojnĂ« po aq energji sa ju nĂ« marrĂ«dhĂ«nie.
2. Shigjetari
ĂĂ«shtjet nĂ« lidhje me romancat do tĂ« ndihen edhe mĂ« tĂ« vĂ«rteta pĂ«r ju javĂ«n e ardhshme. Neptuni mund tâju bĂ«jĂ« tĂ« ndiheni sikur keni gjetur personin e duhur, por gjithashtu mund tĂ« zbukurojĂ« realitetin duke ju bĂ«rĂ« tĂ« anashkaloni disa detaje qĂ« janĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r njĂ« marrĂ«dhĂ«nie afatgjatĂ«. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« kohĂ« e mirĂ« pĂ«r tĂ« manifestuar marrĂ«dhĂ«nien qĂ« dĂ«shironi, por sigurohuni qĂ« vendimet tĂ« bazohen vetĂ«m te e vĂ«rteta juaj.
Mos bĂ«ni premtime qĂ« nuk mund tâi mbani. Edhe pse kjo Ă«shtĂ« koha perfekte pĂ«r tĂ« qenĂ« sa mĂ« tĂ« hapur ndaj romancave, tregohuni tĂ« zgjuar dhe merreni procesin me qetĂ«si.
Nëse jeni beqarë, ky nuk është momenti i flirteve kalimtare, mund të gjeni dikë me të cilin/ën do të doni të krijoni jetën që aq shumë e kishit ëndërruar. Magjia për ju fillon sapo Saturni hyn në Dash më 13 shkurt. Deri atëherë, reflektoni mbi dashurinë e ëndrrat tuaja dhe kuptoni çfarë duhet për të ndërtuar një marrëdhënie të qëndrueshme.
3. Luani
Krijoni njĂ« jetĂ« qĂ« e doni sĂ« bashku, Luan. TĂ« martĂ«n, mĂ« 27 janar, MĂ«rkuri bashkohet me AfĂ«rditĂ«n nĂ« Ujor, duke ju ndihmuar qĂ« sĂ« bashku me partnerin/en tĂ« planifikoni mbi tĂ« ardhmen. Komunikimi do tĂ« jetĂ« nĂ« qendĂ«r tĂ« vĂ«mendjes, ndaj sigurohuni tĂ« krijoni hapĂ«sirĂ« pĂ«r biseda domethĂ«nĂ«se. Kjo do tâju ndihmojĂ« tĂ« reflektoni mbi atĂ« qĂ« doni pĂ«r veten dhe do ta shihni se si, sĂ« bashku, do tĂ« krijoni njĂ« jetĂ« qĂ« e doni tĂ« dy.
NĂ«se jeni beqarĂ«, daljet e takimet do tĂ« shpeshtohen. Kjo energji mund tâju ndihmojĂ« tĂ« njihni njĂ« person tĂ« ri ose tĂ« jeni ju ata qĂ« hidhni hapin e parĂ«. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« periudhĂ« e favorshme, ndaj shfrytĂ«zojeni kĂ«tĂ« energji dhe hapeni zemrĂ«n drejt njĂ« romance tĂ« re.
4. Binjakët
Marrëdhënia juaj përmirësohet pas të mërkurës, më 28 janar, kur Marsi formon një bashkim me Plutonin në Ujor. Kjo energji do të transformojë jetën tuaj romantike dhe lajmëron ndryshime të mëdha. Në vend që të përpiqeni të kontrolloni marrëdhënien, lejoni partnerin/en të vendosë për veten dhe përqendrohuni te dëshirat tuaja.
Kjo energji e re kĂ«rkon veprim. NĂ«se kishit menduar tĂ« zhvendoseshit ose tĂ« bĂ«nit njĂ« udhĂ«tim, ky ështĂ« momenti i duhur pĂ«r tâi realizuar kĂ«to mendime. Mos lejoni qĂ« frika tâju mbajĂ« larg marrjes sĂ« vendimeve.
5. Peshqit
Hartoni një plan mbi atë që dëshironi, Peshq. Më 30 janar do të keni mundësinë të planifikoni të ardhmen dhe të kapërceni sfidat.
Kjo Ă«shtĂ« njĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« shprehur gjĂ«rat qĂ« zakonisht do tâi mbanit pĂ«r vete. ShfrytĂ«zojeni energjinĂ« e kĂ«saj kohe pĂ«r tĂ« lĂ«nĂ« pas frikĂ«rat tuaja dhe pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« marrĂ«dhĂ«nie tĂ« shĂ«ndetshme plot pĂ«rkushtim.
NĂ«se keni qenĂ« nĂ« kĂ«rkim tĂ« dashurisĂ« ose duke shijuar jetĂ«n si beqarĂ«, kĂ«saj periudhe mund tâi vijĂ« fundi pasi do tĂ« mund tĂ« krijoni njĂ« lidhje tĂ« rĂ«ndĂ«sishme me njĂ« person tĂ« ri, por edhe me dikĂ« nga e kaluara.
Përpiquni të mësoni nga e shkuara, dëgjoni zërin tuaj të brendshëm dhe thoni po ndaj mundësive për romancë sapo ato të shfaqen./K.M
Imazhi i një qeni me kokën jashtë dritares së makinës është një klasik dhe është subjekt i shumë të qeshurave dhe fotove nga kujdestarët. Veshë që tundin, gjuhë që varet nga gëzimi dhe sy të mbushur me entuziazëm. Por pas kësaj sjelljeje në dukje të thjeshtë dhe të lezetshme fshihen shumë arsye që lidhen me biologjinë, shqisat dhe psikologjinë e qenve.
Për të kuptuar pse qentë pëlqejnë kaq shumë të nxjerrin kokën nga dritarja, duhet ta shohim botën përmes shqisave dhe nevojave të tyre.
Fuqia e aromës
Arsyeja mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« padyshim nuhatja. QentĂ« e perceptojnĂ« botĂ«n kryesisht pĂ«rmes hundĂ«s. Ata kanĂ« deri nĂ« 300 milionĂ« receptorĂ« nuhatĂ«s, krahasuar me rreth 5-6 milionĂ« qĂ« kanĂ« njerĂ«zit. Kur makina Ă«shtĂ« nĂ« lĂ«vizje, ajri qĂ« kalon nĂ«pĂ«r dritare mbart aroma tĂ« panumĂ«rta nga vende tĂ« ndryshme. Aroma nga njerĂ«z, kafshĂ«, bimĂ«, ushqim, lagĂ«shti dhe madje edhe âgjurmĂ«â tĂ« ngjarjeve qĂ« kanĂ« ndodhur orĂ« mĂ« parĂ«.
PĂ«r njĂ« qen, kjo breshĂ«ri aromash Ă«shtĂ« ekuivalente me leximin e qindra âlajmeveâ njĂ«herĂ«sh. Duke nxjerrĂ« kokĂ«n nga dritarja, ai rrit shumĂ« sasinĂ« dhe shumĂ«llojshmĂ«rinĂ« e informacionit qĂ« mbledh.
PĂ«rveç kĂ«saj, lĂ«vizja e ajrit luan njĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m. Kur ajri rrjedh shpejt rreth hundĂ«s sĂ« njĂ« qeni, ai krijon kushte ideale pĂ«r analizimin e aromave. QentĂ« kanĂ« aftĂ«sinĂ« tĂ« ndajnĂ« aromat edhe nĂ« pĂ«rzierje komplekse. KĂ«shtu, njĂ« udhĂ«tim me makinĂ« shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« udhĂ«tim emocionues, shumĂ« mĂ« tĂ« âpasurâ dhe argĂ«tues sesa njĂ« shĂ«titje e thjeshtĂ« rreth tĂ« njĂ«jtit bllok.
Përtej nuhatjes, ekziston edhe elementi i eksitimit dhe kënaqësisë. Qentë janë kafshë që i duan stimujt e rinj. Makina ofron një ndryshim të vazhdueshëm pamjesh, tingujsh dhe ndjesish. Zhurma e rrugës, kalimtarëve, pemëve dhe ndërtesave që kalojnë shpejt para syve të tyre krijojnë një përvojë plot tension dhe interes. Nxjerrja e kokës jashtë u lejon atyre të marrin pjesë më drejtpërdrejt në këtë përvojë, në vend që të jenë thjesht vëzhgues pas dritares së mbyllur.
Lidhja me përvoja pozitive
ShumĂ« qen e shoqĂ«rojnĂ« makinĂ«n me aktivitete tĂ« kĂ«ndshme, tĂ« tilla si shĂ«titjet, ekskursionet, vizitat nĂ« parqe ose nĂ« plazh. Nxjerrja e kokĂ«s jashtĂ« Ă«shtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« shprehur entuziazmin e tyre dhe pĂ«r tĂ« shijuar momentin nĂ« maksimum. ĂshtĂ« njĂ« sjellje qĂ« shpesh shoqĂ«rohet me njĂ« qĂ«ndrim tĂ« relaksuar dhe njĂ« shprehje âtĂ« qeshurâ, shenja qĂ« tregojnĂ« se qeni ndihet mirĂ«.
Nga një perspektivë evolucionare, kjo sjellje mund të ketë rrënjë edhe në nevojën e paraardhësve të qenve për të monitoruar mjedisin e tyre. Ujqërit dhe qentë e egër mbështeteshin në shqisat e tyre për të gjetur ushqimin, rrezikun dhe anëtarët e tjerë të tufës, duke mbledhur informacione nga distanca më të mëdha.
Faktori i temperaturës
NĂ« disa raste, veçanĂ«risht nĂ« ditĂ«t e nxehta, qeni mund ta nxjerrĂ« kokĂ«n nga dritarja pĂ«r tâu freskuar. QentĂ« nuk djersiten si njerĂ«zit, por ata e rregullojnĂ« temperaturĂ«n e tyre nĂ«pĂ«rmjet frymĂ«marrjes dhe putrave. Ajri i freskĂ«t qĂ« i godet fytyrĂ«n mund tĂ« ofrojĂ« lehtĂ«sim, megjithĂ«se kjo zakonisht nuk Ă«shtĂ« arsyeja kryesore pse njĂ« qen do ta nxjerrĂ« kokĂ«n nga dritarja.
PavarĂ«sisht sa mĂ« sipĂ«r, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« theksohet se njĂ« qen qĂ« nxjerr kokĂ«n nga dritarja nuk Ă«shtĂ« plotĂ«sisht i padĂ«mshĂ«m. Pluhuri, objektet e vogla, insektet apo edhe zhavorri mund tâi dĂ«mtojnĂ« sytĂ«, fytyrĂ«n. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, era e fortĂ« mund tĂ« shkaktojĂ« acarim nĂ« veshĂ«, veçanĂ«risht racat qĂ« janĂ« mĂ« tĂ« prirura ndaj infeksioneve tĂ« veshit.
Gjithashtu, frenimi i papritur mund të shkaktojë lëndime serioze. Kjo është arsyeja pse shumë ekspertë rekomandojnë përdorimin e rripave të posaçëm të sigurimit për qentë dhe kufizimin e hapjeve të dritareve në mënyrë që ai të mund të shijojë aromat pa u ekspozuar ndaj rrezikut.
Shkencëtarët e kanë lidhur djegien e lëndëve djegëse fosile me acidifikimin e vazhdueshëm të oqeanit.
PeshkaqenĂ«t janĂ« grabitqarĂ«t mĂ« tĂ« frikshĂ«m nĂ« det dhe mbijetesa e tyre varet nga dhĂ«mbĂ«t e frikshĂ«m qĂ« rigjenerohen gjatĂ« gjithĂ« jetĂ«s sĂ« tyre. Por ndryshimet nĂ« kiminĂ« e oqeanit mund tâi vĂ«nĂ« kĂ«to armĂ« nĂ« rrezik.
Ky është përfundimi i një studimi të kryer nga një grup shkencëtarësh gjermanë që testuan efektet e një oqeani më acid në dhëmbët e peshkaqenëve. Shkencëtarët kanë lidhur aktivitetet njerëzore, duke përfshirë djegien e qymyrit, naftës dhe gazit, me acidifikimin e vazhdueshëm të oqeanit.
Ndërsa oqeanet bëhen gjithnjë e më acidikë, dhëmbët e peshkaqenëve mund të bëhen strukturisht më të dobët dhe më të prirur të thyhen, zbuluan shkencëtarët. Kjo mund të ndryshojë statusin e peshqve të mëdhenj në krye të zinxhirit ushqimor të oqeanit.
Oqeani nuk do tĂ« popullohet me peshkaqenĂ« pa dhĂ«mbĂ« brenda natĂ«s, thotĂ« autori kryesor i studimit, Maximilian Baum, njĂ« biolog detar nĂ« Universitetin Heinrich Heine nĂ« DĂŒsseldorf. Por mundĂ«sia e dhĂ«mbĂ«ve mĂ« tĂ« dobĂ«t Ă«shtĂ« njĂ« rrezik i ri pĂ«r peshkaqenĂ«t qĂ« tashmĂ« pĂ«rballen me ndotje, peshkim tĂ« tepĂ«rt, ndryshime klimatike dhe kĂ«rcĂ«nime tĂ« tjera./mxh
Një studim ndërkombëtar e renditi këtë simbol të famës në fund të listës së atraksioneve botërore, duke rrëzuar mitin e glamurit që e shoqëron prej dekadash
Nëse ndonjëherë e keni imagjinuar Hollywood-in si një vend të glamurit të përjetshëm, shkëlqimit dhe magjisë filmike, ndoshta ka ardhur koha që kjo pamje të zbresë pak në tokë. Një nga atraksionet turistike më të njohura në Shtetet e Bashkuara të Amerikës është shpallur së fundmi si atraksioni turistik më i keq në botë.
Bëhet fjalë për Hollywood Walk of Fame.
Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s janĂ« plot me hite turistike â nga rrokaqiejt e Nju Jorkut dhe lokacionet e famshme nga filmat, te parqet kombĂ«tare spektakolare, e deri te plazhet me diell tĂ« FloridĂ«s dhe Havait. MegjithatĂ«, sipas njĂ« studimi tĂ« ri tĂ« kompanisĂ« turistike Stasher, pikĂ«risht Hollywood Walk of Fame ka pĂ«rfunduar nĂ« fund tĂ« listĂ«s sĂ« atraksioneve mĂ« tĂ« njohura botĂ«rore, transmeton Telegrafi.
Pse u shpall më e keqja?
Studimi ka përfshirë 101 atraksione turistike më të njohura në botë. Në vlerësim janë marrë parasysh: nota mesatare në Google, siguria e destinacionit, largësia nga aeroporti, cilësia e akomodimit lokal dhe prania në rrjetet sociale, veçanërisht në TikTok.
Rezultatet treguan se popullariteti nuk garanton domosdoshmërisht përvojë cilësore. Hollywood Walk of Fame mori vlerësimin mesatar më të ulët në Google, si dhe nota shumë të dobëta për sa i përket sigurisë. Si minus shtesë përmendet edhe fakti se ndodhet rreth 37 kilometra larg aeroportit Los Angeles International Airport.
Hollywood Walk of Fame shtrihet pĂ«rgjatĂ«Â Hollywood Boulevard dhe Vine Street, dhe pĂ«rbĂ«het nga mĂ« shumĂ« se 2.800 yje tĂ« vendosura nĂ« trotuar. Ădo yll u kushtohet personaliteteve qĂ« kanĂ« lĂ«nĂ« gjurmĂ« nĂ« film, televizion, muzikĂ«, radio dhe artet skenike, si edhe emrave tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m tĂ« historisĂ« dhe kulturĂ«s, mes tyre edhe Neil Armstrong.
Përshtypjet e turistëve, pa iluzione
Një pamje e ngjashme vërehet edhe në Tripadvisor, ku Walk of Fame ka një vlerësim mesatar 3.4 nga pesë yje dhe renditet vetëm në vendin e 64-të ndër aktivitetet turistike në Los Angeles.
Një vizitor ka shkruar se ky vend është larg glamurit që shfaqet shpesh në filma dhe televizion, dhe se e gjithë zona i është dukur e pasigurt, ndaj nuk do ta rekomandonte për vizita me fëmijë të vegjël.
Të tjerë kanë qenë më të butë në vlerësim, por pa pritshmëri të mëdha:
âPo, Ă«shtĂ« paksa e vjetruar, por nĂ«se je turist, pse jo. ĂshtĂ« interesante tĂ« shohĂ«sh emrat e tĂ« famshmĂ«ve dhe dyqanet e suvenireve. U pa dhe u hoq nga lista.â
Ka edhe nga ata që mendojnë se Walk of Fame ia vlen të vizitohet të paktën një herë në jetë, thjesht për simbolikën dhe faktin se prej dekadash është një nga shenjat dalluese të Hollywood-it. Megjithatë, pothuajse të gjithë bien dakord për një gjë: nuk duhet pritur një përrallë filmike. Në vend të tapetit të kuq, vizitorët përballen me një lagje mesatare urbane, me turma njerëzish dhe dyqane suveniresh të shtrenjta.
Dhjetë atraksionet turistike më të mira në botë
Sagrada Familia
Colosseum
Eiffel Tower
Milford Sound
Walt Disney World
Pyramids of Giza
Christ the Redeemer
Smithsonian National Museum of Natural History
Disneyland California
Tokyo Disneyland
Popullariteti nuk garanton përvojë, dhe imazhet që shohim në filma apo rrjete sociale shpesh kanë pak lidhje me realitetin. Hollywood Walk of Fame mbetet një simbol, por gjithnjë e më shpesh, një simbol që zhgënjen ata që prisnin magji. /ET
apet mundĂ«sia pĂ«r tĂ« rezervuar njĂ« dhomĂ« nĂ« hotelin e parĂ« nĂ« HĂ«nĂ« â pagesa paraprake 1 milion dollarĂ«.
Një startup me bazë në Kaliforni po sjell një ëndërr të shkencës-fantastikës në realitet: një hotel në Hënë.
Kompania GRU Space, e themeluar nga Skylar Chan, ka nisur të pranojë depozita deri në 1 milion dollarë për ata që duan të jenë ndër udhëtarët e parë që do të qëndrojnë në sipërfaqen hënore.
Hoteli i parë në botë në Hënë pritet të hapë dyert deri në vitin 2032, megjithëse çmimi përfundimtar i dhomave ende nuk është konfirmuar, por pritet të kalojë 10 milionë dollarë.
Pagesa paraprake mund të jetë midis 250 mijë dhe 1 milion dollarë, sipas paketës së zgjedhur, raporton odditycentral.
GRU Space ka një qasje të veçantë ndaj ndërtimit: në vend që të transportojë materiale të rënda nga Toka, kompania planifikon të përdorë robotë dhe blloqe të krijuara nga dheu hënor për të ngritur strukturat e hotelit, të përshtatura për kushtet ekstreme të Hënës.
Nëse gjithçka shkon sipas planit, ndërtimi i hotelit do të fillojë në vitin 2029, duke shënuar një hap historik në turizmin hapësinor dhe duke ofruar mundësinë e rrallë për një eksperiencë unike në një planet tjetër. /et
Login
