Ligjvënësit në Missouri po shqyrtojnë një projektligj që synon rritjen e kufirit të shpejtësisë nga 70 milje në orë (rreth 113 km/orë) në 75 milje në orë (rreth 121 km/orë) në disa rrugë rurale të shtetit.
Projektligji i propozuar do të zbatohej vetëm në zonat jashtë qyteteve, ndërsa autostradat urbane do të mbeteshin të pandryshuara.
MbĂ«shtetĂ«sit thonĂ« se âkufijtĂ« aktualĂ« nuk pasqyrojnĂ« realitetinâ.
Sipas tyre, automjetet moderne janë më të sigurta dhe të pajisura me teknologji si kontrolli adaptiv i shpejtësisë dhe sistemet e asistencës në korsi.
Disa qytetarë shprehen se rritja e kufirit nuk do të kishte ndikim negativ, pasi shpejtësitë aktuale tashmë janë pranë këtyre vlerave.
Megjithatë, Departamenti i Transportit i Missouri paralajmëron se shpejtësia është faktor në rreth një të tretën e aksidenteve rrugore.
Autoritetet theksojnĂ« se termi âaksident i lidhur me shpejtĂ«sinĂ«â nuk nĂ«nkupton domosdoshmĂ«risht tejkalim tĂ« kufirit ligjor.
Debati vijon, ndërsa nëse ligji miratohet, kufijtë e rinj mund të hyjnë në fuqi që në muajin gusht. /Telegrafi/
Kushtet nga reshjet e borës dhe akullit kanë detyruar mbylljen e qindra shkollave në të gjithë Skocinë, Uellsin dhe Irlandën e Veriut, ndërsa ndërprerjet e udhëtimit kanë prekur pjesë të mëdha të Mbretërisë së Bashkuar.
Paralajmërimet e motit për borë të madhe janë në fuqi në Skocinë veriore, sipas shërbimit kombëtar meteorologjik Met Office.
Rrugët janë bërë të pakalueshme në disa zona, me shërbime treni dhe fluturime të anuluara.
Matthew Lehnert, një meteorolog kryesor i Met Office, tha se kushtet e rënda po përkojnë me javën e parë të plotë të punës së vitit.
"Ndërsa fillojmë javën e parë të plotë të punës së vitit, përballemi me një sërë rreziqesh të motit dimëror me reshje bore dhe akull", tha ai.
Ai shtoi se kushtet në vende të tjera të Mbretërisë së Bashkuar do të mbeten sfiduese.
Moti i ftohtë ka shkaktuar gjithashtu paralajmërime shëndetësore. Agjencia e Sigurisë Shëndetësore e Mbretërisë së Bashkuar (UKHSA) ka lëshuar alarme të kuqe për të ftohtin për Anglinë deri më 6 janar.
Agostinho Sousa, kreu i Ngjarjeve Ekstreme dhe Mbrojtjes së Shëndetit në UKHSA, u bëri thirrje njerëzve të kenë kujdes për ata që janë në rrezik.
âNdĂ«rsa moti i ftohtĂ« fillon, Ă«shtĂ« jetike tĂ« kontrolloni miqtĂ«, familjen dhe fqinjĂ«t qĂ« janĂ« mĂ« tĂ« prekshĂ«mâ, tha ai. /AA/
Samsung Electronics planifikon tĂ« dyfishojĂ« kĂ«tĂ« vit numrin e pajisjeve mobile me veçori âGalaxy AIâ, tĂ« mbĂ«shtetura kryesisht nga modeli Gemini i Google, duke arritur nĂ« 800 milionĂ« pajisje deri nĂ« vitin 2026.
Bashkëdrejtori ekzekutiv T.M. Roh tha se kompania synon të integrojë inteligjencën artificiale në të gjitha produktet, funksionet dhe shërbimet sa më shpejt të jetë e mundur.
Strategjia pritet tâi japĂ« pĂ«rparĂ«si Samsung ndaj rivalĂ«ve, pĂ«rfshirĂ« Apple dhe prodhuesve kinezĂ«, nĂ« garĂ«n globale tĂ« AI-sĂ«.
Galaxy AI përfshin mjete kërkimi, redaktimi gjenerativ, përkthimi dhe përmbledhjeje, të mundësuara nga Gemini dhe Bixby.
Ndërkohë, mungesa globale e çipave të memories po rrit fitimet e sektorit të gjysmëpërçuesve, por po ushtron presion mbi kostot e smartfonëve.
Roh paralajmëroi se rritja e çmimeve mund të jetë e pashmangshme, ndërsa tregu global i telefonëve inteligjentë pritet të tkurret vitin e ardhshëm. /Telegrafi/
Donald Trump ka kĂ«rcĂ«nuar se do ta godasĂ« Iranin âshumĂ« fortâ nĂ«se autoritetet vazhdojnĂ« shtypjen e ashpĂ«r tĂ« protestave qĂ« kanĂ« hyrĂ« nĂ« javĂ«n e dytĂ«.
Të paktën 20 persona, përfshirë të paktën një anëtar të forcave të sigurisë së Iranit, janë vrarë pas protestave që janë përhapur në të gjithë vendin nga kryeqyteti, Teherani.
Dhe deri të hënën, thuhet se demonstratat kanë ndodhur në mbi 220 qytete dhe qyteza në 26 nga 31 provincat e Iranit - duke rezultuar në arrestimin e gati 1,000 personave.
Kështu, një natë më parë, Trump tha se do të ndërmerrte veprime nëse vdiste ndonjë protestues tjetër, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
Duke folur nĂ« bordin e Air Force One, ai tha pa dhĂ«nĂ« hollĂ«si: âPo e ndjekim nga afĂ«r. NĂ«se fillojnĂ« tĂ« vrasin njerĂ«z siç kanĂ« bĂ«rĂ« nĂ« tĂ« kaluarĂ«n, mendoj se do tĂ« goditen shumĂ« rĂ«ndĂ« nga Shtetet e Bashkuaraâ.
KĂ«rcĂ«nimi duket se e ka trembur udhĂ«heqĂ«sin e Iranit, Ajatollah Khamenei, i cili thuhet se ka njĂ« plan rezervĂ« pĂ«r tâu larguar nga vendi nĂ« MoskĂ« nĂ«se forcat e tij tĂ« sigurisĂ« nuk arrijnĂ« tĂ« âshtypinâ protestat gjithnjĂ« e nĂ« rritje.
Gazeta âThe Timesâ raportoi se 86-vjeçari po planifikon tĂ« largohet me deri nĂ« 20 ndihmĂ«s dhe anĂ«tarĂ« tĂ« familjes sĂ« tij, nĂ«se ushtria dhe forcat e tij tĂ« sigurisĂ« dezertojnĂ« ose dĂ«shtojnĂ« tĂ« shuajnĂ« demonstratat.
NjĂ« burim inteligjence i tha gazetĂ«s: âPlani Bâ Ă«shtĂ« pĂ«r Khamenein dhe rrethin e tij shumĂ« tĂ« ngushtĂ« tĂ« bashkĂ«punĂ«torĂ«ve dhe familjes, pĂ«rfshirĂ« djalin e tij dhe trashĂ«gimtarin e dukshĂ«m tĂ« nominuar, Mojtabaâ.
Ata shtuan se Khamenei tashmĂ« ka hedhur themelet e nevojshme pĂ«r t'u larguar nga vendi, tĂ« cilat pĂ«rfshinin âmbledhjen e aseteve, pronave jashtĂ« vendit dhe parave tĂ« gatshme pĂ«r tĂ« lehtĂ«suar kalimin e tyre tĂ« sigurtâ.
Khamenei është ende i tronditur nga lufta 12-ditore e nisur nga Izraeli në qershor, e cila pa Shtetet e Bashkuara të bombardonin vendet bërthamore në Iran.
Presioni ekonomik, i cili është intensifikuar që nga shtatori kur Kombet e Bashkuara rivendosën sanksionet ndaj vendit për shkak të programit të tij atomik, e ka vënë monedhën rial të Iranit në një rënie të lirë, duke u tregtuar tani me rreth 1.4 milion për 1 dollar.
RĂ«nia e rialit ka çuar nĂ« njĂ« krizĂ« ekonomike nĂ« zgjerim nĂ« Iran. Ămimet janĂ« rritur pĂ«r mishin, orizin dhe produktet e tjera bazĂ« tĂ« tryezĂ«s. Kombi ka luftuar me njĂ« normĂ« vjetore inflacioni prej rreth 40 pĂ«rqind.
Në dhjetor, Irani prezantoi një nivel të ri çmimesh dhe Teherani mund të kërkojë rritje më të mëdha të çmimeve në të ardhmen, pasi qeveria tani do të rishikojë çmimet çdo tre muaj.
Protestat filluan së pari me tregtarët në Teheran përpara se të përhapeshin. Ndërsa fillimisht u përqendruan në çështjet ekonomike, demonstratat shpejt panë protestuesit të brohorisnin edhe deklarata antiqeveritare. /Telegrafi/
Presidentja në detyrë e Venezuelës, Delcy Rodriguez, ftoi qeverinë amerikane të bashkëpunojë në një axhendë bashkëpunimi, në një deklaratë në mediat sociale që pati një ton pajtues pas kapjes së presidentit Nicolas Maduro nga SHBA-të.
Ajo tha se Venezuela "aspiron të jetojë pa kërcënime të jashtme" dhe se donte t'i jepte përparësi lëvizjes drejt marrëdhënieve të ekuilibruara dhe respektuese me Shtetet e Bashkuara.
"Një mesazh nga Venezuela për botën dhe për Shtetet e Bashkuara: Venezuela riafirmon angazhimin e saj për paqe dhe bashkëjetesë paqësore. Vendi ynë aspiron të jetojë pa kërcënime të jashtme, në një mjedis respekti dhe bashkëpunimi ndërkombëtar. Ne besojmë se paqja globale ndërtohet duke garantuar së pari paqen brenda secilit komb", tha Rodriguez.
"Ne i japim përparësi lëvizjes drejt marrëdhënieve ndërkombëtare të ekuilibruara dhe respektuese midis Shteteve të Bashkuara dhe Venezuelës, dhe midis Venezuelës dhe vendeve të tjera në rajon, të bazuara në barazi sovrane dhe mosndërhyrje. Këto parime udhëheqin diplomacinë tonë me pjesën tjetër të botës".
"Ne e ftojmë qeverinë amerikane të bashkëpunojë me ne në një axhendë bashkëpunimi të orientuar drejt zhvillimit të përbashkët brenda kornizës së së drejtës ndërkombëtare për të forcuar bashkëjetesën e qëndrueshme të komunitetit", shtoi ajo.
âPresidenti Donald Trump, popujt tanĂ« dhe rajoni ynĂ« meritojnĂ« paqe dhe dialog, jo luftĂ«. Ky ka qenĂ« gjithmonĂ« mesazhi i Presidentit NicolĂĄs Maduro dhe Ă«shtĂ« mesazhi i tĂ« gjithĂ« VenezuelĂ«s tani. Kjo Ă«shtĂ« Venezuela nĂ« tĂ« cilĂ«n besoj dhe sĂ« cilĂ«s i kam kushtuar jetĂ«n time. ĂndĂ«rroj pĂ«r njĂ« VenezuelĂ« ku tĂ« gjithĂ« venezuelianĂ«t e mirĂ« mund tĂ« bashkohenâ.
âVenezuela ka tĂ« drejtĂ«n pĂ«r paqe, zhvillim, sovranitet dhe njĂ« tĂ« ardhmeâ, ka pĂ«rfunduar ajo. /Telegrafi/
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u tha gazetarëve në bordin e Air Force One të dielën se zyrtarët amerikanë kanë përcaktuar se Ukraina nuk e ka shënjestruar rezidencën e presidentit rus Vladimir Putin në një sulm të dyshuar me dron javën e kaluar, duke kundërshtuar pretendimet e Moskës që Trump fillimisht i quajti "thellësisht shqetësuese".
Ministri i Jashtëm rus, Sergey Lavrov, tha javën e kaluar se Kievi kishte nisur një valë dronësh në rezidencën shtetërore të Putinit në rajonin veriperëndimor të Novgorodit, të cilat sistemet ruse të mbrojtjes ajrore dyshohet se ishin në gjendje t'i kapnin.
Lavrov gjithashtu kritikoi Ukrainën për nisjen e sulmit në një kohë kur përpjekjet globale për t'i dhënë fund luftës së Rusisë përmes diplomacisë po intensifikoheshin.
Akuza erdhi vetëm një ditë pasi presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky udhëtoi për në Florida për t'u takuar me Trump në rezidencën e tij në Mar-a-Lago dhe për të diskutuar planin amerikan të paqes prej 20 pikash për vendin e tij, i cili është ende në zhvillim e sipër.
Zelensky i mohoi shpejt akuzat e ngritura kundër Kievit.
Dhe Trump të dielën vuri në dukje se pas një hetimi të gjerë mbi akuzat, Uashingtoni nuk zbuloi se Ukraina kishte shënjestruar rezidencën e Putinit, por pranoi se "diçka" kishte ndodhur në zonë.
Trump tha se âdiçka ndodhi afĂ«râ rezidencĂ«s sĂ« Putinit, por zyrtarĂ«t amerikanĂ« nuk zbuluan se rezidenca e presidentit rus ishte nĂ« shĂ«njestĂ«r.
âNuk besoj se ka ndodhur sulmiâ, u tha Trump gazetarĂ«ve ndĂ«rsa udhĂ«toi pĂ«r nĂ« Uashington tĂ« dielĂ«n, pasi kaloi dy javĂ« nĂ« shtĂ«pinĂ« e tij nĂ« Florida. âNe nuk besojmĂ« se ka ndodhur kjo, tani qĂ« kemi qenĂ« nĂ« gjendje ta verifikojmĂ«â.
Ai u tha gazetarĂ«ve tĂ« hĂ«nĂ«n e kaluar se homologu i tij rus e kishte ngritur gjithashtu çështjen gjatĂ« njĂ« telefonate me udhĂ«heqĂ«sin rus mĂ« herĂ«t atĂ« ditĂ«. Dhe Trump tha se ishte âshumĂ« i zemĂ«ruarâ. /Telegrafi/
Trupat e 40 viktimave të një zjarri në një bar në resortin zviceran të skive Crans-Montana në natën e Vitit të Ri janë identifikuar nga policia.
Viktimat variojnë nga mosha 14 deri në 39 vjeç, me 15 të moshës nën 18 vjeç.
Më të rinjtë ishin një vajzë zvicerane dhe një djalë francez, të dy 14 vjeç.
Grupi përfshin njerëz me kombësi zvicerane, italiane, rumune, turke, portugeze, franceze dhe belge, si dhe një shtetas të Mbretërisë së Bashkuar, Francës dhe Izraelit.
Përveç 40 të vdekurve, janë lënduar edhe 119 të tjerë. Shumica kanë djegie të rënda - gjashtë prej tyre aq të rënda saqë ende nuk janë identifikuar.
Një hetim penal ndaj çiftit francez që menaxhonte barin Le Constellation është duke u zhvilluar.
Një hetim paraprak ka zbuluar se shkëndijat në shishe që mbahen shumë afër tavanit janë shkaku i mundshëm i zjarrit.
Policia tha se nuk do të publikohen detaje të mëtejshme rreth viktimave që kishin identifikuar nga respekti për të afërmit e tyre.
Megjithatë, nëna e Arthur Brodard shkroi në Facebook të shtunën në mbrëmje për të njoftuar se djali i saj 16-vjeçar, Arthur, ishte një nga të vdekurit.
Ăifti francez qĂ« zotĂ«ron barin - tĂ« emĂ«ruar nga media si Jacques dhe Jessica Moretti - dyshohen pĂ«r vrasje nga pakujdesia, dĂ«mtim trupor nga pakujdesia dhe zjarrvĂ«nie nga pakujdesia, tha zyra e prokurorĂ«ve pĂ«r rajonin Valais. /Telegrafi/
Kina i ka kërkuar SHBA-së të lirojë menjëherë Nicolas Maduron.
Ministria e jashtme thotĂ« se âoperacioni ushtarak amerikan pĂ«r tĂ« kapur presidentin venezuelian shkeli ligjin ndĂ«rkombĂ«tarâ.
Ajo shton se âKina gjithmonĂ« mban komunikim dhe bashkĂ«punim pozitiv me qeverinĂ« venezuelianeâ, shkruan Sky News, pĂ«rcjell Telegrafi.
Në fakt, disa orë para kapjes së tij, Maduro po priste një delegacion kinez në Karakas të udhëhequr nga përfaqësuesi i saj special për çështjet e Amerikës Latine, Qiu Xiaoqi.
Pamjet filmike i tregonin ata duke buzëqeshur së bashku, të pavetëdijshëm për atë që do të ndodhte.
KohĂ«t e fundit, Kina, ekonomia e dytĂ« mĂ« e madhe nĂ« botĂ«, i ka siguruar aleatit tĂ« saj VenezuelĂ«s njĂ« ândihmĂ« shpĂ«timi ekonomikâ pas sanksioneve tĂ« vendosura nga SHBA-ja dhe aleatĂ«t e saj nĂ« vitin 2017.
Ajo bleu mallra me vlerë pothuajse 1.4 miliard euro në vitin 2024. /Telegrafi/
Një "motoçikletë" elektrike unike, e frymëzuar drejtpërdrejt nga Tron Light Cycle, po tërheq vëmendjen në botën e ankandeve.
I quajtur PBC NeuTron, ajo është plotësisht funksionale dhe i ligjshme për qarkullim në rrugë.
Ajo përmban rrota 24-inç, ndriçim LED të integruar dhe një dizajn minimalist futurist në ngjyrë të zezë.
Pavarësisht pamjes spektakolare, ajo është e pajisur me të gjitha elementet e nevojshme ligjore, përfshirë drita, sinjalizues, pasqyra dhe mbajtëse targash.
NeuTron do të dalë në ankand në janar në Barrett-Jackson Scottsdale, pa çmim minimal rezervë.
Ekspertët parashikojnë se çmimi final mund të variojë ndjeshëm, në varësi të interesit të koleksionistëve dhe adhuruesve të teknologjisë futuriste. /Telegrafi/
NjĂ« majmun i lirĂ« nĂ« Tennessee u kap mĂ« nĂ« fund pasi gjeti âstrehĂ«â nĂ« njĂ« dyqan instrumentesh muzikore dhe shkaktoi dĂ«me.
Majmuni hyri nĂ« dyqanin Trade Center nĂ« Morristown gjatĂ« natĂ«s sĂ« sĂ« dielĂ«s, duke u futur pĂ«rmes njĂ« dere tĂ« vogĂ«l dhe duke âu ndjerĂ« si nĂ« shtĂ«piâ.
Policia u njoftua rreth orës 08:00 të mëngjesit, pasi kafsha iu shmang përkohësisht kontrollit të kafshëve.
Sipas policisë, majmuni u kap disa orë më vonë, rreth orës 18:00, në një vend tjetër të qytetit.
Banori lokal Adam Ivy i dha ujë dhe ushqime kafshës deri në mbërritjen e autoriteteve.
Dyqani publikoi foto tĂ« majmunit nĂ« rrjete sociale, duke e quajtur incidentin âpak punĂ« majmunĂ«shâ dhe duke shtuar se po pastronin pasojat e vizitorit tĂ« papritur. /Telegrafi/
ByteDance, kompania mëmë e TikTok, planifikon të rrisë ndjeshëm shpenzimet për stafin me performancë të lartë në vitin 2026, sipas një memoje të brendshme të siguruar nga Business Insider.
Kompania synon të shpenzojë rreth 50% më shumë globalisht për bonuse dhe rritje pagash për punonjësit më të vlerësuar, me qëllim mbajtjen dhe tërheqjen e talenteve.
Përfitimet nuk do të jenë për të gjithë, por vetëm për ata që kalojnë pragje të caktuara në vlerësimet vjetore të performancës.
ByteDance njoftoi gjithashtu se do të investojë 35% më shumë në bonuse për punonjësit që përmbushin ose tejkalojnë pritshmëritë.
NjĂ« pjesĂ« mĂ« e madhe e shpĂ«rblimeve do tĂ« jepet nĂ« para tĂ« gatshme, ndĂ«rsa periudha e âvestingâ-ut pĂ«r aksionet do tĂ« shkurtohet nga katĂ«r nĂ« tre vjet.
Paralelisht, kompania do të ristrukturojë pozicionet e punës në 10 nivele të reja dhe do të vendosë standarde më të larta performance.
Këto masa vijnë në një moment ndryshimesh për TikTok, teksa një pjesë e biznesit në SHBA pritet të ndahet në një sipërmarrje të përbashkët me investitorë të rinj. /Telegrafi/
Udhëheqësja e Danimarkës i ka kërkuar Donald Trump të ndalojë kërcënimet për të marrë Grenlandën, pasi presidenti amerikan përsëriti dëshirën e tij për ta bërë këtë në një intervistë të fundit të tij.
Trump ka kohë që mbështet idenë që ishulli i pasur me minerale, një territor danez vetëqeverisës, të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara, përcjell Telegrafi.
Dhe duke folur një ditë pasi SHBA-të kapën presidentin e Venezuelës, Nicolas Maduro, Trump i tha The Atlantic: "Ne kemi nevojë për Grenlandën, absolutisht. Ne kemi nevojë për të për mbrojtje".
Pas kĂ«saj, nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« lĂ«shuar tĂ« dielĂ«n, kryeministrja daneze Mette Frederiksen tha: "Nuk ka absolutisht asnjĂ« kuptim tĂ« flasĂ«sh pĂ«r nevojĂ«n e SHBA-sĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« GrenlandĂ«nâ.
"SHBA-të nuk kanë të drejtë të aneksojnë asnjë nga tre vendet në Mbretërinë Daneze".
Znj. Frederiksen vazhdoi: "Prandaj, do t'i bëja thirrje fuqimisht SHBA-së të ndalojë kërcënimet kundër një aleati historikisht të ngushtë dhe kundër një vendi tjetër dhe një populli tjetër, të cilët kanë thënë shumë qartë se nuk janë në shitje".
Kryeministri i Grenlandës, Jens-Frederik Nielsen, gjithashtu ka kritikuar komentet e fundit të zotit Trump, duke i etiketuar ato si "të pa respekt".
Ai tha nĂ« njĂ« deklaratĂ«: "Kur presidenti i Shteteve tĂ« Bashkuara thotĂ« se 'ne kemi nevojĂ« pĂ«r GrenlandĂ«n' dhe na lidh me VenezuelĂ«n dhe ndĂ«rhyrjen ushtarake, nuk Ă«shtĂ« thjesht gabim. ĂshtĂ« mungesĂ« respektiâ.
Komentet e fundit tĂ« zotit Trump erdhĂ«n njĂ« ditĂ« pasi ai tha se Uashingtoni do ta âdrejtojĂ«â pĂ«rkohĂ«sisht VenezuelĂ«n pas ndalimit tĂ« presidentit tĂ« saj tĂ« majtĂ« ekstreme, gjĂ« qĂ« ka rritur shqetĂ«simet se diçka e ngjashme mund tâi ndodhĂ« GrenlandĂ«s.
Pse Trump është i interesuar për Groenlandën?
Presidenti ka qenĂ« prej kohĂ«sh i interesuar qĂ« SHBA-tĂ« ta zotĂ«rojnĂ« GrenlandĂ«n - dhe dikur sugjeroi blerjen e saj nĂ« atĂ« qĂ« ânĂ« thelb do tĂ« ishte njĂ« marrĂ«veshje e madhe pasurish tĂ« paluajtshmeâ.
Pozicioni strategjik i ishullit Arktik midis Evropës dhe SHBA-së e bën atë një vend kyç për një sistem mbrojtës nga raketat balistike.
Pasuria e tij minerale është gjithashtu tërheqëse pasi SHBA-të shpresojnë të zvogëlojnë varësinë e tyre nga eksportet kineze.
Grenlanda, një ish-koloni daneze, varet shumë nga subvencionet daneze, por ka të drejtën të shpallë pavarësinë sipas një marrëveshjeje të vitit 2009.
Danimarka është përpjekur të riparojë lidhjet e tendosura me Groenlandën gjatë vitit të kaluar, ndërsa investon edhe në mbrojtjen e Arktikut si pjesë e përpjekjeve për të lehtësuar tensionet me administratën Trump. /Telegrafi/
Pensionet, migrimi dhe rekrutimi ushtarak do të vazhdojnë të formësojnë politikën e brendshme gjermane në vitin 2026. Megjithatë, do të jetë thelbësore se si do të ecë AfD në zgjedhjet e landeve.
Qeveria gjermane, e përbërë nga Kristiandemokratët dhe Socialdemokratët, për momentin e ka hequr nga rendi i ditës çështjen e saj më të vështirë të politikës së brendshme: pas debateve të lodhshme, ajo e shtyu paketën e saj të reformës së sistemit shtetëror të pensioneve përmes Bundestagut në fillim të dhjetorit. Thelbi i saj: nivelet e pensioneve do të mbeten të qëndrueshme të paktën deri në vitin 2031.
Reformat themelore tĂ« sistemit tani do tĂ« pĂ«rpunohen nga njĂ« komision, i cili pritet tĂ« paraqesĂ« propozimet e tij deri nĂ« mesin e vitit 2026. A do tĂ« rritet pĂ«rsĂ«ri mosha e daljes nĂ« pension - nga 67 nĂ« 70 vjeç ndoshta? Apo vendi do t'i thotĂ« lamtumirĂ« njĂ« moshe tĂ« caktuar daljeje nĂ« pension pĂ«r tĂ« gjithĂ«, siç parashikohet nĂ« njĂ« propozim nga profesori i ekonomisĂ«, Jens SĂŒdekum?
SĂŒdekum dĂ«shiron qĂ« numri i viteve qĂ« njĂ« person ka punuar tĂ« vlejĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar madhĂ«sinĂ« e pensionit tĂ« tij. Kancelari Friedrich Merz e quajti idenĂ« "sigurisht qĂ« ia vlen tĂ« merret nĂ« konsideratĂ«". Ai shtoi: "Dua tĂ« zbatoj njĂ« reformĂ« gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se. Dhe kjo çështje mund tĂ« luajĂ« njĂ« rol kĂ«tu".
ĂĂ«shtja e kujdesit tĂ« drejtĂ« nĂ« pleqĂ«ri nĂ« njĂ« shoqĂ«ri ku njerĂ«zit jetojnĂ« mĂ« gjatĂ« dhe tĂ« moshuarit po bĂ«hen mĂ« tĂ« shumtĂ« do tĂ« mbetet njĂ« sfidĂ« pĂ«r vendin dhe qeverinĂ« e tij nĂ« vitet e ardhshme.
Në buxhetin e vitit 2026, kontributi i shtetit për të kompensuar humbjet e sistemit të pensioneve arrin deri në 128 miliardë euro - rreth një e katërta e buxhetit të përgjithshëm.
Deputetët e rinj konservatorë në veçanti ishin dhe mbeten të pakënaqur me reformën e pensioneve dhe po kërkojnë përmirësime të rëndësishme për periudhën pas vitit 2031, veçanërisht për brezat e ardhshëm. Prandaj, komisioni i pensioneve është nën presion për të hartuar propozime vërtet të zbatueshme për një çështje jashtëzakonisht komplekse.
Shërbimi ushtarak në Gjermani
Janë marrë edhe vendime të rëndësishme në lidhje me shërbimin ushtarak: në fillim të vitit, të gjithë ata që kanë mbushur moshën 18 vjeç do të marrin letra nga shteti. Meshkujt duhet të plotësojnë pyetësorin e bashkangjitur, gratë nuk janë të detyruara ta bëjnë këtë, por mund ta bëjnë.
Pjesëmarrja në një ekzaminim mjekësor, pra përcaktimi i shëndetit të tyre, do të jetë e detyrueshme. Qeveria po mbështetet në gjetjen e vullnetarëve të mjaftueshëm për të rritur numrin e ushtarëve gjermanë nga 183,000 që janë aktualisht në një numër të planifikuar midis 255,000 deri 270,000 gjatë dhjetë viteve të ardhshme. Ky është aktualisht plani i Ministrit Federal të Mbrojtjes Boris Pistorius (SPD). Përveç kësaj, duhet të shtohen 200,000 rezervistë.
Vitin tjetër, mund të bëhet e qartë nëse ka mjaftueshëm vullnetarë apo nëse qeveria do të duhet t'i drejtohet përsëri Bundestagut dhe të riaktivizojë shërbimin e detyrueshëm ushtarak, i cili është hequr që nga viti 2011.
A mund t'i fitojë Alternativa për Gjermaninë zgjedhjet në lande?
Që në vitin 2025, Gjermania po përballet me pyetjen serioze: sa e fortë do të bëhet Alternativa për Gjermaninë (AfD), pjesërisht e ekstremit të djathtë? Ajo është tashmë partia më e fortë opozitare në Bundestag, dhe në vitin 2026, zgjedhjet në lande do të mbahen në dy lande të Gjermanisë lindore - Sachsen-Anhalt dhe Mecklenburg-Vorpommern. Në Sachsen-Anhalt, AfD ka rreth 40 përqind në sondazhet aktuale, ndërsa në landin tjetër 38 përqind.
A do të arrijnë partitë demokratike të qendrës së djathtë të ndryshojnë diçka? Dhe nëse AfD bëhet forca më madhe në këto lande, a do të mbetet në fuqi premtimi i demokratëve të krishterë konservatorë për të mos bashkëpunuar me AfD në asnjë rrethanë?
Zgjedhjet nĂ« kĂ«to lande mbahen nĂ« pjesĂ«n e dytĂ« tĂ« vitit. Deri atĂ«herĂ«, ato do tĂ« dominojnĂ« debatin rreth qĂ«ndrimit ndaj AfD-sĂ«. MĂ« parĂ« do tĂ« ketĂ« zgjedhje nĂ« Baden-WĂŒrttemberg dhe Rheinland-Pfalz nĂ« mars.
Migrimi: Merz shpreson për heqjen e kontrolleve kufitare
Tema e migracionit sigurisht që do të jetë në qendër të vëmendjes edhe këtë vit. Që kur qeveria mori detyrën në maj 2025, Ministri Federal i Brendshëm Alexander Dobrint (CSU) ka thënë vazhdimisht: Gjermania tani po ndjek një politikë të ashpër ndaj emigrantëve. Më shumë njerëz duhet të kthehen menjëherë direkt në kufij.
Në mesin e dhjetorit, ministrat e brendshëm të BE-së ranë dakord gjithashtu të shtrëngojnë ndjeshëm politikën e përbashkët të azilit. Të ashtuquajturat qendra kthimi po planifikohen përsëri në vendet jashtë BE-së, megjithëse përpjekjet e mëparshme - të tilla si ato të qeverisë italiane në Shqipëri - nuk kanë qenë të suksesshme. Njerëzit që janë në BE pa të drejtë qëndrimi dhe refuzojnë të largohen nga territori i saj duhet të ndëshkohen më rëndë.
Me një politikë të përbashkët azili, "...ne gjithashtu do të jemi në gjendje të zhvendosim kontrollet kufitare në kufijtë e jashtëm të Evropës", tha kancelari Merz.
Me fjalë të tjera: kontrollet afatgjata në të gjithë kufijtë e jashtëm të Gjermanisë mund të hiqen në vitin 2026. Nëse kjo do të ndodhë vërtet mbetet për t'u parë. Iniciativa e ministrave të Brendshëm të BE-së duhet të miratohet ende nga Parlamenti Evropian.
A do të debatojë qeveria për politikën klimatike në vitin 2026?
Viti 2026 do të jetë gjithashtu i rëndësishëm për politikën kombëtare të klimës. Në dhjetor, BE-ja specifikoi objektivat e saj klimatike: emetimet e gazrave serrë duhet të reduktohen me 90 përqind deri në vitin 2040 krahasuar me vitin 1990, dhe deri në vitin 2050, Bashkimi Evropian dëshiron të bëhet neutral ndaj klimës. Ministri gjerman i Mjedisit, Carsten Schneider (SPD), shprehu kënaqësi të madhe: "Objektivi i ri i klimës i BE-së është ndoshta vendimi më i rëndësishëm i politikës klimatike të kësaj legjislature".
Ministrja e Ekonomisë, Katarina Reiche (CDU), mbështetet në termocentralet me gaz dhe nuk është veçanërisht ambicioze kur bëhet fjalë për popullarizimin e energjisë së erës dhe diellore.
Martin Kaiser, një ekspert i klimës në Greenpeace, i tha DW: "Ndryshe nga kohërat e koalicionit të semaforëve, dështimet dramatike në sektorët e transportit dhe strehimit duhet të kompensohen me masa të përshtatshme emergjente, të pranueshme shoqërisht. Një kthim te lëndët djegëse fosile në politikën industriale dhe të energjisë, siç po planifikon Ministri Reiche, nuk duhet të lejohet".
Prandaj, qeveria po përballet me një konflikt serioz në politikën e klimës vitin e ardhshëm - siç është për shumë çështje të tjera. Në politikën e brendshme, viti 2026 me siguri do të jetë një vit shumë i ngjeshur. /DW/
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, sugjeroi të dielën se SHBA-të nuk do ta qeverisin Venezuelën çdo ditë, përveç zbatimit të një "karantine nafte" ekzistuese pas një operacioni që i pa ata të rrëzonin dhe të kapnin presidentin Nicolås Maduro.
Deklarata e Rubios duket si një përpjekje për të zbutur shqetësimet se veprimi i vendosur i së shtunës për të arritur ndryshimin e regjimit në Venezuelë do ta zhytte vendin në një ndërhyrje tjetër të zgjatur të huaj ose në një përpjekje të dështuar për ndërtimin e kombit, shkruan Euronews, përcjell Telegrafi.
Ky qëndrim është një kthesë e dukshme nga deklaratat fillestare të bëra nga presidenti i SHBA-së, Donald Trump, në të cilat ai këmbënguli se Uashingtoni do ta "drejtonte" vendin derisa të gjendet një zgjidhje demokratike afatgjatë për krizën.
Komentet e Rubios ishin në kontrast me pretendimet e gjera, por të paqarta të Trump se SHBA-të do të "drejtonin" të paktën përkohësisht kombin e pasur me naftë, komente që sugjeronin një lloj strukture qeverisëse sipas së cilës Karakasi do të kontrollohej nga Uashingtoni.
Bllokada ndaj cisternave të naftës të sanksionuara, disa prej të cilave janë sekuestruar nga SHBA-të, "mbetet në fuqi dhe kjo është një sasi e jashtëzakonshme levash që do të vazhdojë të jetë në fuqi derisa të shohim ndryshime që jo vetëm çojnë përpara interesin kombëtar të Shteteve të Bashkuara, i cili është numri një, por edhe që çojnë në një të ardhme më të mirë për popullin e Venezuelës", shtoi ai.
Pak orĂ« mĂ« vonĂ«, udhĂ«heqĂ«sja e pĂ«rkohshme venezueliane Delcy RodrĂguez e ftoi Trumpin âtĂ« bashkĂ«punonteâ dhe tha se ajo kĂ«rkon âmarrĂ«dhĂ«nie respektiâ, duke pĂ«rdorur njĂ« ton dukshĂ«m mĂ« pajtues sesa nĂ« pozicionet e saj tĂ« mĂ«parshme.
âNe e ftojmĂ« qeverinĂ« amerikane tĂ« bashkĂ«punojĂ« me ne nĂ« njĂ« axhendĂ« bashkĂ«punimi tĂ« orientuar drejt zhvillimit tĂ« pĂ«rbashkĂ«t brenda kornizĂ«s sĂ« tĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r tĂ« forcuar bashkĂ«jetesĂ«n e qĂ«ndrueshme tĂ« komunitetitâ, shkroi Rodriguez nĂ« njĂ« postim online.
Ajo kishte mbajtur fjalime duke projektuar një sfidë të ashpër ndaj administratës Trump më herët gjatë fundjavës dhe i bëri thirrje Uashingtonit të lironte menjëherë Maduron.
Por deklarata e saj në anglisht në llogarinë e saj në Instagram duket se shënoi një ndryshim dramatik të tonit. /Telegrafi/
Dy sisteme të mbrojtjes ajrore Patriot të dorëzuara së fundmi nga Gjermania tashmë po mbrojnë qytetet dhe infrastrukturën kritike ukrainase, raportoi Ministria e Mbrojtjes e Ukrainës.
"Dy sisteme të tjera të mbrojtjes ajrore Patriot kanë filluar të mbrojnë qytetet dhe infrastrukturën kritike ukrainase. Siç është raportuar më parë nga ministri i Mbrojtjes i Ukrainës, Denys Shmyhal, kjo u bë e mundur falë marrëveshjeve të fundit me qeverinë gjermane", thuhet në deklaratë.
Ministria e Mbrojtjes kujtoi se Patriot është një sistem raketash tokë-ajër i prodhuar në SHBA.
Ai është një nga sistemet më të përparuara të mbrojtjes ajrore në botë.
Ai është projektuar për të shkatërruar aeroplanë si dhe raketa balistike.
Patriot Ă«shtĂ« i aftĂ« âtĂ« kapĂ«â objektiva me shpejtĂ«si tĂ« lartĂ« dhe komplekse, duke ofruar mbrojtje tĂ« shtresuar pĂ«r objektet strategjike dhe qytetet e mĂ«dha.
Kohët e fundit, ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius tha se Gjermania kishte transferuar dy sisteme shtesë të mbrojtjes ajrore Patriot dhe një sistem të nëntë të mbrojtjes ajrore IRIS-T në Forcat e Armatosura të Ukrainës.
Sipas tij, vitin e ardhshëm Gjermania do të transferojë gjithashtu një numër të konsiderueshëm raketash AIM-9 Sidewinder nga rezervat gjermane për të forcuar mbrojtjen ajrore të Ukrainës.
Përveç kësaj, Gjermania planifikon t'i ofrojë Ukrainës 11.5 miliardë euro ndihmë në vitin 2026. Shpenzimet përkatëse janë përfshirë në buxhetin e vendit. /Telegrafi/
Kompania e implanteve tĂ« trurit e Elon Musk, Neuralink, do tĂ« fillojĂ« "prodhimin me vĂ«llim tĂ« lartĂ«" tĂ« pajisjeve âtru-kompjuterâ dhe do tĂ« kalojĂ« nĂ« njĂ« procedurĂ« kirurgjikale tĂ«rĂ«sisht tĂ« automatizuar nĂ« vitin 2026, tha Musk nĂ« njĂ« postim nĂ« platformĂ«n e mediave sociale X tĂ« mĂ«rkurĂ«n.
Implanti është projektuar për të ndihmuar njerëzit me probleme të tilla si dëmtimi i palcës kurrizore.
Pacienti i parë e ka përdorur atë për të luajtur videolojëra, për të shfletuar internetin, për të postuar në mediat sociale dhe për të lëvizur kursorin në një laptop.
Kompania filloi provat njerëzore të implantit të saj të trurit në vitin 2024, pasi adresoi shqetësimet e sigurisë të ngritura nga Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave, e cila fillimisht e kishte refuzuar kërkesën e saj në vitin 2022.
Neuralink tha në shtator se 12 persona në të gjithë botën me paralizë të rëndë kanë marrë implantet e saj të trurit dhe po i përdorin ato për të kontrolluar mjetet dixhitale dhe fizike përmes mendimit.
Ajo gjithashtu siguroi 650 milionë dollarë në një raund financimi në qershor. /Telegrafi/
Nga 1 janari 2026, Kalifornia prezanton një seri ligjesh të reja për shoferët, çiklistët elektrikë dhe automjetet autonome.
Një program pilot lejon përdorimin e kamerave radar dhe laser në zonat e punës, të cilat mund të gjobisin automatikisht pronarët e makinave.
Shpejtësitë e autostradave mund të ulen deri në 5 mph (8 km/h) me paralajmërime për 30 ditët e para, ndërsa zonat shkollore do të shënojnë kufij 20 mph (32 km/h) deri në vitin 2031.
Ligji i zgjeruar ângadalĂ«so dhe ndrysho korsinĂ«â kĂ«rkon qĂ« shoferĂ«t tĂ« lĂ«vizin ose ngadalĂ«sojnĂ« pĂ«r çdo mjet tĂ« fikur me drita paralajmĂ«ruese.
Policia mund të konfiskojë disa mjete elektrike të shpejta ose pa leje për të paktën 48 orë.
Të gjitha bateritë dhe pajisjet elektrike duhet të plotësojnë standardet e sigurisë. Automjetet autonome duhet të kenë sisteme komunikimi me emergjencat nga 1 korriku 2026. /Telegrafi/
Disa dëshmitarë kanë përshkruar skenat tronditëse teksa po tentonin të largoheshin nga një lokal i përfshirë nga zjarri në Zvicër.
Bëhet fjalë për një zjarr në Crans-Montana ku është raportuar për një shpërthim nga i cili kanë mbetur disa të vdekur dhe dhjetëra të tjerë të lënduar.
Dhe Sky News thotë se ka folur me një dëshmitar të zjarrit në lokal, i cili ka përshkruar skenat shkatërruese që pa gjatë incidentit.
"Shumë njerëz bërtisnin, ishte e tmerrshme", ka thënë Samuel Rapp, përcjell Telegrafi.
Ai tregon se shumica e njerëzve brenda lokalit u përpoqën të shpëtonin nëpërmjet daljes kryesore, me festuesit dhe stafin e natës së Vitit të Ri që u larguan në masë.
"Njerëzit bërtisnin, pashë shumë njerëz në dysheme. Mendoj se disa ishin të vdekur ndërsa dikush i vuri një xhaketë në fytyrë dikujt".
#Switzerland | Several people were killed and others injured after an explosion rocked a bar in the luxurious alpine ski resort of Crans-Montana, Swiss police said.
A spokesperson for the cantonal police said that the explosion was of unknown origin but confirmed multiple⊠pic.twitter.com/vzDcSNaasS â Deccan Chronicle (@DeccanChronicle) January 1, 2026
Rapp përshkruan dëgjimin e zërave nga ata në dysheme që kërkonin ndihmë mjekësore dhe thotë se pa njerëz "pa flokë sepse po digjeshin".
I pyetur se nga cilat vende kanĂ« mundur tĂ« jenĂ« mysafirĂ«t, ai thotĂ«: "TĂ« gjithĂ« nĂ« botĂ« vijnĂ« kĂ«tu. ShumĂ« nga Anglia, disa tĂ« tjerĂ« nga e gjithĂ« Zvicraâ.
"ĂshtĂ« e tmerrshme. NjerĂ«z tĂ« moshĂ«s 16 deri nĂ« 18 vjeç ishin atje", ka shtuar ai.
Ndërkohë, rreth ngjarjes janë deklarurar edhe dy gra franceze që pretendojnë se kanë ikur nga Le Constellation pasi shpërtheu zjarri.
Sipas tyre, zjarri filloi nga një nga "qirinjtë e ditëlindjes" të vendosur nga kamarierët në shishet e shampanjës.
"Njëri prej tyre u soll shumë afër tavanit, i cili u përfshi nga flakët. Brenda disa dhjetëra sekondash, i gjithë tavani u përfshi nga flakët. Gjithçka ishte bërë prej druri", citohet të ketë thënë njëra nga gratë.
Dyshja tha se paniku u përhap shpejt, me njerëz që "bërtisnin dhe vraponin".
"Dera e daljes ishte mjaft e vogĂ«l krahasuar me numrin e njerĂ«zve tĂ« pranishĂ«m. Dikush theu njĂ« dritare qĂ« njerĂ«zit tĂ« dilnin jashtĂ«â, shpjegon njĂ«ra nga gratĂ«.
Ajo gjithashtu tregon se si âu hodh poshtĂ« shkallĂ«veâ nga njĂ« turmĂ« e madhe njerĂ«zish, duke lĂ«nduar gjurin.
Ndërkohë, policia zvicerane ka publikuar imazhe të bëra pas zjarrit, që tregojnë tarracën e barit Le Constellation ku shihen karrige dhe tavolina të shpërndara.
Më parë ishte raportuar se besohet se zjarri filloi në bodrumin e barit, me raportime që sugjerojnë se deri në 100 persona ishin aty kur filloi zjarri.
Martin Meul, a reporter for Swiss newspaper Blick, speaks to Sky's @LeahBoleto from Crans-Montana, the ski resort in Switzerland where several dozen people are presumed dead and around 100 injured after a fire at a bar in the resort.
Bari ndodhet në Crans-Montana në rajonin zviceran të Valais, i cili është i njohur për turistë.
Kujtojmë se shpërthimi dhe zjarri pasues ndodhën rreth orës 1:30 të mëngjesit sipas orës lokale, ndërsa mysafirët po festonin fillimin e vitit 2026.
Shkaku i shpërthimit mbetet i panjohur për momentin edhe pse disa raportime të tjera sugjerojnë se mund të jetë shkaktuar nga mjetet piroteknike gjatë një koncerti.
Autoritetet zvicerane konfirmuan se incidenti po trajtohet si zjarr dhe jo si ndonjë sulm. /Telegrafi/
Login
