❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Qeveria propozon dy emra për Këshillin Mbikëqyrës të BSH-së

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Qeveria i ka propozuar Kuvendit dy emra kandidatë për anëtarë të rinj për Këshillin Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë.

Vendimi u mor sot në mbledhjen e radhës të këshillit të Ministrave. Dy emrat e propozuara, që i shtohen listës së kandidatëve janë Jonida Prifti dhe Ervin Metes. Ndonëse qeveria ka të drejtë të propozojë tre emra, ajo ka propozuar vetëm dy në mbledhjen e sotshme.

Në fund të dhjetorit 2025, përfundoi mandati i gjashtë prej anëtarëve të Këshillit Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë, duke përfshirë zëvendësguvernatoren e parë, Luljeta Minxhozi dhe anëtarët Ridvan Bode, Suela Popa, Edlira Luçi, Artan Hoxha dhe Violeta Staka. Zëvendësuesit nuk janë zgjedhur akoma, pasi ashtu siç kishte ndodhur edhe shtatë vjet më parë, dy institucionet që duhet të propozonin kandidaturat për plotësimin e vendeve vakante, Këshilli i Ministrave dhe Kryeministria, i kanë nisur procedurat ligjore me vonesë.

Kuvendi i Shqipërisë i nisi vetëm në fillim të muajit shkurt procedurat e përzgjedhjes së tre kandidatëve që duhet të propozojë për vendet vakante. Këtë javë u zhvilluan seancat dëgjimore me kandidatët, ndërsa vlerësohet se do të duhen minimalisht dy javë para se kandidatët të propozohen për votim në seancë plenare.  Në procedurën e hapur nga Kuvendi, për tre kandidatët që duhet të propozohen nga ky institucion aplikuan 20 kandidatë, nga të cilët 18 u paraqitën në seancën dëgjimore të zhvilluar nga Komisioni përgjegjës.

Kuvendi mbyll dëgjesat me kandidatët për Këshillin Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë

Ndërkohë, Këshilli i Ministrave vetëm sot ka depozituar dy nga tre propozimet e tij për vendet e tjera vakante, të cilët kalojnë për votim direkt në Kuvend.

Gjatë javëve të fundit kanë dështuar dy mbledhje të Këshillit Mbikëqyrës, për shkak të përfundimit të mandatit të gjashtë prej anëtarëve dhe moszëvendësimit në kohë të tyre.

 

Dështon edhe mbledhja e dytë e Këshillit Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë

 

Cilët janë anëtarët e propozuar nga Qeveria

Z. Ervin Mete ka drejtuar Ministrinë e Financave nga nga shtatori 2023 deri në korrik 2024. Gjatë periudhës kur drejtoi Ministrinë e Financave, vendi shënoi ulje të borxhit publik, forcim të disiplinës fiskale dhe ruajtje të stabilitetit makroekonomik, në një kohë kur ekonomitë europiane përballeshin me presione të forta inflacioniste dhe fiskale. Në të njëjtën periudhë, Shqipëria doli nga lista gri për pastrimin e parave, ndërsa u ndërmorën hapa konkretë për mbylljen e disa kontratave koncesionare, në funksion të uljes së rreziqeve fiskale dhe rritjes së transparencës në financat publike.

Më herët, Mete ka drejtuar Autoritetin e Mbikëqyrjes Financiare, institucion përgjegjës për mbikëqyrjen e tregjeve financiare jobankare. Në këtë rol, ai ka pasur përgjegjësi edhe për zhvillimin dhe mbikëqyrjen e tregjeve të kapitalit, ku bankat janë aktorë kyç. Përvoja e tij institucionale përfshin gjithashtu bashkëpunimin e vazhdueshëm me Bankën e Shqipërisë, si në aspektin e koordinimit të politikave fiskale dhe monetare, ashtu edhe në ndërtimin e kuadrit rregullator për tregjet financiare.

Për Jonida Prifti ka pak informacion, ndërkohë që ajo është një kërkuese e pavarur. Ajo është diplomuar me diplomë Bachelor (me nderime) në menaxhim biznesi me profil kontabilitet profesional nga Universiteti i Westminster.

The post Qeveria propozon dy emra për Këshillin Mbikëqyrës të BSH-së appeared first on Revista Monitor.

↗

Kategoritë që përfitojnë nga 1 janari shtesë page për vjetërsi; Kompensim për mjekët dhe infermierët

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

 Përveç indeksimit në masën 2.5%, punonjësit e shëndetësisë, të policisë, forcave të armatosura dhe punonjësve të burgjeve do të përfitojnë shtesë page për vjetërsi në punë, por edhe pagesa për shërbimet e urgjencës dhe kompensimet për personelin që punon larg vendbanimit.

Vendimi i miratuar nga Këshilli i Ministrave përcakton se shtesa mbi pagën sipas vjetërsisë së punës varion nga 0.6 deri 1%.

Vendimi parashikon kompensim për mjekët e spitaleve në shërbimet e urgjencës, në shërbimet e reanimacionit, në shërbimet e hemodinamikës, në njësinë e aksidenteve cerebrale dhe për mjekët neonatë, është në masën 18 000 (tetëmbëdhjetë mijë) lekë në muaj dhe 12,000 lekë në muaj për infermierët.

Po ashtu mjekët dhe punonjësit e personelit teknik të shkencave mjekësore të institucioneve të sistemit të ministrisë përgjegjëse për shëndetësinë, si dhe mjekët, civilë e ushtarakë, të strukturave të Forcave të Armatosura të Republikës së Shqipërisë, për kryerjen e shërbimit të rojës dhe të shërbimit të urgjencës përfitojnë një shtesë nga 2,700 lekë në ditë të zakonshme dhe deri në 3,200 lekë nëse punojnë ditët e pushimit apo gjatë festave zyrtare.

E njëjta masë shpërblimi parashikohet edhe për mjekët dhe infermierët e shërbimit të urgjencave.

 

 

 

PËR DISA NDRYSHIME DHE SHTESA NË VENDIMIN NR.424,  DATË 26.6.2024, TË KËSHILLIT TË MINISTRAVE, “PËR MIRATIMIN E STRUKTURËS SË PAGAVE, NIVELEVE TË PAGAVE E SHTESAVE MBI PAGË, KOMPENSIMEVE DHE TRAJTIMEVE TË TJERA FINANCIARE TË PUNONJËSVE TË SISTEMIT SHËNDETËSOR, NË INSTITUCIONET SHËNDETËSORE, NË SISTEMIN  E MINISTRISË PËRGJEGJËSE PËR SHËNDETËSINË,     NË STRUKTURAT SHËNDETËSORE TË FORCAVE   TË ARMATOSURA TË REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË,   TË DREJTORISË SË PËRGJITHSHME TË BURGJEVE  DHE TË DREJTORISË SË PËRGJITHSHME TË POLICISË  SË SHTETIT”

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« nenit 100 tĂ« KushtetutĂ«s, tĂ« shkronjave “a” dhe “b”, tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 8, tĂ« ligjit nr.35/2023, “PĂ«r kompetencat pĂ«r caktimin e pagave, trajtimeve tĂ« tjera financiare dhe pĂ«rfitimeve tĂ« tĂ« punĂ«suarve nĂ« institucionet e administratĂ«s publike, si dhe tĂ« pagĂ«s bazĂ« minimale nĂ« shkallĂ« vendi”, tĂ« ndryshuar, me propozimin e ministrit tĂ« Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin, KĂ«shilli i Ministrave

V E N D O S I:

NĂ« vendimin nr.424, datĂ« 26.6.2024, tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave, “PĂ«r miratimin e strukturĂ«s sĂ« pagave, niveleve tĂ« pagave e shtesave mbi pagĂ«, kompensimeve dhe trajtimeve tĂ« tjera financiare tĂ« punonjĂ«sve tĂ« sistemit shĂ«ndetĂ«sor, nĂ« institucionet shĂ«ndetĂ«sore, nĂ« sistemin e ministrisĂ« pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r shĂ«ndetĂ«sinĂ«, nĂ« strukturat shĂ«ndetĂ«sore tĂ« Forcave tĂ« Armatosura tĂ« RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, tĂ« DrejtorisĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« Burgjeve dhe tĂ« DrejtorisĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« PolicisĂ« sĂ« Shtetit”, bĂ«hen kĂ«to  ndryshime dhe shtesa:

a) Shkronja “c”, e pikave, 4.1, 4.2, 4.3, 14.1, 14.2 dhe 16.2 ndryshohet, si mĂ« poshtĂ« vijon:

“c) Shtesa pĂ«r vjetĂ«rsi nĂ« punĂ« qĂ« jepet nĂ« masĂ«n:

0.6% pas çdo viti pune pĂ«r 10 vitet e para (1–10 vite) dhe llogaritet mbi pagĂ«n e pozicionit;

0.8% pas çdo viti pune pĂ«r 10 vitet e dyta (11–20 vite) dhe llogaritet mbi pagĂ«n e pozicionit;

iii. 1% pas çdo viti pune pĂ«r 10 vitet e treta (21–30 vite) dhe llogaritet mbi pagĂ«n e pozicionit.”.

b) Pikat 17.1 dhe 17.2  ndryshohen, si më poshtë vijon:

“17.1 PĂ«r mjekĂ«t e spitaleve nĂ« shĂ«rbimet e urgjencĂ«s, nĂ« shĂ«rbimet e reanimacionit, nĂ« shĂ«rbimet e hemodinamikĂ«s, nĂ« njĂ«sinĂ« e aksidenteve cerebrale dhe pĂ«r mjekĂ«t neonatĂ«, Ă«shtĂ« nĂ« masĂ«n 18 000 (tetĂ«mbĂ«dhjetĂ« mijĂ«) lekĂ« nĂ« muaj.”.

“17.2 PĂ«r punonjĂ«sit “infermier”, “teknik imazherie” dhe “teknik laboratori” tĂ« spitaleve nĂ« shĂ«rbimet e urgjencĂ«s, shĂ«rbimet e reanimacionit dhe shĂ«rbimet e hemodinamikĂ«s, njĂ«sinĂ« e aksidenteve cerebrale, si dhe pĂ«r punonjĂ«sit “mjek” dhe “infermier” nĂ« shĂ«rbimin e urgjencĂ«s mjekĂ«sore paraspitalore, nĂ« QendrĂ«n KombĂ«tare tĂ« UrgjencĂ«s MjekĂ«sore, Ă«shtĂ« nĂ« masĂ«n  12 000 (dymbĂ«dhjetĂ« mijĂ«) lekĂ« nĂ« muaj. ”.

c) Në pikën 17.5 bëhen shtesat e mëposhtme:

NĂ« shkronjĂ«n “a”,  pas fjalĂ«s “
 PukĂ« 
” shtohet                                         “
 FushĂ«-ArĂ«s 
”;

NĂ« shkronjĂ«n “b”, pas fjalĂ«s “
 Librazhd 
” shtohet                                   “
 PĂ«rrenjas 
”.

ç) Pika 19 ndryshohet, si më poshtë vijon:

“19. MjekĂ«t dhe punonjĂ«sit e personelit teknik tĂ« shkencave mjekĂ«sore tĂ« institucioneve tĂ« sistemit tĂ« ministrisĂ« pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r shĂ«ndetĂ«sinĂ«, si dhe mjekĂ«t, civilĂ« e ushtarakĂ«, tĂ« strukturave tĂ« Forcave tĂ« Armatosura tĂ« RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, pĂ«r kryerjen e shĂ«rbimit tĂ« rojĂ«s dhe tĂ« shĂ«rbimit tĂ« urgjencĂ«s pĂ«rfitojnĂ« njĂ« shtesĂ«, si mĂ« poshtĂ« vijon:”.

d) Shkronja “b”, e pikĂ«s 19.1, ndryshohet, si mĂ« poshtĂ« vijon:

“b) pĂ«r shĂ«rbimin e urgjencĂ«s sĂ« spitalit, qĂ« Ă«shtĂ« organizuar dhe funksionon si i tillĂ«, si dhe pĂ«r shĂ«rbimin e urgjencĂ«s nĂ« qendrat shĂ«ndetĂ«sore tĂ« kujdesit parĂ«sor, qĂ« ofrojnĂ« shĂ«rbim tĂ« pandĂ«rprerĂ« pĂ«r kohĂ«n qĂ« kryejnĂ« shĂ«rbimin e urgjencĂ«s, masa e shtesĂ«s pĂ«rcaktohet, si mĂ« poshtĂ« vijon:

Në ditët e zakonshme  Në ditët e shtuna   Në ditët e diela dhe të festave zyrtare

për sistemin 24 orë  2 700 lekë   2 900 lekë 3 200 lekë

për sistemin 16 orë 2 400 lekë 2 700 lekë 2 900 lekë

për sistemin 12 orë 2 200 lekë 2 400 lekë 2 700 lekë

dh)Shkronjat “a” dhe “b”, tĂ« pikĂ«s 19.2, ndryshohen, si mĂ« poshtĂ« vijon:

“a) pĂ«r shĂ«rbimin e urgjencĂ«s sĂ« spitalit, si dhe pĂ«r shĂ«rbimin e urgjencĂ«s nĂ« qendrat shĂ«ndetĂ«sore tĂ« kujdesit parĂ«sor, qĂ« ofrojnĂ« shĂ«rbim tĂ« pandĂ«rprerĂ« pĂ«r kohĂ«n qĂ« kryejnĂ« shĂ«rbimin e urgjencĂ«s, u jepet njĂ« shtesĂ«, nĂ« masĂ«n:

Në ditët e zakonshmeNë ditët e shtunaNë ditët e diela dhe të festave zyrtare

për sistemin 24 orë 2 000 lekë 2 500 lekë 3 000 lekë

për sistemin 16 orë 1 700 lekë 2 000 lekë 2 600 lekë

për sistemin 12 orë 1 400 lekë 1 700 lekë 2 000  lekë

“b) pĂ«r rastet kur, me kĂ«rkesĂ« tĂ« institucionit dhe miratim tĂ« ministrisĂ« pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r shĂ«ndetĂ«sinĂ« e tĂ« ministrisĂ« pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r mbrojtjen, punonjĂ«sve “teknik laboratori” tĂ« spitaleve, qĂ« kryejnĂ« shĂ«rbim 24 orĂ«, u jepet njĂ« shtesĂ« mbi pagĂ«, si mĂ« poshtĂ« vijon:

për ditë të zakonshme 2 000 lekë

për ditët e shtuna 2 500 lekë

për ditët e diela dhe festa 3 000 lekë

e) Pika 22 ndryshohet, si më poshtë vijon:

“22. PunonjĂ«sit e personelit “mjek” dhe “teknik tĂ« shkencave mjekĂ«sore”, tĂ« cilĂ«t punojnĂ« nĂ« institucionet shĂ«ndetĂ«sore, larg vendbanimit tĂ« tyre, marrin njĂ« kompensim mujor, nĂ« masĂ«n, si mĂ« poshtĂ« vijon:”.

ë) Fjalia hyrëse, e pikës 22.1, ndryshohet, si më poshtë vijon:

“PĂ«r personelin “mjek” dhe “teknik tĂ« shkencave mjekĂ«sore” nĂ« qendrat shĂ«ndetĂ«sore tĂ« shĂ«rbimit parĂ«sor:”.

f) Pika 23 ndryshohet, si më poshtë vijon:

“23. TitullarĂ«t e institucioneve, nĂ« varĂ«si tĂ« ministrit pĂ«r çështjet e shĂ«ndetĂ«sisĂ«, pjesĂ« e fushĂ«s sĂ« veprimit tĂ« kĂ«tij vendimi, me qĂ«llim realizimin me efektivitet dhe eficiencĂ« tĂ« misionit dhe objektivave tĂ« institucionit qĂ« drejtojnĂ«, kanĂ« tĂ« drejtĂ« qĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« kĂ«shillimin e duhur pĂ«r çështje specifike tĂ« kenĂ« kĂ«shilltarĂ« tĂ« jashtĂ«m, me shtetĂ«si shqiptare apo tĂ« huaj. Kontraktimi i kĂ«shilltarĂ«ve tĂ« jashtĂ«m bĂ«het pas miratimit tĂ« ministrit pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r shĂ«ndetĂ«sinĂ«. Pagesa e kĂ«shilltarĂ«ve tĂ« jashtĂ«m bĂ«het nga llogaria ekonomike, e pĂ«rcaktuar sipas udhĂ«zimit pĂ«rkatĂ«s tĂ« zbatimit tĂ« buxhetit tĂ« ministrit pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r financat dhe pĂ«rcaktohet nga titullari pĂ«rkatĂ«s, nĂ« masĂ«n deri nĂ« 112 750 (njĂ«qind e dymbĂ«dhjetĂ« mijĂ« e shtatĂ«qind e pesĂ«dhjetĂ«) lekĂ« nĂ« muaj.

Numri i kĂ«shilltarĂ«ve tĂ« jashtĂ«m, qĂ« mund tĂ« kontraktojnĂ« titullarĂ«t e institucioneve nĂ« varĂ«si tĂ« ministrit pĂ«r çështjet e shĂ«ndetĂ«sisĂ«, pjesĂ« e fushĂ«s sĂ« veprimit tĂ« kĂ«tij vendimi, nuk duhet tĂ« jetĂ« mĂ« i madh se 3 (tre).”.

g) Lidhjet nr.1, nr.2, nr.3, nr.4, nr.7, nr.9, nr.10 dhe nr.11 zëvendësohen me lidhjet me të njëjtët numra dhe tituj, që i bashkëlidhen këtij vendimi dhe janë pjesë përbërëse të tij.

Vlerat e elementit “pagĂ« pĂ«r pozicion” apo “paga bazĂ« mujore e pozicionit tĂ« punĂ«s”:

a) për pozicionet me numrat rendorë 19, 20 dhe 21, të lidhjes nr.1, pozicionet me numrin rendor 9, të kreut I, dhe numrin rendor 6, të kreut II, të lidhjes nr.2, pozicionet me numrat rendorë 15, 16 dhe 17, të lidhjes nr.3, pozicionet me numrin rendor 8, të kreut I, dhe numrin rendor  9, të kreut VII, të lidhjes nr.4, pozicionet me numrin rendor 3, të kreut I dhe numrin rendor 4, të kreut II, të lidhjes nr.7, janë rezultat i indeksimit në masën 2.5% dhe i politikës së rritjes së pagave;

b) për pozicionet e tjera në lidhjet nr.1, nr.2, nr.3, nr.4, nr.7, nr.9 dhe                    nr.10, të këtij vendimi, janë rezultat i indeksimit në masën 2.5%.

Vlerat e shpĂ«rblimit mujor, tĂ« pĂ«rcaktuar nĂ« lidhjen nr.11, pĂ«r punonjĂ«sit e personelit tĂ« caktuar nga pala turke nĂ« Spitalin Rajonal “Memorial” Fier, si dhe nĂ« pozicionet “Menaxher spitalor nĂ« spitalet universitare e rajonale” janĂ« rezultat i rregullimit tĂ« masĂ«s sĂ« kĂ«tij shpĂ«rblimi, pĂ«r shkak tĂ« indeksimit tĂ« vlerĂ«s sĂ« elementit “paga e pozicionit” pĂ«r pozicionet pĂ«rkatĂ«se ku aktualisht janĂ« tĂ« punĂ«suar kĂ«ta punonjĂ«s, si dhe pĂ«r shkak tĂ« ndryshimeve tĂ« kursit tĂ« kĂ«mbimit valutor.

Efektet financiare, qĂ« rrjedhin nga zbatimi i kĂ«tij vendimi pĂ«r vitin 2026, pĂ«rballohen nga buxheti i miratuar pĂ«r secilin nga institucionet, pjesĂ« e fushĂ«s sĂ« veprimit tĂ« tij, tĂ« miratuara nĂ« ligjin nr.87/2025, “PĂ«r buxhetin e vitit 2026”.

Ngarkohen institucionet, pjesë e fushës së veprimit të këtij vendimi, për zbatimin e tij.

Ky vendim hyn nĂ« fuqi pas botimit nĂ« “Fletoren zyrtare” dhe i shtrin efektet nga data 1 janar 2026.

Nga 1 janari paga e presidentit, prokurorëve, mjekëve, policëve dhe administratës indeksohet me 2.5%

The post Kategoritë që përfitojnë nga 1 janari shtesë page për vjetërsi; Kompensim për mjekët dhe infermierët appeared first on Revista Monitor.

↗

Nga 1 janari paga e presidentit, prokurorëve, mjekëve, policëve dhe administratës indeksohet me 2.5%

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Qeveria miratoi sot një paketë vendimesh për indeksimin me 2.5% të pagave për gjithë piramidën e institucioneve shtetërore.

Vendimet përfshijnë rritjen e pagës së Presidentit të Republikës dhe të pagës referuese bazë për funksionet gjyqësore dhe të prokurorisë, si edhe përditësimin e strukturave të pagave për Gardën e Republikës, Policinë e Burgjeve, koordinatorët kundër korrupsionit, punonjësit mbështetës dhe specialitetet e ndryshme në administratë, si dhe personelin e sistemit shëndetësor.

Krahas indeksimit, në disa sektorë parashikohen edhe rregullime specifike të shtesave dhe kompensimeve.

Efektet financiare përballohen nga buxheti i miratuar për vitin 2026 dhe vendimet hyjnë në fuqi pas botimit në Fletoren Zyrtare, me efekte financiare nga 1 janari 2026.

Vendimet e miratuara nga Këshilli i Ministrave përcaktojnë se pas indeksimit, vlera e pagës së Presidentit bëhet 435,625 lekë në muaj.

Ndërsa vlera e pagës referuese bazë për funksionet gjyqësore dhe të prokurorisë bëhet 156 825 lekë në muaj.

 

Vendimet e miratuara nga KĂ«shilli i Ministrave:

INDEKSIMIN E PAGËS SË PRESIDENTIT TË REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« nenit 100 tĂ« KushtetutĂ«s, tĂ« shkronjĂ«s “b”, tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 8, tĂ« ligjit nr.35/2023, “PĂ«r kompetencat pĂ«r caktimin e pagave, trajtimeve tĂ« tjera financiare dhe pĂ«rfitimeve tĂ« tĂ« punĂ«suarve nĂ« institucionet e administratĂ«s publike, si dhe tĂ« pagĂ«s bazĂ« minimale nĂ« shkallĂ« vendi”, tĂ« ndryshuar, dhe tĂ« nenit 13, tĂ« ligjit nr.87/2025, “PĂ«r buxhetin e vitit 2026”, me propozimin e ministrit tĂ« Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin, KĂ«shilli i Ministrave

V E N D O S I:

1. Paga e Presidentit të Republikës indeksohet në masën 2,5%. Pas indeksimit, vlera e pagës së Presidentit bëhet 435 625 (katërqind e tridhjetë e pesë mijë e gjashtëqind e njëzet e pesë) lekë në muaj.

2. Efektet financiare të këtij vendimi përballohen brenda buxhetit të miratuar për vitin 2026 për institucionin e Presidentit të Republikës.

3. Ngarkohet institucioni i Presidentit të Republikës për zbatimin e këtij vendimi.

Ky vendim hyn nĂ« fuqi pas botimit nĂ« “Fletoren zyrtare” dhe i shtrin efektet financiare nga data 1 janar 2026.

INDEKSIMIN E PAGËS REFERUESE BAZË PËR FUNKSIONET GJYQËSORE DHE TË PROKURORISË NË REPUBLIKËN E SHQIPËRISË

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« nenit 100 tĂ« KushtetutĂ«s, tĂ« shkronjĂ«s “b”, tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 8, tĂ« ligjit nr.35/2023, “PĂ«r kompetencat pĂ«r caktimin e pagave, trajtimeve tĂ« tjera financiare dhe pĂ«rfitimeve tĂ« tĂ« punĂ«suarve nĂ« institucionet e administratĂ«s publike, si dhe tĂ« pagĂ«s bazĂ« minimale nĂ« shkallĂ« vendi”, tĂ« ndryshuar, dhe tĂ« shkronjĂ«s “a”, tĂ« pikĂ«s 5, tĂ« nenit 12, tĂ« ligjit nr.96/2016, “PĂ«r statusin e gjyqtarĂ«ve dhe prokurorĂ«ve nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, tĂ« ndryshuar, me propozimin e ministrit tĂ« Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin, KĂ«shilli i Ministrave

V E N D O S I:

1. Paga referuese bazë për funksionet gjyqësore dhe të prokurorisë, e cila është e njëjtë me shumëzimin e koeficientit 0.36 (zero pikë tridhjetë e gjashtë) me pagën e Presidentit të Republikës, indeksohet në masën 2,5%. Pas indeksimit, vlera e pagës referuese bazë për funksionet gjyqësore dhe të prokurorisë bëhet 156 825 (njëqind e pesëdhjetë e gjashtë mijë e tetëqind e njëzet e pesë) lekë/muaj.

2. Efektet financiare të këtij vendimi përballohen brenda buxhetit të miratuar për vitin 2026 për institucionet përkatëse.

3. Ngarkohen institucionet, pjesë e fushës së veprimit të këtij vendimi, për zbatimin e tij.

Ky vendim hyn nĂ« fuqi pas botimit nĂ« “Fletoren zyrtare” dhe i shtrin efektet financiare nga data 1 janar 2026.

 

NJË NDRYSHIM NË VENDIMIN NR.321, DATË 31.5.2023, TË KËSHILLIT TË MINISTRAVE, “PËR TRAJTIMIN ME PAGË DHE SHTESA MBI PAGË TË PUNONJËSVE TË PERSONELIT TË AGJENCISË SË MBIKËQYRJES POLICORE”, TË NDRYSHUAR

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« nenit 100 tĂ« KushtetutĂ«s, tĂ« shkronjave “a” dhe “b”, tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 8, tĂ« ligjit nr.35/2023, “PĂ«r kompetencat pĂ«r caktimin e pagave, trajtimeve tĂ« tjera financiare dhe pĂ«rfitimeve tĂ« tĂ« punĂ«suarve nĂ« institucionet e administratĂ«s publike, si dhe tĂ« pagĂ«s bazĂ« minimale nĂ« shkallĂ« vendi”, tĂ« ndryshuar, tĂ« pikave 1, shkronja “a”, dhe 3, tĂ« nenit 70, tĂ« ligjit nr.128/2021, “PĂ«r AgjencinĂ« e MbikĂ«qyrjes Policore”, dhe tĂ« shkronjĂ«s “h”, tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 7, tĂ« ligjit nr.152/2013, “PĂ«r nĂ«punĂ«sin civil”, tĂ« ndryshuar, me propozimin e ministrit tĂ« Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin, KĂ«shilli i Ministrave

V E N D O S I:

1. Lidhja nr.1 e vendimit nr.321, datĂ« 31.5.2023, tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave, “PĂ«r trajtimin me pagĂ« dhe shtesa mbi pagĂ« tĂ« punonjĂ«sve tĂ« personelit tĂ« AgjencisĂ« sĂ« MbikĂ«qyrjes Policore”, tĂ« ndryshuar, zĂ«vendĂ«sohet me lidhjen me tĂ« njĂ«jtin numĂ«r dhe titull, qĂ« i bashkĂ«lidhet kĂ«tij vendimi dhe Ă«shtĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se e tij.

2. Vlerat e elementit “paga pĂ«r funksion”, nĂ« lidhjen nr.1, qĂ« i bashkĂ«lidhet kĂ«tij vendimi dhe Ă«shtĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se e tij, janĂ« rezultat i indeksimit nĂ« masĂ«n 2.5% dhe i politikĂ«s sĂ« rritjes sĂ« pagave pĂ«r funksionet organike me numra rendorĂ« 1, 2 dhe 3 dhe rezultat i indeksimit nĂ« masĂ«n 2.5% pĂ«r funksionet e tjera organike.

3. Efektet financiare, qĂ« rrjedhin nga zbatimi i kĂ«tij vendimi, pĂ«r vitin 2026, pĂ«rballohen nga buxheti i AgjencisĂ« sĂ« MbikĂ«qyrjes Policore, tĂ« miratuara nĂ« ligjin nr.87/2025, “PĂ«r buxhetin e vitit 2026”.

4. Ngarkohen Ministria e Punëve të Brendshme dhe Agjencia e Mbikëqyrjes Policore për zbatimin e këtij vendimi.

Ky vendim hyn nĂ« fuqi pas botimit nĂ« “Fletoren zyrtare” dhe i shtrin efektet financiare nga data 1 janar 2026.

V E N D I M

PËR NJË NDRYSHIM NË VENDIMIN NR.417, DATË 26.6.2024, TË KËSHILLIT TË MINISTRAVE, “PËR MIRATIMIN E VLERAVE PËR SECILIN ELEMENT PËRBËRËS TË PAGËS BRUTO MUJORE TË PUNONJËSVE TË GARDËS SË REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË”

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« nenit 100 tĂ« KushtetutĂ«s, tĂ« shkronjave “a” dhe “b”, tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 8, tĂ« ligjit nr.35/2023, “PĂ«r kompetencat pĂ«r caktimin e pagave, trajtimeve tĂ« tjera financiare dhe pĂ«rfitimeve tĂ« tĂ« punĂ«suarve nĂ« institucionet e administratĂ«s publike, si dhe tĂ« pagĂ«s bazĂ« minimale nĂ« shkallĂ« vendi”, tĂ« ndryshuar, dhe tĂ« pikave 1, shkronja “a”, e 2, tĂ« nenit 48, tĂ« ligjit nr.33/2021, “PĂ«r GardĂ«n e RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«â€, me propozimin e ministrit tĂ« Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin, KĂ«shilli i Ministrave

V E N D O S I:

1. Lidhja nr.1, e vendimit nr.417, datĂ« 26.6.2024, tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave, “PĂ«r miratimin e vlerave pĂ«r secilin element pĂ«rbĂ«rĂ«s tĂ« pagĂ«s bruto mujore tĂ« punonjĂ«sve tĂ« GardĂ«s sĂ« RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«â€, zĂ«vendĂ«sohet me lidhjen me tĂ« njĂ«jtin numĂ«r dhe titull, qĂ« i bashkĂ«lidhet kĂ«tij vendimi dhe Ă«shtĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se e tij.

2. Vlerat e elementit “paga pĂ«r gradĂ«â€, nĂ« lidhjen nr.1, qĂ« i bashkĂ«lidhet kĂ«tij vendimi dhe Ă«shtĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se e tij, janĂ« rezultat i indeksimit nĂ« masĂ«n 2.5% dhe i politikĂ«s sĂ« rritjes sĂ« pagave pĂ«r punonjĂ«sit me gradĂ«n “Inspektor”, “Inspektor i dytĂ«â€, “Inspektor i parĂ«â€ dhe “NĂ«nkomisar” dhe rezultat i indeksimit nĂ« masĂ«n 2.5% pĂ«r gradat e tjera.

3. Efektet financiare, qĂ« rrjedhin nga zbatimi i kĂ«tij vendimi pĂ«r vitin 2026, pĂ«rballohen nga buxheti i GardĂ«s sĂ« RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, i miratuar nĂ« ligjin nr.87/2025, “PĂ«r buxhetin e vitit 2026”.

4. Ngarkohen Ministria e Punëve të Brendshme dhe Garda e Republikës së Shqipërisë për zbatimin e këtij vendimi.

Ky vendim hyn nĂ« fuqi pas botimit nĂ« “Fletoren zyrtare” dhe i shtrin efektet financiare nga data 1 janar 2026.

V E N D I M

PËR NJË NDRYSHIM NË VENDIMIN NR.423, DATË 26.6.2024, TË KËSHILLIT TË MINISTRAVE, “PËR MIRATIMIN E VLERAVE PËR SECILIN ELEMENT PËRBËRËS TË PAGËS BRUTO MUJORE, TË KOMPENSIMEVE TË TJERA FINANCIARE, QË PËRFITOJNË PUNONJËSIT E POLICISË SË BURGJEVE GJATË QËNDRIMIT NË PUNË, DHE PROCEDURAVE TË PËRFITIMIT TË KËTYRE KOMPENSIMEVE”

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« nenit 100 tĂ« KushtetutĂ«s, tĂ« shkronjave “a” dhe “b”, tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 8, tĂ« ligjit nr.35/2023, “PĂ«r kompetencat pĂ«r caktimin e pagave, trajtimeve tĂ« tjera financiare dhe pĂ«rfitimeve tĂ« tĂ« punĂ«suarve nĂ« institucionet e administratĂ«s publike, si dhe tĂ« pagĂ«s bazĂ« minimale nĂ« shkallĂ« vendi”, tĂ« ndryshuar, dhe tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 18, tĂ« ligjit nr.80/2020, “PĂ«r PolicinĂ« e Burgjeve”, tĂ« ndryshuar, me propozimin e ministrit tĂ« Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin, KĂ«shilli i Ministrave

V E N D O S I:

1. Lidhja nr.1, e vendimit nr.423, datĂ« 26.6.2024, tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave, “PĂ«r miratimin e vlerave pĂ«r secilin element pĂ«rbĂ«rĂ«s tĂ« pagĂ«s bruto mujore, tĂ« kompensimeve tĂ« tjera financiare, qĂ« pĂ«rfitojnĂ« punonjĂ«sit e PolicisĂ« sĂ« Burgjeve gjatĂ« qĂ«ndrimit nĂ« punĂ«, dhe procedurave tĂ« pĂ«rfitimit tĂ« kĂ«tyre kompensimeve”, zĂ«vendĂ«sohet me lidhjen me tĂ« njĂ«jtin numĂ«r dhe titull, qĂ« i bashkĂ«lidhet kĂ«tij vendimi dhe Ă«shtĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se e tij.

2. Vlerat e elementit “paga pĂ«r gradĂ«â€, nĂ« lidhjen nr.1, qĂ« i bashkĂ«lidhet kĂ«tij vendimi dhe Ă«shtĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se e tij, janĂ« rezultat i indeksimit nĂ« masĂ«n 2.5% dhe i politikĂ«s sĂ« rritjes sĂ« pagave pĂ«r punonjĂ«sit me gradĂ«n “Inspektor” dhe “Kryeinspektor” dhe rezultat i indeksimit nĂ« masĂ«n 2.5% pĂ«r gradat e tjera.

3. Efektet financiare, qĂ« rrjedhin nga zbatimi i kĂ«tij vendimi pĂ«r vitin 2026, pĂ«rballohen nga buxheti i DrejtorisĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« Burgjeve, i miratuar nĂ« ligjin nr.87/2025, “PĂ«r buxhetin e vitit 2026”.

4. Ngarkohen Ministria e Drejtësisë dhe Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve për zbatimin e këtij vendimi.

Ky vendim hyn nĂ« fuqi pas botimit nĂ« “Fletoren zyrtare” dhe i shtrin efektet nga data 1 janar 2026.

V E N D I M

PËR DISA NDRYSHIME NË VENDIMIN NR.484, DATË 24.7.2024, TË KËSHILLIT TË MINISTRAVE, “PËR MIRATIMIN E STRUKTURËS SË PAGËS DHE TË NIVELEVE TË PAGAVE TË POZICIONEVE “KOORDINATOR KUNDËR KORRUPSIONIT” NË DISA INSTITUCIONE TË ADMINISTRATËS SHTETËRORE”

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« nenit 100 tĂ« KushtetutĂ«s dhe tĂ« shkronjave “a” e “b”, tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 8, tĂ« ligjit nr.35/2023, “PĂ«r kompetencat pĂ«r caktimin e pagave, trajtimeve tĂ« tjera financiare dhe pĂ«rfitimeve tĂ« tĂ« punĂ«suarve nĂ« institucionet e administratĂ«s publike, si dhe tĂ« pagĂ«s bazĂ« minimale nĂ« shkallĂ« vendi”, tĂ« ndryshuar, me propozimin e ministrit tĂ« Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin, KĂ«shilli i Ministrave

V E N D O S I:

1. Në vendimin nr.848, datë 24.7.2024, të Këshillit të Ministrave, bëhen këto ndryshime:

a) Lidhja nr.2, e vendimit nr.484, datĂ« 24.7.2024, tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave, “PĂ«r miratimin e strukturĂ«s sĂ« pagĂ«s dhe tĂ« niveleve tĂ« pagave tĂ« pozicioneve “koordinator kundĂ«r korrupsionit” nĂ« disa institucione tĂ« administratĂ«s shtetĂ«rore”, zĂ«vendĂ«sohet me lidhjen me tĂ« njĂ«jtin numĂ«r dhe titull, qĂ« i bashkĂ«lidhet kĂ«tij vendimi dhe Ă«shtĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se e tij;

b) Pika 5 ndryshohet, si më poshtë vijon:

“5. Vlera e shtesĂ«s sĂ« nivelit tĂ« kualifikimit, e pĂ«rcaktuar nĂ« lidhjen nr.2, tĂ« kĂ«tij vendimi, dhe shtesa pĂ«r vjetĂ«rsi kanĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n vlerĂ« dhe mĂ«nyrĂ« llogaritjeje me atĂ« tĂ« miratuar nĂ« vendimin pĂ«rkatĂ«s tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave pĂ«r pagat e personelit mjekĂ«sor dhe tĂ« punonjĂ«sve tĂ« tjerĂ« me arsim tĂ« lartĂ« nĂ« sistemin e ministrisĂ« pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r shĂ«ndetĂ«sinĂ«.”.

2. Vlerat e elementit “paga e pozicionit”, nĂ« lidhjen nr.2, tĂ« kĂ«tij vendimi, janĂ« rezultat i indeksimit nĂ« masĂ«n 2.5%.

3. Efektet financiare, qĂ« rrjedhin nga zbatimi i kĂ«tij vendimi pĂ«r vitin 2026, pĂ«rballohen nga buxheti i institucioneve shĂ«ndetĂ«sore pĂ«rkatĂ«se, tĂ« miratuara nĂ« ligjin nr.87/2025, “PĂ«r buxhetin e vitit 2026”.

4. Ngarkohen institucionet, pjesë e fushës së veprimit të këtij vendimi, për zbatimin e tij.

Ky vendim hyn nĂ« fuqi pas botimit nĂ« “Fletoren zyrtare” dhe i shtrin efektet nga data 1 janar 2026.

V E N D I M

PËR DISA NDRYSHIME NË VENDIMIN NR.326, DATË 31.5.2023, TË KËSHILLIT TË MINISTRAVE, “PËR PAGAT E PUNONJËSVE MBËSHTETËS DHE PUNONJËSVE TË TJERË TË SPECIALITETEVE TË NDRYSHME NË DISA INSTITUCIONE TË ADMINISTRATËS PUBLIKE”, TË NDRYSHUAR

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« nenit 100 tĂ« KushtetutĂ«s dhe tĂ« shkronjave “a” e “b”, tĂ« pikĂ«s 2, tĂ« nenit 8, tĂ« ligjit nr.35/2023, “PĂ«r kompetencat pĂ«r caktimin e pagave, trajtimeve tĂ« tjera financiare dhe pĂ«rfitimeve tĂ« tĂ« punĂ«suarve nĂ« institucionet e administratĂ«s publike, si dhe tĂ« pagĂ«s bazĂ« minimale nĂ« shkallĂ« vendi”, tĂ« ndryshuar, me propozimin e ministrit tĂ« Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike dhe Antikorrupsionin, KĂ«shilli i Ministrave

V E N D O S I:

1. Lidhjet nr.1 dhe nr.2, tĂ« vendimit nr.326, datĂ« 31.5.2023, tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave, “PĂ«r pagat e punonjĂ«sve mbĂ«shtetĂ«s dhe punonjĂ«sve tĂ« tjerĂ« tĂ« specialiteteve tĂ« ndryshme nĂ« disa institucione tĂ« administratĂ«s publike”, tĂ« ndryshuar, zĂ«vendĂ«sohen me lidhjet me tĂ« njĂ«jtĂ«t numra dhe tituj, qĂ« i bashkĂ«lidhen kĂ«tij vendimi dhe janĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se tĂ« tij.

2. Vlerat e elementit “paga bazĂ« pĂ«r klasĂ«â€, nĂ« lidhjet nr.1 dhe nr.2, qĂ« i bashkĂ«lidhen kĂ«tij vendimi dhe janĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se tĂ« tij, janĂ« rezultat i indeksimit nĂ« masĂ«n 2.5% dhe i politikĂ«s sĂ« rritjes sĂ« pagave pĂ«r punonjĂ«sit, pjesĂ« e fushĂ«s sĂ« veprimit tĂ« kĂ«tij vendimi.

3. Efektet financiare, qĂ« rrjedhin nga zbatimi i kĂ«tij vendimi pĂ«r vitin 2026, pĂ«rballohen nga buxheti i institucioneve pĂ«rkatĂ«se, miratuar nĂ« ligjin nr.87/2025, “PĂ«r buxhetin e vitit 2026”.

4. Ngarkohen institucionet, pjesë e fushës së veprimit të këtij vendimi, për zbatimin e tij.

Ky vendim hyn nĂ« fuqi pas botimit nĂ« “Fletoren zyrtare” dhe i shtrin efektet nga data 1 janar 2026.

 

 

The post Nga 1 janari paga e presidentit, prokurorëve, mjekëve, policëve dhe administratës indeksohet me 2.5% appeared first on Revista Monitor.

↗

Fotovoltaikët, qeveria miraton ndërtimin e një impianti 128MW në Fier

✇Revista Monitor
By: Nertila

Qeveria miratoi nĂ« mbledhjen e saj kĂ«tĂ« tĂ« premte ndĂ«rtimin e njĂ« centrali gjenerues tĂ« energjisĂ« elektrike fotovoltaike dhe veprave ndihmĂ«se, i cili nuk Ă«shtĂ« objekt koncesioni dhe nuk pĂ«rfiton nga masat mbĂ«shtetĂ«se, me vendndodhje nĂ« Sheq-Marinas nĂ« Fier nga shoqĂ«ria “SOLEN ENERGY”, sh.p.k. Impianti me njĂ« kapacitet tĂ« instaluar 128 MW do tĂ« operojĂ« si njĂ« prodhues i pavarur duke shitur energji nĂ« treg tĂ« lirĂ«.

Sipas vendimit të qeverisë afati i pritshëm i vënies në punë dhe pajisja me leje ndërtimi: Koha për ndërtimin, pajisjen me lejen e ndërtimit dhe vënien në operim të impiantit fotovoltaik do të jetë brenda 36 muajve nga hyrja në fuqi e këtij vendimi.  Ndërkohë afati i operimit: 49 vjet nga hyrja në fuqi e këtij vendimi.

Sipas vendimit subjekti Ă«shtĂ« i detyruar qĂ« t’i japĂ« shtetit 2 pĂ«r qind tĂ« energjisĂ« sĂ« prodhuar ose vlerĂ«n e barazvlefshme nĂ« lekĂ«.

“ShoqĂ«ria “SOLEN ENERGY”, sh.p.k., ka detyrimin qĂ«:

  1. të paraqesë periodikisht (çdo tre muaj), pranë Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë dhe Agjencisë Kombëtare të Burimeve Natyrore, informacion mbi ecurinë e ndërtimit të centralit fotovoltaik;
  2. të respektojë kushtet e cituara në lejet, licencat dhe autorizimet paraprake mjedisore, lëshuar nga institucionet përgjegjëse kombëtare;

iii. tĂ« dorĂ«zojĂ« sigurimin e kontratĂ«s, nĂ« masĂ«n jo mĂ« pak se 5% tĂ« vlerĂ«s sĂ« investimit, pĂ«rpara nĂ«nshkrimit tĂ« kontratĂ«s ndĂ«rmjet shoqĂ«risĂ« “SOLEN ENERGY”, sh.p.k., dhe ministrisĂ«. NĂ« kĂ«tĂ« kontratĂ« pĂ«rcaktohen tĂ« drejtat e detyrimet e palĂ«ve pĂ«r realizimin e kĂ«tij projekti, penalitetet, nĂ« rast mosrealizimi, si dhe çështje tĂ« tjera qĂ« lidhen me zbatimin e saj;

  1. t’i japĂ« falas, nĂ« formĂ« royalty, ministrisĂ« pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r energjinĂ«, sasinĂ« e energjisĂ« elektrike, nĂ« masĂ«n 2% tĂ« sasisĂ« vjetore tĂ« prodhimit tĂ« energjisĂ« elektrike ose konvertimin e saj nĂ« vlerĂ« monetare. NĂ« rast konvertimi nĂ« vlerĂ« monetare, shuma duhet tĂ« derdhet tĂ«rĂ«sisht nĂ« buxhetin e shtetit;
  2. tĂ« pĂ«rmbushĂ« kĂ«rkesĂ«n, sipas rastit, qĂ« njĂ« pjesĂ« e prodhimit tĂ« burimit gjenerues tĂ« energjisĂ« t’i shitet furnizuesit publik, sipas legjislacionit nĂ« fuqi” thuhet nĂ« vendim.

 

The post Fotovoltaikët, qeveria miraton ndërtimin e një impianti 128MW në Fier appeared first on Revista Monitor.

↗

Ndërsa liria e shtypit nëpër botë po zbehet, politikanët e korruptuar gëzohen

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Më pak kontroll, më shumë përfitime

 

Gazetarët mund të jenë bezdisës. Thjeshtojnë. Ekzagjerojnë. Ndonjëherë gabojnë. Janë në mënyrë disproporcionale të arsimuar në universitete, nga shtresa e mesme dhe disi të majtë, ndaj qëndrimet e tyre shpesh nuk përputhen me ato të pjesës tjetër të popullsisë. Kur veprojnë në mënyrë joetike, për shembull, kur programi Panorama i BBC transmetoi klipe të Presidentit Donald Trump të montuara në mënyrë çorientuese, publiku me të drejtë indinjohet.

Besimi te mediat e lajmeve ka rënë në botën e pasur, sidomos pasi rrjetet sociale i bënë gabimet në raportim më të dukshme dhe më të kritikuara. Prandaj disa njerëz mund të mos shqetësohen shumë kur dëgjojnë se gazetaria është në vështirësi. Megjithatë, është në interesin e tyre të shqetësohen.

Liria e shtypit është në rënie në mbarë botën. Që nga viti 2014, rezultati global në indeksin e Reporterëve pa Kufij (RSF), një organizatë monitoruese, është përkeqësuar, nga nivele të krahasueshme me ato të SHBA-së sot, në nivele aq të zymta sa në Serbi, ku gazetarët që raportojnë mbi protestat kundër korrupsionit rrihen rregullisht nga policia.

Kjo ka rĂ«ndĂ«si pĂ«r disa arsye. Nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m sepse liria e shprehjes Ă«shtĂ« liria themelore mbi tĂ« cilĂ«n mbĂ«shteten liritĂ« e tjera. ËshtĂ« edhe sepse gazetaria kritike Ă«shtĂ« njĂ« mekanizĂ«m thelbĂ«sor kontrolli mbi pushtetin shtetĂ«ror. NĂ«se tĂ« fuqishmit e dinĂ« se abuzimet nuk do tĂ« zbulohen dhe as publikohen, ka shumĂ« gjasa tĂ« kryejnĂ« mĂ« shumĂ« prej tyre.

The Economist analizoi të dhëna nga rreth 180 vende gjatë 80 viteve të fundit, të mbledhura nga V-Dem, një projekt kërkimor suedez. U identifikua një cikël reagimi mes kufizimit të mediave dhe rritjes së korrupsionit.

Politikanët që duan të vjedhin burimet publike kanë interes të kufizojnë shtypin. Sa më shumë të kufizohet ai, aq më e lehtë bëhet vjedhja. Dhe sa më shumë sekrete komprometuese të grumbullojnë politikanët, aq më i madh bëhet motivi për të shtypur raportimin kritik në të ardhmen.

Llogaritjet sugjerojnĂ« se nĂ«se liria e shtypit bie nga “aq e mirĂ« sa nĂ« Kanada” nĂ« “aq e keqe sa nĂ« Indonezi”, kjo parashikon qĂ« korrupsioni tĂ« rritet nga “aq i pastĂ«r sa nĂ« IrlandĂ«â€ nĂ« “aq i ndotur sa nĂ« Letoni”.

Procesi është gradual dhe përhapet gjatë disa viteve, ndaj votuesit mund të mos e vënë re deri pas zgjedhjeve të ardhshme. Situata është edhe më problematike nën qeveri populiste, të cilat zakonisht demonizojnë kritikët dhe përpiqen të dobësojnë institucionet që kufizojnë autoritetin e tyre.

Një nga tendencat më shqetësuese është se qeveritë që pretendojnë të jenë demokratike po përdorin gjithnjë e më shumë mjete të zhvilluara fillimisht nga regjimet autoritare. Zakonisht ato nuk përpiqen të heshtin plotësisht zërat kritikë. Përkundrazi, synojnë të krijojnë një ekosistem mediatik ku votuesit dëgjojnë lavdërime të forta për partinë në pushtet dhe vetëm zëra shumë të dobët kundërshtimi.

Ato pĂ«rdorin paratĂ« e taksapaguesve pĂ«r tĂ« nxitur raportim favorizues: vendosin persona besnikĂ« nĂ« drejtimin e transmetuesve publikĂ«, orientojnĂ« buxhetet e reklamave shtetĂ«rore drejt mediave tĂ« bindura dhe nxisin biznesmenĂ« tĂ« afĂ«rt me pushtetin, qĂ« varen nga kontratat publike, tĂ« marrin nĂ«n kontroll media tĂ« pavarura dhe t’i neutralizojnĂ« ato.

Në të njëjtën kohë, e bëjnë më të vështirë funksionimin e mediave kritike. Ato që këmbëngulin në gazetari investigative mund të përballen me refuzim reklamimi nga qeveria, por edhe me presion ndaj kompanive private që të mos bashkëpunojnë me to.

Mund të përballen me kontrolle të vazhdueshme tatimore dhe procese gjyqësore. Shumë media luftojnë për të mbijetuar: në 160 nga 180 vendet e analizuara nga RSF, mediat janë financiarisht të brishta.

Qeveritë në dukje demokratike po synojnë edhe gazetarët individualë. Ata që shqetësojnë të fuqishmit shpesh ekspozohen dhe përballen me presion dhe kërcënime, veçanërisht gratë. Një studim i OKB-së tregoi se 75% e reportereve kanë përjetuar abuzim online dhe 42% janë ngacmuar ose kërcënuar fizikisht.

Disa gazetarĂ« pĂ«rballen me ligje tĂ« sigurisĂ« kombĂ«tare qĂ« ndalojnĂ« pothuajse çdo publikim qĂ« qeveria nuk e miraton, ose me rregulla kundĂ«r “lajmeve tĂ« rreme” dixhitale, qĂ« mund tĂ« pĂ«rfshijnĂ« pothuajse çdo informacion qĂ« ajo kundĂ«rshton. MĂ« kĂ«mbĂ«ngulĂ«sit mund tĂ« ndiqen penalisht pĂ«r akuza qĂ« nuk kanĂ« lidhje me gazetarinĂ«.

Teknologjia ka ndryshuar kuptimin e të qënurit gazetar dhe ka hapur rrugë të reja për shprehje të lirë. Kushdo me një telefon mund të filmojë një polic që godet një protestues dhe ta publikojë në rrjetet sociale, gjë që shërben si kontroll ndaj dhunës policore.

Megjithatë, në përgjithësi, revolucioni dixhital nuk ka qenë aq çlirues sa pritej. Diktaturat mund të ndërpresin internetin kur qytetarët janë të zemëruar. Demokracitë me probleme përdorin metoda më të sofistikuara: ligjet e privatësisë dixhitale përdoren për të mbrojtur politikanët nga kontrolli publik, ndërsa shërbimet shtetërore ndërhyjnë në mënyrë të paautorizuar në telefonat e gazetarëve për të identifikuar burimet e tyre.

Një ndryshim i fundit lidhet me qeverinë e SHBA-së, e cila dikur mbronte lirinë e shtypit në nivel global dhe nuk e bën më këtë. Administrata Trump ka hequr subvencionet për mediat e huaja të pavarura dhe ka mbyllur media publike si Radio Free Asia, që dikur transmetonte për popullsi me akses të kufizuar në informacion.

Më keq, Trump ka bërë të qartë se nuk do të ushtrojë presion ndaj qeverive të huaja për lirinë e shprehjes, përveç rasteve kur ka interesa politike specifike. Nga Azerbajxhani deri në Salvador, liderë autoritarë kanë shfrytëzuar këtë situatë për të burgosur ose frikësuar më shumë gazetarë.

Mbrojtësit e kufizimeve shpesh argumentojnë se edhe mediat duhet të mbajnë përgjegjësi. Por ata nënvlerësojnë shkallën e përgjegjësisë që mediat kanë tashmë. Lexuesit mund të ndalojnë abonimet; personat që janë viktimë e shpifjes mund të ngrenë padi; drejtuesit e mediave japin dorëheqje pas skandaleve.

Gazetarët kanë mangësi, por pengimi i tyre për të bërë punën do të ketë pasoja serioze. Një ekosistem i fortë i mbledhjes së lajmeve, pasi shkatërrohet, është i vështirë të rindërtohet. Një botë me më pak liri shtypi do të jetë më e korruptuar dhe më keq e qeverisur. / Economist

The post Ndërsa liria e shtypit nëpër botë po zbehet, politikanët e korruptuar gëzohen appeared first on Revista Monitor.

↗

Shitjet globale të chip-ave pritet të arrijnë 1 trilion dollarë këtë vit

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Shitjet globale të gjysmëpërçuesve pritet të arrijnë në 1 trilion dollarë këtë vit, tha të premten Shoqata e Industrisë së Gjysmëpërçuesve (Semiconductor Industry Association).

Shoqata, e cila përfaqëson pjesën më të madhe të kompanive amerikane prodhuese të chip-ave, deklaroi se shitjet e gjysmëpërçuesve arritën 791.7 miliardë dollarë në vitin 2025, me rritje 25.6% krahasuar me një vit më parë.

Kjo rritje e shpejtë pritet të vazhdojë edhe këtë vit, ndërkohë që kompanitë e mëdha të teknologjisë në të gjithë botën po shpenzojnë qindra miliarda dollarë për të ndërtuar qendra të dhënash për Inteligjencën Artificiale.

Segmenti i gjysmëpërçuesve që regjistroi rritjen më të madhe është ai i chip-ave të avancuar për kompjuterë të prodhuar nga Nvidia, Advanced Micro Devices dhe Intel. Shitjet e këtyre produkteve u rritën me 39.9%, duke arritur një total prej 301.9 miliardë dollarësh në vitin 2025.

Kategoria e dytë më e rëndësishme është ajo e chip-ave të memories, çmimet e të cilëve po rriten për shkak të mungesës së shkaktuar nga Inteligjenca Artificiale. Shitjet e chip-ave të memories u rritën me 34.8%, duke arritur 223.1 miliardë dollarë.

Por bumi i Inteligjencës Artificiale është zgjeruar në thuajse të gjithë sektorët e industrisë së gjysmëpërçuesve.

John Neuffer, president dhe drejtues ekzekutiv i grupit industrial me seli në Uashington DC, tha se drejtuesit në një sërë firmash më të vogla shprehën optimizëm për vitin 2026 kur ai vizitoi së fundmi Silicon Valley.

“Refreni qĂ« dĂ«gjova ishte: Askush nuk e di se çfarĂ« do tĂ« ndodhĂ« me zhvillimin e IA brenda njĂ« viti, por porositĂ« e mia janĂ« tĂ«rĂ«sisht tĂ« pĂ«rmbushura”, – tha Neuffer pĂ«r Reuters. “TĂ« paktĂ«n pĂ«r vitin e ardhshĂ«m, jemi nĂ« njĂ« trajektore mjaft tĂ« fortĂ«â€.

/ Reuters

The post Shitjet globale të chip-ave pritet të arrijnë 1 trilion dollarë këtë vit appeared first on Revista Monitor.

↗

“Trafiku Urban” i PrishtinĂ«s paralajmĂ«ron grevĂ« nga 13 shkurti

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

PunĂ«torĂ«t e “Trafikut Urban” kanĂ« paralajmĂ«ruar se nga data 13 shkurt do tĂ« hyjnĂ« nĂ« grevĂ«.

Në një njoftim për menaxhmentin dhe Bordin e ndërmarrjes publike thuhet se më 26 janar janë parashtruar kërkesat dhe paralajmërimi për hyrje në grevë nëse nuk do të kishte përgjigje, e meqë nuk ka pasur përgjigje deri më 6 shkurt punëtorët kanë njoftuar se greva nis më 13.

“Ju rikujtojmĂ« se me datĂ« 26.01.2026 Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« njoftimi paraprak lidhur me kĂ«rkesat e parashtruara dhe paralajmĂ«rimin pĂ«r hyrje nĂ« grevĂ« nĂ« rast tĂ« mosmarrjes sĂ« pĂ«rgjigjes. Duke qenĂ« se deri me darĂ« 06.02.2026 nuk kemi pranuar pĂ«rgjigje zyrtare nga organet kompetente, ju njoftojmĂ« se punĂ«torĂ«t do tĂ« hyjnĂ« nĂ« grevĂ« me datĂ« 13.02.2026”, thuhet nĂ« njoftimin e punĂ«torĂ«ve.

Punëtorët njoftojnë tutje se në përputhje me dispozitat ligjore, garantohet edhe respektimi i minimumit të procesit të punës në mënyrë që mos rrezikohet interesi publik dhe siguria e qytetarëve.

Shkaku i borxheve tĂ« pashlyera nga Komuna, “Trafiku Urban” dhe transportuesit privatĂ« kishin ndĂ«rprerĂ« shĂ«rbimet pĂ«r nĂ«ntĂ« ditĂ« vitin e kaluar. Zgjidhje Ă«shtĂ« gjetur vetĂ«m pas vendimit tĂ« Kuvendit Komunal pĂ«r bartjen e mjeteve, pas tĂ« cilit vendim nisi alokimin e Ministria e Financave. Puna e transportuesve pati nisur mĂ« 3 dhjetor.

The post “Trafiku Urban” i PrishtinĂ«s paralajmĂ«ron grevĂ« nga 13 shkurti appeared first on Revista Monitor.

↗

Protestohet në Prishtinë kundër shtrenjtimit të energjisë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

“Nuk sakrifikojmĂ« na pĂ«r KEDS”, “Rryma nuk Ă«shtĂ« luks”, “NjĂ« popull nuk i nĂ«nshtrohet KEDS-it”, janĂ« mbishkrimet nĂ« pankarta qĂ« qytetarĂ«t mbajtĂ«n nĂ« duar gjatĂ« protestĂ«s pĂ«r tĂ« kundĂ«rshtuar mundĂ«sinĂ« e rritjes sĂ« çmimit tĂ« energjisĂ«.

Qytetarët të shumtë janë  mbledhur sot para objektit të KEDS në Prishtinë, për të kundërshtuar njëzëri mundësinë edhe të një tjetër rritje të çmimit të energjisë.

NĂ« pankarta shiheshin mbishkrime ku i janĂ« pĂ«rgjigjur ministres nĂ« detyrĂ« tĂ« ekonomisĂ«, Artane Rizvanolli, se gjoja po sakrifikojnĂ«, pĂ«r njĂ« energji tĂ« sigurt nĂ« tĂ« ardhmen. “Nuk sakrifikojmĂ« na pĂ«r KEDS”, thuhet nĂ« njĂ« nga pankaratat.

“Nuk sakrifikojmĂ« na pĂ«r KEDS”, “Rryma nuk Ă«shtĂ« luks”. “ZRRE argatĂ« tĂ« KEDS-it”, “Rryma rritet, populli djeget”, janĂ« tĂ« tjera pankarta qĂ« qytetarĂ«t protestues po mbajnĂ« nĂ« duar.

Aktivisti Erbilin Ajdini tha se KEDS për apetitet e saja është i gatshëm të ngulfat qytetarët, duke luajtur dhe rolin e fajdexhinjve, por thekson që kjo nuk do të lejohet dhe se faturat me çmim më të lartë do të bojkotohen.

“NĂ« vitin 2022 KEDS kĂ«rkon qĂ« tĂ« shtrenjtohen faturat e rrymĂ«s, kĂ«ta e arsyetojnĂ« se ka shtrenjtim anĂ« e mbanĂ« botĂ«s, dhe ne i besuam. Vitin tjetĂ«r KEDS bĂ«ri tĂ« njĂ«jtĂ«n kĂ«rkesĂ«, dhe ndonĂ«se skeptik, i lejuam qĂ« tĂ« vjedhin pak mĂ« shumĂ« se vitin e kaluar. Sot KEDS thjesht zgjat dorĂ«n drejt nĂ« xhepat tonĂ« dhe merr aq sa ia do qejfi. E kemi pa tashmĂ« qĂ« kjo dĂ«shirĂ« nuk ngopet askund, se apetiti i KEDS Ă«shtĂ« i gatshĂ«m qĂ« tĂ« na ngulfatĂ« qĂ« tĂ« trashĂ« profitin e tyre. Po nuk iu bindĂ«m, ata na kĂ«rcĂ«nojnĂ« me kamxhik tĂ« territ. Na thonĂ« se pa KEDS nuk do tĂ« kishim dritĂ« nĂ« lagjet tona, na thonĂ« se pa KEDS nuk do tĂ« kemi ngrohje nĂ« lagjet tona. Na thonĂ« se problemi Ă«shtĂ« te konsumi ynĂ« i tepĂ«rt dhe jo te apetiti i KEDS-it. Vjet u vodhĂ«n prej 16.1 pĂ«r qind, qĂ« na bĂ«nĂ« trekĂ«ndĂ«shi KEDS–ZRRE–Qeveri. Edhe sivjet po duan me na e trashĂ« edhe mĂ« shumĂ« e me na thĂ«nĂ« se ka rritje tjetĂ«r prej 20 pĂ«r qind, Ă«shtĂ« njĂ« hile e zanatit tĂ« KEDS”.

Kurse, Egzon Hajdari nga organizata “PĂ«rpjekja” u ka bĂ«rĂ« thirrje qytetarĂ«ve qĂ« t’i bashkohen protestĂ«s pĂ«r tĂ« kundĂ«rshtuar rritjen e çmimit tĂ« energjisĂ« elektrike dhe pĂ«r tĂ« paraqitur tri kĂ«rkesa kryesore, e qĂ« njĂ« nga to thekson tĂ« jetĂ« qĂ« KEDS t’i kthehet shtetit.

I vetmi rol qĂ« ka luajtur ZRRE nĂ« kĂ«tĂ« rast, Ă«shtĂ« aprovimi i kĂ«rkesave tĂ« KEDS.  KĂ«rkojmĂ« nga tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«t qĂ« tĂ« bashkohen edhe nĂ« protestat e radhĂ«s edhe mĂ« shumĂ«, edhe mĂ« fortĂ« qĂ« t’i bĂ«jmĂ« tri kĂ«rkesa tĂ« qarta. KĂ«rkesa e parĂ« imediate, e menjĂ«hershme, duhet tĂ« jetĂ« parandalimi i rritjes abuzive tĂ« çmimit nga KEDS sepse qytetarĂ«t nuk ia kanĂ« borxh fitimin KEDS-it. KĂ«rkesa e dytĂ«, menjĂ«herĂ« pas konstituimit tĂ« kuvendit dhe qeverisĂ« duhet tĂ« shkarkohet bordi i ZRRE-sĂ« i cili po i shĂ«rben KEDS-it dhe jo qytetarĂ«ve. KĂ«rkesa e tretĂ«, duhet tĂ« fillojĂ« tĂ« hapet debati dhe tĂ« fillojĂ« procesi i shtetimit tĂ« KEDS-it. KEDS-i duhet t’i takojĂ« popullit”.

Njëri prej protestuesve, i cili foli para mediave, tha se rritja e çmimit të energjisë elektrike do të ketë pasoja të drejtpërdrejta edhe në rritjen e çmimeve të produkteve të tjera bazike.

“UnĂ« vij nga komuna e MalishevĂ«s, fshati Lladrovc. Jam pensioner dhe kam dalĂ« kundĂ«r shtrenjtimit tĂ« rrymĂ«s. Rryma nuk Ă«shtĂ« luks, Ă«shtĂ« shtrenjtuar shumĂ«. Me shtrenjtimin e rrymĂ«s, tĂ« gjitha gjĂ«rat ushqimore po shtrenjtohen”.

Kolektivi pĂ«r Mendim dhe Veprim Feminist dhe organizata “PĂ«rpjekja”, kĂ«rkesĂ«n e KESCO-s qĂ« tĂ« bĂ«het edhe njĂ« rritje e çmimit tĂ« energjisĂ« prej 21.3 pĂ«r qind, e kanĂ« cilĂ«suar proces tĂ« padrejtĂ« dhe tĂ« dĂ«mshĂ«m pĂ«r qytetarĂ«t e KosovĂ«s.

Ditë më parë është konfirmuar se KESCO ka kërkuar një shtrenjtim të rrymës prej 21%, një ndër arsyetimet e tyre ishte edhe rritja e pagës minimale fillimisht prej 425 euro e më pas 500 euro.

Qytetarët në Kosovë janë përballur me mungesë të energjisë elektrike edhe në të kaluarën, dhe rasti i fundit ishte në dhjetorin e vitit 2025, kur autoritetet bën thirrje për kursim të energjisë elektrike në orët e pikut.

Kosova prodhon pjesën më të madhe të energjisë elektrike përmes dy termocentraleve të vjetra, Kosova A dhe B.

Përmes këtyre dy termocentraleve, që funksionojnë me thëngjill, Kosova prodhon 94 për qind të energjisë, apo rreth 800 megavat në orë, ndërkaq pjesa tjetër sigurohet përmes energjisë së gjelbër, përkatësisht nga hidrocentralet, turbinat e erës dhe panelet diellore.

 

The post Protestohet në Prishtinë kundër shtrenjtimit të energjisë appeared first on Revista Monitor.

↗

Forumi Ekonomik Botëror heton CEO-n e tij për lidhjet me Epstein

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Forumi Ekonomik Botëror (World Economic Forum, WEF) ka nisur një hetim të pavarur ndaj CEO-s së tij, Borge Brende, për të sqaruar marrëdhënien e tij me Jeffrey Epstein, ish-biznesmen i dënuar për krime seksuale, osenjoftoi organizata të enjten.

Organizata me seli në Gjenevë, që organizon samitin e Davosit, tha se po shqyrtonte zbulimet nga Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së që tregonin se Brende kishte pasur tre darka pune me Epstein dhe kishte komunikuar gjithashtu me financierin e diskredituar përmes emailit dhe mesazheve SMS.

“NĂ« dritĂ«n e kĂ«tyre ndĂ«rveprimeve, Bordi Drejtues i kĂ«rkoi Komitetit tĂ« Auditimit dhe Rrezikut tĂ« shqyrtojĂ« çështjen, i cili mĂ« pas vendosi tĂ« nisĂ« njĂ« rishikim tĂ« pavarur,” tha WEF nĂ« njĂ« deklaratĂ«.

“Ky vendim nĂ«nvizon angazhimin e Forumit pĂ«r transparencĂ« dhe ruajtjen e integritetit tĂ« tij.”

ËEF tha se Brende, ish-ministĂ«r i JashtĂ«m i NorvegjisĂ«, i cili Ă«shtĂ« CEO qĂ« nga viti 2017, e mbĂ«shteti plotĂ«sisht rishikimin, tĂ« cilin e kishte kĂ«rkuar vetĂ«.

Brende tha në një deklaratë se e kishte takuar Epstein në vitin 2018 në një darkë në Nju Jork, ku ishte ftuar nga ish-zëvendëskryeministri norvegjez Terje Rod-Larsen.

Brende tha se mori pjesĂ« nĂ« dy darka tĂ« ngjashme nĂ« vitin 2019 me Epstein, sĂ« bashku me diplomatĂ« dhe drejtues biznesi, por kĂ«to aktivitete, sĂ« bashku me “disa emaile dhe mesazhe SMS”, pĂ«rbĂ«nin tĂ« gjithĂ« shtrirjen e ndĂ«rveprimit tĂ« tyre.

“Isha plotĂ«sisht i pavetĂ«dijshĂ«m pĂ«r tĂ« kaluarĂ«n dhe aktivitetet kriminale tĂ« Epstein,” tha Brende nĂ« deklaratĂ«, duke shtuar se i vinte keq qĂ« nuk kishte bĂ«rĂ« njĂ« verifikim mĂ« tĂ« thellĂ« pĂ«r Epstein para se ta takonte.

“NĂ«se do tĂ« kisha qenĂ« nĂ« dijeni tĂ« sĂ« kaluarĂ«s sĂ« tij, do tĂ« kisha refuzuar ftesĂ«n fillestare pĂ«r t’iu bashkuar Rod-Larsen dhe çdo ftese tjetĂ«r pĂ«r darkĂ« apo komunikim tjetĂ«r.”

Ai do të vazhdojë detyrën si CEO ndërkohë që këshilltarë të jashtëm ligjorë do të kryejnë hetimin, tha WEF. / Reuters

The post Forumi Ekonomik Botëror heton CEO-n e tij për lidhjet me Epstein appeared first on Revista Monitor.

↗

2021-2025, dyfishohen importet e zarzavateve, çmimet u rritën deri në 25% në janar

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Importet e zarzavateve po rriten me shpejtësi nga viti në vit duke dominuar tezgat në shitjen me pakicë. Përveçse po zëvendësojnë prodhimin vendas, janë duke u bërë shkak për rritjen e çmimeve në këtë grup.

Këto ditë çmimet e prodhimeve të freskëta, kunguj, brokol, domate dhe speca janë rritur deri në 30 për qind për kilogram në krahasim me janarin e kaluar.

Prodhimet e importit po vijnĂ« me çmime mĂ« tĂ« larta nĂ« treg dhe po ndikojnĂ« dhe nĂ« rritjen e çmimeve tĂ« prodhimit vendas”, tha njĂ« shitĂ«s nĂ« tregun me pakicĂ« nĂ« “UzinĂ«n Dinamo” nĂ« kryeqytet.

Në tregun e pakicës, një kg kungull tregtohet më 380 lekë për kg, me rritje 27% nga janari 2024. Specat kushtojnë 330 lekë/kg, me rritje prej 10%. Limonat, nga 100 lekë tregtohen me 150-170 lekë. Shumica e zarzavateve kushtojnë në tregun e pakicës mes 250-300 lekë/kg.

Të dhënat e INSTAT tregojnë se vitin e kaluar importet e zarzavateve arritën në 69,428 tonë me rritje 13.4% në raport me vitin e kaluar dhe janë rritur me 101 për qind ndërmjet 2021-2025.

Nga viti 2022 filloi njĂ« fazĂ« rritjeje shumĂ« e fortĂ«. Importet arritĂ«n nĂ« rreth 42 mijĂ« ton nĂ« 2022, 47.4 mijĂ« ton nĂ« 2023 dhe shĂ«nojnĂ« njĂ« kĂ«rcim tĂ« ndjeshĂ«m nĂ« 2024, nĂ« mbi 61 mijĂ« ton. NĂ« vitin 2025 arrijnĂ« nĂ« rreth 69.4 mijĂ« ton, niveli mĂ« i lartĂ« i dekadĂ«s dhe gati dyfish krahasuar me mesataren e periudhĂ«s 2015–2017.

Kam 7 vjet qĂ« kam hapur njĂ«sinĂ« dhe nuk kam parĂ« asnjĂ«herĂ« çmime kaq tĂ« shtrenjta, thotĂ« njĂ« tregtues qĂ« operon me njĂ« market te Komuna e Parisit. Ai shton se çmimet janĂ« rritur nga tregtuesit me shumicĂ«. “Mua nuk me intereson tĂ« kem çmime tĂ« shtrenjta, pasi kam firo tĂ« lartĂ«â€, pohon ai. Tregtuesit pohojnĂ« se njĂ« nga arsyet e rritjes sĂ« çmimeve lidhet me mungesĂ«n e kohĂ«ve tĂ« fundit tĂ« importeve nga Turqia, me produktet qĂ« vijnĂ« nga ky shtet qĂ« janĂ« njĂ« amortizator i ndjeshĂ«m i çmimeve tĂ« importit.

Më shumë se 80% e perimeve, frutave dhe zarzavateve në tregjet vendase të pakicës janë nga importi. Patatet dhe fasulet po vijnë nga Egjipti dhe Turqia, perimet dhe frutat nga Greqia, bulmetrat dhe drithërat nga Serbia, Ukraina, Maqedonia e Veriut etj.

Kanalet e importit të ushqimeve janë ri-zgjuar dhe po intensifikohen, duke dekurajuar edhe më tepër fermerët dhe blegtorët të ushtrojnë profesionin e tyre. Zbrazja e fshatrave nga popullsia po tkurr sipërfaqet e mbjella në fusha në disa kultura dhe, nga ana tjetër, turizmi po nxit rritjen e kërkesës për produkte ushqimore. Për të plotësuar nevojat ushqimore, vendi po i drejtohet importit, i cili po rritet me shpejtësi kohët e fundit.

Emigrimi dhe plakja e popullsisë rurale kanë ulur kapacitetin prodhues vendas. Mungesa e punëtorëve dhe rritja e kostove të prodhimit kanë kufizuar ofertën vendase.

Pas 2021–2022, rritja e çmimeve tĂ« inputeve rriti kostot e prodhimit vendas, duke e bĂ«rĂ« importin mĂ« ekonomik pĂ«r tregtarĂ«t.

Nga ana tjetër, supermarketet dhe zinxhirët e mëdhenj kërkojnë furnizim të standardizuar, sasi të mëdha dhe të qëndrueshme, kushte që prodhimi vendas shpesh nuk i plotëson në mënyrë të vazhdueshme.

Gjithashtu dobësimi i euros e favorizoi edhe më shumë importin, i cili po depërton edhe në zonat rurale ku popullsia e plakur nuk është në gjendje të kultivojë./ B.Hoxha

Burimi: INSTAT

 

 

 

 

The post 2021-2025, dyfishohen importet e zarzavateve, çmimet u rritën deri në 25% në janar appeared first on Revista Monitor.

↗

Brukseli, destinacioni ideal për një udhëtim të shkurtër në Europë

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Kanë kaluar 30 vjet që kur shërbimet e përditshme të Eurostar nisën të dërgonin vizitorë drejt kryeqytetit të Belgjikës dhe qyteti i njohur për personazhin Tintin dhe birrën vazhdon të jetë plot surpriza.

Me pĂ«rjashtim tĂ« aktorit Jean-Claude Van Damme, shpesh i quajtur “Muskujt nga Brukseli”, Ă«shtĂ« njĂ« fakt interesant qĂ« shumĂ« nga belgĂ«t mĂ« tĂ« famshĂ«m nuk janĂ« realĂ«.

Tintin është personazh librash komikë; Poirot është krijim i imagjinatës së Agatha Christie; ndërsa Smurf-ët ngjytë blu jetojnë në një pyll imagjinar.

Kryeqyteti shumëgjuhësh i Belgjikës, dhe qendra de facto e BE-së, njihet edhe për statujën 400-vjeçare të një djali që urinon në një shatërvan, Manneken Pis, që sipas legjendës përfaqëson një figurë që shpëtoi qytetin nga zjarri.

MegjithatĂ«, “Brand Belgium” Ă«shtĂ« shumĂ« i gjallĂ« nĂ« Bruksel, falĂ« katĂ«r simboleve kryesore: çokollatĂ«s, birrĂ«s, waffle dhe patateve tĂ« skuqura.

VizitorĂ«t mund tĂ« gjejnĂ« muze dedikuar çokollatĂ«s, histori tĂ« birrĂ«s belge nĂ« ndĂ«rtesĂ«n e vjetĂ«r tĂ« bursĂ«s dhe traditĂ«n lokale tĂ« skuqjes sĂ« patateve, qĂ« belgĂ«t kĂ«mbĂ«ngulin se nuk janĂ« “french fries”.

Shumë njerëz mbërrijnë duke pritur një qytet formal për shkak të rolit politik europian, por gjejnë një realitet ndryshe: art modern, lagje kreative dhe banorë miqësorë.

Përvoja më e mirë gastronomike shpesh gjendet në rrugica më pak turistike, në bare vere me qirinj në Saint-Gilles, në zonën e dizajnit Dansaert apo në Ixelles, me parqe dhe liqene të përshtatshme për piknik.

Tridhjetë vjet më parë, kur Eurostar nisi linjat e rregullta mes Londrës dhe Brukselit, shumë nga këto zona sapo kishin nisur transformimin urban.

MĂ« pas, automjetet u ndaluan nĂ« zonĂ«n qendrore, duke e kthyer Grand-Place nĂ« hapĂ«sirĂ« kryesisht pĂ«r kĂ«mbĂ«sorĂ«. Qendra e qytetit Grand Place, konsiderohet si qendra mĂ« e bukur nĂ« botĂ«. Sot, Brukseli mbetet njĂ« qytet i vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u pĂ«rkufizuar, por nĂ« zhvillim tĂ« vazhdueshĂ«m.

 

ÇfarĂ« tĂ« shihni dhe tĂ« bĂ«ni

Brukseli është qendër e stilit Art Nouveau, i lidhur me arkitektin Victor Horta. Me një kartë speciale, vizitorët mund të hyjnë në disa nga ndërtesat më ikonike të këtij stili.

Grand-Place është zemra historike e qytetit, ku përballen Bashkia dhe ndërtesa historike e tregut të bukës, sot muze i qytetit. Zona Dansaert është ndër më modernet, me butikë, kafe dhe bare verërash.

Dashamirësit e artit mund të vizitojnë koleksione moderne dhe galeri, ndërsa muzeu i çokollatës tregon historinë e kakaos dhe traditës belge të ëmbëlsirave.

Galeritë historike Saint-Hubert janë vendi ku u krijua pralina moderne.

Brukseli është edhe kryeqytet i librave komikë. Rruga e Muraleve ka mbi 80 piktura murale. Vizitorët mund të shohin edhe veprat e René Magritte në muzeun e dedikuar artistit.

 

Ushqimi dhe jeta lokale

Nga kafetë tradicionale te restorantet moderne, qyteti ofron kuzhinë që kombinon traditën me eksperimentimin.

Sanduiçet artizanale, brunch-et në kopshte urbane dhe tregjet e dorës së dytë janë pjesë e përditshmërisë lokale.

Tregu i hapur Jeu de Balle është një nga vendet më autentike për antikuare dhe objekte vintage. Dyqanet artizanale të letrës dhe libraritë historike ruajnë traditën kulturore të qytetit.

 

Jeta e natës dhe kultura

Brukseli ka traditë të fortë në jazz, me klube historike që vazhdojnë të funksionojnë. Në parqet e qytetit organizohen shpesh sete DJ dhe evente muzikore, ndërsa baret e vogla ofrojnë kokteje artizanale dhe atmosferë intime.

Në thelb, Brukseli kombinon politikën Europiane me kulturën urbane, historinë me artin modern dhe gastronominë tradicionale me kreativitetin bashkëkohor, një kombinim që e bën ideal për një pushim të shkurtër urban. / NatGeo, Shqip.al

The post Brukseli, destinacioni ideal për një udhëtim të shkurtër në Europë appeared first on Revista Monitor.

↗

Shpenzimet 660 miliardë dollarë të Big Tech ringjallin frikërat për një flluskë të IA

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Aksionet bien pavarësisht raporteve të forta të fitimeve nga shumica e gjigantëve të Silicon Valley

Aksionet e Big Tech pĂ«suan rĂ«nie tĂ« fortĂ« pasi kompanitĂ« zbuluan planet pĂ«r tĂ« shpenzuar 660 miliardĂ« dollarĂ« kĂ«tĂ« vit pĂ«r IA, ndĂ«rsa investitorĂ«t shqetĂ«sohen se shpenzimet kapitale “marramendĂ«se” po ecin mĂ« shpejt se potenciali i fitimeve nga teknologjia e re.

Amazon, Google dhe Microsoft pritet të humbasin së bashku 900 miliardë dollarë në vlerë tregu, që nga publikimi i rezultateve tremujore gjatë javës së kaluar.

Aksionerët u stepën përballë planeve gjigante të investimeve kapitale të sektorit, të cilat zbehën efektin e rritjes së fortë të të ardhurave në divizionet cloud të kompanive.

Së bashku me gjigantin e rrjeteve sociale Meta, shpenzimet e planifikuara për qendrat e të dhënave dhe çipat e specializuar të nevojshëm për të trajnuar dhe për të operuar modelet e avancuara të IA, do të shënonin një rritje 60% krahasuar me 410 miliardë dollarët e shpenzuar në vitin 2025 dhe një rritje 165% nga 245 miliardë dollarët e vitit 2024.

Edhe një rritje 14% e të ardhurave të tyre të kombinuara vjetore në 1.6 trilionë dollarë nuk ishte e mjaftueshme për të kapërcyer pesimizmin. Apple, e cila ka qëndruar jashtë garës së investimeve afatgjata (capex) për IA, ishte i vetmi gjigant i Silicon Valley që doli i paprekur, me aksionet në rritje 7.5% që nga raportimi i shitjeve rekord.

Amazon ra me 11% në tregun pas mbylljes të enjten pasi tha se capex-i i saj do të arrijë në 200 miliardë dollarë këtë vit, 50 miliardë dollarë më shumë se pritshmëritë, duke tejkaluar shifrat tashmë shumë të larta nga Google dhe Microsoft.

Drejtori ekzekutiv Andy Jassy tha se këto shuma të mëdha ishin të nevojshme për ta pozicionuar kompaninë për një bum në IA, çipa, robotikë dhe satelitë. Ai theksoi rritjen 24% të të ardhurave në Amazon Web Services si provë se investimet po fillojnë të japin rezultat.

Goditjen më të fortë e mori Microsoft, e cila ka rënë 18% që nga raportimi i saj të mërkurën e kaluar. Të ardhurat në divizionin cloud të Microsoft u rritën 26% në 51.5 miliardë dollarë. Por kjo ishte pak më e ulët se pritjet dhe tregu reagoi ndaj rritjes 66% të shpenzimeve tremujore për qendrat e të dhënave.

Microsoft gjithashtu paraqiti për herë të parë ekspozimin e saj ndaj OpenAI. Ajo zbuloi se 45% e portofolit të saj prej 625 miliardë dollarësh të kontratave të ardhshme cloud vinin nga startup-i, duke bërë që analistët të paralajmëronin për varësi të tepruar nga një klient i vetëm.

Edhe fitimet rekord të Google nuk mjaftuan për të zbutur këto shqetësime. Alphabet kaloi për herë të parë 400 miliardë dollarë të ardhura vjetore dhe realizoi 132 miliardë dollarë fitim në vitin 2025. Por planet për të dyfishuar capex-in në 185 miliardë dollarë goditën aksionet e saj.

Planet e shpenzimeve tregojnë gjithashtu se do të kërkohet më shumë kohë dhe para për të realizuar plotësisht premtimet e IA.

Capex mĂ« i lartĂ« “sinjalizon se mund tĂ« duhet mĂ« shumĂ« kohĂ« qĂ« strategjitĂ« e IA tĂ« japin rezultate”, tha Dec Mullarkey, drejtor menaxhues nĂ« menaxherin e aseteve SLC Management me 300 miliardĂ« dollarĂ«. “Nuk Ă«shtĂ« lajm i mirĂ«pritur pĂ«r investitorĂ«t qĂ« tashmĂ« janĂ« tĂ« fokusuar se kur tĂ« ardhurat nga IA do tĂ« fillojnĂ« tĂ« materializohen.”

Meta gjithashtu tha javën e kaluar se capex-i i saj do të dyfishohet në 135 miliardë dollarë, por aksioni u rrit 10% pasi rrjeti social tregoi se si IA po përmirëson efektivitetin e reklamave. Megjithatë, që atëherë i ka humbur këto fitime, pasi u përfshi në një rënie më të gjerë tregu që ka shtyrë Nasdaq të bjerë 4% në pesë ditët e fundit.

Aksionet e softuerëve u goditën për shkak të frikës se mjetet e reja të kodimit me IA nga Anthropic dhe OpenAI mund të prishin modelet e tyre të biznesit.

Tregjet u tronditën gjithashtu nga konfirmimi se marrëveshja prej 100 miliardë dollarësh për investime dhe infrastrukturë mes OpenAI dhe Nvidia nuk ka ecur përpara.

Oracle, e cila mbĂ«shtetet te OpenAI pĂ«r njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« biznesit tĂ« saj tĂ« ardhshĂ«m cloud, ra 18% nĂ« pesĂ« ditĂ« edhe pse siguroi 25 miliardĂ« dollarĂ« borxh dhe kĂ«mbĂ«nguli se ishte “shumĂ« e sigurt nĂ« aftĂ«sinĂ« e OpenAI pĂ«r tĂ« mbledhur fonde dhe pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur angazhimet e saj”.

Apple u dallua si fituesi nga ky raund publikimesh financiare.

Kompania raportoi 144 miliardë dollarë të ardhura rekord tremujore, të nxitura nga rritja e fortë e shitjeve të iPhone 17 në SHBA dhe Kinë. Capex ra 17% në 2.4 miliardë dollarë në tre muajt e fundit të vitit, duke e çuar totalin vjetor në rreth 12 miliardë dollarë.

Në janar, Apple arriti një marrëveshje për të përdorur Gemini të Google për të rishikuar funksionet e saj të IA, përfshirë asistentin zanor Siri.

“Capex-i i vogĂ«l i Apple Ă«shtĂ« dividenti i IA nga partneriteti me Google pĂ«r kapacitetin kompjuterik dhe modelet e avancuara”, tha Dan Hutcheson, nĂ«nkryetar i firmĂ«s sĂ« inteligjencĂ«s sĂ« tregut TechInsights. “Kjo e zhvendos capex-in e IA tĂ« Apple nĂ« njĂ« model pagese sipas pĂ«rdorimit”, me prodhuesin e iPhone qĂ« delegon shumicĂ«n e kostove tĂ« infrastrukturĂ«s te Google.

Partneriteti “absolutisht” shpjegon njĂ« pjesĂ« tĂ« planeve tĂ« rritura tĂ« capex-it tĂ« Google pĂ«r vitin 2026, shtoi Hutcheson.

Prodhuesi i çipave Nvidia, kompania publike me vlerë më të lartë në botë, tani përballet me një treg të paqëndrueshëm teksa përgatitet të shpallë rezultatet financiare më vonë këtë muaj. Pas më shumë se tre vitesh gjatë të cilave investitorëve u është kërkuar të pranojnë rritjen e vazhdueshme të capex-it, tani ata kërkojnë një fund të afërt të shpenzimeve të bazuara vetëm te besimi në IA.

“KĂ«to janĂ« kohĂ« tĂ« çmendura”, tha Drew Dickson, themelues i Albert Bridge Capital. “Kemi evoluar nga njĂ« mjedis ku vetĂ«m capex-i mjaftonte pĂ«r tĂ« shkaktuar eufori, nĂ« njĂ« ku tregu pret qĂ« ai tĂ« pĂ«rkthehet nĂ« rritje tĂ« tĂ« ardhurave brenda njĂ« horizonti kohor qĂ« nuk ka shumĂ« kuptim.” / FT

The post Shpenzimet 660 miliardë dollarë të Big Tech ringjallin frikërat për një flluskë të IA appeared first on Revista Monitor.

↗

Rriten 12% aplikimet online nga biznesi për shërbimet doganore në 2025-n

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

GjatĂ« periudhĂ«s janar–dhjetor 2025, shĂ«rbimet doganore tĂ« ofruara pĂ«rmes platformĂ«s e-Albania shĂ«nuan rritje tĂ« qĂ«ndrueshme.

Sipas Drejtorisë së Përgjithshme të Doganave, kjo pasqyron përparimin e procesit të dixhitalizimit dhe rritjen e përdorimit të shërbimeve online nga bizneset dhe qytetarët.

Në këtë periudhë janë regjistruar 2,355 aplikime online, çka përfaqëson një rritje prej 12% krahasuar me vitin 2024, kur u regjistruan 2,100 aplikime. Ky tregues, sipas njoftimit, dëshmon besimin në rritje ndaj shërbimeve elektronike dhe eficiencën e tyre në lehtësimin e procedurave doganore.

Paralelisht, gjatë vitit 2025 janë përditësuar në sistem 13,014 autorizime për regjime të posaçme, duke shënuar një rritje prej 1.16% në raport me vitin 2024, kur numri i autorizimeve ishte 12,864.

Ky proces ka kontribuar në përmirësimin e administrimit dhe monitorimit të regjimeve doganore, si dhe në rritjen e transparencës procedurale.

Drejtoria e Përgjithshme e Doganave njofton se vijon angazhimin për ofrimin e shërbimeve më të shpejta, më transparente dhe më efikase, përmes zgjerimit dhe përmirësimit të shërbimeve digjitale, në funksion të lehtësimit të ndërveprimit me biznesin dhe qytetarët.

The post Rriten 12% aplikimet online nga biznesi për shërbimet doganore në 2025-n appeared first on Revista Monitor.

↗

Studimi: 66% e studentëve punësohen menjëherë, 40% jashtë profilit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Studentët shqiptarë të sapodiplomuar e kanë të vështirë të integrohen menjëherë në tregun e punës, dhe pothuajse gati gjysma e tyre punojnë në profile që nuk kanë lidhje me arsimin.

Raporti mĂ« i fundit mbi “Trendet dhe Zhvillimet nĂ« Edukim, AftĂ«si dhe PunĂ«sim 2025” i Fondacionit Europian tĂ« Trajnimeve tregon zhvillime tĂ« ndĂ«rlikuara tĂ« tregut tĂ« punĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri, ku suksesi i diplomimit shpesh nuk pĂ«rkthehet nĂ« njĂ« karrierĂ« tĂ« sigurt apo tĂ« pĂ«rshtatshme me kualifikimin.

Sipas të dhënave, Shqipëria regjistron një normë punësimi prej 66% për të diplomuarit e rinj. Ky tregues është shumë mëi ulët kur krahasohet me standardin e Bashkimit Europian, i cili ka një normë punësimi prej 82.4%.

Ky hendek prej më shumë se 16 pikë përqindjeje tregon se një pjesë e konsiderueshme e investimit njerëzor në arsim mbetet e pashfrytëzuar ose e keqorientuar në tregun e punës.

Problemi më i mprehtë që nxjerr në pah raporti është mospërputhja e aftësive. Rezulton se rreth 30% deri në 40% e të diplomuarve me arsim të lartë ushtrojnë profesione që nuk kanë lidhje me kualifikimet e tyre arsimore.

Fenomeni dëshmon për një lidhje të dobët të ndërmjet sistemit arsimor dhe tregut të punës, duke detyruar forcën e re të punës të pranojë pozicione që nuk shfrytëzojnë potencialin e tyre të plotë, duke çuar në humbje të produktivitetit në rang kombëtar.

PĂ«rtej vĂ«shtirĂ«sisĂ« pĂ«r tĂ« gjetur njĂ« punĂ« nĂ« profesion, cilĂ«sia e vendeve tĂ« punĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri mbetet njĂ« shqetĂ«sim madhor. MĂ« shumĂ« se gjysma e tĂ« gjitha vendeve tĂ« punĂ«s nĂ« vend klasifikohen si “punĂ«sim i ndjeshĂ«m” (vulnerable employment), njĂ« normĂ« qĂ« Ă«shtĂ« sa dyfishi ose trefishi i mesatares sĂ« BE-sĂ«.

Kjo shoqërohet edhe me një nivel të ulët investimi publik në arsim, ku Shqipëria shpenzon vetëm 2.9% të PBB-së, duke mbetur ndjeshëm nën mesataren e BE-së prej 4.7%. Mungesa e fondeve reflektohet drejtpërdrejt në cilësinë e nxënies, ku 73.9% e 15-vjeçarëve shqiptarë rezultojnë me mungesë të aftësive bazë në matematikë, duke krijuar një cikël vështirësish që nis që në shkollë dhe kulmon me vështirësitë në tregun e punës.

Raporti sugjeron se për Shqipërinë, sfida nuk është vetëm rritja e numrit të të punësuarve, por përmirësimi i cilësisë së vendeve të punës dhe harmonizimi i programeve mësimore me kërkesat reale të ekonomisë, për të shmangur humbjen e kapitalit njerëzor përmes punësimit të pasigurt dhe mospërputhjes profesionale.

 

The post Studimi: 66% e studentëve punësohen menjëherë, 40% jashtë profilit appeared first on Revista Monitor.

↗

BQE mban normat e interesit në 2%

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Vendimi vjen pas shenjave të një rritjeje më të fortë të ekonomisë së Eurozonës.

 

Banka Qendrore Europiane ka mbajtur normën bazë të interesit në 2 për qind në mbledhjen e pestë radhazi, pasi rritja e fundit e ekonomisë në Eurozonë rezultoi më e fortë nga sa pritej.

Vendimi për normat, i marrë të enjten, ishte në përputhje me pritshmëritë e ekonomistëve.

Ai erdhi pasi inflacioni bazë, që përjashton çmimet e paqëndrueshme të energjisë dhe ushqimeve, ra në janar në nivelin më të ulët që nga fundi i vitit 2021.

Rritja e PBB-së në Eurozonë në tremujorin e katërt ishte disi më e lartë se parashikimet e ekonomistëve, duke arritur në 0.3 për qind.

NĂ« deklaratĂ«n e politikĂ«s monetare tĂ« publikuar tĂ« enjten, KĂ«shilli Drejtues i BQE-sĂ« theksoi se ekonomia “mbetet e qĂ«ndrueshme nĂ« njĂ« mjedis global sfidues”, duke theksuar papunĂ«sinĂ« e ulĂ«t, rritjen e investimeve publike dhe shpenzimeve pĂ«r mbrojtjen, si dhe bilancet “tĂ« shĂ«ndosha” tĂ« sektorit privat.

KĂ«shilli pĂ«rsĂ«riti gjithashtu vlerĂ«simin se inflacioni “duhet tĂ« stabilizohet” nĂ« objektivin prej 2 pĂ«r qind nĂ« afat tĂ« mesĂ«m. Inflacioni ra nĂ« 1.7 pĂ«r qind nĂ« janar.

Euro mbeti relativisht i qëndrueshëm pas vendimit të pritur gjerësisht, duke u dobësuar lehtë gjatë ditës kundrejt dollarit, në pak më poshtë se 1.18 dollarë.

Tregtarët në tregjet e swap-eve vijuan të vlerësojnë një mundësi të kufizuar për një ulje tjetër të normës bazë këtë vit, duke i dhënë rreth 30 për qind gjasa një uljeje me një çerek pikë përqindjeje.

Sylvain Broyer, analist nĂ« S&P Global Ratings, u shpreh se BQE “mund ta mbajĂ« pilotin automatik tĂ« aktivizuar kĂ«tĂ« herĂ«â€, pasi euro mĂ« i fortĂ« po vepron si njĂ« “amortizator goditjesh”, ndĂ«rsa rritja “vijon tĂ« tejkalojĂ« pritshmĂ«ritĂ«â€.

Uljat e mëparshme të normave nga BQE, të nisura në qershor 2024, kanë çuar kostot e huamarrjes në nivelin më të ulët që nga dhjetori 2022./ FT

The post BQE mban normat e interesit në 2% appeared first on Revista Monitor.

↗

Operatorët celularë duhet të rimbursojnë njësitë e papërdorura pas bartjes së numrit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP) miratoi në fillim të këtij muaji një rregullore të re për mënyrën e zbatimit të portabilitetit të numrit.

NĂ« mbĂ«shtetje tĂ« ligjit tĂ« ri “PĂ«r komunikimet elektronike, rregullorja pĂ«rcakton edhe qĂ« pajtimtarĂ«t e kategorisĂ« konsumator qĂ« janĂ« pĂ«rdorues me parapagim tĂ« shĂ«rbimeve celulare kanĂ« tĂ« drejtĂ« tĂ« kĂ«rkojnĂ« rimbursim nga operatori dhĂ«nĂ«s pĂ«r kreditet e mbetura ose tĂ« papĂ«rdorura tĂ« tyre nĂ« datĂ«n e portimit tĂ« numrit.

Operatori dhĂ«nĂ«s duhet tĂ« kryejĂ« rimbursimin e konsumatorit pĂ«r kreditet e mbetura nĂ« bazĂ« tĂ« kĂ«rkesĂ«s sĂ« konsumatorit me parapagim (tĂ« depozituar gjithmonĂ« tek operatori dhĂ«nĂ«s). PĂ«rdoruesit do t’i vendoset njĂ« afat pĂ«r tĂ« paraqitur kĂ«rkesĂ«n pĂ«r rimbursim, afat i cili nuk duhet tĂ« jetĂ« mĂ« pak se 14 ditĂ« kalendarike nga data e portimit tĂ« numrit.

Operatori dhënës duhet të ofrojë mundësinë e paraqitjes së kërkesës për rimbursim nga konsumatorët në pikat e shitjes, si edhe nëpërmjet përdorimit të mjeteve elektronike online (p.sh email ose kërkesa të depozituara online) që operatori mund të përdorë në marrëdhëniet me pajtimtarët dhe që mundësojnë identifikimin e këtyre të fundit.

Operatori dhënës ka të drejtë të aplikojë një tarifë administrative për procesimin e kërkesës për rimbursimin, vetëm kur ajo parashikohet në kontratën ekzistuese me konsumatorin.

Tarifa e aplikuar në këto raste duhet të jetë proporcionale dhe në raportin e duhur ndaj kostove aktuale të operatorit për ofrimin e rimbursimit. Ajo duhet të jetë fikse dhe e pavaruar nga vlera e rimbursuar, por në çdo rast jo më e lartë se 500 lekë (me TVSH).

Operatori duhet të kryejë rimbursimin e konsumatorit me pagesë në cash në një pikë shitje ose me transfertë bankare nëse kjo kërkohet nga konsumatori vetë.

Operatori dhënës duhet të kryejë rimbursimin e konsumatorit brenda një afati të arsyeshëm, por jo më vonë se 30 ditë kalendarike nga data e marrjes së kërkesës për rimbursim.

Ligji i ri “PĂ«r komunikimet elektronike” gjithashtu parashikon edhe tĂ« drejtĂ«n e kompensimit tĂ« pĂ«rdoruesit nĂ« rast tĂ« vonesave ose abuzimeve nĂ« procesin e portimit tĂ« numrit. Sipas ligjit tĂ« ri, ofruesit e shĂ«rbimeve tĂ« komunikimit elektronik duhet tĂ« ofrojnĂ« nĂ« kontratĂ«n e shĂ«rbimit edhe çdo tarifĂ« nĂ« lidhje me ndĂ«rrimin dhe marrĂ«veshjet e kompensimit dhe rimbursimit pĂ«r vonesĂ«n ose abuzim tĂ« ndĂ«rrimit, si edhe informacion nĂ« lidhje me procedurat pĂ«rkatĂ«se.

Rregullorja saktëson më tej se vonesat ose abuzimet të kryera nga operatori (qoftë ai dhënës ose marrës) në procesin e portimit të numrit do të konsiderohen kryerja e procesi portimi të numrit nga operatori marrës pa kërkesë nga pajtimtari, refuzim ose pranimi me kusht i kërkesës për portim numri nga operatori dhënës në kundërshtim me përcaktimet e rregullores, tejkalimi i afateve nga operatori dhënës në përgjigje të kërkesës për portim ose tejkalimi i afateve nga operatori marrës për hedhjen në sistemin përkatës të portabilitetit të kërkesës.

Megjithatë, rregullorja nuk përmban përcaktime konkrete lidhur me vlerën e kompensimit që mund të përfitojë përdoruesi në këto raste apo për mënyrën e llogaritjes së saj.

Portimi i numrave për pajtimtarët e rrjeteve dhe shërbimeve publike telefonike të lëvizshme filloi

në vitin 2011, ndërsa për pajtimtarët e rrjeteve dhe shërbimeve publike telefonike fikse filloi në

vitin 2012. Deri në fund të vitit 2024, rezultonte se ishin portuar në total rreth 1.3 milionë numra

celularë dhe rreth 20 mijë numra fiks.

Megjithatë, ky proces ka qenë në vazhdimësi problematik, pavarësisht ndërhyrjeve të herëpashershme të AKEP dhe ndryshimeve në rregulloren përkatëse.

Sipas të dhënave nga AKEP, portabiliteti i numrave celularë arriti nivelin më të ulët historik gjatë vitit 2024, kur u portuan vetëm 19500 numra celularë, 50% më pak krahasuar me një vit më parë.

Të dhënat e AKEP treguan gjithashtu se shkalla e refuzimit të kërkesave të abonentëve për portabilitet numri ishte mjaft e lartë. Për vitin 2024, rreth 50% e këtyre kërkesave u refuzuan.

Shkalla e refuzimit të kërkesave ka pësuar rënie nga niveli prej gati 70% të një viti më parë, por, pavarësisht kësaj, procesi vazhdon të ketë problematika.

Sipas AKEP, problematikat e raportuara në ankesat e pajtimtarëve lidhen me refuzimet e kërkesave për portim të numrit nga operatori transferues, për arsye të mospërputhjes së ID së përdoruesve me parapagim në sistemet e operatorit transferues me ID në kërkesën për portim të dërguar nga operatori përfitues, si edhe detyrimeve kontraktore të pajtimtarit me paspagim (kontratë) tek operatori transferues.

Ligji i ri “PĂ«r komunikimet elektronike” parashikon gjobĂ« deri nĂ« 2% tĂ« tĂ« ardhurave vjetore (por jo mĂ« shumĂ« se 50 milionĂ« lekĂ«) tĂ« operatorit tĂ« komunikimeve elektronike, nĂ«se ai nuk pĂ«rmbush detyrimet ligjore tĂ« vendosura pĂ«r portabilitetin e numrave.

 

The post Operatorët celularë duhet të rimbursojnë njësitë e papërdorura pas bartjes së numrit appeared first on Revista Monitor.

↗

Kredia për shtëpi arriti rekord të ri në 2025

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Kredia për shtëpi u rrit për të shtatin vit radhazi në 2025. Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se kredia e re për blerje banesash arriti rekordin e ri historik prej 64.4 miliardë lekësh ose rreth 658 milionë eurosh, të llogaritura me kursin mesatar të vitit të kaluar.

Kredia e re për shtëpi u rrit me 17.3% krahasuar me vitin 2024. Rritja e kredisë së re ishte edhe më e lartë në raport me rritjen prej 13% të vitit të mëparshëm.

Vlera e portofolit aktiv ose tepricës së kredisë për shtëpi në fund të vitit 2025 arriti në 243.6 miliardë lekë, me një rritje vjetore prej 16.7%. Ritmet e rritjes të portofolit të kredisë janë rritur ndjeshëm krahasuar me nivelin prej 15.5% të vitit të mëparshëm.

Normat e ulëta të interesit kanë bërë që kredia për shtëpi në dy vitet e fundit të dominohen nga monedha vendase. Kjo tendencë vijoi edhe në 2025.

Kredia e re për shtëpi në Lekë vitin e kaluar arriti në 48.5 miliardë lekë, në rritje me 18.6% krahasuar me një vit më parë. Kredia në monedhën vendase përbënte më shumë se 75% të vlerës së re të disbursuar në kredi për shtëpi.

Ndërkohë, vitin e kaluar edhe kredia në Euro iu kthye rritjes, pas një frenimi të përkohshëm në vitin 2024. Kredia në Euro arriti vlerën e barazvlefshme të 16 miliardë lekëve, në rritje me 14.3% krahasuar me një vit më parë.

Të dhënat tregojnë se kredia për shtëpi ka shënuar një rritje të fortë në vitet pas pandemisë.

Në periudhën kohore 2021-2025, sektori bankar ka dhënë rreth 254 miliardë lekë kredi të reja për blerjen e banesave nga familjet shqiptare. Kjo shumë është 115% më e lartë krahasuar me pesëvjeçarin e mëparshëm, 2016-2020 (pa llogaritur efektin statistikor të kursit mbi kredinë në valutë, në mungesë të të cilit rritja do të kishte qenë edhe më e lartë).

Rritja e mbështetjes me sektori bankar me kredi duket se është një faktor që ka pasur një peshë të konsiderueshme në kërkesën për pasuri të paluajtshme dhe në rritjen e çmimit të pronave pas pandemisë.

Normat e ulëta të interesit e kanë bërë kredinë për shtëpi tërheqëse për huamarrësit, ndërsa paralelisht cikli i rritjes së çmimeve të pasurive të paluajtshme në vitet e fundit ka rritur edhe kërkesën për kredi për shtëpi nga familjet, duke shtuar perceptimin se blerja e një prone është një investim i mirë për të ardhmen.

Megjithatë, rritja e shpejtë e kredisë për pasuri të paluajtshme për individët dhe bizneset ka krijuar shqetësim te Banka e Shqipërisë. Në vitin 2024, Banka Qendrore aplikoi për herë të parë një shtesë kundërciklike të raportin e mjaftueshmërisë së kapitalit të sektorit bankar, që ka si qëllim ngadalësimin e rritjes së kredisë për ekonominë.

Ndërsa, në mesin e vitit 2025 nisi aplikimi i disa kufizimeve direkte në kriteret e huadhënies.

QĂ« prej 1 korrikut 2025, bankat janĂ« tĂ« detyruara tĂ« respektojnĂ« disa kritere tĂ« administrimit tĂ« rrezikut, konkretisht pĂ«r treguesit “Raporti i kredisĂ« ndaj vlerĂ«s” (pĂ«rqindja e çmimit tĂ« blerjes sĂ« banesĂ«s qĂ« banka merr pĂ«rsipĂ«r tĂ« financojĂ« nĂ«pĂ«rmjet kredisĂ«) dhe “Raporti i shĂ«rbimit tĂ« borxhit ndaj tĂ« ardhurave” (raportin mes kĂ«stit ose kĂ«steve tĂ« kredisĂ« pĂ«r prona ndaj tĂ« ardhurave tĂ« huamarrĂ«sve).

Raporti tavan i kredisë ndaj vlerës në monedhën Lekë është 85% për shtëpinë e parë dhe 80% për shtëpinë e dytë, ndërsa në valutë të huaj 75% për shtëpinë e parë dhe 70% për shtëpinë e dytë.

Raporti i shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave për kreditë në Lekë është vendosur 40% për shtëpinë e parë dhe 35% për shtëpinë e dytë. Në valutë të huaj, niveli tavan është 35% për shtëpinë e parë dhe 30% për shtëpinë e dytë.

Megjithatë, shifrat tregojnë se aplikimi i masave të reja nuk ka arritur të frenojë rritjen e kredisë për shtëpi./ E.Shehu

Burimi: Banka e Shqipërisë

The post Kredia për shtëpi arriti rekord të ri në 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Talentet po i merr Europa, dha 5400 karta blu për shqiptarët në dekadën e fundit, rekord Gjermania

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Europa duket se po i vlerëson talentet shqiptare, teksa po jep gjithnjë e më shumë karta blu, që është një leje pune dhe qëndrimi për persona me kualifikime të larta nga vendet jo anëtare të Bashkimit Europian (BE).

Eurostat raportoi se që nga viti 2014 janë dhënë gjithsej 5405 karta blu për shtetasit shqiptarë. Rritja ka qenë e fortë nga viti 2019, kur nisi dhe një cikël masiv emigracioni, po këtë herë i personave me kualifikim të lartë.

Në vitin 2023 u dhanë 825 karta, ndërsa në 2024-n, ra në 592. Në krahasim me vitet e mëparshme rritja është e fortë. Në vitin 2012 ishin dhënë vetëm 15 karta të tilla, ndërsa në 2021-n, që është rekordi i deritanishëm, shifra arriti në 882.

Rritja e dhënies së kartës blu për shqiptarët ka ardhur për shkak të hyrjes në lojë të Gjermanisë. Në vitin 2021 ky shtet dha 823 karta blu për shtetasit shqiptarë, ose 93% të totalit të shteteve të BE-së. Në 2023-n u dhanë 716 leje, ose 87% e totalit dhe në 2024-n numri i tyre zbriti në 513, ose 87% e totalit. Ata që kanë përfituar këtë kartë në Gjermani paguhen me të paktë 43 mijë euro në vit (rreth 3,600 euro në muaj), që është dhe kriteri minimal për të aplikuar për kartë blu.

Në vend të dytë për kartat blu është Italia, por me nivele shumë më të ulëta në raport me Gjermaninë (23 në 2022, 41 në 2023 dhe 20 në 2024-n). Pas saj renditet Austria (11 në 2022, 30 në 2023 dhe 18 në 2024-n). një shtet tjetër që po tërheq talentet shqiptare është dhe Polonia, që dha 11 karta blu për shtetas shqiptarë në 2023-n dhe 13 në 2024-n.

Gjermania ka qenë vitet e fundit një magnet për profesionistët nga Shqipëria, kryesisht nga fusha e teknologjisë së informacionit dhe mjekësisë, që u nxitën të punonin në ekonominë më të madhe të Europës, të joshur nga pagat e larta dhe zbutja e kritereve në shtetin që po vuante mungesën e fuqisë punëtore si rrjedhojë e plakjes së popullsisë.

NdĂ«rsa talentet largohen, ShqipĂ«ria po e ndjen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« ikjen e tyre. Raporti i fundit i BankĂ«s Europiane pĂ«r RindĂ«rtim dhe Zhvillim (BERZH) “NjĂ« botĂ« e vjetĂ«r, por mĂ« e guximshme”, tregon se rreth 23% e tĂ« arsimuarve nga vendi ynĂ« tashmĂ« kanĂ« emigruar.

Shqipëria ka nivel të lartë të emigracionit në popullsinë e arsimuar në vitet 2023-2024 dhe kthime shumë më të ulëta të tyre krahasuar me 38 vende të Rajonit të BERZH.

Raporti i BERZH me fokus tek emigrimi: një e katërta e shqiptarëve me arsim të lartë janë larguar

 

Edhe në Indeksin Global të Konkurrueshmërisë së Talenteve 2025, vendi ka rënë me 7 pozicione, në vendin e 63-të, duke treguar përkeqësim në zhvillimin e aftësive, cilësinë e arsimit dhe mbajtjen e profesionistëve.

Shqipëria nuk i mban dot talentet, përkeqësohet në indeksin global

Kartat blu në BE

Sipas të dhënave më të fundit të disponueshme nga Eurostat, në vitin 2023 u dhanë rreth 89 mijë Karta Blu në nivel BE-je dhe struktura e shpërndarjes mbeti e përqendruar në disa shtete kryesore.

Gjermania mbeti vendi dominues, duke lëshuar rreth 69 mijë leje, ose rreth 78% të totalit, e ndjekur nga Polonia me rreth 7 mijë dhe Franca me rreth 4 mijë.

Për sa i përket shtetësive përfituese, shtetasit e Indisë vijuan të jenë përfituesit kryesorë të Kartës Blu, të ndjekur nga shtetas nga Rusia, Turqia dhe Bjellorusia, duke reflektuar kërkesën e lartë të tregut europian për profesionistë në sektorë teknikë dhe me kualifikim të lartë.

ÇfarĂ« Ă«shtĂ« Karta blu

Karta Blu e BE-së është një leje pune dhe qëndrimi që u jepet shtetasve jo të Bashkimit Europian me kualifikime të larta profesionale, për të punuar në një vend anëtar të BE-së.

Ajo synon të tërheqë specialistë të huaj në profesione të kërkuara, duke u ofruar atyre kushte të favorshme pune, përfshirë të drejtën e qëndrimit familjar, mobilitet brenda BE-së dhe mundësi për qëndrim afatgjatë. Karta Blu jepet mbi bazën e një kontrate pune me pagë minimale të përcaktuar dhe kualifikime universitare.

Për të përfituar nga Karta Blu e BE-së, aplikantët duhet të plotësojnë një prag minimal page, i cili ndryshon sipas vendit anëtar dhe sektorit të punës. Këto pragje përcaktohen nga autoritetet kombëtare dhe zakonisht përfaqësojnë një përqindje të caktuar të pagës mesatare bruto në vendin përkatës. Për shembull, në Gjermani për vitin 2025, paga minimale vjetore bruto për Kartën Blu është 48,300 euro për profesionet e përgjithshme dhe 43,759.80 euro për profesionet me mungesë të theksuar, si IT, inxhinieri dhe kujdes shëndetësor.

Profesionet me prioritet të lartë për Kartën Blu të BE-së janë Teknologjia e Informacionit dhe Komunikimit (TIK); Inxhinieri; Mjekësi dhe kujdes shëndetësor; Shkencat natyrore dhe matematika;  Arsimi i lartë dhe kërkimi shkencor; Financa dhe kontabiliteti.

Burimi: Eurostat

The post Talentet po i merr Europa, dha 5400 karta blu për shqiptarët në dekadën e fundit, rekord Gjermania appeared first on Revista Monitor.

↗

KPP mban të pezulluar tenderin 7.7 mln euro të sistemit të fiskalizimit, shkak dokumentet

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Komisioni i Prokurimit Publik ka vendosur tĂ« mos heqĂ« pezullimin pĂ«r procedurĂ«n “MirĂ«mbajtje e Modulit tĂ« Menaxhimit tĂ« Kontrollit tĂ« Faturimit pĂ«r DrejtorinĂ« e PĂ«rgjithshme tĂ« Tatimeve” pĂ«r shkak tĂ« mosplotĂ«simit tĂ« gjithĂ« kĂ«rkesave nga ana e autoritetit kontraktor.

Në një vendim më të hershëm KPP kërkoi që të bëheshin një sërë ndryshimesh të cilat duhet të reflektoheshin në sistem për procedurën që ka një fond limit 7.7 mln euro dhe që ka për autoritet Agjencinë Kombëtaret ë Shoqërisë së Informacionit.

Ankesa e një prej operatorëve e vendosi sërish këtë procedurë nën pezullim, duke e zgjatur afatin për marrjen e këtij shërbimi ndërkohë që ajo është çelur nga prilli i vitit të shkuar. Në shqyrtimin e kësaj ankese KPP vendosi që pezullimi të mbetet dhe autoriteti të mos vijojë me hapat e tjerë të procedurës. Ndryshe nga kjo procedurë KPP ka rrezuar ankimimin për një tjetër procedurë që lidhej me internetin e institucioneve.

Tenderët që lidhen me teknologjinë dhe informacionin janë kthyer në një nga ngërçet e shumta të prokurimit duke rrezikuar në disa raste edhe mos marrjen në kohë të shërbimeve apo duke i kushtuar shtrenjtë autoriteteve për shkak të masave emergjente që shihen të nevojshme për të vijuar shërbimin.

Një nga këto probleme duket se ka prekur edhe sistemin e Self Care të Tatimeve që është prej javësh tani në pamundësi për të ofruar shërbim të vazhdueshëm për bizneset, ankesë që lakohet thuajse çdo ditë prej tyre.

Dobësitë teknike që shembën e-albania

Tenderi për sistemin e fiskalizimit

Tenderi me objekt kontrate Mirëmbajtje e Modulit te Menaxhimit te Kontrollit te Faturimit per Drejtorinë e Përgjithshme te Tatimeve u hap në prill të këtij viti. Sipas dokumenteve që shoqërojnë procedurën, qëllimi kryesor i këtij projekti është mirëmbajtja e sistemit të Menaxhimit të Kontrollit të Faturimit (sistemi i fiskalizimit) për Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve për një periudhë prej 24 muajsh.

“QĂ«llimi Ă«shtĂ« garantimi i funksionimit tĂ« plotĂ« tĂ« sistemit elektronik, nĂ« tĂ« gjithĂ« komponentĂ«t e tij: softuer dhe pajisje fizike (hardware). Ky sistem Ă«shtĂ« i hostuar nĂ« QendrĂ«n e tĂ« DhĂ«nave Qeveritare, pranĂ« AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« ShoqĂ«risĂ« sĂ« Informacionit (AKSHI), dhe ofron shĂ«rbime pĂ«r rreth 125 mijĂ« tatimpagues, si dhe pĂ«r vetĂ« administratĂ«n tatimore”, thuhet nĂ« dokumente.

Në dokumentacion theksohet se disponueshmëria e sistemit të fiskalizimit është shumë e rëndësishme. Shërbimi i fiskalizimit dhe portali i tatimpaguesve (SelfCare) nuk mund të pësojnë ndërprerje për më shumë se disa minuta dhe nuk tolerohen ndërprerje të planifikuara për qëllime përditësimi (upgrade, update) apo modifikime të tjera.

“ShĂ«rbimet e ofruara pĂ«r tatimpaguesit (fiskalizimi, verifikimi i faturave, pranimi/refuzimi i tyre, etj.), si dhe pĂ«r administratĂ«n tatimore, duhet tĂ« jenĂ« funksionale 24 orĂ« nĂ« ditĂ«, 7 ditĂ« nĂ« javĂ«,” theksohet mĂ« tej.

Aktualisht, ky sistem përdoret nga bizneset dhe qytetarët, ndërsa në përdorim të brendshëm është i aksesueshëm nga administrata tatimore dhe institucione të tjera publike të autorizuara. Dokumentet e tenderit përshkruajnë kërkesat dhe përgjegjësitë për mirëmbajtjen e sistemit të fiskalizimit. N.Maho

 

https://monitor.al/infrastruktura-dixhitale-shteterore-eshte-ne-krize-mirembajtjeje-rrezikohet-siguria-kombetare/

The post KPP mban të pezulluar tenderin 7.7 mln euro të sistemit të fiskalizimit, shkak dokumentet appeared first on Revista Monitor.

↗

Ekonomia dominon shqetësimet në Shqipëri: 58% e të rriturve e rendisin si problemin kryesor

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Shqipëria bën pjesë në grupin e vendeve ku mbi gjysma e popullsisë e sheh ekonominë si problemin kryesor kombëtar, me 58% të të rriturve që përmendin çmimet e larta, pagat e ulëta dhe standardin e jetesës si shqetësimin dominant.

Këto të dhëna vijnë nga një studim i ri global i Gallup, i prezantuar në World Governments Summit, i cili bazohet në përgjigjet e të rriturve në 107 vende, të cilëve u është kërkuar të shprehin me fjalët e tyre se cili është problemi më i rëndësishëm me të cilin përballet vendi i tyre.

Në nivel global, mesatarisht 23% e të rriturve e përmendin ekonominë si çështjen më të rëndësishme kombëtare. Banorët e vendeve me të ardhura më të ulëta kanë më shumë gjasa sesa ata të vendeve me të ardhura të larta ta identifikojnë ekonominë si problemin kryesor.

Tri vendet e para në këtë listë i përkasin rajoneve dhe konteksteve të ndryshme ekonomike, nga pasiguria e lartë ushqimore në Malawi, te kolapsi ekonomik i Venezuelës në kushtet e krizës politike dhe vështirësitë e Bolivisë me inflacionin, por të gjitha kanë të përbashkët një popullsi që i vendos shqetësimet ekonomike mbi çdo problem tjetër.

Sipas nivelit tĂ« tĂ« ardhurave, nĂ« vendet me tĂ« ardhura tĂ« larta, mesatarisht 21% e qytetarĂ«ve pĂ«rmendin ekonominĂ« ose pamundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar nevojat bazĂ«, si ushqimi dhe strehimi. Kjo pĂ«rqindje rritet nĂ« 31% nĂ« vendet me tĂ« ardhura mesatare tĂ« larta, nĂ« 36% nĂ« vendet me tĂ« ardhura mesatare tĂ« ulĂ«ta dhe nĂ« 38% nĂ« vendet me tĂ« ardhura tĂ« ulĂ«ta, ku 14% pĂ«rmendin konkretisht nevojat bazĂ« pĂ«r ushqim dhe strehim — shumĂ« mĂ« tepĂ«r se nĂ« çdo grup tjetĂ«r sipas nivelit tĂ« tĂ« ardhurave.

Raporti: 12 kategoritë kryesore të problemeve

Në tërësi, qytetarët në mbarë botën i grupojnë shqetësimet e tyre në 12 kategori kryesore. Vetëm 1% deklarojnë se vendi i tyre nuk ka probleme, ndërsa 4% refuzojnë të përgjigjen ose thonë se nuk e dinë.

KatĂ«r tema dominojnĂ« nĂ« nivel global. Çështjet ekonomike renditen nĂ« krye, me njĂ« mesatare globale prej 23%, tĂ« ndjekura nga puna dhe punĂ«simi (10%), politika dhe qeverisja (8%) si dhe siguria dhe rendi (7%). SĂ« bashku, kĂ«to pĂ«rbĂ«jnĂ« rreth gjysmĂ«n e tĂ« gjitha pĂ«rgjigjeve.

Në nivelin pasues renditen ushqimi dhe strehimi (3%), çështjet sociale (3%), mjedisi dhe ndryshimet klimatike (3%) si dhe shëndetësia (3%). Një tjetër 2% përmendin arsimin, 1% secili përmendin emigracionin dhe infrastrukturën, ndërsa më pak se 1% e identifikojnë median si problemin kryesor.

Sipas rajoneve, ekonomia renditet në vendin e parë kudo, përveç Amerikës së Veriut (SHBA dhe Kanada), ku politika është shqetësimi kryesor. Në Azi-Paqësor dhe Europë, pakënaqësia politike renditet e dyta, ndërsa në Afrikën Sub-Sahariane, vendet e ish-Bashkimit Sovjetik dhe në Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut, më të theksuara janë problemet që lidhen me punësimin.

Në Amerikën Latine dhe Karaibe, siguria dhe rendi renditen në vendin e dytë, por bien në vendin e tretë në shumicën e rajoneve të tjera.

NĂ« thelb, raporti tregon se njerĂ«zit i gjykojnĂ« problemet kombĂ«tare pĂ«rmes pĂ«rvojĂ«s personale: nĂ«se arrijnĂ« tĂ« pĂ«rballojnĂ« jetesĂ«n, tĂ« gjejnĂ« punĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme, t’u besojnĂ« institucioneve dhe tĂ« ndihen tĂ« sigurt, mĂ« shumĂ« sesa pĂ«rmes treguesve makroekonomikĂ«./ E. Zito

The post Ekonomia dominon shqetësimet në Shqipëri: 58% e të rriturve e rendisin si problemin kryesor appeared first on Revista Monitor.

❌