Presidentja e Parlamentit, Roberta Metsola, informoi krerët e grupeve parlamentare se Komisioni Evropian, i drejtuar nga Ursula von der Leyen, do të përballet me një tjetër mocion mosbesimi. Debati dhe votimi do të zhvillohen në seancën parlamentare javën e ardhshme nëStrasburg. Ky është mocioni i katërt i mosbesimit kundër von der Leyen dhe ekipit të saj breda një gjysmë viti.
Mocioni i katërt i mosbesimit
Mocioni u paraqit nga grupi i djathtĂ« âPatriotĂ«t pĂ«r EvropĂ«nâ, i cili kritikon von der Leyen dhe ekipin e saj kryesisht pĂ«r marrĂ«veshjen tregtare Mercosur me vendet e AmerikĂ«s sĂ« Jugut, Brazilin, ArgjentinĂ«n, Uruguain dhe Paraguain. Grupi âPatriotĂ«t pĂ«r EvropĂ«nâ pĂ«rfshin, ndĂ«r tĂ« tjerĂ«, anĂ«tarĂ« tĂ« partisĂ« Franceze tĂ« Marine Le Pen, Rassemblement National, si dhe anĂ«tarĂ« tĂ« partisĂ« sĂ« kryeministrit hungarezViktor OrbĂĄn.
Që një mocion mosbesimi të debatohet dhe të hidhet në votim në Parlamentin e BE-së, ai duhet të mbështetet nga të paktën një e dhjeta e 719 anëtarëve aktualë të parlamentit.
Të djathtët kritikojnë shpërfilljen e parlamenteve të vendeve anëtare
Grupi parlamentar âPatriotĂ«t pĂ«r EvropĂ«nâ kritikoi nĂ« deklaratĂ«n lidhur me mocionin e mosbesimit âshpĂ«rfilljen flagrante tĂ« Parlamentit Evropian, tĂ« parlamenteve kombĂ«tare dhe tĂ« miliona fermerĂ«ve evropianĂ«â nĂ« rastin e nĂ«nshkrimit tĂ« marrĂ«veshjes Mercosur. MarrĂ«veshja pĂ«rfaqĂ«son njĂ« sulm tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« ndaj sigurisĂ« dhe sovranitetit ushqimor evropian dhe hap tregjet pĂ«r produkte qĂ« nuk pĂ«rmbushin standardet evropiane, thuhet nĂ« deklaratĂ«.
Por mocioni i mosbesimit nuk do të arrijë ta pengojë nënshkrimin e marrëveshjes. Nënshkrimi i saj është planifikuar të zhvillohet këtë të shtunë në Paraguai, ku do të shkojnë edhe Ursula von der Leyen dhe Presidenti i Këshillit të BE-së António Costa.
Mocionet e mëparshme të mosbesimit pa sukses
Mocioni i mĂ«parshĂ«m i mosbesimiti grupit parlamentar âPatriotĂ«t pĂ«r EvropĂ«nâ kundĂ«r von der Leyen dhe komisionit tĂ« drejtuar prej saj dĂ«shtoi nĂ« votimin e tetorit 2025 me 378 eurodeputetĂ« qĂ« votuan kundĂ«r tij kundrejt 179 qĂ« votuan pro. PĂ«r miratimin e mocionit tĂ« mosbesimit Ă«shtĂ« e nevojshme njĂ« shumicĂ« prej dy tĂ« tretash e votave. MegjithatĂ«, pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, nĂ« atĂ« votim kundĂ«r von der Leyen dhe komisionit tĂ« saj votuan edhe eurodeputetĂ« nga grupi PPE i partive demo-kristiane, sĂ« cilĂ«s i pĂ«rket edhe von der Leyen si politikane e CDU-sĂ«.
Po në tetor 2025 Komisioni i mbijetoi gjithashtu një mocion mosbesimi nga grupi i partive të majta, që kishte si zanafillë ndër të tjera marrëveshjen doganore të BE-së me SHBA-në dhe qëndrimin ndaj katastrofës humanitare në Rripin e Gazës. Edhe një mocion i mëparshëm mosbesimi në korrik 2025 dështoi gjithashtu.
Mocionet e mosbesimit mund të kërkohen vetëm kundër të gjithë Komisionit. Nëse mocioni ka sukses atëhere i gjithë Komisioni duhet të japë dorëheqjen./K.M
Ukraina ka shpallur gjendje të jashtëzakonshme në sektorin e energjisë së vendit, me një fokus të veçantë në Kiev, pasi sulmet e vazhdueshme ruse vazhdojnë të lënë mijëra banorë pa energji elektrike.
Presidenti Volodymyr Zelensky akuzoi Moskën për shfrytëzim të qëllimshëm të kushteve të ashpra të dimrit si pjesë e strategjisë së saj të luftës, me temperaturat gjatë natës në Kiev që ranë së fundmi në rreth -20 gradë Celsius.
Deklarata vjen ndĂ«rsa homologu amerikan i Zelensky-t, Donald Trump, tha se po pengonte pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« siguruar njĂ« marrĂ«veshje paqeje qĂ« do tâi jepte fund gati katĂ«r viteve luftĂ« me RusinĂ«.
Ai i tha agjencisĂ« sĂ« lajmeve Reuters tĂ« mĂ«rkurĂ«n se Ukraina âĂ«shtĂ« mĂ« pak e gatshme pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« marrĂ«veshjeâ sesa presidenti rus Vladimir Putin.
Kur u pyet pse bisedimet e paqes nuk e kanĂ« zgjidhur ende konfliktin, Trump u pĂ«rgjigj: âZelenskyâ.
TĂ« dy udhĂ«heqĂ«sit pritet tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« Forumin Ekonomik BotĂ«ror nĂ« ZvicĂ«r javĂ«n e ardhshme, megjithĂ«se Trump sugjeroi se nuk janĂ« rregulluar plane zyrtare pĂ«r tâu takuar.
Në javët e fundit, sulmet ruse ndaj Kievit kanë lënë mijëra shtëpi pa energji elektrike, ngrohje apo ujë të rrjedhshëm. Pas një nate veçanërisht të rëndë sulmesh me raketa dhe dronë javën e kaluar, 70% e kryeqytetit mbeti pa energji elektrike për disa orë.
Pas një takimi të posaçëm të kabinetit të mërkurën, Zelensky tha se do të ngrihet një grup pune 24 orë në ditë për të riparuar dëmet e shkaktuara nga sulmet ruse dhe përkeqësimi i kushteve të motit.
Ai tha se masat e reja do të përfshijnë sigurimin e pajisjeve dhe burimeve jetësore të energjisë nga jashtë për të zëvendësuar instalimet e dëmtuara.
âZĂ«vendĂ«skryeministri i ParĂ« â Ministri i EnergjisĂ« i UkrainĂ«s Ă«shtĂ« caktuar tĂ« mbikĂ«qyrĂ« punĂ«n nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« njerĂ«zve dhe komuniteteve nĂ« kĂ«to kushteâ, shkroi ai nĂ« X.
Ai urdhëroi gjithashtu një rritje të numrit të pikave të ndihmës emergjente rreth Kievit për të siguruar ngrohje dhe energji për banorët, një veprim që mund të çojë në lehtësimin e orës policore të mesnatës në kryeqytet.
Sulmet ruse ndaj infrastrukturës energjetike nuk janë kufizuar vetëm në kryeqytet.
Javën e kaluar, zyrtarët ukrainas thanë se më shumë se një milion njerëz në Ukrainën juglindore kaluan orë të tëra pa ngrohje dhe furnizim me ujë si rezultat i sulmeve ajrore ruse.//K.M
Ish-komentatori sportiv Dritan Shakohoxha tregoi nĂ« âOpinionâ njĂ« episod tĂ« çuditshĂ«m, por dhe qesharak, me gjuhĂ«n e urrejtjes nĂ« rrjetet sociale. Edhe pse nuk komenton ndeshje prej tre vitesh, njĂ« tifoz i zemĂ«ruar  vendosi tâia ânumĂ«rojĂ«â tĂ« gjitha nĂ« Instagram: E nxore kokĂ«n, tifoz i InteritâŠ
âMĂ« ngrohen nervat, sa tĂ« duash. E di sa vetave u kam kthyer pĂ«rgjigje?! U shkruaj, shpesh kam gjetur edhe kĂ«shtu ironi. Kam historia nga mĂ« tĂ« ndryshmet. UnĂ« nuk komentoj mĂ« ndeshje, kam tre vjet qĂ« nuk komnetoj mĂ« ndeshje dhe nuk kam mĂ« ndĂ«rmend qĂ« tĂ« komentoj mĂ« ndeshje. Dikush qĂ« punon nĂ« njĂ« televizion, ka njĂ« ngjashmĂ«ri me mua.
Vjet mĂ« shkruan dikush nĂ« Instagram, ti more qĂ« e nxore kokĂ«n qĂ« dole tifoz i Interit dhe nisi duke me sharĂ«. MĂ« shkruan, duke mĂ« sharĂ« nga tĂ« gjitha anĂ«t: âti more qĂ« e qite kokĂ«n, robt ku tâi kesh, e nxore qĂ« je tifoz i Interitâ. UnĂ« i shkruaj â i nderuar zotĂ«ri unĂ« kam tre vjet qĂ« nuk komentoj mĂ« ndeshje, por gjithsesi robt ku tâi kesh edhe tiâ. Realisht njerĂ«zit mendojnĂ« se kanĂ« tĂ« drejtĂ« tĂ« tĂ« gjykojnĂ« dhe tĂ« japin njĂ« mendim pĂ«r tyâ, tregoi Shakohoxha./kb
Një organizatë për të drejtat e punëtorëve pretendon se ka gjetur prova të shfrytëzimit të punëtorëve në një fabrikë kineze që prodhon kukullat Labubu, të cilat u bënë virale dhe shënuan një numër rekord shitjesh.
China Labor Watch (CLW), një organizatë joqeveritare me seli në SHBA, pretendon se hetimi i saj zbuloi se një nga furnizuesit e Pop Mart i detyronte punonjësit të punonin në turne të tepërta jashtë orarit, të nënshkruante kontrata bosh ose të paplota dhe nuk u jepte atyre leje të paguar.
Kukullat Labubu janë bërë shumë të njohura në të gjithë botën vitet e fundit dhe njihen më së miri për shitjen e lodrave në kuti misterioze, ku ngjyra e kukullws nuk dihet derisa tw hapet kutia.
ShitĂ«si me pakicĂ« i lodrave me seli nĂ« Pekin tha se i vlerĂ«sonte detajet nga shqyrtimi dhe se do tâu kĂ«rkojĂ« kompanive qĂ« prodhojnĂ« lodrat e saj tĂ« korrigjojnĂ« praktikat e tyre nĂ«se akuzat rezultojnĂ« tĂ« vĂ«rteta.
Pop Mart shtoi se kryen auditime të rregullta të furnizuesve të saj, duke përfshirë rishikime vjetore të pavarura nga palë të treta të kryera nga inspektorë të njohur ndërkombëtarisht.
Organizata sinjalizoi probleme të punës në fabrikën e Shunjia Toys Co Ltd në Qarkun Xinfeng, duke përfshirë ato që i quajti orë shtesë të paligjshme, praktika të paqarta kontraktuale dhe mungesë trajnimi dhe mbrojtjeje për sigurinë.
Në fabrikë nuk u identifikua asnjë punë fëmijësh, por ajo kishte punësuar punëtorë 16-vjeçarë të cilët i nënshtroheshin të njëjtave kushte pune si të rriturit, pa kujdesin e veçantë që kërkohet sipas ligjit kinez, tha CLW.
Organizata i kërkoi Pop Mart të ndërmarrë veprime të menjëhershme për të adresuar problemet në zinxhirin e furnizimit. Organizata jofitimprurëse tha se firma duhet të kompensojë punëtorët e prekur dhe të sigurojë që linja e saj e prodhimit të jetë në përputhje me ligjet kineze të punës dhe standardet e punës të njohura ndërkombëtarisht.
Labubut â krijesat imagjinare tĂ« ngjashme me elfĂ«t me njĂ« rresht dhĂ«mbĂ«sh tĂ« mĂ«dha janĂ« bĂ«rĂ« jashtĂ«zakonisht tĂ« njohura. Kjo çmenduri ka shkaktuar radhĂ« tĂ« gjata nĂ« dyqane nĂ« tĂ« gjithĂ« botĂ«n.
Mbështetjet e personazheve të famshëm si Kim Kardashian dhe Lisa nga grupi K-pop Blackpink e kanë ndihmuar Pop Mart të bëhet një shitës i madh me pakicë i lodrave. /K.M
Prokurori i Përgjithshëm i Kalifornisë, Rob Bonta, ka nisur një hetim mbi përhapjen e imazheve seksuale të krijuara nga modeli i inteligjencës artificiale Grok, i zhvilluar nga kompania e Elon Musk, xAI.
Bonta tha se materialet âqĂ« shfaqin gra dhe fĂ«mijĂ« nĂ« situata lakuriqe dhe seksualeâ janĂ« pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« ngacmuar njerĂ«z online, duke e cilĂ«suar situatĂ«n âtronditĂ«seâ. Ai bĂ«ri thirrje qĂ« xAI tĂ« ndĂ«rmarrĂ« masa tĂ« menjĂ«hershme.
Guvernatori i KalifornisĂ«, Gavin Newsom, e quajti vendimin e xAI pĂ«r âtĂ« krijuar njĂ« ambient tĂ« favorshĂ«m pĂ«r predatorĂ«â si âtĂ« neveritshĂ«mâ.
Musk, në reagimin e tij, deklaroi se Grok nuk prodhon imazhe të personave të mitur pa kërkesë të përdoruesit dhe akuzoi kritikët për motivime politike.
Hetimi i Kalifornisë vjen ndërsa Britania po përgatit ligje për ndalimin e imazheve intime të krijuara pa pëlqim, dhe Ofcom ka nisur gjithashtu një hetim mbi Grok.
Tre senatorë demokratë amerikanë kanë kërkuar largimin e X dhe Grok nga dyqanet e aplikacioneve, ndërsa platforma ka kufizuar mjetin e gjenerimit të imazheve vetëm për abonentët që paguajnë.
Debati thekson pyetjen ligjore mbi përgjegjësinë e kompanive për përmbajtjen e krijuar nga AI, pasi Seksioni 230 i ligjit amerikan nuk mbulon imazhet e prodhuara nga vetë platformat./kb
Një incident i ri, ku një agjent i Shërbimit Amerikan të Emigracionit dhe Doganave (ICE), mbrëmjen e djeshme në Minneapolis, qëlloi me armë zjarri në këmbë një burrë venezuelian gjatë një arrestimi.
Kjo ngjarje vjen vetëm disa ditë pas vdekjes së 37-vjeçares Renee Nicole Good, nënë e tre fëmijëve, e cila u qëllua dhe u vra nga një agjent i ICE në të njëjtin qytet, duke shkaktuar një valë reagimesh të forta.
Sipas një deklarate nga Departamenti Amerikan i Sigurisë Kombëtare, incidenti i ri ndodhi pas një kontrolli të synuar të automjetit, si pjesë e një operacioni për të arrestuar një emigrant të paligjshëm nga Venezuela. Siç raportohet, ai u përpoq të ikte me makinën e tij, u përplas me një automjet të parkuar dhe më pas iku në këmbë.
Sipas autoriteteve, dy persona dolën nga një shtëpi aty pranë vendit të ngjarjes dhe sulmuan agjentin federal duke përdorur një lopatë bore dhe një fshesë. E njëjta deklaratë thoshte se ndërsa agjenti po sulmohej nga tre persona, i dyshuari venezuelas arriti të arratisej përkohësisht dhe filloi ta rrihte edhe atë.
âDuke pasur frikĂ« pĂ«r jetĂ«n dhe sigurinĂ« e tij, agjenti hapi zjarr nĂ« vetĂ«mbrojtjeâ, deklaruar autoritetet, duke shtuar se burri u plagos nĂ« kĂ«mbĂ«.
Si agjenti ashtu edhe i plagosuri u dërguan në spital, ndërsa dy personat e tjerë që dyshohet se morën pjesë në sulm u morën në paraburgim. Kjo ngjarje ndodhi 7 kilometra në veri të vendit ku, të mërkurën, më 7 janar, Renee Nicole Good u qëllua dhe u vra në makinën e saj nga një agjent i ICE-së.
Administrata Trump argumentoi në atë kohë se agjenti veproi në vetëmbrojtje, duke pretenduar se gruaja e përdori automjetin e saj si armë. Ky version u kundërshtua nga zyrtarët shtetërorë dhe lokalë, të cilët thanë se videoja e një kalimtari tregonte makinën e gruas duke u larguar nga agjentët në kohën e të shtënave.
Pas kësaj ngjarje, disa protestues u mblodhën pranë vendit të ngjarjes, duke shprehur zemërimin e tyre ndaj operacioneve të ICE-së në Minneapolis. Prania e agjentëve federalë dhe oficerëve të policisë solli tensione të reja, me forcat e sigurisë që përdorën gaz lotsjellës për të shpërndarë turmën. Minneapolis ka qenë në qendër të politikës së rreptë të imigracionit të administratës Trump, me qindra agjentë federalë shtesë të vendosur në zonë ditët e fundit, duke përkeqësuar më tej klimën tashmë të tensionuar./K.M
Takimi i Shtëpisë së Bardhë për Groenlandën nuk arriti të sheshojë dallimet që ekzistojnë mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Danimarkës për ishullin më të madh në botë.
Pas takimit që patën me zëvendëspresidentin e SHBA-së, JD Vance, dhe Sekretarin e Shtetit, Marco Rubio, ministrat e Jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës theksuan se mosmarrëveshjet mes palëve janë thelbësore.
âNuk arritĂ«m ta ndryshonim qĂ«ndrimin amerikan. ĂshtĂ« e qartĂ« se presidenti ka dĂ«shirĂ«n pĂ«r tĂ« pushtuar GroenlandĂ«n. Ne e bĂ«mĂ« shumĂ«, shumĂ« tĂ« qartĂ« se kjo nuk Ă«shtĂ« nĂ« interes tĂ« mbretĂ«risĂ«.â, tha Lars LĂžkke Rasmussen.
Sa i përket shqetësimeve të amerikanëve lidhur me sigurinë e Groenlandës, ministri i Jashtëm danez theksoi se kjo mund të adresohet përmes NATO-s, ndërsa hodhi edhe një herë poshtë çdo ide për blerjen e ishullit arktik.
Ndërsa ministrja e Jashtme e Groenlandës, Vivian Motzfeldt, tha se vendi i saj dëshiron të forcojë bashkëpunimin me Shtetet e Bashkuara, por nuk dëshiron të jetë pronë e SHBA-ve.
E ndërsa palët ishin në diskutime në Shtëpinë e Bardhë, presidenti amerikan nga Zyra Ovale theksoi gjithashtu se nuk do të heqë dorë nga Groenlanda, pasi ajo është shumë e rëndësishme për sigurinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Sipas tij, Danimarka nuk mund ta mbrojë Groenlandën përballë një pushtimi të mundshëm nga Rusia ose Kina./kb
Inter fitoi 1-0 ndaj Leçes nĂ« âSan Siroâ, duke u shkĂ«putur nĂ« krye tĂ« Serie A.
Ndeshja u dominua nga zikaltërit, të cilët krijuan disa raste në pjesën e parë, por pa arritur të shënojnë.
Bonny dhe Zielinski u afruan pranë golit, ndërsa një penallti e dhënë fillimisht për Interin u anulua pas rishikimit në VAR.
Edhe në pjesën e dytë, Inter vazhdoi presionin, por u ndal disa herë nga ndërhyrjet e portierit Falcone.
Goli i vetëm i takimit erdhi 12 minuta nga fundi, kur Esposito shfrytëzoi rikthimin e topit pas goditjes së Lautaro Martinez.
Inter regjistroi fitoren e 12-të në 14 ndeshje kampionati. Me këtë sukses, zikaltërit kryesojnë me gjashtë pikë diferencë nga Milani i vendit të dytë.
Luksemburgu dhe Liebknecht u vranë në mes të kryengritjes spartakiste, një seri grevash dhe demonstratash që filluan më 4 janar 1919
PĂ«rgatiti: Leonard Veizi
Sa herĂ« qĂ« nĂ« Gjermani pĂ«rmendet Rosa Luxemburg, nuk mungon as citimi i fjalive tĂ« saj tĂ« famshme: âKush nuk lĂ«viz, nuk i ndien prangatâ. Por Roza Luksemburg dhe Karl Libkneht, dy prej socialistĂ«ve mĂ« tĂ« shquar nĂ« Gjermani, u torturuan dhe u vranĂ« nĂ« Berlin nga njĂ« grup veteranĂ«sh tĂ« LuftĂ«s sĂ« ParĂ«Â BotĂ«rore, pjesĂ« e organizatave paraushtarake tĂ« krahut tĂ« djathĂ«âŠ.
âŠTashmĂ« u mbushĂ«n 106 vjet nga vrasja e Roza Luksemburg dhe Karl Libkneht. Luksemburgu dhe Libknehti u vranĂ« nĂ« mes tĂ« kryengritjes spartakiste, njĂ« seri grevash dhe demonstratash qĂ« filluan mĂ« 4 janar 1919, kur socialisti i pavarur Emil Eichhorn u shkarkua nga posti i Shefit tĂ« PolicisĂ« sĂ« Berlinit. PikĂ«risht nĂ« janarin e vitit 1919, vetĂ«m dy muaj pasi ishte liruar nga burgu, nĂ« moshĂ«n 48 vjeçare Roza Luksemburg vritet prej oficerĂ«ve pramilitarĂ« radikalĂ« tĂ« djathtĂ«. Me vrasjen e saj heshti zĂ«ri pĂ«r njĂ« Gjermani socialiste.
Lëvizja e majtë
Luksemburgu dhe Libkneht ishin udhëheqësit kryesorë të kryengritjes dhe për këtë arsye objektivat kryesore për njësitë paraushtarake Freikorps. Qeveria e përkohshme, e udhëhequr nga socialdemokrati Friedrih Ebert, kishte urdhëruar këto njësi të shuanin kryengritjen.
Para vdekjes së tyre, Luksemburgu dhe  Libkneht kishin qenë figura të rëndësishme në lëvizjen socialiste gjermane. Liebknecht ishte djali i Vilhelm Libkneht , bashkëthemeluesit të partisë social-demokrate gjermane (SPD) dhe kishte punuar si avokat mbrojtës për anëtarët e partisë, ndërsa ishte gjithashtu një anëtar aktiv i disa organizatave ndërkombëtare socialiste dhe një anëtar i parlamentit. për SPD-në.
Megjithëse Luksemburgu nuk kishte një histori familjare të anëtarësimit në parti si Liebknecht, ajo ishte aktive në organizatat socialiste që në moshën pesëmbëdhjetëvjeçare: fillimisht në Poloninë e kontrolluar nga Rusia, ku lindi, më vonë në Zvicër dhe më në fund në Gjermani, ku u transferua në në 1898. Luksemburgu u bë një anëtar aktiv i SPD-së dhe një kritik i fortë i kursit parlamentar të partisë, duke propozuar një mënyrë revolucionare drejt pushtetit. Ajo kontribuoi në shumë vepra të rëndësishme në teorinë marksiste, si Akumulimi i kapitalit në ekonomi dhe dialektika e spontanitetit dhe organizimi në filozofinë politike.
Lufta e Parë
Në vitin 1914, në fillimin e Luftës së Parë Botërore, çështja e mbështetjes së luftës ndau shumë socialistët gjermanë. Shumica e SPD-së mbështeti luftën, ndërsa ata kundër saj formuan Partinë e Pavarur Socialdemokrate (USPD). Luksemburgu dhe Libknehti, si avokatë të fortë për solidaritetin ndërkombëtar midis punëtorëve, themeluan Lidhjen Spartakus, së bashku me disa socialistë të tjerë gjermanë, për të protestuar kundër luftës dhe për të përhapur pamflete antimilitariste.
Me humbjen e Gjermanisë në luftë duke u bërë e pashmangshme pas verës së vitit 1918, trazirat u përhapën në të gjithë vendin. Duke filluar me një kryengritje të marinarëve në qytetin port verior të Kielit në ditët e fundit të tetorit, revolucioni kishte arritur shpejt në të gjitha qytetet kryesore gjermane, ku këshillat e punëtorëve dhe ushtarëve filluan të merrnin kontrollin e qeverisjes vendore. Socialdemokratët, të udhëhequr nga Ebert, arritën të fitonin kontrollin e qeverisë kombëtare dhe u përpoqën të konsolidonin pushtetin. Ushtarët po ktheheshin në shtëpi, ushqimi ishte në mungesë dhe trazirat politike çuan në trazira dhe përleshje në rrugë. Gjermania ishte në trazira.
Kryengritja spartakiste
Të shtyrë nga përvoja e fillimit të luftës, Socialistët e Pavarur dhe Spartakistët nuk u besuan socialdemokratëve dhe vendosën të formojnë partinë e tyre më radikale: Partinë Komuniste të Gjermanisë (KPD). Me revolucionin dhe ndryshimet shoqërore në ajër, falë përfundimit të luftës dhe abdikimit të perandorit, ata panë një mundësi për revolucionin e tyre. Kryengritja spartakiste ishte fillimisht shumë e suksesshme, me greva masive dhe demonstrata në rrugët e Berlinit. Meqenëse strukturat ushtarake ishin shembur, qeveria Ebert u kërkoi njësive paraushtarake Freikorps, kryesisht të përbëra nga veteranë të luftës, të shuanin kryengritjen.
Kjo rezultoi në dhunë masive në rrugë dhe, në fund të fundit, kapjen dhe vrasjen e Luksemburgut dhe Karl Libkneht-it. Rezultati i kryengritjes spartaciste do të vazhdonte të përçante të majtën gjermane gjatë Republikës së Vajmarit, me komunistët të ndiheshin të tradhtuar nga socialdemokratët. Socialdemokratët, nga ana tjetër, u ndjenë të kërcënuar nga mundësia e një kryengritjeje të re komuniste.
Epilogu
MĂ« 1933 pushtetin e mori Adolf Hitleri. PĂ«rballĂ« kishte njĂ« tĂ« majtĂ« dhe partitĂ« konservatore tĂ« paafta e tĂ« pafuqishme pĂ«r tâiu kundĂ«rvĂ«nĂ«.
Luksemburgu dhe Karl Libknehti do të mbeten martirë dhe ikona të rëndësishme të lëvizjes komuniste gjermane dhe deri më sot, vdekjet e tyre përkujtohen çdo vit.
Mbretëria e Bashkuar po tërheq personelin ushtarak nga një bazë amerikane në Katar, sipas Sky News.
Kjo vjen pasi Donald Trump u tha protestuesve nĂ« Iran se ândihma Ă«shtĂ« duke ardhurâ dhe premtoi âveprime shumĂ« tĂ« fortaâ nĂ«se qeveria nĂ« Teheran vazhdon me ekzekutimet e planifikuara.
Irani ka thĂ«nĂ« vazhdimisht se do tĂ« hakmerret kundĂ«r vendeve ushtarake amerikane nĂ« rajon nĂ«se Amerika sulmon â shih postimin tonĂ« nĂ« orĂ«n 8.44.
SHBA-të kanë filluar gjithashtu tërheqjen e një pjese të stafit nga Baza Ajrore Al Udeid e drejtuar nga SHBA-të në Katar, baza më e madhe amerikane në rajon.
NjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i MinistrisĂ« sĂ« Mbrojtjes tha: âNe nuk komentojmĂ« mbi detajet e vendosjes sĂ« bazave dhe vendosjeve pĂ«r shkak tĂ« sigurisĂ« operacionale.â
âMbretĂ«ria e Bashkuar gjithmonĂ« vendos masa paraprake pĂ«r tĂ« siguruar sigurinĂ« dhe mbrojtjen e personelit tonĂ«, duke pĂ«rfshirĂ«, kur Ă«shtĂ« e nevojshme, tĂ«rheqjen e personelit.â
Nuk ishte menjëherë e qartë nëse i gjithë personeli britanik po tërhiqej nga baza në Katar./mxh
A po përpiqeni të ulni stresin duke blerë në Amazon dhe duke kërkuar për oferta të lira?
Mund të jeni duke zgjedhur rrugën e gabuar, thotë një studim i ri.
Blerjet online janë më të lidhura me stresin sesa leximi i lajmeve, kontrollimi i kutisë postare ose shikimi i pornografisë, raportuan studiuesit më 9 janar në Journal of Medical Internet Research.
âRezultatet tona tregojnĂ« se njĂ« rritje nĂ« pĂ«rdorimin e mediave sociale ose blerjeve online Ă«shtĂ« e lidhur me njĂ« rritje tĂ« stresit tĂ« vetĂ«-raportuar nĂ« grupe tĂ« shumta pĂ«rdoruesish dhe nĂ« tĂ« gjitha pajisjetâ, tha nĂ« njĂ« njoftim pĂ«r shtyp studiuesi kryesor Mohammad Belal, njĂ« student doktorature nĂ« Universitetin Aalto nĂ« FinlandĂ«.
Për studimin e ri, studiuesit ndoqën zakonet e përdorimit të internetit të gati 1,500 gjermanëve gjatë shtatë muajve, duke përdorur një program ndjekjeje që tregonte se ku ata navigonin në internet dhe për sa kohë.
Në total, ekipi krahasoi të dhënat nga gati 47 milionë vizita në internet dhe 14 milionë përdorime të aplikacioneve, me stresin e vetë-raportuar nga pjesëmarrësit.
Rezultatet treguan se koha e kaluar duke përdorur internetin për blerje shoqërohej me rritje të stresit, pavarësisht nëse njerëzit kërkonin oferta të mira në pajisje mobile apo në kompjuterë desktop.
Ndërkohë, studiuesit zbuluan se njerëzit që lexonin email-e ose lajme raportuan nivele më të ulëta stresi.
E njëjta gjë vlente edhe për pornografinë në internet.
âDisi çuditĂ«risht, njerĂ«zit qĂ« kaluan shumĂ« kohĂ« nĂ« faqet e lajmeve raportuan mĂ« pak stres se tĂ« tjerĂ«tâ, tha Belal. âNga ana tjetĂ«r, ata qĂ« tashmĂ« kishin pĂ«rjetuar shumĂ« stres nuk kaluan shumĂ« kohĂ« nĂ« faqet e lajmeve â dhe kjo Ă«shtĂ« nĂ« pĂ«rputhje me hulumtimet e mĂ«parshme qĂ« tregojnĂ« se stresi mund tĂ« zvogĂ«lojĂ« konsumin e lajmeve.â
Në përgjithësi, studiuesit gjetën një lidhje të fortë midis përdorimit të internetit në përgjithësi dhe stresit më të lartë, veçanërisht tek njerëzit që tashmë përjetojnë shumë stres në jetën e tyre të përditshme.
MegjithatĂ«, Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« thuhet se nĂ« çâmĂ«nyrĂ« shkon kjo marrĂ«dhĂ«nie, thanĂ« studiuesit â a shkojnĂ« njerĂ«zit nĂ« internet ose nĂ« dyqanet online pĂ«r tĂ« lehtĂ«suar stresin, apo shfletimi i faqeve ose blerjet shkaktojnĂ« mĂ« shumĂ« stres?
âA janĂ« njerĂ«zit mĂ« tĂ« stresuar sepse kalojnĂ« mĂ« shumĂ« kohĂ« duke bĂ«rĂ« blerje online ose nĂ« mediat sociale, apo faqet e tilla u ofrojnĂ« atyre njĂ« mbĂ«shtetje tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« kohĂ« tĂ« vĂ«shtira? ĂshtĂ« me tĂ« vĂ«rtetĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« tâi studiojmĂ« mĂ« tej kĂ«to çështje nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« zgjidhim problemin e pulĂ«s dhe vezĂ«sâ, tha nĂ« njĂ« njoftim pĂ«r shtyp studiuesi i lartĂ« Juhi Kulshrestha, njĂ« profesor asistent i shkencave kompjuterike nĂ« Universitetin Aalto.
âVendosja e njĂ« ndalimi tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m ose kufizimeve tĂ« sipĂ«rme pĂ«r lloje tĂ« caktuara tĂ« pĂ«rdorimit tĂ« internetit mund tĂ« mos i zgjidhĂ« problemet dhe madje mund tâu heqĂ« njĂ« mbĂ«shtetje jetĂ«sore njerĂ«zve qĂ« po pĂ«rballen me vĂ«shtirĂ«siâ, .
Studiuesit planifikojnë të thellohen më shumë në këtë çështje, për shembull duke parë nëse lloje të ndryshme lajmesh lidhen me stresin dhe mirëqenien.
âNdĂ«rsa fitojmĂ« informacion gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« saktĂ« rreth pĂ«rdorimit tĂ« internetit nga njerĂ«zit, do tĂ« jetĂ« e mundur tĂ« hartojmĂ« lloje tĂ« reja mjetesh qĂ« njerĂ«zit mund tâi pĂ«rdorin pĂ«r tĂ« rregulluar shfletimin e tyre dhe pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar mirĂ«qenien e tyreâ, tha Kulshrestha./mxh
Diplomatët i kanë kërkuar Hezbollahut të japë garanci se nuk do të ndërmarrë veprime nëse Irani sulmohet nga SHBA-të ose Izraeli, sipas Reuters.
Mediat e huaja raportojnĂ« se grupi paramilitar libanez, i cili Ă«shtĂ« aleat me Iranin, nuk ofroi garanci tĂ« qarta, por nuk planifikon tĂ« ndĂ«rmarrĂ« veprime nĂ«se sulmi ndaj Iranit nuk Ă«shtĂ« âekzistencialâ.
Raporti erdhi pasi Donald Trump u premtoi protestuesve iranianĂ« se ândihma Ă«shtĂ« duke ardhurâ dhe premtoi âveprime shumĂ« tĂ« fortaâ nĂ«se qeveria vazhdon me ekzekutimet.
Hezbollahu ka qenë prej kohësh një forcë e madhe në rajon, por u dobësua nga një fushatë ushtarake izraelite.
Kujtojmë se Irani prej disa ditësh është përfshirë nga protesta masive, pasi qytetarët bëjnë përgjegjës regjimin e Ajatollahut për krizën në të cilën ndodhet vendi./mxh
Gjendet kufoma e një burri me identitet të panjohur në një nga plazhet e Qipros. Sipas raportit, trupi mund të lidhet me zhdukjen misterioze të biznesmenit 56-vjeçar rus, Vladislav Baumgartner , i cili rezulton i zhdukur që nga 7 janari.
Anëtarët e Bazave Britanike menjëherë shkuan në vendngjarje, ndërsa Shefi i Policisë së Limasolit dhe oficeri i TAE-së së Limasolit nxituan në vendngjarje, me qëllim që të izolonin vendin e ngjarjes dhe të vazhdonin me ekzaminimet në vend dhe një autopsi.
Siç thuhet në raport, trupi është në një fazë të avancuar dekompozimi, gjë që aktualisht e bën të pamundur identifikimin e tij të menjëhershëm.
Informacione të reja tregojnë se trupi pritet të transferohet në morgun e Bazave Britanike, në mënyrë që nesër, të enjten, të kryhet autopsia nga një patolog mjeko-ligjor i Bazave Britanike dhe të merren mostra të ADN-së për të identifikuar burrin e panjohur.
Për momentin, Policia nuk ka konfirmuar nëse trupi i përket biznesmenit 56-vjeçar rus Vladislav Baumgartner, gjurmët e të cilit u humbën më 7 janar në Limasol. Kujtohet se hetimet u përqendruan në zonën më të gjerë të Pissourit dhe në veçanti në Kavo Aspro, ku telefoni celular i burrit të zhdukur transmetoi një sinjal për herë të fundit.
Sipas Zyrës së Mjekut Ligjor të Limasolit, deri më tani nuk është përjashtuar asnjë mundësi në lidhje me shkakun e vdekjes së burrit të panjohur.
Sipas raportit zyrtar të Policisë së Qipros, 56-vjeçari mungon nga vendbanimi i tij në Limasol që nga 7 janari. Ai përshkruhet si afërsisht 1.90 m i gjatë, me trup të hollë, me flokë gri, ndërsa në kohën e largimit të tij kishte veshur pantallona të shkurtra të zeza dhe një bluzë të zezë me mëngë të shkurtra. Policia u bëri thirrje kujtdo që ka informacion të kontaktojë Departamentin e Hetimit të Krimit në Limasol.
Në të njëjtën kohë, mediat ruse dhe të huaja, të cilat po ndjekin nga afër rastin, raportojnë se zhdukja u deklarua pas shqetësimit në rrethin e tij profesional, kur dyshohet se ai ndaloi së iu përgjigjur thirrjeve, ndërsa operacioni i kërkimit u organizua me pjesëmarrjen e forcave të policisë, Mbrojtjes Civile, vullnetarëve dhe personelit të Bazave Britanike, me përdorimin e një helikopteri dhe dronëve. Kërkimet u ndërprenë në momente të ndryshme kohore për shkak të reshjeve të dendura të shiut dhe motit të keq./mxh
Franca ka ndaluar hyrjen dhe qĂ«ndrimin pĂ«r 10 shtetas britanikĂ«, pjesĂ«tarĂ« tĂ« grupit âRaise the Coloursâ, pasi akuzohen se janĂš angazhuar nĂ« veprime pĂ«r tĂ« penguar migrantĂ«t qĂ« tĂ« kalonin Kanalin Anglez me anije tĂ« vogla, njoftoi Ministria e Brendshme franceze.
AktivistĂ«t u kapĂ«n duke kĂ«rkuar dhe shkatĂ«rruar anije tĂ« vogla pĂ«rgjatĂ« bregdetit verior tĂ« FrancĂ«s dhe duke kryer âaktivitet propagandistikâ pĂ«r tĂ« mobilizuar publikun britanik.
Ministria tha se veprimet e grupit, tĂ« zbuluara nĂ« dhjetor 2025, mund tĂ« shkaktonin âçrregullime serioze tĂ« rendit publikâ dhe se ndalimi u vendos pĂ«r individĂ«t, jo pĂ«r organizatĂ«n nĂ« tĂ«rĂ«si. Grupi âRaise the Coloursâ deklaroi se aktivitetet e tij janĂ« gjithmonĂ« paqĂ«sore dhe brenda ligjit dhe se nuk mbĂ«shtet as dhunĂ«n, as veprime tĂ« paligjshme.
Ministri francez i BrendshĂ«m, Laurent Nunez, u shpreh nĂ« X se âshteti ligjor nuk Ă«shtĂ« i negociueshĂ«m, veprimet me natyrĂ« tĂ« dhunshme ose qĂ« nxisin urrejtje nuk kanĂ« vend nĂ« territorin tonĂ«â.
Sipas të dhënave të Home Office, 41,472 migrantë kaluan Kanalin Anglez në vitin 2025, një rritje prej 13% krahasuar me 2024, ndërsa mes 1 dhe 5 janarit 2026, 32 persona kaluan me anije të vogla.
Qeveria britanike ka shtyrë Francën të ndërmarrë masa për të ndaluar kalimet e paligjshme, dhe në nëntor u ra dakord që autoritetet franceze të fillojnë të ndërhynin në këto kalime me anije të vogla./mxh
Parlamenti Evropian ka shprehur zyrtarisht mbështetjen e tij të palëkundur për Groenlandën dhe Danimarkën përballë kërcënimeve të Presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, për ta marrë ishullin, në një mënyrë ose në një tjetër.
Një deklaratë e miratuar të mërkurën nga Konferenca e Presidentëve, e cila përfshin udhëheqësit e grupeve politike, tha se Parlamenti dënon në mënyrë të prerë deklaratat e bëra nga administrata Trump në lidhje me Groenlandën, të cilat përbëjnë një sfidë të hapur ndaj së drejtës ndërkombëtare, parimeve të Kartës së Kombeve të Bashkuara dhe sovranitetit dhe integritetit territorial të një aleati të NATO-s.
âDeklarata tĂ« tilla janĂ« tĂ« papranueshme dhe nuk kanĂ« vend nĂ« marrĂ«dhĂ«niet midis partnerĂ«ve demokratikĂ«â, thuhet nĂ« tĂ«, duke hedhur poshtĂ« âpĂ«rpjekjet e jashtme pĂ«r tĂ« ndryshuar status quo-nĂ« e GroenlandĂ«sâ dhe duke i bĂ«rĂ« thirrje Komisionit Evropian dhe shteteve anĂ«tare tĂ« BE-sĂ« âtĂ« pĂ«rcaktojnĂ« mbĂ«shtetje konkrete dhe tĂ« prekshme pĂ«r GroenlandĂ«n dhe DanimarkĂ«nâ.
Ky qĂ«ndrim i fortĂ« vjen nĂ« njĂ« kohĂ« kur SHBA-tĂ« po ushtrojnĂ« vazhdimisht mĂ« shumĂ« presion mbi tĂ« ardhmen e GroenlandĂ«s, me Trump qĂ« kĂ«mbĂ«ngul qĂ« pronĂ«sia e GroenlandĂ«s duhet tâi transferohet vendit tĂ« tij.
âNATO duhet tĂ« na udhĂ«heqĂ« nĂ« rrugĂ«n e duhur pĂ«r ta arritur kĂ«tĂ«. NĂ«se nuk e bĂ«jmĂ« ne, do ta bĂ«jnĂ« Rusia ose Kina, dhe kjo nuk do tĂ« ndodhĂ«â, shkroi ai nĂ« rrjetin e tij social, Truth Social.
NdĂ«rkohĂ«, Danimarka po vendos forca ushtarake pĂ«r tĂ« forcuar praninĂ« e saj nĂ« territorin e saj ishullor, ndĂ«rsa Presidentja e Komisionit tĂ« BE-sĂ«, Ursula von der Leyen, shprehu mbĂ«shtetjen e saj pĂ«r GroenlandĂ«n, duke thĂ«nĂ« se ajo âi pĂ«rket popullit tĂ« sajâ.
Miratimi i deklaratës nga Konferenca e Presidentëve do të thotë se shumica e Parlamentit e mbështet këtë qëndrim, edhe nëse jo të gjitha grupet e tij politike e mbështesin këtë qëndrim.
Sipas burimeve parlamentare, deklarata u propozua nga njĂ« âshumicĂ« e qendrĂ«sâ, duke pĂ«rfshirĂ« PartinĂ« Popullore Evropiane, SocialistĂ«t dhe DemokratĂ«t dhe Renew Europe.
Udhëheqësit që dolën nga salla e mbledhjeve nuk zbuluan se cilat grupe politike e kanë mbështetur atë, por burimet thonë se nuk u shfaq ndonjë kundërshtim i qartë.
Parlamenti Europian do të zhvillojë një debat mbi këtë temë gjatë seancës plenare të javës së ardhshme./mxh
Kryetari aktual i LDK-sĂ«, Lumir Abdixhiku, ka deklaruar se ka ofruar dorĂ«heqjen e tij, duke thĂ«nĂ« se ky Ă«shtĂ« âhapi mĂ« moral qĂ« njĂ« kryetar mund ta marrĂ«â. Ai bĂ«ri tĂ« ditur se pas njĂ« diskutimi prej 5 orĂ« e gjysmĂ« me anĂ«tarĂ« dhe struktura tĂ« partisĂ«, Ă«shtĂ« arritur njĂ« qĂ«ndrim i pĂ«rbashkĂ«t, qĂ« sipas tij pasqyron vullnetin e âshumicĂ«s dĂ«rmueseâ, raporton KosovaPress.
Abdixhiku tha se nuk i shmanget përgjegjësisë dhe reflektimit, duke theksuar se vendimi tashmë nuk është më i tij, por i LDK-së.
âKam marrĂ« hapin mĂ« moral qĂ« njĂ« kryetar mund ta marrĂ«: kam ofruar dorĂ«heqjen time. Kam hapur rrugĂ«n pĂ«r secilin qĂ« ka pretendime. Jeni tĂ« lirĂ« tĂ« garoni; nĂ« Kuvend e keni mundĂ«sinĂ«. Tani vendimi nuk Ă«shtĂ« mĂ« i imi, Ă«shtĂ« i LDK-sĂ«â, shkruan Abdixhiku.
Ai njoftoi se Ă«shtĂ« thirrur Kuvendi i LDK-sĂ«, ku pritet tĂ« zhvillohet debat dhe tĂ« merren vendime âhapurâ, duke shtuar se do ta respektojĂ« çdo vendim qĂ« del nga Kuvendi.
âDua ta them qartĂ«; nuk jam i lidhur pas pozitĂ«s. Jam i lidhur pas shtĂ«pisĂ«. Dhe shtĂ«pia ruhet me rregull, me dinjitet dhe me besim nĂ« anĂ«tarĂ«sinĂ« e saj dhe nĂ« secilĂ«n kĂ«rkesĂ« tĂ« tyre. MĂ« shumĂ« se dorĂ«heqja nuk ka çfarĂ« tĂ« ofrojĂ« njĂ« politikan. Eliminimet politike mund tĂ« jenĂ« legjitime si aspiratĂ«, por edhe pĂ«r to vendos anĂ«tarĂ«sia si tĂ«rĂ«si, jo ne individualishtâ, deklaroi Abdixhiku.
Pak mĂ« parĂ«, Hykmete Bajrami deklaron se ka ofruar dorĂ«heqje tĂ« parevokueshme nga pozita e nĂ«nkryetares sĂ« LDK-sĂ«, mbi parimin se kush merr rezultate tĂ« rĂ«nda zgjedhore pĂ«r LDK-nĂ« duhet marrĂ« pĂ«rgjegjĂ«si dhe tâi hapĂ« rrugĂ« zgjedhjeve tĂ« brendshme, raporton KosovaPress.
Ajo po ashtu ka bĂ«rĂ« tĂ« ditur se dje nĂ« mbledhjen e KryesisĂ« sĂ« LDK-sĂ« ka kĂ«rkuar dhe dorĂ«heqje tĂ« parevokushme dhe pĂ«r Lumir Abdixhikun nga pozita e kryetarit tĂ« LDK-sĂ«, siç shprehet ajo âsi standard i vendosur vetĂ« nga LDK-jaâ./mxh
Dyshime për manipulime me vota, veçanërisht brenda subjekteve politike, dhe ankesa nga kandidatët për deputetë ka pasur në vazhdimësi ndër vite në Kosovë.
Tani, njĂ« vendim i Komisionit Qendror tĂ« Zgjedhjeve (KQZ) pĂ«r tâi rinumĂ«ruar votat nĂ« njĂ« tĂ« tretĂ«n e vendvotimeve pĂ«r zgjedhjet e parakohshme parlamentare tĂ« 28 dhjetorit ka ngritur shqetĂ«sime edhe pĂ«r integritetin e procesit mĂ« tĂ« fundit zgjedhor.
Për më tepër, rinumërimi rrezikon ta vonojë edhe më shumë themelimin e institucioneve të reja të Kosovës, dhe mund të sjellë ndryshime në përbërjen e Kuvendit prej 120 vendesh, paralajmërojnë vëzhguesit.
Ăka ndodhi dhe si erdhi deri kĂ«tu?
KQZ-ja â e cila mbikĂ«qyr procesin zgjedhor nĂ« vend â e filloi rinumĂ«rimin mĂ« 13 janar nĂ« 914 vendvotime nga 2.557 sa ishin nĂ« zgjedhjet e dhjetorit, pasi vĂ«rejti mospĂ«rputhje nĂ« votat pĂ«r kandidatĂ«t pĂ«r deputetĂ«.
âRezulton se votat e kandidatĂ«ve, tĂ« numĂ«ruara nĂ« Qendrat Komunale tĂ« NumĂ«rimit, nuk pasqyrojnĂ« numrin e votave tĂ« kandidatĂ«ve tĂ« evidentuara nĂ« fletĂ«votimeâ, tha KQZ-ja.
Rinumërim të plotë, sipas saj, do të ketë në 10 komuna të Kosovës, ndërkaq në 28 komunat tjera do të ketë rinumërim vetëm në 10 për qind të vendvotimeve, gjatë dy javëve në vijim.
KQZ-ja i hetoi 33 vendvotime të ndryshme në gjithë vendin, duke i shikuar xhirimet e kamerave të vendosura në tavolinat e numërimit në qendrat komunale të numërimit.
âVendimi i Komisionit Qendror tĂ« Zgjedhjeve pĂ«r rinumĂ«rimin e votave ka pĂ«r qĂ«llim garantimin e saktĂ«sisĂ« dhe integritetit tĂ« procesit zgjedhorâ, thotĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« (REL) zĂ«dhĂ«nĂ«si i KQZ-sĂ«, Valmir Elezi.
Eugen Cakolli, nga Instituti Demokratik i KosovĂ«s, thotĂ« pĂ«r REL-in se hetimi i KQZ-sĂ« ka shpĂ«rfaqur âmangĂ«si serioze te votat e kandidatĂ«ve, pĂ«rkatĂ«sisht manipulimet qĂ« duket se kanĂ« ndodhur nga komisionarĂ« tĂ« caktuar nĂ« qendrat komunale tĂ« numĂ«rimitâ.
Derisa KQZ-ja nĂ« kĂ«tĂ« fazĂ« i cilĂ«son kĂ«to shpĂ«rputhje vetĂ«m si lĂ«shime, Cakolli thotĂ« se kjo nuk mund tĂ« sqarohet âsi gabim njerĂ«zor, por Ă«shtĂ« shenjĂ« e njĂ« manipulimi tĂ« qartĂ« qĂ« duket se ka ndodhurâ.
Sipas tij, ka kandidatë që u janë gjetur dhjetëra apo madje mijëra vota dallim nga rezultati i njoftuar dhe ai në fletëvotime në një vendvotim të vetëm, pas verifikimit që ka bërë komisioni zgjedhor.
âTa zĂ«mĂ«, nĂ« njĂ« vendvotim nĂ« Prizren, meqĂ« Prizreni ka rreth 700 vota dallim pas verifikimit nga KQZ-ja, ka kandidat tĂ« cilit del se nĂ« qendrĂ«n komunale tĂ« numĂ«rimit i janĂ« shtuar 107 vota mĂ« shumĂ« se sa i ka pasur nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«â, thekson Cakolli.
Organizata joqeveritare Ăohu ngriti shqetĂ«sime pĂ«r gjetjen e mangĂ«sive tĂ« tilla, duke thĂ«nĂ« se kjo nuk Ă«shtĂ« e pazakontĂ« nĂ« KosovĂ«.
Si bëhet numërimi i votave dhe si rrodhën lëshimet?
KQZ-ja i emëron grupet e numërimit në bazë të nominimeve të partive politike, sipas Ligjit për zgjedhjet.
Në rastet kur subjekti politik nuk nominon anëtarë për numërim apo nominon pamjaftueshëm, apo kur numëruesit e subjekteve politike nuk paraqiten në vendin e numërimit, KQZ-ja emëron numërues nga stafi i saj.
NĂ« qendrat komunale tĂ« numĂ«rimit vendosen tavolina, nĂ« tĂ« cilat, tani me ligjin e ri nga viti 2023, pĂ«rveç grupeve tĂ« numĂ«rimit, vendoset edhe njĂ« kamerĂ« sipĂ«r pĂ«r ta xhiruar çdo fletĂ«votim qĂ« kalon nĂ«pĂ«r dorĂ«n e numĂ«ruesit, e cila shfaq fletĂ«votimin nĂ« njĂ« ekran aty pranĂ«. Ai ekran shĂ«rben pĂ«r tâua mundĂ«suar vĂ«zhguesve ta shohin dhe ta verifikojnĂ« çdo fletĂ«votim.
Po ashtu, numĂ«ruesi flet me zĂ« tĂ« lartĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« zyrtari tjetĂ«r pĂ«rgjegjĂ«s tâi fusĂ« votat nĂ« njĂ« sistem elektronik. PĂ«rveç personit qĂ« e lexon fletĂ«votimin, njĂ« i dytĂ« e merr atĂ« dhe e verifikon.
Cakolli nĂ«nvizon se, pavarĂ«sisht ndryshimeve tĂ« reja, ânuk ka kontrolle tĂ« hollĂ«sishmeâ tĂ« fletĂ«votimeve.
âVĂ«zhguesit, qoftĂ« nga partitĂ« politike, shoqĂ«ria civile apo mediat, kanĂ« pamje vetĂ«m nĂ« ekranin nĂ« fjalĂ«, por jo edhe nĂ« fletĂ«votimin origjinal, ndonĂ«se ka kamerĂ« sipĂ«r sajâ, thekson ai.
Sipas tij, nĂ« kĂ«to zgjedhje ka pasur âvĂ«zhgim minimalâ, pasi procesi u zhvillua nĂ« njĂ« kohĂ« festash tĂ« fundvitit.
Pothuajse çdo proces zgjedhor ndĂ«r vite Ă«shtĂ« pĂ«rcjellĂ« me parregullsi tĂ« tilla nĂ« KosovĂ«, dhe Ăohu tha se kjo ndodh pĂ«r shkak tĂ« pandĂ«shkueshmĂ«risĂ« ndaj njerĂ«zve qĂ« kanĂ« âmanipuluar me vullnetin e qytetarĂ«veâ.
SĂ« voni, Ăohu ka publikuar njĂ« hulumtim qĂ« tregon se mbi 90 pĂ«r qind e rasteve pĂ«r manipulimet zgjedhore pĂ«rfundojnĂ« me dĂ«nime me kusht ose me gjoba.
Sipas Cakollit, keqpërdorimet me votat e kandidatëve janë një prej fenomeneve që e kanë karakterizuar pothuajse secilin proces zgjedhor në Kosovë, dhe ndryshimet me ligjin e ri nuk kanë sjellë përmirësime.
âTani, thjesht mundĂ«sohet qĂ« manipulimet e mundshme tĂ« ndodhin edhe mĂ« lehtĂ«, sepse nĂ« vend se tĂ« kemi 2.500 njĂ«si ku numĂ«rohen votat, qĂ« do tĂ« thotĂ« se mundĂ«sia pĂ«r korruptimin e ndonjĂ« komisionari Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e vogĂ«l sepse ka shumĂ« mĂ« shumĂ« nĂ« lojĂ«, tani nĂ« 38 qendra mjafton qĂ« me njĂ« grup tĂ« vogĂ«l tĂ« njerĂ«zve qĂ« punojnĂ« nĂ«pĂ«r kĂ«to qendra, tĂ« manipulohet rezultati zgjedhor pĂ«r votat e kandidatĂ«veâ, thotĂ« ai.
Ai shton se zgjidhja është përmes teknologjisë, pra skanimit të fletëvotimeve, të cilat pastaj, përmes një sistemi automatik, do ta paraqisnin rezultatin, duke shmangur numërimin dhe verifikimin manual.
Cilat mund të jenë pasojat?
Rinumërimi mund të sjellë ndryshime në përbërjen e re të Kuvendit, pasi shumë kandidatë që siguruan si të fundit vende në organin ligjvënës, kanë dallim shumë të vogël votash me ata që mbetën jashtë Kuvendit, sipas Cakollit.
Gjithashtu, rinumërimi, i cili pritet të zgjasë deri në dy javë, mund ta vonojë edhe më shumë themelimin e institucioneve të reja, në një kohë kur vendi nuk ka kohë për të humbur.
Kuvendi i ri duhet tĂ« nxitojĂ« pĂ«r tĂ« kaluar marrĂ«veshje ndĂ«rkombĂ«tare financiare pĂ«r vendin, si dhe ta zgjedhĂ« presidentin para se Vjosa Osmanit tâi mbarojĂ« mandati nĂ« prill.
Cakolli e vlerëson si hap të mirë vendimin e KQZ-së për rinumërimin e 36 për qind të vendvotimeve, por e konsideron të pamjaftueshëm.
âNĂ« radhĂ« tĂ« parĂ«, parcializimi i vendimmarrjes pĂ«r rinumĂ«rim, nuk arsyetohet nĂ« asnjĂ« variant. Pse janĂ« zgjedhur vetĂ«m 10 pĂ«r qind, nĂ«se ka indikacione qĂ« ka pasur gabime tĂ« tilla edhe nĂ« komunat e tjera?â, pyet ai.
Cakolli shton se KQZ-ja duhet tĂ« bĂ«jĂ« rinumĂ«rim tĂ« plotĂ«, pĂ«r tĂ« garantuar se zgjedhjet kishin integritet, dhe pĂ«r tâi shmangur vonesat e mĂ«tejshme.
Elezi e pĂ«rsĂ«riti pĂ«r REL-in mesazhin e kryetarit tĂ« KQZ-sĂ«, Kreshnik Radoniqi, se nĂ«se pas rinumĂ«rimit vĂ«rehen manipulime tĂ« mundshme me votat e kandidatĂ«ve brenda subjekteve politike, komisioni do tâi çojĂ« nĂ« organet kompetente anĂ«tarĂ«t e ekipeve tĂ« numĂ«rimit.
Cakolli thekson se autoritetet Ă«shtĂ« dashur tâi fillojnĂ« hetimet ndaj tĂ« gjithĂ« komisionarĂ«ve tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« dyshimet pĂ«r manipulim.
âProkuroria duhet qĂ« sa mĂ« parĂ« e pa vonesa tâi fillojĂ« hetimet, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« shkelĂ«sit dhe keqpĂ«rdoruesit e mundshĂ«m ta marrin dĂ«nimin e merituar, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« kjo tĂ« shĂ«rbejĂ« si masĂ« parandalueseâ, shton ai.
Ăohu, ndĂ«rkohĂ«, kĂ«rkoi nga institucionet e drejtĂ«sisĂ« tĂ« hapin menjĂ«herĂ« hetim tĂ« pavarur dhe tĂ« plotĂ« pĂ«r çdo element tĂ« mundshĂ«m tĂ« manipulimit apo mosrespektimit tĂ« vullnetit tĂ« qytetarĂ«ve.
âĂdo dyshim pĂ«r manipulim tĂ« vullnetit qytetar duhet tĂ« trajtohet me seriozitet maksimal dhe pa vonesaâ, tha organizata./mxh
Edhe pse pĂ«r disa jeta mund tĂ« duket mĂ« e lehtĂ« sesa pĂ«r tĂ« tjerĂ«t, e vĂ«rteta Ă«shtĂ« se secili prej nesh pĂ«rballet me periudha tĂ« vĂ«shtira dhe sfida emocionale. Ka njerĂ«z qĂ« nga jashtĂ« duken tĂ« pathyeshĂ«m, por edhe ata pĂ«rjetojnĂ« frikĂ«, pasiguri dhe emocione tĂ« thella, njĂ«soj si tĂ« gjithĂ« tĂ« tjerĂ«t. Sipas numerologĂ«ve, astrologĂ«ve dhe praktikuesve shpirtĂ«rorĂ«, ekzistojnĂ« katĂ«r data lindjeje qĂ« dallohen pĂ«r njĂ« forcĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme tĂ« brendshme, aftĂ«si pĂ«r tâu pĂ«rshtatur dhe qĂ«ndrueshmĂ«ri pĂ«rballĂ« traumave, stresit apo vĂ«shtirĂ«sive tĂ« mĂ«dha jetĂ«sore.
Të lindurit në datën 8: Rritje përmes disiplinës
Personat e lindur nĂ« datĂ«n 8 shpesh duken mĂ« tĂ« pjekur se mosha e tyre. QĂ« herĂ«t nĂ« jetĂ«, ata mĂ«sohen tĂ« pĂ«rballojnĂ« pĂ«rgjegjĂ«si tĂ« mĂ«dha, duke u rritur mĂ« shpejt emocionalisht dhe mendĂ«risht. Shpesh pĂ«rshkruhen si njerĂ«z me âshpirt tĂ« vjetĂ«râ. NĂ« numerologji, numri 8 lidhet me suksesin material dhe ligjin e karmĂ«s. KĂ«ta individĂ« mbartin njĂ« forcĂ« dhe vendosmĂ«ri qĂ« ndihet menjĂ«herĂ«. JanĂ« tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m, realistĂ« dhe dinĂ« tĂ« pĂ«rballojnĂ« kohĂ«n dhe sfidat e saj me dinjitet.
Të lindurit në datën 10: Udhëheqës që besojnë te vetja
Të lindurit në datën 10 janë liderë natyralë, që ecin përpara falë vullnetit dhe besimit në vetvete. Data e tyre reduktohet në numrin 1 (1+0), i cili në numerologji simbolizon individualitetin dhe iniciativën. Për ta, çdo pengesë është e kapërcyeshme. Ata zgjedhin gjithmonë optimizmin mbi frikën dhe shndërrojnë vështirësitë në mundësi. Me instinkte të forta dhe energji frymëzuese, dinë të ndriçojnë edhe momentet më të errëta.
Të lindurit në datën 14: Shpirti aventurier
Personat e lidhur me energjinë e numrit 5 (14 reduktohet në 5, 1+4) janë të njohur për natyrën e tyre transformuese dhe dashurinë për ndryshimin. Edhe pse frika nga e panjohura është e natyrshme për të gjithë, ata e përqafojnë me guxim. Janë fleksibël, mendjehapur dhe ecin në harmoni me rrjedhën e jetës. Numri 5 lidhet me lirinë dhe aventurën, dhe këta individë e jetojnë jetën me pasion. Sfidat nuk i ndalin, përkundrazi i shtyjnë të improvizojnë, të përshtaten dhe të rriten.
Të lindurit në datën 27: Qëndrueshmëri me parime
Tek ata qĂ« lindin nĂ« datĂ«n 27 spikat njĂ« forcĂ« morale e rrallĂ«. TĂ« lidhur me energjinĂ« e numrit 9 (2+7), kĂ«ta persona udhĂ«hiqen nga drejtĂ«sia, humanizmi dhe parimet e forta. Edhe kur pĂ«rballen me presion ose tundime pĂ«r tâu pĂ«rshtatur, ata mbeten besnikĂ« ndaj vlerave tĂ« tyre. Numri 9 simbolizon mbylljen e cikleve dhe pĂ«rkushtimin ndaj sĂ« mirĂ«s sĂ« pĂ«rbashkĂ«t, ndaj kĂ«ta individĂ« shpesh luftojnĂ« pĂ«r njĂ« tĂ« ardhme mĂ« tĂ« drejtĂ«. QĂ«ndrueshmĂ«ria dhe kĂ«mbĂ«ngulja i ndihmojnĂ« tĂ« vazhdojnĂ« pĂ«rpara, edhe kur jeta bĂ«het e vĂ«shtirĂ«./mxh
Kantoni zviceran i Valais ka ndaluar përdorimin e pajisjeve piroteknike në të gjitha vendet publike të mbyllura, pas zjarrit shkatërrues në barin Le Constellation në vendpushimin e skive Crans-Montana, ku në natën e Vitit të Ri humbën jetën 40 persona dhe u plagosën 116 të tjerë, sipas BBC.
Vendime të ngjashme janë marrë edhe nga kantonet e Gjenevës dhe Vaud, ky i fundit i pari në Zvicër që vendosi një ndalim të tillë.
Autoritetet kanë njoftuar se secila familje e viktimave do të përfitojë një pagesë emergjente prej 10,000 frangash zvicerane, ndërsa po krijohet edhe një fond për mbledhjen e donacioneve. Shumë nga të plagosurit kanë pësuar djegie të rënda, 80 prej të cilëve vazhdojnë të trajtohen në spitale në Zvicër dhe vende të tjera evropiane.
Sipas hetimeve paraprake, zjarri besohet se ka nisur kur fishekzjarrët e vendosur në shishet e shampanjës i vunë flakën materialit izolues akustik në tavan. Autoritetet kanë pranuar se lokali nuk ishte inspektuar për siguri prej pesë vitesh, fakt që ka shkaktuar zemërim të madh te familjet e viktimave, mes të cilëve kishte shumë të rinj, përfshirë tetë nën moshën 16 vjeç.
Dy bashkëpronarët e lokalit, Jacques dhe Jessica Moretti, janë akuzuar për vrasje nga pakujdesia, lëndime trupore nga pakujdesia dhe zjarrvënie të paqëllimshme. Jacques Moretti ndodhet në paraburgim për 90 ditë, ndërsa bashkëshortja e tij është vënë nën masa mbikëqyrjeje.
Ndër viktimat ishte edhe kamarierja 24-vjeçare Cyane Panine nga Franca, e filmuar pak para shpërthimit të zjarrit duke mbajtur një shishe shampanje me fishekzjarr.
Familja e saj ka deklaruar se ajo po zbatonte udhëzimet e punëdhënësve dhe nuk mban asnjë përgjegjësi për tragjedinë./mxh
Login
