❌

Reading view

↗

Shkrumbohet banesa në Postribë, humb jetën nëna me 2 fëmijët e mitur

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« banesĂ« nĂ« fshatin Domen, nĂ« njĂ«sinĂ« administrative PostribĂ«, u pĂ«rfshi nga flakĂ«t mesditĂ«n e sĂ« mĂ«rkurĂ«s, 29 korrik, duke u shkrumbuar plotĂ«sisht.

Si pasojë kanë humbur jetën një nënë dhe dy fëmijët e saj të mitur, përkatësisht 1 vjeç e gjysmë dhe 3 vjeç.

Sipas burimeve, 24-vjeçarja Bleona Çelaj kishte ardhur nga Gjermania me dy fĂ«mijĂ«t e mitur (1 dhe 3 vjeç) pĂ«r pushime. Banesa ishte nĂ« njĂ« zonĂ« tĂ« thellĂ« malore, ndaj dhe ka qenĂ« e vĂ«shtirĂ« ndĂ«rhyrja e forcave zjarrfikĂ«se.

Në vendngjarje ndodhen forcat zjarrfikëse, Policia e Shtetit dhe grupi hetimor, të cilët po punojnë për zbardhjen e plotë të rrethanave dhe përcaktimin e shkakut të zjarrit.

“Rreth orĂ«s 13:10, nĂ« fshatin Domen, ShkodĂ«r, ka rĂ«nĂ« zjarr dhe Ă«shtĂ« djegur banesa nĂ« pronĂ«si tĂ« shtetasit B. Ç. ShĂ«rbimet e PolicisĂ« dhe punonjĂ«sit e shĂ«rbimit zjarrfikĂ«s, pas marrjes sĂ« njoftimit, kanĂ« shkuar nĂ« vendngjarje. Nga veprimet e para dyshohet se, si pasojĂ« e zjarrit, kanĂ« humbur jetĂ«n shtetasja B. Ç., 24 vjeçe, dhe dy fĂ«mijĂ« tĂ« mitur, pĂ«rkatĂ«sisht 3 vjeç dhe 1 vjeç e gjysmĂ«. Grupi hetimor, nĂ«n drejtimin e ProkurorisĂ«, po punon pĂ«r pĂ«rcaktimin e shkakut tĂ« rĂ«nies sĂ« zjarrit dhe dokumentimin e plotĂ« tĂ« rrethanave tĂ« ngjarjes“, njofton policia.

The post Shkrumbohet banesa në Postribë, humb jetën nëna me 2 fëmijët e mitur appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

A janë referendumet e rrugës kërcënim për sigurinë e shqiptarëve?!

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Pamja Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e zakonshme, sidomos ditĂ«t e fundit. NĂ« sheshe, trotuare dhe kĂ«nde tĂ« ndryshme tĂ« TiranĂ«s janĂ« ngritur tavolina ku qytetarĂ«ve u kĂ«rkohet tĂ« firmosin pĂ«r nismat referendare tĂ« lidhura me kĂ«rkesa tĂ« artikuluara gjatĂ« protestave tĂ« fundit

OrganizatorĂ«t i ftojnĂ« qytetarĂ«t tĂ« mbĂ«shtesin kĂ«to kauza si njĂ« formĂ« e demokracisĂ« sĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ«, duke mbledhur firmat e nevojshme pĂ«r t’iu drejtuar referendumit.

Fakti qĂ« formularĂ«t shpesh plotĂ«sohen nga qytetarĂ« tĂ« thjeshtĂ«, aktivistĂ« apo persona qĂ« nuk pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« institucione politike, mund t’u japĂ« shumĂ« njerĂ«zve njĂ« ndjesi mĂ« tĂ« madhe besimi.

NĂ« njĂ« shoqĂ«ri ku besimi te politika dhe institucionet Ă«shtĂ« i ulĂ«t, njĂ« qytetar mund tĂ« ndihet mĂ« i qetĂ« t’ia japĂ« tĂ« dhĂ«nat e tij njĂ« personi qĂ« ndodhet nĂ« rrugĂ«, pĂ«rballĂ« tij, sesa njĂ« strukture politike apo zyrtare. Por ky besim njerĂ«zor, sado i kuptueshĂ«m, nuk Ă«shtĂ« i njĂ«jtĂ« me njĂ« garanci institucionale.

Dhe pikërisht këtu lind pyetja që deri tani ka marrë më pak vëmendje: çfarë ndodh me të dhënat personale të qytetarëve që firmosin?

Në formularët që u jepen qytetarëve nuk kërkohet vetëm emri dhe firma. Kërkohet edhe numri i kartës së identitetit, numri i telefonit dhe të dhëna të tjera personale. Kjo do të thotë se një qytetar, për të mbështetur një kauzë, po dorëzon një paketë të plotë informacioni personal në duart e një organizatori politik apo grupi nismëtar.

Po kush garanton se këto të dhëna nuk do të ruhen më gjatë sesa duhet? Kush garanton se nuk do të kopjohen, fotografohen, shpërndahen apo përdoren më vonë për qëllime të tjera? Kush mban përgjegjësi nëse ato bien në duart e gabuara?

Këto nuk janë pyetje që vënë në dyshim të drejtën për referendum. Përkundrazi, janë pyetje që mbrojnë vetë qytetarin. E drejta për të firmosur nuk duhet të vijë me koston e pasigurisë për privatësinë.

NĂ« njĂ« kohĂ« kur qytetarĂ«ve u kĂ«rkohet tĂ« jenĂ« gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« kujdesshĂ«m me tĂ« dhĂ«nat personale, paradoksalisht u kĂ«rkohet t’ia dorĂ«zojnĂ« ato individĂ«ve qĂ« nuk dihet se çfarĂ« mekanizmash sigurie kanĂ«. A ekziston njĂ« politikĂ« pĂ«r ruajtjen e kĂ«tyre tĂ« dhĂ«nave? PĂ«r sa kohĂ« mbahen? Kush ka akses mbi to? Kur asgjĂ« nga kĂ«to nuk bĂ«het e qartĂ«, besimi mbetet vetĂ«m njĂ« akt vullneti.

Madje, në shumë raste, formularët nuk shoqërohen as me informacionin minimal që kërkon legjislacioni për mbrojtjen e të dhënave personale. Qytetarit nuk i bëhet e ditur qartë se kush është kontrolluesi i të dhënave, për çfarë qëllimi do të përdoren ato, për sa kohë do të ruhen, kush do të ketë akses dhe kur do të asgjësohen. Këto nuk janë formalitete burokratike, por garanci ligjore që i japin individit kontroll mbi informacionin e tij personal.

Ndoshta ka ardhur koha që procesi të rishikohet.

Nëse shteti, përmes Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, është institucioni që administron dhe verifikon vlefshmërinë e një nisme referendare, atëherë pse të mos jetë ai edhe garantuesi i mbledhjes së të dhënave personale?

NjĂ« formular i standardizuar nga KQZ-ja, me sqarime tĂ« detyrueshme mbi mbrojtjen e tĂ« dhĂ«nave, mĂ«nyrĂ«n e pĂ«rpunimit tĂ« tyre dhe afatet e fshirjes, do t’i jepte qytetarit njĂ« siguri qĂ« sot mungon.

Edhe më mirë do të ishte nëse mbështetja e një nisme do të mund të jepej përmes një platforme zyrtare elektronike, ku identiteti verifikohet nga shteti dhe të dhënat nuk kalojnë nëpër duart e strukturave politike apo individëve.

Demokracia nuk matet vetëm me numrin e firmave që mblidhen. Ajo matet edhe me mënyrën se si mbrohen qytetarët që firmosin.

NjĂ« referendum duhet tĂ« fitojĂ« mbĂ«shtetje me argumente, jo me besimin se askush nuk do t’i keqpĂ«rdorĂ« tĂ« dhĂ«nat personale. Sepse privatĂ«sia nuk Ă«shtĂ« njĂ« detaj administrativ por Ă«shtĂ« njĂ« e drejtĂ« kushtetuese.

Dhe kjo e drejtë nuk duhet të mbetet në dorën e kujtdo që mban një dosje me formularë në mes të sheshit


The post A janë referendumet e rrugës kërcënim për sigurinë e shqiptarëve?! appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Misteri i fluturimit Zyrih-Nju Jork dhe ulja e detyruar: Ka zjarr në kabinë!

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« avion “Airbus A330” i kompanisĂ« ajrore zvicerane “Swiss”, qĂ« po fluturonte nga Zyrihu drejt Nju-Jorkut (JFK), kreu njĂ« ulje emergjence nĂ« Maine tĂ« hĂ«nĂ«n, mĂ« 27 korrik.

Sipas kompanisĂ« ajrore, arsyeja zyrtare ishte prania e “tymit” brenda trupit tĂ« avionit. MegjithatĂ«, pĂ«r disa minuta menjĂ«herĂ« pas alarmit fillestar, kontrollorĂ«t e trafikut ajror raportuan se kapiteni dhe oficeri i parĂ« kishin dhĂ«nĂ« sinjalin pĂ«r njĂ« “zjarr aktiv nĂ« kabinĂ«n e pilotimit”, bazuar nĂ« regjistrimet audio tĂ« komunikimeve tĂ« dĂ«gjuara nga “Corriere della Sera”.

Ngjarjet nĂ« bordin e fluturimit LX16 tĂ« “Swiss” mbeten tĂ« mbĂ«shtjella me mister. Avioni u nis nga aeroporti i Zyrihut nĂ« orĂ«n 10:26 tĂ« sĂ« hĂ«nĂ«s (sipas orĂ«s shqiptare), siç konfirmohet nga tĂ« dhĂ«nat e gjurmimit tĂ« “Flightradar24”, njĂ« faqe interneti kryesore pĂ«r monitorimin e trafikut ajror nĂ« lartĂ«si tĂ« mĂ«dha.

Fluturimi vijoi normalisht pĂ«r mĂ« shumĂ« se shtatĂ« orĂ« derisa, papritur – pranĂ« kufirit midis KanadasĂ« dhe Shteteve tĂ« Bashkuara – pilotĂ«t dhanĂ« kodin e emergjencĂ«s “7700”. PikĂ«risht nĂ« kĂ«tĂ« moment, versionet mbi incidentin fillojnĂ« tĂ« ndryshojnĂ« ndjeshĂ«m.

Prania e tymit në kabinën e pasagjerëve nuk është një dukuri e panjohur. Ajo shkaktohet nga faktorë të ndryshëm dhe shpeshtësia e këtyre rasteve është rritur paralelisht me shtimin e pajisjeve që punojnë me bateri litiumi në bord.

Ajo qĂ« Ă«shtĂ« vĂ«rtet e rrallĂ« – dhe shumĂ« mĂ« e rrezikshme – Ă«shtĂ« shfaqja e tymit apo edhe e zjarrit nĂ« kabinĂ«n e pilotĂ«ve, njĂ« zonĂ« e izoluar nga pjesa tjetĂ«r e avionit.

NĂ« orĂ«n 17:53 (me atĂ« shqiptare), avioni zviceran bĂ«n njĂ« kthesĂ« tĂ« menjĂ«hershme drejt Bangor, Maine. Nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m aeroporti mĂ« i afĂ«rt, por edhe – falĂ« pistĂ«s sĂ« tij tĂ« gjatĂ« – i aftĂ« tĂ« presĂ« avionĂ« reaktivĂ« tĂ« kategorisĂ« “tĂ« rĂ«ndĂ«â€ (heavy), siç Ă«shtĂ« A330.

“Kemi njĂ« emergjencĂ« nĂ« ardhje qĂ« do tĂ« zĂ«rĂ« pistĂ«n”, zbulon audioja e kontrollit tĂ« trafikut ajror; gazeta “Corriere della Sera” e analizoi regjistrimin pasi e transkriptoi atĂ« tĂ« plotĂ«.”Avioni Ă«shtĂ« rrugĂ«s; u duhen edhe rreth 10 minuta pĂ«r tĂ« mbĂ«rritur”, vazhdon kontrollori.

Dhe kĂ«tu fillon pjesa interesante. “NĂ« bord ndodhen 292 persona; u kanĂ« mbetur 4,5 tonĂ« karburant”, – vijon biseda.

“Ata raportojnĂ« njĂ« zjarr aktiv nĂ« kabinĂ«n e pilotimit. Dhe do tĂ« bĂ«jnĂ« njĂ« ulje tĂ« plotĂ« nĂ« PistĂ«n 33”.

“Mund ta pĂ«rsĂ«risni?” pyetet kontrollori.

“Emergjenca pĂ«rfshin njĂ« Airbus 330 tĂ« kategorisĂ« ‘tĂ« rĂ«ndë’, fluturimin Swiss Air 1-6. Zjarr aktiv nĂ« kabinĂ«n e pilotimit. Nuk arrijnĂ« ta shuajnĂ«. RaportojnĂ« zjarr aktiv nĂ« kabinĂ«; nuk arrijnĂ« ta shuajnĂ«. Gjithashtu raportojnĂ« prani tĂ« moderuar tymi nĂ« kabinĂ«â€.

Duke pasur parasysh emergjencĂ«n, aeroporti duhet tĂ« pĂ«rgatitet pĂ«r tĂ« ndĂ«rprerĂ« tĂ« gjitha operacionet. “Ju nuk do tĂ« arrini tĂ« dilni para tyre; nuk jam i sigurt nĂ«se do tĂ« mund t’ju lejojmĂ« tĂ« ngriheni”, – i thotĂ« kontrollori njĂ« avioni tjetĂ«r qĂ« pret lejen pĂ«r ngritje.

“Dreqi e mori, nĂ« rregull”, vjen pĂ«rgjigjja nga avioni qĂ« pret. “A do ta mbyllin pistĂ«n?” pyesin ata.

“Ata kanĂ« ndĂ«rmend tĂ« ndalojnĂ« mbi pistĂ«; kanĂ« zjarr nĂ« kabinĂ«â€, pĂ«rgjigjet kulla. “Le tĂ« shpresojmĂ« qĂ« gjithçka tĂ« shkojĂ« mirĂ« pĂ«r ta (fluturimin zviceran)”, – komenton njĂ« pilot nĂ« bordin e njĂ« avioni tjetĂ«r nĂ« tokĂ«.

NdĂ«rkohĂ«, nĂ« bordin e avionit zviceran A330, situata po pĂ«rmirĂ«sohet. “Avioni Ă«shtĂ« rreth 3 minuta larg, aktualisht nĂ« afrimin pĂ«rfundimtar nĂ« afĂ«rsisht 9 milje”, raportojnĂ« ata nĂ« kullĂ«.

“Tymi nĂ« kabinĂ« Ă«shtĂ« ulur, por rrjedha e ajrit po e shtyn atĂ« drejt kabinĂ«s sĂ« pasagjerĂ«ve, kĂ«shtu qĂ« tani ka tym nĂ« kabinĂ«â€.

“Sapo mora konfirmim nga piloti; ata do tĂ« ndalen plotĂ«sisht nĂ« pistĂ«â€, informon kontrollori i trafikut ajror ekipet e emergjencĂ«s tokĂ«sore, tĂ« cilat ndĂ«rkohĂ« janĂ« pĂ«rgatitur.

“Do ta shpall pistĂ«n tĂ« mbyllur nĂ« atĂ« pikĂ« dhe ju do tĂ« jeni nĂ« gjendje tĂ« vazhdoni nĂ« rrugĂ«t e taksive dhe nĂ« pistĂ«â€.

“Swiss, a keni ndĂ«rmend tĂ« evakuoheni nĂ« pistĂ«, apo çfarĂ« rekomandoni?” pyet kontrolli tokĂ«sor ekuipazhin.

“Jo, situata e tymit nĂ« kabinĂ« Ă«shtĂ« nĂ«n kontroll pĂ«r momentin, por burimi Ă«shtĂ« i panjohur dhe nuk e dimĂ« nĂ«se ose kur tymi mund tĂ« kthehet”, pĂ«rgjigjen pilotĂ«t.

“Pra, ne nuk do tĂ« evakuohemi nĂ« pistĂ«â€. NĂ« orĂ«n 6:13 pasdite, avioni ulet dhe ndalet nĂ« fundin e pistĂ«s kryesore, ku po mblidhen automjete tĂ« ndryshme emergjence.

“A keni ndonjĂ« pĂ«rditĂ«sim mbi emetimet e tymit apo diçka tĂ« tillĂ«?” i pyesin ata pilotĂ«t.

“Po, ka ende njĂ« erĂ« tĂ« fortĂ« brenda; nuk e dimĂ« burimin”, vjen pĂ«rgjigja. “A shihni ndonjĂ« gjĂ« tĂ« pazakontĂ« nga jashtĂ«? A kemi kamera infra tĂ« kuqe pĂ«r tĂ« kontrolluar pĂ«r zjarr apo diçka tĂ« ngjashme?” i pyesin ata zjarrfikĂ«sit.

“Swiss, nuk shohim asgjĂ« nga jashtĂ« pĂ«r momentin”. PasagjerĂ«t dhe ekuipazhi evakuohen pak mĂ« pas. Airbus-i mbetet i palĂ«vizshĂ«m pĂ«r dy orĂ« para se tĂ« zhvendoset drejt terminalit. Deri vonĂ« natĂ«n e kaluar, ai ishte ende i ulur nĂ« tokĂ« nĂ« Maine.

Kur “Corriere” kĂ«rkon detaje rreth incidentit, njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i FAA-sĂ« dĂ«rgon tĂ« njĂ«jtĂ«n pĂ«rgjigje, por ndryshon arsyen e deklaruar, pa specifikuar shkakun e saktĂ«.

“Fluturimi u ul nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« sigurt pasi e ekuipazhi raportoi praninĂ« e tymit nĂ« kabinĂ«â€, pĂ«rgjigjet Steven Kulm pĂ«rmes emailit.

ZĂ«dhĂ«nĂ«si thekson natyrĂ«n “paraprake” tĂ« informacionit, duke vĂ«nĂ« nĂ« dukje se, pĂ«r kĂ«tĂ« arsye, ai “mund tĂ« ndryshojĂ«â€.

Avioni, me regjistrim HB-JHK, iu dorëzua kompanisë ajrore zvicerane më 11 janar 2012. Ky është incidenti i dytë brenda një periudhe të shkurtër: më 26 prill, avioni pësoi një defekt në motorin e majtë gjatë ngritjes në aeroportin e Nju Delhit dhe disa pasagjerë, si dhe një anëtar i ekuipazhit, u lënduan gjatë evakuimit përmes rrëshqitëseve të emergjencës. Avioni qëndroi në Indi për më shumë se një muaj dhe nuk u nis për në Zyrih deri më 30 maj. Ai iu rikthye shërbimit të rregullt më 4 qershor.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Misteri i fluturimit Zyrih-Nju Jork dhe ulja e detyruar: Ka zjarr në kabinë! appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Arrestohet 23-vjeçari në Durrës, kërkohet në Itali për trafik narkotikësh

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« 23-vjeçar i shpallur nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar nga autoritetet italiane Ă«shtĂ« arrestuar nĂ« DurrĂ«s, me qĂ«llim ekstradimin.

I arrestuari me inicialet L. B., dyshohet se është pjesë e një grupi kriminal në Itali, me veprimtari në fushën e prodhimit, shitjes dhe trafikimit të lëndëve narkotike.

Sipas autoriteteve, ndaj 23-vjeçarit Gjykata e Breshias nĂ« Itali ka lĂ«shuar urdhĂ«r arresti nĂ« mars tĂ« vitit 2026, pĂ«r veprat penale “Prodhimi dhe shitja e lĂ«ndĂ«ve narkotike” dhe “PjesĂ«marrja nĂ« grup kriminal pĂ«r trafikim tĂ« lĂ«ndĂ«ve narkotike”.

Aktualisht, Interpol Tirana po bashkëpunon me homologët italianë për përfundimin e procedurave ligjore dhe ekstradimin e tij drejt Italisë.

The post Arrestohet 23-vjeçari në Durrës, kërkohet në Itali për trafik narkotikësh appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Akuzat për fibrat optike, Kryemadhi në gjyq: Sugjerim, jo ndikim politik. GJKKO: Qenke bërë juriste!

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Ish-deputetja e PartisĂ« sĂ« LirisĂ«, Monika Kryemadhi gjatĂ« seancĂ«s gjyqĂ«sore nĂ« GjykatĂ«n e Posaçme pretendoi se SPAK nuk ka asnjĂ« fakt pĂ«r tĂ« provuar se ajo ka ndĂ«rhyrĂ« qĂ« kushĂ«riri i saj Adrian Shatku, tĂ« ketĂ« marrĂ« lejĂ«n pĂ«r fibrat optike.

Gjyqi ndodhet në fazën e parashtrimeve, ku ish-deputetja lexoi kundërshtitë e saj mbi aktakuzën e SPAK. Ish-kreu i shtetit Ilir Meta dhe ish-bashkëshortja e tij, kanë pretenduar se provat janë marrë në mënyrë të paligjshme duke goditur vlefshmërinë e tyre.

SPAK pretendon se Ilir Meta dhe Monika Kryemadhi kanë përdorur influencën që kishin për futjen në tregun e fibrave optike si dhe lidhjen e marrëveshjes së interkonjeksionit.

Ajo sfidoi prokurorët që të gjenin një mesazh ku ajo të ketë udhëruar Edmond Haxhinaston për marrëveshjen e fibrave optike duke pretenduar se gjithçka ishte bërë në rrugë institucionale. Gjithashtu mohoi që Shatku të ketë paguar shkollën e vajzës së saj.

Monika Kryemadhi: E kam sugjeruar jo pĂ«r tĂ« ushtruar ndikim politik, pĂ«rkundrazi, i them dĂ«rgo kĂ«rkesĂ«n shkresĂ«risht jo elektronikisht. KanĂ« kaluar shkresat nĂ« disa institucione e ministri. Ma gjeni njĂ« mesazh qĂ« t’i kem thĂ«nĂ« Haxhinastos “bĂ«je se tĂ« vrava, bĂ«je se tĂ« shkarkoj nga puna apo bĂ«je pĂ«r kaq pĂ«rfitim”. Nuk provohet asnjĂ« ndĂ«rhyrje nga ana e Monika Kryemadhit pĂ«r njĂ« procedurĂ« qĂ« kishte 6 vjet. Madje shikoni komunikimet mes Shatkut dhe Haxhinastos, gjithçka Ă«shtĂ« zyrtare, protokollare, ku askund biznesmeni nuk thotĂ« “bĂ«je se kam folur me MonikĂ«n”, zero. Kemi dy faqe nĂ« akuzĂ« e lagu, s’e lagu, thua ti kaloi nĂ«ndetĂ«sja me drogĂ«. NĂ«se do kishte ekzistuar ndĂ«rhyrje korruptive nga ana ime, s’do ishin ndjekur rrugĂ«t institucionale. “Alo Mondi, bĂ«je sekret, mos e marrĂ« vesh njeri”, kush do e merrte vesh, por jo, janĂ« lĂ«nĂ« gjurmĂ« shkresore. Po tĂ« kishte ndĂ«rhyrje s’kishte pse ngrinte grup pune. 24 shtator, komunikimet pĂ«r BorĂ«n time, se ç’lidhje ka goca ime nĂ« akuzĂ«, hajt mĂ«, pĂ«r ta bĂ«rĂ« sa mĂ« mediatike. UnĂ« i them “Bora ndĂ«rroi mendje”, ishte shumĂ« larg njĂ« fĂ«mijĂ« 16 vjeç nĂ« AmerikĂ«. KĂ«to biseda nuk lidhen as me Haxhinaston, as me AKEP-in, as me ndikime tĂ« paligjshme. Nuk mendoj qĂ« Ă«shtĂ« fakt penal, se çdo shpenzim i bĂ«rĂ«, s’ështĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« Shatku ka paguar shkollĂ«n e vajzĂ«s. Siç dĂ«rguan letĂ«rporositĂ«, mund tĂ« merrnin tek shkolla analizĂ«n financiare tĂ« shpenzimeve tĂ« vajzĂ«s.

Kryemadhi tha se komunikimi s’mund tĂ« pĂ«rdoret pĂ«r dy çështje tĂ« ndryshme, ndĂ«rsa kĂ«rkon kohĂ«n e saj, pasi “SPAK i ka numĂ«ruar qimet e shtĂ«pisĂ«â€.

Monika Kryemadhi: Komunikimi pĂ«rkatĂ«s nuk mund tĂ« trajtohet si provĂ« universale. Nuk mund tĂ« mbĂ«shtetet njĂ« komunikim konkret nĂ« dy çështje tĂ« ndryshme si provĂ«, pra çështja e kartĂ«s, pĂ«rdorimit tĂ« saj, pĂ«r blerje apo shpenzime private. ËshtĂ« njĂ« strukturĂ« komunikimi me tema tĂ« ndryshme qĂ« duhen veçuar, Ă«shtĂ« si tĂ« thuash ne jemi kĂ«tu nĂ« gjyq, edhe pyesim ore çfarĂ« po bĂ«jnĂ« ato flamingot atje nĂ« bulevard. JanĂ« gati 70 faqe qĂ« merren me mĂ« the tĂ« thashĂ« vetĂ«m pĂ«r fibrat optike. NĂ«se do kishim ndĂ«rhyrĂ« unĂ« e Meta s’do kishte bĂ«rĂ« asgjĂ« Haxhinasto, por s’ka ndodhur, sepse janĂ« ngritur 5 grupe pune. MĂ« ka numĂ«ruar SPAK qimet e shtĂ«pisĂ« dhe hedhur nĂ« media, dua kohĂ«n time, nuk mund tĂ« ma hiqni mua mundĂ«sinĂ«.

Nga ana tjetër, gjyqtari i çështjes, Erion Bani u përgjigj duke thënë se jo çdo lloj komunikimi që Kryemadhi kishte mund të lexohej në seancë.

Erion Bani: Zonja Kryemadhi jeni bërë juriste, ju lutem në mënyrë të përmbledhur. Jo çdo lloj komunikimi mund të lexohet këtu, aty mund të keni 5000 emaile, por mund të lexoni ato mesazhe që janë pjesë e shqyrtimit.

Akuzat ndaj ish-çiftit

Ndërsa, Ilir Meta ka kërkuar sërish përmes avokatit që seancën ta ndjekë jashtë kafazit të xhamtë, por kërkesa e tij u rrëzua nga gjyqtari Erion Bani.

Meta akuzohet për tre vepra penale, të cilat iu komunikuan më 4 gusht 2025, sa i përket dosjes CEZ/DIA dhe lobimit në SHBA.

Prokuroria e Posaçme akuzon ish-çiftin Meta-Kryemadhi për: fshehje pasurie, pastrim parash dhe korrupsion.

Meta ndodhet nĂ« paraburgim qĂ« prej tetorit tĂ« vitit 2024, ndĂ«rsa Kryemadhi Ă«shtĂ« nĂ«n masĂ«n e “detyrimit pĂ«r paraqitje”.

Më 13 korrik, Prokuroria e Posaçme kërkoi dënimin me 19 vite burg në total për 3 bashkëpunëtorë të ish-presidentit Ilir Meta dhe ish-deputetes Monika Kryemadhi, por në përfundim pezullimin e dënimeve dhe konvertimin e tyre në 5 vite shërbim prove.

BĂ«het fjalĂ« pĂ«r nĂ«nĂ«n e Monika Kryemadhit, Fatime Kryemadhi, Ema Çokun dhe ish-kreun e AKEP, Pirro Xhixho.

The post Akuzat për fibrat optike, Kryemadhi në gjyq: Sugjerim, jo ndikim politik. GJKKO: Qenke bërë juriste! appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Travel Off Path: Shqipëria sfidon destinacionet klasike turistike të EUropës

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

ShqipĂ«ria po shfaqet si njĂ« nga destinacionet mĂ« tĂ«rheqĂ«se tĂ« EvropĂ«s pĂ«r turistĂ«t qĂ« kĂ«rkojnĂ« natyrĂ« spektakolare, siguri dhe pĂ«rvoja autentike me kosto tĂ« pĂ«rballueshme, shkruan Tyler Fox nĂ« revistĂ«n e udhĂ«timit “Travel off Path”.

Nga ujërat bruz të Rivierës Shqiptare te majat e egra të Alpeve, vendi ofron një kombinim të rrallë mes peizazheve mesdhetare, trashëgimisë kulturore dhe mikpritjes tradicionale. 

Ndërsa destinacionet më të famshme evropiane po përballen me rritje të çmimeve dhe mbipopullim turistik, Shqipëria po konsolidohet si një alternativë ende e pazbuluar, ku vizitorët mund të përjetojnë bukuritë e kontinentit pa shpenzime të larta.

Shqipëria, destinacioni i sigurt dhe autentik i Evropës, ku mund të udhëtoni me më pak se 50 dollarë në ditë

Në Evropën e sotme, një destinacion ofron ujëra të kristalta ngjyrë bruz, trashëgimi të pasur historike dhe peizazhe madhështore malore, zakonisht shoqërohet me kosto të larta që ndikojnë ndjeshëm në buxhetin e turistëve.

Kur planifikojmë buxhetin për pushimet verore, shpesh përballemi me të njëjtën dilemë. 

Çmimet e larta pĂ«r njĂ« kafe tĂ« zakonshme nĂ« Paris apo tarifat e kripura pĂ«r njĂ« dhomĂ« tĂ« vogĂ«l hoteli nĂ« RomĂ«, mund tĂ« jenĂ« aq befasuese, sa shumĂ« njerĂ«z zgjedhin tĂ« heqin dorĂ« nga udhĂ«timi.

Turistët kërkojnë aventura të jashtëzakonshme dhe përvoja të pasura kulturore, por jo me koston e 12 dollarëve për një ekspres të zakonshëm apo 300 dollarëve për një natë në një dhomë, ku mezi mund të sistemohen edhe gjërat personale.

Megjithatë, në Gadishullin Ballkanik ekziston një destinacion, që ende mbetet i paprekur nga turizmi masiv. 

Për ata që kërkojnë bregdetin spektakolar të Greqisë dhe peizazhet alpine të Zvicrës, por me një kosto më të ulët dhe pa turmat e mëdha turistike, Shqipëria mbetet alternativa ideale.

Shqipëria konsiderohet gjithashtu një vend shumë i sigurt për turistët. 

Ajo kryeson listën e vlerësimeve ndërkombëtare të sigurisë, ndërsa rastet e krimeve të rënda ndaj turistëve janë jashtëzakonisht të rralla.

Një element i rëndësishëm i kulturës shqiptare është koncepti i besës, që përfaqëson një zotim nderi dhe mikpritjeje. 

Për shumë shqiptarë, mbrojtja dhe respektimi i mysafirit konsiderohet një përgjegjësi e rëndësishme morale dhe kulturore.

Për ata që kërkojnë një aventurë autentike evropiane, me natyrë të paprekur dhe kosto të përballueshme, Shqipëria ofron një nga alternativat më interesante të momentit.

Avantazhi ekonomik: Pse Shqipëria mbetet një destinacion i përballueshëm?

Atmosfera: Standard evropian, por me buxhet të përshtatshëm edhe për turistët me shpenzime të kufizuara.

Përvoja: Përfitimi ekonomik vihet re që sapo të mbërrini në kryeqytet.

Ndërsa shumë vende evropiane përballen me rritje të kostove dhe çmime të larta gjatë sezonit turistik, Shqipëria vazhdon të ofrojë alternativa më të favorshme, falë përdorimit të monedhës vendase, lekut shqiptar, dhe një kostoje më të ulët jetese.

Një vakt tradicional shqiptar me disa pjata, që përfshin mish qengji të pjekur, sallata mesdhetare dhe produkte vendase, mund të kushtojë rreth 10 dollarë.

NjĂ« makiato nĂ« njĂ« kafene moderne mund tĂ« gjendet pĂ«r rreth 1,50 dollarĂ«, ndĂ«rsa njĂ« birrĂ« lokale “Korça” nĂ« perĂ«ndim tĂ« diellit kushton afĂ«rsisht 2 dollarĂ«.

Apartamentet moderne nĂ« qendĂ«r tĂ« qyteteve ose bujtina pranĂ« bregdetit, mund tĂ« gjenden me çmime rreth 30–45 dollarĂ« nata. 

Kjo u lejon turistëve të shijojnë udhëtimin, aktivitetet dhe ekskursionet pa pasur nevojë për kufizime të mëdha financiare.

Riviera Shqiptare: Një nga vendet sekrete më të bukura të Evropës

Atmosfera: Ujëra të kaltërta të detit Jon, pa mbipopullimin e destinacioneve të famshme si Santorini.

Përvoja: Bregdeti jugor shqiptar ofron pamje që rivalizojnë ishujt grekë, përfshirë Korfuzin që ndodhet shumë pranë. 

Ndryshe nga destinacionet e mbipopulluara turistike, Riviera shqiptare ende ruan zona natyrore dhe plazhe ku vizitorët mund të shijojnë qetësinë.

Ksamili dhe Himara janë ndër zonat më të rekomanduara për qëndrime pranë detit. 

Ujërat e tyre me ngjyrë bruz të thellë krijojnë peizazhe që duken si të marra nga kartolinat.

Falë faktit se ende nuk është prekur plotësisht nga turizmi masiv, vizitorët mund të shijojnë plazhet, Ishujt e Ksamilit dhe kuzhinën tradicionale me produkte të freskëta deti, pa u përballur me çmime të ekzagjeruara.

Alpet Shqiptare: Aventura malore e nivelit botëror

Atmosfera: Maja të egra dhe peizazhe që mund të krahasohen me Alpet zvicerane.

Përvoja: Veriu i Shqipërisë, veçanërisht Alpet Shqiptare ose Malet e Nemuna, përfaqëson një nga zonat më të paprekura natyrore të Evropës.

Një nga aventurat më të famshme është ecja mes shtigjeve të fshatrave, Theth dhe Valbonë.

Ky itinerar kalon përmes majave madhështore gëlqerore, pyjeve të dendura dhe luginave spektakolare.

Për shkak të terrenit të izoluar, turizmi në këtë zonë, është zhvilluar kryesisht përmes bujtinave familjare. 

Pas një dite ecjeje, vizitorët mirëpriten nga familjet vendase, të cilat ofrojnë ushqime tradicionale malore dhe raki të prodhuar në mënyrë artizanale.

Kjo përvojë përfaqëson një kulturë autentike malore, larg turizmit masiv.

Tirana: Zemra urbane dhe kultura e kafesë

Atmosfera: E gjallë, dinamike dhe plot ngjyra.

Përvoja: Kryeqyteti shqiptar ka pësuar një transformim të madh vizual gjatë dekadave të fundit. 

Nga një qytet i periudhës komuniste, Tirana është kthyer në një qendër me ndërtesa shumëngjyrëshe, art urban dhe jetë aktive sociale.

Shqipëria renditet ndër vendet me numrin më të lartë të kafeneve për frymë në botë. 

Kultura e kafesë këtu është më shumë se një zakon i mëngjesit; është një pjesë e rëndësishme e jetës sociale.

Zona e Bllokut, dikur e rezervuar për elitën politike të periudhës komuniste, sot është një nga zonat më të frekuentuara të qytetit, me kafene, restorante dhe ambiente moderne.

NjĂ« tjetĂ«r pikĂ« e rĂ«ndĂ«sishme turistike Ă«shtĂ« Bunk’Art, muzeu i vendosur nĂ« njĂ« bunker tĂ« madh nĂ«ntokĂ«sor tĂ« ndĂ«rtuar gjatĂ« LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«. 

Sot ai ndërthur historinë, artin bashkëkohor dhe kujtesën e një periudhe të rëndësishme të së kaluarës së vendit.

Shqipëria po shndërrohet në një nga destinacionet më interesante të Evropës për vitin 2026. 

Ajo dëshmon se një udhëtim i jashtëzakonshëm nuk kërkon domosdoshmërisht shpenzime të mëdha apo përballje me turma masive turistësh.

Me natyrën spektakolare, kulturën autentike dhe kostot e përballueshme, Shqipëria ofron një mundësi unike për të zbuluar një nga thesaret ende të fshehura të Ballkanit.

The post Travel Off Path: Shqipëria sfidon destinacionet klasike turistike të EUropës appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

A Ă«shtĂ« ‘Chat Control’ fundi i mesazheve private nĂ« EuropĂ«?

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Vendet e Bashkimit Europian kanĂ« zgjatur deri nĂ« vitin 2028 rregullat e pĂ«rkohshme qĂ« lejojnĂ« platformat online tĂ« zbulojnĂ« vullnetarisht materiale tĂ« abuzimit seksual me fĂ«mijĂ«t.

Por beteja mĂ« e madhe nĂ« Bruksel lidhet me ligjin e pĂ«rhershĂ«m “Chat Control”, i cili mund tĂ« pĂ«rcaktojĂ« tĂ« ardhmen e privatĂ«sisĂ« nĂ« aplikacionet e mesazheve nĂ« EuropĂ«.

I propozuar pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nga Komisioni Europian nĂ« vitin 2021, “Chat Control” u lejon platformave tĂ« skanojnĂ« pĂ«r materiale tĂ« njohura tĂ« abuzimit seksual tĂ« fĂ«mijĂ«ve nĂ«n njĂ« regjim tĂ« pĂ«rkohshĂ«m. Ky mekanizĂ«m ishte pranĂ« dĂ«shtimit kĂ«tĂ« vit, pasi skadoi mĂ« 3 prill dhe u kundĂ«rshtua nga komiteti i Parlamentit Europian pĂ«r liritĂ« civile nĂ« mars.

Megjithatë, një votim i përshpejtuar më 9 korrik bëri që rregullat të vazhdojnë të zbatohen deri në prill 2028.

Debati kryesor tashmĂ« pĂ«rqendrohet te versioni i pĂ«rhershĂ«m i ligjit, i njohur si “Chat Control 2.0”, i cili parashikon vlerĂ«sime tĂ« detyrueshme tĂ« rrezikut, urdhra pĂ«r zbulim dhe skanim tĂ« mesazheve.

Në versionet e hershme të propozimit ishte përfshirë edhe mundësia e kontrollit të komunikimeve të enkriptuara, një pikë që ka shkaktuar kundërshtime të forta nga mbrojtësit e privatësisë.

Negociatat mes Parlamentit Europian, Këshillit dhe Komisionit Europian kanë vazhduar që nga dhjetori 2025, por palët ende nuk kanë arritur një marrëveshje.

Mbështetësit e ligjit argumentojnë se nevojiten mjete më të forta për të luftuar abuzimin seksual ndaj fëmijëve. Sipas Europol, në vitin 2024 u regjistruan më shumë se 20 milionë raportime të dyshuara për materiale abuzive.

Kundërshtarët paralajmërojnë se skanimi i mesazheve mund të dëmtojë enkriptimin dhe të krijojë rrezik për akuza të rreme në shkallë të gjerë. Platforma e mesazheve të enkriptuara Signal ka deklaruar se do të preferonte të largohej nga tregu europian sesa të zbatonte një kërkesë të tillë.

The post A Ă«shtĂ« ‘Chat Control’ fundi i mesazheve private nĂ« EuropĂ«? appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

PD çon në Kushtetuese marrëveshjen me SHBA-të

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’– Partia Demokratike ka depozituar nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese kĂ«rkesĂ«n pĂ«r kontrollin e ligjit ratifikues tĂ« marrĂ«veshjes sĂ« huasĂ« prej 302 milionĂ« eurosh mes ShqipĂ«risĂ« dhe Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s pĂ«r blerjen e pajisjeve ushtarake.

Kreu i Grupit Parlamentar të PD-së, Gazment Bardhi, deklaroi se opozita nuk kundërshton marrëveshjen me SHBA-të, por mënyrën se si ajo është miratuar nga mazhoranca, duke pretenduar se gjatë procedurës janë kryer shtatë shkelje kushtetuese.

Sipas Bardhit, PD e ka paralajmëruar që gjatë seancës plenare mazhorancën se procedura e ndjekur ishte në kundërshtim me Kushtetutën dhe se, nëse do të vijonte me këtë rrugë, çështja do të dërgohej në Gjykatën Kushtetuese.

“Ky paralajmĂ«rim nuk ishte pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« politikĂ«. Ishte njĂ« paralajmĂ«rim real dhe i sinqertĂ«. Ishte pĂ«rpjekja e fundit pĂ«r tĂ« ndaluar shumicĂ«n parlamentare qĂ« tĂ« mos pĂ«rfshinte edhe marrĂ«dhĂ«nien mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme strategjike tĂ« ShqipĂ«risĂ« me Shtetet e Bashkuara nĂ« njĂ« procedurĂ« antikushtetuese”, u shpreh Bardhi.

Sipas tij, opozita kishte kĂ«rkuar respektimin e afateve kushtetuese, tĂ« drejtĂ«n e deputetĂ«ve pĂ«r t’u njohur me dokumentacionin dhe standardet e vendosura nga Gjykata Kushtetuese nĂ« vendimet e saj tĂ« mĂ«parshme.

Bardhi deklaroi se PD e mbështet marrëveshjen në parim, pasi sipas tij ajo i shërben modernizimit të Forcave të Armatosura, rritjes së investimeve në mbrojtje dhe përmbushjes së detyrimeve të Shqipërisë si anëtare e NATO-s.

“Problemi nuk Ă«shtĂ« marrĂ«veshja. Problemi Ă«shtĂ« mĂ«nyra antikushtetuese se si shumica vendosi ta miratonte marrĂ«veshjen”, tha ai.

Shtatë pretendimet e PD-së për shkelje kushtetuese

Sipas Partisë Demokratike, gjatë procesit të miratimit të marrëveshjes janë cenuar disa të drejta parlamentare dhe kushtetuese.

Shkelja e parë, sipas PD-së, lidhet me faktin se deputetëve nuk iu dha mundësia të njiheshin me marrëveshjen përpara votimit.

Shkelja e dytë ka të bëjë me mungesën, sipas opozitës, të raportit që justifikonte efektet financiare të marrëveshjes dhe përdorimin e fondeve publike.

Shkelja e tretë lidhet me mosrespektimin e afateve për njoftimin e rendit të ditës dhe pamundësinë e deputetëve për të zhvilluar një debat të plotë parlamentar apo për të paraqitur amendamente.

Sipas Bardhit, shkelja e katërt lidhet me përdorimin e procedurës së përshpejtuar brenda një dite, një praktikë që PD pretendon se është shpallur më herët antikushtetuese nga Gjykata Kushtetuese në lidhje me Rregulloren e Kuvendit.

Shkelja e pestë, sipas opozitës, lidhet me pretendimin se qeveria krijoi një urgjencë artificiale për miratimin e marrëveshjes, pasi sipas PD-së kishte pasur kohë të mjaftueshme për ndjekjen e procedurës normale parlamentare.

Shkelja e gjashtë lidhet me të drejtën e një pjese të deputetëve për të vënë në lëvizje Gjykatën Kushtetuese përpara ratifikimit të marrëveshjes. PD pretendon se procedura e ndjekur e ka pamundësuar këtë kontroll në kohë.

Ndërsa shkelja e shtatë, sipas demokratëve, lidhet me faktin se marrëveshja është trajtuar si informacion i klasifikuar, duke penguar publikimin e saj në Fletoren Zyrtare dhe, sipas tyre, duke krijuar problem për hyrjen e saj në fuqi.

Bardhi deklaroi se PD i ka kërkuar Gjykatës Kushtetuese shfuqizimin e ligjit ratifikues dhe pezullimin e tij.

“QĂ«llimi ynĂ« Ă«shtĂ« tĂ« mbrojmĂ« kushtetutshmĂ«rinĂ« nĂ« vend dhe qĂ« marrĂ«veshja mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme ndĂ«rmjet ShqipĂ«risĂ« dhe Shteteve tĂ« Bashkuara nĂ« fushĂ«n e mbrojtjes dhe sigurisĂ« kombĂ«tare tĂ« miratohet sipas KushtetutĂ«s”, tha ai.

Sipas kreut të grupit parlamentar të PD-së, nëse Gjykata Kushtetuese e shqyrton çështjen me përparësi, marrëveshja mund të miratohet sërish në Kuvend përmes një procedure të rregullt dhe pasi deputetët të njihen me përmbajtjen e saj.

“Aleanca me Shtetet e Bashkuara nuk forcohet duke mohuar dhe shkelur KushtetutĂ«n. Ajo forcohet duke respektuar shtetin e sĂ« drejtĂ«s, institucionet demokratike dhe standardet qĂ« pĂ«rbĂ«jnĂ« themelin e demokracive perĂ«ndimore”, pĂ«rfundoi Bardhi.

The post PD çon në Kushtetuese marrëveshjen me SHBA-të appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Një peshk i pazakontë në Mesdhe po kërcënon peshkatarët grekë

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Kur Stathis Evangelou filloi të peshkonte në moshën nëntëvjeçare, Mesdheu ende dukej i pasur me jetë detare. Si peshkatar i brezit të katërt në ishullin e vogël të Astipalaias, ai e shihte peshkun iriq të njohur si puffer si një kuriozitet: katër ose pesë në ditë, zakonisht në ujëra më të thella.

Dy dekada më vonë, Evangelou thotë se ata janë kudo.

Peshku iriq i njohur si puffer (Lagocephalus sceleratus), një specie toksike nga Deti i Kuq që migroi në Mesdhe përmes Kanalit të Suezit, është bërë një temë e nxehtë në plazhet greke këtë verë, e nxitur nga videot në rrjetet sociale që tregojnë dhëmbët e tij duke prerë kanaçe dhe pajisje peshkimi. Rastet e kafshimeve ndaj njerëzve mbeten të rralla, por frika nga ky peshk është përhapur me shpejtësi.

NĂ« qershor, Kryqi i Kuq Grek paralajmĂ«roi se “nofullat e tij nĂ« formĂ« sqepi” mund tĂ« shkaktojnĂ« plagĂ« tĂ« rĂ«nda dhe gjakderdhje tĂ« madhe.

Peshku iriq i njohur si puffer ushqehet edhe me lloje të tjera peshqsh fryrës në Mesdhe.

Për peshkatarët e vegjël grekë, pushtimi i peshkut iriq të njohur si puffer është goditja më e fundit për një profesion që tashmë përballet me rritjen e kostove, pakësimin e rezervave të peshkut, ngrohjen e detit dhe dekada të tëra mbipeshkimi.

Gjatë një daljeje të fundit me varkën e Evangelou, peshkatari 83-vjeçar Kyriakos Chatzidakis tregoi vrimat e mëdha në rrjetat e tyre, të shkaktuara nga peshqit iriq të njohur si puffer.

“Duket sikur janĂ« prerĂ« me gĂ«rshĂ«rĂ«,” tha ai pĂ«r Financial Times. “Na duhet mĂ« shumĂ« se njĂ« ditĂ« pĂ«r t’i riparuar kĂ«to vrima.”

Evangelou tha se rrjetat në varkën e tij vlejnë rreth 15,000 euro. Ekonomia e këtij profesioni është bërë e pamëshirshme. Në një ditë të mirë, 20 kilogramë peshk mund të sjellin rreth 500 euro dhe, pasi hiqen rreth 200 euro shpenzime, mbetet ende një fitim i arsyeshëm.

“MĂ« parĂ« deti ishte i pasur,” tha ai. “Tani del nĂ« det dhe mund tĂ« mos kapĂ«sh asgjĂ« – tre ose katĂ«r barbunĂ«, disa peshq papagall dhe disa lionfish”, njĂ« tjetĂ«r specie e huaj qĂ« Ă«shtĂ« shfaqur nĂ« ujĂ«rat greke.

Kanali i Suezit ka qenë prej kohësh jo vetëm një rrugë tregtare, por edhe një korridor biologjik. Që nga hapja e tij në vitin 1869, specie nga Deti i Kuq kanë hyrë në Mesdhe përmes një procesi të njohur si migrimi lesepsian. Shkencëtarët thonë se ky fenomen është përshpejtuar për shkak të ngrohjes së detit dhe zgjerimit e thellimit të vazhdueshëm të kanalit.

Gjatë tre dekadave të fundit, temperatura sipërfaqësore e Mesdheut është rritur me rreth 1 gradë Celsius, ndërsa valët e fundit të të nxehtit detar kanë çuar temperaturat në disa zona shumë mbi mesataret historike.

Peshkatarët e përshkruajnë peshkun iriq të njohur si puffer si një grabitqar shumë të pangopur që ushqehet me kallamarë, oktapodë, sepie dhe peshq të rinj. Evangelou, i cili është edhe zhytës, tha se një herë pa tre peshq iriq të njohur si puffer që shkatërruan një bonito 4 kilogramësh.

“PĂ«r gjashtĂ« minuta e kishin copĂ«tuar tĂ« gjithĂ« peshkun,” tha ai.

“Peshku iriq i njohur si puffer shkakton 80 pĂ«r qind tĂ« dĂ«mit nĂ« det. Deti Ă«shtĂ« i vdekur dhe po vdes.”

Për peshkatarët e vegjël, dëmi nuk është vetëm ekologjik, por edhe financiar. Paraskevi Karachle, biologe dhe iktiologe në Qendrën Helenike për Kërkime Detare, tha se çdo peshkatar humbet të paktën 8,500 euro në vit për shkak të rrjetave të grisura, linjave të dëmtuara dhe ditëve kur nuk mund të dalë në det.

Karachle tha se kjo specie është përhapur përtej Dodekanezit dhe Kretës edhe në pjesë të tjera të Greqisë, përfshirë Atikën. Megjithatë, ajo paralajmëroi se nuk ka monitorim sistematik të popullsisë së saj.

“Kemi vetĂ«m raportime vĂ«zhgimesh, kryesisht nga peshkatarĂ«t.”

Evangelou tha:

“Peshkimi Ă«shtĂ« ajo qĂ« di tĂ« bĂ«j. KĂ«tĂ« e dua. Por nuk mund tĂ« punoj 18 apo 20 orĂ« dhe tĂ« fitoj vetĂ«m 30 ose 40 euro.”

Në krahasim me këtë, puna sezonale në turizëm është bërë më e qëndrueshme.

“TĂ« gjithĂ« miqtĂ« e mi punojnĂ« nĂ« turizĂ«m. NjĂ« kamerier merr 70 euro. Fillon punĂ«n nĂ« orĂ«n katĂ«r dhe mbaron nĂ« njĂ«mbĂ«dhjetĂ«.”

Edhe babai i tij, Dimitris, e nxiti të zgjidhte një profesion tjetër.

“I thashĂ« tĂ« bĂ«hej hidraulik,” tha ai.

Margaritis Schinas, ministri përgjegjës për zhvillimin rural dhe ushqimin, tha se qeveria ende beson se peshkimi grek ka të ardhme.

“PavarĂ«sisht presioneve dhe shtimit tĂ« specieve tĂ« huaja, ne besojmĂ« se peshkimi ka tĂ« ardhme nĂ« Greqi. Do tĂ« vazhdojmĂ« t’i mbĂ«shtesim peshkatarĂ«t tanĂ« nĂ« çdo mĂ«nyrĂ« tĂ« mundshme.”

Për momentin, Greqia po përpiqet ta luftojë problemin duke i larguar këta peshq nga deti. Qeveria ka nisur një projekt pilot prej 1.5 milionë eurosh në Kretë, ku peshkatarët profesionistë do të paguhen deri në 5.33 euro për kilogram peshku iriq të njohur si puffer të kapur. Autoritetet rajonale do të organizojnë grumbullimin, peshimin dhe asgjësimin e tyre.

Greqia po ndjek shembullin e Qipros, e cila ka përdorur më parë një skemë shpërblimi për kapjen e kësaj specieje, megjithëse rezultatet kanë qenë modeste.

Organizatat mjedisore janë më të kujdesshme.

“ParatĂ« janĂ« njĂ« ndihmĂ« shumĂ« e mirĂ« pĂ«r peshkatarĂ«t,” tha Michalis Margaritis nga WWF. “ËshtĂ« pozitive qĂ« njĂ« pjesĂ« e popullsisĂ« sĂ« kĂ«tij peshku hiqet nga deti, por duhet tĂ« pĂ«rcaktojmĂ« se kur duhet tĂ« bĂ«het peshkimi i synuar, nĂ« cilĂ«n periudhĂ« dhe nĂ« çfarĂ« moshe tĂ« peshkut.”

Ai shtoi se popullatat e peshqve në Mesdhe kanë rënë ndjeshëm gjatë 50 viteve të fundit për shkak të mbipeshkimit, ndotjes, ngrohjes së detit dhe shkatërrimit të livadheve të barit detar.

“Ndikimi i specieve tĂ« huaja Ă«shtĂ« qartĂ«sisht rezultat i aktivitetit njerĂ«zor dhe pĂ«rkeqĂ«sohet nga ndryshimet klimatike.”

Në Astipalaia, debatet shkencore dhe politikat shtetërore duken larg realitetit të përditshëm të riparimit të rrjetave.

“Shpresoj qĂ« kur tĂ« nisĂ« skema dhe tĂ« fillojmĂ« t’i peshkojmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« aktive, do tĂ« shohim gjithnjĂ« e mĂ« pak peshq iriq tĂ« njohur si puffer nĂ« rrjetat tona,” tha Evangelou. “NĂ«se kjo nuk funksionon, do ta mbyll derĂ«n, do tĂ« vendos tabelĂ«n ‘Shitet’ dhe do tĂ« largohem.”

Për momentin, ai vazhdon të peshkojë.

“Ky profesion mĂ« ka rritur, mĂ« ka ushqyer. KĂ«tĂ« e dua dhe kĂ«tĂ« dua tĂ« bĂ«j. Por me shumĂ« trishtim them se kjo do tĂ« marrĂ« fund shumĂ« shpejt.”/ft

The post Një peshk i pazakontë në Mesdhe po kërcënon peshkatarët grekë appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Plani i kritikuar i FIFA-s për të tërhequr investitorë (të lidhur me familjen Trump)

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – FIFA, organi drejtues i futbollit botĂ«ror dhe organizatori i KupĂ«s sĂ« BotĂ«s, pritet tĂ« krijojĂ« njĂ« degĂ« tĂ« re me vlerĂ« 20 miliardĂ« dollarĂ«: e quajtur “FIFA Forward Enterprise” (FFE), ajo do tĂ« shĂ«rbejĂ« kryesisht pĂ«r tĂ« mbledhur fonde nga investitorĂ« tĂ« jashtĂ«m, tĂ« cilĂ«t do tĂ« kenĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« blejnĂ« deri nĂ« 20 pĂ«r qind tĂ« aksioneve.

Grupi i investitorĂ«ve do tĂ« drejtohet nga Joshua Kushner, themeluesi i firmĂ«s sĂ« investimeve “Thrive Capital” dhe vĂ«llai mĂ« i vogĂ«l i Jared Kushnerit – bashkĂ«shortit tĂ« Ivanka Trump-it. Dihet se Infantino dhe presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, gĂ«zojnĂ« njĂ« marrĂ«dhĂ«nie shumĂ« tĂ« mirĂ«.

FFE do të menaxhojë shitjen e të gjitha të drejtave që lidhen me FIFA-n (sponsorizimet, biletat, licencimin dhe paketat e transmetimit), si dhe menaxhimin operacional të turneve, përfshirë Kupën e Botës dhe Kupën e Botës për Klube.

Lajmi u raportua tĂ« martĂ«n nga gazeta “Financial Times”, e cila theksoi se qĂ«llimi i Infantinos Ă«shtĂ« tĂ« mbledhĂ« 4,2 miliardĂ« dollarĂ« deri nĂ« fund tĂ« vitit.

Pak orĂ« mĂ« vonĂ«, FIFA lĂ«shoi ​​njĂ« deklaratĂ« ku konfirmoi si krijimin e kompanisĂ« sĂ« re, ashtu edhe rolin e Kushner-it.

Ky veprim ka shkaktuar kritika të ashpra nga UEFA (organi drejtues i futbollit evropian) dhe nga figura të ndryshme të sektorit, për shkak të mungesës së transparencës.

Hyrja e investitorëve të jashtëm mund të cenojë pavarësinë e FIFA-s dhe të ndryshojë rrënjësisht identitetin e saj, duke qenë se ajo është formalisht një organizatë jofitimprurëse.

“Shpirti dhe menaxhimi i futbollit nuk janĂ« mallra pĂ«r t’u tregtuar, veçanĂ«risht kur nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« se kush do tĂ« pĂ«rfitojĂ«â€, – thuhet nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« UEFA-s.

MarrĂ«dhĂ«niet mes dy organizatave janĂ« pĂ«rkeqĂ«suar vitet e fundit. Presidenti i UEFA-s, Aleksander Čeferin, refuzoi tĂ« merrte pjesĂ« nĂ« finalen e KupĂ«s sĂ« BotĂ«s pas njĂ« sĂ«rĂ« mosmarrĂ«veshjesh lidhur me procedurat disiplinore dhe organizimin e ndeshjeve.

NdĂ«rkohĂ«, Infantino theksoi efektet e mundshme rishpĂ«rndarĂ«se tĂ« kompanisĂ« sĂ« re, duke e pĂ«rshkruar atĂ« si fillimin e njĂ« “demokratizimi global tĂ« futbollit” dhe duke dhĂ«nĂ« garanci se ajo do tĂ« menaxhohej drejtpĂ«rdrejt nga FIFA, pa ndĂ«rhyrje tĂ« jashtme.

Investitorët do të mund të blejnë vetëm aksione në pakicë, deri në një maksimum prej 20 për qind. Në këtë mënyrë, FIFA do të ruajë shumicën e aksioneve në kompani dhe do të mbajë kontrollin mbi vendimet strategjike dhe drejtimin e përgjithshëm të saj.

Fondet e mbledhura nga FFE do të shpërndahen midis 211 shoqatave anëtare të FIFA-s përmes një pagese të veçantë dhe të vetme prej 20 milionë dollarësh për secilën.

Sipas vlerësimeve të organizatës, kontributet vjetore që FIFA u jep këtyre shoqatave do të rriten nga 2 milionë në 5 milionë dollarë në vit gjatë periudhës 2027-2030.

PĂ«r finalizimin e marrĂ«veshjes, FIFA po bashkĂ«punon me bankĂ«n amerikane “JPMorgan” dhe me Greg Maffein, ish-drejtorin ekzekutiv tĂ« grupit tĂ« argĂ«timit, “Liberty Media”.

Kjo nuk Ă«shtĂ« hera e parĂ« qĂ« Infantino pĂ«rpiqet tĂ« tĂ«rheqĂ« kapital privat nĂ« FIFA. NĂ« vitin 2019, ai arriti njĂ« marrĂ«veshje me bankĂ«n japoneze “SoftBank” pĂ«r financim prej 25 miliardĂ« dollarĂ«sh pĂ«r njĂ« version tĂ« ri tĂ« KupĂ«s sĂ« BotĂ«s pĂ«r Klube, por projekti nuk u realizua.

The post Plani i kritikuar i FIFA-s për të tërhequr investitorë (të lidhur me familjen Trump) appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Studimi: Fermat industriale të pulave po nxisin përhapjen e baktereve që shkaktojnë diarre

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Fermat industriale tĂ« pulave po kontribuojnĂ« nĂ« pĂ«rhapjen mĂ« tĂ« madhe tĂ« bakterit Campylobacter, shkaktari mĂ« i zakonshĂ«m bakterial i gastroenteritit nĂ« botĂ«, sipas njĂ« studimi tĂ« ri nga Universiteti i Oksfordit.

Kërkimi zbuloi se rritja e fermave industriale të shpendëve ka sjellë një rritje më shumë se 100-fish të përhapjes së Campylobacter, pasi miliarda pula janë grumbulluar në sisteme të dendura prodhimi në mbarë botën.

Studiuesit nga Ineos Oxford Institute for Antimicrobial Research analizuan rreth 2.800 gjenome bakteriale nga pula shtĂ«piake dhe shpendĂ« tĂ« egĂ«r nĂ« 30 vende, gjatĂ« periudhĂ«s 1979–2024.

Sipas tyre, numri global i pulave është rritur shtatëfish që nga vitet 1960 dhe sot arrin në rreth 31 miliardë zogj, duke krijuar një nga habitatet më të mëdha të krijuara nga njerëzit për kafshët.

“BujqĂ«sia industriale ka krijuar njĂ« nga habitatet mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« kafshĂ«ve nĂ« planet. Gjetjet tona tregojnĂ« se ndryshimet mjedisore tĂ« shkaktuara nga njerĂ«zit mund tĂ« rrisin pĂ«rhapjen e sĂ«mundjeve infektive”, tha Sam Sheppard, autori kryesor i studimit.

Studiuesit shpjegojnĂ« se ndĂ«rsa numri i pulave Ă«shtĂ« rritur, bakteret qĂ« dikur gjendeshin kryesisht te shpendĂ«t e egĂ«r kanĂ« fituar mĂ« shumĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« kaluar te tufat industriale, pĂ«r t’u pĂ«rhapur dhe pĂ«r t’u pĂ«rshtatur.

Campylobacter është një nga katër shkaqet kryesore globale të sëmundjeve diarreike, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Infeksionet zakonisht janë të lehta, por mund të jenë të rrezikshme për fëmijët e vegjël, të moshuarit dhe personat me imunitet të dobësuar.

Simptomat më të zakonshme përfshijnë diarre, dhimbje barku, temperaturë, dhimbje koke, të përziera dhe të vjella, dhe zakonisht zgjasin nga tre deri në gjashtë ditë.

Pulat konsiderohen burimi kryesor i infeksioneve te njerĂ«zit, me rreth 60–80% tĂ« rasteve qĂ« lidhen me variante tĂ« bakterit tĂ« ardhura nga shpendĂ«t.

Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu për rritjen e rezistencës ndaj antibiotikëve, pasi bakteret që përshtaten në fermat intensive mund të zhvillojnë aftësi për të mbijetuar ndaj trajtimeve ekzistuese./ Euronews eu

The post Studimi: Fermat industriale të pulave po nxisin përhapjen e baktereve që shkaktojnë diarre appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

AI po del nga ‘kufijtë’- EkspertĂ«t i kĂ«rkojnĂ« qeverive tĂ« frenojnĂ« zhvillimin

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- MĂ« shumĂ« se 1 mijĂ« punonjĂ«s nga kompanitĂ« kryesore tĂ« inteligjencĂ«s artificiale, pĂ«rfshirĂ« OpenAI, Anthropic, Google dhe Meta Platforms, kanĂ« nĂ«nshkruar njĂ« peticion ku i kĂ«rkojnĂ« qeverisĂ« amerikane tĂ« marrĂ« masa pĂ«r tĂ« “ngadalĂ«suar me qĂ«llim” zhvillimin e AI-sĂ«.

Mes firmëtarëve janë drejtues të lartë të industrisë, përfshirë CEO-n e Anthropic, kreun e kërkimit në OpenAI, drejtuesin strategjik të degës së inteligjencës artificiale të Google DeepMind dhe shkencëtarin kryesor të Meta AI.

Peticioni kërkon që qeveria amerikane të mbështesë një përpjekje ndërkombëtare për krijimin e mjeteve teknike dhe rregullave të qeverisjes që do të mundësonin një zhvillim më të kontrolluar të sistemeve të avancuara të inteligjencës artificiale.

“NĂ«se kompanitĂ« kryesore tĂ« AI-sĂ« janĂ« pranĂ« automatizimit tĂ« kĂ«rkimit shkencor nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«, pĂ«rparimi mund tĂ« pĂ«rshpejtohet mĂ« shumĂ« nga sa mund ta parashikojmĂ«. Ekziston rreziku qĂ« aftĂ«sitĂ« e kĂ«tyre sistemeve tĂ« tejkalojnĂ« shpejt aftĂ«sinĂ« tonĂ« pĂ«r t’i kuptuar ose kontrolluar ato”, thuhet nĂ« peticion.

Thirrja vjen pas një incidenti të fundit sigurie, ku modele të avancuara të AI-së kryen një sulm kibernetik autonom, duke dalë nga ambienti i kontrolluar i testimit dhe duke hyrë në serverët e platformës së ndarjes së kodeve Hugging Face.

CEO i OpenAI, Sam Altman, i cili nuk e ka firmosur peticionin, tha se zhvilluesit e inteligjencës artificiale mund të duhet të ngadalësojnë vullnetarisht ritmin e përparimit, në mënyrë që shoqëria të ketë kohë të përshtatet.

“Ky Ă«shtĂ« incidenti i parĂ« i sigurisĂ« qĂ« mĂ« ka prekur kaq shumĂ« personalisht”, tha Altman, duke shtuar se ishte i befasuar qĂ« mĂ« shumĂ« njerĂ«z nuk kishin reaguar nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n mĂ«nyrĂ«.

Incidenti nuk ishte hera e parë që një model AI ka vepruar përtej kontrollit të krijuesve të tij, por rasti i fundit është konsideruar veçanërisht shqetësues.

A ka nisur epoka e “singularitetit” tĂ« AI-sĂ«?

Disa ditĂ« mĂ« herĂ«t, Altman tha se inteligjenca artificiale mund tĂ« ketĂ« arritur njĂ« pikĂ« ku tejkalon aftĂ«sitĂ« njerĂ«zore dhe fillon tĂ« pĂ«rparojĂ« mĂ« shpejt sesa njerĂ«zit mund ta parashikojnĂ« ose kontrollojnĂ«- njĂ« koncept i njohur si “singulariteti”.

Ai tha se dikur ky skenar shihej si një ide e largët dhe pothuajse teorike mes studiuesve të AI-së, por sot diskutimi ka marrë një rëndësi reale.

MegjithatĂ«, Altman kundĂ«rshtoi disa nga parashikimet mĂ« alarmante pĂ«r tĂ« ardhmen e AI-sĂ«, duke thĂ«nĂ« se synon tĂ« sfidojĂ« vizionet qĂ« ai i cilĂ«soi si “tĂ« frikshme” pĂ«r ndikimin e kĂ«saj teknologjie./ Euronews eu

The post AI po del nga ‘kufijtë’- EkspertĂ«t i kĂ«rkojnĂ« qeverive tĂ« frenojnĂ« zhvillimin appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

DĂ«me deri nĂ« 90 mld $! SheikĂ«t gati pĂ«r njĂ« ‘kontribut’ pĂ«r NgushticĂ«n e Hormuzit

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Omani e ka biseduar kĂ«tĂ« çështje me vendet e tjera tĂ« Gjirit Persik, ata qĂ« po paguajnĂ« koston mĂ« tĂ« lartĂ« nga bllokimi i NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit dhe i ka paraqitur Iranit njĂ« propozim tĂ« pĂ«rbashkĂ«t.

SheikĂ«t e naftĂ«s janĂ« tĂ« gatshĂ«m t’i paguajnĂ« Teheranit njĂ« tarifĂ« pĂ«r kalimin e anijeve tĂ« tyre, por pĂ«r tĂ« mos krijuar njĂ« precedent dhe pĂ«r tĂ« mos acaruar Donald Trumpin, nuk do ta quajnĂ« atĂ« tarifĂ« doganore.

Propozimi Ă«shtĂ« qĂ« pagesa tĂ« cilĂ«sohet si “kontribut vullnetar”. NĂ«se plani pranohet nga Irani dhe nuk kundĂ«rshtohet nga Uashingtoni, mungesat e karburanteve, gazit, plehrave kimike dhe shumĂ« lĂ«ndĂ«ve tĂ« tjera tĂ« para qĂ« mĂ« parĂ« kalonin pĂ«rmes Hormuzit mund tĂ« fillojnĂ« tĂ« zbuten.

Irani ende nuk ka komentuar dokumentin që mori të dielën. Nuk dihet, për shembull, se sa përqind do të ishte ky kontribut dhe ky nuk është një detaj i parëndësishëm.

Dihet, megjithatë, se plani është ndërtuar sipas modelit të Ngushticës së Malakës, mes Oqeanit Indian dhe Paqësorit.

Atje, Indonezia, Malajzia dhe Singapori kĂ«rkojnĂ« njĂ« “kontribut” pĂ«r shĂ«rbimet e lundrimit, mbrojtjen mjedisore tĂ« brigjeve dhe operacionet e shpĂ«timit. Edhe atje, pagesa Ă«shtĂ« vullnetare.

Ashtu si nĂ« MalakĂ«, edhe nĂ« Hormuz, parimi i lirisĂ« sĂ« lundrimit do tĂ« mbetej zyrtarisht i paprekur. Por oferta arabe pĂ«r tĂ« paguar “vullnetarisht” vetĂ«m qĂ« ngushtica tĂ« rihapet ndryshon gjithçka.

Irani do të kishte një burim të ri të ardhurash nga Hormuzi, të cilin më parë nuk e kishte, dhe këto fonde mund të ndihmonin në riparimin e dëmeve të luftës.

Donald Trump duket se është në dijeni të propozimit dhe nuk duket se e kundërshton. Ideja që përfituesi kryesor nga Hormuzi do të ishte vetë ai, me një tarifë prej 20% mbi vlerën e ngarkesës, siç kishte shkruar në rrjetin e tij social Truth, zgjati vetëm pak orë.

Vendet arabe janë të gatshme të paguajnë nga xhepi i tyre për të rifilluar eksportet. Tani mbetet që Teherani të japë përgjigjen.

Vendet e Gjirit kanë paguar një çmim shumë të lartë për krizën e shkaktuar nga lufta e paligjshme e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit. Që në natën e parë të bombardimeve, më 28 shkurt, përgjigjja e Teheranit ishte zgjerimi i konfliktit.

Synimi ishte qĂ« viktimat indirekte tĂ« ushtronin presion pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund agresionit. Disa e quajtĂ«n luftĂ« konsumimi, tĂ« tjerĂ« hakmarrje ekonomike, por zbulimi i rĂ«ndĂ«sisĂ« strategjike tĂ« Hormuzit pĂ«r ekonominĂ« botĂ«rore duket se e bĂ«ri kĂ«tĂ« strategji tĂ« funksionojĂ«.

Mbyllja e Ngushticës i shërbeu Iranit për të rritur çmimin e naftës në tregjet globale, në mënyrë që konsumatorët amerikanë dhe evropianë të ushtronin presion mbi Shtëpinë e Bardhë për një armëpushim.

Ajo uli eksportet e gazit dhe karburanteve nga Gjiri dhe pakësoi të ardhurat e vendeve arabe. Por kjo nuk ishte taktika e vetme ekonomike e Iranit.

Sulmet ndaj infrastrukturĂ«s energjetike dhe objekteve tĂ« eksportit tĂ« vendeve tĂ« Gjirit goditĂ«n rĂ«ndĂ« ekonomitĂ« e tyre, ndĂ«rsa goditjet ndaj aeroporteve civile paralizuan trafikun turistik ajror, njĂ« burim i rĂ«ndĂ«sishĂ«m tĂ« ardhurash pĂ«r Katarin, pĂ«rmes “Qatar Airways” dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, pĂ«rmes “Emirates”.

Pesëdhjetë dronë, me një kosto prej vetëm 2.000 dollarësh secili, mjaftojnë për të nxjerrë jashtë funksionit një rafineri, një terminal portual apo një tubacion nafte.

Me një investim relativisht të vogël, Teherani arrin të shkaktojë dëme shumë më të mëdha. Sa të mëdha? Në këtë rast, shifrat vlejnë po aq sa raketat dhe dronët, ndoshta edhe më shumë.

NĂ«se Irani do ta dinte me saktĂ«si dĂ«min ekonomik qĂ« shkakton çdo sulm, do t’i zgjidhte objektivat me llogaritje tĂ« hollĂ«.

Ekonomia e vendeve të Gjirit filloi të japë shenja dobësimi që në mars. Në Evropë, pasojat e luftës amerikane ndihen edhe në çmimin e karburantit, që në autostrada arrin deri në 2,5 euro për litër.

PĂ«r shtetet prodhuese tĂ« naftĂ«s, ndikimi Ă«shtĂ« mĂ« i vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u kuptuar, pasi transparenca nuk Ă«shtĂ« pika e tyre e fortĂ«. Prandaj mbĂ«shtetemi kryesisht nĂ« vlerĂ«sime.

NĂ« fillim tĂ« konfliktit, Programi i Kombeve tĂ« Bashkuara pĂ«r Zhvillim (UNDP) kishte llogaritur se njĂ« muaj luftĂ« intensive do t’u kushtonte vendeve tĂ« Gjirit rreth katĂ«r milionĂ« vende pune dhe njĂ« tkurrje tĂ« Prodhimit tĂ« BrendshĂ«m Bruto nga 3,7% deri nĂ« 6%.

Pas pesĂ« muajsh lufte me intensitet tĂ« ndryshueshĂ«m, ka shumĂ« gjasa qĂ« kĂ«to pasoja tĂ« jenĂ« bĂ«rĂ« realitet. Burime tĂ« hapura vlerĂ«sojnĂ« se dĂ«met nĂ« rafineri, terminale detare, radarĂ« dhe centrale elektrike arrijnĂ« nĂ« 70–90 miliardĂ« dollarĂ« vetĂ«m pĂ«r Katarin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreinin, Kuvajtin dhe ArabinĂ« Saudite. NĂ« kĂ«tĂ« shifĂ«r nuk pĂ«rfshihen Jordania, Iraku, Siria dhe, natyrisht, Izraeli e Irani.

Sa i përket rënies së PBB-së, Fondi Monetar Ndërkombëtar parashikon një tkurrje vjetore që varion nga 1,4% në Arabinë Saudite deri në 14,7% në Katar.

Në terma absolutë, kjo përkthehet në humbje nga rreth 5 miliardë dollarë për Kuvajtin deri në 60 miliardë dollarë për Katarin.

Shpenzimet ushtarake, sidomos për mbrojtjen ajrore dhe raketat interceptuese, kanë rritur buxhetet e mbrojtjes mesatarisht me 20%.

Edhe për vitin e ardhshëm parashikohen rritje të ngjashme. Janë fonde të shkëputura nga zhvillimi ekonomik dhe shërbimet sociale. Në këtë kontekst, një pagesë për të rifilluar eksportet nuk u duket më sheikëve si fundi i botës.

Burimi: “Corriere della Sera”

The post DĂ«me deri nĂ« 90 mld $! SheikĂ«t gati pĂ«r njĂ« ‘kontribut’ pĂ«r NgushticĂ«n e Hormuzit appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Tërmeti në Japoni, të paktën 13 të vdekur. Alarm për lëkundje të tjera 7 ballë

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Numri i viktimave nga tĂ«rmeti i fuqishĂ«m qĂ« goditi JaponinĂ« jugperĂ«ndimore dje, mĂ« 28 korrik, ka shkuar nĂ« 13.

Njoftimi u dha nga kryeministrja Sanae Takaichi. “JanĂ« konfirmuar viktima, shembje ndĂ«rtesash, zjarre dhe dĂ«me nĂ« rrugĂ«,” u tha gazetarĂ«ve kryeministrja japoneze.

Disa persona rezultojnë të zhdukur pas shembjes së një qendre tregtare dhe shkatërrimit të një fabrike letre.

Sipas qeverisĂ«, 9,000 persona ndodhen aktualisht nĂ« qendra evakuimi pas tĂ«rmetit; ky informacion u raportua nga “The Guardian”.

“Kemi marrĂ« njoftime pĂ«r shtatĂ« persona tĂ« plagosur rĂ«ndĂ« dhe 29 tĂ« tjerĂ« me lĂ«ndime tĂ« lehta. Gjithashtu, 9,186 persona kanĂ« kĂ«rkuar strehim nĂ« 506 qendra evakuimi nĂ« pesĂ« prefektura, pĂ«rfshirĂ« Kumamoton dhe FukuokĂ«n,” deklaroi zĂ«dhĂ«nĂ«si i qeverisĂ«, Minoru Kihara.

Në zonën e Kumamotos, në Japoninë jugperëndimore, u regjistruan pothuajse 170 lëkundje të ndjera nga popullata pas tërmetit të fuqishëm me magnitudë 7.1 që goditi rajonin.

Agjencia Meteorologjike e JaponisĂ« (JMA) e publikoi kĂ«tĂ« informacion, duke theksuar se shifra totale – e pĂ«rditĂ«suar deri nĂ« orĂ«n 09:00 tĂ« sĂ« mĂ«rkurĂ«s – pĂ«rfshin tri lĂ«kundje tĂ« nivelit “5 i ulĂ«t” (niveli i pestĂ« nĂ« shkallĂ«n sizmike dhjetĂ«-shkallĂ«she tĂ« JaponisĂ«) dhe 11 lĂ«kundje tĂ« nivelit 4.

Zona aktive sizmikisht shtrihet pĂ«r rreth 50 kilometra midis zonĂ«s sĂ« brendshme tĂ« Kumamotos dhe Detit Yatsushiro, shpjegoi nĂ« njĂ« konferencĂ« shtypi Masashi Kiyomoto – koordinatori i JMA-sĂ« pĂ«r reduktimin e rrezikut nga tĂ«rmetet dhe cunamit.

Ai paralajmëroi se nuk mund të përjashtohej mundësia e një lëkundjeje që i afrohet nivelit maksimal të intensitetit 7 ballë gjatë javës në vijim.

Epiqendra e tërmetit ndodhej pranë çarjes tektonike Hinagu, e njëjta zonë ku në prill të vitit 2016 ndodhën tërmete të fuqishme me magnitudë 7.

Kjo seri lĂ«kundjesh sizmike pati njĂ« ndikim tĂ« menjĂ«hershĂ«m nĂ« transport: kompania hekurudhore JR Kyushu pezulloi operacionet nĂ« tĂ« gjithĂ« rrjetin Shinkansen nĂ« ishullin Kyushu pĂ«r tĂ« inspektuar gjendjen e shinave dhe infrastrukturĂ«s, duke anuluar tĂ« gjithĂ« trenat me shpejtĂ«si tĂ« lartĂ« nĂ« linjĂ«n Kumamoto–Kagoshima-Chuo.

Për të kompensuar ndërprerjen e shërbimit, Japan Airlines njoftoi planifikimin e dy fluturimeve speciale midis aeroporteve të Fukuokës dhe Kagoshimës për atë ditë.

The post Tërmeti në Japoni, të paktën 13 të vdekur. Alarm për lëkundje të tjera 7 ballë appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Pukë, sherri për pronën përfundon me të plagosur dhe 3 arrestime

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« konflikt pĂ«r motive pronĂ«sie ka çuar nĂ« arrestimin e tre personave dhe procedimin nĂ« gjendje tĂ« lirĂ« tĂ« dy tĂ« tjerĂ«ve nĂ« fshatin Dedaj tĂ« PukĂ«s.

Sipas hetimeve paraprake, konflikti ka ndodhur mbrëmjen e kaluar në fshatin Dedaj, ku personat e përfshirë, të gjithë fqinjë me njëri-tjetrin, dyshohet se janë përplasur për çështje pronësie, duke përdorur sende të forta dhe mjete prerëse.

Si pasojë e përleshjes kanë mbetur të dëmtuar dy persona, të cilët janë dërguar për trajtim në Spitalin Rajonal të Shkodrës dhe ndodhen jashtë rrezikut për jetën.

Në pranga u vunë I.Sh., 67 vjeç, F.Sh., 36 vjeç (djali i 67-vjeçarit) dhe G.I., 34 vjeç. Ndërkohë materialet u referuan në Prokurori, ku nisi procedimi në gjendje të lirë për shtetasin P. I., 60 vjeç dhe bashkëshorten e tij, shtetasen F. I., 43 vjeçe (motra e shtetasit G. I.), të gjithë banues në fshatin Dedaj të Pukës.

Policia ka sekuestruar sende dhe mjete që dyshohet se janë përdorur gjatë konfliktit.

The post Pukë, sherri për pronën përfundon me të plagosur dhe 3 arrestime appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Si u kap Ermal Beqiraj në Francë me avion mbi termocentral: Po flisja me nënën në telefon!

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Ermal Beqiraj, i kĂ«rkuar nga SPAK pĂ«r dosjen “AKSHI”, do tĂ« dalĂ« kĂ«tĂ« tĂ« mĂ«rkurĂ« nĂ« njĂ« gjykatĂ« franceze, e cila do tĂ« shqyrtojĂ« kĂ«rkesĂ«n e drejtĂ«sisĂ« shqiptare me qĂ«llim ekstradimin, pasi ndaj tij Ă«shtĂ« lĂ«shuar masa “arrest me burg” nga Prokuroria e Posaçme.

I shpalluri në kërkim nga SPAK si pjesë e grupit të Ergys Agasit në zhvatjen e miliona eurove nga AKSHI, është arrestuar pasditen e të shtunës në Francë, ku u kap duke pilotuar një avion të vogël mbi termocentralin bërthamor Penly Në Seine-Maritime.

Situata ka alarmuar autoritetet franceze dhe ato evropiane, pasi termocentrali Penly është gjithashtu vendi i ndërtimit të EPR-2 të ardhshëm, një çift reaktorësh bërthamorë të gjeneratës së ardhshme, për të cilët ka një interes në nivel botëror. Ai kishte zbritur nën lartësinë minimale të lejuar në këtë zonë të konsideruar të sigurisë së lartë. 

Fluturimi i dyshimitë

Beqiraj teksa fluturonte në një lartësi prej 1200 metrash, papritmas uli lartësinë nën limitin ligjor për vendet e rëndësisë së tillë. Menjëherë forcat ajrore franceze dërguan një avion për të shoqëruar drejt aeroportit Albert dhe sapo zbriti në pistë ai u arrestua menjëherë.

Gjatë arrestimit të tij, iu gjetën tre AirTag të fshehura të cilët janë tre gjurmues të vegjël GPS. Mediat franceze shkruajnë se ky detaj çon hetimin drejt teorisë që piloti mund të ketë vepruar nën presion nga dikush që porositi fluturimin dhe se mund të bëhet fjalë për një rast spiunazhi.

Kur është ndaluar nga Forcat franceze Ajrore, Beqiraj gjatë marrjes në pyetje ka deklaruar se ulja e lartësisë kishte qenë e paqëllimshme, për shkak se në ato momente teksa po drejtonte avionin, ishte duke biseduar me nënën e tij në telefon. Ndaj tij u vendos një gjobë prej 7 mijë eurosh për fluturim të paligjshëm mbi termocentral.

Por, përgjigjet e tij krijuan dyshime të policia e për këtë arsye, pasi u komunikua me palën shqiptare, u vendos arrestimi, për shkak se rezultoi se bëhej fjalë për të shumëkërkuarin Ermal Beqiraj.

Akuzat dhe pasuritë

Beqiraj, 44 vjeç, zotĂ«ron kompaninĂ« “Soft & Solution” dhe akuzohet nga SPAK se ka pĂ«rfituar tenderĂ« dhjetĂ«ra miliona eurove pas kĂ«rcenimeve qĂ« kishte bĂ«rĂ« ndaj njĂ« shoqĂ«rie tĂ« pĂ«rfshirĂ« gjithashtu nĂ« tendera.

Beqiraj e Ergys Agasi dyshohet se morĂ«n peng biznesmenin Gerond Meçe pĂ«r t’i kĂ«rkuar kĂ«tij tĂ« fundit tĂ« dorĂ«hiqej nga ankimimet qĂ« kishte bĂ«rĂ« mbi tenderat e AKSHI-t.

Të dy biznesmenët e shpallur në kërkim dyshohet se vepruan si grup kriminal duke bashkëpunuar me drejtoreshën Mirlinda Karçanaj e cila gjithashtu është e pandehur në këtë dosje.

10 pasuri tĂ« biznesmenit dhe disa llogari bankare tĂ« tij janĂ« nĂ«n sekuestro. Mes tyre ka biznese nĂ« VlorĂ«, TiranĂ«, Golem, biznese, njĂ« jaht luksoz dhe disa automjete. Biznesmeni kishte vendosur jahtin ‘Predator 50 Skyfall’ me vlerĂ« afro 1 milion euro nĂ« pronĂ«si tĂ« Xhenila Tamizit, punonjĂ«se e kompanisĂ« “Soft & Solutions”. Mbetet enigmĂ« sesi njĂ« person i shpallur nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar, lĂ«vizte i lirĂ« nĂ«pĂ«r shtetet e BE.

The post Si u kap Ermal Beqiraj në Francë me avion mbi termocentral: Po flisja me nënën në telefon! appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

NYT: Irani shqyrtoi sulm ndaj një porti ukrainas

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Irani shqyrtoi mundĂ«sinĂ« e njĂ« sulmi ndaj njĂ« porti ukrainas, si kundĂ«rpĂ«rgjigje ndaj goditjes sĂ« njĂ« anijeje tregtare iraniane nĂ« Detin Kaspik, por njĂ« valĂ« kontaktesh diplomatike ka ndihmuar nĂ« uljen e tensioneve, raporton New York Times, duke cituar zyrtarĂ« iranianĂ« dhe perĂ«ndimorĂ«.

Sipas raportimit, Ukraina goditi të shtunën një anije tregtare iraniane në Detin Kaspik, duke shkaktuar vdekjen e një marinari civil. Pas incidentit, autoritetet iraniane premtuan se do të hakmerreshin.

Burime të njohura me vlerësimet e inteligjencës thanë për gazetën se një nga skenarët e shqyrtuar ishte lëshimi i një rakete balistike me një kokë të vogël luftarake ndaj Ukrainës, me synimin për të dhënë një mesazh simbolik dhe për të shkaktuar dëme të kufizuara. Zyrtarë të tjerë vlerësuan se objektivi më i mundshëm do të ishte një nga portet ukrainase në Detin e Zi.

Sipas New York Times, një sulm i tillë do të përbënte një përshkallëzim të ndjeshëm të konfliktit dhe do të rriste rrezikun e një lufte më të gjerë, në kushtet e marrëdhënieve të tensionuara mes Iranit dhe Ukrainës për shkak të aleancës së Teheranit me Rusinë.

Raportimi thekson se zyrtarët iranianë shpresonin që çdo kundërpërgjigje të kufizohej në një goditje të vetme, ndërsa zyrtarët perëndimorë paralajmëronin se ishte e vështirë të parashikohej reagimi i Ukrainës.

NĂ« njĂ« postim tĂ« dielĂ«n, ministri i JashtĂ«m i Iranit, Abbas Araghchi, e cilĂ«soi sulmin ukrainas shkelje tĂ« KartĂ«s sĂ« Kombeve tĂ« Bashkuara dhe deklaroi se ai “nuk mund tĂ« mbetet pa pĂ«rgjigje”.

Megjithatë, situata nisi të zbutet pas kontakteve diplomatike. Të martën, Araghchi zhvilloi një bisedë telefonike me homologun e tij ukrainas, Andrii Sybiha.

Pas telefonatës, ministri iranian bëri të ditur se Sybiha e kishte përshkruar goditjen ndaj anijes si të paqëllimshme.

The post NYT: Irani shqyrtoi sulm ndaj një porti ukrainas appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

Adnan Xholi hyn i pari në garën si kandidat për Prokuror të Përgjithshëm

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Pasi KĂ«shilli i LartĂ« i ProkurorisĂ« hapi garĂ«n pĂ«r Prokuror tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m, i pari qĂ« ka shprehur interesin ka qenĂ« Adnan Xholi, prokuror i posaçëm i SPAK-ut.

Xholi kandidoi për kreun e SPAK përballë Klodian Brahos dhe prokurores Doloreza Musabelliu, por nuk arriti të zgjidhej në krye të institucionit të posaçëm. Gjithashtu edhe më herët kishte kandiduar përballë Altin DUmanit.

KLP hapi procedurĂ«n pĂ«r pĂ«rzgjedhjen e Prokurorit tĂ« ri tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m pĂ«rmes njĂ« thirrjeje publike, pasi mandati 7-vjeçar i Prokurorit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m aktual, Olsian Çela, pĂ«rfundon nĂ« dhjetor tĂ« kĂ«tij viti.

Afati për dorëzimin e dokumentacionit nga kandidatët është deri më 1 gusht, në orën 00:00. Pas mbylljes së aplikimeve, KLP do të vijojë me verifikimin dhe vlerësimin e kandidatëve sipas procedurave ligjore. Në fund, do të jetë Kuvendi ai që do të zgjedhë kryeprokurorin e ri të përgjithshëm.

Kush është Adnan Xholi

Me një karrierë mbi dy dekada në sistemin e drejtësisë, Xholi është një nga emrat më të njohur të prokurorisë shqiptare.

I lindur në Dibër më 6 korrik 1975, ai ka përfunduar studimet në Fakultetin e Drejtësisë dhe është emëruar prokuror në janar të vitit 2004.

Më herët ka shërbyer si oficer i Policisë Gjyqësore dhe si prokuror në Gjirokastër, përpara se të transferohej në ish-Prokurorinë për Krime të Rënda në Tiranë.

Gjatë karrierës së tij ka mbajtur edhe disa funksione drejtuese. Ai ka drejtuar përkohësisht Prokurorinë e Lezhës dhe Prokurorinë për Krime të Rënda, ndërsa më pas ka qenë Drejtor i Drejtorisë së Kontrollit të Hetimit dhe më vonë Drejtor i Drejtorisë Gjyqësore në Prokurorinë e Përgjithshme.

Në korrik të vitit 2021, pas kalimit të procesit të rivlerësimit kalimtar (Vetting), Xholi iu bashkua Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), ku ushtron detyrën e prokurorit të posaçëm. Në SPAK ai ka hetuar dosje të bujshme të narkotrafikut vrasjeve me pagese dhe krimit të organizuar.

Kjo nuk është hera e parë që Adnan Xholi kandidon për një post drejtues. Në vitin 2022 ai ishte kandidat për drejtimin e SPAK, ndërsa në fund të vitit 2025 garoi sërish për kreun e institucionit, duke paraqitur platformën e tij për forcimin e hetimeve dhe rritjen e efektivitetit të prokurorisë.

The post Adnan Xholi hyn i pari në garën si kandidat për Prokuror të Përgjithshëm appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
↗

‘Mund tĂ« jemi nĂ« mes tĂ« njĂ« flluske tĂ« inteligjencĂ«s artificiale’

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Investimet e vrullshme nĂ« inteligjencĂ«n artificiale mund tĂ« kenĂ« krijuar njĂ« “flluskĂ«â€ financiare tĂ« ngjashme me atĂ« tĂ« dotcom-it nĂ« fillim tĂ« viteve 2000 ose me krizĂ«n financiare tĂ« vitit 2008, paralajmĂ«ron Bordi i Stabilitetit Financiar (FSB).

Sekretari i përgjithshëm i FSB-së, John Schindler, tha se vlerësimet e larta të kompanive të lidhura me AI mund të jenë rezultat i një entuziazmi të tepruar të tregjeve.

Sipas tij, historia ka treguar se mania për teknologjitë e reja shpesh shoqërohet me rritje artificiale të çmimeve të aktiveve.

“E pamĂ« kĂ«tĂ« gjatĂ« periudhĂ«s sĂ« dotcom-it dhe para krizĂ«s financiare globale me flluskĂ«n e çmimeve tĂ« banesave. Mund tĂ« jemi duke parĂ« diçka tĂ« ngjashme edhe tani”, u shpreh ai.

Sipas Goldman Sachs, kompanitë e lidhura me inteligjencën artificiale kanë shtuar rreth 27 trilionë dollarë në vlerën e tregut që nga nëntori i vitit 2022.

Ndërkohë, FSB shqetësohet se investimet janë përqendruar në pak kompani gjigante, çka mund të krijojë tronditje më të gjera financiare nëse vlerat e tyre bien ndjeshëm.

Paralajmërime të ngjashme kanë bërë edhe Banka për Rregullimet Ndërkombëtare (BIS) dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN), të cilët kanë theksuar se tregjet mund të përballen me korrigjime të forta nëse inteligjenca artificiale nuk arrin të përmbushë pritshmëritë për fitim dhe rritje të produktivitetit.

Megjithatë, Schindler theksoi se sistemi bankar është më rezistent ndaj goditjeve krahasuar me periudhën para vitit 2008, por shtoi se rreziqe të reja mund të jenë grumbulluar në sektorin financiar jobankar, i cili është rritur ndjeshëm dhe mbikëqyret më pak./ Politico

The post ‘Mund tĂ« jemi nĂ« mes tĂ« njĂ« flluske tĂ« inteligjencĂ«s artificiale’ appeared first on Gazeta Si.

  •  
  • ↗
❌