Gazeta Si â NjĂ« agjent i ZyrĂ«s sĂ« Emigracionit dhe Doganave (ICE) nĂ« Minneapolis, qĂ«lloi dhe vrau njĂ« grua 37-vjeçare, e cila dyshohet se u pĂ«rpoq tĂ« shtypte agjentĂ«t federalĂ« me automjetin e saj gjatĂ« njĂ« operacioni anti-emigracion nĂ« lagjen âPowerhornâ, njĂ« lagje banimi e qytetit. Viktima ishte gruaja e njĂ« udhĂ«heqĂ«si nĂ« mbrojtje tĂ« emigrantĂ«ve.
Me mbi dy mijë agjentë të ICE-së të dislokuar, Minneapolis është objektivi i fundit i fushatës së administratës Trump kundër imigracionit të paligjshëm.
âAgjentĂ«t e ICE po shkaktojnĂ« kaosâ, tha kryebashkiaku Jacob Frey, i cili, nĂ« profilet e tij nĂ« mediat sociale, u bĂ«ri thirrje forcave federale tĂ« largohen menjĂ«herĂ« nga qyteti.
Sekretarja e SigurisĂ« KombĂ«tare, Kristi Noem mbrojti agjentĂ«t e ICE tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« vrasje. âIshte njĂ« akt terrorizmi i brendshĂ«mâ.
Donald Trump. deklaroi: âPashĂ« videon e asaj qĂ« ndodhi nĂ« Minneapolis. ĂshtĂ« e tmerrshme ta shikosh; agjenti qĂ«lloi nĂ« vetĂ«mbrojtjeâ.
Versioni zyrtar, megjithatĂ«, kundĂ«rshtohet nga dĂ«shmitarĂ«t okularĂ« qĂ« kanĂ« filmuar njĂ« video rrĂ«qethĂ«se: njĂ« agjent federal i maskuar shihet duke qĂ«lluar tre herĂ« nga afĂ«r pĂ«rmes dritares sĂ« makinĂ«s sĂ« viktimĂ«, pasi njĂ« oficer tjetĂ«r e urdhĂ«roi gruan tĂ« dilte nga âmakina e saj e mallkuarâ.
Të shtënat shënojnë një përshkallëzim dramatik të fundit në një seri operacionesh të zbatimit të ligjit për emigracionin të kryera në qytetet kryesore amerikane.
Minneapolis dhe qyteti i saj simotër, St.Paul, kanë qenë në gatishmëri të lartë që kur Departamenti i Sigurisë Kombëtare njoftoi nisjen e operacionit, i lidhur pjesërisht me akuzat për mashtrim që përfshijnë banorë me origjinë somaleze, gjë që e shtyu Guvernatorin Tim Walz (ish-kandidat për zëvendëspresident me Kamala Harris), të mos kandidojë për rizgjedhje.
Gazeta Si â QĂ« nga 18 dhjetori, Hainan, njĂ« provincĂ« ishullore nĂ« KinĂ«n jugore me sipĂ«rfaqe afĂ«rsisht sa Belgjika, ka futur njĂ« regjim tĂ« veçantĂ« doganor qĂ« lejon hyrjen pa taksa pĂ«r afĂ«rsisht 6,600 lloje mallrash, ekuivalente me 74 pĂ«rqind tĂ« importeve qĂ« i nĂ«nshtrohen taksave diku tjetĂ«r nĂ« vend.
Në mënyrë specifike, kjo do të thotë që kompanitë e huaja mund të eksportojnë shumicën e lëndëve të para, produkteve gjysmë të gatshme dhe mallrave të konsumit në ishull pa paguar taksa importi, duke ulur ndjeshëm kostot.
Përjashtimet nga taksat nuk janë e vetmja nxitje ekonomike e ofruar nga Hainani. Për të tërhequr investime dhe punëtorë të kualifikuar, ishulli aplikon taksa më të ulëta për kompanitë dhe profesionistët që plotësojnë kërkesa të caktuara të përcaktuara nga autoritetet lokale, me një normë maksimale prej 15 përqind. Banorët gjithashtu mund të bëjnë blerje pa taksa deri në 100,000 juanë (rreth 12,200 euro) në vit.
Presidenti kinez, Xi Jinping ka thĂ«nĂ« se eksperimenti Hainan Ă«shtĂ« pjesĂ« e njĂ« strategjie qĂ« synon ta bĂ«jĂ« vendin mĂ« tĂ«rheqĂ«s pĂ«r bizneset e huaja, por kjo iniciativĂ« ka edhe rĂ«ndĂ«si tĂ« qartĂ« politike: Ă«shtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tâiu pĂ«rgjigjur politikave tregtare tĂ« presidentit tĂ« SHBA-ve, Donald Trump, i cili qĂ« nga fillimi i mandatit tĂ« tij tĂ« dytĂ« ka vendosur tarifa nĂ« shumĂ« vende anembanĂ« botĂ«s.
Xi shtoi se regjimi special i futur në ishull, pasqyron frymën e reformave të para të futura në Kinë duke filluar nga viti 1976, pas vdekjes së Mao Ce Dunit, kur vendi filloi të hapej për tregti të lirë dhe, ndër të tjera, krijoi zona të veçanta ekonomike ku tregtia u liberalizua.
Vendimi për të eliminuar tarifat për shumicën e importeve në Hainan, synon të zhvillojë vendin ekonomikisht dhe ta transformojë atë në një qendër të madhe tregtare ndërkombëtare.
Regjimi kinez përdor gjithashtu vende lehtësisht të kontrollueshme (si Ishulli Hainan) për të testuar politika të reja, qofshin ato sociale apo ekonomike. Megjithatë, këto reforma nuk duhet të interpretohen si një shenjë e një hapjeje më të madhe.
Richard McGregor, njĂ« studiues nĂ« organizatĂ«n australiane âLowy Instituteâ, i tha gazetĂ«s âNew York Timesâ se, pavarĂ«sisht deklaratave tĂ« Xi-sĂ«, eksperimenti i Hainanit nuk duhet tĂ« interpretohet si njĂ« shenjĂ« e hapjes sĂ« pĂ«rgjithshme tĂ« KinĂ«s ndaj tregtisĂ« sĂ« lirĂ«.
Përkundrazi, ka shumë të ngjarë që Kina të vazhdojë të zbatojë politikat tregtare që, në vitin 2025, i lejuan asaj të arrinte një suficit tregtar (domethënë, një bilanc pozitiv midis eksporteve dhe importeve) prej 1 trilion dollarësh.
Prandaj, këto politika bazohen në një orientim të fortë drejt eksportit dhe përdorimin e gjerë të tarifave për të mbrojtur tregun vendas.
Qëllimi i Kinës për të ndjekur këtë strategji është gjithashtu i dukshëm nga fakti se janë futur masa korrigjuese për të parandaluar që Hainani të bëhet një zonë e tregtisë së lirë përmes së cilës mallrat pa taksa mund të transportohen në pjesë të tjera të vendit.
Pasi importohen, mallrat duhet të qëndrojnë në ishull dhe mund të transportohen në pjesën tjetër të Kinës vetëm sipas kushteve shumë të rrepta për të parandaluar që ato të anashkalojnë sistemin kombëtar doganor.
Në mënyrë specifike, ato mund të transportohen në pjesë të tjera të Kinës vetëm nëse i nënshtrohen përpunimit në ishull dhe nëse, si rezultat, vlera e tyre rritet me të paktën 30%; përndryshe, ato mbeten subjekt i të njëjtave detyrime dhe taksa si mallrat e importuara nga jashtë.
Kjo kërkesë, në shumicën e rasteve, e bën joekonomike transportimin e mallrave të importuara nga Hainani në pjesën tjetër të Kinës.
Nga Gazeta Si â FSHF njoftoi rinovimin e kontratĂ«s me trainerin Sylvinho dhe stafin teknik tĂ« brazilianit
âVendimi pĂ«r rinovimin e kontratĂ«s reflekton besimin e plotĂ« tĂ« FSHF-sĂ« nĂ« stafin aktual, filozofinĂ« e punĂ«s sĂ« ndĂ«rtuar ndĂ«r vite dhe angazhimin pĂ«r stabilitet, vazhdimĂ«si dhe ambicie tĂ« larta. Ky hap synon forcimin e mĂ«tejshĂ«m tĂ« KombĂ«tares, rritjen e konkurrencĂ«s dhe pĂ«rfaqĂ«simin sa mĂ« dinjitoz tĂ« futbollit shqiptar nĂ« arenĂ«n ndĂ«rkombĂ«tareâ â thuhet nĂ« njoftimin e institucionit mĂ« tĂ« lartĂ« futbollistik nĂ« vend.
Në fakt FSHF ka vënë në funksion klauzolën në kontratën e mëparshme që parashikonte një zgjatje të bashkëpunimit, nëse Kombëtarja do të ishte ende në lojë për një kualifikim të mundshëm në Botëror.
NdĂ«rsa ajo befason Ă«shtĂ« se nĂ« federatat simotra, rinovime tĂ« tilla nuk janĂ« pĂ«r periudha 6 mujore, por pĂ«rfshijnĂ« fushatat eleminatore pasardhĂ«se.Â
Gazeta Si â Presidentja e pĂ«rkohshme e VenezuelĂ«s, Delcy RodrĂguez, ka shkarkuar gjeneralin Javier Marcano TĂĄbata, i cili ishte kreu i rojes presidenciale pĂ«r NicolĂĄs Maduro, presidentin e kapur ditĂ«t e fundit nga Shtetet e Bashkuara nĂ« njĂ« operacion sensacional.
Formalisht, Marcano ishte përgjegjës për sigurinë e Maduros, por në realitet, siguria e tij merrej kryesisht nga personeli kubanez, të cilit Maduro i besonte më shumë.
Në operacionin amerikan që çoi në kapjen e Maduro-s, u vranë 23 ushtarë venezuelianë, me shumë gjasa anëtarë të rojes presidenciale, dhe 32 ushtarë kubanë dhe agjentë të inteligjencës (një aleat i ngushtë i Venezuelës).
Shkarkimi i Marcanos Ă«shtĂ« pjesĂ« e riorganizimit tĂ« regjimit dhe makinerisĂ« sĂ« tij shtypĂ«se pas sulmit, megjithĂ«se RodrĂguez e falĂ«nderoi publikisht pĂ«r shĂ«rbimin e tij.
Marcano ishte sanksionuar nga Shtetet e Bashkuara dhe, pĂ«rveçse Ă«shtĂ« shumĂ« afĂ«r Maduros, konsiderohet pjesĂ« e zinxhirit komandues qĂ« mbikĂ«qyr burgjet ku mbahen tĂ« burgosurit politikĂ« â burgje ku ndodhin shkelje sistematike tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut dhe raste tĂ« dokumentuara tĂ« torturĂ«s.
NĂ« vend tĂ« tij, RodrĂguez emĂ«roi Gustavo GonzĂĄlez LĂłpez, njĂ« bashkĂ«punĂ«tor tĂ« ngushtĂ« tĂ« ministrit tĂ« BrendshĂ«m me ndikim Diosdado Cabello. TĂ« mĂ«rkurĂ«n, RodrĂguez emĂ«roi gjithashtu njĂ« drejtor tĂ« ri tĂ« kundĂ«rzbulimit ushtarak.
Gazeta Si â NjĂ« nga fjalĂ«t mĂ« tĂ« diskutuara nĂ« industrinĂ« e teknologjisĂ« nĂ« vitin 2025 ishte âagjentâ, njĂ« term qĂ« tregon njĂ« sistem inteligjence artificiale tĂ« aftĂ« tĂ« veprojĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« autonome nĂ« emĂ«r tĂ« njĂ« pĂ«rdoruesi, siç Ă«shtĂ« rezervimi i fluturimeve ose bĂ«rja e blerjeve online thjesht duke futur njĂ« kĂ«rkesĂ« me tekst.
Gjatë vitit 2025, OpenAI dhe Perplexity publikuan dy shfletues (ChatGPT Atlas dhe Comet) me aftësi të bazuara në agjentë, ndërsa kompani të tjera po zhvillojnë chatbot-e gjithnjë e më të aftë për të vepruar në emër të përdoruesve.
Sot, agjentët kanë aftësi mjaft të kufizuara, pjesërisht, sepse ata veprojnë në një ueb që nuk është projektuar për ta, por për përdoruesit njerëzorë.
PĂ«r tĂ« qenĂ« nĂ« gjendje tĂ« kryejĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« veprime online bazuar nĂ« njĂ« kĂ«rkesĂ« tĂ« thjeshtĂ«, AI duhet tĂ« jetĂ« nĂ« gjendje tĂ« âkomunikojĂ«â me çdo faqe interneti ose shĂ«rbim online: pĂ«r momentin, megjithatĂ«, nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« se si do tĂ« arrihet kjo.
NĂ«ntorin e kaluar, pĂ«r shembull, Amazonpaditi Perplexity, duke e akuzuar atĂ« se i bĂ«nte agjentĂ«t e saj tĂ« padallueshĂ«m nga pĂ«rdoruesit njerĂ«zorĂ«, ndĂ«rsa Airbnb bllokoi agjentĂ«t e OpenAI, duke i quajtur ata âende jo gatiâ pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« rezervime nĂ« platformĂ«.
Për shumë kompani, rreziku është që ata thjesht të bëhen një bazë të dhënash nga e cila mund të tërheqin chatbot-et, duke humbur çdo pikë kontakti me përdoruesit.
Për ta transformuar uebin në një mjedis më pak armiqësor për agjentët, është e nevojshme pjesëmarrja e sa më shumë palëve të interesuara.
Eksperimenti qĂ« ka dhĂ«nĂ« rezultatet mĂ« tĂ« mira deri mĂ« tani, Ă«shtĂ« âModel Context Protocolâ (MCP), njĂ« protokoll komunikimi i zhvilluar nĂ« mesin e vitit 2024 nga Anthropic, kompania qĂ« zhvillon chatbot-in âClaudeâ.
MCP mund tĂ« shihet si ânjĂ« port USB-C pĂ«r aplikacionet e AI-sĂ«â, domethĂ«nĂ« njĂ« sistem universal pĂ«r lidhjen dhe mundĂ«simin e AI-ve tĂ« komunikojnĂ« me pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« uebit.
I lindur si një projekt personal nga David Soria Parra dhe Justin Spahr-Summers, dy punonjës të Anthropic, projekti u përhap së pari brenda kompanisë dhe më pas në të gjithë industrinë, duke u miratuar nga OpenAI, Google dhe Microsoft.
Në një farë mënyre, MCP i ngjan funksionimit të API-ve (Ndërfaqet e Programimit të Aplikacioneve), ndërfaqet që lejojnë aplikacionet dhe faqet e internetit të komunikojnë me njëra-tjetrën.
API-të veprojnë si ndërmjetës midis shërbimeve të ndryshme online dhe përdoren për të aksesuar faqet e internetit ose aplikacionet duke përdorur Google ose Facebook, ose për të integruar Google Maps në një aplikacion, për shembull.
MegjithatĂ«, API-tĂ« janĂ« tĂ« dizajnuara pĂ«r zhvilluesit njerĂ«zorĂ«: çdo shĂ«rbim ka rregullat dhe dokumentacionin e vet specifik, tĂ« cilat programuesit duhet tâi ndjekin pĂ«r tĂ« bashkĂ«vepruar me to.
Megjithatë, me MCP, një chatbot mund të pyesë një faqe interneti (konkretisht, serverin e saj MCP) për të zbuluar se çfarë mund dhe nuk mund të bëjë me të.
ĂshtĂ« njĂ« ndryshim delikat, por domethĂ«nĂ«s: ndĂ«rsa API-tĂ« janĂ« dokumente procedurale pĂ«r operatorĂ«t njerĂ«zorĂ«, MCP i drejtohet drejtpĂ«rdrejt IA-sĂ«.
QĂ«llimi i MCP nuk Ă«shtĂ« tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« API-tĂ«, por mĂ« tepĂ«r tâi plotĂ«sojĂ« ato pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« shĂ«rbime tĂ« pĂ«rdorshme nga agjentĂ«t.
Deri në dhjetorin e kaluar, një nga kritikat e drejtuara ndaj MCP ishte se nuk ishte vërtet neutral. Anthropic e kishte krijuar atë si një projekt me burim të hapur (që do të thotë falas dhe i modifikueshëm nga kushdo), por kishte nga ata që kishin frikë se kompania mund të ndryshonte mendje dhe ta mbyllte në të ardhmen.
Prandaj, muajin e kaluar, Anthropic ia dhuroi MCP Fondacionit Linux, organizatës jofitimprurëse që mbështet zhvillimin e Linux, sistemit operativ me burim të hapur.
MCP nuk është i vetmi projekt i këtij lloji që i është dhuruar Fondacionit Linux: Block, një kompani shërbimesh të teknologjisë financiare, dhuroi gjithashtu Goose, agjentin e saj me burim të hapur, dhe OpenAI bëri të njëjtën gjë me Agents.md, një format universal për zhvillimin e agjentëve.
Dhjetorin e kaluar, OpenAI, Anthropic dhe Block themeluan Fondacionin Agentic AI (AAIF), një organizatë jofitimprurëse që përfshin gjithashtu Google, Microsoft dhe Amazon Web Services, dhe e cila promovon zhvillimin e uebit për agjentët e IA-së.
AAIF do tĂ« kontrollohet gjithashtu nga Linux Foundation, CEO i tĂ« cilit, Jim Zemlin, i tha âThe Vergeâse nuk kishte parĂ« kurrĂ« kaq shumĂ« interes pĂ«r njĂ« iniciativĂ« si kjo: âMezi po pĂ«rballoj numrin e thirrjeve qĂ« vijnĂ« nga organizatat qĂ« duan tĂ« bashkohenâ.
Gazeta Si â Ministrja e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjitikĂ«s, Belinda Balluku, njofton se pavarĂ«sisht reshjeve tĂ« dendura tĂ« shiut dhe kushteve tĂ« paqĂ«ndrueshme atmosferike, operimet nĂ« Aeroportin NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« TiranĂ«s (Rinas) po vijojnĂ« normalisht deri nĂ« kĂ«to momente.
Në një njoftim në rrjetet sociale, ajo thekson se situata meteorologjike mbetet e paqëndrueshme, duke shkaktuar në disa raste shmangie ose vonesa gjatë uljes së avionëve.
âOperimet nĂ« Aeroportin NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« TiranĂ«s vijojnĂ« normalisht gjatĂ« ditĂ«s deri nĂ« kĂ«to momente. Situata meteorologjike mbetet e paqĂ«ndrueshme, duke shkaktuar nĂ« disa raste shmangie ose vonesa gjatĂ« uljes. ShĂ«rbimet e lundrimit ajror janĂ« plotĂ«sisht tĂ« angazhuara pĂ«r tĂ« menaxhuar çdo situatĂ« tĂ« pazakontĂ« qĂ« mund tĂ« krijohet si pasojĂ« e pĂ«rkeqĂ«simit tĂ« mundshĂ«m tĂ« kushteve meteorologjike gjatĂ« orĂ«ve nĂ« vijimâ, thuhet nĂ« njoftimin e ndarĂ« nga BallukuâOperimet nĂ« Aeroportin NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« TiranĂ«s vijojnĂ« normalisht gjatĂ« ditĂ«s deri nĂ« kĂ«to momente. Situata meteorologjike mbetet e paqĂ«ndrueshme, duke shkaktuar nĂ« disa raste shmangie apo vonesa gjatĂ« uljesâ, shprehet ministrja.
Ajo bën me dije se shërbimet e Lundrimit Ajror janë në gatishmëri të plotë për të menaxhuar çdo situatë të pazakontë që mund të krijohet si pasojë e përkeqësimit të mëtejshëm të kushteve të motit gjatë orëve në vijim.
Sipas Ballukut, prioritet mbetet garantimi i sigurisë së pasagjerëve dhe i stafit ajror, ndërsa çdo vendim për devijim apo shtyrje fluturimesh merret në përputhje me standardet ndërkombëtare të sigurisë.
Ministrja u ka bërë gjithashtu thirrje udhëtarëve të informohen rregullisht pranë kompanive ajrore për oraret e fluturimeve, për shkak se kushtet atmosferike mund të ndikojnë në ndryshime të minutës së fundit.
Gazeta Si â Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, kanĂ« sekuestruar dy cisterna ruse nafte: âMarineraâ dhe âSophiaâ.
E para u ndalua nĂ« Atlantikun e Veriut, e dyta nĂ« Karaibe. TĂ« dyja u sanksionuan nga SHBA-tĂ«, duke pĂ«rmendur âaktivitete tĂ« paligjshmeâ si arsye pĂ«r bllokadĂ«n.
Moska u pĂ«rgjigj menjĂ«herĂ«: âHyrja nĂ« bordin e âMarinerasâ nga forcat amerikane, shkel KonventĂ«n e OKB-sĂ« tĂ« vitit 1982 mbi Ligjet e Detitâ, denoncoi Ministria Ruse e Transportit, duke shtuar: âMĂ« 24 dhjetor 2025, cisterna mori njĂ« leje tĂ« pĂ«rkohshme pĂ«r tĂ« lundruar nĂ«n flamurin kombĂ«tar tĂ« FederatĂ«s Ruse, tĂ« lĂ«shuar nĂ« bazĂ« tĂ« legjislacionit rus dhe ligjit ndĂ«rkombĂ«tarâ.
Ministri britanik i Mbrojtjes, John Healey deklaroi se Londra i ofroi mbështetje ushtarake Uashingtonit.
E bllokuar nĂ« brigjet e EvropĂ«s kontinentale, âMarineraâ, mĂ« parĂ« âBella 1â, akuzohet nga ShtĂ«pia e BardhĂ« pĂ«r shkelje tĂ« sanksioneve tĂ« SHBA-sĂ« dhe transportim tĂ« naftĂ«s bruto iraniane.
Ajo kishte qenĂ« nĂ« shĂ«njestĂ«r tĂ« Uashingtonit pĂ«r njĂ«farĂ« kohe, me njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tâu hipur nĂ« anije muajin e kaluar, por anija ndryshoi kursin, emrin dhe flamurin (nga i GuajanĂ«s, tek ai rus).
Departamenti i SigurisĂ« KombĂ«tare i SHBA-ve, udhĂ«hoqi operacionin. PĂ«rpjekjet e RusisĂ« pĂ«r tĂ« mbrojtur anijen ishin tĂ« pasuksesshme, me Kremlinin qĂ« dĂ«rgoi anije ushtarake dhe njĂ« nĂ«ndetĂ«se pĂ«r tĂ« âshoqĂ«ruarâ Marinera-n.
Autoritetet amerikane sekuestruan gjithashtu njĂ« tjetĂ«r anije cisternĂ« nafte nĂ« Karaibe: âM/T Sophiaâ, e cila, sipas mediave amerikane, po valĂ«viste nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« rreme njĂ« flamur kamerunas, megjithĂ«se nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« ishte rus.
Sipas Uashingtonit, âSophiaâ ishte gjithashtu pjesĂ« e tĂ« ashtuquajturĂ«s âflotĂ« nĂ« hijeâ dhe tashmĂ« i nĂ«nshtrohej sanksioneve njĂ«soj si âMarineraâ. Sipas KomandĂ«s Jugore tĂ« SHBA-ve, Roja Bregdetare e SHBA-ve po shoqĂ«ron âSophianâ nĂ« SHBA.
Operacionet ishin pjesĂ« e âbllokadĂ«s totaleâ tĂ« shpallur nga Donald Trump si pjesĂ« e fushatĂ«s sĂ« SHBA-ve pĂ«r tĂ« rrĂ«zuar presidentin venezuelan, NicolĂĄs Maduro, i cili u kap nga Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s gjatĂ« operacionit kompleks tĂ« fundjavĂ«s sĂ« kaluar dhe aktualisht Ă«shtĂ« nĂ« gjyq.
Duke pasur parasysh tensionin në rritje në Venezuelë dhe nga frika e një eksodi emigrantësh drejt territorit të saj, Kolumbia ka vendosur mbi 30,000 anëtarë të Forcave të saj të Armatosura përgjatë kufirit me Republikën Bolivariane.
Masa, e urdhëruar nga presidenti Gustavo Petro, përfshin vendosjen e tankeve, patrullave dhe një Postë të Unifikuar Komanduese në Cucuta, gjithashtu në përgjigje të kthimit të mundshëm të grupeve të armatosura si disidentët ELN dhe FARC.
Nga Gazeta âSiâ- Kryeministri Edi Rama ka postuar dy fotografi nga Shkozeti, ku mbetjet kanĂ« bllokuar kanalin, duke pĂ«rmbytur zonĂ«n pĂ«rreth.
Në reagimin e tij, Rama e lidh drejtpërdrejt situatën me mungesën e përgjegjshmërisë qytetare, duke theksuar se ndotja e përditshme kthehet në rrezik real gjatë reshjeve intensive.
Kjo Ă«shtĂ« edhe arsyeja, pse sipas RamĂ«s, ka ndodhur edhe pĂ«rmbytja e fundit. Sipas tij, pĂ«r shkak tĂ« mbetjeve nĂ« kanal, uji nuk ka arritur tĂ« kalojĂ« dot pĂ«r tâu derdhur mĂ« pas nĂ« det.
Sipas tij, qyetarët e duan atdheun vetëm në stadium.
Sigurisht qĂ« kur i hedhim plehrat e shishet plastike nĂ«pĂ«r fusha e nĂ« anĂ«t e rrugĂ«ve tĂ« atdheut qĂ« e duam vetĂ«m nĂ« stadium, vjen njĂ« ditĂ« shiu me gjyma qĂ« i mbledh nga janĂ« e nga sâjanĂ« dhe i dynd nĂ« det, po kur pastaj shiu Ă«shtĂ« aq i furishĂ«m sa ky i fundit, atĂ«herĂ« nuk e arrinë⊠pic.twitter.com/xJpxPdeCQq
âSigurisht qĂ« kur i hedhim plehrat e shishet plastike nĂ«pĂ«r fusha e nĂ« anĂ«t e rrugĂ«ve tĂ« atdheut qĂ« e duam vetĂ«m nĂ« stadium, vjen njĂ« ditĂ« shiu me gjyma qĂ« i mbledh nga janĂ« e nga sâjanĂ« dhe i dynd nĂ« det, po kur pastaj shiu Ă«shtĂ« aq i furishĂ«m sa ky i fundit, atĂ«herĂ« nuk e arrin dot detin si zakonisht sepse gryka e kanalit taposet krejt, duke pĂ«rmbytur dynjanĂ«âŠâ, shkruan Rama nĂ« X.
Më herët ai ironizoi akuzat e opozitës duke deklaruar se e njëjta gjë me përmbytje ka ndodhur edhe në disa vende të rajonit, por askush nuk ka fajësuar qeveritë e vendeve të tyre.
Gazeta Si â NjĂ« automjet tip âBMW M-8â, me vlerĂ« 140 mijĂ« euro, u sekuestrua nga policia nĂ« TiranĂ«, pasi dyshohet se ishte vjedhur nĂ« Gjermani.
Makina luksoze ishte blerë nga një 39-vjeçar me inicialet E.D., ndaj të cilit kanë nisur hetimet. Ndërsa është shpallur në kërkim shqiptari nga Kosova, F.H., 42 vjeç i cili dyshohet se e ka trafikuar automjetin drejt Shqipërisë.
Rasti u zbulua pasi 39-vjeçari ishte ndalua nga policia për kontroll.
Nga Gazeta âSiâ- Vendi ynĂ« vijon tĂ« jetĂ« i pĂ«rfshirĂ« nga moti i keq, por situata Ă«shtĂ« drejt pĂ«rmirĂ«simit nĂ« disa qytete.
Mbrëmjen e kësaj të mërkure, për shkak të inerteve dhe dherave në aksin Qafë Plloçë-Qukës, aktualisht po mbyllet qarkullimi në këtë segment.
Mësohet nga informacionet më të fundit, se për të marrë masa lidhur me qarkullimin e mjeteve dhe për të shmangur rrezikun e aksidenteve, është mbyllur përkohësisht qarkullimi në këtë aks.
Policia e qarkullimit rrugor Korçë dhe ajo e Elbasanit po orientojnë mjetet drejt rrugës së vjetër duke vendosur patrulla në hyrje të Qafë Plloçës dhe në hyrje të Qukësit për të mos lejuar hyrjen në aksin e ri.
Aksi do të qëndrojë i mbyllur deri në momentin që firma kontraktore të pastrojë plotësisht të gjitha dherat e inertet që kanë rënë në rrugë dhe derisa të mos ketë më rrezik për qarkullimin e mjeteve.
Gjatë ditës, në Durrës, problematika është në zonën e ish-Kënetës e më konkretisht në bllokun rreth Burgut, ku dje të paraburgosurit u zhvendosën nga kati i parë tek i dyti.
Në Durrës, janë rreth 800 banesa të cilat kanë ujë në oborret dhe në brendësi të tyre dhe janë evakuuar 18 familje me 60 persona të cilët janë sistemuar në 2 shtëpitë e pushimit, në atë të Ministrisë së Brendshme dhe në atë të Mbrojtjes.
Po ashtu probleme ka në Shkozet Lagjja 14 sidomos në zonën që njihet si NISH tulla.
Një grup banorësh të zonës së Kënetës në Durrës kanë protestuar për të kërkuar vëmendjen e strukturave të shtetit pasi banesat e tyre janë ende nën ujë për shkak të reshjeve të dendura të shiut.
BanorĂ« thonĂ« se kanalet janĂ« tĂ« bllokuar dhe se kanĂ« mbi 30 cm ujĂ« nĂ« oborret dhe banesat e tyre. Ata shprehen se ende nuk ka shkuar asnjĂ« njeri pĂ«r tâi ndihmuar.
âUji nuk po tĂ«rhiqet dhe dĂ«met janĂ« shumĂ« tĂ« mĂ«dhaâ, tha njĂ« banor ndĂ«rsa njĂ« tjetĂ«r banor kĂ«rkoj nga autoritetet qĂ« tĂ« shkojnĂ« te kryejnĂ« verifikimet.
âJemi nĂ« mĂ«shirĂ« tĂ« fatit, nuk ka ardhur askush nga grupet e verifikimit pĂ«r tĂ« parĂ« situatĂ«nâ, thotĂ« ai.
Një tjetër thotë se edhe më herët janë përmbytur dhe nuk i kanë dëmshpërblyer pavarësisht premtimit.
âKĂ«rkoj ndihmĂ«. Jam i pĂ«rmbytur, familje me 4 pjesĂ«tar. Uji arrin deri nĂ« 30 cm. Nuk ka zgjidhje. Nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m pĂ«r veten time por edhe pĂ«r tĂ« tjerĂ«t. Kjo Ă«shtĂ« hera e dytĂ« qĂ« pĂ«rmbytemi, Ă«shtĂ« hera e dytĂ«. Nuk kemi marrĂ« dĂ«mshpĂ«rblimâ, u shpreh njĂ« banor.
Gjatë natës në Lezhë dhe Kurbin ka patur reshje në intensitet të ulët, çka ka ndikuar në përmirësimin e situatës. Uji është tërhequr në pjesën më të madhe të zonave urbane.
Ndërkohë situata është ende problematike në Kurbin ku janë evakuuar rreth 8 familje, ndërsa sipërfaqja e përmbytur në të gjithë qarkun është 3010 ha dhe 150 banesa të rrethuara nga uji. Konkretisht në bashkinë Lezhë janë nën ujë 1010 ha tokë bujqësore dhe 2000 ha në bashkinë Kurbin. Në gjithë qarkun e Lezhës ka rifilluar procesi mësimor.
Lumi Vjosa ka dalë nga shtrati në zonën e pazarit, pranë Ura e Mifolit, si pasojë e prurjeve të larta të ujit. Sipas të dhënave të fundit, niveli i Vjosës ka arritur në 7.1 metra mbi nivelin e detit.
Autoritetet kanë njoftuar të gjitha familjet që jetojnë pranë lumit të marrin masa paraprake dhe të jenë të vëmendshme ndaj çdo rreziku të mundshëm.
Në fshatin Vajzë, ka pësuar çarje rruga nacionale që lidh fshatrat Kote- me fshatin Vajzë, Amantian Sevasterin, Plocen etj. Për shkak të shkarjes së dheut, dy banesa rrezikojnë të shemben po në fshatin Vajzë.
Aksi nacional Gjirokastër- Kakavijë është i bllokuar në zonën e Kordhoçes, përballë fshatit Lazarat. Ne vendngjarje janë punonjësit e firmës mirëmbajtëse të cilët po punojnë për hapjen e rrugës. Gjithashtu ka bllokim te rrugës Gjirokastër-Valare në vendin e quajtur Ura e Aznakut.
Në bashkinë Elbasan janë përmbytur 5 banesa në zonën e uzinës 12 te ish-Kombinatit Metalurgjik si pasojë e bllokimit të kanalit kullues. Raportohet edhe për disa shtëpi të përmbytura në Belsh.
Gazeta Si â Gjykata e Posaçme ka liruar nga qelia me masĂ«n âarrest shtĂ«pieâ, CEO-n kinez tĂ« kompanisĂ« âBankers Petroleumâ, Hongping Xiao.
Vendimi vjen vetĂ«m pak ditĂ« pasi me kĂ«rkesĂ« tĂ« ProkurorisĂ« sĂ« Posaçme, GJKKO zgjati afatet hetimore me 3 muaj pĂ«r dosjen âBankersâ.
Sipas organit të akuzës, kërkesa bazohet në kryerjen e veprimeve të tjera hetimore shtesë për shkak të kompleksitetit të çështjes.
I vetmi qĂ« ndodhej nĂ« masĂ«n âarrest nĂ« burgâ pĂ«r kĂ«tĂ« çështje, ishte CEO kinez i kompanisĂ«, Hongping Xiao, ndĂ«rsa tĂ« gjithĂ« tĂ« pandehurit e tjerĂ«, janĂ« nĂ« masa mĂ« tĂ« buta si âarresti shtĂ«piakâ.
Hetimet lidhen me deklarime tĂ« dyshimta tatimore dhe shmangie tĂ« detyrimeve financiare nga 2004â2024, duke shkaktuar dĂ«m tĂ« konsiderueshĂ«m financiar nĂ« buxhetin e shtetit.
Sipas ProkurorisĂ«, âBankersâ ka realizuar shitje dhe eksporte nafte nĂ« vlerĂ«n totale prej 532 miliardĂ« lekĂ«sh, por ka deklaruar humbje pĂ«r çdo vit, me njĂ« total prej 11.7 miliardĂ« lekĂ«sh, duke shmangur tatimin mbi fitimin dhe pĂ«rfituar rimbursime tĂ« dyshimta tĂ« TVSH-sĂ«.
MĂ« herĂ«t, Drejtoria e PĂ«rgjithshme e Doganave ka bllokuar aktivitetin e âBankers Petroleumâ pĂ«r shkak tĂ« gjobĂ«s 120 milionĂ« euro ende tĂ« pashlyer, tĂ« vendosur nĂ« 2019, pasi kompania naftĂ«nxjerrĂ«se nuk kishte paguar 30 milionĂ« euro akcizĂ« pĂ«r holluesin.
Gazeta Si â Gjykata e TiranĂ«s ka dĂ«nuar me 25 vite burg, 64-vjeçarin Isuf Hasa, i cili mĂ« 13 janar 2025, vrau fqinjin e tij, Xhemal Meta nĂ« fshatin ShĂ«ngjin i VogĂ«l, nĂ« ShĂ«ngjergj tĂ« TiranĂ«s.
NĂ« vendimin e GjykatĂ«s, thuhet se Hasa shpallet fajtor pĂ«r kryerjen e veprĂ«s penale âVjedhja me pasojĂ« vdekjenâ.
Vuajtja e këtij dënimi të fillojë nga dita e ndalimit të tij më 15 janar 2025 dhe do të kryhet në një burg të sigurisë së lartë.
Ngjarja e rëndë ndodhi kur 64-vjeçari goditi me çekiç fqinjin e tij Xhemal Meta, në oborrin e shtëpisë së viktimës. Pas ngjarjes, ai i mori edhe rreth 200 mijë lekë që Meta i mbante me vete.
Ai kishte akumuluar mllef ndaj Metës prej kohësh pasi viktima i thoshte shpesh se nuk ishte burrë, pasi rrinte 4 ditë në punë pa ardhur në shtëpi dhe nuk e dinte çfarë bëhej me gruan e tij.
Nga Gazeta âSiââ Kreu i PD Sali Berisha bĂ«ri thirrje qĂ« tĂ« shpallet gjendja e fatkeqĂ«sisĂ« natyrore pĂ«r shkak tĂ« pĂ«rmbytjeve nĂ« vend.
Ai akuzoi Ramën se po bën sehir në këtë situatë. Sipas tij, Rama po reagon me cinizëm ekstrem (duke iu referuar postimit të Ramës në mëngjes) dhe madje tha se po tallet ndaj qytetarëve të përmbytur.
Sipas tij, 42 milionë eurot e dhëna për mbrojtjen e Durrësit nga përmbytjet janë vjedhur.
Ai tha se pavarësisht se nga Vora gjer në bregdet shtrihet sistemi i kanalizimit që synon të mbrojë ato territore nga përmbytja, kanalet sipas tij janë fiktive dhe janë të bllokuara.
âMijĂ«ra e mijĂ«ra familje shqiptare kanĂ« pĂ«suar pasoja shumĂ« tĂ« rĂ«nda nga pĂ«rmbytjet. VetĂ«m nĂ« rrethin e DurrĂ«sit pĂ«rllogariten rreth 4 mijĂ« banesa, biznese dhe objekte tĂ« tjera.
Dëmet janë jashtëzakonisht të mëdha.
Por nuk është vetëm rrethi i Durrësit me përmbytje, nga Gjirokastra gjer në Shkodër janë pra mijëra e mijëra familje të tjera, biznese, fabrika, të cilat kanë pësuar dëme të parikuperueshme.
Partia Demokratike kërkon menjëherë shpalljen e gjendjes së fatkeqësisë natyrore në këtë zonë.
Edi Rama apo Ramaduro qĂ« bĂ«n sehir, nuk shpallen gjendjen e fatkeqĂ«sisĂ« natyrore nĂ« DurrĂ«s dhe nĂ« LezhĂ«, apo ShkodĂ«r dhe qarqet e tjera, vetĂ«m e vetĂ«m se ligji e detyron atĂ« nĂ« kĂ«tĂ« gjendje tâu pĂ«rgjigjet njĂ« pĂ«r njĂ« dĂ«met tĂ« krijuara nga fatkeqĂ«sia natyrore.
Ky qëndrim indiferent, cinik është një lloj krimi në vetvete. Kësaj katastrofe natyrore, me përmasa të papara ndonjëherë, Edi Rama ndaj saj reagon me një cinizëm ekstrem, me një paturpësi, me një tallje ndaj qytetarëve të përmbytur.
Ai në postimin e tij fajëson opozitën e cila nuk po e akuzon atë për shirat e rrëmbyera që kanë rënë.
Ky qĂ«ndrim cinik, tallĂ«s ndaj qytetarĂ«ve, turpĂ«ron çdo njeri qĂ« ka cipĂ«â, tha Berisha.
Barça vjen pas një fitoreje emocionale ndaj rivalëve të qytetit, Espanyol, duke marrë 3 pikë pasi shënoi 2 herë në minutat e fundit.
Portieri Joan Garcia, ishte vendimtar nĂ« rikthimin e tij nĂ« stadiumin âRCDEâ, duke 6 pritje ndĂ«rsa pĂ«rballej me fishkĂ«llima tĂ« pandĂ«rprera nga tifozĂ«t e Espanyol-it, tĂ« cilĂ«t dikur brohorisnin emrin e tij.
Fitorja â e 8 radhazi nĂ« tĂ« gjitha kompeticionet â i lejoi âCulesâ tĂ« ruanin epĂ«rsinĂ« prej 4 pikĂ«sh ndaj Realit tĂ« Madridit nĂ« krye tĂ« tabelĂ«s sĂ« klasifikimit.
Nga ana tjetër, Athletic Club u mjaftua me një barazim 1-1 ndaj Osasunës në fundjavë dhe nuk ka fituar në 3 ndeshjet e fundit të kampionatit.
Aktualisht renditet në vendin e 8 në La Liga me 24 pikë pas 19 ndeshjesh, 4 pikë larg zonës së Evropës.
Katalanasit e mposhtĂ«n Bilbao-n edhe nĂ« pĂ«rballjen e kĂ«tij sezoni, 4-0 nĂ« âCamp Nouâ nĂ« NĂ«ntor.
TĂ« rejat e fundit nga Barcelona
Skuadra e Hansi Flick po funksionon në mënyrë perfekte aktualisht dhe trajneri gjerman shpreson ta transferojë këtë formë edhe në Arabinë Saudite për të fituar një tjetër trofe.
Joan Garcia bëri diferencën ndaj Espanyol-it dhe pritet të jetë sërish titullar kundër Athletic Club.
Gerard Martin ka luajtur me dinjitet nĂ« qendĂ«r tĂ« mbrojtjes pĂ«rkrah me Pau CubarsĂ.
Eric Garcia është i vetmi lojtar që ka luajtur në çdo ndeshje të Barcelona-s këtë sezon dhe pritet ta nisë sërish në mesfushë përkrah Pedrit të mërkurën.
FermĂn LĂłpez asistoi dy golat e sĂ« shtunĂ«s, çka me siguri e rikthen nĂ« formacionin titullar.
Robert Lewandowski mund të jetë gjithashtu në formacion, pasi humbi vendin ndaj Ferran Torres javët e fundit.
TĂ« rejat e fundit nga Athletic Bilbao
Trajneri bask, Ernesto Valverde â i cili ka luajtur dhe drejtuar mĂ« parĂ« te Barcelona â do tĂ« ketĂ« nĂ« dispozicion njĂ« skuadĂ«r tĂ« plotĂ« pĂ«r duelin e sotĂ«m.
Vëllezërit Williams, Iñaki dhe Nico, pritet të aktivizohen në krahët e sulmit.
Oihan Sancet ka shumĂ« gjasa ta nisĂ« si numri 10 dhe, ndonĂ«se Ă«shtĂ« i aftĂ« tĂ« ndryshojĂ« njĂ« ndeshje me njĂ« moment brilant, do tâi duhet tĂ« kontrollojĂ« emocionet, pasi shpesh rrezikon ndĂ«shkimet me karton.
Portieri titullar i Spanjë, Unai Simón, do të jetë në portë.
Gazeta Si â Aldrich Ames, njĂ« zyrtar i lartĂ« prej kohĂ«sh nĂ« CIA (agjencia kryesore e inteligjencĂ«s sĂ« jashtme amerikane), ka vdekur nĂ« moshĂ«n 84 vjeç nĂ« njĂ« burg nĂ« SHBA.
Ai kishte qenë i burgosur që nga viti 1994 për vite me radhë për shitje informacioni të klasifikuar Bashkimit Sovjetik dhe më vonë Rusisë.
Ames lindi në vitin 1941 dhe babai i tij kishte punuar gjithashtu si analist i CIA-s. Ai iu bashkua agjencisë në moshën 26 vjeç dhe gradualisht u ngjit në gradë derisa u emërua kreu i shërbimit të kundërzbulimit të divizionit që merrej me Bashkimin Sovjetik në vitin 1983.
Ky ishte një nga rolet më të rëndësishme brenda agjencisë në kulmin e Luftës së Ftohtë: Ames kishte qasje, ndër të tjera, në emrat e burimeve sovjetike që bashkëpunonin fshehurazi me Shtetet e Bashkuara.
Ai kishte probleme me alkoolin dhe borxhe të konsiderueshme për shkak të mbështetjes së gruas së tij të parë.
PĂ«r tâi shlyer ato, ai vendosi tâia shiste informacionin qĂ« kishte nĂ« zotĂ«rim Bashkimit Sovjetik. Ames filloi nĂ« vitin 1985, duke u shitur sovjetikĂ«ve emrat e disa zyrtarĂ«ve tĂ« KGB-sĂ« (shĂ«rbimi sekret i Bashkimit Sovjetik) qĂ« punonin fshehurazi pĂ«r Shtetet e Bashkuara nĂ« kĂ«mbim tĂ« 50,000 dollarĂ«ve.
Ai e vazhdoi këtë praktikë për nëntë vjet, derisa u arrestua pas një hetimi federal më 21 shkurt 1994. Hetimi filloi gjithashtu për shkak të dyshimeve rreth stilit të tij luksoz të jetesës në atë kohë, i cili ishte shumë përtej mundësive të zyrtarëve të CIA-s.
Ames bashkĂ«punoi menjĂ«herĂ« me autoritetet dhe u dĂ«nua me burgim tĂ« pĂ«rjetshĂ«m; nĂ« kĂ«mbim, ai siguroi qĂ« gruaja e tij e dytĂ«, Maria del Rosario Casas Dupuy, tĂ« merrte vetĂ«m njĂ« dĂ«nim me pesĂ« vjet burg, pavarĂ«sisht dijenisĂ« sĂ« saj pĂ«r aktivitetet e burrit tĂ« saj. ĂshtĂ« vlerĂ«suar se gjatĂ« nĂ«ntĂ« viteve tĂ« tij si spiun pĂ«r Bashkimin Sovjetik, Ames kompromentoi mĂ« shumĂ« se 100 operacione tĂ« fshehta tĂ« CIA-s, duke shkaktuar vdekjen e tĂ« paktĂ«n 10 personave qĂ« bashkĂ«punuan me inteligjencĂ«n amerikane.
Nga Gazeta Si â E pafat nĂ« garĂ«n e Kranjska Gora-s nĂ« Slloveni, por Lara Colturi konfirmohet si njĂ« nga 3 skiatoret mĂ« tĂ« forta nĂ« Slalom.
Pas garës së 6 nga 10 të tilla në kalendarin e Slalom për këtë sezon, Lara renditet e treta me 280 pikë.
Ndërsa në klasifikimin e përgjithshëm pas 17 nga 37 garat e zhvilluara, ajo është në vendin e 8 me 402 pikë.
122 pikët që plotësojnë këtë renditje, vijnë nga garat e Slalom-it gjigand (6/10 gara) që aktualisht nuk rezulton një pikë e fortë e Colturi-t.
Gazeta Si â PĂ«rafĂ«rsisht 400 pasagjerĂ« nĂ« dy fluturime tĂ« kompanisĂ« âWizzairâ me destinacion TiranĂ«n nga Bolonja dhe Bergamo, zbarkuan nĂ« Aeroportin e Brindisit nĂ« orĂ«n 3:00 tĂ« mĂ«ngjesit mĂ« 7 janar pĂ«r shkak tĂ« motit tĂ« keq nĂ« aeroportin shqiptar.
Sipas mediave italiane, ky devijim i detyruar emergjent, shkaktoi një protestë, e cila u nxeh gjithnjë e më shumë ndërsa orët kalonin pa marrë asnjë lajm.
Një grup i madh udhëtarësh hynë me forcë nëpër porta, thyen kordonet e sigurisë dhe pushtuan pistën.
Kjo situatë e rrezikshme nxiti ndërhyrjen e policisë së aeroportit, e cila ka rikthyer normalitetin, megjithëse pasagjerët janë ende të pasigurt nëse ose kur do të vazhdojë udhëtimi i tyre, apo nëse do të duhet të kthehen.
Protesta është ende duke vazhduar dhe dhjetëra pasagjerë ende protestojnë, duke kërkuar riatdhesim të menjëhershëm në Shqipëri.
Ata ndodhen vetëm pak metra larg dy avionëve të bllokuar në Brindizi. Të tjerë kanë pranuar ofertën e linjës ajrore për të marrë një autobus zëvendësues për në Fiumicino dhe më pas për të hipur në një fluturim për në Tiranë.
Po shqyrtohet gjithashtu mundësia që 150 pasagjerë të arrijnë në Shqipëri me një traget që niset nga Brindizi këtë pasdite dhe që shkon në Vlorë.
Aeroporti po monitorohet nga policia, karabinierët dhe oficerët e Guardia di Finanza për të parandaluar probleme të mëtejshme të rendit publik. Deri më tani, protesta nuk ka shkaktuar vonesa në fluturimet që mbërrijnë ose nisen nga Brindizi.
Ămimi i arit ra gjatĂ« tĂ« mĂ«rkurĂ«s pasi investitorĂ«t nisĂ«n njĂ« trend shitje, pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar nga çmimi mĂ« i lartĂ« i metalit. NdĂ«rkohĂ«, edhe forcimi i dollarit rĂ«ndoi mbi gjendjen e tregut tĂ« metaleve tĂ« çmuar.
Ari në tregun e menjëhershëm (spot) ra me 1.1%, duke shkuar në 4.449 dollarë për onz.Të hënën e kaluar, ari kishte arritur nivelin rekord prej 4.549 dollarësh.
Dollari qëndroi pranë nivelit më të lartë të më shumë se dy javëve, duke i bërë aktivet e çmuara në dollarë më të shtrenjta për mbajtësit e valutave të tjera.
Investitorët presin të paktën dy ulje të normave të interesit nga Rezerva Federale (Fed) këtë vit. Guvernatori i Fed-it, Stephen Miran, mandati i të cilit përfundon në fund të këtij muaji, tha të martën se nevojiten ulje agresive të normave në SHBA për të mbajtur ekonominë në lëvizje.
Aktivet pa interes (si ari) priren të ecin mirë në mjedise me norma të ulëta interesi dhe gjatë periudhave të pasigurisë gjeopolitike ose ekonomike.
Në frontin gjeopolitik, Karakasi dhe Uashingtoni arritën një marrëveshje për të eksportuar deri në 2 miliardë dollarë naftë bruto venezueliane drejt SHBA-së, një lëvizje që do të devijonte furnizimet nga Kina pas rrëmbimit të ish-presidentit Nicolås Maduro nga SHBA.
Në tregjet e tjera, argjendi humbi 2.5% duke rënë në 79.27 dollarë për onz, poshtë nivelit rekord prej 83.62 dollarësh të arritur më 29 dhjetor. Platini ra me 6.2% në 2,291.24 dollarë për onz, duke u tërhequr nga niveli rekord prej 2,478.50 dollarësh i arritur të hënën e kaluar./Reuters
Nga Gazeta âSiâ- TĂ« martĂ«n, i ashtuquajturi âKoalicioni i tĂ« GatshmĂ«veâ, i pĂ«rbĂ«rĂ« kryesisht nga liderĂ« europianĂ«, u mblodh nĂ« Paris me pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« presidentit amerikan Donald Trump, nĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« pĂ«rparim drejt njĂ« marrĂ«veshjeje tĂ« qĂ«ndrueshme paqeje pĂ«r UkrainĂ«n.
Me presidentin e UkrainĂ«s, Volodymyr Zelensky, qĂ« kĂ«mbĂ«ngul se njĂ« plan pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s me RusinĂ« Ă«shtĂ« â90% gatiâ, askush nĂ« atĂ« sallĂ« nuk donte tĂ« rrezikonte largimin e amerikanĂ«ve nga procesi.
Por mbi atë takim madhështor dhe plot shkëlqim në Paris rëndonte një elefant i madh në formë Groenlande.
Groenlanda Ă«shtĂ« ishulli mĂ« i madh nĂ« botĂ« â gjashtĂ« herĂ« mĂ« i madh se Gjermania. Ndodhet nĂ« Arktik, por Ă«shtĂ« territor autonom i DanimarkĂ«s.
Dhe Donald Trump këmbëngul se e dëshiron atë; se i nevojitet për sigurinë kombëtare të SHBA-së.
Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, ishte e pranishme në takimin e Parisit. Ajo është një aleate kyçe e BE-së për shumë nga liderët e pranishëm, si dhe një aleate e rëndësishme e NATO-s për Mbretërinë e Bashkuar.
AsnjĂ« nga kĂ«to vende nuk dĂ«shiron tĂ« rrezikojĂ« pĂ«rplasjen me Donald Trump, por me rritjen e temperaturĂ«s politike si nĂ« Uashington ashtu edhe nĂ« KopenhagĂ«, gjashtĂ« fuqi tĂ« mĂ«dha europiane â pĂ«rfshirĂ« BritaninĂ« e Madhe, FrancĂ«n dhe GjermaninĂ« â nxorĂ«n njĂ« deklaratĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t nĂ« margjinat e bisedimeve pĂ«r UkrainĂ«n.
Ato deklaruan se siguria në Arktik duhet të garantohet kolektivisht, në bashkëpunim me aleatët e NATO-s, përfshirë Shtetet e Bashkuara, dhe se vetëm Danimarka dhe Grenlanda kanë të drejtën të vendosin për çështjet që lidhen me Grenlandën.
Por a mjaftonte kjo për të frenuar ambiciet e Trumpit?
Mette Frederiksen, kryeministrja e Danimarkës, ishte nën presion nga kolegët europianë që të mos armiqësonte SHBA-në për shkak të Grenlandës.
Përgjigjja erdhi brenda pak orësh: Jo.
ShtĂ«pia e BardhĂ« publikoi deklaratĂ«n e saj, ku thuhej se po âdiskutohen njĂ« sĂ«rĂ« opsioneshâ pĂ«r tĂ« siguruar GrenlandĂ«n â tĂ« gjitha njĂ«anshme, pĂ«rfshirĂ« blerjen e ishullit.
NĂ« mĂ«nyrĂ« shqetĂ«suese pĂ«r liderĂ«t europianĂ«, komunikata e ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, e shpĂ«rndarĂ« nga zĂ«dhĂ«nĂ«sja Karoline Leavitt, theksonte se âpĂ«rdorimi i ushtrisĂ« amerikane Ă«shtĂ« gjithmonĂ« njĂ« opsion nĂ« dispozicion tĂ« Komandantit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«mâ.
Nuk Ă«shtĂ« hera e parĂ« qĂ« Trump shpreh dĂ«shirĂ«n pĂ«r GrenlandĂ«n, por sidomos gjatĂ« mandatit tĂ« tij tĂ« parĂ«, shumĂ« nĂ« EuropĂ« â pas dyerve tĂ« mbyllura â talleshin me kĂ«tĂ« ide.
Pas ndërhyrjes së diskutueshme ushtarake të administratës Trump në Venezuelë gjatë fundjavës, askush nuk po qesh më.
SHBA-të kanë hyrë ushtarakisht në Venezuelë
Europa rrezikon të shkelet nën këmbë
Kryeministrja daneze tha se qëllimet e Trumpit për Grenlandën duhet të merren seriozisht dhe liderët u larguan nga takimi për Ukrainën thellësisht të shqetësuar.
Ironia është e madhe: shumë liderë europianë, përfshirë ata të NATO-s dhe BE-së, po përpiqen të angazhojnë administratën Trump për të mbrojtur sovranitetin e një vendi europian (Ukrainës) nga ambiciet territoriale agresive të një fuqie të jashtme (Rusia), ndërkohë që SHBA sapo ka ndërhyrë ushtarakisht në Venezuelë, duke arrestuar presidentin e saj, dhe vazhdon të kërcënojë hapur sovranitetin e një tjetër vendi europian (Danimarkës).
Situata bëhet edhe më e rëndë nga fakti se Danimarka dhe SHBA janë të dyja anëtare të NATO-s.
Sipas Kopenhagës, ato janë aleate jashtëzakonisht të afërta. Ose të paktën, kanë qenë.
Danimarka thotë se nëse administrata Trump e merr Grenlandën në mënyrë të njëanshme, kjo do të shënonte fundin e aleancës transatlantike të mbrojtjes, mbi të cilën Europa është mbështetur që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore.
Trump, për të qenë të sinqertë, nuk ka qenë kurrë një adhurues i madh i NATO-s.
Kopenhaga ka tentuar të angazhohet me administratën Trump për Grenlandën.
Sipas njĂ« marrĂ«veshjeje dypalĂ«she, SHBA tashmĂ« ka njĂ« bazĂ« ushtarake nĂ« GrenlandĂ«, e ngritur nĂ« fillim tĂ« LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«. Numri i personelit amerikan aty Ă«shtĂ« ulur nga rreth 10 mijĂ« nĂ« kulmin e LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«, nĂ« rreth 200 sot, dhe prej vitesh SHBA Ă«shtĂ« akuzuar se ka neglizhuar sigurinĂ« e Arktikut â deri tani.
Nga ana e saj, Danimarka ka premtuar së fundmi një investim prej 4 miliardë dollarësh në mbrojtjen e Grenlandës, duke përfshirë anije, dronë dhe avionë.
Por administrata Trump nuk ka treguar interes për të biseduar me danezët.
TĂ« dielĂ«n, Trump kĂ«mbĂ«nguli se Grenlanda Ă«shtĂ« âjashtĂ«zakonisht strategjikeâ, duke pretenduar se ajo Ă«shtĂ« âe mbushur me anije ruse dhe kinezeâ, dhe se SHBA ka nevojĂ« pĂ«r tĂ« nga pikĂ«pamja e sigurisĂ« kombĂ«tare, sepse âDanimarka nuk Ă«shtĂ« nĂ« gjendje ta mbrojĂ«â.
Danimarka e hedh poshtë këtë pretendim.
NjĂ« zyrtar i BE-sĂ«, duke folur nĂ« kushte anonimiteti, mĂ« tha: âKjo situatĂ« ka theksuar edhe njĂ« herĂ« dobĂ«sinĂ« themelore tĂ« EuropĂ«s pĂ«rballĂ« Trumpit.â
NdĂ«rsa fqinjĂ«t nordikĂ« tĂ« DanimarkĂ«s u nxituan menjĂ«herĂ« ta mbĂ«shtesnin verbalisht pas komenteve tĂ« Trumpit, fillimisht pati njĂ« heshtje tĂ« plotĂ« nga âtreshja e madheâ europiane: Londra, Parisi dhe Berlini.
Më vonë, kryeministri britanik Sir Keir Starmer deklaroi se vetëm Danimarka dhe Grenlanda mund të vendosin për të ardhmen e ishullit. Kancelari gjerman Friedrich Merz ka shprehur më parë qëndrime të ngjashme. Emmanuel Macron vizitoi Grenlandën në dhjetor, në shenjë solidariteti me Kopenhagenën.
Por kritika e drejtpërdrejtë ndaj SHBA-së mungoi dukshëm nga deklarata e përbashkët.
âNjĂ« deklaratĂ« e pĂ«rbashkĂ«t nga tĂ« 27 vendet e BE-sĂ«, plus Britania si aleate e NATO-s, do tĂ« kishte dĂ«rguar njĂ« mesazh shumĂ« tĂ« fortĂ« nĂ« Uashington,â mĂ« tha Camille Grande nga KĂ«shilli Europian pĂ«r MarrĂ«dhĂ«niet me JashtĂ«.
Por vetëm gjashtë aleatë europianë të Danimarkës dolën me një deklaratë të tillë.
Dhe kĂ«tu qĂ«ndron thelbi i problemit: stili i drejtpĂ«rdrejtĂ« â disa do ta quanin bullizues â i Trumpit, i ka bĂ«rĂ« liderĂ«t europianĂ« jashtĂ«zakonisht nervozĂ«.
Ata kanĂ« zgjedhur zakonisht ta âmenaxhojnĂ«â presidentin amerikan, pĂ«r tĂ« ruajtur marrĂ«dhĂ«niet dypalĂ«she, nĂ« vend qĂ« tĂ« pĂ«rballen me tĂ« hapur, individualisht apo kolektivisht, nga frika e pasojave.
Në botën e re të politikës së fuqive të mëdha, ku dominojnë SHBA, Kina, Rusia dhe India, Europa duket më së shumti si një spektatore, me rrezikun të shkelet nën këmbë.
NjĂ« komunikatĂ« e ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, e dhĂ«nĂ« nga sekretarja e shtypit Karoline Leavitt tĂ« martĂ«n, tha se âpĂ«rdorimi i ushtrisĂ« amerikane Ă«shtĂ« gjithmonĂ« njĂ« opsion nĂ« dispozicion tĂ« Komandantit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«mâ.
Nëse kthehemi te gjeografia, Danimarka është një nga aleatët më të vegjël të NATO-s, megjithëse shumë aktivë. SHBA-të janë anëtari më i madh dhe më i fuqishëm i NATO-s. Deri tani.
Nervozizmi i thellë në Europë tani është i dukshëm.
Fuqitë e mëdha europiane mund të kenë lëshuar deklaratën e tyre të përbashkët duke nënvizuar NATO-n si një forum për të diskutuar sigurinë e Arktikut dhe duke këmbëngulur se vetëm Danimarka dhe Groenlanda mund të vendosin për të ardhmen e ishujve, por sa larg do të shkonin në të vërtetë Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania dhe të tjerët për të garantuar atë sovranitet?
âAskush nuk do tĂ« luftojĂ« ushtarakisht kundĂ«r Shteteve tĂ« Bashkuara pĂ«r tĂ« ardhmen e GroenlandĂ«sâ, tha zĂ«vendĂ«sshefi i stafit tĂ« ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, Stephen Miller, i cili tingĂ«llonte i sigurt, nĂ« njĂ« intervistĂ« me CNN tĂ« hĂ«nĂ«n.
Trump i bindi tĂ« gjithĂ« aleatĂ«t e NATO-s â pĂ«rveç SpanjĂ«s â verĂ«n e kaluar qĂ« tĂ« angazhoheshin pĂ«r tĂ« rritur masivisht shpenzimet pĂ«r mbrojtjen e tyre.
Por Europa është ende shumë e varur nga SHBA-ja në shumë fusha, duke përfshirë mbledhjen e inteligjencës, komandën dhe kontrollin dhe aftësitë ajrore. Uashingtoni është shumë i vetëdijshëm për këtë.
Persona të brendshëm në NATO thonë se, tani për tani, edhe në takimet me dyer të mbyllura, shtetet anëtare europiane të aleancës mezi arrijnë të mendojnë se çfarë mund të ndodhë nëse Uashingtoni do të ndërhynte ushtarakisht në Groenlandë.
Login
