Nga Gazeta âSiâ- NĂ« Itali, vendi qĂ« prej dekadash konsiderohej simbol i dietĂ«s mesdhetare, gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« fĂ«mijĂ« dhe adoleshentĂ« po pĂ«rballen me obezitetin.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), fëmijët italianë janë ndër më mbipeshët në Europë, ndërsa situata është veçanërisht shqetësuese në jug të vendit.
Në disa zona të rajonit të Kampanias, mbi 40% e fëmijëve 8-9 vjeç janë mbipeshë ose obezë. Në periferi të Napolit, Ponticelli është kthyer në një nga zonat me normat më të larta të obezitetit infantil.
âHa vazhdimishtâ
Një prej tyre është 17-vjeçari Salvatore, i cili peshon 170 kilogramë dhe mezi ecën. Ai nuk mund të lidhë vetë lidhëset e këpucëve, ndërsa skuteri i tij Vespa nuk përballon peshën.
âHa vazhdimisht,â thotĂ« nĂ«na e tij, Anna.
Salvatore pret tâi nĂ«nshtrohet njĂ« operacioni bariatrik nĂ« spitalin Betania nĂ« Ponticelli, por mjekĂ«t kanĂ« vendosur se pesha e tij Ă«shtĂ« aq e lartĂ« sa ndĂ«rhyrja pĂ«r momentin do tĂ« ishte shumĂ« e rrezikshme.
Në vend të operacionit, atij i është përshkruar një injeksion për humbje peshe me GLP-1, që synon të ulë oreksin dhe ta ndihmojë të humbasë kilogramë përpara ndërhyrjes.
Pacientët po bëhen gjithnjë e më të rinj
Kirurgia Sonja Chiappetta, e cila prej 15 vitesh trajton pacientë me obezitet të rëndë, thotë se panorama ka ndryshuar ndjeshëm.
âDikur shumica e pacientĂ«ve ishin rreth tĂ« pesĂ«dhjetave. Sot po shoh tĂ« njĂ«jtĂ«t pacientĂ« kur janĂ« vetĂ«m 16 ose 17 vjeç. Kjo Ă«shtĂ« e frikshme,â shprehet ajo.
Operacioni që kryhet në klinikën e saj heq deri në 90% të stomakut, duke kufizuar ndjeshëm sasinë e ushqimit që mund të konsumojë pacienti. Kërkesa për këtë ndërhyrje është rritur ndjeshëm në jug të Italisë.
Dieta mesdhetare nuk është më ajo që ishte
Italia u bë e famshme për dietën mesdhetare, të pasur me perime, bishtajore, vaj ulliri, drithëra integrale dhe peshk.
Megjithatë, sipas studiuesit Valter Longo nga Universiteti i Kalifornisë Jugore, sot vetëm rreth 10% e italianëve e ndjekin ende këtë regjim ushqimor.
Ai e pĂ«rshkruan dietĂ«n moderne italiane me âpesĂ« P-tĂ«â: Pizza, Pasta, Patata, Proteina, Pane (bukĂ«).
Në supermarketet dhe piceritë italiane dominojnë ushqimet ultra të përpunuara, ndërsa picat shpesh shërbehen me patate të skuqura, salçiçe dhe produkte të skuqura.
Prindërit shpesh nuk e kuptojnë problemin
Pediatri Roberto Berni Canani thotë se shumë prindër nuk e kuptojnë se fëmijët e tyre janë mbipeshë.
âVijnĂ« pĂ«r kollĂ«, dhimbje barku apo probleme tĂ« tjera, por nuk e kuptojnĂ« se pesha Ă«shtĂ« shkaku kryesor,â shprehet ai.
Një prej pacienteve të tij është Francesca, 10 vjeç, e cila peshon 60 kilogramë. Ajo ha bukë me Nutella në mëngjes, ëmbëlsira gjatë ditës dhe makarona në drekë, ndërsa refuzon të hajë perime.
Prindërit e saj nuk e konsiderojnë peshën problem, pasi vajza merret me gjimnastikë artistike dhe kërcim.
Sipas mjekut, problemi nuk qëndron tek një vakt i vetëm, por tek modeli i të ushqyerit: ushqime me shumë kalori gjatë gjithë ditës, pije me sheqer dhe mungesa e frutave e perimeve.
Edhe kultura luan rol
Mësuesit në Napoli tregojnë se mentaliteti tradicional shpesh e bën më të vështirë ndërgjegjësimin.
âNĂ«se njĂ« fĂ«mijĂ« Ă«shtĂ« pak topolak dhe me faqe tĂ« kuqe, shumĂ« njerĂ«z mendojnĂ« se Ă«shtĂ« i shĂ«ndetshĂ«m,â thotĂ« mĂ«suesja Francesca Pecce.
Shkollat po përpiqen të ndryshojnë këtë perceptim përmes programeve të edukimit ushqimor. Mbi 17 mijë nxënës në 25 shkolla do të marrin pjesë në kurse për ushqyerjen e shëndetshme, ndërsa edhe familjet do të përfshihen në këtë proces.
Megjithatë, jo të gjithë besojnë se informacioni mjafton.
âShokĂ«t e mi e dinĂ« çfarĂ« Ă«shtĂ« e shĂ«ndetshme. Thjesht nuk u intereson,â thotĂ« njĂ« 18-vjeçar nga Napoli.
Italia e njeh obezitetin si sëmundje kronike
Në vitin 2025, Italia u bë vendi i parë në botë që miratoi një ligj kombëtar që e njeh obezitetin si sëmundje kronike, progresive dhe me rikthim, duke e konsideruar rezultat jo vetëm të zakoneve individuale, por edhe të faktorëve biologjikë, socialë dhe mjedisorë.
Rajoni i Kampanias po teston masa tĂ« reja pĂ«r tĂ« frenuar fenomenin, pĂ«rfshirĂ« edhe njĂ« studim mbi njĂ« dietĂ« qĂ« imiton agjĂ«rimin. NĂ« tĂ« do tĂ« marrin pjesĂ« 300 adoleshentĂ« mbipeshĂ«, tĂ« cilĂ«t do tĂ« ndjekin periodikisht njĂ« regjim shumĂ« tĂ« kufizuar kalorik pĂ«r tĂ« nxitur njĂ« ârivendosje metabolikeâ.
Megjithatë, jo të gjithë specialistët janë dakord me këtë qasje.
Pediatri Berni Canani paralajmëron se kufizimet e forta ushqimore tek adoleshentët mund të rrisin rrezikun e çrregullimeve të të ngrënit, anoreksisë dhe problemeve me perceptimin e trupit.
NdĂ«rkohĂ«, Salvatore shpreson qĂ« tĂ« humbasĂ« mjaftueshĂ«m peshĂ« pĂ«r tâiu nĂ«nshtruar operacionit dhe tĂ« mund tĂ« veshĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas shumĂ« vitesh njĂ« kostum banje pa u ndjerĂ« nĂ« siklet. Historia e tij pasqyron sfidĂ«n me tĂ« cilĂ«n po pĂ«rballet njĂ« brez i tĂ«rĂ« fĂ«mijĂ«sh italianĂ«, gjithnjĂ« e mĂ« larg dietĂ«s mesdhetare qĂ« dikur e bĂ«ri vendin tĂ« famshĂ«m./ BBC
The post Pica, makarona, patate, proteina- Si u bënë fëmijët italianë kaq mbipeshë appeared first on Gazeta Si.