Investitorët po tërhiqen nga obligacionet sovrane dhe monedhat, në një përpjekje për të mbrojtur asetet e tyre nga paqëndrueshmëria gjeopolitike.

Çmimet e arit kanë vijuar të rriten pasi kaluan më herët këtë javë pragun simbolik prej 5,000 dollarësh, ndërsa investitorët po kanalizojnë gjithnjë e më shumë kapitalin drejt aseteve të sigurta.

Duke u rritur rreth 4% gjatë ditës, metali u vlerësua mbi 5,300 dollarë të mërkurën në mëngjes në Europë. Në të njëjtën kohë, argjendi u rrit mbi 6%, në 113 dollarë për ons.

Ndryshe nga asetet si aksionet apo obligacionet, metalet e çmuara nuk ofrojnë pagesa interesi apo dividentë, çka do të thotë se tërheqja e tyre qëndron në aftësinë për të ruajtur vlerën me kalimin e kohës, duke vepruar si mbrojtje ndaj inflacionit dhe rënieve ekonomike.

Që nga fillimi i vitit, ari është rritur mbi 20%, ndërsa investitorët janë gjithnjë e më të shqetësuar nga tensionet gjeopolitike. Më herët këtë javë, Buletini i Shkencëtarëve Atomikë njoftoi se i ashtuquajturi “Ora e Fundit të Botës” (Doomsday Clock) ishte afruar më shumë se kurrë drejt mesnatës, që do të thotë se ekspertët besojnë se jemi në pikën më të afërt me “shkatërrimin” që nga krijimi i orës. Ndërsa konfliktet vazhdojnë në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë, të shoqëruara me rritje tensionesh në SHBA dhe militarizimin e tregtisë globale, investitorët janë të etur të tërheqin paratë e tyre nga asetet me risk.

Ndërsa dollari zakonisht konsiderohet një investim i sigurt, politikat e paqëndrueshme të administratës Trump kanë nxitur një rënie rreth 10% të monedhës gjatë vitit të fundit.

“Jo, mendoj se është shumë mirë,” u tha Trump gazetarëve në Iowa të martën, kur u pyet nëse ishte i shqetësuar për rënien e monedhës. “Shikoni biznesin që po bëjmë. Dollari po ecën shumë mirë.”

Çfarë do të thotë një dollar më i dobët

Statusi i dollarit si monedhë rezervë globale do të thotë se ai mbahet në sasi të mëdha nga bankat qendrore në mbarë botën dhe dominon transaksionet ndërkombëtare. Nga njëra anë, kjo ul koston e huamarrjes për qeverinë e SHBA-së. Nga ana tjetër, një dollar i fortë do të thotë se produktet amerikane bëhen relativisht më të shtrenjta për klientët e huaj, ndërsa produktet nga jashtë bëhen relativisht më të lira për blerësit në SHBA. Si rezultat, disa nga rrethi i Trump kanë shprehur frustrim për efektin që një dollar i fortë ka mbi konkurrueshmërinë e eksporteve amerikane.

“Në të kaluarën e largët, zakonisht administratat republikane ishin ato që preferonin një dollar më të dobët. Mungesa e shqetësimit të Presidentit Trump për dobësimin e dollarit, në komentet e fundit, do ta ushqejë këtë teori,” tha analisti i ING, Chris Turner. “Me shumë gjasë, tani do të ketë sërish pyetje për Scott Bessent lidhur me politikën e dollarit të Thesarit të SHBA-së,” shtoi ai.

Kur bëhet fjalë për arin, një dollar më i dobët e bën gjithashtu metalin relativisht më të lirë për blerësit e huaj, çka do të thotë se rënia e fundit e monedhës mund të jetë një nga faktorët që po nxit kërkesën për shufra ari.

Vendimi i ardhshëm i Fed

Vendimi i ardhshëm për normat e interesit nga Rezerva Federale po ndikon gjithashtu lëvizjet e tregjeve.

Pas tre uljeve radhazi me nga një çerek pikë vitin e kaluar, komiteti i bankës qendrore pritet të mbajë normën e tij bazë të pandryshuar në intervalin 3.5%–3.75%.

Një vendim i tillë ka të ngjarë të mos i pëlqejë Presidentit Trump, i cili prej kohësh ankohet se komiteti ka qenë shumë i ngadaltë në uljen e normave. Vendimmarrësit në Fed theksojnë se mandati i tyre është të garantojnë stabilitetin e ekonomisë së SHBA-së, çka do të thotë se kërkohet kujdes për të frenuar rreziqet inflacioniste. Nëse presionet e çmimeve injorohen, kjo mund të dobësojë dollarin dhe stabilitetin fiskal të SHBA-së, duke bërë që qeveria të përballet me kosto më të larta huamarrjeje.

Kërcënimet ndaj pavarësisë së bankës qendrore peshojnë rëndë mbi takimin e kësaj jave, pasi Departamenti i Drejtësisë thirri Fed-in me urdhër gjykate më herët këtë muaj. Veprimi ligjor lidhet me një hetim penal mbi dëshminë që kryetari Jerome Powell dha për një rinovim ndërtese me vlerë 2.5 miliardë dollarë. Është hera e parë që një kryetar në detyrë i Fed hetohet, dhe Powell e ka kritikuar publikisht hetimin si një përpjekje për të ndikuar politikën monetare.

Mandati i Powell si kryetar pritet të përfundojë në maj, me Presidentin Trump që pritet të nominojë një pasardhës në ditët në vijim. Edhe pse Powell pritet të largohet nga posti kryesor, mbetet e paqartë nëse ai do të marrë vendimin e pazakontë për të qëndruar si guvernator.

Së bashku me taktikat jo konvencionale të tarifave të SHBA-së, kërcënimet ndaj pavarësisë së Fed kanë nxitur një sërë rritjesh të forta të yield-eve të bonove të thesarit që nga ardhja e Trump në pushtet. Krahas rënies së dollarit, rritja e yield-eve të obligacioneve ka shtuar frikën për një tregti “shit Amerikën”, me disa analistë që sugjerojnë se investitorët po humbasin besimin te bonot, duke ulur çmimet dhe rritur yield-et, ndërsa investitorët presin prime më të larta.

Rritjet e fundit të yield-eve janë lidhur gjithashtu me perspektivën makroekonomike në Japoni, me disa investitorë që po zhvendosin kapitalin nga asetet amerikane drejt borxhit japonez me yield më të lartë.

Ndërsa modelet ekonomike kohët e fundit kanë devijuar nga norma, prirja standarde është që, kur normat e interesit bien, çmimet e obligacioneve rriten dhe yield-et bien.

Lëvizjet e tregjeve të aksioneve

Duke iu kthyer aksioneve, tregjet financiare në Europë u hapën më poshtë të mërkurën në mëngjes. DAX ra me 0.25%, CAC 40 zbriti 1.08%, IBEX 35 ra 0.74%, FTSE MIB u ul 0.48%, ndërsa FTSE 100 ra 0.28%. Indeksi më i gjerë STOXX Europe 600 ishte poshtë me 0.42%.

Përpara hapjes së tregut në SHBA, kontratat e së ardhmes të Nasdaq u rritën 0.73%, futures të S&P 500 u rritën 0.29%, ndërsa futures të Dow Jones ranë me më pak se 0.1%.

“Disa investitorë kanë vënë në dukje prova se fondet kombëtare të pensioneve po mbrojnë ekspozimin e tyre ndaj dollarit, ndërsa ruajnë investimet në letrat me vlerë amerikane që qëndrojnë në themel,” tha Richard Hunter, drejtues i tregjeve në Interactive Investor.

“Kjo shpjegon pjesërisht pse tregjet kanë vijuar të ecin mirë pavarësisht dobësimit të monedhës dhe, në fakt, S&P 500 arriti edhe një tjetër rekord të ri mbylljeje dje.” / Euronews

The post Ari vazhdon rritjen, dollari bie ndërsa Trump e minimizon dobësimin e monedhës appeared first on Revista Monitor.

Në mbledhjen e Këshillit të Ministrave, të zhvilluar ditën e sotme, janë miratuar disa ndryshime në drejtimin e institucioneve dhe strukturave shtetërore.

Këshilli i Ministrave njoftoi se ka miratuar në mbledhjen e sotme vendimin për lirimin nga detyra të Drejtorit të Përgjithshëm të Doganave të Gent Gazheli.

Sipas vendimit të qeverisë zoti Gazheli emërohet Zëvendësministër i Mjedisit.

Z. Besmir Beja emërohet Drejtor i Përgjithshëm i Doganave.

Më herët, z. Beja ka mbajtur detyrën e Sekretarit të Përgjithshëm të Ministrisë së Financave.

Ndërkohë, z. Gentian Kerri emërohet Sekretar i Përgjithshëm i Ministrisë së Financave.

The post Lirohet nga detyra drejtori i përgjithshëm i Doganave Gent Gazheli, kush e zëvendëson appeared first on Revista Monitor.

KAYAK ka zbuluar se udhëtarët e Brezit Z dhe Mijëvjeçarët po kërkojnë pushime në qoshe ‘të pazbuluara’, ja cilat vende duhet të keni në radar

Sigurisht, është gjithmonë e dobishme t’u tregoni miqve se ku planifikon të udhëtosh këtë vit dhe të merrni nga ata rekomandime në Google Maps me restorante dhe bare të provuara e të testuara, por nëse dëshironi të shkoni diku që të duket si një destinacion krejtësisht i pazbuluar, KAYAK ka pikërisht atë që ju duhet.

Motori i kërkimit për udhëtime ka bërë kërkime dhe ka publikuar raportin e tij të dytë vjetor “What the Future”, i cili zbulon se 71 për qind e Brezit Z dhe 75 për qind e Mijëvjeçarëve po kërkojnë “destinacione të pazbuluara”.

Raporti bazohet në të dhëna nga komuniteti në TikTok dhe lista e vendeve që, sipas parashikimeve, do të jenë të njohura këtë vit është vërtet intriguese.

Në krye të listës është qyteti simpatik irlandez Cork, qendra e dytë më e madhe për nga popullsia në vend dhe, sipas shumëkujt, motra ose vëllai më i qetë, më “cool” dhe më i ri i Dublinit.

Është një qytet shumë i përshtatshëm për t’u eksploruar në këmbë dhe plot me vende fantastike për të ngrënë, duke u quajtur jozyrtarisht kryeqyteti kulinar i Irlandës, si edhe një bazë e leverdishme për shëtitje në natyrë në qark: Gougane Barra dhe gadishulli Sheep’s Head ia vlejnë patjetër të merrni me vete këpucët e ecjes.

Shkoni në qytet për Cork Fringe Festival më 8–10 maj dhe shijoni gjithë teatrin dhe komedinë që zhvillohen atje, si edhe morinë e bareve të vërteta, autentike irlandeze: The Mutton Lane Inn dhe Coughlan’s janë disa nga opsionet ikonike, por ka edhe shumë të tjera për t’u zbuluar.

Sipas KAYAK, vendi i dytë dhe i tretë i takojnë dy destinacioneve kineze: Chongqing, një qytet në pllajën Yungui, i rrethuar nga male dhe një qendër e historisë së lashtë dhe moderne kineze, si edhe Harbin në Kinën verilindore, i njohur për arkitekturën e tij ruse dhe për festivalin më të madh në botë të skulpturave prej akulli.

Në vendin e pestë renditet gjithashtu Shenzhen, një Qytet i Dizajnit i njohur nga UNESCO.

10 destinacionet kryesore që të gjithë do t’i vizitojnë në vitin 2026, sipas KAYAK

1. Cork, Irlandë
2. Chongqing, Kinë
3. Harbin, Kinë
4. Zakynthos, Greqi
5. Shenzhen, Kinë
6. Almaty, Kazakistan
7. Hilo (Big Island), Hawaii, SHBA
8. Noumea, Kaledonia e Re
9. La Romana, Republika Dominikane
10. Luxemburg

/ Time Out

The post Destinacionet që të gjithë do t’i vizitojnë në vitin 2026 appeared first on Revista Monitor.

Kredia e dhënë nga bankat shqiptare për huamarrësit jashtë vendit u rrit me ritme të shpejta gjatë vitit 2025. Në fundin e muajit nëntor, kredia e dhënë për huamarrës jorezidentë në Shqipëri arriti në afërsisht 71.4 miliardë lekë. Kredia për jorezidentët është rritur me 56.6% krahasuar me një vit më parë.

Kredia për jorezidentët aktualisht ndodhet në nivelet më të larta që prej fillimit të vitit 2018.

Mbështetur në statistikat e Bankës së Shqipërisë, në fund të muajit nëntor 2025 huaja për jorezidentët përbën rreth 7.2% të portofolit të sektorit bankar, nga rreth 5.3% që zinte një vit më parë.

Kredia e sektorit bankar për jorezidentët i arriti nivelet më të larta historike në mesin e vitit 2017. Megjithatë, edhe në momentin kur kredia jashtë vendit arriti pikun, ajo ishte e kufizuar në pak banka të mëdha të sistemit.

Një pjesë e madhe e kredisë jashtë vendit lidhej sidomos me aktivitetin e degës së BKT në Kosovë. Pasi dega në fjalë u nda nga banka mëmë në Shqipëri, në fillim të vitit 2019, portofoli i saj i nuk u klasifikua më si hua direkte e bankave shqiptare, duke sjellë një rënie të ndjeshme të kredisë së sektorit për jorezidentët.

Aktualisht, Credins Bank ka degë të saj edhe në tregun e Kosovës, që vazhdojnë të konsiderohen si pjesë e bankës mëmë në Shqipëri. Nga pikëpamja statistikore, portofoli i Credins Kosovë klasifikohet si kredi për jorezidentët, megjithëse banka ushtron aktivitet si bankë lokale në Kosovë.

Statistikat nga Shoqata e Bankave të Kosovës tregojnë se portofoli i Credins Kosovë në fund të 9-mujorit 2025 kishte vlerën e 81.6 milionë eurove ose afërsisht 8 miliardë lekëve. Në harkun e një viti, portofoli i kredisë së Credins Kosovë është rritur me gati 13%.

Sipas Bankës së Shqipërisë, kredia për subjektet jorezidente në pjesën më të madhe është kredi e dhënë për bizneset, e dominuar kryesisht nga maturiteti afatgjatë.

Duke pasur parasysh faktin që, më shumë se gjysma e depozitave të sektorit bankar shqiptar janë në mondhën Euro, kjo krijon hapësira për investimit e tyre edhe jashtë vendit. Investimet në huadhënie ngelen ende në vlera modeste krahasuar me zërat e tjera të aktiveve jorezidente. Investimet e sektorit bankar jashtë vendit dominohen nga letrat me vlerë.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, në fund të muajit qershor vlera e investimit të sektorit bankar në letra me vlerë të subjekteve jorezidente arriti në 285.1 miliardë lekë, në rritje me 6% krahasuar me një vit më parë.

Ulja e normave të interesit për Euron vitin e kaluar, megjithatë, duket se e ka ngadalësuar investimin në letra me vlerë të emetuesve të huaj, duke nxitur më shumë dhënien e kredive për klientë jorezidentë./ E.Shehu

The post Kredia e dhënë për huamarrës jashtë vendit u rrit 57% vitin e kaluar appeared first on Revista Monitor.

Reforma territoriale e cila do të zërë një peshë të rëndësishme të axhendës së qeverisë këtë vit duke nisur nga Komisioni parlamentar tashmë i ngritur në funksion të saj, nuk do të jetë thjesht ndryshim kufijsh.

Ministri i Shtetit për Pushtetin Vendor Ervin Demo tha se kjo reformë është e rëndësishme të bëhet në bazë të të dhënave për të pasur një qasje sa më të saktë dhe më afatgjatë ndërkohë që duhet të ngrejë baza të forta për procesin e integrimit.

Ai nënvizoi se zhvillimet ekonomike, ndryshimet demografike dhe analizimi i funksioneve të ofruara më mrië e atyre që nuk kanë mundur të ofrohen do të sjellin edhe një panoramë më të qartë për formën që kjo reformë do të marrë.

“Kur flasim për reformën territoriale është një instrument i rëndësishëm që bashkitë që në nisje të kenë asetet dhe kapacitet e duhura që nga pikëpamja e rritjes ekonomike të jenë të gatshme të përballojnë sfidat. Për reformën territoriale kemi një komision parlamentar, procesi do të fillojë për pak ditë dhe do jetë transparent. Nuk duhet ta perceptojmë si një proces që ndryshon kufijtë, reforma territoriale duhet të bazohet në të dhëna, në eksperiencë që tashmë e kemi çfarë ka ndodhur në territor jemi fiks 10 vjet, kush kanë qenë sfidat që janë ballafaquar, cilat janë funksionet që bashkitë  arritur të kryejnë dhe ato që s’kanë arritur të ofrojnë.

Në këtë kontekst të shihen pse. Besoj që duhet të jemi të sinqertë dhe të ndërgjegjshëm sa i takon rëndësisë por për mënyrën sesi do të menaxhojmë territorin dhe si qytetari do të jetë interaktiv me institucionet. Shqipëria ka ndryshime demografike , zhvillimin ekonomik dhe nuk është vështirë të kuptosh që trendet duhet të merren në konsideratë në reformën territoriale. Besoj kjo do të përfshije edhe funksionet apo kompetencat por ka nevojë për analizë dhe i takon komisionit ta çojë para” tha Demo.

Gjatë fjalës ministri nënvizoi se pjesa më e rëndësishme është procesi i integrimit i cili  do të sjellë shumë sfida për të gjithë aktorët dhe sektorët por patjetër për bashkitë. “Procesi i negociatave, axhenda ambicioze që ne kemi që të mbyllim kapitujt deri në 2027 do të sjellë një dallgë të madhe rregullative që duhet të përkthehet në standarde dhe përgjegjësi të reja për bashkitë. Procesi është shumë kompleks dhe bashkitë kanë karakteristikat e tyre që e bëjnë edhe më kompleks dhe kemi dhe sfidën e burimeve njerëzore” tha Demo.

Viti 2026 sipas tij është i pari kur Bashkitë do të administrojnë në nivel lokal 1.2 miliardë euro nga të ardhurat e tyre dhe transferuat e buxhetit. Lidhur me zhvillimet e fundit në territor ai nënvizoi se 20 milionë euro fond që ka ardhur si grant nga Emiratet do t’ju kalojë bashkive kryesisht për mjete të rënda dhe logjistikë për t’u fokusuar tek infrastruktura sidomos ajo bujqësore për të minimizuar situatat e përmbytjeve.

Po kështu ai paralajmëroi për standardizim  të Policive Bashkiake duke nisur nga standardi që ato kanë që do të jetë kudo i njëjtë e deri tek rekrutimi që po ashtu do të jetë i unifikuar. Dy nisma të tjera me rëndësi sidomos  në aspektin dixhital janë ajo e ofrimit të shërbimeve lokale online përmes e albania si dhe integrimi i sistemit të menaxhimit të financave AFMIS.

The post Reforma territoriale, Demo: Ndryshimet në bazë të dhënash ekonomike, demografike dhe funksionet appeared first on Revista Monitor.

Aksidentet shënuan rënie të numrit gjatë vitit 2025 me një total prej 1375. Kjo shifër është 17.5 për qind më e ulët se ajo e vitit paraardhës. Instituti i Statistikave publikoi shifrat e aksidenteve rrugore ku rezulton se vetëm në dhjetor 2025 ishin 130 aksidente.

“Në muajin dhjetor 2025 janë regjistruar 130 aksidente rrugore, nga të cilët 176 persona janë të aksidentuar (të vrarë dhe të plagosur). * (Të dhënat e publikuara janë paraprake dhe subjekt përditësimi). Gjatë periudhës janar – dhjetor 2025, numri i aksidenteve rrugore është ulur me 17,5%, krahasuar kjo me të njëjtën periudhë të një viti më pare” thuhet në publikim.

INSTAT vlerëson se aksidentet rrugore, në 87,7% të rasteve, kanë ndodhur si pasojë e sjelljes së drejtuesve të mjeteve ndërkohë që pjesa që dominon si shkaktar i tyre është grupmosha e re.

“Numri më i lartë i aksidenteve, gjatë kësaj periudhe, është shkaktuar nga grup-mosha 25-34 vjeç, e cila përbën 33,1% të numrit total të aksidenteve.

Në muajin dhjetor 2025, numri më i lartë i aksidenteve rrugore ka ndodhur gjatë ditës së premte me 20,0%, ndërsa numri më i ulët i aksidenteve ka ndodhur gjatë ditës së mërkurë dhe të dielë me nga 10,8% secila.

Numri më i lartë i aksidenteve rrugore ka ndodhur gjatë harkut kohor 14:00 – 17:00, duke zënë 22,3% të numrit të aksidenteve rrugore gjithsej” vlerëson INSTAT.

 

The post Aksidentet u ulën me 17.5 për qind në 2025-n, shumica u shkaktuan nga grupmosha 25-34 vjeç appeared first on Revista Monitor.

Një sondazh ekskluziv me 11.000 qytetarë të BE-së zbulon pesimizëm të thellë për vendet e tyre, botën dhe Donald Trumpin.

Europianët janë pesimistë për gjendjen e botës, të vendeve të tyre, për rrethanat e tyre dhe për rreziqet që paraqet presidenti i SHBA-së, Donald Trump.

Gati dy të tretat e të anketuarve thanë se “vitet më të mira janë pas nesh” (63 për qind), ndërsa 77 për qind besojnë se jeta në vendin e tyre “do të jetë më e vështirë për brezin e ardhshëm”, sipas një sondazhi nga firma e komunikimit strategjik FGS Global, i ndarë ekskluzivisht me POLITICO, që anketoi më shumë se 11.000 persona në 23 vende të Bashkimit Europian në nëntor.

Ndjenja e zymtë është veçanërisht e përhapur në Europën Perëndimore dhe Qendrore. Një shumicë europianësh (76 për qind) thanë se demokracia në vendin e tyre është në rënie.

Sondazhi zbulon shqetësim të përhapur për gjendjen e demokracive europiane dhe për kapacitetin e qeverive për t’u përballur me sfidat e tyre, të cilat përfshijnë luftën në krahun lindor të kontinentit, pasigurinë ekonomike dhe gjeopolitike, si dhe fërkimet në rritje me Uashingtonin.

Edhe para se presidenti amerikan të deklaronte se dëshironte të merrte nën kontroll Groenlandën, një shumicë e madhe europianësh e shihnin atë si një forcë negative për paqen, për vendin e tyre dhe për ekonominë globale.

Megjithëse qeveritë duhet të jenë të vëmendshme ndaj këtij humori, ato gjithashtu mund të përpiqen ta shfrytëzojnë atë. Historikisht, pikërisht në këto momente kur njerëzit janë pesimistë, mund të vijë ndryshimi dhe përmirësimi.

Në pothuajse çdo vend të anketuar, shumica besojnë se vendi i tyre po shkon në drejtimin e gabuar. Përjashtimet janë Polonia, Lituania dhe Danimarka, edhe pse ato janë ndër vendet më të ekspozuara ndaj Rusisë ose, në rastin e Danimarkës, ndaj presionit amerikan për Groenlandën.

Ky dallim vjen nga mënyra se si qeverisen vendet. Ka vende të ndryshme ku njerëzit ndjejnë se ka udhëheqje, ndryshim dhe se problemet po adresohen. Njerëzit ndjejnë shumë fort se duan të udhëhiqen; duan qartësi nga qeveritë.

Sondazhi është lajm i keq për shumicën e qeverive, duke zbuluar besim të dobët publik në sistemet politike dhe skepticizëm për aftësinë e tyre për të funksionuar në mënyrë efektive.

Kur u kërkua të zgjidhnin midis dy pohimeve të kundërta, të paktën gjysma e të anketuarve thanë se sistemi politik i vendit të tyre “po i dështon njerëzit dhe ka nevojë për reforma themelore”, në vend të pohimit se “funksionon mjaft mirë dhe nuk ka nevojë për reforma të rëndësishme”.

Vendet nordike, përgjithësisht më pak të zymta, kishin shifrat më pozitive. Mendimet negative ishin më të larta në Rumani (91 për qind), Greqi (88 për qind) dhe Bullgari (86 për qind).

Në të gjitha vendet, më shumë se 70 për qind e të anketuarve ndiheshin se kishin “të drejtë të prisnin më shumë nga qeveria”, në krahasim me idenë se po prisnin tepër shumë.

Pesimizëm europian
Përqindja e qytetarëve të BE-së të anketuar mendojnë se vendi i tyre po shkon në drejtimin e gabuar.

Kërkohet: Mbrojtje e fortë

Në dritën e sfidave të shumta me të cilat përballet kontinenti, europianët duan që udhëheqësit e tyre të marrin përgjegjësi, dhe të forcohen.

Kur u pyetën nëse pajtoheshin që vendet e tyre “duhet të jenë më këmbëngulëse në mbrojtjen e interesave kombëtare, edhe nëse kjo krijon fërkime me vendet e tjera”, një shumicë e madhe u shprehën pro (71 për qind).

Të anketuarit gjithashtu mbështetën rritjen e investimeve në sigurinë europiane, me 57 për qind që mbështesnin më shumë “shpenzime për mbrojtjen dhe sigurinë”.

Më shumë ushtarë
Përqindja e qytetarëve të BE-së të anketuar mendojnë se vendi i tyre duhet të rrisë më tej shpenzimet për mbrojtjen dhe sigurinë.

Efekti Trump
Edhe pse sondazhi u krye përpara valës së fundit të armiqësisë nga Trump, presidenti i SHBA-së tashmë shihej si një faktor negativ.

Sondazhe të tjera kanë treguar se Trump është jopopullor në kontinent, madje edhe mes mbështetësve të partive populiste të krahut të djathtë që ai i konsideron aleatë.

Rreth dy të tretat e të anketuarve në sondazhin e FGS Global thanë se janë pesimistë për ndikimin e Trump gjatë vitit që vjen mbi ekonominë globale (69 për qind), paqen dhe sigurinë (64 për qind) dhe vendin e tyre (64 për qind).

Kur u pyetën nëse Trump e meriton Çmimin Nobel, 77 për qind thanë se nuk e meriton.

Melankolia e Donald Trump
Përqindja e qytetarëve të BE-së të anketuar ndajnë një këndvështrim optimist për ndikimin e presidentit amerikan Donald Trump mbi paqen dhe sigurinë në botë.

/ Politico

The post Sondazhi: Europianët janë pesimistë për pothuajse gjithçka appeared first on Revista Monitor.

Enti Rregullator i Energjisë (ERE) vendosi se operatorët që do të marrin certifikatën e origjinës do të duhet të paguajnë një 0.03 euro/MWh.

Në një vendim të miratuar pak ditë më parë Enti argumenton se lëshimi i kësaj certifikate bëhet ndaj subjekteve që prodhojnë energji të rinovueshme. Ky Ent ka përllogaritur se sasia e përafërt e energjisë së prodhuar në vitin e shkuar ishte rreth 8 milionë MWh.

“Sasia e energjisë elektrike e prodhuar nga burimet e rinovueshme të energjisë elektrike gjatë vitit 2025, bazuar në të dhënat paraprake të operatorëve të rrjetit, përllogaritet të jetë rreth 8 milionë MWh.

Për efekt të përcaktimit të vlerës së detyrimit për lëshimin e certifikatës së garancisë së origjinës për vitin 2026, do të llogaritet bazuar në 50% të sasisë së lartpërmendur ose 4 milionë MWh.

Në bazë të të dhënave të operatorëve të rrjetit për prodhimin nga burimet e rinovueshme gjatë vitit 2025, dhe në zbatim të nenit 21 të “Rregullores për lëshimin, transferimin, shlyerjen dhe anulimin e garancive të origjinës për energjinë elektrike të prodhuar nga burimet e rinovueshme”, është përcaktuar sasia e energjisë që merret në konsideratë për llogaritjen e detyrimit për vitin 2026, duke reflektuar qasjen e parashikuar në Rregullore dhe kushtet aktuale të tregut” thuhet në parashtrimin e Entit.

 

Certifikata e garancisë së origjinës

Certifikata e garancisë së origjinës është një dokument që lëshohet nga Enti Rregullator i Energjisë. Ky është një standard i zbatuar edhe në Bashkimin Europian që siguron se një njësi energjie është prodhuar nga burime të rinovueshme energjie pra hidrocentrale, diellore apo eolike.

Certifikata konkretisht tregon burimin e energjisë, vendin e prodhimit, impiantin dhe datën e prodhimit. Kjo ka avantazhet e transparencës por edhe objektivave klimatike që janë vendosur në tregje në funksion të uljes së emetimeve por edhe vlerë për prodhuesit që e disponojnë më shumë në aspektin e reputacionit duke u kthyer në një kusht për bizneset e sektorit.

Certifikata e garancisë së origjinës kërkohet në shumë hallka duke luajtur rol domethënës në bursa ku tregtohet energjia dhe çmimet ndryshojnë./ N.Maho

 

The post Energjia 2025, ERE: U prodhua 8 mln MWh, lëshimi i certifikatës së origjinës “tarifë” 0.03 euro/MWh appeared first on Revista Monitor.

AAPSK ka regjistruar një rritje të ndjeshme të të ardhurave nga qiradhënia gjatë vitit 2025, duke reflektuar një përmirësim të dukshëm të performancës krahasuar me një vit më parë.

Sipas të dhënave zyrtare, të ardhurat vjetore nga qiradhënia arritën në rreth 221.5 milionë lekë në vitin 2025, nga 159.2 milionë lekë në vitin 2024. Diferenca prej 62.3 milionë lekësh përkthehet në një rritje rreth 39% në bazë vjetore, një tregues i qartë i eficiencës më të lartë në administrimin e pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara.

Analiza mujore tregon se rritja nuk ka qenë sporadike, por e shpërndarë përgjatë gjithë vitit, me disa muaj që kanë dhënë një kontribut veçanërisht të fortë. Mars 2025 rezulton muaji me rritjen më të madhe krahasuar me të njëjtin muaj të vitit 2024, me një diferencë prej 11.8 milionë lekësh. Një tjetër muaj me performancë shumë të mirë është Qershori, ku të ardhurat u rritën me rreth 8 milionë lekë, ndërsa Dhjetori shënoi gjithashtu një rritje prej 7.5 milionë lekësh, duke e mbyllur vitin me nivelin më të lartë mujor të të ardhurave.

Në muajin e fundit të vitit të kaluar, të ardhurat arritën në 23.2 milionë lekë, ndërsa edhe Shtatori dhe Korriku ishin muaj me të ardhura të konsiderueshme nga qiradhënia. Kjo ecuri sugjeron jo vetëm rritje të vlerës së arkëtimeve, por edhe një planifikim më të mirë dhe një shfrytëzim më efektiv të portofolit të pasurive të administruara.

Rritja e të ardhurave nga qiradhënia lidhet drejtpërdrejt me përmirësimin e praktikave të mirëmenaxhimit, rritjen e transparencës dhe profesionalizmit në administrimin e aseteve publike që burojnë nga proceset e sekuestrimit dhe konfiskimit. AAPSK ka arritur të kthejë këto pasuri në burime konkrete financiare për buxhetin e agjencisë.

Një pjesë e këtyre të ardhurave është përdorur gjithashtu për të mbështetur drejtpërdrejt agjencitë ligjzbatuese, në funksion të forcimit të kapaciteteve të tyre në luftën kundër krimit të organizuar.

Financimi i pajisjeve, logjistikës apo nevojave të tjera operacionale për institucione të drejtësisë dhe rendit publik përbën një element thelbësor në misionin e AAPSK.

Në këtë kontekst, të ardhurat nga qiradhënia nuk përfaqësojnë thjesht një tregues financiar, por edhe një instrument politikash publike, që lidh drejtpërdrejt mirëadministrimin e pasurive me forcimin e shtetit ligjor. Performanca e vitit 2025 konfirmon se një menaxhim aktiv, transparent dhe i orientuar drejt rezultateve mund të prodhojë një impakt të shumëfishtë – financiar, institucional dhe shoqëror.

The post Të ardhurat nga qiradhënia e pasurive të sekuestruara dhe konfiskuara u rritën me 39% në vitin 2025 appeared first on Revista Monitor.

Yield-i i bonove 12-mujore të thesarit pësoi rënie në ankandin e kësaj jave dhe preku nivelin më të ulët në pothuajse katër vitet e fundit.

Sipas informacionit nga Banka e Shqipërisë, yield-i mesatar i ponderuar zbriti në 2.4%, nga 2.47% që kishte qenë në ankandin e mëparshëm. Nga 8 miliardë lekë që kishte qenë shuma e shpallur për financim nga Ministria e Financave, vlera totale e kërkesave në ankand arriti në 12.79 miliardë lekë. Ministria e Financave vendosi ta rrisë shumë e emetimit në 8.19 miliardë lekë.

Yield-i shënuar në këtë ankand është më i ulëti, që prej muajit maj të vitit 2022. Kjo periudhë shënonte muajt e parë të rritjes së normave të interesit, pas goditjes së fortë inflacioniste në pasoi fillimin e luftës në Ukrainë.

Viti 2026 duket se ka nisur me ulje të mëtejshme të yield-eve të titujve qeveritarë. Një tendencë e tillë madje ka prekur edhe instrumentet më afatgjata, që në gjysmën e dytë të 2025 kishin regjistruar një korrektim në rritje të yield-eve.

Deri tani, as rritja sezonale e kërkesës për financim nga qeveria shqiptare në tregun e brendshëm financiar. Tremujori i parë i vitit është ka edhe përqendrimin më të larta të huamarrjes së qeverisë në tregun e brendshëm financiar. Për këtë arsye, në përgjithësi ndodh që yield-et të shënojnë një korrektim të lehtë në rritje krahasuar me nivelet e vitit paraardhës.

Sipas kalendarit të emetimeve të Ministrisë së Financave, për tremujorin e parë 2026 huamarrja e planifikuar do të ketë vlerën e 134 miliardë lekëve, në rritje me 1.1% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Kjo shumë përbën më shumë se 35% e vlerës totale vjetore të emetimeve të parashikuara në tregun e brendshëm nga qeveria shqiptare.

Pavarësisht rritjes së shumës së emetimeve, yield-et po bien më tej. Në terma relativë, të matura në raport me normën bazë të interesit, yield-et madje kanë prekur nivelet më të ulëta historike.

Rënia e yield-eve mund të shpjegohet në një masë të madhe me likuiditetin e lartë në tregun e brendshëm financiar.

Statistikat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se në fund të vitit të kaluar rritja e ofertës së parasë ka prekur nivelet më të larta historike. Në nëntor 2025, vjetore e agregatit monetar M2 ishte 14.5%, nga 5.8% që kishte qenë në të njëjtën periudhë të një viti më parë. Agregati M2 është rritur me ritme dyshifrore që prej muajit mars 2025, ndërsa ka arritur nivelin maksimal prej 15.3% në shtator.

Agregati monetar M2 përbëhet nga paraja jashtë bankave dhe depozitat bankare në Lekë, të përfshira në përkufizimin e parasë së gjerë dhe një rritje më e shpejtë e tij tregon se në ekonomi po injektohen më shumë para në monedhën kombëtare.

Arsyet e rritjes së shpejtë të ofertës së parasë duket të jenë kryesisht kreditimi me ritme të larta i ekonomisë dhe ndërhyrjet e Bankës së Shqipërisë në tregun valutor për të frenuar forcimin e monedhës vendase.

Yield-et e ulëta të titujve qeveritarë dhe sidomos të instrumenteve afatshkurtra ndikojnë edhe koston e kredisë në Lekë për sektorin privat. Duke qenë se kreditë afatgjata në monedhën vendase në përgjithësi kuotohen mbështetur mbi ecurinë e bonove të thesarit, yield-et e ulëta të tyre./ E.Shehu

The post Yield-i i bonove 12-mujore prek nivelin më të ulët që prej 2022 appeared first on Revista Monitor.

Shqiptarët po martohet gjithnjë e më pak dhe po ndahen gjithnjë e më shumë. Shifrat më të fundit të INSTAT tregojnë se numri i martesave ka rënë në nivelin më të ulët historik, ndërsa divorcet kanë marrë drejtim të kundërt, duke arritur kulme që nuk janë parë kurrë më parë.

Një në tre martesa kanë përfunduar në divorc në vitin 2024, sipas shifrave të Drejtorisë së Përgjithshme të Gjendjes Civile.

Të dhënat për martesat konfirmojnë se Shqipëria nuk po përballet vetëm me një valë ndarjesh, por edhe me një tkurrje të fortë të vetë institucionit të martesës.

Nga rreth 29 mijë martesa në vitin 1990, niveli mbetet relativisht i qëndrueshëm gjatë viteve ’90 dhe fillimit të viteve 2000, me luhatje rreth 25–27 mijë në vit, përpara se të nisë një rënie strukturore pas vitit 2004.

Një ndërprerje e fortë vihet re që nga mesi i viteve 2000, kur martesat bien nën 22 mijë dhe nuk arrijnë më të rikuperojnë nivelet e mëparshme, pavarësisht disa rikthimeve të përkohshme.

Pas vitit 2015, trendi bëhet qartësisht negativ, me një përshpejtim të rënies pas vitit 2019. Pandemia e thellon më tej këtë prirje, por rënia nuk ndalet as pas saj.

Viti 2024 shënon minimumin historik me vetëm 16 120 martesa, gati gjysma e nivelit të fillimit të viteve ’90, duke reflektuar jo thjesht një efekt demografik apo ekonomik, por një ndryshim të thellë në zgjedhjet sociale, emigracionin e të rinjve dhe hezitimin gjithnjë e më të madh për të formalizuar lidhjet në martesë.

Sakaq edhe treguesi i divorceve për 1 000 martesa, i cili në vitin 1990 ishte 9.2, ka ndjekur një trajektore rritëse për më shumë se tri dekada, por vitet e fundit kanë thyer çdo rekord të mëparshëm.

Nga fundi i viteve ’90, kur treguesi zbriti në minimumin historik prej 5.9 në vitin 1997, divorci nisi një ngjitje të pandalshme gjatë viteve 2000 dhe 2010, duke kaluar mbi 20 ndarje për 1 000 martesa që pas vitit 2018.Raportimi më i fundit tregon se viti 2024 shënon një rekord absolut prej 29.8 divorceve për 1 000 martesa, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë në vend.

Analistë të fushës socio-demografike shohin në këto shifra jo vetëm një ndryshim statistikor, por një transformim të thellë të strukturave sociale.

Gëzim Tushi, sociolog shprehet se, në vitet pas tranzicionit, kur mungesa e perspektivës dhe krizat ekonomike mbajtën bashkë familje të tëra, divorci shpesh shihej si luks ose dështim. Sipas tij, sot, shqiptarët, të ekspozuar ndaj ndikimeve ndërkombëtare, më të pavarur ekonomikisht dhe më të vetëdijshëm për standardet e mirëqenies personale, po bëjnë zgjedhje të reja për jetën në çift.

Ekspertë të familjes dhe politikave sociale vlerësojnë se rritja e divorceve është ndikim i drejtpërdrejtë i disa faktorëve kryesorë: urbanizimit të shpejtë, emigracionit masiv të brezave të rinj, presionit ekonomik mbi familjet e reja dhe një normë sociale që ka evoluar drejt mirëqenies individuale, mbi mbijetesën kolektive.

Nga ana tjetër, sistemi gjyqësor dhe shërbimet sociale po përballen me një volum gjithnjë e më të madh çështjesh familjare, që kërkojnë reagim politik dhe mbështetje institucionale, sipas komunikimeve të marra nga psikologët socialë në gjykata.

Z.Tusha thekson se, një rritje e divorceve sjell sfida të reja për kujdesin ndaj fëmijëve, për çështjet e pronës dhe për mbështetjen sociale të prindërve të vetëm.

Avokate Nexhi Beqiri shton se divorcet vitet e fundit vijnë kryesisht nga çifte në të 40at, të cilët nuk bëjnë kompromise si dikur. Problematika që ndjekin këto divorce, sipas avokates, janë ndarjet e pasurive dhe kujdestaritë e fëmijëve, të cilët marrin muaj e vite në dyert e gjykatave. / Deada Hyka

The post Martesat në rënie historike, rriten divorcet; Një rekord prej një në tre çiftesh po ndahen appeared first on Revista Monitor.

Mali i Zi dhe Shqipëria janë të parët në radhë për anëtarësim në BE nga të gjitha vendet kandidate. Pranimi i këtyre vendeve është një perspektivë realiste dhe jo si rezultat i favorizimit të BE-së, analizoi këto ditë një forum i mbajtur nga Instituti Ndërkombëtar i Vjenës për Studime Ekonomike (wiiw).

Pjesëmarrësit vunë në dukje se pavarësisht pozicionit të favorshëm, Shqipëria ka një përqendrim shqetësues të pushtetit dhe Presidenti i Serbisë Vuçiç mund të krijojë ende paqëndrueshmëri në Mal të Zi, ndaj një skenar i anëtarësimit të pjesshëm në BE është më i mundshëm në tre vitet e ardhshme.

Sipas këtij skenari anëtarësimi i pjesshëm do të thotë që një vend kandidat hyn në bashkimin ekonomik dhe institucional të Bashkimit Europian, pa qenë ende anëtar me të drejta të plota politike (vote).

Sipas këtij skenari Shqipëria do ketë akses në tregun e brendshëm të BE-së, të përfshihet në politikat e saj ekonomike, të marrë fonde zhvillimi dhe të zbatojë legjislacionin europian, ndërkohë që nuk do të ketë të drejtë vote në Këshillin e BE-së, nuk do të ketë komisioner europian dhe nuk do të ketë përfaqësim të plotë në Parlamentin Europian.

Sipas këtij skenari Mali i zi dhe Shqipëria do të jenë brenda BE-së në aspektin ekonomik dhe rregullator brenda tre viteve të ardhshme, po për shumë vite të tjera nuk mund të jenë anëtar politik i Unionit.

Ky model sipas analistëve të Vjenës synon të kapërcejë paradoksin aktual të zgjerimit, ku vendeve kandidate u kërkohet të zbatojnë një pjesë shumë të madhe të rregullave të BE-së, por për vite të tëra nuk përfitojnë ekonomikisht nga ky proces.

Me këtë formë anëtarësimi kompanitë shqiptare do të kenë akses real në tregun e përbashkët europian, pa tarifa dhe pa barriera jo-tarifore, që investitorët e huaj ta trajtojnë vendin si pjesë të hapësirës ekonomike të BE-së dhe që ekonomia shqiptare të integrohet drejtpërdrejt në zinxhirët e prodhimit dhe të shërbimeve të Europës.

Në të njëjtën kohë, Shqipëria do të mund të merrte fonde shumë më të mëdha se ato që merr sot përmes instrumenteve të para-anëtarësimit, duke përfituar nga fondet strukturore, bujqësore dhe infrastrukturore që sot janë të rezervuara vetëm për shtetet anëtare.

Nga ana e Bashkimit Europian, kjo shihet si një mënyrë për të stabilizuar Ballkanin Perëndimor, për ta lidhur atë fort me ekonominë europiane dhe për të ulur ndikimin e aktorëve të tjerë gjeopolitikë, pa u detyruar të marrë menjëherë vendime politike të ndjeshme për anëtarësimin e plotë.

Nga ana e vendeve kandidate, anëtarësimi i pjesshëm shihet si një mënyrë për të mos humbur edhe një dekadë tjetër në pritje, ndërkohë që popullsia emigron dhe ekonomitë mbeten të izoluara nga tregu më i madh në botë.

Për lëvizjen e njerëzve, anëtarësimi i pjesshëm në BE nënkupton se qytetarët e një vendi si Shqipëria të kenë më shumë të drejta për të punuar, studiuar dhe qëndruar në vendet e BE-së, por jo pa kufizime. Modeli që po diskuton BE është i ngjashëm me atë që ka sot Norvegjia ose Zvicra në disa fusha, por më i kufizuar.

Analistet e Vjenës pohuan se Ballkani Perëndimor ka pritur në radhë për një kohë të gjatë, duke theksuar se, fitimet nga konvergjenca ekonomike e BE-së kanë qenë mjaft të pakta. Për më tepër, politikat e rrepta fiskale në rajon kufizojnë manovrat.

Ndryshe nga Ukraina, Ballkani Perëndimor ka qenë mjaft i mirë në tërheqjen e investimeve të huaja direkte dhe perspektiva e tyre e përgjithshme është pozitive, me një situatë makroekonomike mjaft të qëndrueshme. Çështja më problematike këtu është mungesa e konkurrueshmërisë, e shoqëruar me një nevojë urgjente për një politikë më të mirë industriale./ B.Hoxha

 

The post Instituti i Vjenës: Skenari i anëtarësimit të pjesshëm për Shqipërinë në BE appeared first on Revista Monitor.

Vitin e kaluar, çmimi mesatar i kafesë u rrit me 5.4%, ritmi më i lartë që nga viti 2022. Një filxhan kafe në zonat e preferuara të Tiranës tani kushton në një minimum 110 lekë, nga 80-90 lekë që ishte në fillim të 2025, ndërsa në periferi kushton 80-90 lekë minimumi nga 60-70 lekë që ishte më parë.

Çmimi i kafesë në vendin tonë shkon përtej përballueshmerisë së filxhanit, teksa prek drejtpërdrejt ritualin e përditshëm social. Shqipëria ka një densitet të lartë të bareve në raport me popullsinë dhe kafeja është pika e takimit për punë, biseda dhe pushim. Nga një shpenzim i vogël kafeja po shndërrohet në një barrë të papërballueshme sidomos për të rinjtë, pensionistët dhe punonjësit me paga fikse.

Burimet nga tregu pohojnë se rritja e çmimeve po vjen nga dy arsye kryesore. Së pari dhe kryesorja, rritja e çmimit në tregjet ndërkombëtare dhe rritja e konsumit nga turistët në anën tjetër.

Importet e kafesë vitin e kaluar arritën në një rekord prej 8,1 mijë tonë me rritje 5,3% në krahasim me 2024, sipas doganave.

Shkaku kryesor i rritjes së fortë në vitin e fundit lidhet me ofertën globale për kafe të shkaktuar nga klima.

Prodhuesit kryesorë, veçanërisht Brazili dhe Vietnami, janë goditur nga episode të motit ekstrem si thatësira të gjata të ndjekura nga reshje intensive që kanë dëmtuar rendimentin. Kafeja është një kulturë shumë e ndjeshme ndaj ndryshimeve të temperaturës dhe reshjeve, ndaj edhe devijime të vogla përkthehen shpejt në rënie të prodhimit dhe rritje çmimesh.

Në të njëjtën kohë, kërkesa globale ka vazhduar të rritet, sidomos në Azi dhe në tregjet urbane të vendeve në zhvillim, ku konsumi i kafesë po rritet me ritme më të shpejta se në Europë dhe Amerikën e Veriut. Ky kombinim i kërkesës në rritje me ofertën e kufizuar ka krijuar një presion të drejtpërdrejtë mbi çmimet ndërkombëtare.

Gjithashtu Shqipëria ka hyrë në një fazë ku kërkesa për kafe po nxitet nga flukset e vizitorëve. Me mbi 12 milionë turistë në vitin 2025, konsumimi i kafesë në qytete si Tirana, Durrësi, Vlora apo Saranda është bërë pjesë e industrisë së turizmit.

Për bizneset, kjo e ndryshon plotësisht logjikën e çmimit, pasi kafeja nuk shitet më vetëm për shqiptarin me të ardhura mesatare, por edhe për turistin europian që është i mësuar të paguajë 3–5 euro për një ekspres. Nëse një pjesë e madhe e klientëve është e gatshme të paguajë më shumë, çmimi i tregut zhvendoset lart për të gjithë, edhe për vendasit.

Rritja e çmimit të kafesë ndikon në strukturën e bizneseve të vogla, të cilat janë masivisht të lidhura me këtë produkt. Në shumë bare shqiptare, kafeja përbën një pjesë të madhe të xhiros dhe të fitimit.

Në një mjedis të dominuar nga turizmi, zgjedhja shpesh anon nga rritja e çmimeve, duke e zhvendosur modelin e biznesit gjithnjë e më shumë drejt konsumatorit të huaj. / B.Hoxha

The post Shtrenjtimi i kafesë nuk ndalet, rritja më e lartë e çmimeve në tre vjet, por konsumi arrin rekord appeared first on Revista Monitor.

Aleanca e Profesionistëve  të Lirë (APL) , që përfaqëson anëtarë në sektore të ndryshem në Shqipëri, iu është drejtuar Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve (DPT) dhe Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI) me një shkresë në lidhje me problematikat e përsëritura në sistemin e fiskalizimit, të cilat po sjellin bllokime serioze në aktivitetin ekonomik dhe rrisin riskun e penaliteteve ndaj bizneseve për shkaqe që nuk burojnë nga subjektet tatimpaguese.

PROBLEMATIKAT E KONSTATUARA

Gjatë periudhës 20 janar 2026  dhe ne vazhdim , anëtarët tanë kanë raportuar në mënyrë të vazhdueshme këto bllokime:

1. Nuk regjistrohet certifikata e re e fiskalizimit

• pengon rinovimin apo aktivizimin e elementëve bazë të funksionimit;
• pamundëson vijimin normal të proceseve të fiskalizimit.

1. Nuk hapet dot filial i ri

• bllokon zgjerimin apo organizimin e aktivitetit;
• pengon regjistrime që lidhen me operimin ligjor të njësive të reja.

1. Nuk ndryshohet dot operatori

• në raste largimi, shtimi, zëvendësimi punonjësish, bllokohet faturimi dhe fiskalizimi;
• krijon rrezik për ndërprerje të aktivitetit dhe ankimime me klientë apo partnerë.

Aktualisht mungon një komunikim zyrtar, gjë që vështirëson planifikimin dhe veprimin korrekt nga ana e bizneseve.

PASOJAT NDAJ BIZNESEVE DHE INTERESIT PUBLIK

1. Këto bllokime po sjellin pasoja të drejtpërdrejta:

• Ndërprerje të punës dhe vonesa në faturim dhe arkëtime;
• Rritje të riskut të gabimeve dhe mospërputhje në dokumentacion;
• Kosto shtesë operative (kohë, staf, suport teknik, humbje klientësh);
• Ekspozim ndaj gjobave dhe penaliteteve për afate që bizneset nuk i kontrollojnë;
• Dëmtim të besimit te procesi dhe te formalizimii tregut me fiskalizimin.

1. Njëkohësisht, kjo situatë prek edhe interesin publik sepse:

• ul ritmin e qarkullimit dhe ndikon në arkëtimet tatimore,
• krijon pasiguri në faturime,
• dëmton klimën e të bërit biznes.

KËRKESAT 

APL kërkon zgjidhje, udhëzim dhe garanci që bizneset të mos mbajnë kosto dhe përgjegjësi për një problem jashtë kontrollit të tyre :

• Njoftim zyrtar në lidhje me afatet e rikthimit në funksionim normal.
• Trajtimi i rasteve kritike (ndërrim operatori, certifikatë e re, hapje filiali).
• Mos penalizim për vonesa apo gabime që burojnë nga mosfunksionimi i sistemit, thuhet në shkresën e APL.

https://monitor.al/apl-kerkon-dialog-dhe-bashkepunim-per-funksionimin-e-sistemit-te-fiskalizimit/

 

Rënia e e-Albania, të vetëpunësuarit nuk po marrin pagesat, ka biznese që nuk po paguajnë faturat

 

 

 

The post ALP shkresë zyrtare tatimeve e AKSHI: Na keni bllokuar aktivitetin zgjidhni problemin e fiskalizimit appeared first on Revista Monitor.

Një në 5 shqiptarë që jeton në Itali është i regjistruar si person fizik apo zotëron një kompani në vendin fqinj.

Ministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit Delina Ibrahimaj gjatë mbrojtjes në Parlament të Marrëveshjes ndërmjet Qeverisë Shqiptare dhe asaj italiane “Për bashkëpunimin strategjik në kujdesin shëndetësor, energjinë, mjedisin, industrinë e sigurisë dhe mbrojtjes, menaxhimin e migracionit, arsimin, inovacionin, diasporën, transformimin ekonomik dhe rritjen inteligjente” solli në vëmendje edhe disa shifra.

“Jo i vogël është kontributi që shqiptarët kanë në Itali, jo vetëm në drejtim të punësimit, por dhe si sipërmarrje janë plot 102 000 shqiptarë të regjistruar si persona fizikë ose si sipërmarrës që zotërojnë apo drejtojnë kompani. Ata janë një aset ekonomik dhe social për të dy vendet dhe një urë e rëndësishme bashkëpunimi” tha Ibrahimaj. Aktualisht sipas shifrave zyrtare të lejeve të qëndrimit, në Itali jetojnë mbi 500 mijë shtetas shqiptarë.

Ibrahimaj u ndal dhe në kontributin që Italia ka në vendin tonë duke nënvizuar se në Shqipëri operojnë mbi 6 200 kompani italiane, ndërsa stoku i investimeve të huaja italiane ka arritur në 1.84 miliardë euro. Italia përfaqëson mbi 45% të eksporteve të mallrave shqiptare, duke qenë destinacioni kryesor i produkteve shqiptare.

Pikërisht kjo marrëdhënie e ndërsjellë e bën të rëndësishme sipas ministres marrëveshjen e cila mundëson një partneritet më të lartë strategjik.

“Përmes kësaj marrëveshjeje synohet transferimi i dijes, teknologjisë dhe praktikave më të mira, duke forcuar institucionet tona dhe duke përmirësuar cilësinë e shërbimeve publike.

Në terma konkretë, kjo do të thotë më shumë projekte të përbashkëta, më shumë bashkëpunim mes universiteteve, institucioneve kërkimore dhe bizneseve, si dhe një rol më aktiv të diasporës në zhvillimin ekonomik dhe social të vendit” tha Ibrahimaj.

Po kështu u theksi u vu edhe në faktin që marrëveshja ndikon drejtpërdrejt edhe në punësim dhe kapitalin njerëzor. “Projektet që priten të zhvillohen do të krijojnë vende të reja pune, do të rrisin cilësinë e punësimit dhe do të investojnë në aftësi profesionale në sektorë me vlerë të shtuar si energjia, industria, infrastruktura, mbrojtja, shëndetësia dhe inovacioni” tha ministrja.

The post Shqiptarët në Itali, Ibrahimaj: 102 mijë zotërojnë biznese, aset ekonomik për dy vendet appeared first on Revista Monitor.

Aleanca e Profesionistëve të Lirë (APL) u është drejtuar institucioneve përkatëse për të ndarë disa vëzhgime nga praktika lidhur me funksionimin e sistemit të fiskalizimit gjatë javëve të fundit, në frymën e bashkëpunimit institucional dhe dialogut konstruktiv.

Nga komunikimi i vazhdueshëm me profesionistët dhe bizneset që përfaqësojmë, janë evidentuar disa situata që ndikojnë në përdorimin normal të sistemit, ndër të cilat:

1. vështirësi teknike në procese të caktuara të fiskalizimit;
2. pasiguri operative në planifikimin e veprimtarisë së përditshme;
3. nevojë për orientim më të qartë institucional gjatë periudhave të ndërprerjeve teknike.

Në këtë kontekst, APL vlerëson rëndësinë e:

1. një komunikimi orientues dhe të koordinuar nga institucionet përgjegjëse;
2. ruajtjes së besimit të bizneseve në proceset e digjitalizimit dhe formalizimit;
3. bashkëpunimit të strukturuar ndërinstitucional për zgjidhje praktike dhe afatgjata.

Ne mbetemi të gatshëm të kontribuojmë në mënyrë aktive përmes:

1. ndarjes së feedback-ut të strukturuar nga praktika;
2. pjesëmarrjes në diskutime teknike dhe tryeza pune;
3. dialogut të vazhdueshëm në funksion të përmirësimit të politikave publike.

Qasja jonë synon të mbështesë institucionet në forcimin e kapaciteteve të zbatimit, duke garantuar stabilitet rregullator, parashikueshmëri për bizneset dhe rritje të besimit në reformat digjitale, thuhet në njoftim.

 

Lexoni edhe:

Rënia e e-Albania, të vetëpunësuarit nuk po marrin pagesat, ka biznese që nuk po paguajnë faturat

The post APL kërkon dialog dhe bashkëpunim për funksionimin e sistemit të fiskalizimit appeared first on Revista Monitor.

Drejtoreshës Ekzekutive të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF), Adela Xhemali, zhvilloi një takim me drejtuesit e shoqërive të sigurimit që operojnë në Shqipëri.

Sipas njoftimit zyrtar të institucionit, mbikëqyrja dhe zhvillimi i tregut të sigurimeve dhe veçanërisht përafrimi me standardet e Bashkimit Europian.

Takimi u zhvillua në një moment të rëndësishëm për institucionin, të shënuar nga nisja e një kapitulli të ri drejtimi dhe sfidat e integrimit evropian.

Drejtoresha e AMF-së theksoi angazhimin për të garantuar rregulla të qarta, të parashikueshme dhe të drejta, duke krijuar njëkohësisht kushtet për rritjen e tregut mbi baza transparente dhe profesionale. Gjatë bisedës u nënvizua se procesi i integrimit evropian nuk përbën vetëm një detyrim rregullator, por një mundësi reale për rritjen e qëndrueshmërisë dhe forcimin e besimit në tregun e sigurimeve.

Një vëmendje e veçantë iu kushtua procesit të përafrimit me aquis të BE përfshirë zbatimin e kuadrit Solvency II dhe IFRS 17. Këto reforma synojnë rritjen e besimit të publikut në treg përmes përmirësimit të shërbimit ndaj konsumatorit dhe forcimin e qëndrueshmërisë financiare të shoqërive të sigurimit, përmirësimin e menaxhimit të riskut.

Drejtuesit e shoqërive të sigurimit, duke vlerësuar këtë takim, theksuan rëndësinë e forcimit të rolit të AMF-së dhe të intensifikimit të bashkëpunimit mes tregut dhe rregullatorit, si në kuadër të nismave ligjore që priten në procesin e integrimit europian, ashtu edhe për zgjerimin e tregut përmes rritjes së mbulimit me produkte vullnetare të sigurimeve të jo-jetës dhe të jetës. Në këtë kontekst, shoqëritë shprehën gatishmërinë dhe kapacitetet e tyre për të ofruar një gamë të plotë produktesh vullnetare, në shërbim të interesit publik, pasi sigurimi është një investim për qytetarët dhe bizneset.

Znj.Xhemali theksoi në mbyllje të takimit, se objektivi i AMF nuk është vetëm një treg që respekton rregullat, por një treg që zhvillohet i rregulluar me standarde evropiane.

 

The post Drejtoresha e AMF me drejtuesit e kompanive: Integrimi, mundësi për forcimin e besimit te sigurimet appeared first on Revista Monitor.

Iliri punon si bashkëpunëtor i jashtëm në një televizion. Ai është regjistruar si i vetëpunësuar i vetëm dhe lëshon fatura mujore për televizionin.

Kjo është e ardhura kryesore që ai ka. Prej disa ditësh Iliri i kërkon ekonomistes që të presë faturën mujore, por kjo është e pamundur, pasi fiskalizimi i faturave bëhet përmes sistemit self-care, që ka mbi dy javë që është tërësisht jashtë funksionit dhe menaxhohet nga portali qeveritar E-Albania.

Ashtu si Iliri, të vetëpunësuarit e vetëm përdorin sistemin self-care për fiskalizimin e faturave, pasi ky shërbim atyre u ofrohet pa pagesë, ndryshe nga bizneset e tjera që janë të detyruara të marrin shërbimin e kompanive private të programeve fiskale.

Sipas INSTAT, në vend ka rreth 40 mijë biznese të vetëpunësuar, ose rreth 30% e totalit, por nuk ka të dhëna se sa prej tyre janë të vetëpunësuar të vetëm. Aktiviteti i këtyre të fundit është tërësisht i bllokuar prej ditësh për shkak të mosfunksionimit të programit self-care.

Të vet-punësuarit e vetëm janë ata që po pengohen më shumë në aktivitetin e tyre nga mosfunksionimi i sistemit self-care. Ky i fundit është portali i fiskalizimit i vendosur në dispozicion nga Administrata Tatimore që mundëson procesin e fiskalizimit të faturave të shitjes, deklaratave doganore, ngarkimin e certifikatës së fiskalizimit dhe ndryshimet në të, etj.

Por, ekonomistët raportojnë se edhe subjektet e tjera që përdorin programe private po hasin vështirësi, pasi disa programe të lira i nxjerrin të dhënat e faturës të kufizuara.

Sonila, ekonomiste, thotë se një klient i kërkon që të nxjerrë faturën me kokë blu, ku janë të dhënat e bankës, pasi banka nuk ia kishte pranuar faturën e nxjerrë nga kompania që u ofron shërbimin e programit fiskal.

Bizneset nuk arrijnë të bëjnë dot as kontabilizimin e doganave, por malli mund të merret dhe dërgohet.

Tashmë që afati për dorëzimin e bilanceve po afrohet, ekonomistët e përdorin këtë portal për të parë historikun e pagesave, dhe për të bërë minibilancet mujore, dhe bllokimi i portalit po bën që të vonohen në procesin e hartimit të bilancit.

Bllokimi i platformës qendrore të fiskalizimit sipas ekspertit fiskal Julian Saraçi, po paraqet një sërë problematikash që ndikojnë në funksionimin normal të biznesit, që nga mosfunksionimi i fiskalizimit, nxjerrja e certifikatës së re, mosfiskalizim për faturat e importit apo moskryerja e rakordimeve të faturave të kontrollit me ato të sistemit.

“-Faturat nuk lëshohen nga platforma qendrore. Procesi i fiskalizimit shpesh duket i përfunduar, por kur kontrollohet (check) sistemi bllokohet (crash) dhe fiskalizimi nuk përfundohet.

-Nuk mund të lëshohen faturat nga platforma qendrore; disa shoqëri fiskalizimi duket se përfundojnë procesin, por sistemi bllokohet kur kontrollohet.

-Certifikata e re e fiskalizimit nuk regjistrohet, nuk mund të shkarkohet ose të ngarkohet (upload), duke penguar rinovimin dhe aktivizimin e saj.

-Nuk mund të hapet filial i ri ose të ndryshohet operatori, duke bllokuar zgjerimin e biznesit dhe ndryshimet në staf (largime, shtime, zëvendësime).

-Faturat e importit nuk fiskalizohen brenda 72 orëve.

-Nuk mund të aksesohen faturat në sistem për rakordime dhe kontrolle.

-Nuk aksesohen faturat në sistem për rakordime e kontrolle

-Nuk verifikohen dot statuset e faturimeve

-Nuk kryhen dot rakordimet, apo pagesat që të lidhen me faturën etj”.

Dobësitë teknike që shembën e-albania

 

Sotiraq Dhamo: Mosfunksionimi i sistemit Self Care ka bllokuar punën për shumë biznese

Për kontabilistin Sotiraq Dhamo mosfunksionimi i sistemit Self Care ka bllokuar punën për shumë biznese, përfshirë personat fizikë që mund të lëshojnë fatura të fiskalizuara, mosfiskalizim të deklaratave doganore në afat për importuesit, në certifikatën elektronike nuk mund të bëhen ndryshime e adresës, nëse është dhënë gabim.

“Normalisht, Self Care është baza kryesore për rakordimet. Edhe tani, gjatë përgatitjes së Planit Financiar vjetor 2025, duhet të kryhen disa rakordime me Self Care, prandaj është e nevojshme të kesh akses në platformë.

Megjithatë, aktualisht nuk është e mundur të bëhen disa veprime: nuk mund të fiskalizohen deklaratat doganore në afat, nuk mund të bëhen ndryshime nëse ka probleme me adresën ose me certifikatën elektronike, dhe nuk mund të merret informacion për faturat e blerjes me para në dorë. Gjithashtu, personat fizikë që përdorin Self Care për faturim nuk mund të lëshojnë fatura”, pohon ai.

Zoti Dhamo thotë se në kushte normale nëse prej biznesit nuk do të kryheshin veprimet në SelfCare do të gjobitej, por për këtë periudhë si pas tij duhet të parashikohet një veprim nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve (DPT) që të mos zbatohen gjoba për këtë situatë.

 

Heshtje zyrtare, ose përgjigje të tipit jemi më të mirët

Për situatën e krijuar ende nuk ka një sqarim zyrtar nga institucionet përgjegjëse. Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit vijon ende të mos përgjigjet pavarësisht interesimeve të shumta nga Monitor.

Bizneset janë ankuar dhe në kanalet zyrtare, por nuk po gjejnë zgjidhje, përveç përgjigjeve evazive.

E-Albania bllokon aktivitetin e bizneseve, prej një jave SelfCare nuk punon, askush nuk përgjigjet

 

Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, Ilir Binaj, tha së fundmi se “sistemet tona janë nga më të avancuarat dhe ne jemi në zhvillim të tyre të vazhdueshëm, madje duke përfshirë edhe Inteligjencën Artificiale.

Sigurisht që gjatë punës sonë, ka momente që sisteme krijojnë probleme, kjo ndodh kudo dhe ato adresohen nga strukturat e IT-së me përgjegjësi maksimale për të ndihmuar bizneset në punën e tyre.

Kur ndodhin këto problematika, bizneset kanë mundësi, që të dhënat që nuk janë në gjendje t’i raportojnë në sistemin e fiskalizimit, t’i mbledhin dhe t’i raportojnë në një kohë të dytë”.

Ministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj u shpreh në Kuvend sot se shërbimet digjitale që ka Shqipëria janë vlerësuar nga institucionet ndërkombëtare.

“Ne jemi të tetët në Europë për sa i përket ofrimit të shërbimeve digjitale.

Ne jemi të 17-ët në botë për sa i përket ofrimit të shërbimeve digjitale. Veprat janë vepra, faktet janë fakte. Sistemet e ndërtuara kanë ardhur në ndihmë të gjithë qytetarëve shqiptarë që jetojnë në Shqipëri dhe jashtë Shqipërisë, sistemet e ngritura për ofrimin e shërbimeve të bizneseve kanë reduktuar kohë dhe para”, tha Ibrahimaj.

Karma digjitale

Dobësitë teknike që shembën e-albania

 

The post Rënia e e-Albania, të vetëpunësuarit nuk po marrin pagesat, ka biznese që nuk po paguajnë faturat appeared first on Revista Monitor.

Profesori në Fakultetin e Ekonomisë në Beograd dhe ish-guvernatori i Bankës Kombëtare të Serbisë (NBS), Dejan Šoškić, i tha FoNet se vazhdimi i një politike që premton rritje të të ardhurave për qytetarët, në kushtet e një ekonomie në stanjacion, do të krijojë pa dyshim presione inflacioniste në Serbi në vitin 2026.

“Në fusha si ushqimi, shërbimet komunale, energjia elektrike dhe karburantet ka shumë arsye për shqetësim, sepse nuk ka një politikë bujqësore të mençur dhe të qëndrueshme, nuk ka asnjë tregues për reforma drejt funksionimit racional të ndërmarrjeve dhe uljes së korrupsionit në ndërmarrjet publike, as për sjellje strategjike dhe të përgjegjshme në fusha kaq kyçe si stabiliteti i furnizimit me energji”, vuri në dukje Šoškić.

Ai rikujton gjithashtu se organizata Transparency International e rendit Serbinë ndër katër vendet më të korruptuara në Europë dhe se korrupsioni shkakton pasoja të shumta.

“Si rregull, ai çon në rënie të cilësisë në prokurimet dhe furnizimet publike dhe, natyrisht, në çmime dhe kosto më të larta për buxhetet publike që paguhen nga taksapaguesit. Por në ndërmarrjet publike, ai shkakton gjithashtu rritje të kostove, të cilat më pas derdhen në çmime më të larta që i paguajmë të gjithë ne si konsumatorë të tyre”, tha Šoškić.

Šoškić shtoi se normalisht do të pritej që në një ekonomi, e cila e ka ngadalësuar ndjeshëm aktivitetin ekonomik vitin e kaluar, edhe impulset inflacioniste të dobësoheshin, por ai vlerëson se, pavarësisht kësaj, presioni inflacionist në Serbi është i mundshëm.

“Në vendin tonë, prej një sërë vitesh tashmë, ‘politika ekonomike’ është zbatuar si një përmbledhje masash popullore njëherëshe, pa analizë dhe vizion të qartë makroekonomik. Jo vetëm që shohim masa të paqëndrueshme që miratohen dhe zbatohen në fushën e politikës ekonomike, por po shtohet edhe përpjekja për të arritur rezultate të caktuara, përmes masave administrative”, deklaroi Šoškić.

Ai beson se këto kufizime, ndalime dhe rregullime administrative, ndër të tjera, tregojnë edhe pasaktësinë dhe joefikasitetin e masave të mëparshme të politikës ekonomike.

“Sa u përket dekreteve mbi masat administrative, mendoj se ato do të mbeten në fuqi për aq kohë sa struktura aktuale politike mendon se efektet e këtyre masave i sjellin asaj njëfarë popullariteti politik të dëshiruar tek elektorati, dhe kjo mund të zgjasë deri në zgjedhjet e ardhshme”, – tha Šoškić.

Sipas tij, lajmet për mbylljen e fabrikave dhe pushimet nga puna në Serbi, të cilat u bënë më të shpeshta nga fundi i vitit të kaluar, nuk duhet të vijnë si befasi, sepse kjo është pikërisht pasojë e politikave makroekonomike të pasakta dhe të pakoordinuara.

“E kam theksuar këtë në disa raste, madje edhe disa vite më parë, se kjo do të ndodhte. Konkretisht, ishte e qartë se në kushtet e rritjes së pagave pa rritje të produktivitetit dhe me një kurs këmbimi të fiksuar, të gjithë eksportuesit serbë dhe prodhuesit e tjerë humbasin konkurrueshmërinë si në tregjet e jashtme, ashtu edhe në ato të brendshme. Këtë e shohim edhe në bujqësi, ku importet po rriten në fusha në të cilat më parë kishim prodhim vendas, konkurrueshmëri dhe eksporte”, tha Šoškić.

Ai shtoi se një prirje e tillë do të vazhdojë për aq kohë sa masa popullore e rritjes së të ardhurave kombinohet me masën po aq popullore të kursit të këmbimit të fiksuar, në kushtet e një produktiviteti në stanjacion në ekonomi.

“Ashtu siç interesi publik dhe pasuria shtetërore janë të dënuara me dështim dhe kolaps në kushtet e korrupsionit, po ashtu edhe politika ekonomike është e dënuar me dështim dhe kolaps kur zbatohet thjesht si një përmbledhje masash politikisht popullore”, përfundoi Šoškić.

Menaxhimi shtetëror i NIS, një zgjidhje problematike

Lidhur me situatën e Industrisë së Naftës së Serbisë (NIS), ai deklaroi se vendimi i Zyrës Amerikane për Kontrollin e Aseteve të Huaja (OFAC) për t’i dhënë kompanisë një licencë për të operuar deri më 23 janar është vetëm një masë e përkohshme, e cila synon të gjejë një zgjidhje të pranueshme.

Šoškić thotë se stabilizimi dhe normalizimi i operacioneve të NIS është padyshim me rëndësi të madhe për ekonominë serbe dhe përparësi në këtë moment, por ai beson se zgjidhjet duhet të kërkohen në modele që lejojnë evolucionin e mëtejshëm të mundshëm të pronësisë së kompanisë në një drejtim që do të mbronte më mirë interesat e shtetit serb.

“Një zgjidhje e përhershme duhet kërkuar në modelet e vendeve më të suksesshme të Europës Qendrore (Austria, Polonia, Hungaria dhe të tjera), ku ekziston një kompani kombëtare e naftës me shumicë pronësie shtetërore, e cila operon me sukses, zgjeron aktivitetin e saj brenda dhe jashtë vendit dhe siguron rregull, stabilitet dhe çmime të favorshme në furnizimin me energji për ekonominë vendase dhe qytetarët”, beson Šoškić.

Ai shton se ky segment tregu duhet të jetë i hapur edhe për furnizues të tjerë nga vendi dhe jashtë tij, në mënyrë që të nxitet konkurrenca dhe të forcohet mbrojtja e interesave të konsumatorëve dhe të ekonomisë.

Megjithatë, Šoškić thekson se e gjithë situata me NIS mund të ishte parashikuar prej kohësh dhe se rreziqet e shfaqjes së saj mund të ishin eliminuar në kohë.

Ai gjithashtu beson se vetë fakti që Serbia është gjendur në rrethana të tilla është dëshmi e dështimit në mbrojtjen e interesave të vendit, për të cilin janë përgjegjëse disa qeveri të mëparshme serbe.

“Çdo ndryshim nga një pronar i huaj në një tjetër pronar të huaj është, sipas mendimit tim, një zgjidhje jo e përshtatshme. Megjithatë, duhet pasur parasysh gjithashtu se, në kushte ku praktikisht çdo ndërmarrje publike po shpërbëhet dhe po shndërrohet në objekt partiak, pronësia dhe menaxhimi dominues shtetëror i NIS është gjithashtu një zgjidhje problematike”, përfundoi Šoškić.

The post Rritja e pagave dhe një ekonomi në stanjacion do të krijojnë presione inflacioniste në vitin 2026 appeared first on Revista Monitor.

Presidenti amerikan akuzon Seulin se “nuk po i përmbahet” marrëveshjes së arritur me Uashingtonin vitin e kaluar

Donald Trump ka thënë se do t’i rrisë tarifat ndaj Koresë së Jugut në 25 për qind si përgjigje ndaj ritmit të ngadaltë të Seulit në zbatimin e marrëveshjes tregtare që ai arriti me SHBA-në vitin e kaluar.
Në një postim në Truth Social të hënën, presidenti amerikan tha se rritja do të zbatohej për të gjitha mallrat e mbuluara nga tarifat e tij “reciproke”, si dhe për makinat, drurin dhe produktet farmaceutike.

“Marrëveshjet tona tregtare janë shumë të rëndësishme për Amerikën,” shkroi Trump. “Në secilën prej këtyre marrëveshjeve, ne kemi vepruar me shpejtësi për të ulur TARIFAT tona në përputhje me transaksionin e rënë dakord. Natyrisht, presim që partnerët tanë tregtarë të bëjnë të njëjtën gjë.”

Ai shtoi: “Legjislatura e Koresë së Jugut nuk po i përmbahet marrëveshjes së saj me Shtetet e Bashkuara.”

Zyra e presidentit të Koresë së Jugut, Lee Jae Myung, tha në një deklaratë se “nuk ka pasur asnjë njoftim apo shpjegim zyrtar për detajet nga qeveria amerikane”.

Rritja e papritur e detyrimeve ndaj një partneri tregtar e përmbys marrëveshjen që Trump arriti vitin e kaluar, dhe do të tronditë vende të tjera të huaja me marrëveshje të ngjashme.

Presidenti njoftoi verën e kaluar se do të ulte shumë nga tarifat e tij ndaj Koresë së Jugut në 15 për qind, si pjesë e një marrëveshjeje në të cilën Seuli u zotua për 350 mld dollarë investime në SHBA.

Marrëveshja përfshinte lehtësime kyçe për kompanitë koreanojugore të automjeteve, me tarifat mbi makinat dhe pjesët e tyre të ulura në 15 për qind, duke i vënë ato në një nivel me taksat e vendosura nga Trump ndaj Japonisë dhe BE-së.

Marrëveshja u finalizua në fund të vitit të kaluar pasi Trump vizitoi Korenë e Jugut.

Njoftimi i Trump shkaktoi konfuzion në Korenë e Jugut lidhur me atë që e kishte provokuar presidentin amerikan.

Ministria koreanojugore e ekonomisë dhe financave tha se po përpiqej të kuptonte “qëllimin” e deklaratës së Trump. Zyrtarët besojnë se Trump mund t’i jetë referuar një projektligji të propozuar në nëntor që do të mundësonte investimin prej 350 mld dollarësh, por që aktualisht ka mbetur pezull.

 

Ministri i financave Koo Yun-cheol do t’i kërkojë Asamblesë Kombëtare të përshpejtojë miratimin e projektligjit, tha ministria në një deklaratë.

Një tjetër element që shton konfuzionin është fakti se marrëveshja ishte e përfshirë në një fletë informuese dhe në një memorandum mirëkuptimi, dhe jo në një traktat formal.

Edhe pse kjo është hera e parë që Trump ka ndryshuar kursin për një marrëveshje që synonte të shmangte nivelet më të larta të tarifave të tij “reciproke”, zyrtarët e tij më parë janë ankuar se vende të tjera nuk po i zbatonin marrëveshjet mjaftueshëm shpejt. Në nëntor ata akuzuan BE-në se po vepronte “disi ngadalë” në këtë drejtim.

Në fund të javës së kaluar, Parlamenti Europian tha se do të vononte çdo masë të mëtejshme për zbatimin e marrëveshjes tregtare me Uashingtonin derisa Trump të hiqte kërcënimet për vendosjen e tarifave për shkak të përpjekjes së tij për të kontrolluar Groenlandën.

Trump nuk mund të vendosë tarifa thjesht duke i shpallur ato në Truth Social dhe do t’i duhet t’i miratojë ato përmes një autoriteti presidencial, si një urdhër ekzekutiv, përpara se të hyjnë në fuqi.

Shumë nga tarifat që ai ka vendosur gjatë vitit të kaluar janë sfiduar në gjykatë dhe mund të shpallen të paligjshme nga Gjykata e Lartë e SHBA-së. / FT

The post Trump do të rrisë tarifat ndaj Koresë së Jugut në 25% appeared first on Revista Monitor.