Ish-ambasadori i Shteteve të Bashkuara në Bosnje dhe Hercegovinë, Michael Murphy, reagoi ndaj një shkrimi të autorit izraelit Jose Lev Alvarez, me titull “Lëreni Bosnjën të shpërbëhet: Përse Donald Trump duhet ta njohë Republikën e pavarur Srpska”.

Murphy e ka cilësuar shkrimin si pjesë të përpjekjeve të lobimit  për të ndryshuar narrativën rreth Bosnjës dhe Hercegovinës në Washington, duke e përshkruar atë si një nga tekstet më të pazakonta të publikuara së fundmi. Megjithatë, ai ka theksuar se nga artikulli mund të nxirren edhe disa ide konkrete.

Sipas Murphy-t, disa anëtarë të Presidencës së Bosnjës dhe Hercegovinës mund të propozojnë që vendi ta njohë Kosovën, por edhe t’i ofrojnë Shteteve të Bashkuara mundësinë për të vendosur një bazë ushtarake në territorin e Bosnjes.

“Disa anëtarë të Presidencës së Bosnjës dhe Hercegovinës mund të përpiqen të zbatojnë disa prej ideve të tij duke propozuar një vendim që Bosnja dhe Hercegovina ta njohë Kosovën, si dhe një vendim tjetër për t’i ofruar SHBA-së një bazë në Bosnje dhe Hercegovinë”, ka shkruar Murphy.

Ai ka përmendur Tuzllën si një nga opsionet, duke kujtuar se forcat amerikane kanë qenë të stacionuara atje për vite pas përfundimit të luftës. Një tjetër mundësi, sipas tij, do të ishte krijimi i një baze amerikane në Bërçko.

“Të dyja do të ishin në kohën e duhur”, ka shtuar ish-ambasadori amerikan. Alvarez, në një tekst të publikuar në Washington Examiner, argumentonte se SHBA-ja duhet ta njohë pavarësinë e Republikës Serbe teksa paraqeste një sërë pretendimesh të diskutueshme për Bosnjën dhe Hercegovinën dhe historinë e saj./ad

 

Sulmet me dronë ukrainas kanë goditur disa qendra logjistike të Ozon, shitësit të dytë më të madh online në Rusi, duke shkaktuar zjarre, dëme materiale dhe plagosjen e disa personave.

Sipas kompanisë, objektet e saj logjistike në rajonet e Krasnodarit, Dagestanit, Stavropolit dhe Adigjesë janë përfshirë nga zjarret pas sulmeve gjatë natës.

Një prej goditjeve ka shkaktuar një zjarr në qendrën logjistike të Ozon në Makhachkala, në Dagestan. Kompania bëri të ditur se sulmi ndodhi rreth orës 05:00 sipas kohës lokale.

Punonjësit e Ozon në disa qendra, përfshirë ato në Adygeysk dhe Nevinnomyssk, janë evakuuar. Ndërkohë, një ditë më parë ishte goditur edhe një strukturë e kompanisë në rajonin e Samarës, ku disa punonjës mbetën të plagosur.

Ministria ruse e Mbrojtjes deklaroi gjithashtu se një sulm me dron në Krasnodar shkaktoi vdekjen e tre fëmijëve, 13, 15 dhe 16 vjeç, ndërsa gjashtë fëmijë të tjerë u dërguan në spital, shkruan A2CNN.

Sulmet kanë ndikuar edhe në tregjet financiare. Aksionet e Ozon ranë me deri në 12% në Bursën e Moskës, ndërsa aksionet e AFK Sistema, aksionari kryesor i kompanisë, pësuan një rënie prej gati 13%.

Ukraina i ka cilësuar qendrat logjistike të kompanive ruse si objektiva të rëndësishëm për shkak të pretendimeve se ato mund të përdoren për furnizime me përdorim të dyfishtë. Moska i mohon këto pretendime.

Presidenti rus Vladimir Putin ka paralajmëruar se Rusia do të kundërpërgjigjet ndaj sulmeve ukrainase, duke deklaruar se Kievi ka hapur “kutinë e Pandorës” duke goditur objektiva ekonomike.

Ozon, e themeluar në vitin 1998, është një prej platformave më të mëdha të tregtisë online në Rusi dhe renditet pas Wildberries për nga madhësia. Të dyja platformat përdoren gjerësisht nga konsumatorët rusë dhe kanë një rrjet të gjerë magazinash dhe pikash shpërndarjeje në të gjithë vendin./ad

Dy arkitektë islandezë kanë propozuar një koncept futurist që synon të përdorë llavën e vullkaneve për ndërtimin e strukturave, përmes robotëve dhe teknologjisë së avancuar.

Në Islandë, ku aktiviteti vullkanik është i shpeshtë, ideja lindi nga sasia e madhe e bazaltit të krijuar gjatë shpërthimeve. Sipas arkitektëve, llava mund të trajtohet si një lloj “betoni i shkrirë, por pa çimento”, duke krijuar materiale ndërtimore të forta dhe potencialisht me më pak ndikim mjedisor.

Për shkak të temperaturave ekstreme, puna do të kryhej nga robotë, të cilët do të grumbullonin, transportonin dhe formonin lavën përmes teknologjive si printimi 3D dhe sistemet e ftohjes. Koncepti synon gjithashtu të ndihmojë në uljen e varësisë nga çimentoja dhe betonit, industria e të cilëve lidhet me emetime të konsiderueshme të CO₂.

Megjithatë, bëhet fjalë ende për një vizion afatgjatë. Arkitektët parashikojnë që një teknologji e tillë mund të realizohet rreth vitit 2150. Projekti përfaqësoi Islandën edhe në Bienalen e Arkitekturës në Venecia, në vitin 2025.

Nëse ideja realizohet, shpërthimet vullkanike mund të shihen një ditë jo vetëm si kërcënim natyror, por edhe si një burim i jashtëzakonshëm materialesh për qytetet e së ardhmes./ad

Momente terrori ka përjetuar familja e një miliarderi brazilian në Saint-Tropez, pasi katër persona të armatosur hynë me forcë në vilën luksoze ku po kalonin pushimet dhe i kërcënuan e lidhën banorët.

Ngjarja ndodhi në orët e para të 16 korrikut, rreth orës 03:30 të mëngjesit. Biznesmeni brazilian, pasuria e të cilit vlerësohet në rreth 1.4 miliardë dollarë, kishte marrë me qira vilën për dy javë, së bashku me gruan dhe dy djemtë e tij.

Sipas mediave franceze, vila duket se ishte zgjedhur paraprakisht nga grabitësit. Katër autorët, të ardhur nga Marseja, mbërritën pranë rezidencës me një automjet të vjedhur. Ata kishin me vete një pistoletë gjysmëautomatike, çekiç, lidhëse kabllosh, shirit ngjitës, sprej piperi dhe pajisje për bllokimin e sinjalit.

Fillimisht ata neutralizuan rojen e sigurisë, të cilin e kërcënuan me armë dhe e detyruan të mbyllte qenin në automjet. Më pas e çuan drejt vilës dhe e spërkatën me sprej piperi.

Brenda rezidencës, grabitësit nisën të kontrollonin dhomat. Një prej tyre i drejtoi armën në kokë partneres australiane të njërit prej djemve të familjes dhe i kërkoi paratë. Ndërkohë, dy autorë të tjerë hynë në dhomën e miliarderit dhe gruas së tij. Nën kërcënimin e armëve, ata kërkuan të dinin se ku mbaheshin bizhuteritë dhe orët e shtrenjta.

Banorët u mblodhën më pas në një nga dhomat dhe u lidhën nga grabitësit. Një prej banoreve arratiset dhe njofton policinë. Në kaosin e krijuar, një grua e re arriti t’u shpëtonte grabitësve dhe mori telefonin për t’u fshehur në kopshtin e vilës.

Pak para orës 05:00, ajo njoftoi policinë. Forcat e rendit mbërritën disa minuta më vonë dhe arrestuan tre prej të dyshuarve teksa përpiqeshin të largoheshin nga vila.

I katërti arriti të fshihej në çatinë e rezidencës, por u gjet dhe u arrestua më vonë. Bëhet fjalë për një 29-vjeçar, i cili dyshohet se plagosi një efektiv policie gjatë arrestimit.

Katër të dyshuarit janë vënë nën hetim formal për grabitje të armatosur dhe ndalim të paligjshëm dhe janë lënë në paraburgim. Nga dëshmitë e tyre, hetuesit kanë krijuar dyshime se grabitja ishte planifikuar dhe se vila nuk ishte zgjedhur rastësisht./ad

Gjendja shëndetësore e Mbretit të Norvegjisë, Harald V, është përkeqësuar, ka njoftuar Pallati Mbretëror, ndërsa monarku 89-vjeçar vazhdon të qëndrojë i shtruar në Spitalin Universitar të Oslos, Rikshospitalet. Mbreti po merr trajtim me antibiotikë për një infeksion bakterial në qarkullimin e gjakut.

Sipas Pallatit Mbretëror, pavarësisht përkeqësimit të gjendjes, Harald V ka pranuar të marrë trajtim. Megjithatë, ai do të qëndrojë në spital dhe do të jetë në pushim mjekësor nga detyrat mbretërore deri në një njoftim të mëtejshëm.

Mbreti u shtrua në spital rreth një javë më parë dhe që prej atëherë detyrat e tij janë marrë përsipër përkohësisht nga djali i tij, Princi i Kurorës Haakon, 53 vjeç, i cili po shërben si regjent.

Harald V, i cili është në fron që prej vitit 1991, është përballur me disa probleme shëndetësore vitet e fundit. Në javët e fundit ai është trajtuar me kortizon për një sëmundje të rrallë të gjakut, anemi hemolitike. Kjo gjendje shkakton pakësimin e qelizave të kuqe të gjakut dhe mund të sjellë lodhje dhe vështirësi në frymëmarrje.

Në vitin 2024, familja mbretërore norvegjeze njoftoi se, për shkak të moshës, Mbreti Harald do të reduktonte në mënyrë të përhershme angazhimet e tij publike. Po atë vit, atij iu vendos një stimulues kardiak, pasi ishte sëmurë gjatë një qëndrimi në Malajzi.

Viti 2026 ka qenë veçanërisht i vështirë për familjen mbretërore norvegjeze. Bashkëshortja e Princit të Kurorës Haakon, Princesha e Kurorës Mette-Marit, iu nënshtrua një transplanti të mushkërive në qershor, pasi ishte diagnostikuar në vitin 2018 me një formë të rrallë të fibrozës pulmonare.

Vetëm dy ditë pas transplantit, djali i Mette-Marit, Marius Borg Høiby, u dënua me katër vjet burg pasi u shpall fajtor për dy akuza për përdhunim. Hoiby, 29 vjeç, kishte mohuar akuzat më të rënda dhe avokatët e tij kanë deklaruar se do ta apelojnë vendimin.

Familja mbretërore është përballur gjithashtu me polemika pas publikimit të dokumenteve që zbuluan kontakte të shpeshta të Mette-Marit me financierin amerikan Jeffrey Epstein, i cili ishte dënuar për vepra seksuale dhe më vonë u bë një nga figurat më të diskutuara të skandaleve seksuale ndërkombëtare.

Mette-Marit më vonë i kërkoi falje Mbretit dhe Mbretëreshës së Norvegjisë për marrëdhënien e saj trevjeçare me Epstein dhe pranoi se kishte treguar “gjykim të dobët”. Në një intervistë televizive kombëtare, ajo tha gjithashtu se do të kishte dashur të mos e kishte takuar kurrë.

Ndërsa Mbreti Harald vazhdon të marrë trajtim në spital, Princi i Kurorës Haakon pritet të vijojë të ushtrojë funksionet e regjentit deri në rikthimin e monarkut në detyrat e tij, në varësi të gjendjes së tij shëndetësore./ad

Fakti që kryeministrja italiane kaloi gradualisht nga kostumet e errëta dhe çizmet e rënda te ngjyrat pastel, pantallonat e gjera dhe veshjet më të thjeshta, nuk i shpëtoi syrit të ekspertëve, të cilët e interpretojnë si pjesë të transformimit të imazhit të saj politik.

Kur mori detyrën në vitin 2022, Meloni përdorte kryesisht veshje të errëta, që përcillnin seriozitet, autoritet dhe forcë. Me kalimin e kohës, ajo është shfaqur më shpesh me kostume në ngjyrë bezhë, krem, rozë dhe pastel, duke krijuar një imazh më të afërt dhe më të butë. Ekspertët e shohin këtë si një formë të “power dressing”, pra përdorimin e veshjes për të komunikuar pushtet dhe autoritet. Kjo praktikë u përhap veçanërisht në vitet 1970 dhe 1980, kur gratë hynë gjithnjë e më shumë në pozicione drejtuese. Meloni nuk është e vetmja politikane që e ka përdorur veshjen si mesazh.

Angela Merkel u bë e njohur për xhaketat e saj me tri kopsa dhe ngjyra të ndryshme, ndërsa Margaret Thatcher lidhej me kostumet elegante, perlat dhe çantat karakteristike. Presidentja meksikane Claudia Sheinbaum, nga ana tjetër, përdor shpesh veshje të punuara nga artizane vendase për të shprehur mbështetje ndaj komuniteteve autoktone. Edhe liderët meshkuj e përdorin pamjen si mjet komunikimi. Volodymyr Zelenskyy është shfaqur kryesisht me veshje taktike në vend të kostumit tradicional, duke përcjellë imazhin e një lideri në luftë dhe jo të një politikani të shkëputur nga realiteti. Ndërkohë, ekspertët parashikojnë se Giorgia Meloni mund të ndryshojë sërish stilin, nëse përballet me sfida të reja nga krahu i djathtë i politikës italiane./ad

Kur ushtria ruse njoftoi Marien se babai i saj 59-vjeçar ishte qëlluar në vijën e frontit të luftës në Ukrainë dhe më pas kishte vdekur nga plagët, ajo mbeti e tronditur dhe e shokuar dyfish. Ajo jo vetëm që nuk e dinte se babai i saj, Juri, ishte regjistruar në ushtri, por edhe u informua se ai ishte martuar vetëm dy ditë përpara se të shkonte për të luftuar.

“Jam ende në shok dhe ende nuk mund ta pranoj atë që ka ndodhur”, tha Maria, duke qarë në tryezën e kuzhinës në apartamentin e saj të vogël në Shën Petersburg. “Në fillim më dukej si një ëndërr. Edhe tani, ndonjëherë zgjohem duke menduar se duhet ta kem ëndërruar të gjithë këtë. Por kjo po ndodh vërtet”, shtoi ajo mes lotësh.

Nusja, të cilën Maria thotë se nuk e kishte takuar kurrë dhe as nuk e kishte dëgjuar babanë e saj të përmendte, ishte 22 vjet më e re se ai dhe ishte bërë personi ligjërisht i afërt me të, duke fituar të drejtën për të marrë kompensimin zyrtar. “Unë nuk kam folur kurrë me këtë grua”, tha Maria, 37 vjeçe (CNN përdor vetëm emrin e saj për arsye privatësie). “Nuk di çfarë t’i them, sepse menjëherë dyshova se ishte një mashtrim.” (CNN u përpoq të kontaktonte vejushën e Jurit për koment).

Kur një ushtar rus vritet në betejë, familjarët e tij më të afërt marrin pagesa të njëhershme nga ushtria, duke filluar nga 5 milionë rubla (rreth 64,000 dollarë). Kompensimi synon t’i sigurojë rekrutët se, nëse — dhe shpesh kur — ndodh më e keqja, të dashurit e tyre mbështeten financiarisht.

Por në Rusi po shtohen shqetësimet se kjo pagesë po shfrytëzohet gjithnjë e më shumë nga mashtruese të pamëshirshme, të cilët zyrtarët rusë dhe mediat shtetërore i quajnë “vejushat e zeza”. Ato mashtrojnë burra të dobët për t’i tërhequr në martesa fiktive përpara se të dërgohen në luftë dhe më pas kërkojnë kompensimin nëse bashkëshortët e rinj vriten, duke përjashtuar familjarët e tjerë.

Në muajt e fundit, rusët janë tronditur nga disa histori për rekrutë që dyshohet se janë joshur për t’u martuar përpara se të vdisnin në vijën e frontit, madje edhe për burra që janë martuar ndërsa ndodheshin në shtratin e vdekjes.

Vetëm pak më shumë se një javë para mbylljes së merkatos së verës, te Interi mbizotëron një qetësi relative, por drejtuesit zikaltër pritet të jenë aktivë deri në ditën e fundit.

Prioriteti i Inter Milan është të sistemojë dy lojtarë që nuk bëjnë pjesë në planet e trajnerit Cristian Chivu për sezonin e ri: Kristjan Asllanin dhe Yanis Massolin.

Për mesfushorin shqiptar, pista e Monzës është ftohur së fundmi, ndërsa për Massolin interesimi mbetet i hapur. Francezi kërkon më shumë hapësira për të luajtur, por nuk dëshiron të zbresë në një kategori më të ulët.

Megjithatë, merkatoja e Interit mund të mos mbyllet vetëm me largime. Presidenti Beppe Marotta ka lënë të hapur mundësinë për një tjetër përforcim, nëse shfaqet një mundësi e përshtatshme në treg.

Drejtuesit zikaltër po kërkojnë një lojtar që t’i përshtatet plotësisht projektit të Chivut, veçanërisht në repartin ofensiv. Trajneri rumun ka kërkuar një futbollist me karakteristika të ndryshme nga ata që aktualisht ka në dispozicion.

Në këtë kuadër, janë përmendur disa emra që luajnë në Premier League, mes tyre Federico Chiesa, Gabriel Jesus dhe Gabriel Martinelli. Megjithatë, deri tani nuk ka një objektiv të përcaktuar qartë dhe nuk përjashtohet mundësia që drejtuesit e Interit të kenë një tjetër emër të mbajtur sekret.

Në situatë të ngjashme ndodhet edhe Luis Henrique. Sulmuesi brazilian, i cili ishte përfolur për një largim drejt Romës, tashmë mund të mbetet në Milano.

Chivu i dha minuta në ndeshjen ndaj Monzës, duke treguar se e konsideron pjesë të rëndësishme të skuadrës nëse nuk gjendet një zgjidhje në merkato.

Interi do ta lejonte largimin e Henrique vetëm në rast të një transferimi të përhershëm ose huazimi me detyrim blerjeje. Nëse kjo lëvizje realizohet, drejtuesit do të kishin më shumë hapësirë financiare për të bërë një investim të fundit në sulm.

Me mbylljen e merkatos gjithnjë e më pranë, ditët e ardhshme pritet të jenë vendimtare për të ardhmen e Asllanit dhe për një përforcim të mundshëm të Interit./ad

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Andy Burnham, e ka krahasuar rezistencën e Ukrainës ndaj Rusisë me luftën e Britanisë kundër Gjermanisë naziste, duke u zotuar se Londra do të vazhdojë mbështetjen për Kievin.

Gjatë një fjalimi para Katedrales së Shën Sofisë në Kiev, me rastin e 35-vjetorit të pavarësisë së Ukrainës, Burnham tha se vendi i tij do të ndihmojë Ukrainën të forcojë mbrojtjen ajrore përpara dimrit.

“Pavarësisht kërcënimeve të egra të Rusisë ndaj vendit tim, ne do të vazhdojmë mbështetjen tonë për Ukrainën”, deklaroi ai.

Burnham u bëri gjithashtu thirrje aleatëve të rrisin presionin ndaj Moskës dhe të kufizojnë aftësinë e saj për të financuar luftën.

“Ky është momenti për të vazhduar presionin mbi Rusinë, momenti për të shtrydhur aftësinë e tyre për të financuar këtë luftë të paligjshme”, tha kryeministri britanik.

Në fjalimin e tij të parë të rëndësishëm në skenën ndërkombëtare, Burnham vlerësoi qëndresën e popullit ukrainas, duke e cilësuar atë si një forcë të jashtëzakonshme.

“Ukraina ka qenë mbrojtësja e Evropës, jo një shterim për sigurinë tonë, por vija e parë në mbajtjen e Evropës të sigurt”, tha ai.

Burnham shtoi se populli ukrainas meriton jo vetëm mbështetjen e vazhdueshme të Britanisë dhe aleatëve, por edhe “mirënjohjen dhe respektin” e tyre./ad

Rusia ka akuzuar Mbretërinë e Bashkuar se po përshkallëzon luftën në Ukrainë, pas vendimit të Londrës për t’i dhënë Kievit informacion të klasifikuar mbi komponentët e prodhuar në Britani që përdoren për raketat me rreze të gjatë veprimi Scalp.

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, tha se mbështetja e re britanike për Ukrainën “po i hedh benzinë zjarrit” dhe e akuzoi Londrën se po pengon përpjekjet për paqe.

“Britania po i hedh benzinë zjarrit në mënyrë metodike dhe të rregullt dhe po komploton në mënyrë metodike dhe të rregullt për të parandaluar çdo përparim në procesin e paqes”, deklaroi Peskov.

Duke komentuar vizitën e kryeministrit britanik Andy Burnham në Kiev dhe mbështetjen e re ushtarake për Ukrainën, Peskov tha se Britania po merr pjesë drejtpërdrejt në luftë në anën e Ukrainës.

Zëdhënësi i Kremlinit paralajmëroi gjithashtu se ushtria ruse po mbledh të dhëna për të identifikuar vendndodhjet e objekteve ku prodhohen raketat dhe për t’i goditur ato.

Deklaratat e Moskës vijnë në një kohë kur Britania ka rritur mbështetjen ushtarake për Ukrainën, ndërsa Kievi kërkon forcimin e kapaciteteve të tij të mbrojtjes dhe sulmeve me rreze të gjatë veprimi./ad

Qeveria e Zelandës së Re ka prezantuar të hënën një projektligj që synon ndalimin e përdorimit të mediave sociale për personat nën moshën 16 vjeç.

Me këtë nismë, Zelanda e Re i bashkohet një grupi vendesh që po vendosin kufizime për përdorimin e platformave si Instagram, TikTok, Snapchat dhe Facebook nga të miturit.

Kryeministri Christopher Luxon tha se qeveria nuk mund të pranojë dëmet që, sipas tij, mediat sociale po u shkaktojnë fëmijëve dhe adoleshentëve.

“Thjesht nuk mund ta pranojmë dëmin që po i bëhet një brezi fëmijësh të Zelandës së Re”, deklaroi Luxon.

Sipas tij, një në tre fëmijë të moshës 13 deri në 17 vjeç kalon të paktën pesë orë në ditë në mediat sociale. Luxon paralajmëroi se ekspozimi ndaj përmbajtjeve të dëmshme dhe teknologjive që krijojnë varësi po ndikon në jetën familjare, shëndetin mendor, gjumin dhe arsimimin e të rinjve.

Nëse ligji miratohet, kompanitë e teknologjisë do të detyrohen të ndërmarrin masa për të verifikuar nëse përdoruesit janë mbi 16 vjeç. Për këtë qëllim mund të përdoren të dhënat ekzistuese të llogarive, vlerësimi i moshës përmes fytyrës, shërbimet e identifikimit digjital dhe dokumentet zyrtare.

Platformat do të duhet gjithashtu të vlerësojnë rreziqet që u paraqesin përdoruesve të rinj dhe të raportojnë masat e marra për t’i reduktuar ato.

Kompanitë që nuk respektojnë rregullat mund të përballen me gjoba deri në 10% të të ardhurave të tyre globale.

Australia vendosi në dhjetor kufizimin e parë në botë të këtij lloji, ndërsa edhe Mbretëria e Bashkuar, Franca dhe vende të tjera kanë ndërmarrë masa për kufizimin e përdorimit të mediave sociale nga të miturit./ad

Last Updated on 24/08/2026 by Anisa

Kryeministri Edi Rama nga Pogradeci ka ndarë videon ku shfaqet duke bashkëbiseduar me Diellën, ku e pyet se çfarë mendimi ka për ministren Mirela Kumbaro.

Përgjigjja e Diellës vjen në formë vlerësimi për përvojën e Kumbaros në shërbimin publik dhe rëndësinë e bashkëpunimit mes ministrive.

Kujtojmë se pas takimit me drejtuesit politikë socialistë në 12 qarqet e vendit dhe krerët e komisioneve parlamentare, Rama zhvillon sot një tjetër takim në Pogradec, këtë herë me ministrat e qeverisë.

Bashkëbisedimi:

Rama: Ja, erdhi një kolege e jotja, Mirela Kumbaro.

Diella: Mirëserdhi ministrja Mirela Kumbaro, prania e saj plotëson më tej nismën e përbashkët të punës.

Rama: Mirela Kumbaro është ministre e kujt?

Diella: Mirela Kumbaro Furxhi është ministre e Arsimit.

Rama: Çfarë mendimi ke ti për Mirela Kumbaron?

Diella: Mirela Kumbaro është një kolege me përvojë të çmuar në shërbimin publik. Bashkëpunimi i qartë mes ministrive është ajo që i kthen prioritetet në rezultate për qytetarët. Përvoja e saj në shërbimin publik është një vlerë kolegjiale, ajo merr forcë kur shndërrohet në rezultat të prekshëm për qytetarët.

Ndërkohë, detajet e para të “Pasqyrë Albania” tregojnë se platforma do të jetë një modernizim i “Bashkëqeverisjes” dhe do të funksionojë përmes dy seksioneve, “Flamingo Mirror” dhe “Radar”. I pari do të shërbejë për mbledhjen e sinjalizimeve dhe shqetësimeve të qytetarëve, ndërsa “Radar” do të gjurmojë problematikat e raportuara, me një afat prej 48 orësh për ndjekjen e tyre dhe deri në dy javë për zgjidhjen.

Sipas burimeve nga PS, synimi është rritja e besimit te institucionet, ndërsa testi i parë i kësaj nisme pritet të jenë zgjedhjet lokale të vitit 2027./ad

Partia e ekstremit të djathtë, Alternativa për Gjermaninë (AfD), mund të jetë vetëm pak javë larg një momenti historik të marrjes për herë të parë të drejtimit të një landi gjerman. Dhe në Berlin tashmë po diskutohet se çfarë duhet bërë nëse kjo ndodh.

Sipas një analize të POLITICO-s, Ulrich Siegmund, kandidati i AfD-së në Saksoni-Anhalt, shihet si favorit për zgjedhjet e 6 shtatorit. Nëse partia arrin shumicën absolute, ai pritet të bëhet kryeministër i landit, duke rrëzuar për herë të parë “murin mbrojtës” politik që partitë tradicionale gjermane kanë ngritur ndaj AfD-së që nga themelimi i saj në vitin 2013.

Një fitore e tillë do të krijonte një situatë të paprecedentë për sistemin politik gjerman. Deri tani CDU, SPD, të Gjelbrit dhe partitë e tjera kryesore kanë refuzuar bashkëpunimin me AfD-në. Por nëse ajo kontrollon një qeveri rajonale, sistemi federal gjerman do t’i detyrojë institucionet e tjera të bashkëpunojnë me të të paktën në disa fusha.

POLITICO raporton se shqetësimi kryesor në Berlin lidhet me sigurinë dhe, në veçanti, me aksesin që një qeveri e AfD-së mund të kishte në informacionet sekrete. Zyrtarë të intervistuar për artikullin shprehin shqetësim për marrëdhëniet e partisë me Rusinë dhe mundësinë që të dhëna të ndjeshme të përfundojnë në duart e Moskës.

Sipas POLITICO-s, po diskutohen të paktën katër skenarë.

Një prej tyre do të ishte krijimi i takimeve paralele mes ministrave të landeve. Mbledhjet zyrtare do të vazhdonin, por për çështje veçanërisht sensitive mund të organizohen takime të tjera, ku përfaqësuesi i një qeverie të AfD-së nuk do të merrte pjesë. Disa ministra rajonalë i kanë konfirmuar POLITICO-s se një skenar i tillë po merret në konsideratë.

Një mundësi edhe më konkrete është kufizimi i aksesit në informacionet e inteligjencës. Ministri i Brendshëm i landit të Turingisë, Georg Maier, tha se mund të krijohen barriera brenda sistemeve të përbashkëta të informacionit, veçanërisht për të dhënat që lidhen me ekstremizmin e djathtë dhe spiunazhin. Sipas tij, një masë e tillë mund të ishte edhe ligjërisht e mundur.

Shqetësimi lidhet edhe me partnerët e huaj. Një deputet i të Gjelbërve paralajmëroi se Britania, SHBA-ja, Polonia apo Ukraina mund të kufizonin shkëmbimin e informacionit me Gjermaninë nëse do të besonin se të dhënat sekrete mund të arrinin në Moskë. POLITICO sjell si precedent Austrinë, ku partnerët perëndimorë kufizuan ndarjen e informacionit pasi e djathta radikale FPÖ mori kontrollin e Ministrisë së Brendshme.

Një skenar tjetër lidhet me financat. Saksoni-Anhalt është një nga landet që përfiton ndjeshëm nga sistemi gjerman i barazimit financiar dhe vetëm në vitin 2025 mori rreth 2.8 miliardë euro, afërsisht një të pestën e buxhetit të tij. Kufizimi i këtyre fondeve përmendet si një mënyrë teorike për t’i ushtruar presion një qeverie të AfD-së, megjithëse pengesat kushtetuese do të ishin të mëdha.

Në fund ekziston edhe ajo që POLITICO e quan “opsioni bërthamor”: Bundeszwang, ose detyrimi federal.

Neni 37 i Kushtetutës gjermane i lejon qeverisë federale, me miratimin e Bundesratit, të marrë masa për ta detyruar një land të respektojë detyrimet e tij ligjore. Ky mekanizëm nuk është përdorur kurrë në historinë e Republikës Federale.

Por çdo përpjekje për të izoluar një qeveri të zgjedhur të AfD-së mbart edhe një rrezik politik. Masat e jashtëzakonshme mund të ushqejnë argumentin e vetë AfD-së se partitë tradicionale nuk pranojnë rezultatin e zgjedhjeve kur fitues është një forcë jashtë establishmentit.

Edhe opinioni publik gjerman është më pak i bashkuar se më parë për strategjinë e izolimit. Një sondazh i korrikut tregonte se vetëm 42% e gjermanëve e konsideronin ende të drejtë refuzimin e bashkëpunimit me AfD-në nga CDU dhe socialdemokratët, ndërsa një tjetër matje tregonte rënie të mbështetjes për “murin mbrojtës” ndaj partisë.

Ironikisht, POLITICO ngre edhe një mundësi tjetër: që partitë tradicionale të mos bëjnë asgjë të jashtëzakonshme.

AfD ka fituar mbështetje për vite me radhë duke qenë në opozitë dhe duke sulmuar gabimet e kundërshtarëve. Por nuk ka qeverisur kurrë. Marrja e pushtetit mund ta përballë atë me probleme të administrimit, konfliktet e brendshme dhe përgjegjësinë konkrete për vendimet, duke u kthyer potencialisht në një kufizim më efektiv sesa çdo strategji izolimi e Berlinit.

Pra, pyetja që po shqetëson tashmë politikën gjermane nuk është më vetëm nëse AfD duhet të mbahet larg pushtetit. Është se çfarë ndodh nëse votuesit e çojnë atë vetë në pushtet. /POLITICO-ad

Armenia pritet të nisë së shpejti procesin zyrtar të aplikimit për anëtarësim në Bashkimin Evropian, deklaroi kryeministri armen Nikol Pashinyan.

Duke prezantuar programin e qeverisë për periudhën 2026–2031 në parlament, Pashinyan tha se vendi duhet fillimisht të paraqesë një kërkesë zyrtare për anëtarësim në BE, përpara se të vendoset për hapat e mëtejshëm dhe mundësinë e mbajtjes së një referendumi.

“Armenia duhet së pari të paraqesë një kërkesë zyrtare për anëtarësim në BE. Ky është një proces i gjerë dhe ne do ta fillojmë atë në të ardhmen e afërt”, deklaroi ai.

Parlamenti armen miratoi më 26 mars 2025 një ligj që hapi rrugën për procesin e integrimit të vendit në BE.

Orientimi evropian i Jerevanit ka shkaktuar shqetësim në Moskë, pasi Armenia është anëtare e Bashkimit Ekonomik Euroaziatik (EAEU), ku bën pjesë edhe Rusia.

Presidenti rus Vladimir Putin ka deklaruar se anëtarësimi i Armenisë në BE do të nënkuptonte ndërprerjen e bashkëpunimit me EAEU-në dhe humbjen e përfitimeve që lidhen me këtë anëtarësi.

Në maj, liderët e vendeve anëtare të EAEU-së, përfshirë Rusinë, Bjellorusinë, Kazakistanin dhe Kirgistanin, mbështetën idenë që Armenia të zhvillojë një referendum kombëtar për të vendosur nëse do të afrohet me BE-në apo do të qëndrojë në EAEU.

Ndërkohë, zëvendësministri i Jashtëm rus Mikhail Galuzin ka deklaruar se Armenia duhet të vendosë deri në dhjetor 2026 nëse do të mbajë një referendum për këtë çështje./ad

Shpërthimi i shtratit të lumit dhe fundosja e barkave. Mirë se vini në përpjekjet gjithnjë e më të dëshpëruara të Evropës për të mbajtur në funksion një nga rrugët ujore më të rëndësishme të kontinentit.

Lumi Danub arriti nivele jashtëzakonisht të ulëta të ujit këtë muaj, duke i detyruar qeveritë e BE-së të përballen me vështirësi. Autoritetet rumune përdorën eksplozivë për të drejtuar më shumë ujë drejt centralit bërthamor Cernavodă. Qeveria hungareze zhyti anije në një përpjekje për të mbajtur ujin të rrjedhshëm pranë centralit të saj bërthamor Paks. Rreth 180 turistë në Bullgari u detyruan të evakuoheshin nga një anije e bllokuar pranë qytetit portual të Vidinit.

Ka shumë gjëra në lojë. Danubi, rruga e dytë ujore më e gjatë e Evropës, është një arterie jetësore për mallrat, ujin e pijshëm, bujqësinë dhe industrinë. Ai ndihmon në ftohjen e centraleve të mëdha bërthamore dhe ushqen projektet e hidroenergjisë. Pellgu i lumit shtrihet në 19 vende dhe mbështet dhjetëra miliona njerëz. Por thatësira e përsëritur, e shkaktuar nga ndryshimet klimatike, kërcënon të ndryshojë të gjitha këto.
“Parashikimi është se kjo do të ndodhë më shpesh dhe ne duhet të shqyrtojmë më sistematikisht disponueshmërinë e ujit, kërkesat për ujë dhe sigurisht ruajtjen dhe qëndrueshmërinë”, tha Birgit Vogel, sekretare ekzekutive e Komisionit Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Lumit Danub, i cili koordinon bashkëpunimin midis vendeve në të gjithë pellgun.

Me thatësirën që po bëhet një kërcënim i përsëritur, Evropa ende nuk ka një politikë të unifikuar dhe detyruese për t’u përballur me mungesat e ujit në Danub dhe më gjerë. Përgjegjësia mbetet e ndarë midis qeverive kombëtare dhe autoriteteve të pellgjeve të lumenjve, e rregulluar nga një mozaik ligjesh të BE-së që grupet e gjelbra thonë se zbatohen dobët. Shumë nga masat e reja të bllokut për qëndrueshmëri mbeten vullnetare.

Në këtë sfond, autoritetet kombëtare po përdorin masa të njëanshme që, sipas disave, mund të shkaktojnë kaos në fqinjët e tyre dhe ekosistemet aty pranë.

Dimiter Koumanov, kreu i mbrojtjes së mjedisit në OJQ-në bullgare të lumenjve Balkanka, argumenton se vendet po ndërmarrin veprime emergjente pa marrë parasysh pasojat më të gjera. Ai është veçanërisht i shqetësuar për ndikimin e mundshëm të masave të tilla në ujin e pijshëm të Bullgarisë.

Vendet e Danubit “po bëjnë gjithçka që dëshirojnë dhe ne në Bullgari po paguajmë çmimin”, tha ai.

Rreziqe të larta, lumenj të ulët

“Kjo verë ka qenë një tjetër kujtesë se Evropa është shumë e papërgatitur për ndryshimet klimatike”, tha Sara Johansson, eksperte e politikave të ujit në Byronë Evropiane të Mjedisit. “Tharja e tokave, ligatinat e degraduara dhe ekosistemet e shkatërruara po i shndërrojnë peizazhet në zjarre të gatshme për t’u ndezur, ndërsa lumenjtë e varfëruar kanë ekspozuar cenueshmërinë e sistemit tonë energjetik.”

Centrali bërthamor hungarez Paks, i cili mbështetet në lumin për ftohje, furnizon rreth 40 përqind të energjisë elektrike të vendit, ndërsa centrali Cernavodă i Rumanisë siguron një të pestën e energjisë së tij. Kur lumi bie shumë poshtë, qeveritë nuk po merren vetëm me një krizë uji – ato rrezikojnë gjithashtu të humbasin një burim të madh të energjisë elektrike.

Këtë muaj, Hungaria filloi ndërtimin e një pragu të shtratit të lumit — një strukturë e ngjashme me digë — për të rritur nivelet e ujit rreth Paks. Është një “ndërhyrje afatshkurtër potencialisht e dobishme për të rritur nivelet e ujit në rrjedhën e sipërme”, tha Tamás Gruber, kreu i programit “Lumenjtë e Gjallë” të WWF Hungarisë. “Megjithatë, informacioni i disponueshëm nuk është i mjaftueshëm për të vlerësuar pasojat e tij të plota ekologjike ose efektivitetin e tij në kushte të ardhshme me rrjedhje ekstreme të ulët.”

Një strukturë e tillë mund të “përkeqësojë kushtet e nivelit të ulët të ujit në rrjedhën e poshtme dhe të ndikojë në transportin e sedimenteve, peshqit dhe organizmat e tjerë ujorë”, shtoi ai.
Zgjidhjet e shpejta për të trajtuar thatësirën kanë mbetur kryesisht në nivel kombëtar dhe të fragmentuara në shtatë vendet anëtare të BE-së nëpër të cilat kalon Danubi, së bashku me Serbinë, Moldavinë dhe Ukrainën.

Organizatat që koordinojnë menaxhimin e lumit ekzistojnë, si komisioni ICPDR i Vogel. Vendet e ICPDR kanë gjithashtu agjenci kombëtare përgjegjëse për transportin detar, menaxhimin e ujërave dhe mbrojtjen e mjedisit.

Këto agjenci bashkëpunojnë në monitorim dhe navigim — por në fund të fundit veprojnë brenda juridiksioneve të tyre kombëtare.

Hyni në BE

Direktiva Kornizë e BE-së për Ujin kërkon që vendet anëtare të mbrojnë dhe restaurojnë lumenjtë, liqenet dhe ujërat nëntokësore të bllokut, si dhe të koordinojnë menaxhimin e ujit në të gjithë pellgjet e lumenjve dhe jo vetëm përgjatë kufijve kombëtarë. Por ekspertët dhe grupet e sektorit të ujit thonë se BE-ja nuk ka arritur të ofrojë një përgjigje të koordinuar politike për të përmirësuar përgatitjen për thatësira, me verat e thata që pritet të bëhen më të shpeshta dhe intensive.

“Bashkimi Evropian po ofron një kornizë. Qeveritë kombëtare mund të kenë një plan… por pjesa më e madhe e qeverisjes bëhet në nivelin e pellgut të lumit ose në nivel lokal”, tha Loïc Charpentier, kreu i avokimit në lobin Water Europe. “Kjo është arsyeja pse krijohet përshtypja e, le të themi, veprimit të pakoordinuar. Keni disa përmirësime për të bërë.”

Vitin e kaluar një grup shkencëtarësh lëshoi ​​një thirrje për një Direktivë të BE-së për Thatësirën për të “harmonizuar dhe zbatuar politikat e menaxhimit të riskut në të gjithë kontinentin”. Kjo ishte në përgjigje të thatësirës së vitit 2022.

Ngjarja “preku pjesën më të madhe të kontinentit [por]gjetjet tona tregojnë pabarazi të konsiderueshme rajonale në kapacitetin e menaxhimit”, shkruan ata . “Në shumë vende – veçanërisht ato me ekonomi të dominuara nga bujqësia – përgjigjet ndaj thatësirës mbeten afatshkurtra dhe reaktive, duke çuar shpesh në praktika potencialisht të papërshtatshme.”

Brukseli zbuloi gjithashtu një Strategji për Rezistencën ndaj Ujit vitin e kaluar, që përmbante rreth 50 masa për të përmirësuar sigurinë e ujit në bllok. Strategjia përfshinte një premtim nga Komisioni Evropian për t’u dhënë vendeve anëtare udhëzime teknike se si të hartojnë plane për menaxhimin e thatësirës – por këto nuk janë të detyrueshme.

Një ligj kyç i BE-së për natyrën e angazhon gjithashtu bllokun për të arritur 25,000 kilometra lumenj me rrjedhje të lirë në Evropë deri në vitin 2030, që do të thotë se ata nuk do të pengohen nga barrierat artificiale siç janë digat e hidrocentraleve – por përsëri, kryesisht do të varet nga “shtetet anëtare se sa duan të kontribuojnë [drejt këtij qëllimi]”, tha ekspertja e WWF Austria për mbrojtjen e lumenjve, Marie Pfeiffer.

Dhe si pjesë e misionit të saj të vazhdueshëm për të ulur burokracinë dhe për të nxitur industrinë e BE-së, Brukseli planifikon të rishikojë Direktivën Kornizë të Ujit , me fokus në zbutjen e rregullave të mbrojtjes së ujit për minierat. OJQ-të mjedisore paralajmërojnë se direktiva tashmë zbatohet në mënyrë jokonsistente.

E pyetur në lidhje me thatësirën e Danubit, Komisionerja e Mjedisit Jessika Roswall i tha POLITICO-s se është “e domosdoshme të rrisim përgatitjen tonë në të gjitha aspektet”, duke shtuar se BE-ja gjithashtu duhet të “vlerësojë nëse legjislacioni ynë aktual i BE-së për ujin mbetet i përshtatshëm për qëllimin nga këndvështrimi i qëndrueshmërisë, përgatitjes, ripërdorimit të ujit dhe menaxhimit të thatësirës” – duke lënë të kuptohet rishikimi i ardhshëm.

Gergely Patkó, një analist për Shoqatën Hungareze të Shërbimeve të Ujit, pohon se ekziston “bashkëpunim i mirë midis autoriteteve të pellgjeve të lumenjve në vende të ndryshme, dhe Direktiva Kornizë e Ujit e mbështet këtë koordinim”. Megjithatë, ai paralajmëroi se rishikimi i direktivës mund të ushtrojë më shumë presion mbi ujin e pijshëm gjatë krizave të thatësirës.

Koumanov, eksperti bullgar i organizatave jofitimprurëse, tha se zgjidhja më e mirë është “të ndiqet kuadri ligjor i BE-së sipas rregullave dhe ta bëhet më i rreptë, duke synuar një mbrojtje më të mirë të burimeve natyrore të ujit, por unë gjithashtu e di se kjo është Utopi për momentin”.

“Një ditë, kokat prej druri në BE do ta mësojnë mësimin dhe shpresoj se nuk do të jetë tepër vonë”./politico-ad

Dhjetëra mijëra vetëve u është kërkuar të evakuohen nga një zonë pranë Renos, Nevada në SHBA, pasi zjarri masiv pyjor që po mundon zonën, mbërriti në periferi të qytetit.

Rreth 42,000 njerëz janë urdhëruar të largohen menjëherë nga shtëpitë e tyre, ndërsa 45,000 të tjerë janë këshilluar të përgatiten për t’u larguar. Sipas zyrtarëve, zjarri, i cili u raportua për herë të parë të shtunën në mëngjes, deri tani ka shkaktuar gjashtë të plagosur, tre prej të cilëve zjarrfikës. Erërat e forta dhe kushtet e paparashikueshme të motit kanë kontribuar në përhapjen e tij.

Guvernatori i Nevadës, Joe Lombardo, shpalli gjendjen e jashtëzakonshme në Washoe dhe ka urdhëruar Gardën Kombëtare t’u bashkohet përpjekjeve për shuarjen e flakëve dhe zbatimin e ligjit. “Ky është një situatë aktive dhe që po zhvillohet me shpejtësi, ndaj i bëj thirrje të gjithëve në zonat e prekura të qëndrojnë vigjilentë dhe të ndjekin udhëzimet e autoriteteve lokale”, tha ai.

Sipas autoriteteve lokale, zjarri u shkaktua nga faktori njerëzor. Shërbimet lokale të emergjencave thanë se rreth 13,700 banesa ndodheshin brenda zonës së evakuimit, ndërsa ishin ngritur dy qendra strehimi për banorët e zhvendosur.

Reno, në pjesën perëndimore të Nevadës, ndodhet pranë kufirit shtetëror me Kaliforninë dhe ka një popullsi prej rreth 280,000 banorësh./ad

Ushtria greke ka zhvendosur një nga sistemet e saj të mbrojtjes ajrore Patriot në ishullin e Kretës, në përgjigje të kërcënimeve të Iranit për të goditur bazat ushtarake amerikane në Evropë, raportojnë mediat greke.

Sistemi Patriot është zhvendosur nga ishulli i Karpathosit në Kretë, ku ndodhet baza e rëndësishme amerikane në Suda.

Sipas raportimeve, qëllimi i lëvizjes është forcimi i mbrojtjes ajrore të objekteve strategjike detare dhe ajrore në Suda, të cilat përdoren nga Forcat e Armatosura Greke, Shtetet e Bashkuara dhe NATO.

Baza e Sudës ka një rol të rëndësishëm në mbështetjen e operacioneve të aleatëve në rajon, duke e bërë mbrojtjen e saj veçanërisht të rëndësishme në situatën aktuale të sigurisë.

Pamjet e publikuara nga mediat tregojnë sistemin Patriot të vendosur mbi një kamion, ndërsa priste të ngarkohej në një anije.

“Financial Times” raportoi javën e kaluar, duke cituar burime iraniane, se Teherani mund të godasë me raketa objektivat amerikane në Evropë nëse Presidenti Donald Trump rrit presionin ushtarak mbi Ngushticën e Hormuzit.

Ministria greke e Mbrojtjes nuk ka komentuar raportimet për zhvendosjen e sistemit Patriot./ad

Një vaksinë e re bazuar në teknologjinë mRNA ka ndaluar rikthimin e kancerit të lëkurës tek pacientët gjatë një prove, duke përfaqësuar një moment potencialisht vendimtar në trajtimin e kancerit. BBC shkruan se vaksina, e zhvilluar nga kompanitë farmaceutike Merck & Co ose MSD, dhe Moderna, iu dha pacientëve me melanomë me rrezik të lartë, një lloj kanceri të lëkurës.

Ekspertët e kancerit thonë se ky është një përparim, por theksojnë kujdesin pasi rezultatet e plota nuk janë publikuar ose rishikuar nga kolegët. Vaksina, e quajtur Intismeran, u dha në kombinim me Keytruda, një ilaç imunoterapie që përdoret tashmë në trajtimin e kancerit.

Krahasuar me marrjen e Keytrudës veçmas, kompanitë thanë se marrja e ilaçit dhe vaksinës së bashku rriti ndjeshëm kohën që pacientët mbetën pa kancer dhe zvogëloi rrezikun e përhapjes së sëmundjes në organe të tjera.

Në fazën e tretë të studimit u përfshinë më shumë se 1,000 pacientë që kishin melanomë në fazën e dytë, të tretë ose të katërt me rrezik të lartë – që do të thotë se ata kishin tumore të mëdha në një zonë specifike deri te kanceri që ishite përhapur tashmë në pjesë të tjera të trupit.

Për të krijuar këtë vaksinë të re, shkencëtarët përdorën teknologjinë e ARNi-së – e cila u përdor për disa vaksina kundër Covid-19 – për të synuar mutacione specifike brenda qelizave kancerogjene duke hequr kirurgjikalisht një pjesë të vogël të tumorit të një pacienti dhe më pas duke sekuencuar ADN-në e tij. Rezultati është një injeksion i personalizuar kundër kancerit, i cili është specifik për tumorin e pacientit dhe udhëzon sistemin imunitar të njohë dhe sulmojë çdo qelizë tumorale që mbetet.

Të dy kompanitë po testojnë vaksina të tjera të ngjashme të personalizuara për kancerin e mushkërive, fshikëzës dhe veshkave. Dr. Talisia Quallo, drejtuese e parandalimit dhe zbulimit të hershëm në Cancer Research UK, tha se hulumtimi “tregon premtime”, por tha se të dhënat e ndërmjetme ende duhet të rishikohen plotësisht.

Të dy kompanitë po testojnë vaksina të tjera të ngjashme të personalizuara për kancerin e mushkërive, fshikëzës dhe veshkave. Dr. Talisia Quallo, drejtuese e parandalimit dhe zbulimit të hershëm në Cancer Research UK, tha se hulumtimi “tregon premtime”, por tha se të dhënat e ndërmjetme ende duhet të rishikohen plotësisht./ad

Grupet e organizuara kriminalisht përbëjnë një kërcënim vazhdimisht të lartë, sipas një raporti federal. Disa shtete, përfshirë Saksoninë, kanë një “Klan të Taskforcës”, pasi një grup atje kohët e fundit ka tërhequr vëmendje të veçantë.

Katër familje siriane kanë qenë në qendër të punës së “Taskforce Clan” në shtetin lindor të Saksonisë në Gjermani, sipas kreut të njësisë. Ndërsa rastet e të ashtuquajturit krim klanor aktualisht mbeten në një nivel vazhdimisht të lartë, kërcënimi është rritur veçanërisht në zonën e Leipzigut, sipas Kryeinspektorit të Detektivëve.

Zyra Shtetërore e Hetimit Penal (LKA) në Saksoni paralajmëron për aktivitet në rritje nga klanet kriminale familjare, kryesisht me origjinë siriane. Sipas autoritetit, midis 700-1,000 njerëz në Saksoni aktualisht i përkasin klaneve siriane, tha një zëdhënës i LKA-së për revistën Focus.

Në total, 130 persona janë të njohur për policinë për vepra penale, sipas raportit.

“Këto përfshijnë vepra të dhunshme penale, trafik droge, pastrim parash, vepra penale tatimore, krime që lidhen me kontrabandën e njerëzve, vepra penale të dokumenteve dhe të trafikut, transaksione të paligjshme financiare, si dhe forma të ndryshme mashtrimi”, tha Raiko Märtins i LKA-së për Focus.

Märtins drejton Divizionin e Krimit të Organizuar në LKA dhe “Klanin e Taskforcës” me seli atje.

Sipas raportit, janë sekuestruar armë zjarri dhe në raste të tjera, veprat penale përfshinin mashtrim brenda sistemit të sigurimeve shoqërore, për shembull në lidhje me mbështetjen bazë të të ardhurave.

Siç raporton e përditshmja BILD, autoritetet po hetojnë gjithashtu aktivitete të dyshuara të kontrabandës së njerëzve. Gjatë një bastisjeje në prill 2026, u kontrolluan 50 apartamente dhe biznese në Leipzig dhe zonën përreth.

Rreth 50 sirianë besohet se kanë dërguar dokumentet e tyre të identitetit në Siri, në mënyrë që njerëz me një pamje të ngjashme t’i përdorin ato për të hyrë në Gjermani me një identitet të rremë.

Rrjete që janë të vështira për t’u depërtuar

Märtins i tha Focus se klanet e financojnë të gjithë jetën e tyre përmes marrëveshjeve të paligjshme biznesi. Sipas tij, ata nuk e pranojnë sistemin gjerman të drejtësisë, duke preferuar në vend të kësaj të zgjidhin gjithçka brenda vendit.

“Në thelb, ata e përçmojnë shtetin tonë dhe të gjithë sistemin tonë. Izolimi brenda këtyre aleancave familjare është i jashtëzakonshëm.”

Sipas tij, anëtarët e këtyre klaneve krijojnë biznese që mund të përdoren në prapaskenë për të kryer akte kriminale, “ndonjëherë duke përdorur edhe njerëz fasadë”.

Në zonën e Leipzigut, thuhet se bëhet fjalë kryesisht për katër familje të mëdha siriane, disa me më shumë se 60 anëtarë.

Anëtarët e familjes janë të lidhur ose të varur nga njëri-tjetri dhe, për shembull, e mbështesin njëri-tjetrin duke dhënë deklarata të pamjaftueshme dëshmitarësh ose duke regjistruar automjete dhe llogari bankare për të tjerët.

Sipas Märtins, një burrë është i martuar me të paktën tre gra. “Me këto gra ai ka të paktën 32 fëmijë, disa prej të cilëve janë tashmë vetë të rritur. Përveç kësaj, ne dimë për të paktën 25 nipër e mbesa në Saksoni”, tha Märtins për Focus.

Ai nuk e përmendi emrin e familjes në intervistë, pasi disa anëtarë janë qytetarë që zbatojnë ligjin dhe bëjnë jetë paqësore si shumica e sirianëve që kanë ardhur në Gjermani.

Rivaliteti midis klaneve të themeluara dhe atyre të reja

Me shfaqjen e strukturave të reja kriminale, ekspertët besojnë se konfliktet po lindin edhe me klanet që janë krijuar në Gjermani prej kohësh.

Shkencëtari politik Mahmoud Jaraba thotë se ka vërejtur një “trend në rritje të aktiviteteve kriminale në të ashtuquajturat klane të reja, veçanërisht në komunitetet siriane”. Ai e deklaroi këtë në një parashtresë me shkrim për një seancë dëgjimore në parlamentin e shtetit të North Rhine-Westphalia.

Se si mund të përshkallëzohen tensione të tilla u bë e qartë në Essen në qershor të vitit 2023. Atje, dhjetëra njerëz nga mjedisi i një familjeje të madhe me origjinë libaneze sulmuan një restorant sirian në sheshin Salzmarkt. Shpërthyen përleshje të dhunshme, me tavolina dhe karrige të hedhura në ajër dhe dritare të thyera.

Jaraba paralajmëron shprehimisht kundër përgjithësimit të incidenteve të tilla. Shumica dërrmuese e sirianëve që jetojnë në Gjermani nuk kanë të bëjnë fare me strukturat kriminale. As krimet e anëtarëve individualë të një familjeje të madhe nuk duhet t’i atribuohen automatikisht të gjithë familjes.

Një dyshim i tillë i përgjithshëm mund të përforcojë përjashtimin social dhe ta bëjë integrimin më të vështirë.

Shkaqet e këtyre konflikteve janë gjithashtu komplekse. Sipas Jarabas, tensionet midis familjeve të zgjeruara turko-arabe të vendosura më gjatë dhe grupeve të reja me origjinë siriane nuk janë vetëm për shkak të rivalitetit kriminal. Në disa raste, konfliktet politike dhe etnike nga Siria dhe Libani luajnë një rol dhe po barten në Gjermani.

“Klani i Taskforcës” kishte për qëllim të ofronte ndihmë

“Klani i Taskforcës” ekziston në Saksoni që nga tetori i vitit 2023. Përveç stafit nga LKA e Saksonisë, ai përfshin punonjës të Policisë Federale, Zyrës Kryesore Doganore të Dresdenit, departamentit të hetimit tatimor të zyrës tatimore, policisë së trazirave të Saksonisë dhe Zyrës së Hetimit Doganor të Dresdenit.

Ekzistojnë task forca të ngjashme në shtete të tjera federale që synojnë të ndërmarrin veprime kundër krimit të klanit.

Në Saksoni, thuhet se janë zhvilluar rreth 40 operacione të mëdha kundër krimit të klanit. Disa të dyshuar u arrestuan, disa u akuzuan dhe u dënuan me burgim.

Personat me shtetësi siriane përbëjnë grupin më të madh të shtetasve të huaj që bien në sy në këtë kontekst. Pas tyre vijnë migrantët nga Afganistani dhe Iraku, me numra dukshëm më të ulët.

Raiko Märtins, kreu i Taskforcës së Klanit në Saksoni, nuk e përshkruan shtetin e tij federal si një fortesë të aktivitetit të klanit. Megjithatë, zhvillimet në Leipzig janë shqetësuese.

Krimi i klanit: Midis 0.16-0.59% të të gjitha veprave penale

Task-forcat kundër krimit të klanit ekzistojnë jo vetëm në Saksoni, por edhe në North Rhine-Westfalen, Berlin dhe Saksoninë e Poshtme. Autoritetet nuk e klasifikojnë krimin e klanit si krim të organizuar, i cili është regjistruar, për shembull, në Raportin Federal të Situatës. Në vend të kësaj, ai përfshin vepra penale dhe kundërvajtje administrative të kryera nga njerëz që i përkasin grupeve specifike të popullsisë.

Berlini dhe North Rhine-Westfalia përqendrohen në disa familje të mëdha me origjinë arabe dhe turko-arabe. Këto përfshijnë në veçanti familje me rrënjë muhallami-kurde, libaneze ose palestineze. Në Saksoni, grupet siriane janë vënë kohët e fundit nën shqyrtim të shtuar.

Në përgjithësi, sipas Mediendienst Integration, veprat penale të grupuara nën titullin e krimit të klanit përbëjnë midis 0.16-0.59% të të gjitha krimeve të regjistruara në shtetet federale të Berlinit, North Rhine-Westphalia dhe Saksonisë së Poshtme. Vetëm procedurat e izoluara në fushën e krimit të klanit llogariten gjithashtu në statistikat mbi krimin e organizuar (OC).

Sipas Mediendienst Integration, në vitin 2024 Berlini regjistroi shtatë procedura penale në fushën e krimit të klanit, krahasuar me 952 vepra penale në krimin e përgjithshëm dhe 127 vepra penale administrative. Në North Rhine-Westphalia kishte gjashtë procedura penale, 6,707 vepra penale në krimin e përgjithshëm dhe 1,742 vepra penale administrative.

Raporti Federal i Situatës mbi Krimin e Organizuar 2024, i botuar në shkurt 2026, arrin në përfundimin se kjo formë krimi përbën një “potencial kërcënimi vazhdimisht të lartë”. Megjithatë, shifrat përfshijnë gjithashtu krimin kibernetik dhe “krimin si shërbim”, që do të thotë grupe të organizuara që ofrojnë akte kriminale. Nuk ka një vlerësim të veçantë të krimit të klanit, as një grup të dhënash plotësisht në përputhje me atë nga shtetet federale.

Cilat grupe organizohen në klane?

Ndërsa numri i hetimeve kundër grupeve të përfshira në krimin e organizuar mbetet i lartë (647 procedime në vitin 2024), numri i të dyshuarve ka rënë pak krahasuar me vitin e kaluar, si midis gjermanëve ashtu edhe midis të dyshuarve me shtetësi të huaj.

Një ndarje e kombësisë së të dyshuarve në krimin e organizuar tregon se shumica kanë shtetësi gjermane, e ndjekur nga shtetasit turq, sirianë, shqiptarë dhe polakë. Përqindja e gjermanëve është pothuajse katër herë më e lartë.

Sipas Raportit Federal të Situatës së vitit 2024, të dyshuarit me shtetësi gjermane dhe turke ende përbëjnë shumicën e shkelësve të dyshuar.

Për herë të parë, të dyshuarit sirianë përbënin grupin e tretë më të madh, me 4.7%. Në vitin 2023, pjesa e tyre ishte 3.8% dhe BKA ka vërejtur një trend në rritje në vitet e fundit.

Humbje financiare prej 15.6 milionë eurosh

Raporti i të dyshuarve gjermanë ndaj jo-gjermanë në krimin e klanit pasqyron gjithashtu pamjen e përgjithshme të krimit të organizuar. Në vitin 2024, krimi i klanit vlerësohet të ketë shkaktuar humbje financiare prej 15.6 milionë eurosh. Në krahasim, grupet e krimit kibernetik ishin përgjegjëse për pothuajse gjysmën e të gjithë dëmit financiar.

Sipas Zyrës Federale të Policisë Kriminale, termi klan përdoret kur një “organizatë shoqërore joformale” karakterizohet “nga një kuptim i përbashkët i prejardhjes midis anëtarëve të saj”. Brenda kësaj organizate ekziston një strukturë hierarkike, një ndjenjë e fortë përkatësie dhe një grup i përbashkët normash dhe vlerash.

Normat dhe vlerat e klaneve kanë përparësi pjesërisht mbi rendin ligjor në fuqi në Gjermani, gjë që mund të çojë në konflikte dhe në fund të fundit në vepra penale dhe krim. Krimi i klanit është, pra, sjellja kriminale e anëtarëve të klanit.

Nuk ka një statistikë uniforme në të gjithë vendin për krimin e klanit si një kategori e veçantë. Raportet e situatës të krahasueshme publikisht prodhohen në veçanti nga North Rhine-Westfalia, Saksonia e Poshtme dhe Berlini. Në vitin 2024, autoritetet atje regjistruan përkatësisht rreth 6,700, 3,145 dhe 851 vepra penale në lidhje me krimin e klanit.

‘Klaneve nuk duhet t’u lejohet asnjë moment qetësie’

Task-forcat e shteteve federale janë një nga masat në fuqi. Ministri i Brendshëm i North Rhine-Westphalia, Herbert Reul, foli për një “politikë me një mijë shpime gjilpërash”.

Qëllimi i tij, thotë ai, është përçarja sistematike. Reul citon si shembuj më shumë se 1,600 operacione inspektimi në bare shishash dhe dyqane bastesh, kontrolle në rreth 4,000 prona dhe më shumë se 2,000 kallëzime penale. Në 11,000 raste, u vendosën gjoba.

“Klaneve nuk duhet t’u lejohet më asnjë moment paqeje,” deklaroi ai.

Në të njëjtën kohë, Reul dëshiron të ofrojë perspektiva dhe të investojë në parandalim. Prandaj, njëzet e gjashtë anëtarë të rinj të klanit në North Rhine-Westphalia janë të regjistruar në programe. Fokusi te të rinjtë synon të inkurajojë familje të tëra që t’i kthejnë shpinën krimit.

Në Berlin, numri i rasteve të krimit të klanit ra me 20% në 851 vepra penale në vitin 2024 krahasuar me vitin e kaluar.

Megjithatë, për shkak të vendosjeve të tjera, për shembull në demonstrata, policia kreu gjithashtu dukshëm më pak kontrolle. Në vend të 126 vendosjeve, policia kreu vetëm 74 operacione në vitin 2024.

Këto operacione shpesh kishin të bënin me dëmtime trupore dhe grabitje (vepra penale të dhunshme: 20%), si dhe fyerje, dëmtim penal ose pastrim parash (20%).

Kishte gjithashtu shkelje të trafikut (15%) dhe vepra penale kundër pronës dhe falsifikimit (13%). Një total prej 616 personash numërohen si pjesëtarë të familjeve kriminale klanore në Berlin./ad

Presidenti i UEFA-s, Aleksander Čeferin, ka konfirmuar se nuk do të kandidojë për drejtimin e FIFA-s në zgjedhjet e parashikuara për marsin e vitit 2027.

Lajmin e ka bërë të ditur vetë kreu i qeverisë së futbollit evropian gjatë një interviste për podcastin britanik The Rest is Politics.

Čeferin, i cili drejton UEFA-n që prej vitit 2016, është konsideruar prej kohësh një nga kundërshtarët kryesorë të presidentit aktual të FIFA-s, Gianni Infantino, veçanërisht pas përplasjes së fundit lidhur me projektet e diskutueshme për hapjen e organizatës ndaj investitorëve privatë.

“Nuk jam i interesuar” për presidencën e FIFA-s, deklaroi Čeferin, duke shtuar: “Më pëlqen UEFA dhe puna që bëj atje”.

Presidenti slloven theksoi gjithashtu se besueshmëria e tij si kundërshtar i Infantinos është më e madhe nëse nuk synon të marrë postin e presidentit të FIFA-s.

Mandati i Čeferinit në krye të UEFA-s përfundon në vitin 2027. 58-vjeçari tha se dëshiron të shijojë më shumë jetën dhe të mos ndjekë një tjetër garë për një post të lartë në futbollin botëror.

Megjithatë, ai la të hapur mundësinë që UEFA të mbështesë një kandidat kundër Infantinos në zgjedhjet e ardhshme të FIFA-s.

“Nëse Infantino vendos të kandidojë, mendoj se do të kemi një kandidat kundër tij. Ende nuk e di se kush do të jetë”, u shpreh Čeferin.

Sipas tij, një nga skenarët është që Infantino të kuptojë se nuk ka mbështetjen e nevojshme për t’u rizgjedhur, ndërsa alternativa tjetër është që ai të hyjë në garë dhe të përballet me një kandidat rival.

Marrëdhëniet mes UEFA-s dhe FIFA-s janë tensionuar ndjeshëm gjatë periudhës së fundit.

Nën drejtimin e Čeferinit, UEFA ka kërcënuar se do të bojkotojë kompeticionet e FIFA-s, përfshirë edhe Kupën e Botës, duke kërkuar ndryshime në drejtimin e organizatës botërore.

Edhe pse projekti i diskutueshëm i Infantinos është tërhequr, UEFA ka vijuar të kërkojë largimin e tij nga posti.

Čeferin tha se nuk ka komunikuar me Infantinon që prej nisjes së kësaj krize. Ironikisht, përpara se të bëhej president i FIFA-s, Infantino kishte mbajtur postin e sekretarit të përgjithshëm të UEFA-s.

Me zgjedhjet e FIFA-s që afrohen, gara për pasardhësin e mundshëm të Infantinos pritet të marrë formë në muajt e ardhshëm./ad