Stuhitë e forta që përfshinë Ballkanin gjatë natës shkaktuan dëme të shumta në disa vende të rajonit, duke prekur bujqësinë, infrastrukturën dhe dhjetëra automjete.

Në Bosnje dhe Hercegovinë, rajoni i Hercegovinës u godit më rëndë, veçanërisht zona e Nevesinjës. Kryetari i bashkisë, Milenko Avdaloviç, deklaroi se dëmet në sektorin e bujqësisë arrijnë në miliona marka boshnjake.

Sipas tij, stuhia shkatërroi pothuajse tërësisht kulturat e patateve, qepëve, lakrave dhe pemishtet, ndërsa dëme u raportuan edhe në vreshtat e zonave Grude dhe Ljubushki.

Në Maqedoninë e Veriut, erërat arritën shpejtësi deri në 134 km/h në Shtip dhe 130 km/h në Shkup. Numri i emergjencës 112 mori mbi 9 mijë telefonata, ndërsa autoritetet raportuan 10 persona të lënduar.

Në kryeqytet u dëmtuan mbi 100 automjete, u rrëzuan 189 pemë dhe u dëmtuan disa ndërtesa publike, përfshirë Presidencën, disa ministri dhe aeroportin.

Edhe Kroacia u përball me mot të ashpër, veçanërisht përgjatë bregdetit të Adriatikut. Në ishullin Hvar, niveli i detit u rrit me rreth 1.5 metra, duke përmbytur shëtitoren dhe disa rrugë në Stari Grad. Rritje të nivelit të detit u regjistruan edhe në ishujt Vis dhe Korçula, por pa shkaktuar dëme të mëdha.

Shkencëtarët paralajmërojnë se, si pasojë e ndryshimeve klimatike dhe ngrohjes globale të shkaktuar nga emetimet e lëndëve djegëse fosile, fenomenet ekstreme të motit pritet të bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive në vitet e ardhshme./mxh

Pas zërave se marrëdhënia e tyre mund të kishte përfunduar, Brikena Selmani dhe Mateo Borri kanë dhënë një tjetër sinjal të fortë se historia e tyre vazhdon. Dy ish-banorët e “Big Brother VIP 5” u bënë protagonistë të një bisede romantike në episodin e fundit të “Top Arena”, ku zbuluan detaje nga jeta e tyre private.

Gjatë rubrikës “Vetëm kaç me Brikin”, Brikena e pyeti Mateon se kur e kishte kuptuar se ajo ishte vajza ideale për të.

“Për mua është e vështirë të bie në dashuri, jam njeri që kam ato të miat. Duke qenë në një shtëpi bashkë 24 orë, kur më qëndroje larg e ndieja mungesën”, u shpreh Mateo.

Ai tregoi se ndjenjat për Brikenën i kishte kuptuar në momentin kur prania dhe mungesa e saj nisën të ndikonin drejtpërdrejt në gjendjen e tij emocionale.

“Duke parë që ke pasur ndikim emocional të drejtpërdrejtë te humori im, aty e kuptova që ishe femra për mua. Aq herë sa të kam puthur ty dorën, nuk ia kam puthur kujt në jetën time”, shtoi ai.

Brikena tregoi se ky gjest romantik nuk ka mbetur vetëm brenda shtëpisë së “Big Brother VIP”, por Mateo vazhdon ta bëjë edhe jashtë saj.

“Është një gjë që e bën edhe jashtë BBV-së, gjatë gjithë kohës. Janë shumë momente emocionuese”, tha ajo.

Një tjetër detaj që tërhoqi vëmendjen ishin telefonatat e gjata mes çiftit, të cilat sipas tyre mund të zgjasin deri në shtatë orë.

“Doja të të bëja një pyetje që të gjithë do të donin ta dinin: Çfarë flasim në shtatë orë në një telefonatë?”, e pyeti Brikena.

Mateo shpjegoi se bisedat e tyre nisin me tema të zakonshme, por më pas vazhdojnë natyrshëm për orë të tëra.

“Ideja është që, siç e di edhe ti, bisedat tona nisin me: ‘Si e kalove ditën sot?’, ‘Çfarë bëre?’, ‘Ku je?’. Pastaj kalojmë në tema të ndryshme dhe një bisedë nxjerr tjetrën”, tregoi ai.

“Mos i trego të gjitha”, e ndërpreu Brikena me humor.

“Biseda në 12 të natës, në 2 të natës, në 4 të mëngjesit, derisa na zë gjumi pastaj”, vazhdoi Mateo.

Dyshja, të cilët janë gjithashtu bashkëprezantues në “Top Arena”, folën edhe për eksperiencën e të punuarit pranë njëri-tjetrit. Mateo pranoi se prania e partneres në të njëjtin program ka anët e saj të bukura, por edhe disa vështirësi.

“Të jesh me partneren në një program të jep një kënaqësi dhe një ngrohtësi tjetër. Ka gjërat e saj të bukura”, tha ai.

Megjithatë, Mateo zbuloi se Brikena është edhe shpërqendrimi i tij më i madh gjatë punës.

“Pjesa e keqe është që unë, kur jam në punë, e kam mendjen te ti. Ky është problem”, deklaroi ai.

“Vetëm ky problem nuk është”, iu përgjigj Brikena duke qeshur.

Në fund të intervistës, dyshja shkëmbyen një puthje, një moment që erdhi pas aludimeve të ditëve të fundit se ata mund të ishin ndarë.

Brikena dhe Mateo u afruan gjatë edicionit të fundit të “Big Brother VIP 5”, ku nisi edhe historia e tyre e dashurisë, e cila vijoi më pas jashtë shtëpisë së famshme./mxh

Ngadalësimi i shkrirjes së akullit në Arktik, i vërejtur gjatë dy dekadave të fundit, duket se ka marrë fund. Një studim i ri tregon se nga viti 2024 në 2025 është regjistruar tkurrja më e madhe vjetore e akullit detar dimëror që nga fillimi i matjeve satelitore, duke sinjalizuar rikthimin e një prirjeje shqetësuese të lidhur me ngrohjen globale.

Një analizë e publikuar vitin e kaluar kishte treguar se, mes viteve 2005 dhe 2024, sipërfaqja e akullit detar në Arktik nuk kishte pësuar një rënie statistikisht të rëndësishme. Ky zhvillim u konsiderua i pazakontë, pasi temperaturat globale gjatë së njëjtës periudhë vijuan të rriteshin.

Sipas studiuesve, kjo pauzë u ndikua nga ndryshimet natyrore në qarkullimin e oqeaneve, të cilat për një periudhë të kufizuar zbutën efektet e ngrohjes së klimës. Megjithatë, ata kishin paralajmëruar se ky fenomen nuk do të zgjaste dhe se humbja e akullit do të rifillonte.

Të dhënat më të fundit satelitore e konfirmojnë këtë parashikim. Shkencëtarët thonë se periudha 2005–2024 nuk përfaqësonte një ndryshim të qëndrueshëm, por vetëm një ndërprerje të përkohshme brenda një tendence afatgjatë të tkurrjes së akullit.

Autori kryesor i studimit, Dr. Duo Chan nga Universiteti i Southamptonit, shpjegon se ajo që në fillim të viteve 2020 u interpretua si një stabilizim i situatës, në fakt ishte vetëm një ngadalësim i përkohshëm i procesit të shkrirjes.

Studimi rikujton gjithashtu se sipërfaqja e akullit detar në muajin shtator, kur arrin minimumin e saj vjetor, është zvogëluar me rreth 50% krahasuar me vitin 1979, kur nisën vëzhgimet satelitore.

Rezultatet më të fundit tregojnë se nga viti 2024 në 2025, akulli dimëror në Arktik u tkurr me 5.8%, duke vendosur rekordin për rënien më të madhe nga një vit në tjetrin në historinë e matjeve.

Edhe bashkautori i studimit, Dr. Alessandro Silvano, e cilësoi këtë zhvillim si të pazakontë, por të pritshëm në një rajon që po përjeton rritje të vazhdueshme të temperaturave.

Shkencëtarët theksojnë se akulli dimëror ka një rol kyç në ekuilibrin klimatik, pasi vepron si një shtresë izoluese mes oqeanit dhe atmosferës. Reduktimi i tij lejon çlirimin e më shumë nxehtësisë dhe lagështisë në ajër, duke ndikuar në formimin e stuhive, modelet atmosferike dhe qarkullimin e masave ajrore.

Pasojat nuk kufizohen vetëm në Arktik. Ndryshimet në këtë rajon mund të ndikojnë në kushtet e motit edhe në zona shumë të largëta të planetit.

Sipas Dr. Chan, nivelet jashtëzakonisht të ulëta të akullit gjatë viteve 2025 dhe 2026 tregojnë qartë se humbja e akullit në Arktik nuk është ndalur, por po përshpejtohet në një botë që vazhdon të ngrohet./mxh

Presidenti i Azerbajxhanit, Ilham Aliyev, ka konfirmuar publikisht se ish-zyrtarë të lartë gjermanë dhe rusë zhvilluan një takim të fshehtë në Baku, duke kundërshtuar deklaratën e kancelarit gjerman Friedrich Merz, i cili më herët kishte mohuar se kishte dijeni për një takim të tillë.

Gjatë një konference të përbashkët për shtyp në Berlin, Merz hodhi poshtë raportimet për bisedime jozyrtare mes ish-politikanëve të rangut të lartë, duke deklaruar: “Nuk di asgjë për një takim të tillë.”

Por Aliyev publikoi detaje të reja, duke thënë se të dhënat e fluturimeve të verifikuara nga Shërbimi Shtetëror i Kufirit të Azerbajxhanit konfirmojnë praninë e ish-zyrtarëve gjermanë dhe rusë në kryeqytetin azer.

Udhëtimet e ish-zyrtarëve, të regjistruara në kufi
Sipas Aliyev, ish-kreu i Kancelarisë Gjermane, Ronald Pofalla, dhe ish-politikani socialdemokrat Matthias Platzeck mbërritën në Baku nga Berlini më 12 korrik dhe u larguan më 14 korrik.

Të dhënat e fluturimeve, sipas presidentit azer, konfirmuan gjithashtu mbërritjen e ish-kryeministrit rus Viktor Zubkov, aktualisht kryetar i bordit të Gazprom, si dhe të Valery Fadeyev, kreu i Këshillit Presidencial të Rusisë për Shoqërinë Civile.

“Territori ynë thjesht u përdor pa dijeninë tonë”, tha Aliyev, duke theksuar se as Berlini dhe as Moska nuk kishin njoftuar autoritetet azerbajxhanase përpara takimit.

Dyshime për ndikim rus
Agjencitë gjermane të sigurisë dyshojnë se takimet mund të jenë pjesë e një përpjekjeje ruse për të ndikuar në politikën gjermane dhe për të dobësuar qëndrimin perëndimor ndaj luftës në Ukrainë.

Edhe pse pjesëmarrësit gjermanë nuk mbajnë më poste zyrtare shtetërore, lidhjet e tyre të forta me partitë kryesore politike gjermane, Christian Democratic Union of Germany dhe Social Democratic Party of Germany, konsiderohen si një kanal potencial komunikimi me qarqet politike në Berlin.

Aliyev tha se Azerbajxhani nuk do të kundërshtonte bisedime jozyrtare nëse ato do të sillnin rezultate për paqen.

“Nëse ky takim i shërben përfundimit të luftës ruso-ukrainase, ne sigurisht e mirëpresim atë”, u shpreh presidenti azer./mxh

Greqia pritet të miratojë blerjen e një sistemi të avancuar izraelit për mbrojtjen ajrore dhe kundër raketave, me vlerë rreth 3 miliardë euro.

Vendimi pritet të merret të enjten nga Këshilli Qeveritar për Sigurinë Kombëtare (KYSEA), duke shënuar hapin e fundit administrativ përpara nënshkrimit të kontratave.

Marrëveshja është pjesë e programit të gjerë grek të mbrojtjes të quajtur “Mburoja e Akilit” (Achilles’ Shield), që synon të krijojë një rrjet të integruar mbrojtës kundër avionëve, raketave balistike, dronëve dhe kërcënimeve kibernetike.

Pas miratimit, përfaqësues të kompanive izraelite të mbrojtjes pritet të udhëtojnë drejt Athinës për finalizimin e kontratave të përgatitura nga Drejtoria e Armatimeve të Ministrisë greke të Mbrojtjes.

Sistemi i ri nuk do të funksionojë si një grup baterish të veçanta raketore, por si një rrjet i unifikuar komandimi, ku të dhënat nga njësitë tokësore, detare dhe ajrore do të bashkohen në një qendër të vetme kontrolli.

Rrjeti i mbrojtjes do të lidhet me fregatat e reja të klasës FDI Belharra, avionët luftarakë F-16 Viper, flotën e ardhshme të F-35 dhe bateritë aktive amerikane Patriot.

Kompanitë greke të sektorit të mbrojtjes, teknologjisë dhe inxhinierisë do të marrin pjesë në ndërtimin e strukturës së komandimit C4I, e cila do të menaxhojë përpunimin e informacionit dhe koordinimin e objektivave.

Tre nivele mbrojtjeje me raketa izraelite
Zemra e sistemit do të jetë platforma izraelite Barak MX, e zhvilluar nga kompania Israel Aerospace Industries (IAI). Ky sistem përdor tre lloje interceptorësh dhe ka aftësi goditjeje nga 35 deri në 150 kilometra.

Barak MX pritet të zëvendësojë sistemet e vjetra amerikane Hawk, të përdorura prej dekadash nga ushtria greke.

Për kërcënimet me rreze më të gjatë dhe raketat balistike, Greqia do të përdorë sistemin Rafael Advanced Defense Systems David’s Sling, i cili do të zëvendësojë sistemet e vjetra ruse S-300.

Në nivelin e mbrojtjes së afërt do të vendosen bateri të lëvizshme SPYDER, me rreze veprimi 15, 20 dhe 40 kilometra, që do të zëvendësojnë sistemet e vjetra TOR-M1 dhe OSA-AK.

Radarë të rinj dhe blerje të tjera ushtarake
Identifikimi i objektivave dhe monitorimi i hapësirës ajrore do të mbështetet te radarët izraelitë EL/M-2084 AESA, të prodhuar nga kompania ELTA Systems.

Çdo radar ka aftësi të gjurmojë deri në 1,200 objektiva ajrorë në distanca deri në 475 kilometra dhe të monitorojë njëkohësisht deri në 200 trajektore balistike brenda një rrezeje prej 100 kilometrash.

Krahas sistemit kryesor të mbrojtjes ajrore, KYSEA pritet të miratojë edhe blerje të tjera ushtarake, përfshirë mini-nëndetëse britanike VICTA, avionë transporti brazilianë C-390 dhe dronë izraelitë Heron.

Modernizimi përfshin gjithashtu dronët e zbulimit me ngritje vertikale V-BAT dhe rikonstruksionin e katër fregatave të Marinës greke të klasës MEKO-200.

Me këtë investim, Athina synon të krijojë një nga rrjetet më të avancuara të mbrojtjes ajrore në rajonin e Mesdheut Lindor, në një kohë kur tensionet gjeopolitike në zonë mbeten të larta./mxh

Një tragjedi është shënuar në Lima të Perusë këtë të mërkurë, 22 korrik, pasi një zjarr që përfshiu dy banesa u ka marrë jetën dhjetë personave, mes tyre pesë fëmijë.

Zjarri shpërtheu në orët e para të mëngjesit, rreth orës 03:00 me orën lokale, në lagjen La Victoria, e njohur dhe si një nga zonat më të varfra të kryeqytetit. Flakët e nisura nga një prej banesave u përhapën me shpejtësi edhe tek banesa tjetër.

Nëntë prej viktimave i përkasin të njëjtës familje, Vilches, përfshirë dhe të miturit e moshave 3, 6, 8 dhe 15 vjeç. Sa i përket viktimës së dhjetë, autoritetet e Perusë nuk kanë dhënë detaje mbi identitetin e tij.

Sakaq, ende nuk dihet shkaku i zjarrit, por një nga pistat e dyshuara është zjarrvënia e qëllimshme. Sipas mediave lokale, në zonë vepron një grup zhvatësish, i cili dyshohet se kishte kërcënuar një biznes që jep me qira motoçikleta elektrike. Megjithatë, autoritetet nuk e kanë konfirmuar zyrtarisht mundësinë e një akti kriminal, duke theksuar se hetimet janë ende në zhvillim dhe se të gjitha pistat mbeten të hapura./mxh

Rrotullohesh në shtrat duke kërkuar pak freski, por është e kotë. Netët përvëluese të kësaj vere nuk të lënë të pushosh dhe viktima e parë është pikërisht gjumi, shkruan salute eu.

Mjafton që temperatura në dhomën e gjumit të rritet me vetëm një gradë që të flesh disa minuta më pak, me një efekt që grumbullohet natë pas nate.

Këtë e shpjegon Claudio Liguori, profesor i Neurologjisë në Poliklinikën Tor Vergata në Romë dhe ekspert i mjekësisë së gjumit: çdo gradë shtesë në dhomë e bën gjumin më të shkurtër dhe me cilësi më të dobët.

Mungesa e gjumit

Këtë fenomen e konfirmon një studim australian i udhëhequr nga Bastien Lechat, i publikuar së fundmi në revistën shkencore Sleep.

Studiuesit analizuan të dhënat e më shumë se 317 mijë përdoruesve të pajisjeve që monitorojnë gjumin (sensorë nën dyshek dhe orë inteligjente), duke mbledhur informacion nga rreth 165 milionë net të regjistruara midis janarit 2020 dhe shtatorit 2023.

Këto të dhëna u krahasuan me temperaturat e natës.

Rezultatet treguan se, kur temperaturat ishin shumë të larta (27,3°C), krahasuar me temperatura më të moderuara (12,2°C), njerëzit flinin mesatarisht 15-17 minuta më pak çdo natë.

Për më tepër, netët e nxehta rrisin me rreth 40% mundësinë për të fjetur më pak se 6 orë, ndërsa në disa vende kjo rritje varion nga 10% deri në 75%. Më të prekurit janë vendet evropiane dhe ato me të ardhura të ulëta.

Studime të tjera tregojnë se kur temperatura e natës kalon 25°C, kohëzgjatja e gjumit zvogëlohet me rreth 7 minuta, ndërsa mbi 30°C humbja arrin në rreth 14 minuta.

Çfarë ndodh në tru?

Pse nuk arrijmë të flemë kur bën shumë vapë?
“Në kushte normale – shpjegon Liguori – kur temperatura e dhomës nuk i kalon 26°C, gjumi ndjek një cikël normal.

Ai përbëhet nga faza Non-REM, e ndarë në tre stade (N1, N2 dhe N3), që çojnë nga gjumi i lehtë në gjumin e thellë, dhe nga faza REM (Rapid Eye Movement), e karakterizuar nga lëvizje të shpejta të syve dhe ëndrrat më intensive.

Ky cikël rregullohet pjesërisht nga melatonina, hormoni që prodhohet nga gjëndra pineale dhe që kontrollon ritmin gjumë-zgjim.

Melatonina ndihmon trupin të bjerë në gjumë duke nxitur zgjerimin e enëve të gjakut, gjë që ul temperaturën e trupit me rreth 1°C dhe e përgatit organizmin për pushim.

Gjithçka lidhet me melatoninën

Kur temperatura bëhet shumë e lartë, prodhimi i melatoninës çrregullohet.

Për të fjetur mirë, temperatura e trupit duhet të ulet. Nëse kjo nuk ndodh, krijohet një lloj “qarku i shkurtër” mes mekanizmave të zgjimit dhe atyre të gjumit.

Me fjalë të tjera, truri merr sinjalin se “nuk është ende koha për të fjetur”, sepse temperatura e trupit nuk ka rënë në nivelin e nevojshëm.

Përveç kësaj, vapa e madhe shkakton edhe stres biologjik, ndaj të cilit organizmi përgjigjet me rritjen e aktivitetit të sistemit nervor autonom, duke penguar relaksimin e domosdoshëm për një gjumë cilësor.

Një rreth vicioz

Pasojat janë të dukshme: zgjohesh më i lodhur, shpesh me dhimbje koke, ke më pak përqendrim dhe kthjelltësi gjatë ditës, ndihesh i përgjumur dhe më nervoz.

Këto gjendje ndikojnë negativisht edhe në gjumin e natës pasuese, duke krijuar një rreth vicioz.

Ka edhe një aspekt tjetër: temperaturat e larta gjatë ditës bëjnë që shumë njerëz të hanë shumë pak në drekë.

Si pasojë, në mbrëmje ndiejnë më shumë uri dhe konsumojnë një darkë më të rëndë, e cila ngadalëson tretjen dhe e bën gjumin edhe më të vështirë.

Jo dush i ftohtë para gjumit

Edhe pse shumë mendojnë se një dush i ftohtë është zgjidhja ideale, ekspertët thonë se ai shkakton vetëm një shok termik të panevojshëm.

Sipas Liguorit, është më mirë ta ndihmojmë organizmin të arrijë gradualisht temperaturën e duhur për të prodhuar melatoninën.

Zgjidhja më e mirë është një banjë ose dush me ujë të vakët, i cili rrit temperaturën qendrore të trupit dhe nxit djersitjen, duke aktivizuar mekanizmat natyrorë të termorregullimit.

Nëse kjo praktikë përsëritet për disa ditë radhazi, organizmi “stërvitet” për t’u përshtatur më mirë me vapën dhe këto përshtatje mund të zgjasin të paktën dy javë.

Temperatura ideale e ujit është rreth 40°C, ndërsa koha e rekomanduar është 30 deri në 60 minuta, me seanca të përsëritura për disa ditë rresht./mxh

Irani vijon të forcojë kapacitetet e tij ushtarake, pavarësisht sulmeve të vazhdueshme nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, sipas deklaratave të një zëdhënësi të Forcave të Armatosura iraniane.

Abolfazl Shekarhi deklaroi se prodhimi i raketave dhe dronëve sulmues nuk është ndërprerë në asnjë moment gjatë përplasjeve me SHBA-në dhe Izraelin. Sipas tij, industria ushtarake iraniane ka vazhduar punën në të gjitha fazat e konfliktit, ndërsa raketat kalojnë drejtpërdrejt nga linjat e prodhimit në përdorim operacional.

“Raketat transferohen direkt nga linja e prodhimit në përdorim operacional, ndërsa në të njëjtën kohë ne po rimbushim rezervat tona”, u shpreh Shekarhi.

Zëdhënësi iranian pretendoi gjithashtu se agjencitë amerikane të inteligjencës nuk kanë arritur të identifikojnë të gjitha objektet e prodhimit të raketave të Iranit, të cilat sipas tij janë të shpërndara në zona të ndryshme të vendit.

Sipas Teheranit, Irani ka përballuar një numër më të madh sulmesh sesa pritej nga Shtetet e Bashkuara. Autoritetet iraniane pretendojnë se kapacitetet e tyre raketore kanë mbetur funksionale dhe se vendi ka ruajtur një pjesë të konsiderueshme të arsenalit të tij.

Një vlerësim i CIA-s i publikuar në muajin maj sugjeronte se Irani kishte ruajtur rreth 70% të arsenalit raketor që kishte para fillimit të konfliktit.

Ndërkohë, sipas analizave të ekspertëve, një nga avantazhet e Iranit është kostoja relativisht e ulët e prodhimit të disa sistemeve të tij, veçanërisht dronëve, ndërsa mbrojtja kundër tyre mund të kërkojë shpenzime shumë më të larta nga vendet që përpiqen t’i neutralizojnë./mxh

Një operacion i gjerë policor është zhvilluar në Katalonjë, ku autoritetet spanjolle kanë goditur një organizatë kriminale të dyshuar për trafik armësh.

Gjatë aksionit janë arrestuar nëntë persona dhe është sekuestruar një arsenal i konsiderueshëm armësh, mes të cilave një bazukë dhe një granatë dore.

Operacioni u zhvillua nga forcat e Mossos d’Esquadra dhe Policia Nacional, me pjesëmarrjen e rreth 130 efektivëve. Sipas autoriteteve, kontrollet u kryen në disa ambiente të lidhura me organizatën, ku u zbuluan dy depo armësh me më shumë se 40 armë zjarri.

Në mesin e arsenalit të sekuestruar ishin një armë luftarake, 38 pistoleta gjysmëautomatike, dy revolverë, katër pushkë dhe rreth 1 mijë fishekë. Gjithashtu, policia gjeti një granatë dore, jelekë antiplumb, një mburojë balistike, një bazukë dhe 12 mijë euro para cash.

Sipas hetimeve, organizata drejtohej nga një person që ndodhet aktualisht në burg, por që dyshohet se vazhdonte të koordinonte aktivitetin kriminal dhe të jepte urdhra për anëtarët e rrjetit.

Autoritetet bëjnë me dije se drejtuesi i grupit komunikonte me personat jashtë burgut, ndërsa organizata merrej me blerjen, magazinimin dhe shitjen e armëve përmes kanaleve të fshehta, duke përdorur fotografi dhe materiale të regjistruara për t’ua prezantuar ato blerësve të mundshëm.

Sipas hetimeve, një nga vajzat e drejtuesit të dyshuar të grupit kishte rolin e promovimit të armëve, duke i fotografuar dhe filmuar ato për t’ua dërguar klientëve. Ndërkohë, partnerja e tij dyshohet se transportonte armët me automjet në vendet e përcaktuara për dorëzim, ndërsa negociatat kryheshin nga kreu i organizatës nga ambientet e burgut.

Hetimi, i nisur në muajin janar, çoi në arrestimin e nëntë personave, pesë burra dhe katër gra, me moshë nga 20 deri në 48 vjeç. Paralelisht me kontrollet në terren, autoritetet kryen edhe një kontroll në burgun ku ndodhej personi i dyshuar si organizatori i rrjetit kriminal.

Policia spanjolle njoftoi se hetimet vijojnë dhe nuk përjashtohet mundësia e arrestimeve të tjera në kuadër të këtij operacioni./mxh

Momente frike për Wanda Narën dhe familjen e saj. Tre persona të maskuar kanë hyrë me forcë në vilën e saj në Galliate, mes Novarës dhe Milanos, ndërsa brenda banesës ndodheshin pesë fëmijët e saj dhe nëna, Nora Colosimo.

Sipas raportimeve të para, grabitja ka qenë e shpejtë dhe e mirëorganizuar. Pamjet e kamerave të sigurisë, të cilat tashmë u janë dorëzuar karabinierëve, tregojnë se autorët dyshohet se kishin vëzhguar lëvizjet e familjes përpara se të hynin në pronë.

Në momentin e grabitjes, fëmijët dhe gjyshja e tyre ishin të përqendruar duke ndjekur një ndeshje në televizor. Grabitësit kanë përfituar nga shpërqendrimi i tyre dhe janë drejtuar menjëherë drejt zonave ku mbaheshin sendet me vlerë.

Autorët kanë marrë aksesorë luksozë, veshje firmato, ora të shtrenjta, si dhe pasaportat e dokumentet e udhëtimit të të gjithë familjes. Vlera e plotë e sendeve të grabitura ende nuk është bërë e ditur.

Hetuesit dyshojnë se grabitësit mund të kenë pasur informacione të hollësishme për organizimin e vilës dhe vendet ku ruheshin objektet me vlerë. Edhe Wanda Nara ka ngritur dyshime se personat që hynë në banesë e njihnin mirë pronën.

“Ata e dinin se ku duhet të kërkonin”, është shprehur ajo pas ngjarjes.

Në kohën kur ndodhi grabitja, Wanda Nara ndodhej në Nju Jork së bashku me ish-bashkëshortin Maxi Lopez, për angazhime pune të lidhura me finalen e Botërorit 2026.

Nëna e saj, e cila po kujdesej për pesë fëmijët, Valentino, Costantino, Benedicto, Francesca dhe Isabella, ka dhënë alarmin dhe ka kontaktuar menjëherë forcat e rendit.

Pasi është informuar për ngjarjen, Wanda ka anuluar të gjitha angazhimet dhe ka marrë fluturimin e parë drejt Italisë. Fatmirësisht, as fëmijët dhe as nëna e saj nuk kanë pësuar dëmtime fizike, por raportohet se janë tronditur dhe frikësuar rëndë.

Pas ngjarjes, sipërmarrësja argjentinase ka vendosur të përforcojë edhe më shumë sistemet e sigurisë së pronës.

Maxi Lopez ka reaguar në rrjetet sociale, duke siguruar ndjekësit se fëmijët janë mirë dhe duke falënderuar karabinierët për ndërhyrjen dhe ndihmën e ofruar. Ndërkohë, Mauro Icardi, babai i dy vajzave më të vogla, nuk ka bërë ende asnjë reagim publik.

Vila ndodhet në zonën e parkut të Ticinos, në Galliate, rreth 45 minuta larg Milanos. Prona ishte blerë nga Wanda Nara dhe Mauro Icardi në vitin 2020, për shkak të afërsisë me aeroportin e Malpensës dhe qetësisë që ofron zona larg zhurmës së qytetit./mxh

Bota e kinematografisë është tronditur nga ndarja e parakohshme nga jeta e aktores së re Kaylee Hottle, e njohur për interpretimin e personazhit Jia në filmat “Godzilla vs. Kong”. Aktorja, e cila nuk dëgjonte, humbi jetën në moshën 18-vjeçare pas një aksidenti të rëndë automobilistik në Maryland të Shteteve të Bashkuara.

Ngjarja tragjike ndodhi rreth orës 02:52 të mëngjesit të së martës, më 21 korrik, në zonën e Ijamsville. Sipas Zyrës së Sherifit të Frederick County, Kaylee udhëtonte si pasagjere në një automjet tip “Honda Accord” të vitit 1995, të drejtuar nga një 19-vjeçar.

Për arsye që ende po hetohen, drejtuesi humbi kontrollin e automjetit, doli nga rruga dhe u përplas me një kanal kullues. Autoritetet dyshojnë se shpejtësia e lartë mund të ketë qenë një nga faktorët që shkaktoi përplasjen.

Kaylee u transportua me urgjencë drejt një qendre traume, por nuk mundi t’u mbijetonte plagëve të marra. Drejtuesi i automjetit pësoi lëndime që nuk i rrezikonin jetën, ndërsa pasagjeri i tretë nuk pati nevojë për trajtim mjekësor. Hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave të aksidentit vijojnë.

Lajmi i dhimbshëm u konfirmua edhe nga babai i saj, Joshua Hottle, i cili publikoi në rrjetet sociale një video emocionuese në gjuhën amerikane të shenjave. Ai tregoi se po udhëtonte nga Teksasi drejt Marylandit për të marrë trupin e së bijës, duke e përshkruar këtë si një udhëtim që nuk do të kishte dashur ta bënte kurrë.

Kaylee Hottle vinte nga një familje me disa breza personash që nuk dëgjonin dhe komunikonte nëpërmjet gjuhës amerikane të shenjave. Ajo e nisi karrierën para kamerave që në fëmijëri, duke u shfaqur në reklama dhe në serialin televiziv “Magnum P.I.”.

Suksesi ndërkombëtar erdhi në vitin 2021, kur debutoi në ekranin e madh në filmin “Godzilla vs. Kong”. Ajo interpretoi Jia-n, vajzën që krijon një lidhje të veçantë me Kongun dhe komunikon me të përmes gjuhës së shenjave. Kaylee u rikthye në të njëjtin rol në vitin 2024, në filmin “Godzilla x Kong: The New Empire”.

Interpretimi i saj u vlerësua për natyrshmërinë dhe përfaqësimin autentik të komunitetit të personave që nuk dëgjojnë në një prej produksioneve më të mëdha të Hollywood-it. Për rolin e saj në filmin e dytë, ajo u nominua edhe në kategorinë e interpretuesit të ri më të mirë në “Saturn Awards”.

Ndarja e saj tragjike nga jeta ka shkaktuar reagime të shumta në botën e filmit. Kolegë, aktorë dhe fansa kanë shprehur dhimbjen për humbjen e artistes së re, ndërsa Texas School for the Deaf, ku Kaylee studionte, e kujtoi atë si një nxënëse të dashur, shoqe dhe yll në ngritje./mxh

Ushtria gjermane ka dërguar xhenierë luftarakë për të ndihmuar Poloninë në forcimin e kufirit të saj me Bjellorusinë dhe enklavën ruse të Kaliningradit, njoftoi sot Bundeswehr-i.

Sipas ushtrisë gjermane, ushtarët, pjesë e një toge të përforcuar xhenierësh të blinduar, kanë mbërritur në Poloni, në fillim të muajit korrik.

Ata po punojnë së bashku me ushtrinë polake për hapjen e hendekëve antitank, vendosjen e pengesave për tanke, si dhe ndërtimin e fortifikimeve dhe pozicioneve mbrojtëse në terren.

Sipas Bundeswehr-it, qëllimi i këtij operacioni është të vonojë një pushtim të mundshëm në rast konflikti ushtarak, duke i dhënë më shumë kohë ushtrisë polake dhe NATO-s për të reaguar.

Polonia, anëtare e Bashkimit Evropian dhe NATO-s, e konsideron veten të kërcënuar nga Rusia dhe, që prej fillimit të pushtimit rus të Ukrainës, ka investuar miliarda euro në projektin “Mburoja Lindore”, një linjë e fortifikuar mbrojtëse, përgjatë pjesëve të kufirit të saj lindor.

Ministria polake e Mbrojtjes synon që deri në fund të këtij viti, të sigurojë rreth 250 kilometra të kufirit lindor dhe verior me fortifikime betoni, sisteme elektronike mbikëqyrjeje dhe depo për pajisje xheniere.

Zëdhënësi i forcave të armatosura polake, koloneli Marek Pietrzak, deklaroi se angazhimi i Bundeswehr-it përbën ndihmën e parë konkrete ndërkombëtare për këtë projekt.

Sipas autoriteteve polake, disa dhjetëra xhenierë gjermanë janë dislokuar në qendrën e stërvitjes së Forcave Tokësore në Bemowo Piskie, në rajonin e liqeneve të Mazurisë.

Misioni i tyre është planifikuar të zgjasë fillimisht deri në fund të muajit tetor.

Kryeministri polak, Donald Tusk, komentoi dislokimin e trupave gjermane në rrjetin social X, duke shkruar: “Ushtarët polakë dhe gjermanë po forcojnë së bashku kufirin e Polonisë me Rusinë. Kjo ndodh vetëm nën qeverinë e Tusk”, duke e shoqëruar postimin me një emoji që qesh.

Komenti u interpretua si një kundërpërgjigje ndaj opozitës konservatore të partisë PiS, e cila e akuzon shpesh Tusk, se ndikohet nga Berlini dhe ushqen retorikë kundër Gjermanisë./mxh

Eurodeputetja italiane e Aleancës së Gjelbërve dhe të Majtës (Avs), Ilaria Salis, është dënuar nga Gjykata e Milanos për pushimin nga puna pa shkak të drejtë të dy ish-bashkëpunëtorëve të saj në Bruksel.

Sipas vendimit të gjyqtarit të seksionit të Punës, Franco Caroleo, Salis duhet të dëmshpërblejë dy ish-punonjësit me një shumë totale prej mbi 300 mijë eurosh.

Vendimi parashikon 300.900 euro kompensim për pagat që ata do të kishin përfituar deri në përfundimin e mandateve të tyre, si dhe 10 mijë euro për shpenzimet ligjore.

Çështja lidhet me largimin e dy bashkëpunëtorëve në shkurt të vitit 2025, vetëm pak muaj pasi ishin punësuar në stafin e eurodeputetes. Kontratat e tyre ishin parashikuar të zgjasnin deri në përfundimin e mandatit parlamentar më 16 korrik 2029.

Sipas gjykatës, Salis nuk ka arritur të provojë ekzistencën e një “shkaku të drejtë” për ndërprerjen e marrëdhënieve të punës. Njëri prej bashkëpunëtorëve u largua me argumentin e “humbjes së marrëdhënies së besimit”, ndërsa tjetrit iu revokua kontrata për shkak të pakënaqësive mbi punën e tij.

Dy ish-bashkëpunëtorët kishin role të lidhura me zhvillimin e projekteve, organizimin e fushatave dhe eventeve, si dhe këshillimin politik për aktivitetin e eurodeputetes.

Avokatët e tyre thanë se kishin kërkuar njoftimin e Salis për procesin në adresën zyrtare të banimit, ndërsa eurodeputetja mësoi për dënimin vetëm pasi vendimi ishte dhënë.

Salis, e cila u arrestua në Hungari në vitin 2023 nën akuzën për sulm ndaj militantëve të ekstremit të djathtë gjatë protestave të “Ditës së Nderit”, u zgjodh eurodeputete me Avs në qershor të vitit 2024. Ajo ka bërë të ditur se do të apelojë vendimin.

Eurodeputetja italiane Ilaria Salis nuk është e panjohur për një pjesë të shqiptarëve. Pak javë më parë, ajo erdhi në Tiranë dhe iu bashkua protestës para Kryeministrisë. Ajo mbajti edhe një fjalim me të cilin deklaroi se Shqipëria dhe pasuritë e saj natyrore nuk janë “plaçkë për t’u shitur”.

Eurodeputetja bëri thirrje për mbrojtjen e ishullit të Sazanit dhe Lagunës së Nartës./mxh

Një sulm me dron izraelit ka goditur kampin e refugjatëve Nusseirat, në pjesën qendrore të Rripit të Gazës, duke shkaktuar të paktën një viktimë dhe disa persona të plagosur.

Sipas raportimeve të mediave të huaja, droni ka goditur një tendë ku ishin strehuar persona të zhvendosur nga lufta, ndërsa ekipet e emergjencës kanë ndërhyrë për t’u dhënë ndihmë të plagosurve.

Ndërkohë, numri i përgjithshëm i palestinezëve të vrarë që prej nisjes së luftës në Gaza ka kaluar shifrën 73 300, ndërsa konflikti vijon të shkaktojë viktima dhe të përkeqësojë krizën e rëndë humanitare në enklavën palestineze./mxh

E ardhmja e Luis Hasës duket gjithnjë e më larg Napolit, teksa mospërfshirja e tij në miqësoren ndaj Arezzo-s shton shanset për një kalim të tij te Frosinone.

Mesfushori 22-vjeçar, i cili spikati sezonin e kaluar gjatë huazimit te Carrarese në Serinë B, kërkon më shumë hapësirë në elitë.

Meqenëse trajneri Massimiliano Allegri nuk e sheh atë si pjesë të planeve të tij te Napoli, transferimi te Frosinone, ekip që u rikthye sërish në Serinë A, shihet si hapi i duhur për zhvillimin e tij.

Ndërkohë, sa i përket ecurisë me përfaqësuesen, Hasa është bërë pjesë e Kombëtares shqiptare që prej muajit qershor, ku trajneri Rolando Maran i dha edhe mundësinë e debutimit në arenën ndërkombëtare./mxh

Universal Pictures ka njoftuar se filmi biografik kushtuar reperit legjendar Snoop Dogg do të dalë në kinematë botërore më 6 gusht 2027.

Sipas studios, filmi do të rrëfejë historinë e artistit, sipërmarrësit dhe një prej figurave më ikonike të gangsta rap, duke ndjekur rrugëtimin e tij drejt suksesit. Aktori Jonathan Daviss do të interpretojë Snoop Dogg në faza të ndryshme të jetës dhe karrierës së tij, ndërsa një pjesë e rëndësishme e ngjarjeve do të fokusohet te ngritja e tij në skenën muzikore gjatë viteve 1990.

Regjinë e filmit e mban Craig Brewer, i cili ka punuar edhe mbi skenarin, të bazuar në versionin fillestar të Joe Robert Cole. Në kolonën zanore do të përfshihen edhe disa nga hitet më të njohura të Snoop Dogg, si “Drop It Like It’s Hot”, “Gin and Juice” dhe “What’s My Name?”.

Në ekipin e producentëve bëjnë pjesë Brian Grazer nga Imagine Entertainment, vetë Snoop Dogg, si edhe presidentja e Death Row Pictures, Sara Maker. Filmi pritet të shfaqet zyrtarisht në kinema më 6 gusht 2027.

Snoop Dogg, emri i vërtetë i të cilit është Calvin Cordozar Broadus Jr., është një nga reperët më të suksesshëm dhe më me ndikim në historinë e hip-hopit. Ai u bë i famshëm në fillim të viteve 1990 pas bashkëpunimit me Dr. Dre dhe publikimit të albumit të tij debutues “Doggystyle”

Snoop Dogg është i martuar me Shante Broadus, me të cilën ka një histori të gjatë dashurie. Ata u martuan në vitin 1997, u ndanë për një periudhë të shkurtër kur Snoop paraqiti kërkesë për divorc në vitin 2004, por më pas u pajtuan dhe rinovuan betimet martesore në vitin 2008. Çifti kanë tre fëmijë së bashku dhe Shante ka qenë një nga mbështetëset kryesore të reperit gjatë karrierës së tij./mxh

A do t’jua zëvendësojë inteligjenca artificiale vendin e punës? Cilat janë profesionet më të rrezikuara?

Inteligjenca artificiale pritet të ndryshojë shumë vende pune. Disa profesione mund të kryhen tërësisht nga sistemet e inteligjencës artificiale, ndërsa në profesione të tjera, IA-ja do të përdoret si një mjet që ndihmon punonjësit të jenë më produktivë, sipas BBC.

Drejtuesit e kompanive më të mëdha në botë, po investojnë miliarda euro në këto teknologji, duke shpresuar të ulin kostot me uljen e numrit të punonjësve.

Një ide që po përhapet mes kompanive është se numri i punonjësve nuk do të rritet më si më parë, sepse një pjesë e punëve mund të kryhen nga “agjentë të inteligjencës artificiale” – programe që veprojnë si punonjës virtualë dhe kryejnë detyra të caktuara vetë.

Nëse këto parashikime rezultojnë të sakta, ndikimi do të ndihet në shumë fusha dhe profesione, ndoshta edhe më shpejt nga sa mendohet.

Disa ekonomistë fitues të çmimit “Nobel”, kanë paralajmëruar se bota duhet të veprojë tani, në mënyrë që inteligjenca artificiale të sjellë rritje të mirëqenies dhe jo humbje masive të vendeve të punës.

Megjithatë, kjo është ende një fazë e hershme dhe ekspertët thonë se nuk dihet ende saktësisht sa vende pune do të preken.

Cilat profesione janë më të ekspozuara?

Të dhënat tregojnë se disa nga profesionet më të prekura janë ato që lidhen me:

programimin dhe zhvillimin e programeve kompjuterike;
analizën financiare;
punën fillestare ligjore;
disa profesione krijuese;
shërbimet ndaj klientit.
Arsyeja është se modelet moderne të inteligjencës artificiale, janë bërë shumë më të afta për të kryer detyra, që më parë kërkonin orë pune nga njerëzit.

Për shembull, disa sisteme të avancuara tashmë mund të gjejnë gabime në kontrata teknologjike, të analizojnë të dhëna financiare dhe të ndihmojnë në krijimin e programeve kompjuterike.

Çfarë po ndodh me punonjësit e rinj?

Një analizë e Universitetit Stanford në SHBA ka zbuluar se punësimi i të rinjve nga 22 deri në 25 vjeç, ka pësuar një rënie në disa fusha, ku inteligjenca artificiale përdoret më shumë.

Në sektorë si financa, teknologjia dhe profesionet krijuese, ndikimi ka qenë më i dukshëm.

Megjithatë, disa ekonomistë nuk bien dakord dhe thonë se rënia mund të jetë shkaktuar edhe nga faktorë të tjerë, si normat e interesit dhe gjendja e ekonomisë.

A do t’i zëvendësojë IA-ja të gjithë njerëzit?

Jo domosdoshmërisht. Ekspertët theksojnë se në shumë raste inteligjenca artificiale do të përdoret për të ndihmuar njerëzit dhe jo për t’i zëvendësuar plotësisht.

Për shembull, një program IA-je mund të analizojë dokumente ose të përgatisë materiale, por vendimet përfundimtare mund të kryhen nga njerëzit.

Një tjetër faktor është kostoja. Kompanitë kanë filluar të përdorin versione më të lira të inteligjencës artificiale, përfshirë modele të zhvilluara në Kinë, sepse përdorimi i sistemeve më të avancuara mund të jetë shumë i kushtueshëm.

Inteligjenca artificiale po ndryshon mënyrën e punës dhe disa profesione do të preken më shumë se të tjerat.

Megjithatë, ekspertët thonë se është ende herët për të parashikuar një humbje masive të vendeve të punës.

Ajo që duket më e sigurt është se punonjësit që mësojnë të përdorin inteligjencën artificiale, do të kenë më shumë avantazh në tregun e punës të së ardhmes./mxh

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi sot se pavarësisht tensioneve mes Uashingtonit dhe Pekinit, ekziston hapësirë për bashkëpunim, ndërsa shprehu besimin se mund të arrihet progres konkret, përpara vizitës së pritshme të presidentit kinez, Xi Jinping, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës në shtator.

Gjatë një takimi me gazetarët përpara takimit të ministrave të Jashtëm të ASEAN-it në Manila, Rubio tha se do të ishte “e papërgjegjshme” që SHBA-ja dhe Kina të mos mbanin marrëdhënie, duke pasur parasysh ndikimin që të dyja vendet kanë në ekonominë globale.

Ai paralajmëroi gjithashtu se një konflikt mes dy fuqive do të kishte “pasoja katastrofike”.

Rubio bëri të ditur se me ministrin e Jashtëm kinez, Wang Yi, është diskutuar edhe një propozim amerikan, për krijimin e mekanizmave të përhershme të bashkëpunimit në fushën e tregtisë dhe investimeve.

Sipas tij, zbatimi i kësaj nisme mund të nisë përpara vizitës së Xi Jinping në Uashington.

Nga ana e tij, Wang Yi e cilësoi vitin 2026 si një vit të rëndësishëm për marrëdhëniet Kinë-SHBA dhe kërkoi që të dyja palët të zbatojnë marrëveshjet e arritura nga udhëheqësit e tyre.

Ai kritikoi gjithashtu disa deklarata dhe veprime të fundit të SHBA-së, duke i kërkuar Uashingtonit të respektojë interesat thelbësore të Kinës.

Takimi u zhvillua në një kohë kur marrëdhëniet mes dy vendeve mbeten të tensionuara, ndërsa vazhdojnë edhe mosmarrëveshjet në Detin e Kinës Jugore, ku SHBA-ja mbështet aleatin e saj, Filipinet, përballë pretendimeve territoriale të Pekinit./mxh

Agjencia e Shëndetit Publik të Francës ka njoftuar se vendi regjistroi 5.764 vdekje të tepërta gjatë valës së jashtëzakonshme të të nxehtit që përfshiu vendin nga 17 qershori deri më 2 korrik.

Agjencia tha se rritja e vdekshmërisë nga të gjitha shkaqet ende nuk mund t’i atribuohet me siguri temperaturave të larta.

Sipas Agjencisë së Shëndetit Publik, ky bilanc paraprak përfaqëson nivelin më të lartë të vdekshmërisë së tepërt të regjistruar në Francë që nga vala e të nxehtit e vitit 2003.

Autoritetet thanë se të dhënat do të konsolidohen gjatë muajve të ardhshëm.

Agjencia bëri të ditur se vdekshmëri e tepërt është vërejtur në të gjitha grupmoshat mbi 15 vjeç, me një “rritje të theksuar” duke filluar nga mosha 45-vjeçare, duke e cilësuar këtë prirje si “të paprecedentë”.

Shifrat e përditësuara përfshijnë edhe certifikatat e vdekjes në letër, të cilat nuk ishin përfshirë në vlerësimet e mëparshme, veçanërisht rastet e personave të gjetur të vdekur në shtëpitë e tyre.

Më 3 korrik, ministrja franceze e Shëndetësisë, Stephanie Rist, kishte raportuar të paktën 2.025 vdekje shtesë midis 22 dhe 28 qershorit, duke theksuar se shifrat ishin të paplota, pasi autoritetet ende nuk i kishin marrë të gjitha raportet për vdekjet.

Në atë kohë, në bilancin paraprak ishin përfshirë vetëm certifikatat elektronike të vdekjes./mxh

“OpenAI” ka bërë të ditur se disa nga modelet e saj më të avancuara të inteligjencës artificiale, dolën jashtë kontrollit dhe sulmuan sistemet e një kompanie gjatë një testi sigurie, sipas BBC.

Kompania, që ka krijuar “ChatGPT”, shpjegoi se po testonte një agjent të inteligjencës artificiale – një sistem që mund të kryejë detyra vetë, pasi merr udhëzime nga njeriu.

Testi zhvillohej në një mjedis të izoluar dhe të kontrolluar, i krijuar posaçërisht për të parë se çfarë është në gjendje të bëjë sistemi, pa rrezikuar rrjetet reale.

Megjithatë, inteligjenca artificiale zbuloi dobësi në atë mjedis testimi, arriti të dilte prej tij dhe më pas nisi një sulm ndaj “Hugging Face”, një prej platformave më të mëdha në botë, ku zhvilluesit ndajnë modele të inteligjencës artificiale.

Sistemi arriti të hynte në disa sisteme të brendshme të kompanisë.

“OpenAI” e cilësoi ngjarjen si “të paprecedentë”, ndërsa tha se po zhvillon një hetim së bashku me “Hugging Face”.

Drejtori i “Hugging Face”, Clement Delangue, shkroi në rrjetin X se, është e pabesueshme që e gjithë kjo kishte ndodhur në mënyrë autonome, pa u komanduar drejtpërdrejt nga njerëzit.

Ai shtoi se hetimi vazhdon dhe se mund të bëhet fjalë për rastin e parë të këtij lloji.

Një zëdhënës i qeverisë britanike tha se Instituti për Sigurinë e Inteligjencës Artificiale në Britaninë e Madhe, po analizon sjelljen e sistemit dhe po bashkëpunon me “OpenAI” dhe laboratorë të tjerë për të përmirësuar masat mbrojtëse.

Autoritetet u bënë thirrje organizatave të forcojnë mbrojtjen ndaj sulmeve kibernetike.

Si ndodhi?

Sipas ekspertes Gina Neff nga Universiteti i Kembrixhit, testi zhvillohej në një mjedis të izoluar, i cili duhet të jetë plotësisht i sigurt, për të parë aftësitë e inteligjencës artificiale pa rrezikuar sistemet reale.

Por, sipas saj, “OpenAI” nuk kishte krijuar një mjedis mjaftueshëm të sigurt.

Në vend që të qëndronte brenda kufijve të testit, inteligjenca artificiale gjeti një dobësi në sistem, doli jashtë tij dhe më pas identifikoi “Hugging Face” si një burim të mundshëm informacioni.

Më pas u përpoq të fitonte akses në sistemet e kompanisë.

Profesori i inteligjencës artificiale, Neil Lawrence e quajti këtë një arritje mbresëlënëse nga pikëpamja teknike, por theksoi se aftësi të tilla janë tashmë të njohura për modelet më të avancuara të inteligjencës artificiale.

Ai shtoi se “OpenAI” ndodhet nën presion të madh nga konkurrenti “Anthropic” dhe mund të jetë duke u përpjekur të tregojë se edhe sistemet e saj, kanë aftësi shumë të avancuara në fushën e sigurisë kibernetike.

Sipas tij, incidenti tregon gjithashtu se “OpenAI” ende nuk është në gjendje ta kontrollojë plotësisht teknologjinë që zhvillon.

Në njoftimin e parë, më 16 korrik, “Hugging Face” tha se po verifikonte nëse ishin prekur të dhënat e klientëve ose partnerëve të saj.

Kompania bëri të ditur se dobësitë që shfrytëzoi inteligjenca artificiale, tashmë janë mbyllur dhe sistemet e prekura janë rindërtuar.

Ajo paralajmëroi gjithashtu se sulmet kibernetike të kryera në mënyrë autonome nga inteligjenca artificiale, nuk janë më një skenar teorik, por një rrezik real.

Reagimet

Incidenti ka ngritur pikëpyetje të reja mbi fuqinë e sistemeve të avancuara të inteligjencës artificiale dhe nëse masat aktuale të sigurisë janë të mjaftueshme.

Ekspertët e sigurisë kibernetike thanë se kompanitë duhet të përforcojnë mbrojtjen e tyre, pasi sulmet me inteligjencë artificiale mund të zhvillohen shumë më shpejt sesa mund të reagojnë njerëzit.

Nga ana tjetër, disa analistë mendojnë se njoftimi i “OpenAI” mund të ketë edhe një aspekt marketingu, duke qenë se kompania po përballet me konkurrencë gjithnjë e më të fortë nga “Anthropic” dhe së fundmi edhe nga kompania kineze “Moonshot”, e cila prezantoi modelin e ri të inteligjencës artificiale “Kimi K3”, që pretendon se rivalizon sistemet më të mira amerikane./mxh