Tre vepra të artistit britanik Banksy u kanë kushtuar taksapaguesve pothuajse 150,000 paund (rreth 202,533 dollarë) në shpenzime për pastrim dhe siguri.

Një mural i pikturuar në Gjykatat Mbretërore të Drejtësisë në shtator të vitit të kaluar ka rezultuar në koston më të madhe, me shpenzimet për sigurinë dhe përpjekjet për heqjen e tij që kanë arritur në më shumë se 85,000 paund.

Ministria e Drejtësisë tha se ka shpenzuar 50,000 paund për të hequr bojën nga muri i ndërtesës së listuar të Gradës II në Carey Street, ndërsa 35,300 paund shtesë janë shpenzuar për orët shtesë të punës dhe kostot e sigurisë.

Imazhi paraqiste një protestues të shtrirë përtokë, duke mbajtur një pankartë të spërkatur me gjak, ndërsa një gjyqtar, me paruke dhe fustan, qëndronte mbi të duke mbajtur një çekiç.

Pasi u shfaq në një mur të jashtëm të Ndërtesës së Mbretëreshës, në kompleksin e Gjykatave Mbretërore të Drejtësisë, u bënë përpjekje për ta hequr, pasi ndërtesa është e listuar dhe për këtë arsye mbrohet ligjërisht.

Shpenzimet iu zbuluan BBC-së përmes një kërkese për lirinë e informacionit, e cila zbuloi gjithashtu shumën e shpenzuar për heqjen e veprave të tjera të artistit.

Në prill të këtij viti, një statujë e një burri që mbante një flamur që i mbulonte fytyrën u shfaq në Waterloo Place, pranë Sheshit Trafalgar, me Banksy që konfirmoi se ishte autori i veprës.

Këshilli i Qytetit të Westminsterit ka shpenzuar pothuajse 60,000 paund për barrierat e sigurisë, administratën dhe pagesën e një roje sigurie që e mbikëqyr veprën.

Në gusht të vitit 2024, Banksy pikturoi peshq piranja në një kuti roje të Policisë së Qytetit të Londrës, e cila ishte instaluar në vitet 1990.

Pas ndërhyrjes së artistit, kutia u hoq me një kosto prej 2,200 paundësh dhe nuk u zëvendësua kurrë. Më pas ajo u vendos në depo dhe pritet të ekspozohet në Muzeun e Londrës, kur ky të rihapet në nëntor.

Banksy, emri i vërtetë i të cilit nuk është konfirmuar kurrë zyrtarisht, është bërë i famshëm në të gjithë botën për muralet me përmbajtje politike, ndër të cilat “Girl With Balloon” e vitit 2002, “Love Is In The Air” e vitit 2003 dhe “Kissing Coppers” e vitit 2004.

Artisti konfirmoi se ishte përgjegjës për veprën në Gjykatat Mbretërore të Drejtësisë përmes një postimi në Instagram, ku publikoi një fotografi të grafitit para se ai të mbulohej.

Banksy, identiteti i të cilit vazhdon të jetë burim spekulimesh, e shoqëroi fotografinë me mbishkrimin: “Gjykata Mbretërore e Drejtësisë. Londër.”

Murali u interpretua nga disa si një koment mbi arrestimin e qindra njerëzve për mbështetjen e “Aksionit për Palestinën” përmes mbajtjes së pankartave në protesta.

Në korrik të vitit të kaluar, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar e ndaloi organizatën “Aksioni për Palestinën” si grup terrorist, pasi aktivistët dëmtuan avionët e RAF-it./KultPlus.com

Kompania Meta ka prezantuar një model të ri të inteligjencës artificiale (IA), i cili mund të funksionojë edhe në një kompjuter personal (PC), ndërsa drejtori ekzekutiv Mark Zuckerberg bëri thirrje për më pak kufizime ndaj inteligjencës artificiale me burim të hapur.

Zuckerberg deklaroi se Meta do të publikojë peshat e modelit të ri, duke u mundësuar përdoruesve ta shkarkojnë dhe ta përdorin teknologjinë.

Kompania do të prezantojë gjithashtu një kategori të re modelesh open source të krijuara për të funksionuar në laptopë, pa pasur nevojë për infrastrukturë të madhe të kompanive teknologjike.

Në një ese të gjatë të publikuar nga Meta, Zuckerberg argumentoi se inteligjenca artificiale shumë e avancuar nuk duhet të përqendrohet vetëm në duart e kompanive dhe qeverive.

Sipas tij, ajo duhet të shpërndahet gjerësisht në mënyrë që individët të kenë më shumë kontroll mbi teknologjinë.

Zuckerberg kritikoi qasjen e kompanive si “OpenAI” dhe “Anthropic”, të cilat kryesisht zhvillojnë modele të mbyllura.

Ai paralajmëroi se përqendrimi i teknologjisë së avancuar vetëm te institucionet mund të zhvendosë ekuilibrin e fuqisë në favor të tyre dhe në dëm të përdoruesve individualë.

Ai u shpreh gjithashtu kundër kufizimit të aksesit në modelet open source të zhvilluara jashtë SHBA-së.

Sipas tij, në vend që të kufizohen modelet e huaja, modelet amerikane open source duhet të bëhen më të mirat në botë, gjë që kërkon heqjen e disa pengesave që aktualisht e vështirësojnë konkurrencën.

Debati për kufizimin e IA-së po intensifikohet në SHBA, veçanërisht për shkak të shqetësimeve mbi sigurinë kombëtare.

Presidenti Donald Trump nënshkroi në qershor një urdhër ekzekutiv që krijon një proces vullnetar për vlerësimin e rreziqeve të sigurisë kombëtare nga modelet e avancuara të IA-së përpara publikimit të tyre.

Ndërkohë, Meta po përballet edhe me kundërshtime lokale ndaj ndërtimit të qendrave të mëdha të të dhënave, të nevojshme për zhvillimin e IA-së.

 Për këtë arsye, kompania ka krijuar një fond prej 1 miliard dollarësh për të mbështetur drejtpërdrejt komunitetet pranë qendrave të saj të të dhënave.

Meta pritet të vazhdojë investimet masive në qendrat e të dhënave dhe çipat e nevojshëm për inteligjencën artificiale.

Kompania parashikon shpenzime kapitale deri në 145 miliardë dollarë gjatë vitit 2026, pothuajse dyfishi i shumës së shpenzuar në vitin 2025./KultPlus.com

Poezi nga Ndre Mjeda

Nuk kalon nji natë e n’andërr
porsi zgjandërr
e shof nanën këtu përbri;
me krye vjerrte, me lot për sy
rri tue shfry
njat idhnim që don me e gri
Ndejun m’duket prap te votra
ku me motra
n’dritë t’kandilit qepte e arnote
por njat gaz ka që i shndritte
kur goditte
petkat e djalit e shendote
Kqyr njat vend ku n’mbramje rrishe
kur nuk kishe
fije idhnimi nëpër ftyrë
e ngurron, si t’kenke gurit
e, pshtetë murit
lot’ i dalin rrkaje tuj kqyrë
“T’kishe dekë ma mirë, o i mjerë –
thotë sa herë, –
Afër nanës qe t’desh e t’ruejti;
t’kishe mbyllë me duer te mia
këtu te shpia
njata sy qe mordja shuejti
Afër vorrit tand nan-shkreta
porsi bleta
ishte sjellun tue gjimue
e n’at bar qe kishte qitë
për gjithë ditë
ndonji lule kish kerkue…”
…E mandej, si del nji krue
tue bumue
rreth e rreth prej brijes s’malit
rrkaj i ulen lot’ per rrudha
– Nuk asht udha
nanë, m’u idhnue per t’zeza t’djalit
Kur n’kët shekull n’drit’ e qite
kur e rrite
me njat mund qe nep hitia (kujdes i madh)
“Nji nanë tjetër, – thoshe, – ke,
bir n’kët dhe
nana jote a shqiptaria
Mend e zemër për të shkriji
e përtriji
nam e lavd kur t’i vijë dita”
Mbas fjalësh t’tua përherë shkova
e t’ndigjova:
shqiptarin’ nuk e korrita./KultPlus.com

Anthony Munday ishte një dramaturg, poet, përkthyes dhe shkrimtar anglez i periudhës elizabetiane, i lindur rreth vitit 1560 në Londër. Ai i përkiste një brezi të rëndësishëm të letërsisë angleze, në kohën kur teatri po shndërrohej në një nga format më të rëndësishme të artit dhe argëtimit, transmeton KultPlus.

Në rininë e tij, Munday udhëtoi në Francë dhe Itali, përfshirë Romën, përvoja që më vonë do të ndikonin në krijimtarinë e tij. Ai u mor me shkrime të ndryshme, përkthime dhe letërsi popullore, duke sjellë në gjuhën angleze vepra nga autorë evropianë.

Munday u bë i njohur veçanërisht për veprat e tij dramatike. Ndër krijimet më të njohura janë Fidele and Fortunio, si dhe dy dramat kushtuar figurës legjendare të Robin Hood-it, The Downfall of Robert, Earl of Huntingdon dhe The Death of Robert, Earl of Huntingdon. Ai ishte gjithashtu bashkautor i dramës Sir John Oldcastle.

Një nga aspektet më interesante të veprimtarisë së tij është lidhja me William Shakespeare-in. Munday besohet të ketë qenë autori fillestar i dramës Sir Thomas More, e cila më pas u zhvillua përmes bashkëpunimit me dramaturgë të tjerë, përfshirë Shakespeare-in. Dorëshkrimi është ndër dokumentet më të rëndësishme për studimin e procesit krijues të teatrit anglez të asaj kohe.

Përveç dramës, Munday shkroi poezi, histori, pamflete dhe përkthime. Ai u bë gjithashtu një nga autorët më të rëndësishëm të Lord Mayor’s Shows, spektakleve madhështore që zhvilloheshin në Londër gjatë ceremonive të kryebashkiakut të qytetit.

Në vitet e fundit të jetës, Munday u angazhua edhe në punë që lidhej me historinë e Londrës, duke bashkëpunuar me antikuarin John Stow. Ai vdiq në Londër në vitin 1633.

Edhe pse emri i tij nuk pati të njëjtën famë si ai i Shakespeare-it, Anthony Munday mbetet një figurë e rëndësishme e letërsisë angleze. Veprimtaria e tij e gjerë, nga dramaturgjia dhe përkthimi deri te historia dhe spektaklet publike, e vendos atë ndër shkrimtarët që kontribuuan në zhvillimin e kulturës dhe teatrit anglez të epokës elizabetiane./KultPlus.con

Edicioni i shtatë i festivalit “Mokra n’Fest” promovoi traditat, kulturën, trashëgiminë dhe bukuritë natyrore të kësaj treve, në një aktivitet që mblodhi banorë dhe vizitorë nga zona të ndryshme të vendit.

Kryeministri Edi Rama ndau sot pamje nga ky aktivitet që e ktheu Mokrën në një hapësirë të promovimit të vlerave kulturore dhe të traditave të trashëguara brez pas brezi.

Në qendër të këtij edicioni ishin historia dhe trashëgimia e Mokrës, peizazhet natyrore, dollia tradicionale, gatimet karakteristike, punimet artizanale, këngët dhe vallet popullore.

Një pjesë e veçantë e festivalit ishte prezantimi i kulinarisë tradicionale të zonës, me gatime të përgatitura nga gratë e Mokrës, duke përcjellë te vizitorët shijet dhe traditat e kuzhinës vendase.

Programi i festivalit përfshiu gjithashtu aktivitete sportive dhe artistike, mes tyre kanotazh në lumin Shkumbin, kamping në natyrë, punëtori me artistë, ekspozitë fotografike, si dhe aktivitete argëtuese për fëmijë dhe të rinj.

Përmes ndërthurjes së traditës, kulturës, natyrës dhe aktiviteteve komunitare, “Mokra n’Fest” synon të ruajë dhe promovojë identitetin kulturor të zonës, ndërsa ofron një mundësi për vizitorët që të njihen nga afër me trashëgiminë dhe mikpritjen e Mokrës.

Edicioni i shtatë i festivalit përcolli kështu vlerat e kësaj treve, duke e vendosur kulturën dhe traditën vendase në qendër të një aktiviteti që bashkon komunitetin, vizitorët dhe brezat e rinj./atsh/KultPlus.com

Rrobat dhe aksesorët e përdorur gjatë xhirimeve të filmit të shumëpritur “Djalli vishet me Prada 2” do të dalin në një ankand online.

Sipas një njoftimi të shtëpisë së ankandeve Christie’s dhe studios kinematografike 20th Century Studios, ankandi do të zhvillohet në bashkëpunim me protagonisten e filmit, Meryl Streep, dhe do të mbahet ekskluzivisht online nga 1 deri më 15 shtator 2026.

Të ardhurat nga ankandi do t’i dhurohen Komitetit për Mbrojtjen e Gazetarëve (CPJ), me seli në Nju Jork, si dhe Këshillit të Dizajnerëve të Modës së Amerikës (CFDA).

Në ankand do të përfshihen krijime të modës së lartë dhe aksesorë luksozë që shfaqen në film dhe janë veshur nga Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily Blunt, Stanley Tucci, Simone Ashley dhe Lady Gaga.

Ndër artikujt më të spikatur janë një palë këpucë të kuqe Valentino Garavani Rockstud, të firmosura dhe autentike, të cilat Meryl Streep i ka veshur në rolin e Miranda Priestly. Në koleksion përfshihet gjithashtu një pallto me thekë nga Dries Van Noten, pjesë e koleksionit Vjeshtë/Dimër 2025, si dhe një xhaketë bardhezi nga Schiaparelli.

Pjesë të tjera të ankandit janë një fustan Gabriela Hearst Niki, i veshur nga Anne Hathaway, një byzylyk Elsa Peretti, i vendosur nga Emily Blunt, si dhe një fustan maxi me pupla nga Bad Binch TongTong, i dizajnuar nga Terrence Zhou, të cilin Lady Gaga e ka veshur në videoklipin “RUNWAY”.

Në shitjen online do të përfshihen gjithashtu krijime nga Dolce & Gabbana, Dior, Elie Saab, Vhernier dhe Fendi, si dhe pulovra klasike ngjyrë blu-jeshile nga J.Crew.

Koleksioni nga “Djalli vishet me Prada 2” do të prezantohet edhe përmes një ekspozite fizike në shtëpinë e ankandeve Christie’s në Nju Jork, nga 8 deri më 13 shtator./KultPlus.com

“Odisea” ka shënuar dy rekorde historike në arkat botërore gjatë fundjavës, duke u kthyer në filmin më të suksesshëm komercial të karrierës së Christopher Nolan.

Përshtatja kinematografike e eposit homerik, me Matt Damon në rolin e Odiseut, ka kaluar shifrën e 1.1 miliardë dollarëve në arkëtime, duke lënë pas “The Dark Knight Rises” të vitit 2012, i cili kishte grumbulluar 1.08 miliardë dollarë.

Në të njëjtën kohë, “Odisea” është bërë filmi me arkëtimet më të larta në historinë e IMAX, me 289 milionë dollarë, duke thyer rekordin e “Avatar” të vitit 2009, i cili kishte arkëtuar 271 milionë dollarë nga shfaqjet IMAX.

Aktualisht, filmi renditet i dyti në listën e filmave më të suksesshëm të vitit, pas “Spider-Man: Brand New Day”, që ka arritur në 1.67 miliardë dollarë. “Odisea” është gjithashtu filmi i dytë me klasifikimin R më i suksesshëm në historinë e kinemasë, pas “Deadpool & Wolverine” të vitit 2024, që arkëtoi 1.3 miliardë dollarë.

Rekordet e arritura marrin edhe më shumë rëndësi pasi “Odisea” ende nuk e ka përfunduar rrugëtimin e saj në kinema. Deri tani, filmi ka gjeneruar 461 milionë dollarë në SHBA dhe 643 milionë dollarë në tregjet ndërkombëtare, duke e çuar totalin në rreth 1.1 miliardë dollarë në mbarë botën.

Vetëm gjatë fundjavës së katërt të shfaqjes, filmi arkëtoi 110 milionë dollarë në tregjet ndërkombëtare, prej të cilave 79 milionë dollarë jashtë SHBA-së dhe 31.5 milionë dollarë në tregun amerikan.

Suksesi pritet të rritet edhe më tej, pasi filmi ende nuk ka debutuar në Kinë, tregu i dytë më i madh kinematografik në botë. Sipas “Variety”, premiera në Kinë pritet të zhvillohet më 14 gusht.

Filmi ndjek udhëtimin plot aventura të Odiseut drejt Itakës, pas përfundimit të Luftës së Trojës, duke sjellë në ekran një prej veprave më të njohura të letërsisë botërore.

Përkrah Matt Damon në kastin e filmit janë edhe Anne Hathaway, Tom Holland, Zendaya, Robert Pattinson, Samantha Morton, Charlize Theron, Lupita Nyong’o, Elliot Page, Jon Bernthal dhe John Leguizamo.

Christopher Nolan konsiderohet një nga regjisorët më të suksesshëm komercialë të brezit të tij. Filmat e tij kanë gjeneruar në total më shumë se 7 miliardë dollarë në arkat botërore, ndërsa tre prej tyre, “Odisea”, “The Dark Knight” dhe “The Dark Knight Rises”, kanë kaluar pragun e një miliard dollarëve.

Një tjetër histori suksesi vjen nga Shtetet e Bashkuara, ku profesorja shqiptare Eralda Lameborshi është shpallur fituese e bursës prestigjioze Fulbright U.S. Scholar Award, një nga programet më të njohura akademike në botë.

E lindur dhe rritur në një qytet të vogël malor në Shqipëri, Eralda emigroi në SHBA në moshën 17-vjeçare si studente shkëmbimi. Ajo vazhdoi studimet universitare në Amerikë, duke përfunduar diplomën në Shkenca Kompjuterike, më pas masterin në Gjuhë Angleze dhe doktoraturën në Letërsi Angleze.

Sot ajo është pedagoge në East Texas A&M University, ku ligjëron letërsinë botërore.

Falë bursës Fulbright, Eralda do të zhvillojë një projekt kërkimor tetëmujor në Kosovë, ku do të bashkëpunojë me Universitetin e Prishtinës për të studiuar historinë kulturore të vendit, letërsinë, filmin dhe ndikimin që ka pasur e kaluara historike në identitetin kulturor të rajonit.

Përveç kërkimit shkencor, ajo synon të shkruajë një libër mbi kinemanë kosovare dhe të krijojë ura bashkëpunimi mes Kosovës dhe diasporës shqiptare në Shtetet e Bashkuara.

Historia e Eralda Lameborshit është një tjetër dëshmi se talenti, përkushtimi dhe puna e palodhur mund ta çojnë një shqiptare nga një qytet i vogël drejt një prej vlerësimeve më prestigjioze akademike në botë/revistaora/KultPlus.com

“Spider-Man: Brand New Day” kaloi shifrën prej 500 milionë dollarësh në arkëtimet në Amerikën e Veriut brenda shtatë ditësh, duke u bërë filmi më i shpejtë që arrin këtë prag, njoftoi Sony Pictures.

Parashikohej që filmi me superhero ta përfundonte javën e parë të plotë me më shumë se 508 milionë dollarë në SHBA dhe Kanada.

Rekordi i mëparshëm i përkiste “Avengers: Endgame”, i cili arriti shifrën prej gjysmë miliardi dollarësh tetë ditë pas premierës në prill 2019.

“Spider-Man: Brand New Day” kishte vendosur më herët rekordin për fundjavën më të madhe të hapjes në tregun vendas me 360 milionë dollarë, ndërsa fitoi 932 milionë dollarë në mbarë botën, duke u bërë debutimi i dytë më i madh global në historinë e kinemasë.

Filmi më pas kaloi shifrën prej 1 miliard dollarësh në mbarë botën brenda gjashtë ditësh, një ditë më ngadalë se rekordi i vendosur nga “Avengers: Endgame”.

I prodhuar nga Marvel Studios dhe Amy Pascal me një buxhet të raportuar prej 225 milionë dollarësh, filmi i drejtuar nga Destin Daniel Cretton ka në rolet kryesore Tom Holland, Zendaya, Sadie Sink, Jacob Batalon, Jon Bernthal dhe Mark Ruffalo./KultPlus.com

Poezi nga Din Mehmeti

Më lini të qaj
për çdo gjë timen

Për dashurinë
që s’arriti të bëhet
kurrë dashuri

Për ujëvarat e shpirtit
që dënesin
kur toka fshan

Për dritën e besimit
të pirë në rrugë

Më lini të shfryhem
për gjithçka timen

Për lirinë e plagosur
nga prita në pritë

Të qaj pra
me zë e pa zë

Se ai që s’ka lot
as dashuri nuk ka

S’pata kohë
ti rreshk ëndrrat në këngë

Gjuha ime emrin a ma ruan?/KultPlus.com

Rreth vitit 1946, Gjon Mili realizoi këtë fotografi për Saks Fifth Avenue, një nga emrat më të njohur të modës amerikane. Ajo që në fillim ishte menduar si një imazh publicitar, sot lexohet si një vepër arti.

Me mjeshtërinë e tij të dritës dhe kompozimit, Mili e shndërroi një skenë të zakonshme në një histori vizuale. Pikat e shiut ndriçojnë si yje, siluetat lëvizin me elegancë dhe qyteti bëhet skena ku moda, fotografia dhe kinemaja takohen.

Kjo fotografi, e sjellë nga Muzeu Kombëtar i Fotografisë “Marubi”, na kujton se Gjon Mili nuk ishte vetëm pionier i fotografisë së lëvizjes, por edhe një artist që dinte t’i jepte poezi edhe një reklame mode./atsh/KultPlus.com

“Logu i Bjeshkëve”, një nga festat më të rëndësishme të trashëgimisë kulturore shqiptare, mblodhi edhe këtë vit qindra vizitorë në zemër të Alpeve Shqiptare, në Kelmend të Malësisë së Madhe.

Nën tingujt e muzikës tradicionale, vajza të veshura me kostume popullore dhe xhubletën e rrallë shqiptare parakaluan para publikut, duke sjellë vlerat, bukurinë dhe identitetin e zonës.

Aktiviteti, i cili prej dekadash ruan dhe promovon traditat e Malësisë, u kthye në një festë të vërtetë të kulturës dhe turizmit.

“Mund të them në rajon, po edhe më gjanë, një ndër festat kryesore të Shqipërisë, siç kena malet dhe vendin. Malësorët janë edhe krenarë, janë edhe shumë të mirë.”, tha Tonin Marinaj Kryetar i Bashkise Malësi e Madhe.

Në edicionin e këtij viti, titulli “Miss Bjeshka 2026” iu akordua Leondina Elezit, e cila u vlerësua nga juria për prezantimin dhe përfaqësimin e denjë të traditave të trevës.

“Më së shumti lumturia dhe krenaria. Njëherë për veshjen që e kam veshur, e cila është përcjellur me shembuj edhe në anë tjetër, për detajet që janë dhe duart që e ka bërë këndveshje. Konkurrentet e tjera ishin gjithashtu vajza dhe zona, e besoj se dhe juria ka pasur shumë mendim të vështirë. E unë kam marrë këto vetëm për një eksperiencë të re. Nuk e kam pritur këtë çmim.”, tha ajo.

Përveç garës së vajzave malësore, “Logu i Bjeshkëve” ofroi dhe një program të pasur artistik me këngë, valle dhe aktivitete që promovojnë trashëgiminë kulturore të Malësisë së Madhe.

Festa vazhdon të mbetet një prej ngjarjeve më të rëndësishme verore, duke tërhequr vizitorë nga të gjitha trevat shqiptare dhe më gjerë./rtsh.al/ KultPlus.com

Në prag të eklipsit të pjesshëm diellor që pritet të ndodhë pasditen e vonë të 12 gushtit, autoritetet shëndetësore dhe ekspertët e ophtalmologjisë kanë lëshuar një paralajmërim të fortë për qytetarët rreth rreziqeve të vëzhgimit të këtij fenomeni pa mbrojtjen e duhur.

Sipas rekomandimeve të përcjellja nga Fondacioni Bietti IRCCS në Romë, syzet e zakonshme të diellit, xhamat e nxirë, filmat radiografikë apo çdo lloj filtri i improvizuar janë krejtësisht të pamjaftueshëm dhe të rrezikshëm. Mënyra e vetme e sigurt për të ndjekur eklipsin mbetet përdorimi i syzeve speciale, të certifikuara sipas standardit ndërkombëtar ISO 12312-2, të cilat duhet të mbahen gjatë gjithë kohës së vëzhgimit.

Ekspertët shpjegojnë se gjatë një eklipsi, pavarësisht hijes së Hënës, fuqia e rrezeve diellore mbetet e pandryshuar. Ekspozimi i pambrojtur i syve rrezikon të shkaktojë të ashtuquajturën “verbëri nga eklipsi” ose dëmtime të rënda të retinës (retinopati diellore/makulopati fototraumatike). Këto dëmtime mund të jenë të përkohshme ose të përhershme dhe, duke qenë se nuk shoqërohen me dhimbje në momentin e parë, shenjat shfaqen vetëm pas disa orësh ose ditësh.

Vëmendje e veçantë u kërkohet fëmijëve, të rinjve, të moshuarve dhe personave me probleme ekzistuese të syve, ndërsa mjekët këshillojnë që në çdo rast shfaqjeje të çrregullimeve të shikimit pas datës 12 gusht, të kërkohet menjëherë ndihma e një mjeku okulist./ KultPlus.com

Autostrada Biennale, Komuna e Prizrenit dhe Allianz Foundation vazhdojnë partneritetin dhe bashkëfinancimin për periudhën 2026-2027, pas përfundimit me sukses të fazës së parë të bashkëpunimit gjatë viteve 2024-2025. Përmes këtij partneriteti janë realizuar investime dhe programe të rëndësishme që kanë kontribuar në zgjerimin e infrastrukturës kulturore dhe zhvillimin e artit, kulturës dhe turizmit kulturor në Prizren.

Ndër rezultatet kryesore të fazës së parë janë renovimi dhe funksionalizimi i Shtëpisë së Shani Efendiut si hapësirë kulturore për komunitetin, si dhe zgjerimi i Autostrada Hangar – Qendra për Art Bashkëkohor përmes zhvillimit dhe funksionalizimit të Hangar II. Në fazën e dytë, partneriteti do të vazhdojë me zhvillimin e programeve të reja kulturore, edukative dhe publike në këto hapësira, zhvillimin e hapësirave të gjelbra në Autostrada Hangar dhe promovimin e Prizrenit përmes artit dhe turizmit kulturor.

Vazhdimi i partneritetit u zyrtarizua sot në Autostrada Hangar me nënshkrimin e marrëveshjes nga Kryetari i Komunës së Prizrenit, Shaqir Totaj, dhe Drejtori Ekzekutiv i Autostrada Biennale, Leutrim Fishekqiu, pas nënshkrimit paraprak nga Christian Humborg, CEO i Allianz Foundation në Berlin.

Delegacioni i Komunës së Prizrenit, i përbërë nga Kryetari Shaqir Totaj, Nënkryetari Kujtim Gashi, Zyrtarja për Marrëdhënie me Publikun Jona Hoxha dhe Drejtoresha e Kulturës Ajlin Shishko, u prit në Autostrada Hangar nga bashkëthemeluesit e Autostrada Biennale, Leutrim Fishekqiu dhe Vatra Abrashi. Pas ceremonisë së nënshkrimit, delegacioni vizitoi ekspozitat aktuale në Autostrada Hangar – Qendra për Art Bashkëkohor.

Një nga programet kryesore të këtij partneriteti do të jetë edicioni i gjashtë i Autostrada Biennale i kuruar nga Lucia Pietroiusti, i cili do të zhvillohet nga 11 korrik deri më 11 shtator 2027, duke sjellë përsëri në Prizren artistë, kuratorë, profesionistë të kulturës dhe vizitorë nga Kosova dhe vende të ndryshme të botës.

“Për ne, Komuna e Prizrenit dhe Allianz Foundation janë shumë më tepër sesa partnerë financiarë; janë institucione partnere që e kuptojnë, e mbështesin dhe besojnë në vizionin e Autostrada Biennale dhe në rolin që kultura mund të ketë në zhvillimin e qytetit. Ky partneritet ndërton mbi rezultate konkrete që tashmë janë të dukshme dhe në shërbim të komunitetit. Autostrada Hangar – Qendra jonë për Art Bashkëkohor dhe Shtëpia e Shani Efendiut janë aktivizuar si hapësira të artit dhe kulturës, ndërsa në këtë fazë të re synojmë t’i zhvillojmë më tej përmes programeve gjatë gjithë vitit. Jemi shumë të lumtur që po vazhdojmë së bashku këtë partneritet, duke krijuar mundësi të reja për artin, kulturën, qytetin dhe komunitetin”, theksoi Leutrim Fishekqiu, Drejtor Ekzekutiv i Autostrada Biennale.

“Vazhdimi i bashkëpunimit me Autostrada Biennale dhe Allianz Foundation dëshmon përkushtimin tonë për zhvillimin e kulturës dhe turizmit kulturor në Prizren. Investimet e realizuara deri më tani kanë krijuar hapësira dhe mundësi të reja për qytetin, ndërsa Autostrada Hangar – Qendra për Art Bashkëkohor tashmë është dëshmuar si një institucion i rëndësishëm kulturor me potencial të madh për të kontribuar edhe më tej në zhvillimin kulturor dhe socio-ekonomik të Prizrenit. Përmes kësaj faze synojmë t’i zhvillojmë më tej këto rezultate, në shërbim të qytetarëve, artistëve dhe vizitorëve të Prizrenit”, u shpreh Kryetari i Komunës së Prizrenit, Shaqir Totaj.

Partneriteti ndërmjet Komunës së Prizrenit, Allianz Foundation dhe Autostrada Biennale synon të vazhdojë zhvillimin e infrastrukturës dhe programeve kulturore, të forcojë turizmin kulturor dhe të kontribuojë në zhvillimin socio-ekonomik të Prizrenit përmes kulturës dhe artit bashkëkohor./ KultPlus.com

Kryetarja e Kuvendit të Republikës së Kosovës dhe Ushtruesja e Detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu ka pritë bashkatdhetarët në Kuvendin e Republikës së Kosovës. 

“Sot patëm kënaqësinë t’i mirëpresim bashkatdhetarët tanë në Kuvendin e Republikës së Kosovës.

Kuvendi i hap dyert çdo vit për mërgatën tonë, për t’i afruar edhe më shumë me institucionin ku merren vendimet për të ardhmen e vendit tonë.

Për shumë prej tyre, kjo ishte hera e parë që panë nga afër sallat e Kuvendit, vendin ku përfaqësohet zëri i qytetarëve të Kosovës. Gjatë vizitës, ata patën mundësi të takojnë edhe deputetë të Legjislaturës së XI dhe të bashkëbisedojnë për Kosovën, për kontributin e mërgatës dhe për lidhjen e fortë që na bashkon.

Bashkatdhetarët tanë e mbajnë Kosovën me vete kudo që janë. Ata janë pjesë e historisë, zhvillimit dhe së ardhmes sonë.

Prandaj, dyert e Kosovës janë gjithmonë të hapura për ta.

Sepse mërgata nuk është larg Kosovës, mërgata është pjesë e pandashme e saj. 

Vizitat në Kuvend vazhdojnë edhe më 11 dhe 12 gusht.

Kuvendi ju mirëpret”, ka shkruar Haxhiu./ KultPlus.com 

Pas 27 vitesh, Policia e Kosovës ka nisur marrjen e përgjegjësisë për sigurinë në urën kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë, raporton RTK.

Në pamjet e publikuara nga televizioni publik shihet një automjet i Policisë së Kosovës i vendosur në njërën anë të urës, ndërsa në anën tjetër ndodhet mbi urë një automjet i karabinierëve italianë, pjesë e misionit të KFOR-it.

Ura mbi lumin Ibër ka qenë për vite një nga pikat më të ndjeshme të sigurisë në Mitrovicë dhe simbol i ndarjes së qytetit./ KultPlus.com

Poezitë e pavdekshme të Lasgush Poradecit, mes tyre “Më zu një mall”, “Malli”, “U patmë nisur”, “Vallja e Yjeve”, “Ku shtrohet vala” dhe “Poradeci”, janë kthyer në muzikë nga kantautori pogradecar Xhon Jesku.

Artisti ka krijuar gjashtë këngë të reja të mbështetura në lirikat e poetit të madh, një projekt artistik i sjellë për publikun përmes koncertit “Valsi i Yjeve”.

Për Jeskun, kjo ka qenë një sfidë e veçantë artistike dhe një përgjegjësi e madhe, pasi shndërrimi i vargjeve të Lasgushit në tinguj kërkon jo vetëm krijimtari, por edhe ndjeshmëri dhe respekt maksimal ndaj veprës së tij.

Pjesë e këtij koncerti ishte edhe Maria Gusho, vajza e Lasgush Poradecit, e cila e ndoqi me emocione të veçanta interpretimin e këngëve të frymëzuara nga krijimtaria e të atit. Ajo shprehu kënaqësinë që vargjet e Lasgushit vazhdojnë të frymëzojnë artistë të rinj dhe të marrin jetë përmes formave të reja muzikore.

Një vend të veçantë në këtë projekt zë poezia “Poradeci”, e cila është punuar me synimin që të shndërrohet në himnin e qytetit të Pogradecit dhe të interpretohet në aktivitete e evente të ndryshme kulturore.

Përmes këtij projekti, poezia e Lasgush Poradecit vjen tek brezat e rinj në një formë të re, duke ndërthurur trashëgiminë letrare me muzikën dhe duke mbajtur të gjallë frymën e poetit që i kushtoi vargjet e tij liqenit, dashurisë dhe qytetit të lindjes./ bufiurte/ KultPlus.com

DokuFest XXV vazhdoi rrugëtimin e tij me një ditë të mbushur me shfaqje dokumentarësh, diskutime frymëzuese, dhe performanca artistike, duke sjellë së bashku kineastë, audienca, dhe krijues të rinj në hapësirat e ndryshme të festivalit në Prizren.

Programi i së dielës (9 gusht) solli histori mbi qëndrueshmërinë, identitetin, kujtesën dhe raportin mes njeriut dhe botës që e rrethon, përmes filmave nga vende të ndryshme të botës dhe aktiviteteve që festojnë fuqinë e kinemasë dokumentare.

Dita nisi me filmat from Dawn to Dawn (96’) pjesë e programit International Feature Dox, Cold Metal (103’) pjesë e programit Fiction/ Non Fiction dhe me If Pigeons Turn to Gold (110’), pjesë e programit View From the World, në Teatrin Bekim Fehmiu. Filmi solli një reflektim prekës mbi jetët e formuara nga ndryshimet shoqërore, migrimin dhe rezistencën, duke vënë në pah historitë e jashtëzakonshme që fshihen brenda disa përvojave të përditshme.

Programi International Shorts i orës 15:00 në Kino Abi Çarshia prezantoi pesë filma të shkurtër nga vende të ndryshme të botës, duke sjellë para publikut zërat e rinj dhe qasjet kreative të kinemasë bashkëkohore të shkurtër.

Në kuadër të programit Focus Ireland, publiku pati mundësinë të zbulojë kinemanë irlandeze përmes filmave që trajtojnë tema si identiteti, peizazhi dhe përkatësia. Programi përfshiu Celtic Utopia së bashku me filmin e shkurtër That Sanity Be Kept, ndërsa më pas vazhdoi me Magilligan dhe dy filma të tjerë të shkurtër irlandezë në Kino Art Theatre.

Programi Green Dox vazhdoi me Derek vs Derek (88’), një film që përmes humorit dhe reflektimit mbi mjedisin eksploron marrëdhënien komplekse të njerëzimit me natyrën dhe sfidat e një bote në ndryshim.

Në DokuKino u shfaq The Story of Documentary Film: 1960s (120’), një udhëtim në një nga periudhat më transformuese të historisë së dokumentarit, duke rikujtuar dekadën që ndryshoi mënyrën se si kineastët trajtuan të vërtetën, politikën dhe realitetin.

Diskutimi i radhës i DokuTalk u fokusua në pasojat e dhunës seksuale të ushtruar gjatë konflikteve dhe në kohë lufte, si dhe në mënyrën se si filmi dhe dëshmitë personale mund të shërbejnë për t’i shndërruar këto përvoja në akte kujtese, solidariteti dhe drejtësie.

Në panel morën pjesë Dr. Feride Rushiti, Alisa Kovalenko, Karla Condado dhe Eralda Lameborshi, ndërsa diskutimi u moderua nga Sanjin Pejković. Ky panel u organizua nga DokuFest në bashkëpunim me Pro Peace Kosovo, me mbështetjen e Ministrisë Federale Gjermane për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik.Hapet Short Film Forum i DokuFest XXV

E diela shënoi gjithashtu hapjen e DokuFest Short Film Forum, i cili do të zgjasë deri më 12 gusht. Forumi bashkon projekte të reja të filmave të shkurtër nga Ballkani dhe krijon mundësi që kineastët të takohen me mentorë, producentë dhe profesionistë të industrisë për zhvillimin e projekteve të tyre.

Shteti mysafir i këtij viti është Italia, duke vazhduar bashkëpunimin e DokuFest me Italian Short Film Center. Në kuadër të hapjes u prezantua një program special me filma të shkurtër bashkëkohorë italian në Kino Art Theatre, ku u shfaqën Lo chiamavano Cargo, Superheroes without Superpowers, In Her Shoes dhe Blue Screen.

DokuKids frymëzon gjeneratën e re të kineastëve

Përmes programit DokuKids, festivali vazhdoi angazhimin për të rinjët tanë, duke sjellë një përzgjedhje filmash të animuar që udhëtuan fëmijët përmes imagjinatës, miqësisë dhe aventurës.

Gjithashtu nisi punëtoria NextGen Filmmakers, e cila u ofron fëmijëve nga mosha 8–12 vjeç mundësinë të mësojnë procesin e krijimit të dokumentarit, nga zhvillimi i idesë dhe shkrimi i tregimit, deri te xhirimi dhe montazhi nga telefonat e deri te kamera profesionale.

Një mbrëmje me tinguj eksperimental dhe tradita muzikore

Programi artistik i së dielës vazhdoi me performancën audiovizuale A Cage in Search of a Nightingale nga Elvin Brandhi dhe Daniel Bird në Kino Lumi. Duke kombinuar arkiva zanore të restauruara të kohës sovjetike, regjistrime nga Armenia dhe një performancë live, projekti krijoi një dialog të ri me universin kinematografik të Sergei Parajanov.

Në Kolektiv, këngëtari irlandez i traditës Sean-nós, Naoise Mac Cathmhaoil, solli një nga format më të vjetra muzikore të Irlandës, ndërsa mbrëmja vazhdoi me një performancë jazz nga Armend Xhaferi, Ilir Bajri dhe Cemi Tatar.

DokuFest XXV vazhdon gjatë gjithë javës me shfaqje filmash, diskutime, punëtori dhe performanca në të gjithë Prizrenin. Publiku mund të ndjek tregimet e përditshme të festivalit përmes DokuDaily, me intervista, biseda dhe momente të shumta nga prapaskenat e festivalit./ KultPlus.com

Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës hapi sot punimet e Konferencës së IX të Ambasadorëve, e cila po mbahet nën temën “Kosova në një botë në ndryshim: Siguri, Partneritet dhe Zhvillim”, me pjesëmarrjen e krerëve institucionalë, ambasadorëve dhe shefave të misioneve diplomatike të Republikës së Kosovës.

Në fjalën e tij para të pranishmëve, Zëvendëskryeministri dhe Ministri në detyrë i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, falënderoi ambasadorët për kontributin e tyre dhe theksoi rëndësinë e Konferencës së Ambasadorëve për vlerësimin e rezultateve të diplomacisë së Kosovës, si dhe për shqyrtimin e sfidave dhe zhvillimeve ndërkombëtare që ndikojnë në objektivat e politikës së jashtme të Republikës së Kosovës.

Ai nënvizoi përkushtimin e Kosovës ndaj vlerave demokratike, orientimit euroatlantik dhe partneritetit strategjik me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si dhe angazhimin për forcimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Republikës së Kosovës.

Zëvendëskryeministri Konjufca veçoi intensifikimin e aktivitetit diplomatik gjatë muajve të fundit, avancimin e marrëdhënieve me partnerët ndërkombëtarë, zgjerimin e rrjetit diplomatik, promovimin e diplomacisë ekonomike dhe publike, si dhe fuqizimin e lidhjeve me diasporën. Ai ritheksoi se integrimi euroatlantik, anëtarësimi në Këshillin e Evropës dhe avancimi drejt Bashkimit Evropian mbeten ndër prioritetet kryesore të politikës së jashtme të Kosovës.

Konjufca theksoi se diplomacia e Kosovës do të vazhdojë të jetë aktive, e orientuar drejt rezultateve dhe në shërbim të interesit shtetëror, me synimin për të forcuar aleancat, për të rritur subjektivitetin ndërkombëtar të Kosovës dhe për të krijuar më shumë mundësi për qytetarët e saj.

U.d. Presidentja e Republikës së Kosovës, znj. Albulena Haxhiu, duke folur për prioritetet e politikës së jashtme, vlerësoi se Kosova ka ndërtuar një pozitë të rëndësishme ndërkombëtare në më pak se dy dekada shtetësi, duke theksuar se njohjet e reja kanë dëshmuar se procesi i njohjes vazhdon dhe se qëndrimet e shteteve mund të ndryshojnë. Ajo u bëri thirrje ambasadorëve që, krahas avancimit të njohjeve dhe anëtarësimit në organizata ndërkombëtare, të identifikojnë fusha konkrete bashkëpunimi ku Kosova mund të kontribuojë dhe të ndërtojë partneritete afatgjata me shtetet mike.

Kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, në adresimin e tij, theksoi se, në rrethanat aktuale globale dhe rajonale, Kosova ka zgjedhur të përqendrojë gjithë angazhimin e saj në forcimin e institucioneve demokratike, rritjen e kapaciteteve të sigurisë, si dhe thellimin e mëtejmë të partneriteteve ndërkombëtare. Për Kosovën, kjo nënkupton vazhdimësinë e partneritetit me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe aleatët e tjerë që ndajnë të njëjtat vlera dhe që mbeten të përkushtuar për ruajtjen e një rendi ndërkombëtar të bazuar në rregulla.

Kryeministri Kurti veçoi gjithashtu rëndësinë e bashkëpunimit me NATO-n, duke theksuar se partneriteti me Aleancën Veriatlantike dhe angazhimi në programet e saj përbëjnë shtylla kyçe për avancimin e kapaciteteve të sigurisë së Kosovës. Sipas tij, prania dhe roli i NATO-s në Kosovë dhe në rajon vazhdojnë të jenë faktorë të rëndësishëm për ruajtjen e stabilitetit dhe sigurisë rajonale.

Konferenca e IX-të e Ambasadorëve do të vazhdojë punimet edhe gjatë dy ditëve në vijim, gjatë të cilave ambasadorët dhe shefat e misioneve të Republikës së Kosovës do të diskutojnë për prioritetet e politikës së jashtme, sfidat dhe zhvillimet ndërkombëtare, si dhe mundësitë për avancimin e interesave shtetërore të Republikës së Kosovës./ KultPlus.com

EtnoFest është duke vazhduar në fshatin Kukaj, dhe sonte është mbrëmja përbyllëse e edicionit të 16-të të këtij festivali, shkruan KultPlus. 

“Qark i (Pa)Mbyllur Burgjesh” i frymëzuar nga libri i Enver Dugollit dhe me regji të Yll Berishës është prezantuar në mbrëmjen e së dilës, shfaqje që është përcjellë nga afër edhe nga kryeministri në detyrë Albin Kurti e ministrja e kulturës e turizimit Saranda Bogujevci. 

“Mbrëmë, bashkë me kryeministrin Albin Kurti, në EtnoFest ndoqëm shfaqjen “Qark i (Pa)Mbyllur Burgjesh”, të frymëzuar nga libri i Enver Dugollit dhe me regji të Yll Berishës.

Përmes teatrit dokumentar dhe dëshmive të të burgosurve politikë shqiptarë, shfaqja rikthen në skenë një nga kapitujt më të errët të historisë sonë, në përkujtim të Masakrës së Burgut të Dubravës.

Janë rrëfime që nuk i përkasin vetëm së kaluarës. Ato janë dëshmi të njerëzve që e përjetuan dhunën në burgje dhe që, edhe në rrethanat më të rënda, ruajtën dinjitetin.

Është e rëndësishme që këto histori të vazhdojnë të tregohen. Edhe përmes teatrit, kujtesa mbetet gjallë”, ka shkruar Bogujevci. / KultPlus.com