Kënga shqiptare “Qingji i vogël” është përfshirë në trailerin e filmit iranian “Hijamat”, me skenar dhe regji nga Nader Saeivar, ndërsa producent është regjisori i njohur iranian Jafar Panahi.
Pjesa nga filmi është shpërndarë edhe nga regjisori dhe producenti kosovar Ben Apolloni, i cili ka ndarë me ndjekësit e tij momentin kur në trailer dëgjohet kënga shqiptare.
“Çfarë befasie e këndshme! Edhe një film i huaj që e paska përdor muzikën shqiptare”, ka shkruar Apolloni, duke treguar se fillimisht mendoi se ndoshta nuk po e dëgjonte mirë këngën dhe iu desh ta kthente trailerin nga fillimi për ta verifikuar.
Ai ka theksuar se filmat e kineastëve iranianë i ndjek gjithmonë me shumë kureshtje, ndërsa përfshirja e “Qingji i vogël” në këtë produksion ia ka shtuar edhe më shumë interesimin për filmin.
“Hijamat” pati premierën në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Karlovy Vary, një nga festivalet më prestigjioze të kinemasë në Evropë.
Përdorimi i një kënge shqiptare në këtë film përbën një tjetër shembull të prezencës së muzikës shqiptare në skenën ndërkombëtare të artit dhe kinematografisë./KultPlus.com
10 nga filmat më të mirë për t’u parë këtë shtator i gjeni në listën më poshtë, sipas përzgjedhjes nga BBC.
1. Steve
Cillian Murphy pas Oppenheimer luan në dramën “Steve”, të bazuar në librin e Max Porter. Ngjarja zhvillohet në një shkollë reformimi në vitet ’90, ku drejtori (Murphy) kujdeset për adoleshentë problematikë.
2. Gabby’s Dollhouse: The Movie
Filmi i parë i bazuar në serialin popullor për fëmijë të Netflix. Gabby dhe gjyshja e saj shkojnë në qytetin “Cat Francisco”, ku përballen me një të keqe që do të marrë shtëpinë magjike të lodrave.
3. The History of Sound
Paul Mescal dhe Josh O’Connor interpretojnë dy muzikologë që udhëtojnë në Maine në vitin 1920, duke regjistruar këngë popullore dhe duke përjetuar një lidhje të ndaluar.
4. Swiped
Historia e Whitney Wolfe Herd, bashkëthemeluese e Tinder, e cila më vonë krijoi aplikacionin Bumble dhe u bë miliardere. Rolin kryesor e luan Lily James.
5. A Big Bold Beautiful Journey
Margot Robbie dhe Colin Farrell bëjnë një udhëtim rrugor të udhëhequr nga një GPS “inteligjent” që i çon drejt kujtimeve të tyre të fshehura.
6. One Battle After Another
Leonardo DiCaprio luan një ish-aktivist që ndiqet nga një armik i vjetër (Sean Penn) dhe detyrohet të ikë bashkë me vajzën e tij. Një kombinim aksioni, thriller politik dhe histori familjare.
7. The Lost Bus
Bazuar në ngjarje të vërtetë gjatë zjarreve në Kaliforni (2018). Një shofer autobusi dhe një mësuese shpëtojnë 22 fëmijë nga flakët. Me Matthew McConaughey dhe America Ferrara.
8. Eleanor the Great
Komedi-dramë e regjisores Scarlett Johansson. Një grua 95-vjeçare (June Squibb) nis jetë të re në New York, por fsheh një sekret rreth kujtimeve që pretendon si të sajat.
9. Downton Abbey: The Grand Finale
Familja Crawley dhe shërbyesit e tyre përballen me skandale dhe vështirësi financiare në vitet ’30. Filmi i tretë mbyll sagën e famshme, por pa Violet Crawley (Maggie Smith).
10. This is Spinal Tap 2
Vazhdimi i filmit klasik komedi (1984). Grupi i vjetër i rokut rikthehet për një koncert të fundit, plot humor dhe satirë mbi moshën dhe muzikën.
DokuFest ka publikuar sot listën e plotë të filmave që do të marrin pjesë në programet garuese të edicionit të 24-të të festivalit. Pas shqyrtimit të një numri rekord prej gati 3500 aplikimesh, ekipi i programimit prezanton filmat që do të garojnë për çmimet e DokuFest. Gjithsej janë përzgjedhur 99 filma në shtatë kategori garuese, ndërkohë që gara për Truth Dox është pezulluar këtë vit dhe pritet të rikthehet në edicionin e vitit 2026, edicionit jubilar të festivalit.
Në pritje të publikimit të programit të plotë më 15 korrik, DokuFest do të vazhdojë të lansojë programet speciale në ditët në vijim, përfshirë këtu edhe njoftimin për Temën e shumëpritur, përzgjedhjen e filmave për programin View from the World, Spotlight programin e retrospektivës, programin e plotë të DokuKids, si dhe një sërë programesh të tjera të kuruara me kujdes, panel diskutime, ligjërata, masterklasa si dhe artistë të njohur që do të performojnë gjatë festivalit në kuadër të DokuNights.
Veton Nurkollari, Drejtor Artistik i DokuFest, thotë:
Emocioni i momentit kur më në fund kemi mundësinë të ndajmë me publikun përzgjedhjen e filmave në garë është i pashpjegueshëm me fjalë. E them këtë sepse këtë vit kemi parë shumë filma të shkëlqyer, jemi kujdesur për ta edhe për njerëzit që paraqesin, por gjithashtu edhe për ata që i kanë realizuar. Ka qenë një vit i vështirë, i dhunshëm dhe i trazuar, dhe kjo gjendje padyshim reflekton në përzgjedhjen që kemi bërë dhe në atë që do të shfaqet në DokuFest së shpejti. Por ky moment është poashtu një rikujtim se regjisorët e dokumentarëve janë gjithmonë duke ndjekur se çfarë po ndodh sot në botë dhe janë pikërisht ata që na ri-sjellin histori të kaluara për t’i parë dhe për t’u kujdesur për to. Prandaj, kjo përzgjedhje është një mënyrë për të nderuar këta heronjtë të heshtur dhe ne jemi krenarë që ofrojmë një hapësirë ku puna e tyre mund të shihet dhe të vlerësohet nga shumë të tjerë.”
Samir Karahoda, Programues i Filmave të Shkurtër në DokuFest, thotë:
“Edhe këtë vit, përzgjedhja e filmave të shkurtër pasqyron një botë që nuk është më ajo që ka qenë dikur. Një botë në trazira, një shoqëri që po ndryshon çdo ditë e më shumë dhe një realitet gjithnjë e më kompleks. Duke pasur parasysh këtë, kemi qenë në kërkim të zërave të guximshëm dhe vizioneve unike që sfidojnë qasjet tradicionale, si në përmbajtje ashtu edhe në gjuhën kinematografike, përmes tregimeve që trajtojnë kriza personale, zhvendosje, ndarje shoqërore dhe ndjeshmëri njerëzore në zbehje. Besojmë se kemi gjetur shumë nga këto në përzgjedhjen e mëposhtme të filmave të shkurtër.” DokuFest do të mbahet nga data 1 deri më 9 gusht, në hapësira të ndryshme në qendrën historike të Prizrenit, si dhe në ITP – Parkun e Inovacionit dhe Trajnimeve, dhe në kinematë Abi Qarshia.
Shiko listën e plotë të filmave në garë:
BALKAN DOX: A Strange Colour of Dream (Director: Yasemin Akinci, Producer: Grégory Ghersy, Aslihan Altug, Kivilcim Akay, Louis Grangé, Thomas Robin / Turkey, France)
The Mountain Won’t Move (Director: Petra Seliškar, Producer: Sara Ferro, Victor Ede, Petra Seliškar / Slovenia, North Macedonia, France)
The Track Director: Ryan Sidhoo, Producer: Ryan Sidhoo, Graham Withers / Bosnia and Herzegovina, Canada)
Soil and Wings (Director: Stefan Malesevic, Producer: Jelena Angelovski, Ivana Shekutkoska / Serbia, North Macedonia)
Lavender – Lavanda (Director: Mateja Raičković, Producer: Emily Emina Džindo / Montenegro, Bosnia and Herzegovina, Hungary)
Stars of Roma Termini (Director: Ado Hasanović, Producer: Admon Film & Cortovisioni, Mama Termini / Italy, Bosnia and Herzegovina)
Twst – Things We Said Today (Director: Andrei Ujica, Producer: Anamaria Antoci / Romania, France)
The Divided City of Mitrovica (Director: Marko Grba Singh, Producer: Jelena Angelovski / Kosovo, Serbia)
INT’L DOX: FEATURES: Action Item (Director: Paula Ďurinová, Producer: Matej Sotník / Slovakia, Czech Republic, Germany)
Fiume O Morte! (Director: Igor Bežinović, Producer: Tibor Keser, Vanja Jambrović / Croatia)
Always (从来) (Director: Deming Chen, Producer: Hansen Lin/ United States, France, China)
A Want In Her (Director: Myrid Carten, Producer: Eline van Wees, Kat Mansoor, Roisín Geraghty, Tadhg O’Sullivan / Ireland, United Kingdom, Netherlands)
To the West, in Zapata – Al Oeste, En Zapata (Director: David Bim, Producer: David Bim, Lia Rodríguez / Cuba, Spain)
Imago (近乡记) (Director: Déni Oumar Pitsaev, Producer: Nicolas Lebecque / France, Belgium)
The Memory of Butterflies – La memoria de las mariposas (Director: Tatiana Fuentes Sadowski, Producer: Ico Costa, Isabel Madueño Medina / Peru, Portugal)
River of Gras (Director: Sasha Wortzel, Producer: Danielle Varga, Sasha Wortzel / United States)
The Flowers Stand Silently, Whispering (Director: Theo Panagopoulos, Producer: Marissa Keating / United Kingdom)
Ramallah, Palestine, December 2018 (Director: Juliette Le Monnyer, Producer: Atelier Graphoui – Ellen Meiresonne, Juliette Le Monnyer / Belgium, Palestine)
Tin City (Director: Feargal Ward, Producer: Feargal Ward / Ireland)
The Ban (Director: Roisin Agnew, Producer: Alison Millar, Sam Howard / Northern Ireland, Ireland) Green Grey
Black Brown (Director: Yuyan Wang, Producer: Yuyan Wang / South Korea, France, China)
Being John Smith (Director: John Smith, Producer: John Smith / United Kingdom)
Some Memories (Director: Lotte Schbreiber, Producer: Lotte Schbreiber / Austria)
Bardo (Director: Viera Čákanyová, Producer: Matej Sotník / Czech Republic, Slovakia)
We Were the Scenery (Director: Christopher Radcliff, Producer: Cathy Linh Che, Jess X. Snow / United States)
HUMAN RIGHTS DOX:
Your Touch Makes Others Invisible (Director: Rajee Samarasinghe, Producer: DaManuel Richardson, Maggie CoronaGoldstein, Rajee Samarasinghe, Solomon Turner, Tabs Breese / Sri Lanka)
The Last Ambassador – Die letzte Botschafterin (Director: Natalie Halla, Producer: Arash T. Riahi, Natalie Halla, Peter Drössler, Sabine Gruber /Austria)
Under the Flags, the Sun (Director: Juanjo Pereira, Producer: Gabriela Sabaté, Ivana Urizar, Juanjo Pereira, Leandro Listorti, Paula Zyngierman / Paraguay, Argentina, United States, France, Germany)
Home Game (Director: Lidija Zelović, Producer: Lidija Zelović / Netherlands)
Unwelcomed (Si vas para Chile) (Director: Amilcar Infante, Sebastian Gonzalez M., Producer: Esteban Sandoval, Sebastian Gonzalez M. / Chile)
Say Goodbye (Director: Paloma López Carrillo, Producer: Abril López Carrillo / Mexico)
The Vanishing Point – Noghteh-e-Goriz (Director: Bani Khoshnoudi, Producer: Bani Khoshnoudi, Janja Kralj / Iran, United States, France)
My Dear Theo (З любов’ю з фронту) (Director: Alisa Kovalenko, Producer: Kasia Kuczynska / Ukraine, Poland, Czech Republic)
GREEN DOX:
The Tree of Authenticity – (L’Arbre de l’Authenticité) (Director: Sammy Baloji, Producer: Rosa Spaliviero / Belgium, Democratic Republic of Congo)
INT’L SHORTS: Almost Certainly False – Neredeyse Kesinlikle Yanlış (Director: Cansu Baydar, Producer: Ali Farkhonde, Cansu Baydar, Ceyda Yüceer, Izlem Genç, Sinan Yusufoglu, Ulas Tuna Astepe / Turkey)
I’m Glad You Are Dead Now (Director: Tawfeek Barhom, Producer: Akis Polizos, Alexandre Perrier, Stylianos Kotionis, Tawfeek Barhom / France, Greece, Palestine)
1:10 (Director: Sinan Taner, Producer: Jaelle-Marie Grossklaus / Switzerland)
Absent – Noksan (Director: Cem Demirer, Producer: Berfin Demirat, Cem Demirer / Turkey)
Casa Chica (Director: Lau Charles, Producer: Luna Martínez Montero / Mexico)
Choice (Izbor) (Director: Marko Crnogorski, Producer: Jana Paunoska, Marko Crnogorski, Naum Doksevski / North Macedonia)
Beneath Which Rivers Flow (ابراهيم( (Director: Ali Yahya, Producer: Jafar Sadik / Iraq)
Notes From Planet Three (Director: Simon Ellis, Producer: Simon Ellis, Rachel Robey, Alastair Clark / United Kingdom)
The Rain Will Weep (Proplakat će kiša) (Director: Damir Čučić, Producer: Jelena Duh / Croatia)
The Last People (Die letzten Menschen) (Director: Nicolás Pindeus, Producer: Alisa Frischholz, Melvyn Zeyns /Austria)
Samba Infinito (Director: Leonardo Martinelli, Producer: Clara Marquardt, Damien Megherbi, Justin Pechberty, Leonardo Martinelli, Lucas H. Rossi, Rafael Teixeira, Renan Barbosa Brandão / Brazil, France)
Hippopotami (He Ma) (Director: JJ Lin, Producer: Lin Jianjie, Lou Ying / China, Hong Kong SAR China)
Grandma Nai Who Played Favorites (Chao Somnop Chet) (Director: Chheangkea, Producer: Daniel Mattes, Karen Madar / Cambodia, France, United States)
Loynes (Director: Dorian Jespers, Producer: Clyde Gates, Jules Reinartz / Belgium, France, United Kingdom, North Macedonia)
The Eggregores Theory (Director: Andrea Gatopoulos, Producer: Andrea Gatopoulos, Ariens Damsi, Luigi Mascolo, Marco Crispano, Marco Santoro, Orazio Guarino / Italy)
Wassupkaylee (Director: Pepi Ginsberg, Producer: Karen Madar, Nelson Ghrénassia, Pepi Ginsberg, Stéphane Marchal / France, United Kingdom)
Sammi Who Cannot Detouch His Body Parts (Director: Rein Maychaelson, Producer: Astrid Saerong, Muhammad Ihsan Ibrahim / Indonesia)
Little Rebels Cinema Club (Director: Khozy Rizal, Producer: Hardy Yohansyah, Rayner Wijaya / Indonesia)
Masterpiece Mommy (Director: Dorothy Sing Zhang, Producer: Lily Ashton (Iconoclast UK), Sarah Pearson (Iconoclast UK) / United Kingdom, China)
Deck 5B (Däck 5B) (Director: Malin Ingrid Johansson, Producer: Adam Holmström Meinking, Andrea Gyllenskiöld, Joel Rostmark / Sweden)
One of them (Yeki Az Anha) (Director: Mostafa Vaziri, Producer: Hossein Kakavand / Iran)
Under the Mountains’ Shadow (Vultosos Cumes) (Director: Diogo Salgado, Producer: Isabel Machado, Romain Bent, Simon Heymans / Portugal)
NATIONAL: Five Seasons of my Childhood (Pesë Stinët e Fëmijërisë Sime) (Director: Besim Ugzmajli, Producer: Besim Ugzmajli, Eduardo M Escribano / Kosovo, Spain)
BBC ka bërë një renditje të 10 filmave për t’u parë gjatë qershorit, që janë:
1 – Materialists
Debutimi i Celine Song u nominua për dy çmime Oscar në vitin 2024. Për filmin e saj të dytë, Song është zhvendosur nga një dramë delikate gjysmë autobiografike në një komedi romantike joshëse me një kast aktorësh të nivelit A.
2 – The Life of Chuck
Jeta e Chuck-ut fillon në fund – konkretisht, në fund të botës. Dy ish-bashkëshortë, Chiwetel Ejiofor dhe Karen Gillan, bashkohen për të parë Tokën të shkatërrohet dhe yjet të zhduken – por pse papritmas ka postera kudo që festojnë Charles “Chuck” Krantz (Tom Hiddleston) të sjellshëm?
3 – M3GAN 2.0
M3GAN ishte një hit në vitin 2022 – megjithëse kjo mund të ketë pasur më pak të bëjë me vetë filmin sesa me mënyrën se si klipet e antiheroinës së tij robotike u përhapën në TikTok. Sidoqoftë, një vazhdim dukej i pashmangshëm – dhe ja ku është, kthimi i kukullës me inteligjencë artificiale (Amie Donald, me zërin e Jenna Davis) e cila u dizenjua nga Gemma (Allison Williams).
4 – Elio
Takimi më i famshëm i kinemasë midis një djali dhe një alieni ishte në filmin e Steven Spielberg, ‘’ET The Extra Terrestrial’’ – dhe djali quhej Elliott. A mund të jetë kjo arsyeja pse vizatimi i Pixar për një djalë që takon alienët quhet Elio?
5 – 28 years later
Në fakt kanë kaluar vetëm 23 vjet që kur doli 28 Days Later, por kush po numëron? Ajo që ka rëndësi është se e preferuara e horrorit në Mbretërinë e Bashkuar është rikthyer më në fund. Dhe, ndryshe nga vazhdimi i parë, 28 Weeks Later, ky është ideuar nga krijuesit e filmit origjinal, regjisori Danny Boyle dhe skenaristi Alex Garland.
6 – From the World of John Wick: Ballerina
Personazhi kryesor është Eve Macarro, luajtur nga Ana de Armas, e cila tregoi kredencialet e saj të aksionit në filmin e fundit të James Bond ‘’No Time to Die’’.
7 – Marlee Matlin: Not Alone Anymore
Marlee Matlin ishte aktorja e parë e shurdhër që fitoi një Oscar kur mori në shtëpi trofeun e aktores më të mirë për ‘’Children of a Lesser God’’ në vitin 1987. Dhe, në fakt, asnjë aktor tjetër i shurdhër nuk fitoi çmime Oscar deri në vitin 2022, kur Troy Kotsur u emërua aktori më i mirë mbështetës për interpretimin e burrit të personazhit të Matlin në ‘’Coda’’.
8 – Happy Gilmore 2
Një nga filmat më të hershëm të Adam Sandler, Happy Gilmore është një komedi sportive e çmendur për një lojtar hokeji.
9 – F1: The Movie
Ekipi pas ‘’Top Gun: Maverick’’ – përfshirë regjisorin Joseph Kosinski, skenaristin Ehren Kruger, producentin Jerry Bruckheimer, operatorin Claudio Miranda dhe kompozitorin Hans Zimmer – ribashkohen për një tjetër dramë me buxhet të madh për një demon veteran shpejtësie që i mëson brezit të ri se si bëhet kjo. Megjithatë, nuk ka asnjë shenjë të Tom Cruise. Në vend të kësaj, në F1 luan Brad Pitt si një pilot i Formula 1.
10 – Sorry, Baby
Filmi debutues i Eva Victor mori kritika entuziaste kur u shfaq premierë në Festivalin e Filmit Sundance në janar. Përveç shkrimit dhe regjisë, Victor luan në filmin “Sorry, babe” si Agnes, një lektore që jep mësim në të njëjtin kolegj të New England ku ajo dikur studionte.
Kur shoqja e saj më e mirë, Lydie (Naomi Ackie), vjen të qëndrojë, është e qartë se jeta e Lydie ka ecur përpara që kur ishin studentë, ndërsa Agnes është bllokuar – ndoshta për shkak të një sulmi seksual./ atsh/ KultPlus.com
Filmat e realizuar me ndihmën e inteligjencës artificiale (AI) do të jenë në gjendje të fitojnë çmimet kryesore në Oscar, sipas organizatorëve të saj.
Akademia e Arteve dhe Shkencave të Filmit nxori rregulla të reja të hënën, të cilat thanë se përdorimi i AI dhe mjeteve të tjera digjitale “as nuk do të ndihmonte dhe as do të dëmtonte shanset për të arritur një nominim”, raporton BBC, transmeton Klankosova.tv.
Inteligjenca artificiale gjeneruese – e cila mund të krijojë tekst, imazhe, audio dhe video në përgjigje të kërkesave të thjeshta të tekstit – ndihmoi në prodhimin e disa prej filmave të vlerësuar me çmimet kryesore të industrisë në mars.
Por Akademia tha se do të merrte ende në konsideratë përfshirjen njerëzore gjatë përzgjedhjes së fituesve të saj.
Akademia tha se gjuha e saj e re rreth përshtatshmërisë për filmat e realizuar duke përdorur mjete gjeneruese të AI u rekomandua nga Këshilli i saj i Shkencës dhe Teknologjisë.
Sipas ndryshimeve të mëtejshme të rregullave të shpallura të hënën, anëtarët e Akademisë duhet të shikojnë tani të gjithë filmat e nominuar në secilën kategori në mënyrë që të mund të marrin pjesë në raundin përfundimtar të votimit, i cili vendos për fituesit.
Përdorimi i AI në film u bë një temë e nxehtë pasi Adrian Brody mori çmimin për aktorin më të mirë për rolin e tij në “The Brutalist” në ceremoninë e Oscars të këtij viti në mars.
Filmi përdori AI gjeneruese për të përmirësuar theksin e aktorit kur ai fliste hungarisht.
Më pas doli që teknologjia e ngjashme e klonimit të zërit u përdor për të përmirësuar zërat e këndimit në muzikalin fitues të Oscarit, Emilia Perez.
Aftësia e teknologjisë për të ndryshuar ose përputhur me shpejtësi tonin dhe stilin e një artisti, ose për të kryer modifikime të tilla si ndryshimi i hollë i pamjes së dikujt, e ka ndihmuar atë të bëhet më popullor në prodhimin e muzikës dhe filmit.
Nga “Inside Out 2” filmi i animuar me më shumë fitime deri tek “Joker 2” që dështoi t’i bëjë përshtypje kritikëve dhe audiencës janë disa prej projekteve kinematografike që dominuan në 2024.
Viti nisi me sezonin e çmimeve, ku drama historike “Openheimer” triumfoi duke marrë tre cmime për regjisorin e saj britanik Christopher Nolan si dhe për aktorët Cillian Murphy dhe Robert Downey Jr.
Oppenheimer, filmi i vitit 2023 me regji të Christopher Nolan, ka marrë përgjithësisht vlerësime pozitive nga kritikët dhe audienca. Në platformën Rotten Tomatoes, filmi ka një vlerësim prej 93% nga kritikët dhe 91% nga audienca, duke reflektuar pëlqim të gjerë.
Megjithatë, disa kritikë kanë shprehur mendime të ndryshme. Mark Hughes nga Forbes e cilëson filmin si më të dobët të Nolan deri më tani, në kontrast të fortë me vizionin e tij ambicioz dhe kompleks në “Dunkirk”.
Në anën tjetër, kritiku Matt Zoller Seitz nga Roger Ebert e përshkruan filmin si magjepsës dhe epik, të njerëzve që mendojnë se kontrollojnë botën.
Në përgjithësi, “Oppenheimer” është vlerësuar për regjinë e Nolan dhe performancën e aktorëve, por ka ngjallur diskutime për trajtimin e temave të tij dhe qasjen ndaj ngjarjeve historike.
Filmi biografik i suksesshëm triumfoi në çmimet Golden Globes, BAFTA dhe Screen Actors Guild (SAG) përpara se të merrte shtatë Oscar.
Ato përfshinin filmin më të mirë, regjisorin më të mirë për Nolanin, aktorin më të mirë për irlandezin Murphy, për portretizimin e tij të Robert Oppenheimer, fizikantit që udhëhoqi zhvillimin e bombës atomike në Shtetet e Bashkuara gjatë Luftës së Dytë Botërore, dhe aktori më i mirë dytësor për yllin e Hollivudit, Downey Jr.
Amerikania Emma Stone fitoi çmimin e saj të dytë Oscar, për aktoren më të mirë në rolin e saj në komedinë “Poor Things”.
Një film i drejtuar nga Yorgos Lanthimos dhe me aktoren Emma Stone në rolin kryesor, ka marrë vlerësime të ndryshme nga kritikët dhe audienca.
Disa e kanë lavdëruar filmin për kreativitetin e tij artistik dhe performancën e Stone. Shumë kineastë e cilësojnë atë si një kryevepër me skenar të shkëlqyer.
Megjithatë, ka edhe zëra kritikë që e konsiderojnë filmin si tentativë të dështuar për fuqizimin e grave.
Në përgjithësi, “Poor Things” duket se është një film që ndan opinionet, me disa që e vlerësojnë për inovacionin dhe performancat, ndërsa të tjerë e kritikojnë për përmbajtjen dhe mesazhet e tij.
Gara e aktores më të mirë ishte konsideruar si një nga garat më të ngushta me fituesen e çmimit SAG, Lily Gladstone, e nominuar për “Killers of the Flower Moon”. Nëse ajo do të kishte fituar, Gladstone do të ishte amerikania e parë që do të fiton një Oscar.
Filmi “Killers of the Flower Moon”, i drejtuar nga Martin Scorsese dhe bazuar në librin e David Grann, ka marrë vëmendje të madhe për tematikën, interpretimin dhe realizimin e tij.
Regjisori ka arritur të sjellë një histori të fuqishme dhe të dhimbshme, duke e kombinuar mjeshtërisht me një atmosferë autentike. Edhe interpretimi i Leonardo DiCaprio dhe Robert De Niro është vlerësuar si i jashtëzakonshëm, duke sjellë në jetë kompleksitetin moral të personazheve të tyre. Lily Gladstone, në veçanti.
Filmi trajton temën e genocidit të fshehur kundër popullit Osage në vitet 1920, duke e kthyer në një reflektim mbi racizmin, lakminë dhe padrejtësinë.
I bazuar në librin best-seller me të njëjtin emër të gazetarit David Grann, Killers of the Flower Moon na rrëfen historinë e vërtetë se si një biznesmen i bardhë dhe i vetë-shpallur mik i vërtetë i komunitetit indian Osage, orkestroi vrasjen brutale të një numri të konsiderueshëm anëtarësh të këtij populli në Oklahoma në vitet e hershme 1920.
Disa nuk bien dakord me zgjedhjen e Scorsese për t’u përqendruar më shumë te kriminelët sesa te viktimat e Osage, duke e bërë historinë të duket më e distancuar nga dhimbja e komunitetit.
Por megjithatë “Killers of the Flower Moon” konsiderohet një kryevepër kinematografike nga shumë kritikë për regjinë, performancën dhe tematikën.
Disa prej tyre kanë sugjeruar që filmi mund të ishte më i gjatë për të ruajtur ritmin pasi është mbi 3 orë.
Amerikania Da’Vine Joy Randolph, e cila gjithashtu ka dominuar sezonin e çmimeve me një Golden Globe, një Critics Choice Award, një çmim BAFTA si dhe një çmim SAG për rolin e saj si një nënë e vuajtur në ”The Holdovers”, fitoi çmimin më të mirë dytësor.
“The Holdovers” është një film dramë-komedi i vitit 2023, me regji të Alexander Payne dhe me aktorët Paul Giamatti, Da’Vine Joy Randolph dhe Dominic Sessa në rolet kryesore. Filmi është pritur pozitivisht nga kritikët, duke marrë vlerësime të larta për performancat e aktorëve dhe regjinë.
Në sajtin Rotten Tomatoes, filmi ka një vlerësim pozitiv, duke u cilësuar si një dramë-komedi të duhur për shikuesit që kërkojnë një film me dialog të pasur.
Për Angela Bassett, viti 2024 filloi me një triumf teksa mori një Oscar në Janar të 2024, për portretizimin e Tina Turner e deri tek roli i mbretëreshës së Wakanda.
Filmi për Tina Turner, “What’s Love Got to Do With It” (1993), është një biografi dramatike që tregon jetën e saj, nga fillimet e vështira deri te sukseset si një nga yjet më të mëdha të muzikës.
Filmi bazohet në autobiografinë e saj, “I, Tina”, dhe fokusohet kryesisht te marrëdhënia e saj me bashkëshortin dhe partnerin muzikor, Ike Turner.
Filmi është cilësuar si një lamtumirë e denjë për një yll që vendosi një standard të lartë në muzikë dhe kulturë pop.
Disa kritikë kanë vënë në dukje se pjesa më e madhe e filmit përqëndrohet në vuajtjet e saj personale, duke lënë më pak hapësirë për karrierën artistike. Ndonëse emocional, disa kanë argumentuar se filmi nuk sjell ndonjë qasje të re për një dokumentar biografik.
Mes të tjerash ndër projektet kinematografike që bënë bujë ishte edhe Filmi “Inside Out 2” që u bë filmi i animuar me fitimet më të larta të të gjitha kohërave në korrik. Aktualisht ai ka grumbulluar mbi 1.8 miliardë dollarë në arkat globale.
Filmi, një vazhdim i atij të 2015-ës që zbulon jetën e një vajze të re, që tejkaloi fenomenin e Disney-t të vitit 2019 “Frozen 2”, i cili fitoi 1.45 miliardë dollarë në mbarë botën. “Inside Out 2” gjithashtu tani qëndron në vendin e 8-të në renditjen globale të shitjes së biletave.
“Inside Out 2” ka marrë reagime të ndryshme nga kritikët. Disa e vlerësojnë si një rikthim të suksesshëm të Pixar-it, ndërsa të tjerë shprehin zhgënjim.
Sukses i jashtëzakonshëm ishte edhe për dyshen e Marvel Deadpool & Wolverine”, me Ryan Reynolds në rolin e Deadpool, një personazh i njohur për shaka dhe Hugh Jackman si Wolverine, një mutant me kthetra të mprehta. Në arkat botërore ai ka korrur 1.33 miliardë dollarë në mbarë botën.
“Deadpool” është një film aksion-komedi që ka bërë një revolucion në zhanrin e filmave të superheronjve. Me një performancë të paharrueshme nga Ryan Reynolds, Deadpool është një personazh i ri për publikun, duke sjellë humor dhe katarsis.
Për disa kritikë filmi mund të duket disi i përsëritur dhe i parashikueshëm për ata që janë të njohur me stilin e Deadpool dhe formatin e tij.
Sipas ekspertëve ata që pritën një film tradicional të Wolverine me shumë aksion dhe elemente fantastike, “Logan” mund të duket më i ngadalshëm dhe më i trishtuar.
Animacioni “Despicable Me 4” u rendit i treti me 969 milionë dollarë, ndërsa vazhdimi epik fantastiko-shkencor i Timothee Chalamet “Dune: Part 2” fitoi 714 milionë dollarë.
Në “Despicable Me 4”, kritikët kanë vlerësuar animacionin energjik dhe humorin e zakonshëm të Minioneve, por disa kanë kritikuar mungesën e zhvillimit të thellë të karaktereve.
Variety e përshkruan filmin si “argëtues, por i mbingarkuar me karaktere të padobishme”. Nga ana tjetër, shikuesit kanë vlerësuar humorin dhe argëtimin që ofron filmi, duke e konsideruar atë një mundësi të mirë për familjet.
“Dune” (2021), një adaptim i veprës kult të Frank Herbert, ka marrë shumë vleresimi pozitive. Një nga aspektet më të lavdëruara të filmit është pamja e tij mahnitëse.
Kinematografia, e udhëhequr nga Greig Fraser, është shpërblyer për bukurinë e saj vizuale dhe ndihmon në krijimin e një atmosfere unike dhe epike. Peisazhet e shkretëtirës dhe dizajni i hapësirave janë veçanërisht tërheqës.
Timothée Chalamet, në rolin e Paul Atreides, është vlerësuar për interpretimin e tij të fuqishëm dhe të ndjeshëm. Jason Momoa, Oscar Isaac dhe Zendaya gjithashtu kanë marrë vlerësime pozitive për rolet e tyre mbështetëse, por për disa Zendaya ka një rol të vogël në këtë film.
Disa kritikë kanë argumentuar se filmi mund të jetë i ngadalshëm për ata që nuk janë të njohur me librin. Historia është e ngarkuar me informacion dhe është e ndarë në dy pjesë, duke lënë shumë pyetje pa përgjigje.
Top 5-shen më të mirë e mbyll “Godzilla x Kong: The Neë Empire”, i cili fitoi 571 milionë dollarë.
“Godzilla vs. Kong” (2021) një nga pikat më të forta të filmit janë efektet speciale dhe sekuencat e aksionit, që janë të mbushura me betejat epike midis Godzillës dhe Kongut.
Shumë kritika thonë se fabula është e dobët dhe e parashikueshme. Pjesa më e madhe e filmit është e fokusuar në aksion dhe nuk ka zhvillim të thellë karakteresh, veçanërisht për njerëzit që janë pjesë e historisë.
Viti 2024 gjithashtu u shoqërua me disa vazhdime të shumëpritura, duke përfshirë atë të regjisorit amerikan Tim Burton të komedisë së tij horror të vitit 1988 “Beetlejuice”.
“Beetlejuice Beetlejuice” ribashkoi kastën duke përfshirë Michael Keaton dhe Winona Ryder, ndërsa solli në skenë shumë aktorë të rinj si Jenna Ortega.
Filmi është një shembull i shkëlqyer i stilit unik të Tim Burton, me një atmosferë të errët dhe të çuditshme që krijon një botë fantazi.
Beetlejuice, i luajtur nga Michael Keaton, është një personazh i paharrueshëm, i mbushur me humor të errët dhe energji të çmendur.
Shumë kritika e vlerësojnë performancën e Keaton, i cili shpërfaq një interpretim të jashtëzakonshëm të një shpirti kaotik.
Joaquin Phoenix riktheu rolin e tij si Joker në vazhdimin e ri të filmit për DC Comics, ku intepreton gjithashtu Lady Gaga si Harleen “Lee” Quinzel, AKA Harley Quinn.
Megjithatë, pavarësisht se filmi origjinal i vitit 2019 “Joker” fitoi vlerësime të larta dhe dy Oscar – duke përfshirë një çmim për aktorin më të mirë për Phoenix – “Joker: Folie a Deux” nuk u prit siç ishte parashikuar nga audienca.
Filmi ka një rezultat të ulët prej 32 % në sajtin Rotten Tomatoes dhe deri më tani ka fituar një total prej 206 milionë dollarësh kundrejt 300 milionë dollarëve të raportuara që kushtoi për t’u realizuar.
Gjithashtu edhe regjisori i njohur amerikan Francis Ford Coppola u përball me kritika të ashpra për filmin e tij fantastiko-shkencor “Megalopolis”, ku luan Adam Driver si një arkitekt-shkencëtar që dëshiron të përmirësojë një version imagjinar të qytetit të Nju Jorkut të quajtur Roma e Re.
Projekti i vetëfinancuar i Coppola-s prej 120 milionë dollarësh ka një rezultat prej 45% në sajtin Rotten Tomatoes dhe ka fituar vetëm 13.7 milionë dollarë në mbarë botën.
Filmi “Madame Web” i Dakota Johnson gjithashtu rezulton dobët pasi ka fituar vetëm 100 milionë dollarë në mbarë botën. Kritikët e përshkruajnë filmin si ndoshta filmi më i keq i realizuar ndonjëherë. Po ashtu, Escapist Magazine e quan filmin një kaos duke kritikuar karakteret e dobët.
Komedia e regjisorit britanik Matthew Vaughn “Argylle” thuhet se kushtoi 200 milionë dollarë, por fitoi më pak se gjysmën e tyre 96 milionë dollarë në arkë.
Projekti kinematografik “Furiosa: A Mad Max Saga” i regjisorit George Miller, me Anya Taylor-Joy dhe Chris Hemsëorth fitoi 173 milionë dollarë në mbarë botën.
Ajo kishte një buxhet të raportuar prej 168 milionë dollarësh. Yjet e Hollivudit zbritën në Rivierën Franceze për Festivalin e Filmit në Kanë në maj të 2024 dhe për Festivalin e Filmit të Venecias në verë.
Mes tyre ishte edhe Demi Moore e cila interpretoi në projektin kinematografik “The Substance” në Kanë.
Ishte hera e parë në më shumë se një çerek shekulli që Moore, i cili u bë një simbol seksi përmes filmave si “Striptease” në vitet 1990, ishte në festival.
Në Venecia, filmi i parë në gjuhën angleze i regjisorit spanjoll Pedro Almodovar “The Room Next Door”, i cili trajton temat e rënda të eutanazisë dhe ndryshimeve klimatike, fitoi çmimin prestigjioz “Luani i Artë”. Me rolet kryesore Tilda Swinton dhe Julianne Moore, filmi mori ovacione të shumta kur u shfaq premierë në Venecia.
Angelina Jolie pas shumë kohësh shkëlqeu në interpretimin e filmit biografik “Maria”, në të cilin luan rolin e sopranos Maria Callas gjatë ditëve të fundit të jetës së saj.
Për vetë aktoren e hollivudit, portretizimi i një prej sopranove më të mëdha të të gjitha kohërave dhe mësimi për të kënduar për rolin në filmin “Maria” të regjisorit Pablo Larrain ishte i frikshëm, por terapeutik.
Filmi “Maria” tregon ditët e fundit të sopranos Callas në Paris, kur ajo kishte varësi ndaj drogës. Callas ishte një soprano greke e lindur në SHBA dhe një nga zërat më të njohura të operës. Ajo vdiq në vitin 1977 në moshën 53-vjeçare.
Ceremonia vjetore e çmimeve të filmit në Francë mori kritika në Shkurt të 2024 me një qendrim të fortë nga aktorja Judith Godreche e cila foli kundër dhunës seksuale në industrinë e filmit. “Pse të pranojmë që ky art që e duam kaq shumë, ky art që na bashkon, të përdoret për trafikimin e paligjshëm të vajzave të reja” tha Godreche në ceremoninë e 49-të të Çmimeve Cesar.
Policia nisi një hetim pasi Godreche paraqiti një ankesë për dhunë seksuale kundër regjisorit francez të filmit Benoit Jacquot, 77 vjeç, me të cilin ajo kishte një lidhje në fund të viteve 1980 kur ishte e mitur.
Disa muaj më vonë, Godreche solli filmin e saj për lëvizjen #MeToo në festivalin e Kanës.
Filmi i shkurtër 17-minutësh “Moi Aussi” (“Edhe unë”) përmban dëshmitë e viktimave të abuzimit seksual dhe u shfaq në ceremoninë e hapjes së konkursit “Un Certain Regard”.
Ndërkaq një tjetër yll që shkëlqeu ishte edhe aktori Johnny Depp që mori çmimin për arritje jetësore në Festivalin e Filmit në Romë në Tetor. Depp u nderua me çmimin nga aktori Riccardo Scamarcio, i cili luan në dramën biografike “Modi – Tri ditë në krahun e çmendurisë”, të cilën Depp e drejtoi dhe që u shfaq në edicionin e 19-të të festivalit të filmit në kryeqytetin italian.
Filmi tregon jetën e artistit bohem italian Amedeo Modigliani, i njohur si Modi për miqtë e tij, gjatë tre ditëve ku ai përfshihet në një seri ngjarjesh kaotike në Parisin e viteve 1916./ klannews/ KultPlus.com
(Nga përmbledhja me gjashtë drama “Qiell” – Naser Shatrolli, botoi Artini)
Ballsor Hoxha
Në dramën “Frigoriferi” të Shatrollit ka dy personazhe në një skenë në tërësinë e dramës. Po ashtu edhe në përgjithësi, të tri dramat në shyqrtim, dhe shumë nga të tjera të Shatrollit gjejmë një, e më së shumti dy personazhe. Shatrolli është minimalist i obsesionuar me intenstitetin, dramën dhe frymëmarrjen që jehon në këtë minimale. Ajo, minimalja në këto drama të Shatrollit është kryesisht psikologjike. Me personazhe që nuk arrijnë të dalin nga bota e tyre e traumës që i ka shituar në të prëhershmen e jetës së tyre.
Kryesisht janë dy karakteristika të dramës së Shatrollit që e bëjnë atë të veçantë dhe unik në kontekstin kosovar të dramës: tema dhe temat e dramave të tij, tejet unike dhe tejet të thella në kondensimin e komplekseve të traumës sonë kolektive, dhe (siç u cek më lartë) minimalistika e dramës së tij, që e intensifikon, frymëmarrjen e bartësve të këtyre temave.
Ndërtimi i dramës së Shatrollit nisë nga emrat e personazheve, si në dramën Frigoriferi, ku janë dy persona të njohur e të panjohur ndaj njëri tjetrit të gjendur spontanisht bashkë, e që janë Liria dhe Atdheu, dhe atë në kohë të luftës në Kosovë. Pastaj personazhja Karameli, në dramën me po të njëjtin emër, dhe Shkumësi personi i cili ka kaluar në këtë gjë, pra vetë personazhi i cili bartë traumën e tij personale të kaluar në deluzion total ndaj tërë kontekstit të tij.
Në këtë ndërtim pastaj vjen zbërthimi i tyre, shtjellimi dhe zhvillimi i tyre në skenë, duke e rrotulluar tërë këtë kondensim të – urrejtjes, të zemërimit, të traumës dhe të përkuljes së njeriut të drejtë ndaj dhembjes ardhur prej jashtë kontekstit të tij/saj – kondensimi duke u rrotulluar si një rubikon, por pa zgjidhje.
Më tutje në këtë ndërtim, sa më shumë që hyjmë brenda tij, shfaqet njëlloj loje unike e Shatrollit, ku personazhet shndërrohen, sikur persona me personalitete të shumfishta (si në dramën Shkumësi, P.sh.), dhe në këtë minimalizëm të intensifikimit të frymëmarrjes së dramës dhe personazheve, përmes vetëm dy personazheve merr pjesë i tërë konteksti.
Në këtë ndërtim të dramës së Shatrollit, sikur në dramën Shkumësi, hetuesi/psikologu/përkrahësi shnëdrrohet në vetë antagonistin e personazhit tjetër që vuan traumën e tij, që është një kondensim i urrejtjes përbrenda traumës në të cilën ai është i mishëruar. Ndërsa personazhi Shkumësi është duke u rrëfyer para këtij hetuesi dhe psikologu (thënë kushtimisht) vetë ky i fundit kalon në veprim të dhunshëm ndaj Shkumësit duke e marrë rolin e vetë antagonistit të tij.
Dhe në fund, të renditjes së këtij ndërtimi të dramës së Shatrollit, kemi njëlloj zbërthimi të këtij kondensimi të përfshirjes së traumës kolektive të një konteksti në një Shkumës të vetëm, kështu në dramën gjegjëse duke u luajtur vetë ky kondensim, si që u tha më lartë, si një rubikon i pa zgjidhje.
Duke i lexuar në radhë dramat Frigoriferi, Karameli, dhe Shkumësi, në të gjitha, para se të shohim se jemi përballë këtij rubikoni, në frymëmarrjen e dramës dhe personazheve të goditura nga fatkeqësia e patejkalueshme, përnjëherë gjendemi në një zhvendosje tejet mirë të luajtur në tekst, dhe aq më shumë të metaforizuar, si që është rrëfimi i personazhes Liria, në dramën Frigoriferi, ku ajo rrëfen të qenit e dhunuar personalisht përmes projektimit të zhvendosur në një plakë të vjetër, të dhunuar në mënyrën më banale dhe më brutale të mundshme.
Pastaj në dramën Karameli, që ka një temë tejet tejet të rëndë, si që është jeta e një ish-“shijuesi” të jetës jugsollave, me tërë dhunën e kryer ndaj shqiptarëve, që jeton me vajzën e tij Meli, adoleshente, gjë që është një jetë krejtësisht e çorientuar, e dezintegruar dhe e degjeneruar deri në pakthim. Mirëpo, prapë, si në lojën e dramave të tjera të Shatrollit, zhvendoset dhe projektohet e tërë dhembja e të qenit tradhtar në një kujtim të një shisheje vene (dhuruar nga vetë Titoja kryetari i ish Jugosllavisë) ndërsa çdo gjë ka shkuar në pakthim.
Pastaj në dramën, një prej më të realizuarave të Shatrollit, që është Shkumësi, zhvendosja është e projektuar në një obsesion të personazhit kryesor për të mbajtur panumër shkumësa në xhepat e tij, dhe për të mbishkruar në çdo gjë, jo ndonjë mençuri apo përvojë, por vetëm për të shkarkuar dramat që luhen në traumën e tij fiziisht dhe psikologjikisht.
E në të tri (dhe shumë të tjera të Shatrollit) drama, është e kondensuar urrejtja, si kyç dhe rubikon i pa zgjidhje, që duhet rrotulluar në të gjitha perspektivat e mundshme për të ruajtur së paku një njerëzi brenda traumës kolektive të panumër plagëve. Sigurisht duke kujtuar, në të gjitha këto drama, atë që ka mbetur jashtë kufijve të traumës edhe personale edhe kolektive.
Për fund, si metaforë, në dramën Shkumësi, shtjellohet një metaforë e një të riu hebre i lindur me frikën e pabartshme, por që në të vërtetë e din për secilën luftë e dhunë e cila ka ndodhur në historinë e botës. Në të vërtetë kjo ndodhë derisa po ky person brenda kësaj metafore gjendet brenda një muzeu, gjë që do të thotë është një muze që ecën brenda një muzeu përkujtues të Holokaustit ndaj hebreve. E në të vërtetë po ai rubikon që u cek disa herë këtu, i pa zgjidhje, i urrejtjes, në dramat e Shatrollit, është vetë obsesioni artistik i tij për ta parë atë ashtu si që është, dhe si është e mundshme të trajtohet, aq më shumë kjo lloj loje, dhe ky muze, është metafora artistike e Shatrollit, përpjekje për të krijuar një muze, të të gjitha perspektivave të traumës kolektive të kontekstit tonë, për të ruajtur dhe trajtuar, por pa e emëruar asnjërën nga këto trauma, dhe pa e pas marrë rolin e zgjidhjes së saj. Sikur ajo ka një zgjidhje, së paku, në këtë perspektivë aq të shkurtë kohore! E me kaq pak përpjekje nga të tjerët për të ndihumar të njëjtit. / KultPlus.com
Login
