Zakonisht, njerëzit mendojnë se zgjedhja e një universiteti varet vetëm nga prestigji i tij akademik, por kjo nuk është gjithmonë rasti.

Disa njerëz, të paktën për një moment, ëndërrojnë të studiojnë në një vend që është mahnitës në arkitekturën dhe mjedisin e tij, shkruan siviaggia.it.

Në vitin 2026, Prix Versailles, një çmim prestigjioz ndërkombëtar për arkitekturën bashkëkohore, përzgjodhi tetë universitetet më të bukura në botë, duke nderuar ndërtesat që ripërcaktojnë vetë konceptin e një kampusi.

Nga bibliotekat e transformuara në kryevepra dizajni te qendrat kërkimore të zhytura në gjelbërim dhe hapësirat e projektuara për të nxitur bashkëpunimin, qëndrueshmërinë dhe mirëqenien, këto projekte demonstrojnë se si arkitektura mund të bëhet një pjesë integrale e përvojës universitare sot.

Ja strukturat që fituan njohje ndërkombëtare në vitin 2026, vende të mbushura me kulturë që mund të jenë një ndalesë interesante në një udhëtim në zonën përreth.

UNSW Sydney (Australia)

Qendra e Përkthimit Shëndetësor në UNSW Sydney është frymëzuar nga dunat bregdetare australiane, me një fasadë të projektuar për të zvogëluar ndjeshëm rrezatimin diellor, duke lejuar dritën natyrore të hyjë në brendësi.

Kompleksi integron kërkimin, mësimdhënien, praktikën klinike dhe industrinë në një ndërtesë të vetme, duke u bërë një pikë referimi për mjekësinë e së ardhmes.

Vëmendje e madhe i është kushtuar gjithashtu kulturës aborigjene, e pranishme në peizazh dhe zonat e përbashkëta përmes specieve bimore vendase dhe referencave ndaj traditës lokale.

Universiteti i Kembrixhit (MB)

Qendra Ray Dolby është qendra më e madhe britanike e fizikës. Ajo strehon 173 laboratorë, dhoma të pastra dhe hapësira të teknologjisë së lartë të projektuara për të siguruar kontrollin maksimal të dridhjeve, lagështisë dhe temperaturës.

Arkitektura thekson bashkëpunimin, me atriume të mëdha, zona të përbashkëta dhe shtigje të hapura që inkurajojnë ndërveprimin midis studentëve, studiuesve dhe vizitorëve, duke e bërë shkencën të arritshme për publikun e gjerë.

Universiteti i Oksfordit (MB)

Qendra Stephen A. Schwarzman për Shkencat Humane bashkon të gjitha disiplinat kryesore të shkencave humane të Universitetit të Oksfordit nën një çati për herë të parë.

Në qendër të ndërtesës është një atrium imponues i kurorëzuar nga një kupolë dramatike, ndërsa hapësirat përfshijnë gjithashtu një sallë koncertesh, një teatër, një kinema dhe zona ekspozitash të hapura për publikun. Ky projekt kombinon traditën arkitekturore dhe inovacionin kulturor, duke u bërë zemra rrahëse e shkencave humane.

Universiteti i Amsterdamit (Holandë)

Biblioteka e re Universitare është rezultat i rindërtimit të një kompleksi historik spitalor. Zemra e projektit është një atrium i madh i mbuluar nga një strukturë e frymëzuar nga venat e një gjetheje, duke maksimizuar dritën natyrore dhe duke përmirësuar komoditetin klimatik. Shkallët e famshme “Pema e Urtësisë” dhe një fasadë e zbukuruar me një poezi të përkthyer në 24 gjuhë e transformojnë bibliotekën në një simbol të përfshirjes dhe dijes.

Universiteti i Arkansasit (SHBA)

Qendra Anthony Timberlands është shumë më tepër sesa një ndërtesë universitare: është një laborator i gjallë i dedikuar arkitekturës dhe dizajnit. E bërë pothuajse tërësisht nga druri i fortë, ajo u lejon studentëve të vëzhgojnë drejtpërdrejt teknikat inovative të ndërtimit, falë një strukture plotësisht të ekspozuar, laboratorëve të mëdhenj dhe një hapësire të madhe të hapur të dedikuar për eksperimentim.

Kolegji Claremont McKenna (SHBA)

Qendra e Shkencave Robert Day, e projektuar nga studioja BIG e Bjarke Ingels, bashkon shkencën kompjuterike, shkencën e të dhënave dhe shkencat e jetës në një ndërtesë të vetme.

Atriumi qendror, i krijuar duke rrotulluar vëllimet e ndryshme të strukturës, krijon lidhje vizuale midis laboratorëve dhe nxit dialogun midis disiplinave tradicionalisht të ndara. Kjo arkitekturë është projektuar për të stimuluar bashkëpunimin dhe inovacionin.

Universiteti i Harvardit (SHBA)

Shtëpia në pemë David Rubenstein rishpik qendrën tradicionale të konferencave universitare, duke e transformuar atë në një hapësirë ​​të zhytur në natyrë.

E projektuar nga arkitektja Jeanne Gang, ajo kombinon dru të fortë dhe beton me emetim të ulët, duke ofruar tarraca panoramike, hapësira të bollshme takimi dhe zgjidhje të qëndrueshme që forcojnë marrëdhënien midis arkitekturës, mjedisit dhe komunitetit akademik.

Qendra Studentore Bloomberg është ndërtesa e parë në kampus e dedikuar tërësisht jetës studentore.

E organizuar si një fshat i vogël me pavione druri, ajo strehon mbi 200 shoqata, hapësira arti, teatro, dhoma muzike, laboratorë dhe zona ngrënieje.

Universiteti Johns Hopkins (Shtetet e Bashkuara)

Qendra Studentore Bloomberg është ndërtesa e parë në kampus e dedikuar tërësisht jetës studentore. E organizuar si një fshat i vogël me pavione druri, ajo strehon mbi 200 shoqata, hapësira arti, teatro, dhoma muzike, laboratorë dhe zona ngrënieje.

E mundësuar nga mbi një mijë panele fotovoltaike, ajo përfaqëson një model të një kampusi të qëndrueshëm ku socializimi, kreativiteti dhe mirëqenia bëhen pjesë integrale e arsimit universitar. /KultPlus.com

Poezi nga Alda Merini

Ka gra,
por ka gra e gra…
E këto të fundit mos provo t’i kuptosh, do të ishte një luftë e humbur që në nisje.
Duhet t’i marrësh dhe kaq.
Duhet t’i marrësh dhe t’i puthësh, pa u lënë kohë të mendohen.
Duhet t’ua heqësh, me një përqafim që të lë pa frymë, ato frikërat për të cilat dinë të flasin vetëm një herë, me zë shumë shumë të ulët
Sepse kanë turp nga dobësitë e tyre dhe se, pasi t’i kenë treguar, tronditen – në një agoni të lehtë e të heshtur – nga mendimi se, duke zbuluar e rrëfyer anën e tyre të lehtë e njerëzore, në nevojë për atë të dreqosurin çast, do të shohin sesi do t’u kthesh kurrizin dhe [do të dëgjojnë] hapat e tu tek largohesh.
Prandaj merre dhe duaje.
Duaje të veshur dhe pa truk, se të zhveshura janë të mira të gjitha.
Duaje të pambrojtur dhe pa shtirje, se ti nuk e di sa shumë gjëra sytë
e një gruaje mund të fshehin pas hijes së lapsit.
Duaje të përgjumur, paksa të zhubrosur kur e ka këputur gjumi.
Duaje duke e ditur që nuk ka nevojë, di t’i mjaftojë vetvetes.
Por pikërisht për këtë, di të dojë si askush tjetër.

Pak emra në historinë e muzikës klasike kanë ushtruar ndikim aq të madh sa Johann Sebastian Bach. Kompozitori dhe organisti gjerman konsiderohet një nga figurat më të rëndësishme të periudhës baroke, ndërsa krijimtaria e tij vazhdon të jetë burim frymëzimi për muzikantë, studiues dhe dashamirës të muzikës në mbarë botën. Me qindra vepra që përfshijnë muzikë kishtare, orkestrale, instrumentale dhe vokale, Bach krijoi një trashëgimi artistike që mbetet e pavdekshme, transmeton KultPlus.

Johann Sebastian Bach lindi më 31 mars 1685 në Eisenach të Gjermanisë, në një familje me traditë të gjatë muzikore. Babai i tij ishte violinist dhe dirigjent, ndërsa shumë anëtarë të familjes Bach ishin muzikantë të njohur. Që në moshë të vogël ai u njoh me botën e muzikës, por fëmijëria e tij u shënua nga humbja e prindërve. Pas vdekjes së tyre, Bach u rrit nga vëllai i madh, Johann Christoph Bach, i cili luajti një rol të rëndësishëm në edukimin e tij muzikor.

Talenti i tij u shfaq herët. Ai mësoi të luante në organo, klavikord dhe violinë, ndërsa me kalimin e viteve u bë një virtuoz i jashtëzakonshëm i organos. Karrierën e nisi si organist në disa kisha gjermane, ku fitoi reputacion për improvizimet dhe mjeshtërinë e tij teknike.

Gjatë jetës së tij, Bach punoi në qytete të ndryshme si Arnstadt, Mühlhausen, Weimar, Köthen dhe Leipzig. Pikërisht në Leipzig, ku shërbeu si drejtues muzikor i Kishës së Shën Thomait nga viti 1723 deri në fund të jetës, ai krijoi një pjesë të madhe të veprave të tij më të rëndësishme.

Krijimtaria e Bach-ut është ndër më të pasurat në historinë e muzikës. Ai kompozoi më shumë se një mijë vepra, duke përfshirë kantata, pasione, oratorio, koncerte, suita, preludë, fuga dhe pjesë për instrumente solo. Muzika e tij shquhet për strukturën e ndërlikuar, harmoninë e pasur dhe mjeshtërinë kontrapunktike, elemente që e bëjnë atë një nga kompozitorët më të admiruar të të gjitha kohërave.

Ndër veprat e tij më të njohura janë “Brandenburg Concertos”, “The Well-Tempered Clavier”, “Goldberg Variations”, “Mass in B Minor”, “St. Matthew Passion”, “St. John Passion” dhe “Toccata and Fugue in D Minor”, e cila mbetet një nga krijimet më të famshme për organo në historinë e muzikës.

Edhe pse gjatë jetës së tij Bach ishte më i njohur si organist sesa si kompozitor, pas vdekjes së tij më 28 korrik 1750 në Leipzig, muzika e tij u rizbulua dhe u vlerësua gjithnjë e më shumë. Në shekullin XIX, falë interesimit të kompozitorëve si Felix Mendelssohn, veprat e Bach-ut u rikthyen në skenat koncertale dhe fituan statusin që gëzojnë edhe sot.

Ndikimi i Bach-ut shtrihet përtej periudhës baroke. Kompozitorë si Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Frédéric Chopin, Johannes Brahms dhe shumë të tjerë studiuan dhe u frymëzuan nga muzika e tij. Edhe në ditët e sotme, veprat e tij interpretohen rregullisht në sallat më prestigjioze të koncerteve dhe konsiderohen pjesë thelbësore e repertorit klasik.

Johann Sebastian Bach nuk ishte vetëm një kompozitor i jashtëzakonshëm, por edhe një inovator që ngriti në një nivel të ri artin e kompozimit. Me aftësinë për të ndërthurur emocionin, spiritualitetin dhe përsosmërinë teknike, ai krijoi një trashëgimi muzikore që i ka rezistuar kohës për më shumë se tre shekuj. Emri i tij mbetet sinonim i përsosmërisë artistike dhe një nga shtyllat mbi të cilat është ndërtuar muzika klasike perëndimore./KultPlus.com

Roberto Mancini pritet të rikthehet si trajner i kombëtares së Italisë, njoftoi sot presidenti i Federatës Italiane të Futbollit (FIGC), Giovanni Malagò.

Malagò e bëri njoftimin gjatë një mbledhjeje të nivelit të lartë të Federatës Italiane të Futbollit, në Romë.

Mancini drejtoi Italinë nga viti 2018 deri në 2023 dhe e udhëhoqi kombëtaren drejt triumfit në Euro 2021.

Gjatë karrierës së tij si trajner, ai ka fituar edhe tre tituj të Serisë A me Interin, një titull të “Premier League” me Manchester City dhe kampionatin e Katarit me Al-Sadd.

Raportimet bëjnë të ditur gjithashtu se, ish-trajneri Claudio Ranieri do të emërohet drejtor teknik i Federatës Italiane të Futbollit.

Procesi për zgjedhjen e trajnerit të ri rezultoi i vështirë, pasi Carlo Ancelotti dhe Pep Guardiola refuzuan ofertën, ndërsa Andrea Pirlo u hoq nga lista e kandidatëve për shkak të lidhjeve të tij me Rusinë.

Sipas raportimeve, zhvillimet rreth kandidaturës së Pirlos çuan edhe në dorëheqjen e drejtorit teknik Paolo Maldini dhe këshilltarit Leonardo, vetëm dy javë pas emërimit të tyre.

Ndryshimet në drejtimin e futbollit italian, erdhën pasi Italia nuk arritit të kualifikohej në Kupën e Botës për herë të tretë radhazi, në muajin mars.

Pas këtij dështimi, dhanë dorëheqjen trajneri Gennaro Gattuso, presidenti i FIGC-së Gabriele Gravina dhe koordinatori i kombëtares, Gianluigi Buffon.

Giovanni Malagò, ish-president i Komitetit Olimpik Italian dhe drejtues i organizimit të Lojërave Olimpike Dimërore “Milano-Cortina 2026”, u zgjodh president i Federatës Italiane të Futbollit në muajin qershor. /KultPlus.com

Akademia e Shkencave e Shqipërisë përkujtoi, në 40-vjetorin e ndarjes nga jeta, shkrimtarin e shquar Shefqet Musaraj.

Musaraj mbetet një nga figurat më të rëndësishme të letërsisë shqiptare të shekullit XX. Shefqet Musaraj lindi më 15 shkurt 1914 në Berat dhe u nda nga jeta më 28 korrik 1986 në Tiranë.

Musaraj u shfaq në skenën letrare që në vitet ’30, kur botoi poemën “Bujku i Hanko Hallës” (1937), e cila solli një frymë të re sociale dhe patriotike. Gjatë Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare, ai u angazhua si publicist dhe redaktor i revistës ilegale “Kushtrimi i lirisë”, duke dhënë një kontribut të veçantë me veprat “Epopeja e Ballit Kombëtar” (1944), “Dje dhe sot” (1944) dhe me reportazhin “Shteg më shteg me partizanët e divizionit I sulmues”, që pasqyronin heroizmin e shqiptarëve në luftën kundër nazifashizmit.

Pas çlirimit, Musaraj u shqua për poezitë satirike si “Do bëhen zgjedhjet” (1948) dhe fejtonet e përmbledhura në librin “Të shkruara – të paharruara” (1957). Në këtë periudhë, Musaraj mbajti edhe funksione të rëndësishme kulturore, si sekretar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe kryeredaktor i revistës “Literatura jonë”.

Në vitet ’60, ai u afirmua si romancier me veprat “Llaz Qesarati” (1959) dhe “Isha unë Çobo Rrapushi” (1960, ribotuar 1967), ndërsa kulmin e krijimtarisë botoi veprën “Para agimit” (1965–1966), një tablo epike të jetës shqiptare në prag të Luftës II botërore dhe gjatë saj. Ky roman u vlerësua për gjuhën e gjallë, figuracionin popullor dhe dramatizmin e konflikteve shoqërore, duke e vendosur Musarajn si një nga prozatorët më të spikatur të kohës.

Në vitet ’70, ai vijoi të shkruante novela dhe tregime si “Unë, Mato Labi, konservator?” (1975), ndërsa në fund të viteve ’70 botoi romanin “Belxhiku që këndon vënçe” (1979), kushtuar luftës partizane. Për krijimtarinë e tij, Musaraj u nderua me Çmimin e Republikës në vitet 1960 dhe 1965./atsh/KultPlus.com

Gjatë ditëve të fundit është raportuar se vajza e Tom Cruise dhe Katie Holmes, Suri, ka hequr ligjërisht mbiemrin e babait të saj.

Më parë u përfol se vajza e vetme e ish-çiftit zgjodhi të mos përdorë mbiemrin Cruise gjatë ceremonisë së diplomimit të saj nga shkolla e mesme në vitin 2024.

20-vjeçarja Suri e ka ndryshuar ligjërisht mbiemrin nga Cruise në Noelle, sipas të dhënave të regjistrimit të votuesve të siguruara nga PEOPLE. Lajmi u raportua fillimisht nga Page Six.

Suri aktualisht studion në Universitetin Carnegie Mellon në Pittsburgh, Pensilvani, dhe u regjistrua për të votuar në Qarkun Allegheny, Pensilvani, gjatë vitit të parë të studimeve, në tetor 2024. Në regjistrim ajo figuron si Suri Noelle. ‘Noelle’ është gjithashtu emri i mesëm i nënës së saj, Katie Holmes.

Prishtina po bëhet gati për fundjavën më të madhe muzikore të vitit.

Duke nisur nga e premtja, “Sunny Hill Festival” rikthen atmosferën e tij unike, duke shndërruar kryeqytetin një prej pikave për mijëra adhurues të muzikës nga e gjithë bota, transmeton Klankosova.tv.

Se a është gjithçka gati për ta elektrizuar Kosovën, në emisionin “Ora Shtatë” foli njëri prej organizatorëve të festivalit, Fat Gjakova.

“Gjithçka po shkon sipas planit, këto ditë veçse janë duke përfunduar të gjitha skenat, produksioni ka filluar që një-dy javë, jemi shumë afër, mezi po presim mu bë e premte”, u shpreh ai në Klan Kosova.

Ai shtoi se nga sot do të fillojë ardhja e artistëve në Kosovë, derisa tha se deri nesër do vinë të gjithë./ KultPlus.com

Data 4X ka dalë me statistika të ndikimit të festivaleve në të hyrat për vendin ku edhe zhvillohet, dhe në bazë të statistikave, thuhet se përgjatë festivalit, në Kosovë hyjnë 100 mijë vizitorë, kurse të hyrat materiale kapin shumë prej 22 milionë eurove, shkruan KultPlus.  

Kurse shpenzimet mesatare për një vizitorë kapin shumë prej 220 eurove. 

“Analiza është bazuar në burime zyrtare, të dhëna të organizatorëve, studime të ndikimit dhe raportime të pavarura për periudhën 2022–2026. 

Fuqia ekonomike e një festivali nuk përcaktohet vetëm nga madhësia e publikut, por nga sa shpenzon ai publik, sa gjatë qëndron dhe sa prej kësaj vlere përfundon te bizneset lokale”, thuhet në këtë publikim./ KultPlus.com 

Nxënësit me origjinë shqiptare  në Mudhania të Halkidhikisë përkthyen dhe titruan filmin shqiptar “Shoku ynë Tili” në greqisht, në bashkëpunim me Universitetin Aristotelis të Selanikut për të shkrirë stereotipet gjuhësore.

Në fillim të viteve ’90, me ardhjen masive të emigrantëve në Greqi, sistemi arsimor u përball me një realitet të ri. Në klasat e shkollave u shtuan fëmijët e familjeve emigrante, kryesisht nga Shqipëria, të cilët duhej të kapërcenin pengesat gjuhësore për të ndjekur mësimin në gjuhën greke. Edhe mësuesit u përpoqën të gjenin mënyra që asnjë nxënës të mos mbetej pas. Në atë periudhë, shumëkush e shihte shumëgjuhësinë si problem që duhej zgjidhur.

Sot, pas më shumë se tri dekadash, arsimi ndërkulturor në Greqi ka bërë hapa të rëndësishëm. Emigrantët janë integruar në shoqëri, por nevoja për përfshirje, respekt dhe rrëzimin e paragjykimeve mbetet po aq aktuale.

Pikërisht me këtë frymë, nxënës me origjinë shqiptare të Shkollës Profesionale (EPAL) në Mudhania, në kuadër të programit të Zonave të Prioritetit Arsimor (ZEP), ndërmorën një nismë të veçantë. Ata vendosën t’u prezantonin bashkëmoshatarëve të tyre atdheun e dytë, Shqipërinë, duke e kthyer dygjuhësinë dhe identitetin e tyre të dyfishtë kulturor në një vlerë të çmuar.

Nxënësit Xhevair Çela, Andi Topalli, Denis Çupi, Erion Çupi, Amarildo Ndoi, Aleks Tahiri dhe Romeo Osafi, me mbështetjen e mësuesve të shkollës dhe të Departamentit të Filologjisë të Universitetit Aristotel të Selanikut (AUTH), përkthyen dhe titruan në greqisht filmin shqiptar “Shoku ynë Tili” (1981).

Përzgjedhja e filmit nuk ishte rastësore. Personazhi kryesor, Tili, është një nxënës jo shumë i zellshëm, i cili krijon vazhdimisht probleme në klasë. Mësuesja e tij e parë kërkon largimin e tij, ndërsa mësuesja e re zgjedh ta mbështesë me mirëkuptim dhe kujdes. Përmes këtij filmi përcillen mesazhe të forta humanizmi, solidariteti dhe përgjegjësie ndaj fëmijëve që kanë më shumë nevojë për mbështetje – pikërisht ato vlera që nxënësit e EPAL-it dëshironin të sillnin edhe në shoqërinë e sotme.

Pamjet, dialogët, shprehjet e personazheve dhe konteksti kulturor i filmit ndihmuan në kuptimin e dallimeve kulturore. Për nxënësit shqiptarë që punuan në përkthim dhe titrim, projekti ishte edhe një rikthim emocional te gjuha amtare, kultura dhe kujtimet e fëmijërisë së tyre.Profesori i Gjuhësisë në Universitetin Aristotel, Dhoris Kyriazis, theksoi se përkthimi nuk ishte thjesht një kalim i fjalëve nga një gjuhë në tjetrën, por një akt i vërtetë ndërmjetësimi kulturor.

“Përmes dialogëve, elementeve kulturore dhe referencave shoqërore, nxënësit me origjin; shqiptare u rilidhën me gjuhën dhe kulturën e tyre, ndërsa ata grekë patën mundësinë të njihnin dhe të pranonin më mirë atë që është ndryshe. Në të njëjtën kohë, u krijua një mundësi e rëndësishme për të kuptuar ngjashmëritë dhe dallimet mes shoqërive ballkanike”, tha ai.

Sipas profesorit, këta të rinj “kanë dy atdhe, dy gjuhë dhe dy kultura”, duke jetuar natyrshëm mes dy botëve.

Ai u ndal edhe te ndikimet e ndërsjella gjuhësore mes greqishtes dhe shqipes. Sipas tij, shumë shqiptarë që janë kthyer në vendlindje pas viteve të jetesës në Greqi flasin greqisht, ndërsa në të folurën  e të rinjve në Greqi kanë hyrë edhe elemente të shqipes, si rezultat i bashkëjetesës së përditshme.

“Shumëgjuhësia është një pasuri për çdo shoqëri. Kur shihet si vlerë e shtuar, ajo krijon ura komunikimi. Sidomos Selaniku, me historinë e tij të gjatë shumëkulturore, ka shumë për të ofruar në këtë drejtim”, nënvizoi ai.

Projekti u realizua me përgjegjëse profesoren Natalia Efthimiadou, në bashkëpunim me drejtoreshën Melpomeni Kalomiri dhe filologen Irini-Maria Tzioga.

Pas përfundimit me sukses të këtij projekti, EPAL-i i Mudanias dhe Departamenti i Gjuhësisë i Universitetit Aristotel planifikojnë një program pilot për krahasimin e letërsisë shqipe dhe asaj greke në klasat e integrimit.

Nisma, me titull “Shkrirja e stereotipeve kombëtare dhe gjuhësore në arsimin e mesëm”, synon të zhvillojë mendimin kritik dhe respektin për diversitetin përmes letërsisë, kinemasë dhe arteve.

Nxënësit do të studiojnë vepra letrare greke dhe shqiptare për të gjetur shembuj që promovojnë miqësinë, vëllazërinë dhe respektin për tjetrin.

Profesori Kyriazis vuri në dukje se edhe mënyra se si paraqitet emigranti shqiptar në artin grek ka ndryshuar ndjeshëm gjatë tri dekadave të fundit.

“Në filmat dhe komeditë greke të viteve ’90, 2000 dhe 2010, ashtu si edhe në veprat shqiptare, shihet qartë se imazhi i emigrantit shqiptar ka evoluar. Një shembull karakteristik është seriali ‘Krushqit nga Tirana’, që tregon se si ndryshojnë shoqëritë dhe perceptimet e tyre./TemA/ KultPlus.com

Mediumi i njohur zviceran 20 Minuten i ka kushtuar një reportazh të veçantë një dasme tradicionale kosovare, duke sjellë nga afër atmosferën e ceremonisë së Arianës dhe Sunajt, e cila u mbajt në Prishtinë, përcjell albinfo.ch. 

Gazetaret e pranishme përshkruajnë një festë madhështore me rreth 400 të ftuar, të shoqëruar me muzikë të lartë, valle tradicionale shqiptare dhe fishekzjarre, ndërsa atmosfera festive vazhdoi deri në orët e vona të natës.

Çifti kurorëzoi martesën në ambientet e kompleksit “Grand Events”, pranë pishinës, në një ceremoni të veçantë që u pasua nga një festë e madhe familjare.

Sipas organizatores së dasmës, edhe për standardet e Kosovës, një dasmë me mbi 400 pjesëmarrës konsiderohet një ngjarje e pazakontë për nga përmasat.

Dy gazetaret e 20 Minuten morën pjesë edhe në vallëzimet tradicionale, duke e përshkruar përvojën si të veçantë dhe premtuan se së shpejti do të publikojnë reportazhin e plotë me momentet më interesante nga ceremonia, transmeton albinfo.ch./ KultPlus.com

Baleti Kombëtar i Kosovës do të përfaqësojë vendin në edicionin e 23-të të International Bodrum Ballet Festival, që do të mbahet në Bodrum të Turqisë, pas një ftese të organizatorëve të festivalit.

Në kuadër të këtij festivali ndërkombëtar, trupa kosovare do të ngjitet në skenë me dy shfaqje: “Bolero”, me koreografi nga Mehmet Balkan, dhe “Correr o Fado”, me koreografi nga Daniel Cardoso.

Shfaqjet do të jepen më 12 dhe 13 gusht 2026, ndërsa të dyja veprat do të prezantohen në secilën nga dy mbrëmjet e festivalit.

Pjesëmarrja në këtë festival konsiderohet një mundësi e rëndësishme për promovimin e artit skenik të Kosovës në arenën ndërkombëtare dhe për prezantimin e krijimtarisë së Baletit Kombëtar para publikut ndërkombëtar./ KultPlus.com

Ushtruesja e presidentes Albulena Haxhiu ka pritë në takim  përfaqësuesit e Shoqatës së Ish të Burgosurve Politikë të Kosovës, me të cilët ka biseduar për veprimtarinë e shoqatës në ruajtjen e kujtesës historike.

“Pata nderin të pres në takim sot përfaqësuesit e Shoqatës së Ish të Burgosurve Politikë të Kosovës. 

Gjatë takimit biseduam për veprimtarinë e shoqatës në ruajtjen e kujtesës historike, mbi rëndësinë e dokumentimit të dhunës dhe torturave që regjimi i Serbisë ushtroi ndaj mijëra të burgosurve shqiptarë gjatë dekadave të rezistencës për liri. 

Diskutuam për sfidat dhe i sigurova se, brenda kompetencave të Presidencës, do të jemi pranë nismave të tyre për dokumentimin dhe ruajtjen e kujtesës historike.

Po ashtu shpreha vlerësimin tim të thellë për kontributin e jashtëzakonshëm të ish të burgosurve politikë në rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë dhe pavarësisë”./ KultPlus.com 

Më 27 korrik të vitit 1919, Fan Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare, ndërsa ndikimi i tij ishte rritur shumë në radhët e diasporës.

Nën mbështetjen e Sinodit rus dhe nën ovacionin e bashkatdhetarëve të tij, të cilët kumbonin me parrulla si: “E duam sot Peshkop, mjaft duruam talljet e të tjerëve. Tani të vishet Peshkop!”, Noli u zgjodh i pari peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare.

Imzot Fan Noli nuk reshti së punuari për komunitetin e tij, jo vetëm si klerik, por edhe duke milituar për çështje me rëndësi kombëtare, siç ishte rasti i pjesëmarrjes në punimet e Lidhjes së Kombeve në Gjenevë.

Fan Noli i përfaqësoi shqiptarët e Shteteve të Bashkuara edhe si kryeredaktor i gazetës “Dielli” në Boston. Noli, themelues i revistës “The Adriatic Review” dhe kryetar i Federatës “Vatra” (1917-1918), do të merrte edhe administrimin e drejtimin e Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara/ KultPlus.com

Elon Musk parashikon se zhvillimi i inteligjencës artificiale në një ritëm të përshpejtuar mund të transformojë ekonominë, duke ndryshuar rolin aktual të parave. Ai sugjeron se deri në vitin 2036, bota mund të përballet me reduktimin ose eliminimin e nevojës për para në shumë fusha.

Gjatë një diskutimi mbi teknologjinë e së ardhmes, kreu i Tesla-s shpjegoi se paratë janë të vlefshme për shkak të aftësisë për të siguruar gjëra si ushqimi, strehimi, transporti dhe argëtimi. Ai thekson se, nëse robotët humanoidë dhe sistemet e avancuara të inteligjencës artificiale arrijnë të prodhojnë më shumë sesa kërkohet, koncepti i parasë, siç njihet sot, mund të ndryshojë.

Musk ka diskutuar shpesh për mundësitë që sjell automatizimi, duke parashikuar se robotët dhe makinat autonome do të zëvendësojnë një pjesë të madhe të detyrave fizike dhe proceseve industriale. Kjo, sipas tij, do të rezultojë në rritjen e prodhimit dhe qasjes ndaj burimeve.

Pavarësisht kësaj perspektive, jo të gjithë janë të bindur. Ekspertët e ekonomisë dhe teknologjisë nënvizojnë sfida që do të vazhdojnë të ekzistojnë edhe në një jetë të automatizuar, si pabarazia ekonomike, menaxhimi i teknologjisë dhe aksesi në burimet për qytetarët.

Komentet e Musk kanë sjellë përsëri në qendër të vëmendjes diskutimin mbi efektet që inteligjenca artificiale mund të ketë në ekonominë globale dhe se si përparimet teknologjike mund të transformojnë sistemin financiar në të ardhmen e afërt./ KultPlus.com

Ushtruesja e detyrës së presidentes Albulena Haxhiu ka pritë në takim Admiralin George M. Wikoff, Komandant i Komandës Aleate të Forcave të Përbashkëta në Napoli, ku mes tjerash është biseduar edhe rreth anëtarësimit të Kosovës në NATO, si synim strategjik i Kosovës. 

“Sot pata kënaqësinë ta pres Admiralin George M. Wikoff, Komandant i Komandës Aleate të Forcave të Përbashkëta në Napoli.

Biseduam për situatën e sigurisë në Kosovë dhe në rajon, për bashkëpunimin e institucioneve tona me KFOR-in dhe për rëndësinë e koordinimit të rregullt me NATO-n.

E falënderova Admiralin Wikoff për angazhimin e tij, si dhe për shërbimin e KFOR-it në ruajtjen e sigurisë dhe të lirisë së lëvizjes për të gjithë qytetarët e Kosovës.

Theksova se orientimi euroatlantik i Kosovës është i pakthyeshëm dhe se anëtarësimi në NATO mbetet synimi ynë strategjik.  

Kosova do të vazhdojë ta forcojë bashkëpunimin me Aleancën dhe të kontribuojë në sigurinë e rajonit”, ka thënë Haxhiu./ KultPlus.com. 

Në sheshin “Skënderbeu”, do të ngjiten sopranoja Vanessa Goikoetxea, mezzo-sopranoja Štěpánka Pučálková, bass-baritoni Luca Pisaroni dhe tenori ynë Rame Lahaj, të cilët, nën dirigjimin e maestros italian Giuseppe Finzi, do të sjellin një program të përzgjedhur me kujdes nga disa prej kryeveprave më të dashura të repertorit operistik.

Të shoqëruar nga Orkestra Simfonike e RTSH-së, artistët do të dhurojnë një mbrëmje ku muzika do të flasë gjuhën universale që na bashkon, duke përcjellë mesazhin se arti ka fuqinë të kapërcejë kufijtë, të frymëzojë shpresë dhe të kujtojë se, edhe në kohët më të vështira, muzika mbetet gjuha e paqes dhe mirëkuptimit. 

Mbrëmja Gala do të prezantohet prej orës 20:30 në Sheshin Skenderbeu, ndërkohë, këtë vit, festivali u udhëhoq nga motoja “Play Music, Not War”./ KultPlus.com 

Kori Siparantum, në vazhdën e misionit për të ndërtuar ura kulturore përmes muzikës korale, sjell në Kosovë një nga ansamblet më të vlerësuara korale të Norvegjisë, Defrost Youth Choir, për koncertin e përbashkët “Northern Echoes”, i cili do të mbahet më 30 korrik, në ora 20:30, në Kishën Katolike “Shën Katerina” në Pejë.

Mbrëmja do të bashkojë dy tradita të ndryshme muzikore në një dialog artistik, ku estetika nordike do të takohet me identitetin muzikor shqiptar.

Nën drejtimin e dirigjentit Thomas Caplin, Defrost Youth Choir është shquar në skenën botërore për interpretimet e rafinuara, qasjen inovative ndaj muzikës korale dhe cilësinë artistike që e ka bërë një nga zërat më interesantë të brezit të ri në Norvegji.

Në të njëjtën skenë, Siparantum Choir, i drejtuar nga Memli Kelmendi, do të prezantojë një program që pasqyron rrugëtimin e ansamblit në skenat ndërkombëtare, me vepra të kompozitorëve shqiptarë dhe botërorë, duke vazhduar misionin e promovimit të kulturës muzikore të Kosovës përmes artit koral.

Koncerti “Northern Echoes” është një takim kulturash, përvojash dhe vizionesh artistike, që dëshmon fuqinë e muzikës për të tejkaluar kufijtë dhe për të krijuar hapësira të reja dialogu ndërmjet popujve.

Të gjithë dashamirët e muzikës korale janë të ftuar të jenë pjesë e kësaj mbrëmjeje të veçantë, ku dy kore me identitete të ndryshme artistike do të ndajnë të njëjtën skenë në një përvojë unike koncertale./ KultPlus.com

Koncerti legjendar i grupit britanik të rokut Queen, i zhvilluar në Budapest në verën e vitit 1986, do të rikthehet për publikun botëror në ekranet e kinemave dhe formatin IMAX duke filluar nga data 7 tetor.

Shfaqja e titulluar “Queen Budapest” shënon performancën e fundit të plotë live të grupit që është filmuar ndonjëherë, si dhe mbetet një nga ngjarjet më simbolike të historisë së muzikës moderne, pasi ishte i pari spektakël roku në stadium nga një grup perëndimor përtej Perdes së Hekurt.

Për të shënuar 40-vjetorin e kësaj ngjarjeje, filmi është restauruar me cilësi të lartë 4K nga shiritat origjinalë 35 mm, ndërsa audioja është rimiksuar nga regjistrimet origjinale shumëkanalëshe prej vetë ekipit të studios së grupit. Njoftohet se më 30 tetor ky publikim do të shoqërohet edhe nga nxjerrja në treg e kolonës zanore zyrtare.

Një moment historik mes trazirave politike

Koncerti u regjistrua më 27 korrik 1986 në Népstadion të Budapestit gjatë turneut të tyre të njohur The Magic Tour. Në atë periudhë tensionesh politike e kulturore, prania e grupit britanik në një vend të bllokut lindor konsiderohej pothuajse e pamundur.

Përveç 80,000 spektatorëve që mbushën shkallët e stadiumit me bileta të rregullta, rreth 45,000 persona të tjerë e ndoqën performancën nga jashtë rrethimit. Filmi, i drejtuar nga regjisori hungarez János Zsombolyai, gërsheton pamjet nga koncerte me sekuenca të xhiruara gjatë pesë ditëve të qëndrimit të grupit në vendet më ikonike të kryeqytetit hungarez.

Në set-listën e restauruar përfshihen hitet më të mëdha si “Bohemian Rhapsody”, “We Will Rock You”, “We Are the Champions”, “Radio Ga Ga” e “Under Pressure”, si dhe interpretimi i veçantë akustik i këngës popullore hungareze “Tavaszi Szél Vizet Áraszt”.

Brian May: Mund të ndjeje një energji të jashtëzakonshme

Kitaristi i grupit, Brian May, kujton emocionet e atij koncerti të jashtëzakonshëm për publikun e bllokut lindor, i cili deri në atë moment e dëgjonte muzikën perëndimore vetëm në rrugë ilegale.

“Për vite me radhë, fansat që jetonin pas Perdes së Hekurt kishin mundur ta dëgjonin muzikën e Queen vetëm përmes kasetave të kontrabanduara. Të dëgjoje grupe roku si i yni ishte e ndaluar, kështu që të na shihje të performonim drejtpërdrejt do të kishte qenë e paimagjinueshme. Ky koncert ishte një moment me intensitet të jashtëzakonshëm emocional për ta, dhe për ne gjithashtu,” u shpreh May.

Ai veçoi si një nga çastet më prekëse interpretimin e këngës tradicionale vendase:

“Nuk do të ketë kurrë një ngjarje tjetër si kjo. Ndoshta moment më i paharrueshëm nga të gjithë ishte performanca e asaj kënge të bukur popullore hungareze, të cilën unë dhe Freddie e kishim mësuar posaçërisht për këtë rast.”

Premierat përpara shfaqjes globale

Premiera botërore e versionit të restauruar 4K do të mbahet më 15 shtator në kuadër të Maratonës së Filmit Klasikë të Budapestit. Pas këtij aktiviteti, më 30 shtator filmi do të shfaqet në premierën e tij për Mbretërinë e Bashkuar në Londër.

Nga data 7 deri më 11 tetor, distribucioni ndërkombëtar, i udhëhequr në disa tregje si Italia nga Nexo Studios, do ta dërgojë projektin në rrjetet e kinemave në mbarë botën.

/rtsh.al/ KultPlus.com

Ngadalësimi i shkrirjes së akullit në Arktik, i vërejtur gjatë viteve të fundit, ka marrë fund. Një studim i ri tregon se është regjistruar rënia më e madhe vjetore e akullit dimëror që nga fillimi i matjeve satelitore.

Në një studim të publikuar vitin e kaluar, shkencëtarët kishin konstatuar se shkrirja e akullit detar në Arktik ishte ngadalësuar gjatë 20 viteve të fundit. Sipas të dhënave, mes viteve 2005 dhe 2024 nuk ishte vërejtur një rënie statistikisht domethënëse e sipërfaqes së akullit, pavarësisht rritjes së vazhdueshme të temperaturave globale.

Studiuesit shpjeguan se ndryshimet natyrore në rrymat oqeanike, të cilat kufizojnë përkohësisht shkrirjen e akullit, kishin balancuar efektin e ngrohjes globale. Megjithatë, ata paralajmëruan se ky ishte vetëm një fenomen i përkohshëm dhe se shkrirja do të rifillonte me ritme edhe më të shpejta.

Vetëm dy vjet më vonë, studimi më i fundit konfirmon se ky ngadalësim ka përfunduar. Duke analizuar të dhënat më të fundit satelitore, studiuesit arritën në përfundimin se periudha 2005–2024 përfaqësonte vetëm një pauzë të përkohshme dhe jo një ndryshim afatgjatë të trendit.

Autori kryesor i studimit, Dr. Duo Chan nga Universiteti i Southamptonit, tha se ajo që në fillim të viteve 2020 dukej si një ndalesë e shkrirjes, rezulton të ketë qenë vetëm një ngadalësim i përkohshëm brenda një prirjeje afatgjatë të humbjes së akullit.

Sipas studiuesve, sipërfaqja e akullit detar në muajin shtator, kur arrin nivelin më të ulët vjetor, është përgjysmuar që nga viti 1979, kur nisën matjet satelitore.

Studimi zbulon se nga viti 2024 në 2025, sipërfaqja e akullit në Arktik u tkurr me 5.8%, duke shënuar rënien më të madhe dimërore nga një vit në tjetrin në historinë e regjistrimeve.

Bashkautori i studimit, Dr. Alessandro Silvano, theksoi se kjo rënie e fortë ishte e pazakontë, por plotësisht e mundshme në kushtet e ngrohjes së vazhdueshme të Arktikut.

Shkencëtarët paralajmërojnë se akulli dimëror luan një rol jetik si izolues mes oqeanit relativisht të ngrohtë të Arktikut dhe atmosferës shumë më të ftohtë. Me pakësimin e tij, më shumë nxehtësi dhe lagështi kalojnë në atmosferë, duke ndikuar në modelet e presionit atmosferik, zhvillimin e stuhive dhe qarkullimin e masave ajrore. Këto ndryshime mund të ndikojnë në motin edhe në rajone shumë larg Arktikut.

Sipas Dr. Chan, studimi përbën një tjetër sinjal alarmi për krizën klimatike.

“Rikuperimet afatshkurtra mund ta fshehin përkohësisht prirjen afatgjatë të humbjes së akullit në Arktik. Nivelet shumë të ulëta të akullit dimëror gjatë viteve 2025 dhe 2026 tregojnë qartë se humbja e akullit nuk është ndalur, por po vazhdon në një klimë që po ngrohet vazhdimisht.”/KultPlus.com

Turneu botëror i Bad Bunny, “DeBÍ TiRAR MáS FOToS”, është mbyllur në Bruksel, duke shënuar një moment historik për muzikën latine. Sipas Billboard, artisti është bërë latino-amerikani i parë që ka gjeneruar mbi 1 miliard dollarë të ardhura nga turnetë koncertale, ndërsa të gjitha performancat e tij janë zhvilluar në gjuhën spanjolle.

Ekspertja e muzikës latine, Leila Cobo, vlerëson se ky sukses pasqyron fuqinë në rritje të tregjeve globale të koncerteve dhe popullaritetin gjithnjë e më të madh të muzikës në gjuhën spanjolle.

“Bota si një arenë globale e turneve koncertale ka shpërthyer përfundimisht në pesë ose gjashtë vitet e fundit”, është shprehur Cobo, e cila mbulon industrinë e muzikës latine për Billboard prej 25 vitesh.

Sipas saj, muzika në gjuhën spanjolle është tregu rajonal me rritjen më të shpejtë. Edhe pse muzika në anglisht vazhdon të dominojë industrinë, ndikimi i saj po zvogëlohet gradualisht, ndërsa artistët latinë po fitojnë gjithnjë e më shumë audiencë në mbarë botën.

Raporti i Federatës Ndërkombëtare të Industrisë Fonografike (IFPI) tregoi se të ardhurat nga muzika e regjistruar në Amerikën Latine u rritën me 17.1% gjatë vitit 2025, duke shënuar vitin e 16-të radhazi të rritjes për rajonin.

Cobo thekson se suksesi i muzikës latine nuk kufizohet më vetëm te pop-i. Përveç artistëve si Ricky Martin dhe Marc Anthony, sot vëmendje të madhe po marrin edhe zhanre të tjera, përfshirë muzikën meksikane.

Bad Bunny ka hyrë disa herë në histori. Në vitin 2020, albumi “El Último Tour del Mundo” u bë albumi i parë në gjuhën spanjolle që arriti vendin e parë në klasifikimin Billboard 200. Dy vjet më vonë, ai u bë artisti i parë joanglishtfolës që kryesoi renditjen vjetore Top Artists./KultPlus.com