Gazeta Si â Kryeministri Edi Rama, e quajti âshembull i parĂ« i njĂ« budallallĂ«ku botĂ«rorâ, vendimin e GjykatĂ«s Kushtetuese, e cila la na fuqi para dy ditĂ«sh vendimin e GJKKO pĂ«r pezullimin e Belinda Ballukut, e marrĂ« e pandehur nga SPAK pĂ«r shpĂ«rdorim detyre.
NĂ« podkastin e tij tĂ« fundjavĂ«s âFlasimâ, Rama tha se âpavarĂ«sisht se qartĂ«sia Ă«shtĂ« njĂ« luks i rrallĂ«, qĂ« vĂ«shtirĂ« ta gjesh nĂ« turbullirĂ«n e 700 tenxhereve mediatike e politike, ministrja nuk akuzohet pĂ«r korrupsion⊠Ne do ta vazhdojmĂ« kĂ«tĂ« betejĂ«, ku fatkeqĂ«sisht na mban akoma sot pafuqia e Kushtetueses pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« vendim tĂ« thjeshtĂ«, njĂ« vendim po aq tĂ« nevojshĂ«mâ, tha Rama.
Ai ka shtuar âse lajthitja e drejtĂ«sisĂ« sĂ« reâ, po krijon kosto pĂ«r kĂ«tĂ« shumicĂ« qeverisĂ«se. Sipas tij, Gjykata Kushtetuese, ânuk e gjeti forcĂ«n pĂ«r tĂ« mos lejuar rimarrjen peng tĂ« qeverisĂ« shqiptareâ.
SidoqoftĂ« pĂ«r RamĂ«n, âzhbĂ«rja e kĂ«saj shpikje 100 pĂ«r qind Made in Albania e drejtĂ«sisĂ« sĂ« re, dhe e drejtĂ«sisĂ« ende tĂ« papjekur shqiptare, mbetet njĂ« domosdoshmĂ«ri pĂ«r tĂ« rigarantuar pavarĂ«sinĂ« e ekzekutivit dhe Parlamentit nga pushteti gjyqĂ«sor. KĂ«shtu qĂ« ne do ta vazhdojmĂ« kĂ«tĂ« betejĂ«â, tha Rama
MĂ« tej, foli pĂ«r debatin e madh tĂ« kohĂ«ve tĂ« fundit pĂ«r pagat e gjyqtarĂ«ve. âPretendojnĂ« se ne duam tâu ulim pagat dhe nĂ« njĂ« insistim krejt tĂ« pajustifikueshĂ«m, thonĂ« se pagat e tyre po ulen pĂ«r shkak se pagat e tĂ« tjerĂ«ve po rriten. Ajo qĂ« kemi bĂ«rĂ« me reformĂ«n nĂ« drejtĂ«si, ka qenĂ« shprehja e vullnetit tĂ« fortĂ« edhe nĂ« drejtim tĂ« rritjes sĂ« pagave pĂ«r gjyqtarĂ«tâ, tha kreu i qeverisĂ«, duke shtuar se âkĂ«shtu u thye piramida e pagaveâ.
Sipas tij, âgjykatĂ«sit nuk mund tĂ« kenĂ« njĂ« rritje pagash tĂ« pĂ«rjetshme mbi tĂ« tjerĂ«t. Shpresoj qĂ« Kushtetuesja tâi vĂ«rĂ« vulĂ«n njĂ«herĂ« e mirĂ« kĂ«tij debati absurd qĂ« e dĂ«mton besueshmĂ«rinĂ« e gjykatĂ«sve, padrejtĂ«sisht. Nuk janĂ« tĂ« gjithĂ«, janĂ« njĂ« pĂ«rfaqĂ«si, qĂ« ka vajtur nĂ« GjykatĂ« Kushtetuese, ne jemi palĂ« dhe kundĂ«r, fuqimisht kundĂ«r idesĂ«, jo kundĂ«r tyreâ, theksoi kryeministri.
Gazeta Si â Ish-kryeministri irlandez, Leo Varadkar Ă«shtĂ« takuar me Donald Trump katĂ«r herĂ« gjatĂ« karrierĂ«s sĂ« tij, me njĂ« strategji qĂ« ai e pĂ«rmbledh si mĂ« poshtĂ«: âMos e provokoni bishĂ«nâ.
Ai do të thotë se përparësia në takime ka qenë gjithmonë të shmanget me çdo kusht që presidenti amerikan të synojë vendin e tij, Irlandën, ose atë vetë, ose edhe të shohë një pretekst për ta bërë këtë.
ĂshtĂ« njĂ« taktikĂ« qĂ« udhĂ«heqĂ«s tĂ« ndryshĂ«m botĂ«rorĂ« e pĂ«rvetĂ«suan gjatĂ« dy mandateve tĂ« Trump, duke kĂ«rkuar mĂ«nyra pĂ«r tĂ« shmangur zemĂ«rimin e tij dhe pĂ«r tĂ« shmangur hakmarrjen e mundshme, qoftĂ« politike apo komerciale.
Varadkar shërbeu nga viti 2017 deri në vitin 2020, gjatë pothuajse të gjithë mandatit të parë të Trump, dhe pastaj përsëri nga viti 2022 deri në vitin 2024 (kur Joe Biden ishte në detyrë).
Ai thotĂ« se presidenca e dytĂ« e Trump i duket mĂ« agresive âpas katĂ«r vitesh qĂ« e ashpĂ«rsoiâ. Midis mandateve, Trump mbĂ«shteti teoritĂ« e konspiracionit rreth humbjes sĂ« tij nĂ« zgjedhjet e vitit 2020 dhe i portretizoi gjyqet kundĂ«r tij (tĂ« cilat pĂ«rfunduan me rizgjedhjen e tij), si persekutim politik.
Gjatë takimit të tyre të parë në vitin 2018, Trump e pyeti nëse dinte të luante golf. Varadkar tha se ishte i gatshëm të mësonte vetëm për të luajtur një raund me të.
Varadkar dhe Trump në shkallët e Kapitolit në Uashington, DC, më 15 mars 2018
Mund të duket si një bisedë qesharake, veçanërisht në fillim të një konference për shtyp, por golfi është më shumë sesa një argëtim për Trump: klubet që ai zotëron, të cilat i frekuenton shpesh, janë në thelb zyra qeveritare informale ku ai kryen biznes dhe negociata.
Udhëheqësit e huaj që e ndajnë këtë pasion me Trumpin e kanë shfrytëzuar atë për të fituar favorin e tij dhe për të kaluar më shumë kohë me të, sesa lejohet zyrtarisht: shpesh ka funksionuar (ish-presidenti i Koresë së Jugut, Yoon Suk-yeol, mori mësime golfi para një takimi, për shembull).
Varadkar thotĂ« se nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« nuk mĂ«soi kurrĂ« tĂ« luante golf, por ânĂ« politikĂ«, Ă«shtĂ« gjithmonĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« ndĂ«rtosh njĂ« raportâ dhe kjo Ă«shtĂ« veçanĂ«risht e vĂ«rtetĂ« me njĂ« udhĂ«heqĂ«s si Trump.
ĂshtĂ« thelbĂ«sore tĂ« âpĂ«rpiqesh tĂ« ndĂ«rtosh njĂ« marrĂ«dhĂ«nie ballĂ« pĂ«r ballĂ«, tĂ« marrĂ«sh numrin e tij tĂ« celularit dhe tĂ« flasĂ«sh drejtpĂ«rdrejtâ, shpjegon Varadkar, âsepse personi i fundit me tĂ« cilin flet ndikon nĂ« mendimin e tijâ.
TĂ« qenit i paqĂ«ndrueshĂ«m Ă«shtĂ« tipar i njohura i Trump, pasi ai tenton tâi pĂ«rafrojĂ« qĂ«ndrimet e tij me ato tĂ« bashkĂ«biseduesve tĂ« tij, duke ndryshuar vazhdimisht mendje.
Për shembull, verën e kaluar Trump u takua me presidentin rus, Vladimir Putin dhe dukej se i ishte afruar më shumë qëndrimit të tij për luftën në Ukrainë (më vonë doli se gjërat kishin shkuar ndryshe).
Menjëherë pas kësaj, një grup udhëheqësish evropianë u dyndën në Shtëpinë e Bardhë për të provuar ta bindnin atë në anën e tyre. Në një moment gjatë takimit, Trump foli përsëri me Putinin, e kështu me radhë.
Trump dhe Varadkar në Zyrën Ovale, 14 mars 2019
Trump njihet gjithashtu për një qasje shumë personale dhe jokonvencionale ndaj diplomacisë, duke anashkaluar kanalet institucionale dhe duke favorizuar një qasje transaksionale të frymëzuar nga bota e biznesit.
Varadkar e përjetoi këtë edhe para se Trump të bëhej president. Ai mori një telefonatë nga Trump në vitin 2014, kur ai ishte ministër i Turizmit dhe Trump ishte një zhvillues pasurish të paluajtshme, në lidhje me një vendpushim golfi që po blinte në Doonbeg të Irlandës.
Varadkar mendoi se ishte njĂ« shaka nga stafi i tij, por nuk ishte. ĂshtĂ« e pazakontĂ« qĂ« njĂ« biznesmen tĂ« kĂ«rkojĂ« â dhe tĂ« marrĂ« â kontakt tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me njĂ« ministĂ«r nga njĂ« vend tjetĂ«r, por Ă«shtĂ« emblematike e stilit tĂ« qetĂ« tĂ« Trump (ai donte sqarime pĂ«r njĂ« projekt parku eolik pranĂ« vendpushimit).
Ajo telefonatë u bë një çështje e vogël politikepër Varadkar, kur ai e zbuloi atë gjatë një vizite në Shtëpinë e Bardhë.
Si kryeministĂ«r, Varadkar i mbajti parasysh kĂ«to mĂ«sime. QĂ«llimi i tij ishte tĂ« parandalonte qĂ« ânjĂ« vend i vogĂ«l si Irlanda tĂ« ishte shumĂ« i fokusuar nĂ« radarin e Trump, sepse ai me siguri e dinte pĂ«r deficitin tregtarâ.
Ăekuilibri midis importeve dhe eksporteve tĂ« SHBA-ve, si ai me IrlandĂ«n, ishte justifikimi shumĂ« i dyshimtĂ« pĂ«r tarifat e mĂ«dha qĂ« Trump vendosi ndaj shumĂ« vendeve.
Varadkar kishte frikë nga hakmarrjet, veçanërisht për regjimin e favorshëm që i nxiti shumëkombëshet amerikane të zhvendosnin selinë e tyre në Irlandë, duke paguar miliarda euro në taksa që mbështesin buxhetin e begatë të shtetit.
âDyshoj se ishte e qĂ«llimshme, por nĂ« fund, reformat e tij tatimore rritĂ«n tĂ« ardhurat qĂ« morĂ«m nga shumĂ«kombĂ«shet amerikaneâ.
Varadkar u takua gjithashtu dy herë me Joe Biden: një vazo me një tërfili, simbolin e Irlandës, në Shtëpinë e Bardhë në mars të vitit 2024. Biden është shumë krenar për trashëgiminë e tij irlandeze
Ka njĂ« moment nĂ« takimet e tyre qĂ« flet shumĂ« pĂ«r atĂ« se si Ă«shtĂ« tĂ« merresh me Trumpin. Ishte viti 2019, gjatĂ« negociatave tĂ« Brexit-it, kur u fol shumĂ« pĂ«r mundĂ«sinĂ« e njĂ« âkufiri tĂ« fortĂ«â midis IrlandĂ«s (njĂ« shtet anĂ«tar i Bashkimit Evropian) dhe IrlandĂ«s sĂ« Veriut (pjesa e MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar qĂ« po largohej).
Varadkar tregoi se Trump i tha se nĂ« IrlandĂ« do tĂ« ishin plotĂ«sisht tĂ« lumtur âme murin tĂ«ndâ, duke tĂ«rhequr njĂ« paralele jorealiste me atĂ« qĂ« ai donte nĂ« kufirin meksikan.
Nuk ishin situata të krahasueshme. Në rast të Brexit, skenari më i keq, që më vonë u shmang, do të kishte qenë rikthimi i kontrolleve doganore mbi kalimin e njerëzve dhe mallrave: jo ndërtimi i një muri apo militarizimi i kufirit, si me Meksikën.
Trump, shkurt, tregoi se dinte shumĂ« pak pĂ«r vendin qĂ« po vizitonte. âPresidenti Ă«shtĂ« njĂ« kombinim shumĂ« i çuditshĂ«m i inteligjencĂ«s dhe mungesĂ«s sĂ« njohurive tĂ« vĂ«rteta apo kuriozitetit intelektual. Mendoj se kjo Ă«shtĂ« shumĂ« e rrezikshmeâ.
Varadkar thotë se presidentët dhe kryeministrat normalisht informohen për çështje si kufiri, ndoshta jo aq të njohura jashtë vendeve të përfshira, sepse ata lexojnë informimet e përgatitura për ta para takimeve. Kjo nuk ndodh me Trump.
Sipas Varadkar, disa nga deklaratat problematike tĂ« Trump mund tĂ« shpjegohen nga mungesa e pĂ«rgatitjes sĂ« tij: pĂ«r shembull, dy javĂ« mĂ« parĂ«, kur ai tha se ushtarĂ«t nga shumĂ« vende anĂ«tare tĂ« NATO-s kishin âmbetur pak prapaâ gjatĂ« luftĂ«s nĂ« Afganistan, njĂ« deklaratĂ« qĂ« zemĂ«roi disa qeveri.
Varadkar, megjithatë, e njeh aftësinë e jashtëzakonshme të Trump për të negociuar dhe manipuluar njerëzit, superiore ndaj asaj të politikanëve të karrierës.
Ai shton se duhet të jemi realistë për dy gjëra: Trump nuk interesohet veçanërisht për aleatët e tij dhe një marrëveshje me të nuk mund të pritet të zgjasë shumë.
Varadkar në Këshillin Evropian, Bruksel, 21 mars 2024
E njĂ«jta gjĂ« vlen edhe pĂ«r mirĂ«sinĂ«. âAi zakonisht Ă«shtĂ« shumĂ« i dashur dhe mikpritĂ«s nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ«; problemi Ă«shtĂ« se nuk e di se sa do tĂ« zgjasĂ«â.
Varadkar citon takimet e fundit të Trump me kryetarin e Bashkisë së Nju Jorkut, Zohran Mamdani, dhe presidentin kolumbian, Gustavo Petro, të cilat shkuan mirë personalisht, pavarësisht se u paraprinë nga kritika të ashpra nga Trump.
Ka pasur shembuj të kundërt: takime të bëra katastrofike nga paparashikueshmëria e Trump, siç ishte ai i shkurtit të vitit të kaluar me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelenski ose ai me presidentin e Afrikës së Jugut, Cyril Ramaphosa.
Varadkar, i cili aktualisht ndodhet në Shtetet e Bashkuara për Konferencën Europiane të Harvardit, arrin në përfundimin se, mirësjellja është një tipar i përbashkët edhe për udhëheqës të tjerë populistë, siç është britaniku Nigel Farage.
âAta kanĂ« dhuratĂ«n e tĂ« folurit qartĂ« dhe tĂ« kenĂ« sens humori. NjĂ« nga arsyet pse ne liberalĂ«t kemi mĂ« pak sukses nĂ« politikĂ«, Ă«shtĂ« se e marrim veten shumĂ« seriozisht, ose flasim nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« teknike qĂ« njerĂ«zit nuk e kuptojnĂ« dhe kjo i largon edhe ata qĂ« pĂ«rndryshe do tĂ« votonin pĂ«r neâ.
DorĂ«heqja e Varadkar nĂ« vitin 2024 ishte e papritur. Si udhĂ«heqĂ«s i partisĂ« sĂ« qendrĂ«s sĂ« djathtĂ«, Fine Gael, ai kishte qenĂ« âtaoiseachâ-u mĂ« i ri (emri zyrtar irlandez galisht pĂ«r zyrĂ«n e kryeministrit) deri nĂ« atĂ« pikĂ«; i pari qĂ« kishte deklaruar hapur homoseksualitetin dhe me origjinĂ« pjesĂ«risht tĂ« huaj (babai i tij Ă«shtĂ« indian).
Pas 13 vitesh nĂ« qeveri dhe 20 si parlamentar, ai nuk ka mungesĂ« tĂ« politikĂ«s aktive: âĂshtĂ« mirĂ« tĂ« jem nĂ« gjendje tĂ« menaxhoj agjendĂ«n time, tĂ« jem nĂ« gjendje tĂ« flas mĂ« lirshĂ«m dhe tĂ« mos duhet tâu pĂ«rgjigjem tĂ« tjerĂ«ve pĂ«r veprimet e miaâ.
Gazeta Si â NjĂ« rrjet i organizuar i trafikut tĂ« drogĂ«s i drejtuar nga shtetas shqiptarĂ«, u godit nga policia franceze nĂ« rajonin Pays de Gex, pranĂ« kufirit me ZvicrĂ«n.
Siç raportojnë mediat franceze, operacioni, që u zhvillua në fillim të shkurtit dhe përfshiu më shumë se 80 xhandarë, u finalizua me arrestimin e tetë të rinjve, të moshës 22 deri në 32 vjeç, të gjithë shqiptarë, të cilët u vendosën në paraburgim të përkohshëm.
Prokurorja Karine Malara, thotĂ« se grupi i tĂ« rinjve pĂ«rdorin njĂ« model transporti tĂ« tipit âUberâ, njĂ« rrjet taksish, qĂ« konsistonte nĂ« kryerjen e dĂ«rgesave shtatĂ« ditĂ« nĂ« javĂ« tĂ« drogĂ«s (kokainĂ« dhe heroinĂ«) tĂ« porositur âpĂ«rmes rrjeteve socialeâ, nga njĂ« ârrjet shumĂ« i organizuarâ brenda âkomunitetit shqiptarâ.
PĂ«r tĂ« fshehur lĂ«vizjet e tyre tĂ« pĂ«rditshme, grupi pĂ«rdorte âshumĂ« automjete tĂ« cilat ndĂ«rroheshin vazhdimishtâ, â raportojnĂ« mediat franceze.
Hetimet kishin nisur në fund të vitit 2025, pasi xhandarmëria zbuloi një strukturë të organizuar magazinimi dhe transporti droge.
Më 4 shkurt, forcat e rendit ndërhynë njëkohësisht në disa lokacione, duke angazhuar njësi speciale ndërhyrjeje, ekipe me qen nuhatës dhe dhjetëra hetues.
Gjatë kontrolleve u sekuestruan rreth 3.8 kilogramë heroinë, mbi 3 kilogramë kokainë, 46 kilogramë substanca për përzierje të drogës, 12 automjete, dy armë zjarri, si dhe shuma të konsiderueshme parash në euro dhe franga zvicerane. Autoritetet vlerësojnë se fitimi i përgjithshëm nga aktiviteti kriminal arrinte në rreth 1 milion euro.
Tetë persona, të moshës 22 deri në 32 vjeç, të gjithë shtetas shqiptarë, u arrestuan dhe u vendosën në paraburgim. Ata janë vënë nën akuzë për transport, posedim dhe shitje të lëndëve narkotike, si edhe për mbajtje të paligjshme të armëve. Sipas autoriteteve franceze, të dyshuarit nuk kishin precedentë penalë të njohur më parë në Francë.
Gazeta Si â Mund tĂ« duket e kundĂ«rta, por nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, njĂ« ftohje nuk rrit drejtpĂ«rdrejt gjasat e prekjes nga gripi, sepse janĂ« dy viruse tĂ« ndryshme.
Ftohjet, në fakt, mund të shkaktohen nga mbi 260 viruse; gripi që qarkullon këtë sezon shkaktohet kryesisht nga viruset e influencës A, me një prevalencë të fortë të llojit A/H3N2, i quajtur zakonisht varianti K.
Jo vetëm që ftohja nuk është përgjegjëse për gripin, por sipas disa studimeve shkencore, mund të jetë një aleat i papritur në parandalimin e tij.
Virologu shpjegon
Fabrizio Pregliasco, virolog dhe drejtor shkencor i Observatorit tĂ« Viruseve dhe Respiratore, shpjegon arsyen: âNĂ«se jam i infektuar me njĂ« virus, si njĂ« rinovirus qĂ« shkakton ftohjen e zakonshme, mbrojtjet e mia antivirale aktivizohen dhe zvogĂ«lojnĂ« mundĂ«sinĂ« e infektimit nga njĂ« virus tjetĂ«r, sepse ato shkaktojnĂ« njĂ« pĂ«rgjigje imune gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se qĂ« pĂ«rfshin gjithashtu formimin e antitrupave relativisht jospecifikĂ«. Kjo mund tĂ« ofrojĂ« mbrojtje tĂ« pjesshme kundĂ«r viruseve tĂ« tjera, si gripi A, dhe tĂ« vonojĂ« pĂ«rhapjen e tyre nĂ« tĂ« gjithĂ« popullatĂ«nâ.
MegjithatĂ«, virologu italian paralajmĂ«ron: âNdĂ«rsa Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« nuk mund tĂ« kapĂ«sh dy viruse nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, ekziston njĂ« rrezik tjetĂ«r: pasi tĂ« jesh shĂ«ruar nga ftohja, mund tĂ« pĂ«rjetosh njĂ« infeksion viral tĂ« mĂ«vonshĂ«m, sepse sistemi imunitar mbetet i dobĂ«suar. NĂ« veçanti, po shohim pneumoni bakteriale pneumokoksike tek tĂ« moshuarit, tĂ« kategoritĂ« me imunitet tĂ« dobĂ«t dhe fĂ«mijĂ«t shumĂ« tĂ« vegjĂ«lâ.
A është më mirë të qëndrosh ngrohtë?
Pastaj Ă«shtĂ« çështja e parandalimit. âBlloko trupin ose do tĂ« ngrish deri nĂ« vdekjeâ: Ă«shtĂ« njĂ« refren i zakonshĂ«m kĂ«tĂ« sezon, qĂ« nxit idenĂ« se tĂ« ftohesh do tĂ« sĂ«murĂ«sh.
Dhe është e vërtetë që sëmundjet janë më të zakonshme gjatë muajve të dimrit, por a është e vërtetë që ka më shumë të ngjarë të infektohesh me grip nëse harron kapelen, shallin dhe dorezat? Jo pikërisht.
Fabrizio Pregliasco sqaron: âFtohjet dhe gripi shkaktohen nga viruset qĂ« pĂ«rhapen pĂ«rmes pikave tĂ« frymĂ«marrjes ose nga njĂ« person nĂ« tjetrin. MegjithatĂ«, ka njĂ« grimcĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«: shumĂ« viruse mbijetojnĂ« mĂ« gjatĂ« nĂ« kushte mĂ« tĂ« ftohta dhe mĂ« tĂ« thata, duke rritur mundĂ«sinĂ« qĂ« ato tĂ« vazhdojnĂ« dhe tĂ« pĂ«rhapin infeksionin. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, nĂ« tĂ« ftohtĂ«, ne kalojmĂ« mĂ« shumĂ« kohĂ« brenda, nĂ« hapĂ«sira tĂ« mbushura me njerĂ«z dhe tĂ« ajrosura dobĂ«t, duke e bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« lehtĂ« qĂ« viruset tĂ« kalojnĂ« nga njĂ« person nĂ« tjetrin. SĂ« fundmi, zvogĂ«limi i dritĂ«s sĂ« diellit nĂ« dimĂ«r gjithashtu zvogĂ«lon prodhimin e vitaminĂ«s D, e cila mund tĂ« dobĂ«sojĂ« sistemin imunitarâ.
Gazeta Si â Mes kategorive tĂ« ndryshme, nĂ« tĂ« cilat mund tĂ« ndahen njerĂ«zit, janĂ« ata qĂ« bĂ«jnĂ« dush nĂ« mĂ«ngjes dhe ata qĂ« bĂ«jnĂ« dush nĂ« mbrĂ«mje.
Disa njerëz zgjedhin që i zgjedhin të dyja zakonet, sepse përshtatet më mirë në rutinën e tyre të përditshme, ndërsa të tjerë kanë një teori rreth kësaj: për ata që bëjnë dush në mbrëmje, për shembull, shpesh ndodh, sepse të shkosh në shtrat me djersën e ditës është johigjienike.
PĂ«r ata qĂ« bĂ«jnĂ« dush nĂ« mĂ«ngjes, ndodh, sepse dushi sapo zgjohen Ă«shtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« e shkĂ«lqyer pĂ«r tâu zgjuar.
Të dyja teoritë janë të bazuara mirë, thonë mjekët, por zakonet e dikujt, cilatdo qofshin ato, mund të përmirësohen duke marrë parasysh faktorë të tjerë, siç është koha e vitit.
Përfitimet e një dushi në mëngjes
Michael Grandner, drejtor i njĂ« programi kĂ«rkimor pĂ«r gjumin nĂ« Universitetin e ArizonĂ«s, shpjegoi pĂ«rrevistĂ«n âTimeâ, se njĂ« dush nĂ« mĂ«ngjes ndihmon nĂ« thyerjen e inercisĂ« sĂ« gjumit, sepse temperatura e trupit bie gjatĂ« natĂ«s, gjĂ« qĂ« nxit gjumin.
Një dush i nxehtë përshpejton ritmet natyrore cirkadiane, duke ngrohur trupin dhe duke e përgatitur atë për aktivitetet e mëngjesit.
Një tjetër përfitim i dushit në mëngjes, është për njerëzit që duhet të heqin mjekrën: avulli nga një dush i nxehtë, ngroh gjithashtu folikulat e qimeve të fytyrës, duke e bërë procesin më të rehatshëm.
Përfitimet e një dushi në mbrëmje
Një dush në mbrëmje ka një efekt të ngjashëm dhe të kundërt me një dush në mëngjes në ritmet cirkadiane, shpjegoi Grandner.
Ndërsa një dush i nxehtë ngroh trupin, tharja menjëherë pas tij e freskon lëkurën dhe nëse nuk angazhoheni në ndonjë aktivitet, temperatura e trupit tuaj vazhdon të bjerë, duke lehtësuar gjumin.
Sipas Janet K. Kennedy, njĂ« psikologe dhe eksperte e gjumit nga Nju Jorku, e cila foli me âNew York Timesâ pĂ«r kĂ«tĂ« temĂ«, koha mĂ« e mirĂ« pĂ«r tĂ« arritur kĂ«tĂ« efekt Ă«shtĂ« 90 minuta para gjumit.
Kennedy shpjegoi gjithashtu se një dush i nxehtë ndihmon në çlirimin e tensionit të muskujve, një tjetër përfitim para gjumit.
Gjëja e rëndësishme është të mos e teproni: më shumë se 10 minuta në një dush shumë të nxehtë mund të dëmtojnë lëkurën, duke shkaktuar acarim ose thatësi, sepse e zhvesh atë nga sebumi, vaji natyral i prodhuar nga lëkura.
E njëjta gjë, sigurisht, vlen edhe për banjat e nxehta. Dushet më të shkurtra janë gjithashtu më të qëndrueshme nga ana mjedisore.
PĂ«rfitimi i dytĂ« i dushit nĂ« mbrĂ«mje, Ă«shtĂ« njĂ« nga ata qĂ« e kanĂ« kĂ«tĂ« zakon: larja para gjumit. George Cotsarelis, profesor i dermatologjisĂ« nĂ« Universitetin e PensilvanisĂ«, i tha âTimeâ, se gjatĂ« ditĂ«s, trupi (sidomos flokĂ«t) mbledhin shumĂ« grimca tĂ« ndryshme irrituesish, tĂ« cilat, nĂ«se nuk hiqen para gjumit, pĂ«rfundojnĂ« nĂ« çarçafĂ«.
Ky aspekt duhet tĂ« merret nĂ« konsideratĂ« veçanĂ«risht nga njerĂ«zit alergjikĂ« ndaj polenit tĂ« pranverĂ«s, tĂ« cilĂ«t mund tĂ« pĂ«rpiqen tĂ« shmangin ândotjeâ e shtratit tĂ« tyre.
Gary Goldenberg, njĂ« dermatolog nga Nju Jorku dhe profesor nĂ« Spitalin Universitar Mount Sinai, i intervistuar nga âNew York Timesâ, megjithatĂ« nuk Ă«shtĂ« dakord nĂ« lidhje me pĂ«rfitimet pastruese tĂ« njĂ« dushi nĂ« mbrĂ«mje.
Ne djersitemi natën dhe kur ngrihemi nga shtrati në mëngjes, çarçafët përmbajnë djersë dhe baktere, edhe pse jemi larë para gjumit.
SidoqoftĂ«, Ă«shtĂ« mirĂ« tĂ« mos harroni tâi thani flokĂ«t plotĂ«sisht para se tĂ« flini: nĂ«se janĂ« ende tĂ« lagura, folikulat e flokĂ«ve nĂ« kokĂ«n tuaj mund tĂ« fryhen nĂ«se shtypen pas njĂ« jastĂ«ku gjatĂ« gjithĂ« natĂ«s dhe kjo dĂ«mton flokĂ«t tuaj.
Dallimet sezonale
Goldenberg sugjeron që kompromisi më i mirë, është të lani flokët dy herë në ditë, pa kaluar shumë kohë në dush dhe pa i larë flokët çdo herë, përveç nëse keni probleme me lëkurën, si dermatiti ose ekzema.
Të bësh dush dy herë në ditë është një zakon i shkëlqyer në verë, por mund të jetë problem në dimër, kur moti e bën lëkurën më të thatë.
NjĂ« zgjidhje Ă«shtĂ« tĂ« pĂ«rdorni njĂ« krem ââhidratues, tĂ« aplikuar pas larjes. MegjithatĂ«, kremi hidratues ofron edhe njĂ« avantazh tjetĂ«r pĂ«r dushet e mbrĂ«mjes: meqenĂ«se duhet pak kohĂ« qĂ« tĂ« pĂ«rthithet â dhe askush nuk dĂ«shiron tĂ« vishet para se tĂ« ndodhĂ« kjo â Ă«shtĂ« mĂ« e pĂ«rshtatshme ta aplikoni nĂ« mbrĂ«mje, si gjĂ«ja e fundit para gjumit. NĂ« fakt, pas njĂ« dushi nĂ« mbrĂ«mje.
Gazeta Si â NĂ« vitin 1967, njĂ« akullnajĂ« kolosale nĂ« AntarktidĂ« u emĂ«rua sipas Fredrik T. Thwaites pĂ«r tĂ« pĂ«rkujtuar rĂ«ndĂ«sinĂ« e studimeve tĂ« tij nĂ« gjeologjinĂ« akullnajore.
Por historia shpesh merr kthesa të papritura, veçanërisht kur bëhet fjalë për ngrohjen globale. Pothuajse 60 vjet më vonë, për disa, emri Thwaites nuk ngjall më kujtimin për profesorin amerikan, por diçka shumë të ndryshme: Apokalipsin.
Për shkak të ngrohjes së ujit të detit, akullnaja e madhe po shkrihet me shpejtësi dhe, në skenarët më pesimistë, mund të destabilizojë pjesën më të madhe të Antarktidës Perëndimore, me pasoja serioze për të gjithë planetin.
Ky Ă«shtĂ« burimi i vlerĂ«simeve katastrofike tĂ« disa ekspertĂ«ve, duke i vĂ«nĂ« edhe nofkĂ«n âAkullnaja e Apokalipsitâ.
Në dekadat e fundit, Akullnaja Thwaites ka kontribuartashmë në rritjen globale të nivelit të detit me disa milimetra, por nëse do të shembej, kjo mund të çonte në një rritje prej më shumë se gjysmë metri.
Dobësimi i saj do të ndikonte në masat e akullit përreth, duke çuar në një rritje afatgjatë të nivelit të detit prej disa metrash, duke zhytur qytete dhe vendbanime bregdetare në pjesën më të madhe të botës. Për këtë arsye, akullnaja është nën mbikëqyrje të veçantë.
Një ekspeditë e kohëve të fundit në Antarktidë e organizuar nga Mbretëria e Bashkuar dhe Koreja e Jugut, u përpoq të instalonte sonda nën shtresën e akullit, në thellësi të madhe, për të studiuar temperaturën dhe shpejtësinë e rrymave që e gërryejnë atë në bazën e saj.
Përfaqësim i thjeshtuar i shkëmbit themelor dhe formacionit të akullit midis Antarktidës Perëndimore (majtas) dhe Antarktidës Lindore (djathtas): raftet e akullit, të pa paraqitura, shtrihen mbi nivelin e detit
Megjithatë, Akullnaja Thwaites është midis 800 dhe 1,200 metra e trashë në pika të ndryshme, dhe përpjekja për ta përshkuar atë deri në ujin e lëngshëm, ishte pjesërisht e pasuksesshme: instrumentet u bllokuan para se të arrinin në destinacionin e tyre.
Të kuptuarit se si ndodh shkrirja në bazën e saj, është thelbësore për të bërë parashikime më të sakta rreth shëndetit të akullnajës.
Antarktida është kontinenti më i paarritshëm në Tokë, jo vetëm, sepse ndodhet pranë Polit të Jugut. Toka e saj është pothuajse tërësisht e mbuluar nga një shtresë akulli që arrin 4,900 metra në pikën e saj më të lartë.
Akulli është më i trashë në zonën qendrore të kontinentit, ku bora grumbullohet dhe ngjeshet për të formuar akullnaja më të dendura dhe më të rënda.
Këto lëvizin nën ndikimin e gravitetit, duke rrëshqitur ngadalë drejt detit, duke mbuluar një ndryshim lartësie prej mijëra metrash.
Pjesa e akullit qĂ« shkĂ«putet nga baza shkĂ«mbore, arrin nĂ« ujĂ« dhe noton, duke u bĂ«rĂ« njĂ« platformĂ« relativisht lundruese e lirĂ«, e aftĂ« tĂ« lĂ«vizĂ« sipas shkĂ«mbit themelor â domethĂ«nĂ«, si pjerrĂ«sia e kontinentit, duke u bĂ«rĂ« pĂ«rfundimisht shtrati i detit.
Në dekadat e fundit, uji i detit përreth Antarktidës është bërë gjithnjë e më i ngrohtë për shkak të ngrohjes globale, duke rezultuar në shkrirje të konsiderueshme të shtresave të akullit.
Në Antarktidën Lindore, fenomeni ka qenë më i kufizuar, sepse brigjet janë më të larta dhe si pasojë ka një pjesë më të vogël të akullit në kontakt me ujin.
Transformimi i Akullnajës Thwaites midis viteve 2001 dhe 2019
Në perëndim, ku ndodhet Akullnaja Thwaites, ka shumë më tepër zona nën nivelin e detit, duke rezultuar në ekspozimin më të madh të akullit ndaj ujit të detit dhe temperaturave të tij anormale.
Nën Akullnajën Thwaites, toka anohet në brendësi, duke u bërë më e thellë sa më larg bregdetit. Kjo formë e pjerrët, lejon që uji i detit të depërtojë gjithnjë e më thellë midis shtratit të detit dhe akullnajës, duke bërë që ai të shkrihet më lehtë.
Antarktida Perëndimore është gjithashtu e ekspozuar ndaj rrymave më të ngrohta oqeanike, të cilat e amplifikojnë më tej fenomenin.
Hulumtimet e funditkanë raportuar praninë e vorbullave nënujore që përziejnë ujin, duke përshpejtuar shkrirjen deri në 20 përqind krahasuar me zonat e tjera të bregdetit.
Vëzhgimet nga lart të Thwaites, tani tregojnë qartë se si po shpërbëhet në det. Ndërsa pjesa lindore mbështetet ende nga një platformë akulli, megjithëse e paqëndrueshme, pjesa perëndimore është shembur tashmë, duke krijuar një llucë ajsbergësh të mëdhenj, të cilët nuk pengojnë më rrjedhën e ujit në pjesët më të thella, të brendshme të akullnajës.
Blloqe masive akulli shkëputen periodikisht nga pjesa perëndimore, duke gjeneruar valë sizmike që mund të zbulohen mbi 1,500 kilometra larg.
Shkrirja e Thwaites dhe Pine Island, një tjetër akullnajë e madhe e Antarktidës Perëndimore, është monitoruar nga afër për vite me radhë për shkak të pasojave të saj të mundshme.
TĂ« dy akullnajat veprojnĂ« si njĂ« âtapĂ«â, duke parandaluar qĂ« pjesa tjetĂ«r e akullit tĂ« AntarktidĂ«s PerĂ«ndimore tĂ« rrĂ«shqasĂ« drejt oqeanit, pasi ato ndodhen nĂ« zona ku shkĂ«mbi Ă«shtĂ« nĂ«n nivelin e detit.
ĂshtĂ« llogaritur, se nĂ« 30 vjet, sasia e akullit qĂ« arrin nĂ« det nga Thwaites, Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« se dyfishuar, duke ngritur dyshime se i gjithĂ« sistemi mund tĂ« shembet me pasoja globale. Aktualisht mungon konsensusi shkencor pĂ«r kohĂ«n.
Sipas disa studimeve, shtresa e akullit lindor e Thwaites, mund të shembet deri në fund të dekadës, siç ka ndodhur me pjesën më të madhe të shtresës së akullit perëndimor.
Pjesa e përparme e akullnajës do të ishte pothuajse plotësisht e ekspozuar ndaj ujit, me humbje të konsiderueshme të masës së saj të akullit në dekadat në vijim.
Të tjerë besojnë se afati kohor mund të jetë më i gjatë, megjithëse pajtohen me parashikimin afatgjatë të një kolapsi total dhe të pakthyeshëm.
Ky âafatgjatĂ«â, korrespondon me 200 ose 900 vjet, varĂ«sisht nga variablat dhe simulimet. Modelet mĂ« pesimiste, parashikojnĂ« njĂ« shembje tĂ« shpejtĂ« brenda 250 vjetĂ«sh, pĂ«rveç, nĂ«se i zvogĂ«lojmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« drastike emetimet e gazrave serrĂ« pĂ«r tĂ« zvogĂ«luar rritjen e temperaturĂ«s mesatare globale.
Në një skenar me ngrohje të ulët, rreth gjysma e akullnajës mund të mbetet e paprekur edhe pas 500 vjetësh.
Siç ndodh shpesh me ndryshimet klimatike, dëmi i mundshëm është afatgjatë, por për ta shmangur atë, është e rëndësishme të veprohet në afat të shkurtër.
Uljet e emetimeve deri më tani nuk kanë qenë të mjaftueshme dhe madje edhe simulimet më pak pesimiste, tani tregojnë se do të duhet të jetojmë me një rritje të caktuar të temperaturës mesatare globale, duke u përpjekur të zbusim efektet e saj.
Për këtë arsye, disa grupe kërkimore janë skeptike në lidhje me mundësinë e ndalimit të përkeqësimit të Thwaites dhe akullnajave të tjera dhe po promovojnë një propozim që është, për të thënë të paktën, ambicioz.
âSeabed Curtain Projectâ (Projekti i Perdes sĂ« Shtratit tĂ« Detit), propozon instalimin e njĂ« perdeje gjigante tĂ« ankoruar nĂ« shtratin e detit, duke formuar njĂ« barrierĂ« deri nĂ« 150 metra tĂ« lartĂ« dhe 80 kilometra tĂ« gjatĂ«.
Kjo shtresë gjigante do të bllokonte rrymat e ngrohta oqeanike që rrjedhin përgjatë shtratit të detit drejt bazës së akullnajës.
Këto rryma do të devijoheshin, para se të arrinin vijën e ujit, pikën ku akulli prek për herë të fundit shtratin e detit para se të dilte në det si një shtresë akulli lundruese.
Projekti do të kërkonte një investim fillestar të vlerësuar midis 40 dhe 80 miliardë dollarë dhe do të kërkonte deri në 2 miliardë dollarë në vit për mirëmbajtje.
Elementet e shtresĂ«s do tĂ« zgjasin afĂ«rsisht 25 vjet dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye do tĂ« duhet tĂ« zĂ«vendĂ«sohen periodikisht, ndĂ«rsa themelet pĂ«r tâi ankoruar tĂ« gjitha, do tĂ« duhet tĂ« zgjasin tĂ« paktĂ«n njĂ« shekull.
Sipas promotorëve të iniciativës, instalimi mund të bllokojë deri në 50 përqind të rrjedhës së ujit të nxehtë, duke vonuar shembjen e Thwaites me shekuj dhe duke fituar kohë për të zvogëluar emetimet, gjë që mund të çojë në një ulje të ngrohjes globale në shekujt e ardhshëm.
Sipas promotorëve, kostoja e projektit do të ishte akoma më e ulët se kostoja e përshtatjes globale ndaj rritjes së nivelit të detit, që do të rezultonte nga shembja e akullnajës, por jo të gjithë janë të bindur.
Menaxhimi i vështirë i kampit në akullnajën Thwaites nga ekipi i kërkimit, 27 janar 2026
Edhe pse do të ishte e realizueshme, kritikët argumentojnë se shtresa e madhe do të ishte një masë e dëshpëruar, një lloj fashe që ka të ngjarë të mos jetë e mjaftueshme për të blerë kohë dhe për të ngadalësuar pasojat e pashmangshme.
Janë ngritur gjithashtu shqetësime në lidhje me projektin, i cili është karakterizuar si një shpërqendrim i rrezikshëm nga nevoja për të minimizuar emetimet e gazrave serrë nga aktivitetet njerëzore.
Ădo ndĂ«rhyrje nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ« do tĂ« kĂ«rkonte ende miratimin e kombeve palĂ« nĂ« Traktatin e AntarktidĂ«s, njĂ« marrĂ«veshje ndĂ«rkombĂ«tare qĂ« daton qĂ« nga fundi i viteve 1950 dhe qĂ« pĂ«rfshin 58 vende, gjysma e tĂ« cilave kanĂ« fuqi vendimmarrĂ«se pĂ«r çështjet e AntarktidĂ«s.
Traktati parashikon, ndër të tjera, ruajtjen e Antarktidës dhe për këtë arsye, mbështetësit e Projektit të Perdes së Shtratit të Detit, argumentojnë se vendet nënshkruese duhet ta shqyrtojnë në mënyrë aktive projektin, i cili do të mbronte një nga masat më të mëdha të akullit në Hemisferën Jugore.
Të tjerë, megjithatë, po bëjnë thirrje që vetë vendet nënshkruese të ndalojnë iniciativa të tilla, pasi ato mund të jenë kundërproduktive për ruajtjen e kontinentit, i cili përmban afërsisht 90 përqind të akullit të planetit.
Gazeta Si â QĂ«ndrimi armiqĂ«sor, kĂ«rcĂ«nues dhe agresiv i Trumpit, po bĂ«n qĂ« institucionet evropiane dhe udhĂ«heqĂ«sit e shumĂ« vendeve tĂ« distancohen nga Shtetet e Bashkuara nĂ« aspekte tĂ« ndryshme.
Franca, për shembull, gradualisht do të ndalojë do të ndalojë së përdoruri shërbimet digjitale amerikane në administratën publike, dhe Gjermania po ndërton sistemin e vet satelitor anti-raketë, të ndarë nga ai amerikan.
Megjithatë, kjo nuk është e lehtë dhe në fakt mund të bëhet një problem i madh: vendet e Bashkimit Europian varen nga Shtetet e Bashkuara në shumë sektorë, dhe kjo i bën ato të cenueshme.
Mbrojtja
Europa varet nga Shtetet e Bashkuara për mbrojtjen e saj në mënyra shumë konkrete: Amerika është anëtari më i rëndësishëm i NATO-s, aleancës ushtarake të cilës i përkasin pothuajse të gjitha shtetet evropiane; ajo ka dhjetëra mijëra ushtarë në kontinent (afërsisht 80.000në vendet europiane të NATO-s në vitin 2024); dhe kontrollon një pjesë të konsiderueshme të kokave bërthamore të Europës.
Shumica e ushtrive europiane janĂ« tĂ« armatosura nga industritĂ« amerikane. Kjo varĂ«si Ă«shtĂ« veçanĂ«risht e fortĂ« pĂ«r teknologjitĂ« mĂ« tĂ« pĂ«rparuara, tĂ« tilla si raketat, avionĂ«t luftarakĂ« dhe sistemet anti-raketore, pĂ«r tĂ« cilat industritĂ« amerikane posedojnĂ« teknika dhe ekspertizĂ« qĂ« janĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r tâu replikuar.
Një avion ushtarak amerikan F-35A gjatë ceremonisë zyrtare të dorëzimit në Bazën Ajrore Florennes, Belgjikë, më 13 tetor 2025
Energjia
Pas pushtimit tĂ« UkrainĂ«s nga Rusia nĂ« vitin 2022, Bashkimi Europian vendosi tĂ« zvogĂ«lojĂ« importet e gazit rus dhe filloi tâi zĂ«vendĂ«sojĂ« ato me gaz amerikan, i cili shpejt u bĂ« thelbĂ«sor.
Nga viti 2021, deri në vitin 2024, përqindja e gazit të importuar nga Shtetet e Bashkuara u dyfishua, nga afërsisht 19, deri në 45 përqind të totalit.
Gazi amerikan mbërrin në Europë si gaz natyror i lëngshëm (LNG), transportohet në transportues të mëdhenj LNG dhe më pas rigazifikohet përpara se të futet në rrjetet kombëtare.
Ky është një proces i kushtueshëm, i cili konsiderohej joekonomik derisa shpërthimi i luftës në Ukrainë shkaktoi një rritje të ndjeshme të çmimeve.
Sasia e gazit natyror të lëngshëm të importuar nga Shtetet e Bashkuara, ka të ngjarë të vazhdojë të rritet në vitet e ardhshme, veçanërisht pasi Komisioni Europian ka premtuar të blejë më shumë në vitin 2025, pikërisht për të fituar favorizimin nga Trumpit.
âNe kemi zgjedhur tĂ« zĂ«vendĂ«sojmĂ« njĂ« varĂ«si me njĂ« tjetĂ«râ, tha pĂ«r âNew York Timesâ, Henning Gloystein, njĂ« studiues nĂ« Grupin Eurasia. âTre vjet mĂ« parĂ«, dukej si njĂ« ide e mirĂ«; sot, jo aq shumĂ«â.
Rritja e eksporteve të gazit natyror të lëngshëm nga Shtetet e Bashkuara në Bashkimin Evropian nga viti 2018 deri në vitin 2025, dhe vendet kryesore që e blejnë atë. Sasia shprehet në miliarda këmbë kub në ditë (1 miliard këmbë kub është afërsisht ekuivalent me 28.3 milion metra kub). Grafiku është marrë nga Instituti Amerikan i Naftës, i cili përdori të dhënat e qeverisë amerikane
Komunikimet hapësinore dhe satelitore
SatelitĂ«t sigurojnĂ« komunikime nĂ« situata emergjente dhe pĂ«rdoren gjithashtu nĂ« ushtri, pĂ«r shembull, pĂ«r tĂ« drejtuar ose kapur raketa ose dronĂ« dhe pĂ«r tâu lejuar ushtarĂ«ve tĂ« orientohen.
BE-ja varet nga Shtetet e Bashkuara edhe nĂ« kĂ«tĂ« drejtim. NdĂ«rkohĂ«, ajo po zhvillon konstelacionin e vet satelitor tĂ« quajtur IRISÂČ (InfrastrukturĂ« pĂ«r RezistencĂ«, NdĂ«rlidhje dhe Siguri nĂ«pĂ«rmjet Satelitit), tĂ« cilĂ«n Komisioni pret ta pĂ«rfundojĂ« ârreth vitit 2029â.
Edhe qasja në kapacitetin për të lëshuar satelitët e saj, është një problem. Programi hapësinor europian është shumë më pak i financuar se ai i SHBA-ve dhe është më pak i zhvilluar.
Bashkimi Europian ka lĂ«shuesin e vet operativ (âArianeâ) dhe sistemin e vet tĂ« lĂ«shimit (âVegaâ), por ato janĂ« ende tĂ« pamjaftueshme.
Në shumë raste, këto duhet të mbështeten në lëshimet nga SpaceX, kompania në pronësi të miliarderit amerikan, Elon Musk, e cila, megjithatë, ka një marrëdhënie të ndërlikuar me BE-në: në të kaluarën, ajo është përpjekur të ndërhyjë në politikën e brendshme të disa vendeve duke mbështetur të djathtën ekstreme, dhe Komisioni Europian ka akuzuar rrjetin e saj social X për shkelje të ndryshme.
NjĂ« raketĂ« âAriane 6â
Interneti dhe shërbimet digjitale
Rreth 90% e kapacitetit të komunikimit nëpërmjet kabllove nëndetëse të përdorura për komunikim midis Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Europian, kontrollohet nga kompanitë amerikane.
Shumica dërrmuese e telefonave inteligjentë të përdorur në BE përdorin gjithashtu sisteme operative amerikane.
Faqet e internetit dhe shërbimet online funksionojnë falë ofruesve të cloud-it, kompanive që ruajnë të dhëna dhe informacione në serverat e tyre.
Një pjesë e madhe e të dhënave të individëve dhe kompanive europiane ruhen nga tre ofrues të cloud-it amerikan: Amazon, Google dhe Microsoft.
Përtej varësisë, kjo krijon një problem me mbrojtjen e të dhënave, pasi autoritetet amerikane mund të kërkojnë qasje në informacionin e ruajtur në serverat e këtyre kompanive.
Pamje e jashtme e selisë së Gjykatës Ndërkombëtare Penale në Hagë, Holandë
Pagesat
Pagesat digjitale nĂ« Bashkimin Europian trajtohen kryesisht nga dy kompani tĂ« mĂ«dha amerikane: âVisaâ dhe âMastercardâ, tĂ« cilave iu bashkua âPayPalâ vitet e fundit.
Ashtu si me internetin dhe shërbimet digjitale, rreziku është që Shtetet e Bashkuara të pezullojnë përdorimin e këtyre sistemeve të pagesave si një mjet presioni politik.
Ka precedentĂ« edhe kĂ«tu: pĂ«r shembull, kartat âMastercardâ dhe âVisaâ u bĂ«nĂ« tĂ« papĂ«rdorshme nĂ« Rusi pas sanksioneve tĂ« vitit 2022.
Individët që i nënshtrohen sanksioneve individuale, siç janë gjyqtarët e Gjykatës Ndërkombëtare Penale dhe raportuesja e OKB-së, Francesca Albanese, gjithashtu përballen me probleme të ngjashme.
VarĂ«sia ndryshon midis vendeve evropiane: Irlanda, Greqia dhe Portugalia, pĂ«r shembull, janĂ« tĂ«rĂ«sisht tĂ« varura nga âVisaâ dhe âMastercardâ, ndĂ«rsa tĂ« tjera, si Gjermania, Franca dhe Holanda, kanĂ« gjithashtu sisteme kombĂ«tare.
Bashkimi Europian mund të fitojë pavarësi më të madhe duke futur euron digjitale, një monedhë që nuk mbështetet nga qarqet tradicionale, siç janë kartat e kreditit ose kartat e debitit.
Banka Qendrore Europiane po punon për këtë dhe vlerësohet se mund të bëhet funksionale deri në vitin 2029.
Gazeta Si â Java filloi me ceremoninĂ« e ndarjes sĂ« çmimeve Grammy, çmimet prestigjioze amerikane tĂ« muzikĂ«s qĂ« mbahen çdo vit nĂ« Los Angeles.
Bad Bunny, Lady Gaga, Billie Eilish dhe Chappell Roan ishin tĂ« pranishĂ«m, ndĂ«r tĂ« tjerĂ«. Gjithashtu nĂ« Los Angeles ishte premiera e filmit âDraculaâ tĂ« Luc Besson, ku luanin Milla Jovovich dhe vajza e saj Ever Anderson; mĂ« pas erdhi premiera nĂ« LondĂ«r e filmit âWuthering Heightsâ, me protagonistĂ« Jacob Elordi, Margot Robbie dhe Helen Mirren; ndĂ«rsa kasti i serialit televiziv âPluribusâ ishte njĂ« ngjarje e Apple TV+.
Atmosfera olimpike po fillon të përshkojë edhe këtë rubrikë: ia vlente të fotografohej Snoop Dogg, i cili përveçse mbante pishtarin në Gallarate, u pa edhe në një makinë për ripërpunimin e akullit në pistën e patinazhit artistik; JD Vance, i cili zbarkoi në Malpensa; Sergio Mattarella i veshur me xhaketën e bardhë të atletëve olimpikë italianë.
Gjithashtu aktorja Michelle Yeoh dhe bashkëshorti i saj Jean Todt, të ftuar në La Scala në Milano në një ceremoni të Komitetit Ndërkombëtar Olimpik. Së fundmi, aktori Jason Momoa duke luajtur bas me grupin e tij të këngëve rock.
Gazeta Si â Administrata Amerikane e Zbatimit tĂ« Ligjit pĂ«r DrogĂ«n (DEA) ka lĂ«shuar njĂ« raport mbi partnerin e Delcy RodrĂguez, libanezin tridhjetĂ« e gjashtĂ« vjeçar Yussef Abou Nassif, njĂ« burrĂ« i pashĂ«m, 20 vjet mĂ« i ri se presidentja e pĂ«rkohshme e VenezuelĂ«s.
Së bashku me dy vëllezërit e tij, Omarin dhe Jamalin, ai dyshohet se ka grumbulluar një pasuri prej 500 milionë dollarësh falë kontratave qeveritare, që përkon me fillimin e krizës më të keqe humanitare që vendi i Amerikës së Jugut ka përjetuar ndonjëherë. Ose, me fjalë të tjera, si të pasurohesh në kohë varfërie.
Një foto e çiftit në një plazh të Karaibeve po qarkullon në internet. Ajo mban veshur një bluzë blu, duke u dukur shumë serioze.
Ai mban një keffiyeh mbi kokë dhe një varëse gjerdani rreth qafës, me mjekër dhe një buzëqeshje simpatike.
Për vite me radhë, ndërsa partnerja e tij u ngjit në radhët e pushtetit në Karakas, Youssef mbeti në hije pas saj.
Pothuajse i fshehur. Disa e njohin atë si një folës motivues, i specializuar në teknikat për të ndihmuar njerëzit të kapërcejnë frikën nga skena. Marrëveshjet e tij të biznesit, tani nën shqyrtimin e DEA-s, janë të një natyre krejtësisht të ndryshme.
Dokumenti i AgjencisĂ« Amerikane tĂ« Zbatimit tĂ« Ligjit pĂ«r DrogĂ«n, i pĂ«rpiluar bazuar nĂ« hetime tĂ« brendshme dhe hetime gazetareske nga faqja e internetit âArmando Infoâ, pĂ«rshkruan se si vĂ«llezĂ«rit Abou Nassif, tĂ« njohur me nofkĂ«n âgrupi arabâ nĂ« korridoret e pushtetit, konsoliduan njĂ« perandori multimilion dollarĂ«she gjatĂ« ngritjes politike tĂ« Delcy RodrĂguez dhe vĂ«llait tĂ« saj, Jorge nĂ«n regjimin e NicolĂĄs Maduro.
Midis viteve 2017 dhe 2018, kur filloi marrĂ«dhĂ«nia e Delcy dhe Youssef, ata dyshohet se fituan 413 milionĂ« dollarĂ« nĂ« kontrata pĂ«rmes fondeve nga Komitetet Lokale pĂ«r Furnizim dhe Prodhim (Clap), njĂ« sistem shpĂ«rndarjeje ushqimesh i subvencionuar nga qeveria Chaviste qĂ« ofron ushqim me cilĂ«si tĂ« ulĂ«t [âŠ]
Para se të konsolidonte perandorinë e tij të biznesit, Youssef kishte punuar deri në vitin 2010 për Interbursa, një firmë ndërmjetësimi latino-amerikane.
Ishte një kohë kur shtrembërimet në kontrollet e këmbimit garantonin fitime të jashtëzakonshme për ata që dinin të spekulonin në kufijtë e sistemit.
Më pas, së bashku me vëllezërit e tij, ai zhvilloi një konglomerat që përfshin sektorë të tillë si importet e ushqimeve, ndërtimi, shërbimet turistike, pasuritë e paluajtshme dhe paketimi i produkteve.
NjĂ« nga kompanitĂ«, Ă«shtĂ« âMass Joy Industries Ltdâ, e regjistruar nĂ« Hong Kong dhe e lidhur me operacione tregtare qĂ« importojnĂ« ushqime dhe mallra tĂ« tjera nĂ« VenezuelĂ«.
Këto produkte iu shitën më pas CLAPS-it. Në vitin 2019, vëllezërit Abou Nassif hynë gjithashtu në sektorin e kujdesit shëndetësor, duke shitur komplete hemodialize Institutit të Sigurimeve Shoqërore të Venezuelës për 145 milionë euro. Spitalet publike ishin në prag të kolapsit dhe pacientët me veshka po vdisnin nga mungesa e furnizimeve.
MegjithatĂ«, âGrupi arabâ po lulĂ«zonte. VĂ«llezĂ«rit paguheshin me naftĂ« bruto, duke fituar kĂ«shtu njĂ« pikĂ«mbĂ«shtetje nĂ« tregtinĂ« e naftĂ«s, e cila ishte burimi jetĂ«sor i ekonomisĂ« venezueliane.
Yussef Abou Nassif zotĂ«ron gjithashtu rrjetin e minimarketeve âOk Martâ, tĂ« lançuar gjatĂ« pandemisĂ«, i cili, sipas mediave lokale, fiton afĂ«rsisht 500 milionĂ« dollarĂ« nĂ« vit [âŠ]
MarrĂ«dhĂ«nia e tij me Delcy-n, do tâi kishte hapur dyert Yussef-it drejt ministrive dhe kompanive publike, ku merren vendime se kush ka rĂ«ndĂ«si dhe kush lulĂ«zon nĂ« njĂ« vend tĂ« shkatĂ«rruar nga kriza ekonomike.
Megjithatë, raporti nuk gjeti prova për të konfirmuar dyshimet rreth lidhjeve të vëllezërve Abou Nassif me organizata si, Hamasi ose Hezbollahu, të cilat veprojnë gjithashtu në Venezuelë.
Gazeta Si â NjĂ« javĂ« pune e planifikuar saktĂ«sisht, duke pĂ«rfshirĂ« edhe pushimet. PĂ«rveç se, nĂ« vend tĂ« zyrave, kishte vila dhe apartamente; nĂ« vend tĂ« tavolinave, kasaforta dhe bizhuteri.
Ky është imazhi që del nga hetimet e policisë së Kazertës (Napoli), të cilat çuan në arrestimin e katër grabitësve shqiptarë.
Ata dyshohen seriozisht â megjithĂ«se ende nĂ« fazat e hershme tĂ« hetimeve paraprake â se janĂ« pjesĂ« e njĂ« grupi kriminal tĂ« specializuar nĂ« vjedhje banesash dhe grabitje me armĂ«.
Në shtëpitë e katër të dyshuarve, policia gjeti gati 100,000 euro cash, supermakina me shpejtësi të lartë dhe ar e bizhuteri, që ka të ngjarë të vlejnë miliona euro, si dhe dy pistoleta gjysmëautomatike dhe targa të shumta të falsifikuara.
Hetimet
Hetimi, filloi në mbrëmjen e 1 nëntorit të vitit të kaluar, pas një vjedhjeje në shtëpinë e një mjeku të njohur në San Leucio. Një episod që, me kalimin e kohës, është zbuluar se nuk është aspak i izoluar.
PĂ«rpjekjet hetimore çuan nĂ« identifikimin e njĂ« grupi prej pesĂ« shqiptarĂ«sh â katĂ«r prej tĂ« cilĂ«ve janĂ« arrestuar tani â tĂ« akuzuar pĂ«r njĂ« seri tĂ« gjatĂ« grabitjesh tĂ« kryera nĂ« tĂ« gjithĂ« rajonin e Kampanjas.
Dhjetëra incidente kriminale janë rindërtuar nga hetuesit: vjedhje banesash që, në disa raste, u përshkallëzuan në grabitje të plota kur pronarët ishin brenda shtëpive të tyre.
Metodat
Ajo qĂ« Ă«shtĂ« mĂ« e habitshme, Ă«shtĂ« metoda. Banda vepronte gjithmonĂ« gjatĂ« tĂ« njĂ«jtit interval kohor, midis orĂ«s 16:00 dhe 22:00, me njĂ« rregullsi qĂ« tĂ« kujton njĂ« punĂ« me kohĂ« tĂ« plotĂ«. TĂ« dielat, raportojnĂ« mediat italiane, ishin ditĂ« pushimi, si nĂ« çdo javĂ« pune ânormaleâ.
Organizimi i tyre i ftohtë dhe sistematik i lejonte grupit të sulmonte në mënyrë të përsëritur, duke lëvizur me shpejtësi nga një provincë në tjetrën.
âIncidentet kanĂ« shkaktuar alarm tĂ« madh publik dhe nuk ishte e lehtĂ« tĂ« identifikoheshin katĂ«r banditĂ«t nĂ« njĂ« kohĂ« kaq tĂ« shkurtĂ«râ, â tha Prokurori Publik, Bruni gjatĂ« njĂ« konference pĂ«r shtyp nĂ« zyrĂ«n e tij.
NjĂ« nga zyrtarĂ«t e policisĂ«, Massimiliano Russo, shpjegoi se âduke pasur parasysh sasinĂ« e arit tĂ« gjetur, ne gjithashtu vendosĂ«m, sĂ« bashku me Shefin e PolicisĂ«, tĂ« ngrinim njĂ« tabelĂ« njoftimesh publike pĂ«r tâu lejuar pronarĂ«ve tĂ« sendeve, tĂ« cilĂ«t padyshim kanĂ« paraqitur raporte pĂ«r vjedhje ose grabitje, tâi rimarrin atoâ.
Hetimet po vazhdojnë për të përcaktuar me saktësi detajet e organizatës dhe për të përcaktuar përgjegjësitë e mëtejshme.
Operacioni, me 5 policë të plagosur
GjatĂ« konferencĂ«s pĂ«r shtyp, u theksua se katĂ«r grabitĂ«sit e arrestuar, ishin nga njĂ« fshat i vogĂ«l nĂ« veri tĂ« ShqipĂ«risĂ« dhe qĂ« e pĂ«rshkruanin veten si âkushĂ«rinjâ, edhe pse nuk kishin lidhje familjare me njĂ«ri-tjetrin.
Bastisja u zhvillua në komunat ku jetojnë të katër personat me familjet e tyre, përkatësisht San Marcellino dhe Cesa.
Gati 100 oficerë nga policia e Kazertës morën pjesë në operacion; shtëpitë e katër shqiptarëve u rrethuan, por kjo nuk i pengoi përpjekjet për arratisje dhe reagimet e dhunshme nga ana e tyre.
Në veçanti, një nga katër shqiptarët iku mbi çati, një tjetër sulmoi oficerët, por momenti më i rrezikshëm ndodhi në San Marcellino, kur i afërmi i njërit prej të dyshuarve u hodh nga kati i parë drejt oficerëve që ishin poshtë, gati për ta arrestuar.
Burri, me peshë afërsisht 100 kg, një i afërm i gruas së njërit prej të arrestuarve, po ashtu shqiptar, kërceu nga kati i parë i një ndërtese mbi oficerët, duke plagosur pesë prej tyre, për të lehtësuar arratisjen e të afërmit të tij (përfundimisht të pasuksesshme).
Pozicioni i tij tani po shqyrtohet nga Zyra e Prokurorit për të sqaruar rolin e tij të mundshëm në organizatën kriminale.
Gazeta Si â NĂ« shtator tĂ« vitit 1962, John Lennon, Paul McCartney, George Harrison dhe Ringo Starr i dorĂ«zuan regjistrimin e parĂ« tĂ« kĂ«ngĂ«s âPlease Please Meâ George Martin, njĂ« producent muzikor pĂ«r shtĂ«pinĂ« diskografike âParlophoneâ.
Kjo ishte kĂ«nga qĂ« mĂ« vonĂ« do tĂ« çonte nĂ« albumin e tyre debutues nĂ« studio me tĂ« njĂ«jtin titull (i paraprirĂ« nga kĂ«nga 45 rpm âLove Me Do/P.S. I Love Youâ).
Ashtu si me shumĂ« kĂ«ngĂ« tĂ« tjera, Lennon e kishte kompozuar atĂ« ndĂ«rsa jetonte nĂ« shtĂ«pinĂ« e tezes sĂ« tij, Mary Elizabeth Stanley, e njohur si âMimiâ.
Fillimisht ishte menduar të ishte shumë ndryshe nga kënga optimiste, emocionuese dhe e kërcyeshme që njohim sot: Lennon kishte kompozuar një aranzhim më të ngadaltë dhe më solemn, të frymëzuar nga baladat e këndshme të kantautorit amerikan, Roy Orbison.
Megjithatë, Martini nuk ishte i kënaqur me rezultatin. Ai e ndjeu potencialin e këngës dhe sugjeroi përshpejtimin e tempit, shtimin e një ritmi harmonik dhe forcimin e ndërveprimit vokal midis Lennon dhe McCartney, duke i strukturuar vargjet si një lloj reagimi të afërt.
Parandjenjat e tij u vĂ«rtetuan: âPlease Please Meâ, arriti shpejt numrin njĂ« nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar dhe u bĂ« njĂ« nga hitet e para tĂ« mĂ«dha tĂ« âBeatlesâ.
âNe u turpĂ«ruam pak qĂ« ai kishte dalĂ« me njĂ« zgjidhje mĂ« tĂ« mirĂ« se e jonaâ, rrĂ«feu McCartney vite mĂ« vonĂ« nĂ« dokumentarin âThe Beatles Anthologyâ.
Grupi i rokut âThe Beatlesâ pozojnĂ« pĂ«r njĂ« portret nĂ« studio me producentin e tyre George Martin rreth vitit 1964. (Nga e majta nĂ« tĂ« djathtĂ«) George Harrison, Paul McCartney, George Martin, John Lennon
Ishte njĂ« nga shumĂ« rastet nĂ« tĂ« cilat Martini, i lindur mĂ« 3 janar, 100 vjet mĂ« parĂ«, ndikoi ndjeshĂ«m nĂ« punĂ«n e âBeatlesâ, duke ndihmuar nĂ« pĂ«rcaktimin e tingullit, aranzhimeve dhe metodave tĂ« tyre nĂ« studio.
IdetĂ« e Martinit ishin aq tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r diskografinĂ« e grupit mĂ« tĂ« famshĂ«m dhe me ndikim tĂ« tĂ« gjitha kohĂ«rave saqĂ«, qĂ« nĂ« vitet 1960, kritikĂ«t dhe gazetarĂ«t filluan ta quanin atĂ« âBeatles i pestĂ«â.
Soloja e pianos nĂ« âIn My Lifeâ, soloja e trombĂ«s nĂ« âPenny Laneâ, roli qendror i instrumenteve me tela nĂ« âYesterdayâ dhe âEleanor Rigbyâ, zbehja pĂ«rfundimtare e âAll You Need Is Loveâ dhe montazhi i famshĂ«m i dy versioneve tĂ« ndryshme tĂ« âStrawberry Fields Foreverâ, i pĂ«rftuar duke bashkuar dy kaseta nĂ« tonalitete dhe kohĂ« tĂ« ndryshme, ishin tĂ« gjitha shpikje tĂ« tij.
Dhe nĂ« vitin 1965, kur u largua nga âParlophoneâ, ai themeloi kompaninĂ« e tij tĂ« prodhimit, âAssociated Independent Recordingâ (AIR).
Ishte një veprim shumë i guximshëm për kohën: deri atëherë, prodhimi (domethënë, të gjitha fazat që çuan në publikimin e një albumi, nga regjistrimi deri te miksimi), ishin konceptuar si një funksion i brendshëm i shtëpive diskografike, të cilat ishin në gjendje të ushtronin kontroll shumë të ngushtë krijues mbi muzikantët e tyre të kontraktuar, duke kufizuar shpesh kreativitetin e tyre.
AIR i dha Martinit njëfarë pavarësie, pasi ai nuk kishte më nevojë të përmbushte pritjet e një klienti.
Ai mund tĂ« ndĂ«rhynte nĂ« regjistrime me liri mĂ« tĂ« madhe, duke futur rregullimet qĂ« ai i konsideronte mĂ« tĂ« pĂ«rshtatshme, dhe mbi tĂ« gjitha, tĂ« mbante pronĂ«sinĂ« e kasetave kryesore â regjistrimet origjinale tĂ« albumeve, ato nga tĂ« cilat rrjedhin tĂ« gjitha tĂ« tjerat â dhe pastaj tâua licenconte ato kompanive tĂ« ndryshme diskografike.
FalĂ« famĂ«s qĂ« kishte fituar duke punuar me âBeatlesâ, grupet muzikore dhe muzikantĂ«t shpejt filluan tĂ« nxitonin pĂ«r tĂ« punuar me tĂ«, tĂ« bindur se kontributi i tij do tĂ« kishte njĂ« ndikim vendimtar nĂ« tingullin pĂ«rfundimtar tĂ« regjistrimeve tĂ« tyre. Martin lindi nĂ« LondĂ«r nĂ« vitin 1926 dhe filloi tĂ« luante piano nĂ« moshĂ«n gjashtĂ« vjeç.
Nga viti 1947, deri në vitin 1950, ai ndoqi Shkollën e Muzikës dhe Dramës Guildhall, një shkollë e shquar në Londër, ku, përveç përsosjes së aftësive të tij në piano, filloi të luante oboe.
NĂ« vitet 1950, ai punoi pĂ«r disa muaj nĂ« BBC, duke u pĂ«rqendruar kryesisht nĂ« edukimin muzikor, dhe nga viti 1955 u bĂ« producenti kryesor i âParlophoneâ.
GjatĂ« atyre viteve, Martin regjistroi gjithashtu â duke e interpretuar vetĂ« dhe duke pĂ«rdorur pseudonimin Ray Cathode â njĂ« kĂ«ngĂ« instrumentale tĂ« titulluar âTime Beatâ.
NĂ« dymbĂ«dhjetĂ« vitet para se tĂ« takohej me âBeatlesâ, Martin prodhoi incizime simfonike, dhome dhe korale, albume xhazi dhe njĂ« seri albumesh komike tĂ« njohura, duke pĂ«rfshirĂ« monologĂ« dhe skeçe tĂ« regjistruara nĂ« studio nga komedianĂ«, si Peter Ustinov, Peter Sellers dhe Spike Milligan.
NĂ« vitin 1962, Brian Epstein, menaxheri i parĂ« i âBeatlesâ, luajti pĂ«r Martin demon qĂ« ishte refuzuar nga Decca.
Martin nuk u impresionua veçanërisht nga kënga, por falë këmbënguljes së Epstein, ai vendosi ta njihte më mirë grupin.
Ata u takuan nĂ« Abbey Road Studios mĂ« 6 qershor 1962, pĂ«r njĂ« seancĂ« provash, dhe ishte atje qĂ« Martin nĂ«nshkroi kontratĂ« me âBeatlesâ nĂ« shtĂ«pinĂ« e tij diskografike.
Në fillimet e tyre, marrëdhënia e tyre karakterizohej nga një ndryshim i theksuar në pikëpamjet e tyre mbi mënyrën e konceptimit dhe të kuptimit të muzikës.
âBeatlesâ dhe veçanĂ«risht Lennon dhe McCartney, kishin talente tĂ« jashtĂ«zakonshme nĂ« shkrimin e kĂ«ngĂ«ve, por nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, ata ishin talente tĂ« papĂ«rpunuara me relativisht pak pĂ«rvojĂ« nĂ« aranzhim.
PĂ«r disa vite, Martin u pĂ«rpoq mĂ« kot tâi bindte ata tĂ« pĂ«rfshinin elementĂ« orkestralĂ« nĂ« kompozimet e tyre, duke besuar se kjo qasje do tâi dallonte mĂ« tej nga konkurrenca.
GjĂ«rat ndryshuan nĂ« vitin 1965, gjatĂ« regjistrimit tĂ« albumit âHelp!â, kur Martin e bindi Lennon tĂ« shtonte pjesĂ« flauti pĂ«r tĂ« zbukuruar âYouâve Got to Hide Your Love Awayâ.
Ai gjithashtu arriti ta âkorruptonteâ McCartney-n, duke e bindur atĂ« tĂ« pĂ«rfshinte njĂ« kuartet pĂ«r instrumente harku nĂ« âYesterdayâ, njĂ« kĂ«ngĂ« qĂ«, fillimisht, ishte menduar tĂ« shoqĂ«rohej vetĂ«m me kitarĂ«.
QĂ« nga ai moment, ekuilibri ndryshoi: nuk ishte mĂ« Martin ai qĂ« propozonte pjesĂ« orkestrale, por vetĂ« âBeatlesâ ata qĂ« i inkurajuan ato, duke shtyrĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« kufijtĂ« e tingullit tĂ« tyre.
Shembujt janĂ« tĂ« shumtĂ«: instrumenti prej bronzi shpirtĂ«ror i âGot to Get You into My Lifeâ, banda marshuese qĂ« shoqĂ«ron âYellow Submarineâ, briri francez qĂ« dialogon me vokalin nĂ« âFor No Oneâ, dhe futja e tablas nĂ« âLove You Toâ, njĂ« kĂ«ngĂ« e George Harrison e ndikuar qartĂ« nga muzika indiane.
Martin luajti gjithashtu njĂ« rol kyç nĂ« tĂ« ashtuquajturĂ«n kthesĂ« âpsikedelikâ tĂ« âBeatlesâ: ajo periudhĂ«, nĂ« tĂ« cilĂ«n Lennon, McCartney, Harrison dhe Starr filluan tĂ« performonin gjithnjĂ« e mĂ« pak live, duke u pĂ«rqendruar mĂ« shumĂ« nĂ« punĂ«n nĂ« studio, shpesh nĂ«n ndikimin e drogave, si LSD.
Momentet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« kĂ«saj faze ishin publikimi i âRevolverâ (1966) dhe âSgt. Pepperâs Lonely Hearts Club Bandâ, albumi i tetĂ« i grupit, i publikuar nĂ« vitin 1967 dhe i konsideruar si njĂ« nga albumet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« tĂ« gjitha kohĂ«rave.
GjatĂ« asaj periudhe, kĂ«ngĂ«t e âBeatlesâ ndryshuan thellĂ«sisht: tekstet u bĂ«nĂ« mĂ« sureale dhe aluduese, dhe muzika u bĂ« mĂ« enigmatike, komplekse dhe e shtresuar, edhe pĂ«r shkak tĂ« pĂ«rdorimit tĂ« gjerĂ« tĂ« mbi-dubimeve, efekteve zanore dhe manipulimit tĂ« kasetave.
Kontributi i Martin ishte thelbĂ«sor edhe nĂ« atĂ« kontekst: ai arriti tĂ« pĂ«rkthente intuitat mĂ« eksperimentale tĂ« âBeatlesâ nĂ« zgjidhje muzikore tĂ« kuptueshme dhe koherente, duke i bĂ«rĂ« ato tĂ« arritshme pa i shtrembĂ«ruar.
NjĂ« shembull i famshĂ«m Ă«shtĂ« âA Day in the Lifeâ, kĂ«nga e fundit nga Sgt. Pepperâs Lonely Hearts Club Band.
Krijimi i saj ishte mjaft kompleks: lindi nga bashkimi i dy kĂ«ngĂ«ve tĂ« dallueshme, njĂ«ra e shkruar nga Lennon, bazuar nĂ« disa artikuj qĂ« kishte lexuar nĂ« âDaily Mailâ, tjetra nga McCartney dhe e pĂ«rqendruar nĂ« kujtimet e rutinĂ«s sĂ« tij tĂ« shkollĂ«s sĂ« mesme nĂ« Liverpul.
TĂ« dy kĂ«ngĂ«t ishin shumĂ« tĂ« ndryshme nĂ« strukturĂ«, ritĂ«m dhe tekst, por Martin arriti tâi lidhĂ« ato duke futur njĂ« ndĂ«rhyrje orkestrale komplekse, nĂ« rritje nĂ« mes.
PĂ«r ta bĂ«rĂ« kĂ«tĂ«, ai u frymĂ«zua gjithashtu nga udhĂ«zimet e Lennon, i cili i kĂ«rkoi tĂ« krijonte ânjĂ« tingull qĂ« tĂ« kujtonte fundin e botĂ«sâ.
Sir George Martin, producenti i Beatles, ndërroi jetë në moshën 90-vjeçare në mars 2016
Ai gjithashtu ndau njĂ« ide tjetĂ«r me âBeatlesâ: akordin e fuqishĂ«m tĂ« fundit nĂ« E maxhor, tĂ« luajtur njĂ«kohĂ«sisht nĂ« piano tĂ« shumta. MarrĂ«dhĂ«nia e Martin me âBeatlesâ pĂ«rfundoi nĂ« vitin 1969, pas publikimit tĂ« albumit âAbbey Roadâ.
MegjithatĂ«, nĂ« vitet nĂ« vijim, ai bashkĂ«punoi pĂ«rsĂ«ri me Lennon nĂ« kolonĂ«n zanore pĂ«r dokumentarin âImagineâ: John Lennon dhe me Paul McCartney nĂ« âTug of Warâ, albumin e tij tĂ« tretĂ« solo.
Ai mbikĂ«qyri albume nga muzikantĂ« dhe grupe tĂ« tjera tĂ« famshme: Ella Fitzgerald, Bee Gees, Jeff Beck, Mahavishnu Orchestra, Paul Winter, Cheap Trick, America dhe Ultravox, pĂ«r tĂ« pĂ«rmendur disa, dhe prodhoi âCandle in the Wind 1997â, versionin e âCandle in the Windâ qĂ« Elton John regjistroi pas vdekjes sĂ« PrinceshĂ«s Diana (versioni i parĂ« i kĂ«ngĂ«s iu kushtua Marilyn Monroe).
Martin gjithashtu punoi nĂ« kolonat zanore tĂ« filmave, pĂ«rfshirĂ« filmin e vitit 1964 A Hard Dayâs Night, i cili u pĂ«rqendrua nĂ« fenomenin e Beatle-manisĂ«.
Për këtë punë, ai mori një nominim për çmim Oscar për Muzikën më të Mirë Origjinale. Ai vdiq më 8 mars 2016, në moshën 90 vjeç.
Gazeta Si â Ceremonia e hapjes sĂ« LojĂ«rave Olimpike DimĂ«rore Milano-Cortina 2026 nĂ« Itali, u zhvillua tĂ« premten nĂ« mbrĂ«mje dhe nĂ« pĂ«rgjithĂ«si gjithçka shkoi mirĂ«.
Kishte shumë pritje rreth ceremonisë, sepse, për herë të parë në historinë e Lojërave Olimpike, ajo nuk u mbajt në një qytet të vetëm, por në katër vende të ndryshme: Milano, Cortina, Predazzo (në Trentino) dhe Livigno (në Lombardi).
Ngjarjet më të rëndësishme u mbajtën në Milano, në stadiumin San Siro, por disa pjesë të ceremonisë u zhvilluan edhe në Cortina: betimi olimpik, ndezja e kazanit dhe parada e atletëve, ndër të tjera.
Megjithatë, në Predazzo dhe Livigno, morën pjesë vetëm disa sportistë, të cilët për arsye organizative nuk mund të ishin fizikisht të pranishëm në Milano ose Cortina.
Mariah Carey dhe teleprompteri i saj i personalizuar, himni kombëtar italian i sinkronizuar me buzë, Mattarella në tramvaj dhe sërish Presidenti i Italisë që gabonte në frazën hapëse të Lojërave. Ja një përzgjedhje e momenteve të shquara nga ceremonia.
Gazeta Si â NjĂ« biznesmen italian 54-vjeçar nga Camposampiero, ishte i vendosur tĂ« humbiste peshĂ«. Pas vitesh dietash qĂ« kurrĂ« nuk kishin pasur sukses, Massimo Ferro vendosi tâi besonte njĂ« klinike private nĂ« Milano qĂ« premtonte njĂ« zgjidhje tĂ« qĂ«ndrueshme nĂ« kohĂ«.
NĂ« klinikĂ«n private i propozuan njĂ« udhĂ«tim pĂ«r nĂ« TiranĂ«, ku mund tĂ« regjistrohej nĂ« spitalin privat âTrita Hospitalâ pĂ«r ngushtimin e stomakut, njĂ« ndĂ«rhyrje qĂ« zvogĂ«lon organin.
Ky spital zotëron edhe klinikën estetike DermoLife. Por diçka nuk shkoi siç duhej dhe Massimo Ferro vdiq më 22 dhjetor në Shqipëri.
Për të hedhur dritë mbi ngjarjen, Prokurori i Padovës, Andrea Girlando mori si të dyshuar kirurgun Andrea Formiga dhe dietologen Alessandra Freda, të dy nga Lombardia.
Të hënën në Padova do të kryhet autopsia mbi trupin e Massimos, ndërsa mjeku ligjor i caktuar nga prokuroria është doktori Antonello Cirnelli.
Teknika laparoskopike
Në dhjetor, Ferro kishte kontaktuar kirurgun nëpërmjet mesazheve në whatsApp, duke i dhënë informacion, kosto dhe detaje logjistike.
Ămimi i operacionit, 4,400 euro, ishte shumĂ« mĂ« i ulĂ«t se afĂ«rsisht 15,000 euro tĂ« kĂ«rkuara nĂ« Itali. NĂ« takimin e 6 dhjetorit 2025, Ferro u shfaq me djalin e tij tĂ« madh.
Kirurgu i shpjegoi procedurën, duke e siguruar atë për teknikën laparoskopike dhe shpejtësinë e procedurës.
Edhe pse pacienti vuante nga diabeti i tipit 2 dhe peshonte 108 kg, operacioni ishte planifikuar pĂ«r 18 dhjetor nĂ« TiranĂ«, nĂ« klinikĂ«n âsimotĂ«râ me atĂ« nĂ« Milano.
Testet paraoperative, tĂ« cilat Ferro nuk mundi tâi kryente nĂ« Itali, u shtynĂ« direkt pĂ«r njĂ« ditĂ« para operacionit nĂ« TiranĂ«.
Sipas padisë së familjes (avokatët Stefano Squarise dhe Jenny Lopresti), asnjë nga procedurat e kërkuara nga udhëzimet italiane dhe ndërkombëtare për kirurgjinë e obezitetit nuk u ndoq: asnjë program paraprak dietik ose sjelljeje, asnjë vlerësim multidisiplinor, asnjë përgatitje specifike para operacionit.
Udhëzimet e vetme të dhëna ishin të agjërohej që nga mbrëmja e mëparshme. Massimo Ferro mbërriti në Tiranë më 17 dhjetor me gruan e tij.
Ethe dhe simptoma
TĂ« nesĂ«rmen ai iu nĂ«nshtrua njĂ« operacioni. MenjĂ«herĂ« pas procedurĂ«s, ai telefonoi familjen e tij pĂ«r tâi siguruar ata: âGjithçka shkoi mirĂ«â.
Megjithatë, që nga dita tjetër, diçka ndryshoi. Ferro dukej gjithnjë e më i përgjumur, i papërgjegjshëm dhe sheqeri në gjak i tij mbeti i lartë.
MĂ« 20 dhjetor, ai pati ethe dhe u trajtua me paracetamol. MĂ« 21 dhjetor, me temperaturĂ«n e tij qĂ« u rrit nĂ« 39 gradĂ« Celsius dhe vĂ«shtirĂ«si tĂ« rĂ«nda nĂ« frymĂ«marrje, u dĂ«rgua nĂ« urgjencĂ«n e spitalit publik âNĂ«nĂ« Terezaâ nĂ« TiranĂ«.
Atje, iu nënshtrua analizave, por antibiotiku, sipas padisë iu dha vetëm atë mbrëmje, përpara se të dërgohej përsëri në klinikë.
Gjatë natës, gjendja e Ferros u përkeqësua më tej. Mëngjesin e 22 dhjetorit, ai pësoi një arrest kardiak në klinikën private.
Biznesmeni italian u ringjall përmes aparaturave dhe u transferua me ambulancë në njësinë e kujdesit intensiv në spitalin publik, QSUT.
Pasdite, mjekët e shpallën gjendjen e tij të qëndrueshme, por atë mbrëmje gruaja e tij mori një telefonatë urgjence: kur ajo mbërriti, Massimo Ferro kishte vdekur prej orësh.
Gazeta Si â Kryetari i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha, vlerĂ«soi qĂ«ndrimin e GjykatĂ«s Kushtetuese kundĂ«r padisĂ« sĂ« RamĂ«s pĂ«r pezullimin e zv/kryeministres-ministres Belinda Balluku
Megjithatë, gjatë një bashkëbisedimi online me qytetarët, ai theksoi se Gjykata Kushtetuese ka mëkate, sepse i ka dhënë kohë Ballukut të fabrikojë dhe falsifikojë dokumentet.
Berisha shtoi se kërkesa e Ramës në Gjykatën Kushtetuese nuk kishte të bënte me Ballukun, por me atë vetë.
âPas nĂ«ntĂ« orĂ«sh tĂ« mbyllur nĂ« njĂ« sallĂ«, Gjykata Kushtetuese nuk mori dot vendim pĂ«r tĂ« pranuar kĂ«rkesĂ«n e Edi RamĂ«s. NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r unĂ« vlerĂ«soj qĂ«ndrimin e atyre gjykatĂ«sve, tĂ« cilĂ«t me guximin e tyre rrĂ«zuan njĂ« kĂ«rkesĂ« qĂ« ishte baraz me grusht shteti kundĂ«r shqiptarĂ«ve. Natyrisht gjykata ka mĂ«katin e madh, sepse i dha Lubi Ballukut mbi dy muaj kohĂ« tĂ« fabrikojĂ« dhe falsifikojĂ« çdo dokument. Siç thotĂ« fjala, mĂ« mirĂ« vonĂ« se kurrĂ«, me atĂ« ndarje katĂ«r me katĂ«r, tĂ« paktĂ«n vendimi, kĂ«rkesa e Edi RamĂ«s nuk u miratua dhe pĂ«rfundoi nĂ« kosh tĂ« plehrave, nĂ« fakt bashkĂ« me Edi RamĂ«n. Ajo nuk kishte tĂ« bĂ«nte me Lubi Ballukun, por me pezullimin e Edi RamĂ«s nga detyra dhe ai donte tĂ« krijonte njĂ« mur nga gjykataâ, tha Berisha.
Sipas tij, në këtë moment, populli opozitar duhet të shumëfishojë energjinë dhe forcat në këtë betejë deri në largimin e Edi Ramës nga pushteti.
âAsnjĂ« shqiptar nuk duhet tĂ« pranojĂ« kurrĂ« qĂ« tĂ« shkelmohet e ardhmja e fĂ«mijĂ«ve tanĂ«, e ardhmja europiane e jonaâ, shtoi Berisha. Ai theksoi ndĂ«r tĂ« tjera se mazhoranca nuk do ta lĂ«shojĂ« imunitetin e Ballukut.
Më pas, Berisha ka reaguar ashpër pas konfirmimit të emërimit të ish-deputetit të PD, Dashnor Sula si kryeinspektor i përgjithshëm.
Duke e quajtur âtradhti tĂ« lartĂ«â, Berisha tha se Sula ka kryer veprim tĂ« turpshĂ«m duke i dalĂ« nĂ« krah RamĂ«s nĂ« kohĂ«n mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r tĂ«.
Sipas Berishës, Rama ka arritur të mbajë pushtetin edhe duke korruptuar vazhdimisht eksponentë të opozitës.
Teksa iu pĂ«rgjigj pyetjes sĂ« bĂ«rĂ« nga njĂ«ri prej komentuesit, Berisha e cilĂ«soi SulĂ«n ââmollĂ« tĂ« kalburââ qĂ« ka tradhtuar besimin e demokratĂ«ve.
Gazeta Si â Gjendet trupi i pajetĂ« i 30-vjeçarit Jurgen Karaj, i cili prej 29 ditĂ«sh rezultonte i zhdukur pasi pĂ«rfundoi nĂ« pĂ«rroin e fshatit Dars.
I ndjeri ndodhej në një makinë me drejtues Andi Loshën, i cili në gjendje të dehur humbi kontrollin e mjetit duke bërë që të përfundonin në përrua.
Losha doli nga përroi dhe u largua në banesë pa i treguar as policisë për ngjarjen pasi kishte qenë në gjendje të dehur.
Por pas verifikimeve u zbulua se ai ishte larguar pa ndihmuar shokun e tij. Për gjetjen e Karajt, ishin angazhuar familjarë dhe ekipe nga Kosova të cilat sollën edhe dronë nënujorë për kërkimet në Mat.
Gazeta Si â Franca hapi njĂ« konsullatĂ« nĂ« Nuuk, GroenlandĂ«, tĂ« premten, duke u bĂ«rĂ« vendi i parĂ« i Bashkimit Evropian qĂ« e bĂ«n kĂ«tĂ«.
Më pak se një duzinë shtetasish francezë jetojnë në ishull, dhe hapja e konsullatës është kryesisht një gjest solidariteti me qeverinë e ishullit, i cili është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës dhe ka qenë prej kohësh subjekt i pretendimeve nga Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump.
Hapja u njoftua nga presidenti francez Emmanuel Macron gjatë një vizite në ishull qershorin e kaluar, muaj pas rizgjedhjes së Trump.
Gjithashtu të premten, Kanadaja hapi konsullatën e saj në Nuuk. Në këtë rast, vendimi u mor më herët në fillim të vitit 2024 (para zgjedhjeve të SHBA-ve).
Qeveria ka deklaruar se qëllimi kryesor i konsullatës do të jetë forcimi i lidhjeve midis komunitetit kanadez inuit (popullsia indigjene e Kanadasë veriore dhe rajoneve të tjera të Arktikut) dhe komunitetit të Groenlandës.
Rreth 70 përfaqësues kanadezë inuitë udhëtuan për në Nuuk për inaugurimin. Guvernatorja e Përgjithshme, Mary Simon, përfaqësuesja e monarkut britanik në Kanada, gjithashtu shfrytëzoi rastin për të përsëritur mbështetjen e vendit të saj për popullin e Groenlandës.
Në Groenlandë, ku jetojnë vetëm 56,000 banorë, ka vetëm dy konsullata të tjera: ajo e SHBA-ve dhe islandeze.
Që nga marsi i vitit 2024, Bashkimi Evropian ka pasur një zyrë përfaqësuese, me staf të përhershëm, qëllimi kryesor i së cilës është të krijojë një prani në ishull, me detyrën e forcimit të lidhjeve ekonomike dhe politike brenda kornizës së politikave evropiane të Arktikut.
Gazeta Si â DronĂ«t rusĂ« kanĂ« goditur disa objekte infrastrukturore energjetike tĂ« UkrainĂ«s nĂ« orĂ«t e fundit, duke shkaktuar ndĂ«rprerje tĂ« energjisĂ« elektrike nĂ« shumicĂ«n e rajoneve.
âRusia po kryen njĂ« tjetĂ«r sulm masiv ndaj objekteve tĂ« rrjetit energjetik tĂ« UkrainĂ«sâ, tha operatori i rrjetit Ukrenergo.
âPĂ«r shkak tĂ« dĂ«meve tĂ« shkaktuara nga armiku, ndĂ«rprerjet emergjente janĂ« zbatuar nĂ« shumicĂ«n e rajoneveâ, tha operatori nĂ« njĂ« deklaratĂ« nĂ« Telegram. âSulmi Ă«shtĂ« duke vazhduar aktualisht. Puna e restaurimit do tĂ« fillojĂ« sapo ta lejojĂ« situata e sigurisĂ«â.
Ndërkohë, dy aeroporte në juglindje të Polonisë kanë pezulluar përkohësisht operacionet si masë paraprake pas sulmeve ruse në territorin fqinj të Ukrainës, njoftuan autoritetet polake të shtunën.
âPĂ«r shkak tĂ« nevojĂ«s pĂ«r tĂ« garantuar funksionimin e lirĂ« tĂ« aviacionit ushtarak, aeroportet nĂ« Rzeszow dhe Lublin kanĂ« pezulluar pĂ«rkohĂ«sisht fluturimetâ, bĂ«ri tĂ« ditur Agjencia Polake e ShĂ«rbimeve tĂ« Navigimit Ajror nĂ« platformĂ«n X.
Të dy qytetet ndodhen pranë kufirit me Ukrainën, ndërsa Rzeszow është një qendër kryesore e NATO-s për furnizimin me armë të Ukrainës.
Komanda Operacionale e Forcave të Armatosura Polake njoftoi se aviacioni ushtarak ka nisur operime në hapësirën ajrore të Polonisë për shkak të sulmeve ruse në Ukrainë.
Shërbimi i ndjekjes së fluturimeve FlightRadar24 raportoi se mbyllja lidhej me operime të avionëve të NATO-s në zonë.
Ndërkohë, Administrata Federale e Aviacionit e SHBA-ve (FAA) njoftoi përmes një njoftimi për pilotët se të dy aeroportet ishin të paarritshme për shkak të aktivitetit ushtarak të lidhur me sigurinë shtetërore.
Gazeta Si â SPAK ka pĂ«rfunduar hetimet dhe ka dĂ«rguar nĂ« gjyq dosjen nĂ« ngarkim tĂ« tre personave tĂ« cilĂ«t akuzohen pĂ«r ushtrim tĂ« ndikimit tĂ« paligjshĂ«m nĂ« procedurĂ«n e transferimit tĂ« njĂ« tĂ« dĂ«nuari.
Sipas njoftimit, bĂ«het fjalĂ« pĂ«r ish-gardistin Zef Mali, bashkĂ«punĂ«torin e tij, Kreshnik Domi dhe Jemine Ăokun.
Hetimet e SPAK kanĂ« zbuluar se Zef Mali, nĂ« bashkĂ«punim me Domin, i kanĂ« marrĂ« tĂ« pandehurĂ«s tjetĂ«r 20 mijĂ« euro me premtimin se do ta ndihmonin nĂ« pĂ«rshpejtimin e procedurave tĂ« ekstradimit tĂ« vĂ«llait tĂ« saj Kujtim Ăeliku nga Turqia drejt ShqipĂ«risĂ«.
Në kohën kur Zef Mali ka kryer këtë veprim, mbante detyrën e oficerit të Shtabit për Menaxhimin e Forcave në Gardën e Republikës dhe Kreshnik Domi ishte një lidhje shoqërore e tij.
Po ashtu, u zbulua se procedurat ligjore pĂ«r Ăelikun kishin nisur, por njĂ« ekstradim i tillĂ« ende nuk Ă«shtĂ« kryer.
Ata i kanĂ« premtuar dhe siguruar Ăokut se do tĂ« ushtrojnĂ« ndikim tĂ« paligjshĂ«m tek funksionarĂ« tĂ« MinistrisĂ« sĂ« DrejtĂ«sisĂ«, pĂ«r tĂ« ndjekur procedurĂ«n e transferimit nĂ« ShqipĂ«ri tĂ« vĂ«llai tĂ« saj, i dĂ«nuar me burgim nĂ« RepublikĂ«n e TurqisĂ« pĂ«r tĂ« vuajtur pjesĂ«n e mbetur tĂ« dĂ«nimit.
âKonkretisht, nga muaji janar deri nĂ« tetor tĂ« vitit 2025, nĂ« tĂ« cilĂ«n ishte nĂ« zhvillim procedura e personit tĂ« dĂ«nuar, tĂ« pandehurit Zef Mali dhe Kreshnik Domi kanĂ« mbajtur kontakte tĂ« vazhdueshme me tĂ« pandehurĂ«n Jemine Ăoku dhe me familjarĂ« tĂ« tjerĂ« tĂ« saj, duke i siguruar se ata kishin mundĂ«si tĂ« ndikonin tek funksionarĂ« tĂ« MinistrisĂ« sĂ« DrejtĂ«sisĂ« pĂ«r realizimin e procedurĂ«s sĂ« transferimit tĂ« tĂ« dĂ«nuarit. PĂ«r kĂ«tĂ« qĂ«llim, e pandehura Jemine Ăoku u ka dhĂ«nĂ« tĂ« pandehurve shumĂ«n prej 20.000 eurosh, si pĂ«rfitim tĂ« parregulltâ, njoftoi SPAK.
Gazeta Si â PĂ«rfaqĂ«suesit e Shteteve tĂ« Bashkuara dhe Iranit u takuan tĂ« premten nĂ« Muscat tĂ« Omanit. KĂ«to ishin negociatat e para qĂ« nga sulmet amerikane tĂ« qershorit 2025 dhe kĂ«rcĂ«nimet e pĂ«rsĂ«ritura tĂ« presidentit tĂ« SHBA-ve, Donald Trump pĂ«r bombardime tĂ« pĂ«rsĂ«ritura nĂ« janar.
Takimet e nivelit tĂ« lartĂ« pĂ«rfshinĂ« Ministrin e JashtĂ«m iranian Abbas Araghchi dhe tĂ« dĂ«rguarit e Trump Steve Witkoff dhe Jared Kushner (dhĂ«ndri i presidentit), tĂ« cilĂ«t kishin marrĂ« pjesĂ« tashmĂ« nĂ« negociatat me RusinĂ« dhe pĂ«r luftĂ«n nĂ« Gaza. Ato nuk dhanĂ« rezultate tĂ« menjĂ«hershme, por tĂ« dyja palĂ«t i quajtĂ«n ato ânjĂ« fillim tĂ« mirĂ«â.
Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, shprehu mendim pozitiv nĂ« lidhje me bisedimet e fundit bĂ«rthamore SHBA-Iran. âAto kanĂ« qenĂ« shumĂ« tĂ« mira. Duket sikur Irani dĂ«shiron vĂ«rtet tĂ« arrijĂ« njĂ« marrĂ«veshjeâ, tha Trump ndĂ«rsa fliste me gazetarĂ«t nĂ« bordin e Air Force One, gjatĂ« rrugĂ«s pĂ«r nĂ« rezidencĂ«n e tij nĂ« Mar-a-Lago nĂ« Florida pĂ«r fundjavĂ«n. âDo tĂ« takohemi pĂ«rsĂ«ri nĂ« fillim tĂ« javĂ«s sĂ« ardhshmeâ, shtoi presidenti.
Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi në Muscat, Oman, më 6 shkurt 2026
Takimi në thelb shërbeu për të provuar të përcaktonte temat e negociatave: Irani shprehu gatishmërinë e tij për të negociuar mbi programin e tij bërthamor, ndërsa Shtetet e Bashkuara do të donin gjithashtu të përfshinin në diskutime reduktimin e arsenalit të raketave balistike të Iranit, fundin e mbështetjes për milicitë në Lindjen e Mesme (si Hamasi dhe Hezbollahu) dhe çështjen e shtypjes së brendshme të protestave.
Pas masakrave të protestuesve nga forcat e sigurisë, Trump kërcënoi Iranin me ndërhyrje të re ushtarake në fillim të janarit.
Sipas raporteve të mediave ndërkombëtare, ai u dekurajua nga sulmi nga ndërhyrja e disa vendeve të Lindjes së Mesme, përfshirë Katarin dhe Izraelin, të cilët besonin se bombardimet nuk kishin gjasa të rrëzonin regjimin, por mund të nxisnin një luftë më të gjerë në rajon.
MegjithatĂ«, Trump zhvendosi aeroplanmbajtĂ«sen âAbraham Lincolnâ dhe njĂ« flotĂ« anijesh luftarake nĂ« Gjirin Persik dhe vazhdoi tĂ« kĂ«rcĂ«nonte me ndĂ«rhyrje ushtarake nĂ«se negociatat dĂ«shtonin.
Gjithashtu tĂ« pranishĂ«m nĂ« takimet e sĂ« premtes ishin edhe komandanti i forcave ushtarake amerikane nĂ« Lindjen e Mesme, Brad Cooper, njĂ« zgjedhje mjaft e pazakontĂ«, qĂ« ka tĂ« ngjarĂ« tâu kujtojĂ« bashkĂ«biseduesve kĂ«rcĂ«nimin ushtarak.
Delegacioni iranian mbërrin në Muscat të Omanit
MegjithatĂ«, pĂ«r javĂ« tĂ« tĂ«ra, Trump nuk ka folur pĂ«r protestuesit iranianĂ« dhe shtypjen, çështje qĂ« Irani nuk ishte i gatshĂ«m tâi diskutonte.
Represioni brutal i janari,t konfirmon se regjimi i sheh protestat si një kërcënim të besueshëm për mbijetesën e tij, që duhet të shtypet me të gjitha mjetet.
TĂ« premten, ministri i jashtĂ«m i Iranit tha se u diskutua vetĂ«m çështja bĂ«rthamore: âNe nuk po diskutojmĂ« çështje tĂ« tjera me Shtetet e Bashkuaraâ.
Negociatat u zhvilluan në mënyrë indirekte: delegacioni pritës, i udhëhequr nga Ministri i Jashtëm i Omanit Badr Albusaidi, foli individualisht me të dyja palët dhe u raportoi atyre.
Takimet do të vazhdojnë në javët e ardhshme pasi të dërguarit nga të dy vendet të jenë takuar me qeveritë e tyre përkatëse.
Gjithashtu të premten, Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që kërcënonte, por ende nuk vendoste, tarifa prej 25 përqind për vendet që blejnë naftë ose mallra dhe shërbime të tjera nga Irani, duke kufizuar më tej burimet e tij tregtare dhe ekonomike.
Gazeta Si â Ish-ministri i DrejtĂ«sisĂ«, Ylli Manjani, ka komentuar vendimin e GjykatĂ«s Kushtetuese, qĂ« la nĂ« fuqi vendimin e GJKKO-sĂ« pĂ«r pezullimin e zv.kryeministres Belinda Balluku.
Në një postim në rrjetet sociale, ai thotë se Kushtetuesja nuk e zgjidhi dot konfliktin e kompetencave mes qeverisë dhe GJKKO-së, pra nëse kjo e fundit e ka kompetencën të pezullojë nga detyra një anëtar të qeverisë.
Postimi i plotë
Meqë kam shumë pyetje dhe nuk u përgjigjem dot të gjithëve, po e sqaroj këtu domethënien e vendimit pa vendim të Gjykatës Kushtetuese:
1.Gjykata Kushtetuese ka dështuar të marrë një vendim mbi objektin e kërkesës së bërë. Pra nuk i ka dhënë dot zgjidhje mosmarrëveshjes ndërmjet Qeverisë dhe Drejtësisë.
2.Duke mos qenë në gjendje të marrë vendim, automatikisht kërkesa e bërë quhet e rrëzuar, megjithëse e pagjykuar.
3.Vendimi i ndërmjetëm i pezullimit të vendimit të GJKKO, bie nga fuqia automatikisht sepse ka përfunduar gjykimi.
4.Situata ligjërisht rikthehet në gjendjen që ishte përpara fillimit të gjykimit në Gjykatën Kushtetuese. Pra zonja Balluku mbetet e pezulluar nga detyra sipas vendimit të GJKKO.
5.ĂĂ«shtja e debatit mbi imunitetin e saj nuk ka lidhje me kĂ«tĂ« gjykim, por me procedurat dhe vendimmarrjen e Parlamentit, mbi kĂ«rkesĂ«n e SPAK.
Kaq sa për sqarim ligjor të më urës se si duhet kuptuar vendimi pa vendim i kushtetueses. Komentet, opinionet e konspiracionet janë temë tjetër.
Login
