Deputetja e Partisë Socialiste, Romina Kuko, njëkohësisht anëtare e Komisionit të Posaçëm për Reformën Territoriale, deklaroi se procesi i ri i reformës do të udhëhiqet nga të njëjtat parime themelore që orientuan edhe reformën e vitit 2015, por të përshtatura me realitetet e reja demografike, ekonomike dhe sociale të vendit.
E ftuar nĂ« emisionin âMirĂ«mĂ«ngjes ShqipĂ«riâ, Kuko theksoi se reforma synon tĂ« rikalibrojĂ« jetĂ«n nĂ« territor dhe mĂ«nyrĂ«n se si ofrohen shĂ«rbimet pĂ«r qytetarĂ«t.
âParimet qĂ« do udhĂ«heqin deputetĂ«t e Kuvendit pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« reformĂ«n do jenĂ« parimet qĂ« kanĂ« udhĂ«hequr dhe reformĂ«n e parĂ«. Reforma qĂ« rikalibron jetĂ«n nĂ« territor.
Kur flasim pĂ«r ribĂ«rjen e bashkive, riorganizimin e jetĂ«s nĂ« terrirtor, duhet tĂ« marrim parasysh demografinĂ«. Ne kemi pasur ndryshime shumĂ« tĂ« mĂ«dha demografike brenda kĂ«tij 10-vjeccari nga reforma e kaluar nĂ« kĂ«tĂ« tĂ« tanishmeâ, u shpreh ajo.
Sipas Kukos, qëllimi i reformës nuk është krijimi i pabarazive mes territoreve, por garantimi i një standardi të njëjtë shërbimi për të gjithë qytetarët.
âRealitetin ekonomik tĂ« disa bashkive, disa bashki kanĂ« marrĂ« njĂ« profil mĂ« tĂ« veçantĂ« kur vjen puna te turizmi apo si gjeneron tĂ« ardhura, dhe tĂ« kohezionit. Ne nuk duam tĂ« kemi njĂ« ShqipĂ«ri me 2 shpejtĂ«si, por njĂ« ShqipĂ«ri ku qytetari merr shĂ«rbimin njĂ«soj nĂ« secilĂ«n bashkiâ, tha deputetja.
Duke iu referuar reformës territoriale të vitit 2015, Kuko sqaroi se ajo nuk ka dështuar, por ishte e menduar që në fillim si një reformë që do të rishikohej pas një periudhe 10-vjeçare.
âNuk ka diçka qĂ« nuk ka shkuar nĂ« vetvete. Reforma e kaluar ishte njĂ« pĂ«rgjigje ndaj njĂ« territori tĂ« super fragmentarizuar. Ishte e vendosur qĂ« kur u bĂ« reforma e kaluar, qĂ« do tĂ« rishikohej pas njĂ« 10-vjecari.
Reforma e kaluar solli 370 e kusur njësi administrative në 61. U bë një ribashkim i territorit.
Kritika mund tĂ« jetĂ« qĂ« Ă«shtĂ« shtuar numri i bashkive dhe Ă«shtĂ« e kotĂ« argumenti se burimet njerĂ«zore janĂ« shtuar a pakĂ«suar. ShumĂ« funksione qĂ« i kanĂ« takuar qeverisjes qendrore, kaluan nĂ« qeverisjen vendore duke pasur funksione tĂ« deleguara, gjendja civile, arsimi parashkollor, etj,. Ishte njĂ« reformĂ« e domosdoshme pĂ«r kohĂ«n e cila funksionoi deri diku mirĂ« sepse e shikojmĂ« tani qĂ« bashkitĂ« u bĂ«nĂ« realitete ekonomike dhe shĂ«rbimi ndaj qytetarĂ«ve u pĂ«rmirĂ«suaâ, theksoi Kuko.
Sipas saj, kritikat që lidhen me rritjen e numrit të punonjësve në bashki nuk qëndrojnë, pasi shumë funksione të qeverisjes qendrore iu deleguan pushtetit vendor.
âGjendja civile, arsimi parashkollor dhe funksione tĂ« tjera kaluan te qeverisja vendore. BashkitĂ« u kthyen nĂ« realitete ekonomike dhe shĂ«rbimi ndaj qytetarĂ«ve u pĂ«rmirĂ«suaâ, u shpreh Kuko.
Megjithatë, ajo pranoi se kishte hapësira për përmirësim, veçanërisht në menaxhimin e financave vendore, mbledhjen e taksave dhe organizimin e disa bashkive të vogla.
Deputetja e PS theksoi se lëvizjet demografike dhe sezonaliteti, sidomos në zonat turistike, e bëjnë të domosdoshëm riorganizimin territorial.
âSot jemi nĂ« njĂ« fazĂ« tjetĂ«r, jemi nĂ« njĂ« fazĂ« ku lĂ«vizjet demografike sjellin nevojĂ«n pĂ«r riorganizimin e territorit. Bashki tĂ« vogla, si Himara me dhjetĂ«ra mijĂ« banorĂ« gjatĂ« vitit, nĂ« sezonin turistik bĂ«het bashki kolosale. A sâduhet tĂ« planifikojmĂ« tĂ« mos kemi kĂ«to planifikimet sezonale? Kjo reformĂ« Ă«shtĂ« e domosdoshme pĂ«r kohĂ«n.
Nuk po themi qĂ« kemi dĂ«shtuar me reformĂ«n e kaluar, mund tĂ« ishin bĂ«rĂ« disa gjĂ«ra shumĂ« mĂ« mirĂ«, si kur vjen puna me financat vendore, pĂ«r mbledhjen e taksave vendore, apo pĂ«r mĂ«nyrĂ«n si u orhganizuan disa bashki tĂ« vogla, por tashmĂ« jemi nĂ« njĂ« moment tjetĂ«r ku bashkitĂ« sâdo duhet tĂ« jenĂ« thjesht entitete administrative burokratike por dhĂ«nĂ«se shĂ«rbimi pĂ«r qytetarĂ«tâ, tha ajo.
Sa i përket projektit fillestar të reformës, Kuko bëri të ditur se ende nuk ka një draft konkret, pasi procesi do të bazohet në konsultime të gjera.
âProjektin fillestar nuk mund ta them. PĂ«r fat tĂ« mirĂ« ne do kemi dhe kolegĂ«t e opozitĂ«s nĂ« tavolinĂ«, Ă«shtĂ« mirĂ« kur kemi rrahje mendimesh. Shoqata qĂ« ka mbuluar bashkitĂ« e djathta ka pasur njĂ« oponencĂ«s tĂ« shĂ«ndetshme kur vjen puna pĂ«r pjesĂ«n e reformĂ«s, por kjo do kĂ«rkojĂ« njĂ« konsultim.
Sâmund tĂ« dalim me planin fillestar pa analizuar realitetin apo ta bĂ«jmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« statike mbi letĂ«r. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse do kemi takime nĂ« territor, do shohim si jepen shĂ«rbimet, do takohemi me aktorĂ« e faktorĂ«â, deklaroi ajo.
Ajo shtoi se do të ketë takime në terren, konsultime me pushtetin vendor, aktorët lokalë dhe qytetarët, për të vlerësuar realisht cilësinë e shërbimeve.
âNĂ« kĂ«tĂ« fazĂ«, bashkitĂ« nuk duhet tĂ« jenĂ« thjesht entitete administrative burokratike, por dhĂ«nĂ«s realĂ« shĂ«rbimi pĂ«r qytetarĂ«tâ, shtoi Kuko, duke kujtuar se reforma e kaluar solli edhe konceptin e âone stop shopâ, ku shĂ«rbimet merren nĂ« njĂ« sportel tĂ« vetĂ«m.
Duke shpjeguar konkretisht efektet e reformës, Kuko u shpreh se ajo do të sjellë një rikalibrim të shërbimeve publike, në funksion të nevojave reale të qytetarëve.
Sipas saj, reforma do të shoqërohet edhe me një rikonceptim të këshillave të qarqeve, duke iu afruar modelit të rajoneve funksionale.
âNĂ«se njĂ« shĂ«rbim i caktuar Ă«shtĂ« i vendosur nĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« territorit qĂ« nuk i pĂ«rgjigjet mĂ« realitetit demografik apo ekonomik, do tĂ« rishikohet mĂ«nyra se si ai shkon te qytetari. Do tĂ« kemi njĂ« rikonceptim tĂ« kĂ«shillave tĂ« qarqeve dhe do tâi afrohemi konceptit tĂ« rajoneve, ku zhvillimi i territorit bĂ«het nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« tĂ« pĂ«rgjithshme dhe tĂ« koordinuarâ, u shpreh Kuko.