Ani pse është demokraci parlamentare, në Kosovë ka pasur gjithmonë rëndësi se kush është ngjitur në pozitën e presidentit. Mandati i radhës nuk përbën asnjë dallim. Madje, kalkulimet për të duket që sa shkojnë e rriten.
Në anën tjetër, koha për finalizim të procesit sa shkon e shkurtohet. Pse, atëherë, partitë nuk deklarohen zëshëm për një kandidat?
ĂfarĂ« pritet nga legjislatura e dhjetĂ«?
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, e ka thënë hapur se synon edhe një mandat në krye të shtetit.
Por, disponimin e njĂ«jtĂ« nuk duket se e kanĂ« ata qĂ« duhet tâia japin votĂ«n.
Momentalisht, Kosova nuk e ka njĂ« legjislaturĂ« tĂ« re nĂ« Kuvend, ndonĂ«se Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) i ka shpallur rezultatet pĂ«rfundimtare dhe pritet tâi certifikojĂ« ato shpejt.
Ndërkohë, numërimi mbrapsht ka nisur: Deputetët duhet ta votojnë deri më 4 mars emrin e presidentit për mandatin e ri, në të kundërtën vendi i rrezikon edhe një palë zgjedhje të parakohshme.
ĂfarĂ« thonĂ« partitĂ«?
Për Lëvizjen Vetëvendosje (LVV), partinë që ka fituar mbi 51 për qind të votave në parlamentaret e parakohshme të 28 dhjetorit, zgjedhja e presidentit përbën prioritetin e katërt.
Kreu i saj, Albin Kurti, njëherësh kryeministër në detyrë i Kosovës, e ka pranuar se ka biseduar me Osmanin në këtë drejtim, por, sipas tij, muaji shkurt e vërteton gatishmërinë dhe interesimin e opozitës për të nisur një kapitull të ri me pushtetin.
PĂ«r DritĂ«ro Arifin, njohĂ«s i çështjeve politike, LVV-ja me qĂ«llim nuk Ă«shtĂ« deklaruar me âpo ose jo tĂ« madheâ pĂ«r Osmanin. Sipas tij, Kurti nuk dĂ«shiron tĂ« negociojĂ« pĂ«r Osmanin, pĂ«r tĂ« cilĂ«n besimi, pavarĂ«sisht se nga fundi i mandatit kanĂ« pasur bashkĂ«punim, nuk Ă«shtĂ« sikurse mĂ« 2021.
âE ka lĂ«nĂ« me qĂ«llim qĂ« tĂ« nĂ«nkuptohet qĂ« janĂ« tĂ« mundshme tĂ« dyja variantet. LVV-ja po luan me skenarin e presionit tĂ« madh, qĂ« tĂ« afrohet sa mĂ« shumĂ« data e 4 marsit, dhe tĂ« ketĂ« presion mĂ« tĂ« madh te opozita, qĂ« nĂ« rastin mĂ« tĂ« keq tĂ« pranohet cilido kandidat apo kandidate qĂ« propozohet, vetĂ«m tĂ« mos shkohet nĂ« zgjedhje tĂ« rejaâ, thotĂ« Arifi pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
As ish-partitë opozitare nuk duket se e kanë ndarë mendjen.
Kreu i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Bedri Hamza, ka thënë se fillimisht duhet të konstituohet Kuvendi dhe më pas të gjendet një formulë.
UdhĂ«heqĂ«si i Lidhjes Demokratike tĂ« KosovĂ«s (LDK), Lumir Abdixhiku, ka pohuar sĂ« voni se Ă«shtĂ« i gatshĂ«m tĂ« flasĂ« me gjithĂ« spektrin politik pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« zgjidhje kĂ«saj çështjeje. Sipas tij, figura nĂ« pozitĂ«n e presidentit duhet tĂ« pĂ«rfaqĂ«sojĂ« âunitetin kombĂ«tarâ tĂ« KosovĂ«s.
âNa duhet komunikim publik brenda spektrit politik. Kjo Ă«shtĂ« shumĂ« e natyrshme. Kur flasim pĂ«r marrĂ«veshje politike, nuk e kemi fjalĂ«n pĂ«r pazare politike, e kemi fjalĂ«n qĂ« duhet ulur partitĂ« qĂ« tâi bĂ«jnĂ« numrat pĂ«r njĂ« president tĂ« ardhshĂ«m tĂ« RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«sâ, ka thĂ«nĂ« Abdixhiku.
Partia e tij, LDK-ja, ka qenë ajo që ia ka bërë kuorumin Osmanit më 2021.
Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës duket se do ta ketë kandidatin e vet. Pal Lekaj nga kjo parti tha ditë më parë se lideri i partisë, Ramush Haradinaj, mund të jetë kandidat.
âMendoj qĂ« Ă«shtĂ« koha e duhur qĂ« opozita tĂ« unifikohet dhe tĂ« vendosĂ« pĂ«r njĂ« kandidat konsensual, e nĂ« kĂ«tĂ« rast pse tĂ« mos ishte edhe zoti Haradinajâ, u shpreh Lekaj, duke shtuar se ka diskutime edhe me krerĂ«t e PDK-sĂ« dhe LDK-sĂ« nĂ« kĂ«tĂ« drejtim.
Arifi beson se kĂ«to parti nuk janĂ« nĂ« pozitĂ« shumĂ« tĂ« favorshme, pĂ«r shkak tĂ« rrezikut tĂ« zgjedhjeve tĂ« reja, andaj edhe mund tĂ« lĂ«shojnĂ« pe â nĂ«se jo partia si njĂ«, mund tĂ« ketĂ« deputetĂ« qĂ« tĂ« paktĂ«n qĂ«ndrojnĂ« nĂ« sallĂ«.
Sa u pĂ«rket minoriteteve joshumicĂ«, tre pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« tyre â Emilija Rexhepi, Veton Berisha dhe Erxhan Galushi â thanĂ« ditĂ« mĂ« parĂ« se do tĂ« votonin kandidatin qĂ« e propozon shumica, duke pĂ«rmendur se kanĂ« votĂ« edhe pĂ«r Osmanin.
Si zgjidhet presidenti i Kosovës?
Për ta çuar përpara një propozim duhet të sigurohen të paktën 30 nënshkrime të deputetëve.
NjĂ« kandidat duhet tâi sigurojĂ« dy tĂ« tretat e votave tĂ« deputetĂ«ve nĂ« Kuvendin me 120 karrige, ndĂ«rsa kuorumi arrihet me 80 deputetĂ«.
NĂ«se nĂ« dy rundet e para njĂ« kandidat nuk i siguron 80 vota, atĂ«herĂ« nĂ« votimin e tretĂ« mjafton tâi ketĂ« 61.
ĂfarĂ« ndodh nĂ«se nuk zgjidhet presidenti?
Këtë herë, përtej kalkulimeve partiake, mosrespektimi i afateve kohore do ta çonte shtetin në zgjedhje dhe do të rrezikonte ta paralizonte gjithë sistemin. Shteti do të mbetej pa buxhet dhe rrjedhimisht as nuk do të mund të ndaheshin fonde për proces tjetër zgjedhor.
Mos të flasim për mungesë pagash për sektorin publik dhe një mori komplikimesh tjera.
Një tjetër fatkeqësi për shtetin do të ishte nëse nuk do të ratifikoheshin marrëveshjet ndërkombëtare për Planin e Rritjes të Bashkimit Evropian dhe ato me Bankën Botërore.
Arifi beson se Kosova mund tĂ« pĂ«rballet me zgjedhje tĂ« reja, vetĂ«m nĂ«se kalon nĂ« njĂ« âmarrĂ«zi totale kolektive politikeâ.
âPĂ«rndryshe nĂ«se ka pak racionalitet, partitĂ« opozitare duhet ta marrin njĂ« vendim se si do tĂ« duket skena politike me presidenten, cilindo qĂ« do ta propozojĂ« LVV-ja. Normalisht, do tĂ« ishte mirĂ« tĂ« kishin marrĂ«veshje me LVV-nĂ«, qĂ« tĂ« jetĂ« njĂ« pushtet mĂ« balancues, por po vĂ«rehet qĂ« partia [LVV-ja] nuk Ă«shtĂ« e gatshme ta ndajĂ« kĂ«tĂ« pozitĂ«â.
Presidentja Osmani është kritikuar disa herë gjatë mandatit të saj se ka mbajtur anë nga Lëvizja Vetëvendosje.
NĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«, nĂ« fund tĂ« dhjetorit, ajo tha se nĂ«se nuk e fiton edhe njĂ« mandat, atĂ«herĂ« do tâi kthehet angazhimit politik, pa treguar se me cilĂ«n parti./REL/
The post Nis numërimi mbrapsht, çka mund të ndodhë me pozitën e presidentit? appeared first on Albeu.com.