Ishte takimi i parĂ« publik i presidentin rus, Vladimir Putin, pas Vitit tĂ« Ri. Bastisjet e Shteteve tĂ« Bashkuara në Venezuelë â njĂ« aleate e ngushtĂ« e MoskĂ«s â dhe kapja e presidentit tĂ« saj njĂ« javĂ« mĂ« parĂ« nuk ishin nĂ« rend dite, tĂ« paktĂ«n jo publikisht.
Po ashtu nuk u pĂ«rmendĂ«n as protestat qĂ« po pĂ«rshkallĂ«zohen dhe po e tronditin Iranin â njĂ« tjetĂ«r aleat i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i MoskĂ«s. As Kuba, Qeveria e sĂ« cilĂ«s Ă«shtĂ« nĂ«n presion pĂ«r shkak tĂ« krizĂ«s nĂ« VenezuelĂ«, nuk u diskutua.
Agjenda e takimit publik tĂ« Putinit mĂ« 12 janar â me njĂ« zĂ«vendĂ«skryeministĂ«r teknokrat â ishte pĂ«r prodhimin industrial rus, sĂ« bashku me programin hapĂ«sinor rus, tashmĂ« tĂ« vjetruar.
Dikush ka mundur tĂ« mendojĂ« se njĂ« sĂ«rĂ« aleatĂ«sh qĂ« po destabilizohen ose po shemben do ta shtynin MoskĂ«n tĂ« kishte njĂ« reagim mĂ« tĂ« fortĂ«. Kremlini i ka kultivuar kĂ«to raporte pĂ«r vite tĂ« tĂ«ra, nĂ« mos dekada, pjesĂ«risht pĂ«r arsye ekonomike dhe ushtarake, e pjesĂ«risht pĂ«r tâiu kundĂ«rvĂ«nĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara.
PĂ«r vite me radhĂ« ajo ka kundĂ«rshtuar po ashtu tĂ« ashtuquajturat ârevolucione me ngjyraâ â protesta antiqeveritare pĂ«r tĂ« cilat Moska pretendon se janĂ« thjesht pĂ«rpjekje tĂ« orkestruara nga SHBA-ja pĂ«r tĂ« minuar qeveritĂ« miqĂ«sore ndaj RusisĂ«.
Por, deklaratat jo fort tĂ« zĂ«shme nga zyrtarĂ«t rusĂ« â pĂ«r tĂ« mos pĂ«rmendur heshtjen e Putinit â lidhur me ngjarjet nĂ« VenezuelĂ« dhe Iran kanĂ« befasuar vĂ«zhguesit qĂ« pĂ«rcjellin RusinĂ«.
âRusĂ«t duhet tĂ« thonĂ« diçka pĂ«r kĂ«to çështje dhe kĂ«shtu [Ministria e Jashtme] do tĂ« dalĂ« me gjuhĂ«n e pritshme dhe kritikat e zakonshme, por nĂ« pĂ«rgjithĂ«si sistemi rus nuk dĂ«shiron ta kritikojĂ« Shtetet e Bashkuara tepĂ«r hapur, prandaj kemi njĂ« heshtje tĂ« plotĂ« nga Kremlini dhe nga Putiniâ, tha Hanna Notte, drejtoreshĂ« e Programit pĂ«r MospĂ«rhapjen e ArmĂ«ve nĂ« Euroazi nĂ« QendrĂ«n James Martin pĂ«r Studime tĂ« MospĂ«rhapjes sĂ« ArmĂ«ve.
âKjo administratĂ« amerikane qĂ« vepron me pandĂ«shkueshmĂ«ri nĂ« mĂ«nyrĂ« mjaft efektive, duke ndjekur interesat e saj, pĂ«rfshirĂ« edhe me mjete ushtarake, dhe duke mos pasur pasoja, e bĂ«n RusinĂ« tĂ« duket e dobĂ«tâ, tha Notte. âMendoj se Rusia nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« nuk mund tĂ« bĂ«jĂ« shumĂ« pĂ«r tĂ« ndryshuar kursin e veprimit tĂ« SHBA-sĂ« apo pĂ«r ta frenuar atĂ«. Dhe, nĂ« njĂ« situatĂ« tĂ« tillĂ«: çfarĂ« do tĂ« thotĂ« Vladimir Putini? Prandaj ai nuk thotĂ« asgjĂ«â.
âNuk do tĂ« thosha se ata po heshtinâ, u shpreh Nicole Grajewski, eksperte pĂ«r Lindjen e Mesme dhe profesoreshĂ« nĂ« Sciences Po, nĂ« Universitetin e Parisit. âDo tĂ« thosha se ndoshta, thjesht nuk po shohim se çfarĂ« po bĂ«jnĂ« ata prapa skenĂ«s, veçanĂ«risht nĂ« Iranâ.
Ruslan Suleymanov, ish-gazetar dhe ekspert pĂ«r Lindjen e Mesme, theksoi se mungesa e dĂ«nimeve tĂ« ashpra â sa i pĂ«rket Iranit, VenezuelĂ«s apo edhe diktatorit tĂ« rrĂ«zuar sirian Bashar al-Assad â po ashtu pasqyron prioritetin kryesor qĂ« Moska ka aktualisht: UkrainĂ«n.
âQartĂ«sisht, Kremlini Ă«shtĂ« i zĂ«nĂ« me probleme krejtĂ«sisht tjera taniâ, tha pĂ«r Current Time, Ruslan Suleymanov, nga Qendra pĂ«r Strategji tĂ« Reja Euroaziatike, me seli nĂ« Gjermani.
âPĂ«r Putinin, kapja edhe e njĂ« fshati tjetĂ«r nĂ« UkrainĂ« Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme sesa shpĂ«timi i regjimit tĂ« Assadit, siç e kemi parĂ«, apo i Maduros nĂ« VenezuelĂ«, ose edhe mĂ« shumĂ« se kaq, i ajatollah Ali Khameneit nĂ« Iranâ.
âKategorikisht e papranueshmeâ
NĂ« tĂ« kaluarĂ«n, kur ndodhte njĂ« ngjarje e madhe gjeopolitike â njĂ« sulm ushtarak, protesta destabilizuese antiqeveritare apo njĂ« zgjedhje e kontestuar â dhe Uashingtoni ishte i pĂ«rfshirĂ« drejtpĂ«rdrejt ose tĂ«rthorazi, zyrtarĂ«t rusĂ« reagonin shpejt, duke bĂ«rĂ« thirrje pĂ«r pĂ«rmbajtje ose duke u kĂ«rkuar vendeve tĂ« huaja â pra, SHBA-sĂ« â tĂ« mos ndĂ«rhynin.
Fjalimi, tashmĂ« i famshĂ«m, i Putinit nĂ« Munih nĂ« vitin 2007, ku ai sulmoi politikĂ«n e jashtme amerikane, ishte karakteristik: âNjĂ« shtet â Shtetet e Bashkuara â i ka tejkaluar kufijtĂ« e tij kombĂ«tarĂ« nĂ« çdo sferĂ«â.
Që nga rikthimi i presidentit amerikan, Donald Trump, në Shtëpinë e Bardhë në janarin e vitit të kaluar, Kremlini e ka zbutur kritikën e tij të ashpër ndaj Uashingtonit, dhe duke e drejtuar vëmendjen nga Evropa dhe NATO-ja, veçmas sa i përket luftës në Ukrainë.
Pasi forcat speciale amerikane ndĂ«rhynĂ« nĂ« Karakas mĂ« 3 janar, duke vrarĂ« dhjetĂ«ra roje, duke kapur Nicolas Maduron dhe bashkĂ«shorten e tij dhe duke i dĂ«rguar me nxitim nĂ« njĂ« anije luftarake amerikane qĂ« po i priste, Ministria e Jashtme e RusisĂ« e quajti kĂ«tĂ« ânjĂ« akt agresioni tĂ« armatosur⊠qĂ« ngjall shqetĂ«sim tĂ« thellĂ« dhe kĂ«rkon dĂ«nimâ.
Kur forcat amerikane sekuestruan njĂ« cisternĂ« nafte mĂ« 7 janar, e cila ishte nisur disa javĂ« mĂ« parĂ« nga ujĂ«rat pranĂ« VenezuelĂ«s â duke pretenduar se po lundronte nĂ«n flamurin rus â reagimi i parĂ« i MoskĂ«s erdhi nga Ministria e Transportit, pĂ«rmes njĂ« postimi, me pĂ«rmbajtje juridike, nĂ« Telegram, i cili mĂ« pas u rishpĂ«rnda nga Ministria e Jashtme.
Kur dy shtetas rusë, që ishin ndaluar në anije u liruan nga autoritetet amerikane, zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme që njihet për gjuhë të ashpër, Maria Zakharova, e falënderoi personalisht presidentin Donald Trump.
Në Iran, ku protestat antiqeveritare janë përshkallëzuar që nga shpërthimi i demonstratave më 28 dhjetor, deklaratat publike ruse kanë qenë të kufizuara.
MĂ« 12 janar, po tĂ« njĂ«jtĂ«n ditĂ« kur Trump paralajmĂ«roi se Uashingtoni po shqyrtonte âdisa opsione shumĂ« tĂ« ashpraâ kundĂ«r Iranit, Sergei Shoigu, kreu i KĂ«shillit tĂ« SigurisĂ« tĂ« RusisĂ«, zhvilloi njĂ« bisedĂ« telefonike me homologun e tij iranian, Ali Larijani.
Shoigu, njĂ« njeri i afĂ«rt me Putinin qĂ« njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ«, dĂ«noi âedhe njĂ« pĂ«rpjekje tjetĂ«r tĂ« forcave tĂ« jashtme pĂ«r tĂ« ndĂ«rhyrĂ« nĂ« punĂ«t e brendshme tĂ« Iranitâ.
NjĂ« ditĂ« mĂ« vonĂ«, Ministria e Jashtme reagoi nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« tipike, duke thĂ«nĂ« se kĂ«rcĂ«nimet e ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ« ndaj Teheranit ishin âkategorikisht tĂ« papranueshmeâ.
Zakharova gjithashtu i pĂ«rshkroi protestat iraniane si njĂ« ârevolucion me ngjyraâ- njĂ« tregues se Moska beson qĂ« protestat janĂ« nxitur nga forca tĂ« jashtme, tĂ« paspecifikuara.
âIrani Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r RusinĂ« sesa ishte Venezuelaâ
Sa i përket Kremlinit, megjithatë, nuk ka pasur asgjë tjetër përveç heshtjes për ngjarjet e fundit. Takimi i Putinit më 12 janar me zëvendëskryeministrin Denis Manturov ishte kryesisht teknik dhe ekonomik. Nuk u përmendën trazirat e jashtme.
NĂ« njĂ« tjetĂ«r takim publik, tĂ« mbajtur mĂ« 14 janar, Putini diskutoi pĂ«r sigurinĂ« rrugore me njĂ« tjetĂ«r zĂ«vendĂ«skryeministĂ«r dhe e pĂ«rgĂ«zoi pĂ«r âarritjet nĂ« industrinĂ« e ndĂ«rtimit nĂ« vitin 2025â.
Pjesërisht, mungesa e bujës mund të shpjegohet se ato përkuan me festat ruse. Dy javët e para të janarit zakonisht janë një periudhë e qetë në Rusi, për shkak të Vitit të Ri dhe Krishtlindjes Ortodokse.
Pushtimi i Ukrainës, i cili po i afrohet përvjetorit të katërt, është po ashtu një prioritet që konsumon të gjitha burimet për Kremlinin. Konflikti ka kufizuar gjithashtu aftësinë e Moskës në mënyra të tjera, duke bërë që të shfrytëzojë burimet njerëzore dhe armatimet dhe duke tronditur ekonominë ruse.
âNuk ka asnjĂ« arsye qĂ« rusĂ«t tĂ« pĂ«rqendrohen tepĂ«r nĂ« kĂ«to çështjeâ, tha Sergey Radchenko, historian dhe profesor nĂ« ShkollĂ«n pĂ«r Studime tĂ« Avancuara NdĂ«rkombĂ«tare nĂ« Johns Hopkins. âNĂ«se gjĂ«rat shkojnĂ« keq, ata nuk mund tĂ« bĂ«jnĂ« shumĂ« pĂ«r ta. Prandaj, ata thjesht ofruan mendime dhe lutje sa u pĂ«rket sulmeve amerikano-izraelite ndaj Iranit dhe qĂ«ndruan tĂ« heshtur pĂ«r VenezuelĂ«nâ.
Si Notte, Radchenko argumentoi se Kremlini po përpiqet ta ketë mirë me administratën e Trumpit.
âNuk ekziston mĂ« njĂ« botĂ« revolucionare, dhe Kremlini Ă«shtĂ« shumĂ« larg nga pretendimi qĂ« tĂ« ketĂ« njĂ« rol udhĂ«heqĂ«s atyâ, tha Radchenko. âPrandaj, ata mund ta trajtojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« pragmatike kĂ«tĂ« çështje, duke e kuptuar se krijimi i kaosit nuk u sjell asnjĂ« dobi dhe mund tĂ« minojĂ« diplomacinĂ« e RusisĂ« ndaj SHBA-sĂ« sa i pĂ«rket konfliktit nĂ« UkrainĂ«â.
Mungesa e retorikĂ«s sĂ« ashpĂ«r pĂ«rputhet me njĂ« model qĂ« daton nga dhjetori i vitit 2024, kur njĂ« tjetĂ«r aleat i RusisĂ« â Assadi i SirisĂ« â u rrĂ«zua papritur nga pushteti, duke e privuar MoskĂ«n nga njĂ« partner i madh nĂ« Lindjen e Mesme, ku ajo kishte ndĂ«rhyrĂ« pĂ«r ta mbajtur nĂ« pushtet njĂ« dekadĂ« mĂ« parĂ«.
Me VenezuelĂ«n qĂ« Ă«shtĂ« nĂ« pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« botĂ«s, aftĂ«sia e MoskĂ«s pĂ«r tĂ« ndikuar te ngjarjet Ă«shtĂ« mĂ« e kufizuar. NĂ«se veprimet e SHBA-sĂ« nĂ« VenezuelĂ« çojnĂ« nĂ« rrĂ«zimin e QeverisĂ« komuniste nĂ« KubĂ« â lidhet e tĂ« cilĂ«s me MoskĂ«n datojnĂ« qĂ« nga vitet â60 â njĂ« gjĂ« e tillĂ« do tĂ« ishte gjithashtu problematike. Por, sipas ekspertĂ«ve, Rusia me gjasĂ« nuk do tĂ« mund tĂ« pĂ«rgjigjej as nĂ« njĂ« rast tĂ« tillĂ«.
Megjithatë, me Iranin, që Rusia ndan kufi detar, situata është potencialisht më urgjente, tha Grajewski.
âNĂ«se Irani bie, pĂ«r RusinĂ« nuk do tĂ« ishte vetĂ«m poshtĂ«rim, por ndoshta edhe vendi i fundit autoritar qĂ« ka aleancĂ« me ta⊠pĂ«rveç KoresĂ« sĂ« Veriutâ, shtoi ajo.
âIrani Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r RusinĂ« sesa ishte Venezuelaâ, tha Grajewski. âPrandaj, rusĂ«t kanĂ« interes tĂ« madh qĂ« regjimi tĂ« mbijetojĂ«â./REL